Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 4 12 3059734 3053899 2026-10-26T12:26:11Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059734 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:System-users.svg|100px|link=|alt=Stema e Administratës]]</div> <div><div class="title">Administrata</div></div> <div>{{Hub archives|list=[[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|Kontrollues]] · [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Arkiv|Administratorë]] · [[Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Arkiv|Burokratë]] · [[Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Arkiv|Dorëheqje]]|link=Wikipedia:Administrata/Arkivi|search=Wikipedia:Administrata}}</div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Administrata''' është vendi ku jepen dhe hiqen të drejtat e kontrolluesve, të administratorëve dhe të burokratëve. Zgjidhni një procedurë për të parë rregullat e saj, për të bërë një kërkesë a kandidaturë ose për të votuar.</div> <div class="hub-cards adm-roles"> <div class="hub-card adm-role"> <div class="adm-role-head">[[Skeda:Wikipedia Reviewer.svg|40px|link=|alt=]]<div class="hub-card-title">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues|Kontrollues]]</div></div> <div class="adm-role-text">E drejta e kontrollit kërkohet pa votim, nga redaktorë me mbi 3 muaj përvojë dhe mbi 50 redaktime. Jepet me afate në rritje: 1 muaj, 3 muaj, 1 vit, pastaj përgjithmonë.</div> <div class="adm-role-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur|shkurt=po}}</div> <div class="adm-role-action">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues|Rregullat dhe kërkesat]]</div> </div> <div class="hub-card adm-role"> <div class="adm-role-head">[[Skeda:Wikipedia Administrator.svg|40px|link=|alt=]]<div class="hub-card-title">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Administratorë]]</div></div> <div class="adm-role-text">Zgjidhen me votim, fillimisht për një vit. Kandidati duhet të ketë mbi 3 muaj përvojë dhe mbi 1000 redaktime; kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% mbështetje.</div> <div class="adm-role-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|shkurt=po}}</div> <div class="adm-role-action">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Rregullat dhe kandidaturat]]</div> </div> <div class="hub-card adm-role"> <div class="adm-role-head">[[Skeda:Wikipedia bureaucrat.svg|40px|link=|alt=]]<div class="hub-card-title">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Burokratë]]</div></div> <div class="adm-role-text">Zgjidhen me votim nga radhët e administratorëve të përhershëm; kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% mbështetje. Të drejtat jepen pa afat.</div> <div class="adm-role-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|shkurt=po}}</div> <div class="adm-role-action">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Rregullat dhe kandidaturat]]</div> </div> <div class="hub-card adm-role"> <div class="adm-role-head">[[Skeda:Admin-Crat revocation.svg|40px|link=|alt=]]<div class="hub-card-title">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]]</div></div> <div class="adm-role-text">Heqja e të drejtave të një administratori ose burokrati: me votim në rast abuzimi, me kërkesë të vetë përdoruesit ose për shkak të pasivitetit.</div> <div class="adm-role-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur|shkurt=po}}</div> <div class="adm-role-action">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Rregullat dhe kërkesat]]</div> </div> </div> </div> <div class="adm-stats">{{UserStats|Kontrollues|Admin|Krat}}</div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> </div> {{Wikipedia:Administrata/Votimet}} [[Kategoria:Nivele të çasjes së përdoruesve në Wikipedia]] 10lz424ff13cfuu9pz48vq7o7r37vqf 0 1748 3059842 2985433 2026-10-26T17:06:35Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Psychology, versioni i datës 5 tetor 2026 (revizioni 1378620850) 3059842 wikitext text/x-wiki {{Short description|Studimi shkencor i funksioneve mendore dhe sjelljes}} {{Use dmy dates|date=May 2021}} <!-- Nga en.wiki: Overview of discipline: --> '''Psikologjia''' është studimi shkencor i [[Mendja|mendjes]] dhe [[Sjellja|sjelljes]].<ref>[https://www.apa.org/support/about-apa Pyetje të shpeshta rreth APA-së] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231205214152/https://www.apa.org/support/about-apa |date=5 December 2023 }} Marrë më 28 nëntor 2023.</ref><ref>{{cite web |title=psychology |url=https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=psychology&tl=true |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=23 June 2024 |archive-date=23 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240623041458/https://web.archive.org/web/20240623041458/https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=psychology&tl=true |url-status=live |language=en }}</ref> Fusha e saj përfshin sjelljen e njerëzve dhe të jonjerëzve, dukuritë si të ndërgjegjshme, ashtu edhe të pavetëdijshme, si dhe proceset mendore, si [[Mendimi|mendimet]], [[ndjenja]]t dhe [[Motivimi|motivet]]. Psikologjia është një disiplinë akademike me fushë të gjerë, që kapërcen kufijtë ndërmjet [[Shkencat natyrore|shkencave natyrore]] dhe [[Shkenca shoqërore|shkencave shoqërore]]. Një profesionist ose studiues që punon në këtë disiplinë quhet [[Psikologu|psikolog]]. Disa psikologë mund të klasifikohen edhe si {{ill|Shkencëtarët e sjelljes|en|Behavioural sciences}} ose si [[Shkenca kognitive|shkencëtarë kognitivë]]. Disa psikologë përpiqen të kuptojnë rolin e funksioneve mendore në sjelljen individuale dhe [[Sjellja shoqërore|shoqërore]]. Të tjerë hulumtojnë proceset [[Fiziologjia|fiziologjike]] dhe [[Sistemi nervor|neurobiologjike]] që qëndrojnë në themel të funksioneve kognitive dhe sjelljes. Psikologët biologjikë synojnë të kuptojnë vetitë që shfaqen nga veprimtaria e trurit, duke e lidhur disiplinën me [[Neuroshkenca|neuroshkencën]]. Si shkencëtarë shoqërorë, psikologët synojnë të kuptojnë sjelljen e individëve dhe grupeve.<ref name="Fernald">{{Cite book |last=Fernald |first=Dodge |url=https://books.google.com/books?id=Q7p-J4-SWuQC |title=Psychology: Six Perspectives |date=2008 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4129-3867-9 |language=en}}</ref><ref>Hockenbury & Hockenbury. Psychology. Worth Publishers, 2010.</ref> <!-- Nga en.wiki: Subjects and methods: --> Si pjesë e një fushe ndërdisiplinore, psikologët merren me kërkime mbi [[perceptimi]]n, [[kognicioni]]n, [[Vëmendja|vëmendjen]], [[emocioni]]n, [[Inteligjenca|inteligjencën]], {{ill|përvojat subjektive|en|Subjective character of experience}}, [[motivimi]]n, funksionimin e {{ill|trurit të njeriut|en|Human brain}} dhe [[Psikologjia e personalitetit|personalitetin]]. Interesat e psikologëve shtrihen edhe te [[Marrëdhënia ndërpersonale|marrëdhëniet ndërpersonale]], [[qëndrueshmëria psikologjike]], {{ill|qëndrueshmëria familjare|en|Family resilience}} dhe fusha të tjera të [[Psikologjia shoqërore|psikologjisë shoqërore]]. Ata shqyrtojnë edhe mendjen e pavetëdijshme.<ref>[[Psikoanaliza]] dhe forma të tjera të {{ill|psikologjisë së thellësive|en|Depth psychology}} lidhen më së shumti me teoritë për mendjen e pavetëdijshme. Në të kundërt, bihejvioristët shqyrtojnë dukuri të tilla si [[kushtëzimi klasik]] dhe [[kushtëzimi operant]]. Kognitivistët studiojnë [[kujtesën implicite]], {{ill|automatizmin|en|Automaticity}} dhe mesazhet subkoshiente; të gjitha këto kuptohen si dukuri që anashkalojnë përpjekjen ose vëmendjen e vetëdijshme, ose ndodhin jashtë tyre. Në të vërtetë, terapistët kognitivë-sjellorë i këshillojnë klientët të ndërgjegjësohen për modelet jopërshtatëse të mendimit, të cilat më parë nuk i kishin vënë re.</ref> Psikologët kërkimorë përdorin [[Kërkimi empirik|metoda empirike]] për të nxjerrë përfundime mbi marrëdhëniet shkakësore dhe korrelative ndërmjet [[Variablat e varura dhe të pavarura|variablave]] psikosocialë. Disa psikologë klinikë dhe të këshillimit, por jo të gjithë, mbështeten te interpretimi simbolik. <!-- Nga en.wiki: Application and scope: --> Njohuritë psikologjike zbatohen shpesh për vlerësimin dhe trajtimin e problemeve të shëndetit mendor, por përdoren edhe për të kuptuar e zgjidhur probleme në disa sfera të veprimtarisë njerëzore. Sipas shumë vlerësimeve, psikologjia synon përfundimisht t’i sjellë dobi shoqërisë.<ref name="O'Neil">{{Cite book |last1=Coon |first1=Dennis |url=https://books.google.com/books?id=vw20LEaJe10C |title=Introduction to Psychology: Gateways to Mind and Behavior |last2=Mitterer |first2=John O. |date=2008-12-29 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-0-495-59911-1 |language=en}}</ref><ref name="APA_mission">{{Cite web |title=About APA |url=https://www.apa.org/about/index.aspx |access-date=2025-04-11 |website=www.apa.org |archive-date=7 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407214950/https://www.apa.org/about/index.aspx |url-status=live |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Farberow NL, Eiduson B |title=To petition to join APA as a section of Division 12, the Division of Clinical Psychology |journal=Journal of Personality Assessment |volume=35 |issue=3 |pages=205–206 |year=1971 |doi=10.1080/00223891.1971.10119654 |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00223891.1971.10119654?journalCode=hjpa20 |access-date=2022-03-02 |publisher=Taylor & Francis Online |quote="Clinical psychology is the practice of psychology, especially as a means of furthering human welfare and knowledge." |archive-date=3 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303041138/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00223891.1971.10119654?journalCode=hjpa20 |url-status=live |issn=0022-3891 |url-access=subscription |language=en }}</ref> Shumë psikologë punojnë në role terapeutike, duke ushtruar [[Psikoterapia|psikoterapi]] në mjedise klinike, këshillimore ose shkollore. Të tjerë kryejnë kërkime shkencore mbi një gamë të gjerë temash që lidhen me proceset mendore dhe sjelljen. Zakonisht, ky grup punon në mjedise akademike, si universitete, fakultete mjekësore ose spitale. Një grup tjetër psikologësh punon në mjedise industriale dhe organizative.<ref>{{Cite web |title=Psychologists |url=http://www.bls.gov/oco/ocos056.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104133612/http://www.bls.gov/oco/ocos056.htm |archive-date=4 January 2012 |access-date=2025-04-11 |website=www.bls.gov |url-status=live |language=en }}</ref> Të tjerë merren me zhvillimin njerëzor, plakjen, sportin, shëndetin, shkencën mjekoligjore, arsimin dhe median. == Etimologjia dhe përkufizimet == Fjala ''psikologji'' rrjedh nga fjala greke [[psikika]], që do të thotë shpirt ose [[Shpirti|ndjenjë, frymë]]; pjesa e fundit e fjalës rrjedh nga -λογία, ''-logia'', që do të thotë «studim» ose «kërkim».<ref>{{Cite web |title=Etymology of "psychology" by etymonline |url=https://www.etymonline.com/word/psychology |access-date=2025-04-11 |website=etymonline |language=en |archive-date=2017-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170718053840/https://www.etymonline.com/word/psychology |url-status=live }}</ref> Fjala psikologji u përdor për herë të parë gjatë [[Rilindja|Rilindjes]].<ref name="Charles-I.-Abramson-2023">{{ cite journal |author1=Raffaele d'Isa |author2=Charles I. Abramson |title=The origin of the phrase comparative psychology: an historical overview |journal=Frontiers in Psychology |volume=14 |date=2023 |article-number=1174115 |doi=10.3389/fpsyg.2023.1174115 |pmid=37255515 |pmc=10225565 |doi-access=free |language=en }}</ref> Në formën e saj latine, ''psychiologia'', ajo u përdor për herë të parë nga humanisti [[Kroacia|kroat]] dhe latinisti [[Marko Maruliç]] në librin e tij ''Psichiologia de ratione animae humanae'' (Mbi natyrën e shpirtit njerëzor), gjatë dekadës 1510–1520.<ref name="Charles-I.-Abramson-2023" /><ref>{{cite web |url=http://psychclassics.yorku.ca/Krstic/marulic.htm |title=Classics in the History of Psychology – Marko Marulic – The Author of the Term "Psychology" |publisher=Psychclassics.yorku.ca |access-date=2011-12-10 |archive-date=2017-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120195046/http://psychclassics.yorku.ca/Krstic/marulic.htm |url-status=live |language=en }}</ref> Referenca më e hershme e njohur e fjalës ''psychology'' në anglisht është përdorimi i saj nga [[Steven Blankaart]] më 1694, në ''The Physical Dictionary''. Fjalori thotë: «Anatomia merret me trupin, ndërsa psikologjia me shpirtin».<ref name="OED Psychology">{{Citation |last=Colman |first=Andrew M. |title=A Dictionary of Psychology |date=2009-01-01 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199534067.001.0001/acref-9780199534067 |access-date=2025-04-11 |publisher=Oxford University Press |language=en |isbn=978-0-19-953406-7 |archive-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915102145/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199534067.001.0001/acref-9780199534067 |url-status=live }}</ref> [[Psi (Greek)|'''Ψ''' (''psi'')]], shkronja e parë e fjalës greke ''psyche'', prej së cilës rrjedh termi psikologji, lidhet zakonisht me fushën e psikologjisë. Shkronja është pjesë e [[Alfabeti grek|alfabetit grek]]. Më 1890, [[William James]] e përkufizoi psikologjinë si «shkenca e jetës mendore, si e dukurive të saj, ashtu edhe e kushteve të tyre».{{r|James 1890}} Ky përkufizim u përhap gjerësisht për disa dekada. Megjithatë, kuptimi i tij u kundërshtua, veçanërisht nga [[John Watson]], i cili më 1913 paraqiti pikëpamjen e [[biheviorizmi]]t metodologjik: psikologjia duhej të ishte një degë krejtësisht objektive dhe eksperimentale e [[Shkencat natyrore|shkencave natyrore]], me synimin teorik «parashikimin dhe kontrollin e sjelljes».<ref name="Watson1913">{{cite journal |last1=Watson |first1=John B. |author-link=John B. Watson |title=Psychology as the Behaviorist Views It |url=http://commonweb.unifr.ch/artsdean/pub/gestens/f/as/files/4660/33602_123928.pdf |journal=Psychological Review |volume=20 |issue=2 |year=1913 |doi=10.1037/h0074428 |pages=158–177 |hdl=21.11116/0000-0001-9182-7 |hdl-access=free |access-date=2015-04-24 |archive-date=2016-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160108214211/http://commonweb.unifr.ch/artsdean/pub/gestens/f/as/files/4660/33602_123928.pdf |url-status=live |language=en }}</ref> Që prej përkufizimit të James-it, termi «psikologji» lidhet më fort me eksperimentimin shkencor.<ref>[[Derek Russell Davis]] (DRD), «psychology», te Richard L. Gregory (red.), ''The Oxford Companion to the Mind'', botimi i dytë; Oxford University Press, 1987/2004; {{ISBN|978-0-19-866224-2}} (f. 763–764).</ref> [[Psikologjia popullore]] është kuptimi që njerëzit e zakonshëm kanë për gjendjet mendore dhe sjelljet e të tjerëve, në dallim nga kuptimi i profesionistëve të psikologjisë.<ref>Vetë termi «psikologji popullore» është i debatueshëm: shih Daniel D. Hutto & Matthew Ratcliffe (red.), ''Folk Psychology Re-Assessed''; Dorndrecht, Holandë: Springer, 2007; {{ISBN|978-1-4020-5557-7}}.</ref> == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e psikologjisë|en|History of psychology}}}} {{Hatnote|Për kronologjinë, shih {{ill|Kronologjia e psikologjisë|en|Timeline of psychology}}}} Qytetërimet e lashta të Egjiptit, Greqisë, Kinës, Indisë dhe Persisë u morën të gjitha me studimin filozofik të psikologjisë. Në Egjiptin e lashtë, [[papirusi i Ebersit]] përmendte [[depresion klinik|depresionin]] dhe çrregullimet e të menduarit.<ref>{{Cite journal |last1=Okasha |first1=Ahmed |date=2005 |title=Mental Health in Egypt |journal=The Israel Journal of Psychiatry and Related Sciences |volume=42 |issue=2 |pages=116–25 |pmid=16342608 |language=en}}</ref> Historianët vërejnë se filozofët grekë, përfshirë Talesin, [[Platoni]]n dhe [[Aristoteli]]n (sidomos në traktatin e tij ''[[Mbi shpirtin|De Anima]]''),<ref>«[http://plato.stanford.edu/entries/aristotle-psychology/ Aristotle's Psychology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100709122031/http://plato.stanford.edu/entries/aristotle-psychology/ |date=2010-07-09}}». Stanford Encyclopedia of Philosophy.</ref> trajtuan mënyrën si funksionon mendja.<ref>Green, C.D. & Groff, P.R. (2003). ''Early psychological thought: Ancient accounts of mind and soul.'' Westport, Connecticut: Praeger.</ref> Që në shekullin IV p.e.s., mjeku grek [[Hipokrati]] teorizoi se [[Çrregullimi mendor|çrregullimet mendore]] kishin shkaqe fizike e jo të mbinatyrshme.<ref>T.L. Brink. (2008) Psychology: A Student Friendly Approach. «Unit One: The Definition and History of Psychology». f. 9 [http://www.saylor.org/site/wp-content/uploads/2012/06/TLBrink_PSYCH01.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724142236/http://www.saylor.org/site/wp-content/uploads/2012/06/TLBrink_PSYCH01.pdf|date=2012-07-24}}.</ref> Në vitin 387 p.e.s., Platoni sugjeroi se truri është vendi ku zhvillohen proceset mendore, ndërsa në vitin 335 p.e.s. Aristoteli sugjeroi se këtë rol e kishte zemra.<ref>{{Cite web |date=2018-02-01 |title=Psychology: Definitions, branches, history, and how to become one |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/154874 |access-date=2021-09-20 |website=www.medicalnewstoday.com |language=en |archive-date=2021-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320030424/https://www.medicalnewstoday.com/articles/154874 |url-status=live}}</ref> Në Kinë, themelet e mendimit psikologjik dolën nga veprat filozofike të mendimtarëve të lashtë si [[Laozi]] dhe [[Konfuci]], si edhe nga mësimet e [[budizmi]]t.<ref>{{Cite web |title=Natural harmony in Taoism— a cornerstone of Chinese society |url=https://thefinancialexpress.com.bd/views/views/natural-harmony-in-taoism-a-cornerstone-of-chinese-society-1516031957 |access-date=2024-03-15 |website=The Financial Express |date=2018-01-15 |language=en |archive-date=2024-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315014248/https://thefinancialexpress.com.bd/views/views/natural-harmony-in-taoism-a-cornerstone-of-chinese-society-1516031957 |url-status=live}}</ref> Kjo dije u mbështet te vetëvëzhgimi, vëzhgimi dhe teknikat për përqendrim të mendimit e të sjelljes. Ajo e shihte universin si të përbërë nga sfera fizike e mendore dhe nga ndërveprimi i tyre.<ref>Shi, Y. (2019). The dawn of psychology in China. Në W. G. Bringmann et al. (red.), ''A Pictorial History of Psychology'' (f. 22–27). Quintessence Publishing Co. Ltd.</ref> Filozofia kineze theksonte gjithashtu pastrimin e mendjes për të rritur virtytin dhe fuqinë. Një tekst i lashtë i njohur si ''[[Huangdi Neijing|Klasiku i Mjekësisë së Brendshme i Perandorit të Verdhë]]'' e identifikon trurin si qendrën e urtësisë dhe ndjesive, përfshin teori të personalitetit të bazuara në ekuilibrin e [[Yin-Yang|yin-yangut]] dhe i shqyrton çrregullimet mendore në termat e çekuilibrave fiziologjikë dhe shoqërorë. Studimet kineze që përqendroheshin te truri përparuan gjatë [[Dinastia Qing|dinastisë Qing]], me veprat e Fang Yizhit (1611–1671), [[Liu Zhi (studiues)|Liu Zhit]] (1660–1730) dhe Wang Qingrenit (1768–1831), të cilët ishin arsimuar në Perëndim. Wang Qingreni theksoi se truri është qendra e sistemit nervor, i lidhi çrregullimet mendore me sëmundjet e trurit, hetoi shkaqet e ëndrrave dhe [[Insomnia|pagjumësisë]] dhe zhvilloi një teori të [[Anësimi i funksionit të trurit|anësimit hemisferik]] të funksionit të trurit.<ref name="HsuehGuo">Yeh Hsueh dhe Benyu Guo, «China», në Baker (red.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> E ndikuar nga [[hinduizmi]], [[filozofia indiane]] shqyrtoi dallimet midis llojeve të vetëdijes. Një ide qendrore e ''[[Upanishadet|Upanishadeve]]'' dhe e teksteve të tjera [[Periudha Vedike|vedike]], të cilat formuan themelet e hinduizmit, ishte dallimi midis unit të përkohshëm e të kësaj bote dhe shpirtit të përjetshëm e të pandryshueshëm të njeriut, [[Ātman|ātmānit]]. Doktrina të ndryshme hindu dhe [[budizmi]] e kanë vënë në pikëpyetje këtë hierarki të vetjeve, por të gjitha kanë theksuar rëndësinë e arritjes së një vetëdijeje më të lartë. [[Joga]] përfshin një sërë teknikash për të ndjekur këtë synim. [[Teozofia]], fe e themeluar nga filozofja ruso-amerikane [[Helena Blavatsky]], u frymëzua nga këto doktrina gjatë qëndrimit të saj në [[Raxhi Britanik|Indinë Britanike]].<ref name="Paranjpe">Anand C. Paranjpe, «From Tradition through Colonialism to Globalization: Reflections on the History of Psychology in India», në Brock (red.), ''Internationalizing the History of Psychology'' (2006).</ref><ref name="ptraju">PT Raju (1985), ''Structural Depths of Indian Thought'', State University of New York Press, {{ISBN|978-0887061394}}, f. 35–36</ref> Psikologjia tërhoqi interesin e [[Epoka e Iluminizmit|mendimtarëve të Iluminizmit]] në Evropë. Në Gjermani, [[Gotfrid Lajbnici]] (1646–1716) i zbatoi parimet e tij të kalkulusit te mendja, duke argumentuar se veprimtaria mendore zhvillohet në një vazhdimësi të pandashme. Ai sugjeroi se ndryshimi midis vetëdijes së ndërgjegjshme dhe asaj të pavetëdijshme është vetëm çështje shkalle. [[Christian Wolff (filozof)|Christian Wolff]] e përcaktoi psikologjinë si shkencë më vete dhe botoi ''Psychologia Empirica'' më 1732 dhe ''Psychologia Rationalis'' më 1734. [[Immanuel Kant]]i e çoi më tej idenë e [[Antropologjia|antropologjisë]] si disiplinë, ku psikologjia ishte një nënndarje e rëndësishme. Megjithatë, Kanti e hodhi poshtë shprehimisht idenë e [[Psikologjia eksperimentale|psikologjisë eksperimentale]], duke shkruar se «doktrina empirike e shpirtit nuk mund t’i afrohet kurrë kimisë si një art sistematik analize ose doktrinë eksperimentale, sepse shumëllojshmëria e vëzhgimit të brendshëm mund të ndahet vetëm me anë të një ndarjeje në mendim dhe nuk mund të mbahet veçmas e të ribashkohet sipas dëshirës (aq më pak mund të lejojë një subjekt tjetër që mendon të eksperimentohet sipas qëllimit tonë); madje edhe vetë vëzhgimi e ndryshon dhe e zhvendos gjendjen e objektit të vëzhguar».<ref>{{Citation |title=Metaphysical foundations of natural science (1786) |date=2002 |work=Theoretical Philosophy after 1781 |pages=171–270 |editor-last=Hatfield |editor-first=Gary |url=https://www.cambridge.org/core/books/theoretical-philosophy-after-1781/metaphysical-foundations-of-natural-science-1786/B6663EA37042033706A65D94153273E5 |access-date=2026-08-22 |series=The Cambridge Edition of the Works of Immanuel Kant |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-46097-2 |editor2-last=Allison |editor2-first=Henry |editor3-last=Kant |editor3-first=Immanuel |editor4-last=Friedman |editor4-first=Michael |language=en}}</ref> Më 1783, Ferdinand Ueberwasser (1752–1812) e quajti veten ''Profesor i Psikologjisë Empirike dhe i Logjikës'' dhe mbajti leksione mbi psikologjinë shkencore, por këto zhvillime u lanë shpejt në hije nga [[Luftërat Napoleonike]].<ref name="Schwarz 2016">{{Cite journal |last1=Schwarz |first1=Katharina A. |author-link=Katharina A. Schwarz |last2=Pfister |first2=Roland |year=2016 |title=Scientific psychology in the 18th century: A historical rediscovery |journal=Perspectives on Psychological Science |publisher=SAGE Publications |volume=11 |issue=3 |pages=399–407 |doi=10.1177/1745691616635601 |issn=1745-6916 |pmid=27217252 |s2cid=6784135 |language=en}}</ref> Në fund të epokës napoleonike, autoritetet prusiane mbyllën Universitetin e Vjetër të Münsterit.<ref name="Schwarz 2016" /> Megjithatë, pasi u këshillua me filozofët [[Georg Friedrich Wilhelm Hegel|Hegelin]] dhe [[Johann Friedrich Herbart|Herbartin]], më 1825 [[Prusia|shteti prusian]] e vendosi psikologjinë si disiplinë të detyrueshme në sistemin e tij arsimor, i cili po zgjerohej me shpejtësi dhe kishte ndikim të madh. Megjithatë, kjo disiplinë ende nuk përfshinte eksperimentimin.<ref name="Horst">Horst U.K. Gundlach, «Germany», në Baker (red.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> Në Angli, psikologjia e hershme përfshinte [[frenologji]]n dhe reagimin ndaj problemeve shoqërore, përfshirë alkoolizmin, dhunën dhe azilet e mbipopulluara të vendit për të sëmurët mendorë.<ref>Alan Collins, «England», në Baker (red.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> === Fillimi i psikologjisë eksperimentale === [[Skeda:James McKeen Cattell.jpg|thumb|upright=.7|[[James McKeen Cattell]], psikologu i parë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]]]] [[Skeda:Wundt-research-group.jpg|thumb|[[Wilhelm Wundt]] (ulur), psikolog gjerman, me kolegët në laboratorin e tij psikologjik, i pari i këtij lloji, {{Rreth|1880}}]] [[Skeda:One of Pavlov's dogs.jpg|thumb|Një nga qentë e përdorur në eksperimentin e psikologut rus [[Ivan Petroviç Pavlov]] me një [[kanulë]] të implantuar kirurgjikisht për të matur [[Pështyma|pështymën]]; qeni është [[taksidermia|ruajtur me taksidermi]] në Muzeun Pavlov në [[Ryazan]], Rusi]] Filozofi [[John Stuart Mill]] besonte se mendja njerëzore mund t’i nënshtrohej hetimit shkencor, edhe nëse shkenca është disi e pasaktë.<ref name="Henley">{{cite book |author=Henley TB |year=2019 |title=Hergenhahn's ''An introduction to the history of psychology'' |edition=8th |location=Boston |publisher=Cengage |pages=143–145 |url=https://books.google.com/books?id=0g9EDwAAQBAJ |access-date=2022-03-04 |isbn=978-1-337-56415-1 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730080359/https://books.google.com/books?id=0g9EDwAAQBAJ |url-status=live |language=en}}</ref> Mill propozoi një «[[Kimia|kimi]] mendore», ku mendimet elementare mund të bashkoheshin për të formuar ide më të ndërlikuara.<ref name="Henley" /> [[Gustav Fechner]] nisi kërkimet në [[Psikofizika|psikofizikë]] në [[Leipzig]] gjatë viteve 1830. Ai formuloi parimin se perceptimi njerëzor i një stimuli ndryshon në mënyrë logaritmike sipas intensitetit të tij.{{r|Leahey 2001|p=61}} Ky parim u bë i njohur si [[ligji Weber–Fechner]]. Vepra e Fechnerit e vitit 1860, ''Elemente der Psychophysik'', sfidoi qëndrimin kundërshtues të Kantit ndaj idesë së kryerjes së kërkimeve sasiore mbi mendjen.<ref>{{cite book |author=Fechner, G. T. |year=1860 |title=Elemente der Psychophysik |publisher=Breitkopf u. Härtel |language=de}} (Elementet e psikofizikës)</ref><ref name=Horst /> Arritja e Fechnerit ishte të tregonte se «proceseve mendore mund t’u caktoheshin jo vetëm madhësi numerike, por se ato mund të mateshin edhe me metoda eksperimentale».<ref name=Horst /> Në Heidelberg, [[Hermann von Helmholtz]] kreu kërkime paralele mbi perceptimin shqisor dhe trajnoi fiziologun [[Wilhelm Wundt]]. Wundt, nga ana e tij, shkoi në [[Universiteti i Lajpcigut|Universitetin e Lajpcigut]], ku themeloi laboratorin psikologjik që e bëri psikologjinë eksperimentale të njohur në mbarë botën. Wundti u përqendrua në zbërthimin e proceseve mendore në përbërësit e tyre më themelorë, pjesërisht i nxitur nga një analogji me përparimet e fundit në kimi dhe me hetimin e suksesshëm të elementeve dhe strukturës së lëndëve.<ref name="WundtStanford">Stanford Encyclopedia of Philosophy. (2006). [http://plato.stanford.edu/entries/wilhelm-wundt/ "Wilhelm Maximilian Wundt"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190808003159/https://plato.stanford.edu/entries/wilhelm-wundt/ |date=2019-08-08 }}.</ref> [[Paul Flechsig]] dhe [[Emil Kraepelin]] krijuan shpejt një tjetër laborator me ndikim në Lajpcig, një laborator të lidhur me psikologjinë, që u përqendrua më shumë në psikiatrinë eksperimentale.<ref name=Horst /> [[James McKeen Cattell]], profesor i psikologjisë në [[Universiteti i Pensilvanisë|Universitetin e Pensilvanisë]] dhe [[Universiteti i Kolumbias|Universitetin e Kolumbias]], si dhe bashkëthemelues i revistës ''[[Psychological Review]]'', ishte profesori i parë i psikologjisë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]].<ref>{{Cite web |date=2018-10-22 |title=An Education in Psychology: James McKeen Cattell's Journal and Letters from Germany and England, 1880–1888 |url=https://www.archives.gov/nhprc/projects/catalog/james-mckeen-cattell#:~:text=Publishing%20Projects%20Catalog-,An%20Education%20in%20Psychology:%20James%20McKeen%20Cattell's%20Journal%20and%20Letters,Germany%20and%20England,%201880%E2%80%931888&text=James%20McKeen%20Cattell.,Courtesy%20Lafayette%20College%20Archives.&text=James%20McKeen%20Cattell%20(1860%20%E2%80%931944,of%20the%20late%2019th%20century. |access-date=2025-01-10 |website=National Archives |language=en |archive-date=2025-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121190244/https://www.archives.gov/nhprc/projects/catalog/james-mckeen-cattell#:~:text=Publishing%20Projects%20Catalog-,An%20Education%20in%20Psychology:%20James%20McKeen%20Cattell's%20Journal%20and%20Letters,Germany%20and%20England,%201880%E2%80%931888&text=James%20McKeen%20Cattell.,Courtesy%20Lafayette%20College%20Archives.&text=James%20McKeen%20Cattell%20(1860%20%E2%80%931944,of%20the%20late%2019th%20century. |url-status=live}}</ref> Psikologu gjerman [[Herman Ebbinghaus]], studiues në [[Universiteti i Berlinit|Universitetin e Berlinit]], dha kontribut në fushë gjatë shekullit XIX. Ai hapi rrugën për studimin eksperimental të kujtesës dhe zhvilloi modele sasiore të të nxënit dhe të harresës.<ref>{{cite web |author=Wozniak, R.H. |year=1999 |title=Introduction to memory: Hermann Ebbinghaus (1885/1913) |url=http://psychclassics.yorku.ca/Ebbinghaus/wozniak.htm |website=Classics in the history of psychology |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606085744/http://psychclassics.yorku.ca/Ebbinghaus/wozniak.htm |archive-date=2019-06-06}}</ref> Në fillim të shekullit XX, [[Wolfgang Kohler]], [[Max Wertheimer]] dhe [[Kurt Koffka]] bashkëthemeluan shkollën e [[Psikologjia Gestalt|psikologjisë Gestalt]] të [[Fritz Perls]]. Qasja e psikologjisë Gestalt bazohet në idenë se individët i përjetojnë gjërat si tërësi të bashkuara. Në vend që t’i [[reduksionizmi|zbërthejnë]] mendimet dhe sjelljen në përbërës më të vegjël, siç bën strukturalizmi, përfaqësuesit e Gestaltit këmbëngulin se përvoja si tërësi është e rëndësishme dhe «është diçka tjetër nga shuma e pjesëve të saj, sepse mbledhja është një procedurë pa kuptim, kurse marrëdhënia mes tërësisë dhe pjesëve ka kuptim».<ref>{{Cite book |last=Koffka |first=K. |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.7888 |title=Principles of Gestalt Psychology |date=1935 |publisher=Harcourt, Brace |location=New York |pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.7888/page/n191 176] |access-date=2019-10-13 |language=en}}</ref> Psikologë në Gjermani, Danimarkë, Austri, Angli dhe Shtetet e Bashkuara shpejt ndoqën shembullin e Wundtit duke ngritur laboratorë.<ref name=BenjaminBaker /> [[Granville Stanley Hall]], një amerikan që kishte studiuar me Wundtin, themeloi një laborator psikologjik që fitoi ndikim ndërkombëtar. Laboratori ndodhej në [[Universiteti Johns Hopkins|Universitetin Johns Hopkins]]. Halli, nga ana e tij, trajnoi [[Yūjirō Motora|Yūjirō Motorën]], i cili solli psikologjinë eksperimentale, me theks te psikofizika, në [[Universiteti Perandorak i Tokios|Universitetin Perandorak të Tokios]].<ref name=Takasuna>Miki Takasuna, "Japan", in Baker (ed.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> Ndihmësi i Wundtit, [[Hugo Münsterberg]], jepte psikologji në Harvard për studentë si [[Narendra Nath Sen Gupta]]—i cili, më 1905, themeloi një departament dhe laborator psikologjie në [[Universiteti i Kalkutës|Universitetin e Kalkutës]].<ref name=Paranjpe /> Studentët e Wundtit, [[Walter Dill Scott]], [[Lightner Witmer]] dhe [[James McKeen Cattell]], punuan për zhvillimin e testeve të aftësive mendore. Cattelli, i cili kishte studiuar edhe me [[Eugjenika|eugjenistin]] [[Francis Galton]], themeloi më pas ''Psychological Corporation''. Witmeri u përqendrua te testimi mendor i fëmijëve, ndërsa Scotti te përzgjedhja e punonjësve.{{r|Leahey 2001|p=60}} Një tjetër student i Wundtit, anglezi [[Edward Titchener]], krijoi programin e psikologjisë në [[Cornell University]] dhe zhvilloi psikologjinë «[[Strukturalizmi (psikologji)|strukturaliste]]». Ideja e strukturalizmit ishte të analizonte dhe klasifikonte aspekte të ndryshme të mendjes, kryesisht përmes metodës së [[introspeksioni]]t.<ref name=Goodwin /> William James, [[John Dewey]] dhe [[Harvey Carr]] zhvilluan idenë e [[Psikologjia funksionale|funksionalizmit]], një qasje gjithëpërfshirëse ndaj psikologjisë që vinte në pah idenë darviniane se sjellja i shërben individit. Më 1890, James shkroi një libër me ndikim, ''[[Parimet e Psikologjisë]]'', ku e shtjelloi më tej strukturalizmin. Ai përshkroi në mënyrë të paharrueshme «[[Rrjedha e vetëdijes (psikologji)|rrjedhën e vetëdijes]]». Idetë e Jamesit tërhoqën shumë studentë amerikanë drejt disiplinës së re.{{r|n1=Goodwin|n2=James 1890|n3=Leahey 2001|pp3=178-82}} Dewey e ndërthurte psikologjinë me çështjet shoqërore, veçanërisht duke nxitur [[Pedagogjia progresive|pedagogjinë progresive]], duke rrënjosur vlerat morale te fëmijët dhe duke ndihmuar asimilimin e imigrantëve.{{r|Leahey 2001|pp=196-200}} Një rrymë tjetër e eksperimentalizmit, më e lidhur me fiziologjinë, u shfaq në Amerikën e Jugut nën udhëheqjen e Horacio G. Piñeros në [[Universiteti i Buenos Airesit|Universitetin e Buenos Airesit]].<ref>Cecilia Taiana, "Transatlantic Migration of the Disciplines of Mind: Examination of the Reception of Wundt's and Freud's Theories in Argentina", in Brock (ed.), ''Internationalizing the History of Psychology'' (2006).</ref> Edhe në Rusi, studiuesit i kushtuan më shumë vëmendje bazës biologjike të psikologjisë, duke nisur me esenë e vitit 1873 të [[Ivan Sechenov]]it, «Kush duhet ta zhvillojë psikologjinë dhe si?». Sechenovi shtjelloi idenë e reflekseve të trurit dhe promovoi me forcë një pikëpamje [[Përcaktueshmëria|përcaktuese]] të sjelljes njerëzore.<ref name=SirotkinaSmith>Irina Sirotkina and Roger Smith, "Russian Federation", in Baker (ed.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> Fiziologu ruso-sovjetik [[Ivan Petroviç Pavlov]] zbuloi te qentë një proces të të nxënit, që më vonë u quajt «[[Kushtëzimi klasik|kushtëzim klasik]]», dhe e zbatoi këtë proces te njerëzit.<ref>{{Cite journal |last=Windholz |first=G. |year=1997 |title=Ivan P. Pavlov: An overview of his life and psychological work |journal=American Psychologist |volume=52 |pages=941–946 |issue=9 |doi=10.1037/0003-066X.52.9.941 |language=en}}</ref> === Konsolidimi dhe financimi === Një nga shoqatat më të hershme të psikologjisë ishte ''La Société de Psychologie Physiologique'' në Francë, e cila funksionoi nga viti 1885 deri më 1893. Takimi i parë i Kongresit Ndërkombëtar të Psikologjisë, i sponsorizuar nga {{ill|Bashkim Ndërkombëtar i Shkencave Psikologjike|en|International Union of Psychological Science}}, u mbajt në Paris në gusht të vitit 1889, gjatë {{ill|Ekspozitës Universale të vitit 1889|en|Exposition Universelle (1889)}}, që kremtonte njëqindvjetorin e Revolucionit Francez. William James ishte njëri nga tre amerikanët mes 400 pjesëmarrësve. Shoqata Amerikane e Psikologjisë (APA) u themelua pak më vonë, në vitin 1892. Kongresi Ndërkombëtar vazhdoi të mbahej në vende të ndryshme të Evropës, me pjesëmarrje të gjerë ndërkombëtare. Kongresi i Gjashtë, i mbajtur në Gjenevë më 1909, përfshinte kumtesa në rusisht, kinezisht e japonisht, si edhe në [[Gjuha esperanto|esperanto]]. Pas një ndërprerjeje gjatë Luftës së Parë Botërore, Kongresi i Shtatë u mbajt në Oksford, me pjesëmarrje shumë më të madhe nga anglo-amerikanët fitimtarë të luftës. Më 1929, Kongresi u mbajt në Universitetin Yale në Nju Hejvën, Konektikat, ku morën pjesë qindra anëtarë të APA-së.<ref name=BenjaminBaker>Ludy T. Benjamin, Jr., dhe David B. Baker, “The Internationalization of Psychology: A History”, në Baker (red.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012), gjuhë=en.</ref> Universiteti Perandorak i Tokios udhëhoqi përhapjen e psikologjisë së re në Lindje. Idetë e reja mbi psikologjinë u përhapën nga Japonia në Kinë.<ref name=HsuehGuo /><ref name=Takasuna /> Psikologjia amerikane fitoi status pas hyrjes së Shteteve të Bashkuara në Luftën e Parë Botërore. Një komitet i përhershëm, i drejtuar nga {{ill|Robert Yerkes|en|Robert Yerkes}}, administroi teste mendore (“{{ill|Testi Army Alpha|en|Army Alpha}}” dhe “{{ill|Testi Army Beta|en|Army Beta}}”) për gati 1,8 milionë ushtarë.<ref name=Tomes2008 /> Më pas, familja Rockefeller, përmes {{ill|Këshillit për Kërkime në Shkencat Shoqërore|en|Social Science Research Council}}, nisi të financonte kërkimet mbi sjelljen.<ref>Franz Samuelson, “Organizing for the Kingdom of Behavior: Academic Battles and the Organizational Policies in the Twenties”; ''Journal of the History of the Behavioral Sciences'' 21, janar 1985, gjuhë=en.</ref><ref>Hans Pols, “The World as Laboratory: Strategies of Field Research Developed by Mental Hygiene Psychologists in Toronto, 1920–1940”, në Theresa Richardson dhe Donald Fisher (red.), ''The Development of the Social Sciences in the United States and Canada: The Role of Philanthropy''; Stamford, CT: Ablex Publishing, 1999; {{ISBN|1-56750-405-1}}; gjuhë=en.</ref> Fondacionet Rockefeller financuan Komitetin Kombëtar për Higjienën Mendore, i cili përhapi konceptin e sëmundjes mendore dhe loboi për zbatimin e ideve të psikologjisë në edukimin e fëmijëve.<ref name=Tomes2008 /><ref>{{Cite journal |last=Cohen |first=Sol |date=1983 |title=The Mental Hygiene Movement, the Development of Personality and the School: The Medicalization of American Education |journal=History of Education Quarterly |volume=23 |issue=2 |pages=123–149 |doi=10.2307/368156|jstor=368156 |pmid=11614585 |language=en}}</ref> Nëpërmjet Byrosë së Higjienës Shoqërore dhe, më vonë, financimit të {{ill|Alfred Kinsey|en|Alfred Kinsey}}, fondacionet Rockefeller ndihmuan në krijimin e kërkimeve mbi seksualitetin në SHBA.<ref>{{Cite journal |last=Bullough |first=Vern L. |date=May 1985 |title=The Rockefellers and sex research |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00224498509551253 |journal=The Journal of Sex Research |language=en |volume=21 |issue=2 |pages=113–125 |doi=10.1080/00224498509551253 |issn=0022-4499 |quote=Their importance is hard to overestimate. In fact, in the period between 1914 and 1954, the Rockefellers were almost the sole support of sex research in the United States. The decisions made by their scientific advisers about the nature of the research to be supported and how it was conducted, as well as the topics eligible for research support, shaped the whole field of sex research and, in many ways, still continue to support it.|url-access=subscription }}</ref> Nën ndikimin e Zyrës së Regjistrimit të Eugjenikës, të financuar nga Carnegie, Fondit Pioneer, të financuar nga Draper, si dhe institucioneve të tjera, lëvizja e [[Eugjenika në Shtetet e Bashkuara|eugjenikës]] ndikoi edhe në psikologjinë amerikane. Gjatë viteve 1910 dhe 1920, eugjenika u bë temë e zakonshme në kurset e psikologjisë.<ref name=GuthrieChapter4>Guthrie, ''Even the Rat was White'' (1998), kapitulli 4: “Psychology and Race” (f. 88–110). “Kurset e psikologjisë shpesh u bënë mjete të propagandës eugjenike. Një i diplomuar i programit të trajnimit të Zyrës së Regjistrimit shkroi: ‘Shpresoj t’i shërbej kësaj kauze duke futur eugjenikën në mendjet e mësuesve. Mund t’ju interesojë të dini se çdo student që ndjek këtu psikologjinë harton historinë e familjes së vet dhe pemën gjenealogjike.’ Harvard, Columbia, Brown, Cornell, Wisconsin dhe Northwestern ishin ndër institucionet kryesore akademike që jepnin mësim për eugjenikën në kurset e psikologjisë.”; gjuhë=en.</ref> Ndryshe nga SHBA-ja, në Mbretërinë e Bashkuar psikologjia u prit me armiqësi nga qarqet shkencore dhe mjekësore; deri në vitin 1939, universitetet në Angli kishin vetëm gjashtë katedra të psikologjisë.<ref>Michell, J. (1999) [https://books.google.com/books?id=oNIcvjpDQeQC&pg=PA143 ''Measurement in Psychology: A Critical History of a Methodological Concept''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210209105919/https://books.google.it/books?id=oNIcvjpDQeQC&pg=PA143 |date=9 February 2021 }}, f. 143.</ref> Gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe Luftës së Ftohtë, ushtria amerikane dhe agjencitë e zbulimit, përfshirë Zyrën e sapokrijuar të Shërbimeve Strategjike dhe pararendësen e CIA-s, u bënë financuesit kryesorë të psikologjisë. Psikologu Dorwin Cartwright nga Universiteti i Miçiganit raportoi se kërkuesit universitarë nisën kërkime në shkallë të gjerë mbi propagandën më 1939–1941. Ai vuri në dukje se “muajt e fundit të luftës panë një psikolog social të bëhej kryesisht përgjegjës për përcaktimin, javë pas jave, të politikës së propagandës për qeverinë e Shteteve të Bashkuara”. Cartwright shkroi gjithashtu se psikologët luajtën rol të rëndësishëm në administrimin e ekonomisë vendase.<ref>Dorwin Cartwright, “Social Psychology in the United States During the Second World War”, ''Human Relations'' 1.3, qershor 1948, f. 340; cituar në Cina, “Social Science For Whom?” (1981), f. 269; gjuhë=en.</ref> Ushtria nxori {{ill|Testi i Përgjithshëm i Klasifikimit të Ushtrisë|en|Army General Classification Test|lt=Testin e ri të Përgjithshëm të Klasifikimit}} për të vlerësuar aftësitë e miliona ushtarëve. Ajo zhvilloi gjithashtu kërkime të gjera psikologjike mbi moralin dhe shëndetin mendor të trupave. Në vitet 1950, [[Rockefeller Foundation|Fondacioni Rockefeller]] dhe [[Ford Foundation|Fondacioni Ford]] bashkëpunuan me [[Agjencia Qendrore e Inteligjencës (ShBA)|Agjencinë Qendrore të Inteligjencës]] (CIA) për të financuar kërkime mbi [[Lufta psikologjike|luftën psikologjike]].<ref>Catherine Lutz, "[https://books.google.com/books?id=hwVWpV6jBzoC&pg=PA245 Epistemology of the Bunker: The Brainwashed and Other New Subjects of Permanent War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919005126/https://books.google.com/books?id=hwVWpV6jBzoC&pg=PA245 |date=19 September 2015 }}", në Joel Pfister dhe Nancy Schnog (red.), ''Inventing the Psychological: Toward a Cultural History of Emotional Life in America''; Yale University Press, 1997; {{ISBN|0-300-06809-3}}</ref> Në vitin 1965, polemikat publike tërhoqën vëmendjen te [[Project Camelot|Projekti Camelot]] i ushtrisë, «Projekti Manhattan» i [[Shkenca shoqërore|shkencave shoqërore]], një përpjekje që angazhoi psikologë dhe antropologë për të analizuar planet dhe politikat e vendeve të huaja për qëllime strategjike.<ref>Cina, "Social Science For Whom?" (1981), fq. 315–325.</ref><ref>Herman, "Psychology as Politics" (1993), fq. 288. «Sikur të ishte realizuar, CAMELOT do të kishte qenë projekti më i madh dhe padyshim më i financuari në historinë e kërkimit mbi sjelljen në SHBA. Me një kontratë prej 4–6 milionë dollarësh për një periudhë trevjeçare, ai konsiderohej dhe shpesh quhej një Projekt Manhattan i mirëfilltë për shkencat e sjelljes, të paktën nga shumë intelektualë, shërbimet e të cilëve kërkoheshin me ngulm.»</ref> Në Gjermani, pas Luftës së Parë Botërore, psikologjia kishte pushtet institucional përmes ushtrisë, e cila më pas u zgjerua bashkë me pjesën tjetër të forcave ushtarake gjatë [[Gjermania Naziste|Gjermanisë Naziste]].<ref name=Horst /> Nën drejtimin e [[Matthias Göring]]ut, kushëririt të [[Hermann Goering|Hermann Göringut]], [[Berlin Psychoanalytic Institute|Instituti Psikoanalitik i Berlinit]] u riemërua Instituti Göring. [[Freudian psychoanalysis|Psikoanalistët frojdianë]] u dëbuan dhe u përndoqën sipas politikave antisemite të [[Partia Naziste|Partisë Naziste]], dhe të gjithë psikologët duhej të distancoheshin nga [[Sigmund Freud|Frojdi]] dhe [[Alfred Adler|Adleri]], themeluesit e [[Psikoanaliza|psikoanalizës]], të cilët ishin gjithashtu hebrenj.<ref>Cocks, ''Psychotherapy in the Third Reich'' (1997), fq. 75–77.</ref> Instituti Göring u financua mirë gjatë gjithë luftës, me mandatin për të krijuar një «psikoterapi të re gjermane». Kjo psikoterapi synonte t’i vinte gjermanët e përshtatshëm në përputhje me synimet e përgjithshme të Rajhut. Siç e përshkroi një mjek: «Pavarësisht rëndësisë së analizës, udhëzimi shpirtëror dhe bashkëpunimi aktiv i pacientit përfaqësojnë mënyrën më të mirë për të kapërcyer problemet mendore individuale dhe për t’i nënshtruar ato ndaj kërkesave të ''[[Volk|popullit]]'' dhe të ''[[Gemeinschaft and Gesellschaft|bashkësisë]]''». Psikologët duhej të ofronin ''Seelenführung'' [fjalë për fjalë, udhëheqje të shpirtit], pra drejtimin e mendjes, për t’i përfshirë njerëzit në vizionin e ri të një bashkësie gjermane.<ref>Cocks, ''Psychotherapy in the Third Reich'' (1997), fq. 93.</ref> [[Harald Schultz-Hencke]] e ndërthurte psikologjinë me teorinë naziste mbi biologjinë dhe origjinën racore, duke kritikuar psikoanalizën si studim të të dobëtve dhe të deformuarve.<ref>Cocks, ''Psychotherapy in the Third Reich'' (1997), fq. 86–87. «Për Schultz-Hencke-n, në esenë e vitit 1934, synimet e jetës përcaktoheshin nga ideologjia, jo nga shkenca. Në rastin e psikoterapisë, ai e përkufizoi shëndetin përmes gjakut, vullnetit të fortë, aftësisë, disiplinës (''Zucht und Ordnung''), bashkësisë, qëndrimit heroik dhe aftësisë fizike. Schultz-Hencke përfitoi gjithashtu nga rasti për të kritikuar psikoanalizën, duke thënë se ajo ushqente një prirje fatkeqe për shfajësimin e kriminelit.»</ref> [[Johannes Heinrich Schultz]], një psikolog gjerman i njohur për zhvillimin e teknikës së [[autogenic training|trajnimit autogjen]], mbronte hapur sterilizimin dhe eutanazinë e burrave që konsideroheshin gjenetikisht të padëshirueshëm, si dhe hartoi teknika për ta lehtësuar këtë proces.<ref>Jürgen Brunner, Matthias Schrempf dhe Florian Steger, "[http://doctorsonly.co.il/wp-content/uploads/2011/12/2008_4_5.pdf Johannes Heinrich Schultz and National Socialism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140912165633/http://www.doctorsonly.co.il/wp-content/uploads/2011/12/2008_4_5.pdf |date=12 September 2014 }}", ''Israel Journal of Psychiatry & Related Sciences'' 45.4, 2008. «Të ndihmuarit e këtyre njerëzve që të kuptonin drejt dhe thellësisht detyrën e çdo gjermani në Gjermaninë e Re, si ndihma paraprake mendore dhe psikoterapia në përgjithësi, e në veçanti për personat që do të sterilizoheshin dhe për ata që ishin sterilizuar, përbënte një detyrë të madhe, të rëndësishme dhe shpërblyese mjekësore.»</ref> Pas luftës u krijuan institucione të reja, ndonëse disa psikologë u diskredituan për shkak të lidhjeve të tyre me nazizmin. [[Alexander Mitscherlich (psychologist)|Aleksandër Misherlih]] (Alexander Mitscherlich) themeloi një revistë të rëndësishme të psikoanalizës së aplikuar, të quajtur ''Psyche''. Me financim nga Fondacioni Rockefeller, Misherlih krijoi njësinë e parë klinike të mjekësisë psikosomatike në Universitetin e Heidelbergut. Në vitin 1970, psikologjia u përfshi në studimet e detyrueshme të studentëve të mjekësisë.<ref>Cocks, ''Psychotherapy in the Third Reich'' (1997), kapitulli 14: "Reconstruction and Repression", fq. 351–375.</ref> Pas [[Revolucioni rus|Revolucionit Rus]], [[bolshevikët]] e promovuan psikologjinë si mënyrë për të krijuar «Njeriun e Ri» të socializmit. Si pasojë, departamentet e psikologjisë në universitete formuan një numër të madh studentësh. Pas përfundimit të studimeve, këta studentë mund të punësoheshin në shkolla, vende pune, institucione kulturore dhe ushtri. Shteti rus i kushtoi rëndësi [[Pedology (children study)|pedologjisë]] dhe studimit të zhvillimit të fëmijëve. [[Lev Vigotski]] u bë figurë e rëndësishme në fushën e zhvillimit të fëmijëve.<ref name=SirotkinaSmith /> Bolshevikët promovuan gjithashtu [[free love|dashurinë e lirë]] dhe përqafuan doktrinën e psikoanalizës si kundërhelm ndaj shtypjes seksuale.<ref>{{Harvnb|Kozulin|1984|pp=84-6}} «Në këtë sfond, nuk është aspak e habitshme që psikoanaliza, si teori që guxonte t’i qasej temës së ndaluar, por aktuale, të marrëdhënieve seksuale, u përqafua nga psikologjia sovjetike e sapolindur. Psikoanaliza tërhoqi interesin e psikologjisë sovjetike edhe si rrymë materialiste që kishte sfiduar kredencialet e psikologjisë klasike introspektive. Ngurrimi i strukturës së para revolucionit për ta përhapur psikoanalizën luajti gjithashtu rol pozitiv në vitet pas revolucionit; kjo fushë nuk ishte komprometuar nga lidhjet me shkencën e regjimit të vjetër.»</ref><ref>shih Hannah Proctor, "[http://thenewinquiry.com/essays/reason-displaces-all-love/ Reason Displaces All Love] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150527205209/http://thenewinquiry.com/essays/reason-displaces-all-love/ |date=27 May 2015 }}", ''The New Inquiry'', 14 shkurt 2014.</ref> Megjithëse pedologjia dhe testimi i inteligjencës ranë në disfavor në vitin 1936, psikologjia ruajti pozitën e saj të privilegjuar si instrument i Bashkimit Sovjetik.<ref name=SirotkinaSmith /> [[Stalinist purges|Spastrimi stalinist]] shkaktoi humbje të mëdha dhe nguliti një klimë frike në profesion, ashtu si në pjesën tjetër të shoqërisë sovjetike.<ref>{{Harvnb|Kozulin|1984|p=22}} «Spastrimi i viteve 1930 nga Stalini nuk i kurseu psikologët sovjetikë. Filozofë të shquar marksistë, të lidhur më parë me psikologjinë — përfshirë Yuri Frankfurt, Nikolai Karev dhe Ivan Luppol — u ekzekutuan në kampet e burgimit. Të njëjtin fat patën Alexei Gastev dhe Isaak Shipilrein. Të mbijetuarit jetuan në një atmosferë dyshimi të plotë. … Njerëzit që deri dje sundonin fushat e tyre mund të denoncoheshin sot si tradhtarë dhe armiq të popullit, e nesër emrat e tyre mund të zhdukeshin nga të gjitha dokumentet publike. Librat dhe gazetat tërhiqeshin vazhdimisht nga bibliotekat, për t’i pastruar ato nga emrat dhe referencat «e vjetruara».»</ref> Pas Luftës së Dytë Botërore, psikologët hebrenj të dikurshëm dhe të tanishëm, përfshirë Lev Vigotskin, [[Alexander Luria|Aleksandër Luria]] dhe [[Aron Zalkind]], u denoncuan; Ivan Pavlovi (pas vdekjes) dhe vetë Stalini u kremtuan si heronj të psikologjisë sovjetike.<ref>{{Harvnb|Kozulin|1984|pp=25-6, 48-9}}</ref> Akademikët sovjetikë përjetuan njëfarë liberalizimi gjatë [[Khrushchev Thaw|Shkrirjes së Hrushovit]]. Temat e kibernetikës, gjuhësisë dhe gjenetikës u bënë sërish të pranueshme. U shfaq fusha e re e [[engineering psychology|psikologjisë inxhinierike]]. Ajo përfshin studimin e aspekteve mendore të punëve komplekse, si ajo e pilotit ose e kozmonautit). Studimet ndërdisiplinore u bënë të njohura dhe studiues si [[Georgy Shchedrovitsky|Georgi Shçedrovitski]] zhvilluan qasje të teorisë së sistemeve ndaj sjelljes njerëzore.<ref>{{Harvnb|Kozulin|1984|pp=27-33}} «Georgi Shçedrovitski, i cili aktualisht punon në Institutin e Psikologjisë në Moskë, mund të veçohet si teoricieni më i spikatur që punon në kuadrin e kërkimit sistemik. … Kjo është teza e dytë kryesore e Shçedrovitskit: veprimtaria nuk duhet parë si atribut i individit, por si një sistem gjithëpërfshirës që «i kap» individët dhe «i detyron» të sillen në një mënyrë të caktuar. Kjo qasje mund të gjurmohet deri te pohimi i Wilhelm Humboldtit se nuk është njeriu që e ka gjuhën si atribut, por gjuha që e «zotëron» njeriun. … Qasja e Shçedrovitskit ndaj veprimtarisë është zbatuar me sukses në projektimin e sistemeve njeri-makinë dhe në vlerësimin e faktorëve njerëzorë në planifikimin urban.»</ref> Psikologjia kineze e shekullit XX fillimisht u modelua sipas psikologjisë amerikane, me përkthime të veprave të autorëve amerikanë si William James, krijimin e departamenteve dhe revistave universitare të psikologjisë, si dhe formimin e grupeve, përfshirë Shoqatën Kineze të Testimit Psikologjik (1930) dhe [[Chinese Psychological Society|Shoqatën Kineze të Psikologjisë]] (1937). Psikologët kinezë nxiteshin të përqendroheshin te arsimi dhe mësimi i gjuhëve. Ata u tërhoqën nga ideja se arsimi mundësonte modernizimin. John Dewey, i cili mbajti leksione për audienca kineze midis viteve 1919 dhe 1921, pati ndikim të madh në psikologjinë kineze. Rektori [[Cai Yuanpei]] e prezantoi atë në [[Peking University|Universitetin e Pekinit]] si mendimtar më të madh se Konfuci. [[Zing-Yang Kuo|Kuo Zing-yang]], i cili mori doktoraturën në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, u bë rektor i [[Zhejiang University|Universitetit Zhejiang]] dhe popullarizoi [[biheviorizmi]]n.<ref>{{Harvnb|Chin|1969|pp=5-9}}</ref> Pasi [[Partia Komuniste e Kinës]] mori kontrollin e vendit, Bashkimi Sovjetik stalinist u bë ndikimi kryesor, me [[Marksizëm–Leninizmi|marksizëm-leninizmin]] si doktrinë kryesore shoqërore dhe kushtëzimin pavlovian si mënyrë të miratuar për ndryshimin e sjelljes. Psikologët kinezë e shtjelluan modelin e Leninit të vetëdijes «pasqyruese», duke përfytyruar një «vetëdije aktive» (kinezisht: {{lang|zh-Latn|tzu-chueh neng-tung-li}}) të aftë për t’i kapërcyer kushtet materiale përmes punës së palodhur dhe luftës ideologjike. Ata zhvilluan konceptin e «njohjes» (kinezisht: {{lang|zh-Latn|jen-shih}}), që i referohej ndërlidhjes midis perceptimeve individuale dhe botëkuptimit të pranuar nga shoqëria; mospërputhja me doktrinën e partisë përbënte «njohje të gabuar».<ref>{{Harvnb|Chin|1969|pp=9-17}} «Psikologjia sovjetike, sipas së cilës u modelua Pekini, ishte psikologji marksiste-leniniste, me bazë filozofike në materializmin dialektik dhe me një etiketë të re të shtuar, pavlovianizmin. Kjo psikologji e re sovjetike mbështetej shumë te teoria leniniste e pasqyrimit, e cila u nxor në dritë në dy vëllimet e botuara pas vdekjes së Leninit më 1924. Nga fundi i viteve 1920, një grup psikologësh hulumtues sovjetikë të drejtuar nga Vigotski, së bashku me Lurian dhe Leontievin, hodhën themelet e një qasjeje marksiste-leniniste ndaj zhvillimit psikik.»</ref> Arsimi psikologjik u centralizua nën [[Chinese Academy of Sciences|Akademinë Kineze të Shkencave]], nën mbikëqyrjen e [[State Council of the People's Republic of China|Këshillit Shtetëror të Republikës Popullore të Kinës]]. Në vitin 1951, akademia krijoi Zyrën e Kërkimeve Psikologjike, e cila më 1956 u shndërrua në Institutin e Psikologjisë. Meqë shumica e psikologëve kryesorë ishin arsimuar në Shtetet e Bashkuara, shqetësimi parësor i akademisë ishte riedukimi i tyre sipas doktrinës sovjetike. Psikologjia e fëmijëve dhe pedagogjia për një arsim që bashkonte kombin mbetën synime qendrore të disiplinës.<ref>{{Harvnb|Chin|1969|pp=18-24}}</ref> === Gratë në psikologji === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Lista e psikologeve|en|List of women psychologists}} dhe {{ill|Psikologjia femërore|en|Female psychology}}}} ==== 1900–1949 ==== Gratë në fillim të viteve 1900 nisën të jepnin kontribute të rëndësishme në fushën e psikologjisë. Në vitin 1923, [[Anna Freud]],<ref>{{Cite web |date=2024-01-24 |title=Anna Freud: Theory & Contributions To Psychology |url=https://www.simplypsychology.org/anna-freud.html |access-date=2024-03-04 |language=en |archive-date=2024-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304191244/https://www.simplypsychology.org/anna-freud.html |url-status=live }}</ref> e bija e [[Sigmund Freud|Zigmund Frojdit]], u mbështet te puna e të atit, duke përdorur mekanizma të ndryshëm [[Mekanizma Mbrojtës|mbrojtës]] (mohimin, shtypjen dhe ndrydhjen) për të [[Psikoanaliza|psikoanalizuar]] fëmijët. Ajo besonte se, sapo fëmija të arrinte {{ill|periudhën e latencës|en|Latency stage|lt=periudhën e latencës}}, analiza e fëmijëve mund të përdorej si një formë {{ill|terapie|en|therapy|lt=terapie}}. Ajo thoshte se është e rëndësishme të përqendrohemi te mjedisi i fëmijës, të mbështesim zhvillimin e tij dhe të parandalojmë [[Neuroza|neurozën]]. Ajo besonte se fëmija duhej njohur si individ me të drejtat e veta dhe se çdo seancë duhej përshtatur sipas nevojave të veçanta të fëmijës. Ajo nxiste vizatimin, lëvizjen e lirë dhe shprehjen e vetvetes në çfarëdo mënyre që fëmijët mundeshin. Kjo ndihmoi në krijimin e një aleance të fortë terapeutike me pacientët fëmijë, duke u mundësuar psikologëve të vëzhgonin sjelljen e tyre të zakonshme. Ajo vazhdoi kërkimet për ndikimin e ndarjes familjare te fëmijët, për fëmijët nga mjedise të pafavorizuara socio-ekonomike dhe për të gjitha fazat e zhvillimit të fëmijës, nga foshnjëria deri në adoleshencë.<ref>[[Erik Erikson|Erikson, Erik H.]] (1973) ''[[Childhood and Society]]''. Harmondsworth: Penguin Books, p. 298</ref> {{ill|Periodiciteti funksional|en|Functional periodicity}}, bindja se gratë dëmtohen mendërisht dhe fizikisht gjatë [[Menstruacionet|menstruacioneve]], ndikoi te [[Të drejtat e grave]], sepse punëdhënësit kishin më pak gjasa t'i punësonin gratë ngaqë besonin se ato nuk do të ishin në gjendje të punonin për një javë në muaj. [[Leta Stetter Hollingworth|Leta Hollingworth]] donte të provonte se kjo hipotezë dhe teoria e [[Edward Thorndike|Edward L. Thorndike]], sipas së cilës gratë kishin tipare psikologjike dhe fizike më të dobëta se burrat dhe ishin thjesht mesatare, ishin të gabuara. Hollingworth u përpoq të tregonte se dallimet nuk vinin nga epërsia gjenetike e burrave, por nga kultura. Në kërkimet e saj ajo përfshiu edhe idenë se gratë dëmtoheshin gjatë menstruacioneve. Për tre muaj, ajo regjistroi rezultatet e grave dhe burrave në detyra njohëse, perceptuese dhe motorike. Nuk u gjet asnjë provë për rënie të rezultateve si pasojë e [[Cikli menstrual|ciklit menstrual]] të grave.<ref>{{Cite web |title=Classics in the History of Psychology -- Hollingworth (1914) Index |url=https://psychclassics.yorku.ca/Hollingworth/Periodicity/ |access-date=2024-03-06 |website=psychclassics.yorku.ca |language=en |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214103558/http://psychclassics.yorku.ca/Hollingworth/Periodicity/ |url-status=live }}</ref> Ajo sfidoi gjithashtu bindjen se inteligjenca trashëgohet dhe se gratë janë intelektualisht inferiore ndaj burrave. Ajo pohonte se gratë nuk arrijnë pozita pushteti për shkak të [[Norma shoqërore|normave shoqërore]] dhe roleve që u caktohen. Siç shkruan në artikullin e saj, “Variability as related to sex differences in achievement: A Critique”,<ref>{{Cite journal |last=Hollingworth |first=Leta Stetter |date=1914 |title=Variability as Related to Sex Differences in Achievement: A Critique |journal=American Journal of Sociology |volume=19 |issue=4 |pages=510–530 |doi=10.1086/212287 |jstor=2762962 |s2cid=144414476 |issn=0002-9602 |language=en}}</ref> problemi më i madh për gratë është rendi shoqëror i krijuar mbi supozimin se ato kanë më pak interesa dhe aftësi sesa burrat. Për të mbështetur më tej argumentin e saj, ajo zhvilloi një eksperiment tjetër me foshnja, të cilat nuk ishin ndikuar nga normat shoqërore, siç është bindja se burrat e rritur kanë më shumë mundësi se gratë. Ajo nuk gjeti dallime mes foshnjave, përveç madhësisë. Pasi ky kërkim kundërshtoi hipotezën fillestare, Hollingworth tregoi se nuk kishte dallim mes tipareve fiziologjike dhe psikologjike të burrave dhe grave dhe se gratë nuk dëmtoheshin gjatë menstruacioneve.<ref>{{Cite web |last=Weinberger |first=Jessica |date=2020-03-02 |title=The Incredible Influence of Women in Psychology |url=https://www.talkspace.com/blog/important-women-in-history-psychology-therapy/ |access-date=2024-03-04 |website=Talkspace |language=en |archive-date=2024-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304191245/https://www.talkspace.com/blog/important-women-in-history-psychology-therapy/ |url-status=live }}</ref> Në gjysmën e parë të viteve 1900 dolën teori të reja, të cilat shënuan një pikë kthese në njohjen e grave në fushën e psikologjisë. Përveç kontributeve të [[Leta Stetter Hollingworth|Leta Hollingworth]] dhe [[Anna Freud|Anna Frojdit]], [[Mary Whiton Calkins]] shpiku teknikën e çifteve të lidhura për studimin e kujtesës dhe zhvilloi {{ill|psikologjinë e vetes|en|Self psychology|lt=psikologjinë e vetes}}.<ref>{{Cite web |url=https://www.apa.org/about/governance/president/bio-mary-whiton-calkins |access-date=2024-03-06 |website=www.apa.org |title=Mary Whiton Calkins: 1905 APA President |archive-date=2024-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221235940/https://www.apa.org/about/governance/president/bio-mary-whiton-calkins |url-status=live |language=en}}</ref> [[Karen Horney]] zhvilloi konceptin e «[[zilisë së mitrës]]» dhe nevojave neurotike.<ref>{{Cite web |title=Karen Horney {{!}} German Psychoanalyst & Feminist Psychologist {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Karen-Horney |access-date=2024-03-06 |website=www.britannica.com |language=en |archive-date=2024-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240121063648/https://www.britannica.com/biography/Karen-Horney |url-status=live }}</ref> Psikoanalistja [[Melanie Klein]] ndikoi në [[Psikologjia zhvillimore|psikologjinë zhvillimore]] me kërkimet e saj mbi {{ill|terapinë përmes lojës|en|Play therapy|lt=terapinë përmes lojës}}.<ref>{{Cite web |title=Melanie Klein {{!}} Institute of Psychoanalysis |url=https://psychoanalysis.org.uk/our-authors-and-theorists/melanie-klein |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102230813/https://psychoanalysis.org.uk/our-authors-and-theorists/melanie-klein |archive-date=2016-01-02 |access-date=2024-03-06 |website=psychoanalysis.org.uk |url-status=live |language=en}}</ref> Këto zbulime dhe kontribute të rëndësishme u bënë në një kohë kur gratë përballeshin me [[Seksizmi|seksizëm]], [[Diskriminimi|diskriminim]] dhe mungesë vlerësimi për punën e tyre. ==== 1950–1999 ==== Gratë në gjysmën e dytë të shekullit XX vazhduan të kryenin kërkime që patën ndikim të gjerë në fushën e psikologjisë. Puna e [[Mary Ainsworth]] u përqendrua te {{ill|Teoria e atashimit|en|attachment theory}}. Duke u mbështetur në punën e psikologut tjetër {{ill|John Bowlby|en|John Bowlby}}, Ainsworth kaloi vite duke kryer {{ill|kërkime në terren|en|Field research|lt=kërkime në terren}} për të kuptuar zhvillimin e marrëdhënieve nënë-foshnjë. Gjatë këtyre kërkimeve, Ainsworth zhvilloi Procedurën e Situatës së Panjohur, një procedurë laboratorike e krijuar për të studiuar stilin e atashimit, duke e ndarë dhe ribashkuar vazhdimisht fëmijën me nënën e tij në rrethana të ndryshme. Pikërisht gjatë këtyre studimeve ajo zhvilloi edhe teorinë e atashimit dhe renditjen e stileve të atashimit, çka përbënte një arritje të rëndësishme për [[Psikologjia zhvillimore|psikologjinë zhvillimore]].<ref>{{Cite web |date=2015-03-23 |title=Ainsworth, Mary D. Salter |url=http://www.highbeam.com/doc/1G2-3456300011.html |access-date=2024-03-06 |via=HighBeam Research |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323101023/http://www.highbeam.com/doc/1G2-3456300011.html |work=Psychologists and Their Theories for Students |language=en |url-status=usurped |archive-date=23 March 2015 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Ravo |first=Nick |date=1999-04-07 |title=Mary Ainsworth, 85, Theorist On Mother-Infant Attachment |url=https://www.nytimes.com/1999/04/07/us/mary-ainsworth-85-theorist-on-mother-infant-attachment.html |access-date=2024-03-06 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331 |archive-date=31 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231231005317/https://www.nytimes.com/1999/04/07/us/mary-ainsworth-85-theorist-on-mother-infant-attachment.html |url-status=live }}</ref> Falë punës së saj, Ainsworth u bë një nga psikologet më të cituara të të gjitha kohërave.<ref>{{Cite journal |last1=Haggbloom |first1=Steven J. |last2=Warnick |first2=Renee |last3=Warnick |first3=Jason E. |last4=Jones |first4=Vinessa K. |last5=Yarbrough |first5=Gary L. |last6=Russell |first6=Tenea M. |last7=Borecky |first7=Chris M. |last8=McGahhey |first8=Reagan |last9=Powell |first9=John L. |last10=Beavers |first10=Jamie |last11=Monte |first11=Emmanuelle |date=June 2002 |title=The 100 Most Eminent Psychologists of the 20th Century |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1037/1089-2680.6.2.139 |journal=Review of General Psychology |language=en |volume=6 |issue=2 |pages=139–152 |doi=10.1037/1089-2680.6.2.139 |s2cid=145668721 |issn=1089-2680 |url-access=subscription |archive-date=9 July 2023 |access-date=6 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709091123/https://journals.sagepub.com/doi/10.1037/1089-2680.6.2.139 |url-status=live }}</ref> [[Mamie Phipps Clark]] ishte një tjetër grua në psikologji që e ndryshoi këtë fushë me kërkimet e saj. Ajo ishte ndër afroamerikanet e para që morën gradën doktor i shkencave në psikologji nga [[Universiteti i Kolumbias]], së bashku me bashkëshortin e saj, [[Kenneth and Mamie Clark|Kenneth Clark]]. Në tezën e saj të masterit, “The Development of Consciousness in Negro Pre-School Children”, ajo argumentoi se [[vetëvlerësimi]] i fëmijëve me ngjyrë ndikohej negativisht nga {{ill|Diskriminimi racor|en|racial discrimination}}. Ajo dhe bashkëshorti i saj kryen kërkime gjatë gjithë viteve 1940. Në këto prova, të quajtura provat me kukulla, fëmijëve të vegjël u kërkohej të zgjidhnin midis kukullave identike që ndryshonin vetëm për nga raca; shumica e fëmijëve parapëlqenin kukullat e bardha dhe u atribuonin atyre tipare pozitive. Të përsëritura vazhdimisht, këto prova ndihmuan të vërtetoheshin pasojat negative të diskriminimit racor dhe [[Ndarja racore|ndarjes racore]] mbi vetëperceptimin dhe zhvillimin e fëmijëve me ngjyrë. Në vitin 1954, ky kërkim do të ndihmonte në marrjen e vendimit historik në çështjen {{ill|Brown kundër Bordit të Arsimit|en|Brown v. Board of Education}}, që çoi në përfundimin e ndarjes racore të ligjshme në mbarë vendin. Clark u bë një figurë me ndikim në psikologji dhe vijoi të përqendrohej në punën e saj te të rinjtë e pakicave.<ref>{{Cite web |title=Featured Psychologists: Mamie Phipps Clark, PhD, and Kenneth Clark, PhD |url=https://www.apa.org/pi/oema/resources/ethnicity-health/psychologists/clark |access-date=2024-03-06 |website=www.apa.org |language=en |archive-date=18 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218010129/https://www.apa.org/pi/oema/resources/ethnicity-health/psychologists/clark |url-status=live }}</ref> Në gjysmën e dytë të shekullit XX, ndërsa fusha e psikologjisë zhvillohej, gratë në këtë fushë kërkuan që zërat e tyre të dëgjoheshin dhe këndvështrimet e tyre të vlerësoheshin. {{ill|Feminizmi i valës së dytë|en|Second-wave feminism}} nuk e anashkaloi psikologjinë. Një feministe e hapur në fushën e psikologjisë ishte [[Naomi Weisstein]], një studiuese e spikatur e psikologjisë dhe [[Neuroshkenca|neuroshkencës]], e njohur veçanërisht për artikullin e saj “Kirche, Kuche, Kinder as Scientific Law: Psychology Constructs the Female”. Artikulli “Psychology Constructs the Female” kritikonte fushën e psikologjisë për përqendrimin te burrat dhe përdorimin e tepruar të biologjisë për të shpjeguar dallimet gjinore, pa marrë parasysh faktorët shoqërorë.<ref>{{Cite journal |last=Weisstein |first=Naomi |date=June 1993 |title=Psychology Constructs the Female; or the Fantasy Life of the Male Psychologist (with Some Attention to the Fantasies of his Friends, the Male Biologist and the Male Anthropologist) |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0959353593032005 |journal=Feminism & Psychology |language=en |volume=3 |issue=2 |pages=194–210 |doi=10.1177/0959353593032005 |s2cid=142246296 |issn=0959-3535 |url-access=subscription |archive-date=24 September 2024 |access-date=6 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924061215/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0959353593032005 |url-status=live }}</ref> Puna e saj hapi rrugën për kërkime të mëtejshme në [[Psikologjia shoqërore|psikologjinë shoqërore]], veçanërisht për ndërtimin gjinor.<ref>{{Cite journal |last1=Ball |first1=Laura C. |last2=Rutherford |first2=Alexandra |date=2016 |title=Naomi Weisstein (1939–2015). |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/a0039886 |journal=American Psychologist |language=en |volume=71 |issue=1 |page=77 |doi=10.1037/a0039886 |pmid=26766770 |issn=1935-990X |url-access=subscription }}</ref> Edhe gra të tjera në këtë fushë vazhduan të mbronin gratë në psikologji, duke krijuar Shoqatën për Gratë në Psikologji për të kritikuar mënyrën si trajtoheshin gratë në këtë fushë. [[E. Kitch Childs|E. Kitsch Childs]], [[Phyllis Chesler]] dhe [[Dorothy Riddle]] ishin disa prej anëtareve themeluese të organizatës në vitin 1969.<ref>{{Cite web |last=Content |first=Contributed |date=1993-02-14 |title=E. KITCH CHILDS |url=https://www.chicagotribune.com/1993/02/14/e-kitch-childs/ |access-date=2024-03-06 |website=Chicago Tribune |language=en |archive-date=4 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240704160208/https://www.chicagotribune.com/1993/02/14/e-kitch-childs/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Times |first=Robert Reinhold Special to The New York |date=1970-09-06 |title=WOMEN CRITICIZE PSYCHOLOGY UNIT |url=https://www.nytimes.com/1970/09/06/archives/women-criticize-psychology-unit-1million-in-reparations-is-demanded.html |access-date=2024-03-06 |work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331 |archive-date=17 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117004653/https://web.archive.org/web/20240117004653/https://web.archive.org/web/20240117004653/https://www.nytimes.com/1970/09/06/archives/women-criticize-psychology-unit-1million-in-reparations-is-demanded.html |url-status=live }}</ref> Në gjysmën e dytë të shekullit XX, fusha e psikologjisë u bë më e larmishme dhe gratë me ngjyrë arritën arritje të reja. Në vitin 1962, [[Martha E. Bernal|Martha Bernal]] u bë gruaja e parë latine që mori doktoraturën në psikologji. Në vitin 1969, [[Marigold Linton]], gruaja e parë vendase amerikane që mori doktoraturën në psikologji, themeloi Shoqatën Kombëtare për Arsimin e Indianëve. Ajo ishte gjithashtu një nga anëtaret themeluese të Shoqatës për Përparimin e Chicanos dhe Amerikanëve Vendas në Shkencë. Në vitin 1971, [[Carolyn Attneave]] themeloi Rrjetin e Psikologëve Indianë. Harriet McAdoo u emërua anëtare e Konferencës së Shtëpisë së Bardhë për Familjet në vitin 1979.<ref>{{Cite web |title=Women in Psychology Timeline |url=https://www.apa.org/pi/women/iampsyched/timeline |access-date=2024-03-06 |website=www.apa.org |language=en}}</ref> ==== Shekulli XXI ==== Në shekullin XXI, gratë kanë fituar më shumë rëndësi në psikologji, duke dhënë kontribut të madh në një gamë të gjerë nëndisiplinash. Shumë prej tyre kanë marrë role drejtuese, kanë drejtuar laboratorë kërkimorë me ndikim dhe kanë udhëhequr brezin e ardhshëm të psikologëve. Megjithatë, pabarazitë gjinore vazhdojnë, duke i vënë gratë në disavantazh për sa i përket pagës dhe përfaqësimit në pozitat e larta akademike.<ref name=gruber>{{cite journal | last=Gruber | first=June | title=The Future of Women in Psychological Science | journal=Perspectives on Psychological Science | publisher=SAGE Publications | volume=16 | issue=3 | date=2020-09-09 | issn=1745-6916 | doi=10.1177/1745691620952789 | doi-access=free | pages=483–516 | pmid=32901575 | pmc=8114333 | hdl=1959.4/unsworks_77629 | hdl-access=free |language=en }}</ref> Numri i grave që ndjekin arsimimin dhe formimin në shkencat psikologjike ka arritur nivelin më të lartë të regjistruar. Në Shtetet e Bashkuara, vlerësimet sugjerojnë se gratë përbëjnë rreth 78% të studentëve universitarë dhe 71% të studentëve pasuniversitarë në psikologji.<ref name=gruber /> == Organizatat disiplinore == === Institucionet === {{Hatnote|Shiko gjithashtu: [[List of psychology organizations]]}} Në vitin 1920, [[Édouard Claparède]] dhe [[Pierre Bovet]] krijuan një organizatë të re të psikologjisë së aplikuar, të quajtur Kongresi Ndërkombëtar i Psikoteknikës së Zbatuar në Orientimin Profesional, e cila më vonë u quajt Kongresi Ndërkombëtar i Psikoteknikës dhe më pas [[International Association of Applied Psychology|Shoqata Ndërkombëtare e Psikologjisë së Aplikuar]].<ref name=BenjaminBaker /> IAAP konsiderohet shoqata më e vjetër ndërkombëtare e psikologjisë.<ref name=PickrenFowler>Wade Pickren & Raymond D. Fowler, "Professional Organizations", në Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 1: ''History of Psychology''.</ref> Në vitin 2003, të paktën 65 grupe ndërkombëtare merreshin me aspekte të specializuara të psikologjisë.<ref name=PickrenFowler /> Si përgjigje ndaj mbizotërimit të burrave në këtë fushë, psikologet femra në SHBA krijuan Këshillin Kombëtar të Grave Psikologe në vitin 1941. Pas Luftës së Dytë Botërore, kjo organizatë u bë Këshilli Ndërkombëtar i Grave Psikologe dhe, në vitin 1959, Këshilli Ndërkombëtar i Psikologëve. Disa shoqata, përfshirë Shoqatën e Psikologëve Zezakë dhe Shoqatën Amerikano-Aziatike të Psikologjisë, janë krijuar për të nxitur përfshirjen e grupeve racore jo-evropiane në profesion.<ref name=PickrenFowler /> [[International Union of Psychological Science|Bashkimi Ndërkombëtar i Shkencave Psikologjike]] (IUPsyS) është federata botërore e shoqërive kombëtare të psikologjisë. IUPsyS u themelua në vitin 1951 nën kujdesin e [[UNESCO|Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë (UNESCO)]].<ref name=BenjaminBaker /><ref name=Staeuble>Irmingard Staeuble, "Psychology in the Eurocentric Order of the Social Sciences: Colonial Constitution, Cultural Imperialist Expansion, Postcolonial Critique", në Brock (ed.), ''Internationalizing the History of Psychology'' (2006).</ref> Që atëherë, departamentet e psikologjisë janë përhapur në mbarë botën, kryesisht sipas modelit euro-amerikan.<ref name=Paranjpe /><ref name=Staeuble /> Që nga viti 1966, Bashkimi boton revistën ''International Journal of Psychology''.<ref name=BenjaminBaker /> Në vitin 1976, IAAP dhe IUPsyS ranë dakord të organizonin secila nga një kongres çdo katër vjet, në vite të alternuara.<ref name=PickrenFowler /> IUPsyS njeh 66 shoqata kombëtare të psikologjisë dhe ekzistojnë të paktën 15 të tjera.<ref name=PickrenFowler /> Shoqata Amerikane e Psikologjisë është më e vjetra dhe më e madhja prej tyre.<ref name=PickrenFowler /> Anëtarësia e saj u rrit nga 5.000 në vitin 1945 në 100.000 në vitin 2012.<ref name=Goodwin>C. James Goodwin, "United States", në Baker (ed.), ''Oxford Handbook of the History of Psychology'' (2012).</ref> APA përfshin [[Divisions of the American Psychological Association|54 divizione]], të cilat, që nga viti 1960, janë shtuar vazhdimisht për të përfshirë më shumë specialitete. Disa prej këtyre divizioneve, si Shoqata për Studimin Psikologjik të Çështjeve Shoqërore dhe Shoqata Amerikane e Psikologjisë dhe së Drejtës, nisën si grupe autonome.<ref name=PickrenFowler /> Shoqata Ndëramerikane e Psikologjisë, e themeluar në vitin 1951, synon të nxisë psikologjinë në të gjithë Hemisferën Perëndimore. Ajo organizoi Kongresin Ndëramerikan të Psikologjisë dhe kishte 1.000 anëtarë në vitin 2000. Federata Evropiane e Shoqatave Profesionale të Psikologjisë, e themeluar në vitin 1981, përfaqëson 30 shoqata kombëtare me gjithsej 100.000 anëtarë individualë. Të paktën 30 organizata të tjera ndërkombëtare përfaqësojnë psikologët në rajone të ndryshme.<ref name=PickrenFowler /> Në disa vende, qeveritë rregullojnë me ligj se kush mund të ofrojë shërbime psikologjike ose të paraqitet si «psikolog».<ref>{{cite web |url=https://archive.today/20150406055541/https://www.oregonlegislature.gov/bills_laws/lawsstatutes/2013ors675.html |title=Oregon State Law, Chapter 675 (2013 edition) |language=en}} te [http://www.oregon.gov/obpe/Pages/laws_rules.aspx Statutes & Rules Relating to the Practice of Psychology] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160521020000/http://www.oregon.gov/obpe/Pages/laws_rules.aspx |date=21 May 2016}}.</ref> APA e përkufizon psikologun si dikë që ka diplomë doktorature në psikologji.<ref name=HallHurley>Judy E. Hall and George Hurley, "North American Perspectives on Education, Training, Licensing, and Credentialing", në Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''.</ref> === Kufijtë === Praktikuesit e hershëm të psikologjisë eksperimentale u dalluan nga [[parapsikologjia]], e cila gëzonte popullaritet në fund të shekullit XIX, përfshirë interesimin e studiuesve si William James. Disa e konsideronin parapsikologjinë pjesë të «psikologjisë». Parapsikologjia, [[Hipnoza|hipnotizmi]] dhe dukuritë psikike ishin tema kryesore në kongreset e hershme ndërkombëtare. Megjithatë, studentët e këtyre fushave u përjashtuan përfundimisht dhe, pak a shumë, u dëbuan nga Kongresi gjatë viteve 1900–1905.<ref name=BenjaminBaker /> Parapsikologjia vazhdoi për njëfarë kohe në Universitetin Perandorak të Japonisë, me botime si ''Clairvoyance and Thoughtography'' nga Tomokichi Fukurai, por deri në vitin 1913 ishte kryesisht e shpërfillur.<ref name=Takasuna /> Si disiplinë, psikologjia është përpjekur prej kohësh të kundërshtojë akuzat se është një {{ill|Shkenca e butë|en|Soft science|lt=shkencë «e butë»}}. Kritika e filozofit të shkencës [[Thomas Kuhn]] në vitin 1962 nënkuptonte se psikologjia, në tërësi, ishte në një gjendje para-paradigmatike, pa pajtim për një teori të përgjithshme si ato që gjenden në shkencat e pjekura e të forta, si kimia dhe fizika.<ref>T.S. Kuhn, ''The Structure of Scientific Revolutions'', botimi i parë, Chicago: Univ. of Chicago Pr., 1962.</ref> Meqë disa fusha të psikologjisë mbështeten në metoda kërkimore si {{ill|Studimi me vetëraportim|en|Self-report study|lt=vetëraportimet}} në anketa dhe pyetësorë, kritikët pohuan se psikologjia nuk është shkencë {{ill|Objektiviteti dhe subjektiviteti|en|Objectivity and subjectivity|lt=objektive}}. Skeptikët kanë sugjeruar se personaliteti, mendimi dhe emocionet nuk mund të maten drejtpërdrejt dhe shpesh nxirren nga vetëraportime subjektive, të cilat mund të jenë problematike. Psikologët eksperimentalë kanë hartuar mënyra të ndryshme për t'i matur tërthorazi këto dukuri të vështira për t'u kapur.<ref name="Beveridge_subj">{{cite journal |doi=10.1192/pb.26.3.101 |title=Time to abandon the subjective–objective divide? |journal=Psychiatric Bulletin |volume=26 |issue=3 |pages=101–103 |year=2002 |last1=Beveridge |first1=Allan |doi-access=free |language=en }}</ref><ref name="Peterson_subj">Peterson, C. (23 May 2009). [http://www.psychologytoday.com/blog/the-good-life/200905/subjective-and-objective-research-in-positive-psychology "Subjective and objective research in positive psychology: A biological characteristic is linked to well-being"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220730080401/https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-good-life/200905/subjective-and-objective-research-in-positive-psychology |date=30 July 2022}}. ''Psychology Today''. Marrë më 20 prill 2010.</ref><ref name="Panksepp_AN">[[Jaak Panksepp|Panksepp, J.]] (1998). [https://books.google.com/books?id=n0W2QQuZ7IEC ''Affective neuroscience: The foundations of human and animal emotions''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150918223340/https://books.google.com/books?id=n0W2QQuZ7IEC&printsec=frontcover&source=gbs_navlinks_s |date=18 September 2015}}. New York: Oxford University Press, f. 9.</ref> Brenda kësaj fushe vazhdojnë të ekzistojnë ndarje; disa psikologë orientohen më shumë drejt përvojave unike të individëve, të cilat nuk mund të kuptohen vetëm si pika të dhënash brenda një popullate më të gjerë. Kritikë brenda dhe jashtë fushës kanë argumentuar se psikologjia e zakonshme është dominuar gjithnjë e më shumë nga një «kult i empirizmit», i cili kufizon fushën e kërkimit duke i kufizuar studiuesit te metodat e nxjerra nga shkencat fizike.{{r|Teo 2005|pp=36-7|q=Metodologjizmi do të thotë se metoda sundon mbi problemin, problemet zgjidhen në varësi të metodës së vlerësuar dhe psikologjia duhet të përvetësojë pa vënë në dyshim metodat e shkencave natyrore. … Nga këndvështrimi epistemologjik dhe ontologjik-kritik, si edhe nga ai i shkencave njerëzore, eksperimenti në psikologji ka vlerë të kufizuar (për shembull, vetëm për proceset themelore psikologjike), duke pasur parasysh natyrën e objektit të studimit të psikologjisë dhe realitetin e personave dhe aftësive të tyre.}} Kritikat feministe kanë pohuar se pretendimet për objektivitet shkencor fshehin vlerat dhe programin e studiuesve (historikisht) kryesisht burra.<ref name=Tomes2008 /> Për shembull, Jean Grimshaw argumenton se kërkimi i zakonshëm psikologjik ka çuar përpara një program [[patriarkal]] përmes përpjekjeve të tij për të kontrolluar sjelljen.{{r|Teo 2005|p=120|q=Në kritikat feministe të shkencës, me përjashtim të empirizmit feminist, është e përhapur hedhja poshtë e supozimeve pozitiviste, përfshirë supozimin e neutralitetit të vlerave ose se kërkimi mund të jetë objektiv vetëm nëse përjashtohen subjektiviteti dhe dimensionet emocionale, ndërkohë që kultura, personaliteti dhe institucionet luajnë role të rëndësishme (shih Longino, 1990; Longino & Doell, 1983). Për psikologjinë, Grimshaw (1986) diskutoi qëllimet e bihejviorizmit për modifikimin e sjelljes, duke sugjeruar se parimet bihejvioriste përforcuan një marrëdhënie hierarkike mes kontrolluesit dhe të kontrolluarit dhe se bihejviorizmi ishte në parim një program antidemokratik.}} == Shkollat kryesore të mendimit == === Neuropsikologjia dhe neuroshkencat === [[Skeda:Lobes of the brain NL.svg|thumb|[[Dissociation (neuropsychology)|Shkëputja]] përfshin identifikimin e substratit nervor të një funksioni të caktuar të trurit.]] {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Neuropsikologjia|en|Neuropsychology}}; {{ill|Neuroshkencat|en|Neurosciences}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Psikologjia biologjike|en|Biological psychology}}; {{ill|Neuroshkenca njohëse|en|Cognitive neuroscience}}}} Neuropsikologjia merret me marrëdhëniet ndërmjet funksionit të trurit dhe sjelljes. Ajo shqyrton se si struktura dhe funksionimi i sistemit nervor ndikojnë te proceset njohëse, emocionet dhe sjellja. Kërkimet neuropsikologjike studiojnë se si rajone të caktuara të trurit kontribuojnë në funksione si kujtesa, gjuha, vëmendja, perceptimi, kontrolli ekzekutiv dhe rregullimi emocional. Një burim i rëndësishëm dëshmish vjen nga studimi i individëve me dëmtime të trurit, sëmundje neurodegjenerative ose anomali zhvillimore. Duke vëzhguar modelet e dëmtimit njohës që lidhen me forma të caktuara të dëmtimit të trurit, neuropsikologët nxjerrin përfundime për funksionet e sistemeve nervore të prekura. Një nga librat e parë me fjalën neuropsikologji në titull ishte ''[[Organization of Behavior|Organizimi i sjelljes: një teori neuropsikologjike]]'', botuar më 1949. Një tjetër libër i hershëm me ndikim në këtë fushë ishte vepra madhore e Aleksandër Lurias (Alexander Luria), ''Funksionet e larta kortikale te njeriu'' (1962). Neuropsikologjia bashkëkohore po pëson një transformim të shpejtë falë përparimeve në neuroimazheri, përpunimin e gjuhës natyrore, inteligjencën artificiale<ref>{{Cite journal |last=Wolff |first=Brittany |date=2026-04-03 |title=Artificial intelligence and natural language processing in modern clinical neuropsychology: A narrative review |url=https://doi.org/10.1080/13854046.2025.2547934 |journal=The Clinical Neuropsychologist |volume=40 |issue=3 |pages=728–752 |doi=10.1080/13854046.2025.2547934 |issn=1385-4046 |pmid=40820936 |language=en |doi-access=free }}</ref> dhe realitetin virtual.<ref>{{Cite journal |last1=Cavallo |first1=Nicola Davide |last2=Amitrano |first2=Federica |last3=Coccia |first3=Armando |last4=Miccio |first4=Carlo |last5=Santangelo |first5=Gabriella |last6=Marcuccio |first6=Laura |last7=D'Addio |first7=Giovanni |last8=Moretta |first8=Pasquale |date=2026-04-17 |title=Immersive Virtual Reality in Neuropsychological Assessment of Acquired Brain Injury: a Systematic Review and Meta-Analysis |journal=Neuropsychology Review |language=en |doi=10.1007/s11065-026-09693-x |pmid=41995932 |issn=1573-6660 |doi-access=free }}</ref> Po rritet vëmendja ndaj vlefshmërisë ekologjike, biomarkerëve digjitalë dhe personalizimit të diagnostikimit neuropsikologjik klinik dhe rehabilitimit.<ref>{{Cite journal |last=Lundervold |first=Astri J. Johansen |date=2025-05-14 |title=Precision neuropsychology in the area of AI |journal=Frontiers in Psychology |language=en |volume=16 |article-number=1537368 |doi=10.3389/fpsyg.2025.1537368 |doi-access=free |issn=1664-1078 |pmc=12118123 |pmid=40438759}}</ref> Neuropsikologjia klasifikohet nën kategorinë më të gjerë të neuroshkencave ose psikologjisë biologjike—fusha që shqyrtojnë se si truri, sistemi nervor, sistemi endokrin dhe faktorët gjenetikë ndikojnë te proceset psikologjike. === Psikologjia krahasuese dhe evolucionare === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Psikologjia krahasuese|en|Comparative psychology}}; {{ill|Psikologjia evolucionare|en|Evolutionary psychology}}}} Psikologjia evolucionare i qaset mendimit dhe sjelljes nga një këndvështrim modern evolucionar. Sipas këtij këndvështrimi, përshtatjet psikologjike evoluuan për të zgjidhur probleme të përsëritura në mjediset ku jetonin paraardhësit e njerëzve. Psikologët evolucionarë përpiqen të përcaktojnë se si tiparet psikologjike njerëzore janë përshtatje të evoluara, rezultate të seleksionimit natyror ose të seleksionimit seksual gjatë evolucionit njerëzor.<ref name="Behavior Genetics">{{Cite encyclopedia |vauthors=McGue M, Gottesman II |year=2015 |title=Behavior Genetics |encyclopedia=The Encyclopedia of Clinical Psychology |doi=10.1002/9781118625392.wbecp578 |pages=1–11 |isbn=978-1-118-62539-2 |language=en}}</ref> Psikologjia krahasuese (e quajtur në disa gjuhë ''zoopsikologji'') studion sjelljen dhe proceset mendore te specie të ndryshme. Duke krahasuar njerëzit me kafshët jo njerëzore, si dhe speciet shtazore me njëra-tjetrën, studiuesit synojnë të identifikojnë mekanizmat psikologjikë të përbashkët dhe ata që janë të veçantë. Kjo fushë lidhet ngushtë me teorinë e evolucionit dhe niset nga supozimi se shumë aspekte të sjelljes dhe të njohjes janë zhvilluar përmes seleksionimit natyror. Zanafillën e psikologjisë krahasuese mund ta gjurmojmë te puna e Charles Darwinit, teoria e evolucionit e të cilit sugjeronte vazhdimësi ndërmjet mendjes së njeriut dhe asaj të kafshëve. Psikologët e hershëm krahasues studionin të nxënit, instinktin, proceset shqisore dhe aftësitë për zgjidhjen e problemeve te kafshët. Kërkimet moderne përfshijnë një gamë të gjerë temash, ndër to kujtesën, komunikimin, sjelljen shoqërore, vendimmarrjen dhe vetëdijen. Psikologjia krahasuese përdor metoda laboratorike dhe terreni. Studiuesit mund të shqyrtojnë dallimet në sjellje ndërmjet specieve, të studiojnë njohjen e kafshëve në kushte të kontrolluara ose t'i vëzhgojnë ato në mjediset e tyre natyrore. Gjetjet e psikologjisë krahasuese ndihmojnë në kuptimin e zanafillës evolucionare të njohjes dhe sjelljes njerëzore dhe japin të dhëna për rëndësinë përshtatëse të proceseve psikologjike.{{Citim i duhur|date=August 2026}} === Bihejviorizmi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Bihejviorizmi|en|Behaviorism}}, {{ill|Bihejviorizmi psikologjik|en|Psychological behaviorism}} dhe {{ill|Bihejviorizmi radikal|en|Radical behaviorism}}}} [[Skeda:Skinner teaching machine 01.jpg|thumb|{{ill|Makina mësimore|en|Teaching machine|lt=Makina mësimore}} e Skinnerit, një shpikje mekanike për të automatizuar detyrën e {{ill|Udhëzimi i programuar|en|Programmed instruction}}]] [[Skeda:Little Albert experiment (1920).webm|thumb|thumbtime=192|Filmi i {{ill|Eksperimenti i Albertit të Vogël|en|Little Albert experiment}}]] Një parim themelor i kërkimit të sjelljes është se një pjesë e madhe e sjelljes së njerëzve dhe kafshëve të tjera mësohet, dhe se mekanizmat e përfshirë në të nxënë zbatohen si për njerëzit, ashtu edhe për kafshët jo-njerëzore. Studiuesit e sjelljes kanë zhvilluar një trajtim të njohur si [[modifikimi i sjelljes]], për t’i ndihmuar individët të zëvendësojnë sjelljet e padëshirueshme me ato të dëshirueshme. Studiuesit e hershëm të sjelljes studiuan çiftëzimet stimul–reagim, të njohura sot si [[kushtëzimi klasik]]. Ata treguan se kur një stimul biologjikisht i fuqishëm (p.sh., ushqimi që shkakton jargëzim) çiftëzohet, gjatë disa provave të të nxënit, me një stimul më parë neutral (p.sh., një zile), stimuli neutral mund të fillojë vetë të shkaktojë reagimin që shkakton stimuli biologjikisht i fuqishëm. [[Ivan Petroviç Pavlov]] (Ivan Pavlov), i njohur më së shumti për nxitjen e jargëzimit te qentë në praninë e një stimuli të lidhur më parë me ushqimin, u bë figurë udhëheqëse në Bashkimin Sovjetik dhe frymëzoi ndjekësit e tij t’i përdornin metodat e tij te njerëzit.<ref name=SirotkinaSmith /> Në Shtetet e Bashkuara, {{ill|Edvard Li Thordajk|en|Edward Lee Thorndike}} (Edward Lee Thorndike) nisi studimet «{{ill|Koneksionizmi|en|connectionism|lt=koneksioniste}}» duke futur kafshë në «kuti enigmash» dhe duke i shpërblyer kur arratiseshin. Thordajku shkroi më 1911: «Nuk mund të ketë justifikim moral për studimin e natyrës së njeriut, përveçse nëse studimi na mundëson t’i kontrollojmë veprimet e tij».<ref>{{harvnb|Leahey|2001|pp=212-5}}</ref> Nga viti 1910 deri më 1913, Shoqata Amerikane e Psikologjisë pësoi një ndryshim të madh në orientim, duke u larguar nga {{ill|Mentalizmi (psikologji)|en|Mentalism (psychology)}} dhe duke iu drejtuar «bihejviorizmit». Më 1913, John B. Watson shpiku termin bihejviorizëm për këtë shkollë mendimi.<ref>{{harvnb|Leahey|2001|pp=218-27}}</ref> Fillimisht u mendua se {{ill|Eksperimenti i Albertit të Vogël|en|Little Albert experiment}} i famshëm i Watsonit, më 1920, tregoi se përdorimi i përsëritur i zhurmave të forta shqetësuese mund të shkaktonte [[Fobia|fobi]] (neveri ndaj stimujve të tjerë) te një foshnjë njerëzore,<ref name=Watson1913 /><ref>J.B. Watson & R. Rayner, “Conditioned emotional responses”, ''Journal of Experimental Psychology'' 3, 1920; në Hock, ''Forty Studies'' (2002), f. 70–76.</ref> megjithëse ky përfundim ka të ngjarë të ketë qenë një ekzagjerim.<ref>{{cite journal |url=http://htpprints.yorku.ca/archive/00000198/01/BHARRIS.HTM |last1=Harris |first1=B. |date=February 1979 |title=Whatever happened to Little Albert? |journal=American Psychologist |volume=34 |issue=2 |via=History & Theory of Psychology Eprint Archive |pages=151–160 |doi=10.1037/0003-066X.34.2.151 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20120704172755/http://htpprints.yorku.ca/archive/00000198/01/BHARRIS.HTM#selection-15.0-15.35 |archive-date=2012-07-04 |language=en}}</ref> {{ill|Karl Lashli|en|Karl Lashley}} (Karl Lashley), bashkëpunëtor i ngushtë i Watsonit, shqyrtoi shfaqjet biologjike të të nxënit në tru.<ref name=ThompsonZola>Richard F. Thompson & Stuart M. Zola, “Biological Psychology”, në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 1: ''History of Psychology''.</ref> {{ill|Klark Hal|en|Clark L. Hull}} (Clark L. Hull), {{ill|Edvin Gatri|en|Edwin Guthrie}} (Edwin Guthrie) dhe të tjerë ndihmuan shumë që bihejviorizmi të bëhej një paradigmë e përdorur gjerësisht.<ref name=Goodwin /> Një metodë e re kushtëzimi, e quajtur «instrumentale» ose «[[Kushtëzimi operant|operante]]», i shtoi modelit të ndryshimit të sjelljes konceptet e {{ill|Përforcimi|en|reinforcement}} dhe [[ndëshkimi]]t. Bihejvioristët radikalë shmangnin diskutimin e funksionimit të brendshëm të mendjes, veçanërisht të mendjes së pavetëdijshme, të cilën e konsideronin të pamundur për t’u vlerësuar shkencërisht.<ref>{{cite journal |doi=10.1037/0003-066X.62.6.590 |pmid=17874899 |title=Looking for Skinner and finding Freud |journal=American Psychologist |volume=62 |issue=6 |pages=590–595 |year=2007 |last1=Overskeid |first1=Geir |citeseerx=10.1.1.321.6288 |language=en}}</ref> Kushtëzimi operant u përshkrua për herë të parë nga Milleri dhe Konorski, ndërsa në SHBA u popullarizua nga [[B. F. Skineri]] (B. F. Skinner), i cili u bë një nga intelektualët kryesorë të lëvizjes bihejvioriste.<ref>{{cite journal |last1=Miller |first1=S. |last2=Konorski |first2=J. |year=1928 |title=Sur une forme particulière des reflexes conditionels |trans-title=On a particular form of conditional reflexes |language=fr |journal=Comptes Rendus des Séances de la Société de Biologie et de Ses Filiales |volume=99 |pages=1155–1157}}</ref><ref>Skinner, B.F. (1932) ''The Behavior of Organisms''</ref> [[Noam Chomsky]] botoi një kritikë me ndikim ndaj bihejviorizmit radikal, duke argumentuar se parimet bihejvioriste nuk mund t’i shpjegonin në mënyrë të mjaftueshme proceset komplekse mendore të [[Të nxënit e gjuhës|përvetësimit të gjuhës]] dhe përdorimit të saj.<ref>Chomsky, N. (1959). Review of Skinner's Verbal Behavior. ''Language, 35'', 26–58. [http://www.chomsky.info/articles/1967----.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150929070654/http://www.chomsky.info/articles/1967----.htm|date=29 September 2015}}</ref><ref>{{harvnb|Schlinger|2008}}</ref> Kjo kritikë e ashpër kontribuoi shumë në rënien e statusit të bihejviorizmit brenda psikologjisë.<ref>{{harvnb|Leahey|2001|pp=282-5}}</ref> {{ill|Martin Seligman|en|Martin Seligman}} (Martin Seligman) dhe kolegët e tij zbuluan se mund t’u kushtëzonin qenve një gjendje «{{ill|Pafuqia e mësuar|en|learned helplessness}}», të paparashikuar nga qasja bihejvioriste ndaj psikologjisë.<ref>{{cite journal |author1=Seligman M.E.P. |author2=Maier S.F. |year=1967 |title=Failure to escape traumatic shock |journal=Journal of Experimental Psychology |volume=74 |issue=1 |pages=1–9 |doi=10.1037/h0024514 |pmid=6032570 |citeseerx=10.1.1.611.8411 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |author1=Overmier J.B. |author2=Seligman M.E.P. |year=1967 |title=Effects of inescapable shock upon subsequent escape and avoidance responding |journal=Journal of Comparative and Physiological Psychology |volume=63 |issue=1 |pages=28–33 |doi=10.1037/h0024166 |pmid=6029715 |s2cid=17310110 |language=en}}</ref> {{ill|Edvard C. Tolman|en|Edward C. Tolman}} (Edward C. Tolman) përparoi një model të ndërthurur «kognitiv dhe bihejviorist», veçanërisht me botimin e tij të vitit 1948, ku diskutonte {{ill|Hartat kognitive|en|cognitive map}} që minjtë përdornin për të gjetur vendndodhjen e ushqimit në fund të një labirinti.<ref>{{cite journal |doi=10.1037/h0061626 |pmid=18870876 |title=Cognitive maps in rats and men |journal=Psychological Review |volume=55 |issue=4 |pages=189–208 |year=1948 |last1=Tolman |first1=Edward C. |s2cid=42496633 |language=en}}</ref> Bihejviorizmi i Skinerit nuk u zhduk, pjesërisht sepse solli zbatime praktike të suksesshme.<ref>{{harvnb|Schlinger|2008}}</ref> [[Shoqata Ndërkombëtare për Analizën e Sjelljes]] u themelua më 1974 dhe deri më 2003 kishte anëtarë nga 42 vende. Fusha ka fituar terren në Amerikën Latine dhe në Japoni.<ref>Ruben Ardila, “Behavior Analysis in an International Context”, në Brock (red.), ''Internationalizing the History of Psychology'' (2006).</ref> [[Analiza e aplikuar e sjelljes]] është termi që përdoret për zbatimin e parimeve të kushtëzimit operant me qëllim ndryshimin e sjelljes me rëndësi shoqërore (ajo zëvendëson termin «modifikim i sjelljes»).<ref>{{cite book |last1=Pierce |first1=W. David |last2=Cheney |first2=Carl D. |date=16 June 2017 |orig-date=1995 |title=Behavior Analysis and Learning: A Biobehavioral Approach |url=https://www.routledge.com/Behavior-Analysis-and-Learning-A-Biobehavioral-Approach-Sixth-Edition/Pierce-Cheney/p/book/9781138898585 |edition=6 |location=New York |publisher=Routledge |pages=1–622 |isbn=978-1-138-89858-5 |access-date=3 June 2021 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603031001/https://www.routledge.com/Behavior-Analysis-and-Learning-A-Biobehavioral-Approach-Sixth-Edition/Pierce-Cheney/p/book/9781138898585 |url-status=live |language=en}}</ref> === Njohëse === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia kognitive|en|Cognitive psychology}}}} <div style="background:#CCC;border:1px solid #666;float:right;width:24%;padding:4px;margin:0 0 2px 2px; font-size:98%"> '''<span style="color:green">E gjelbër</span> <span style="color:red">E kuqe</span> <span style="color:blue">Blu</span><br /><span style="color:purple">Vjollcë</span> <span style="color:blue">Blu</span> <span style="color:purple">Vjollcë</span>''' ---- '''<span style="color:red">Blu</span> <span style="color:green">Vjollcë</span> <span style="color:blue">E kuqe</span><br /><span style="color:blue">E gjelbër</span> <span style="color:red">Vjollcë</span> <span style="color:purple">E gjelbër</span>''' ---- Efekti Stroop është fakti se emërtimi i ngjyrës së fjalëve të grupit të parë është më i lehtë dhe më i shpejtë sesa i atyre të grupit të dytë. </div> [[Skeda:Working memory model.svg|thumb|Modeli i kujtesës së punës i Baddeley-t]] [[Skeda:Müller-Lyer illusion.svg|thumb|Iluzioni Müller–Lyer. Psikologët nxjerrin përfundime për proceset mendore nga dukuri të përbashkëta, si iluzionet optike.]] Psikologjia njohëse studion {{ill|Proceset mendore|en|mental process}}, përfshirë [[perceptimi]]n, [[Vëmendja|vëmendjen]], kuptimin dhe prodhimin e gjuhës, [[Kujtesa|kujtesën]] dhe zgjidhjen e problemeve.<ref>{{Cite web |url=http://www.apa.org/research/action/glossary.aspx |title=American Psychological Association (2013). Glossary of psychological terms |publisher=Apa.org |access-date=13 August 2014 |archive-date=27 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190127022835/https://www.apa.org/research/action/glossary.aspx |url-status=live |language=en}}</ref> Studiuesit e psikologjisë njohëse quhen ndonjëherë {{ill|Kognitivizmi|en|Cognitivism (psychology)|lt=kognitivistë}}. Ata mbështeten te një model i përpunimit të informacionit për funksionimin mendor. Kërkimet kognitiviste mbështeten në {{ill|Funksionalizmi|en|Functionalism (philosophy of mind)|lt=funksionalizëm}} dhe në psikologjinë eksperimentale. Duke filluar nga vitet 1950, teknikat eksperimentale të zhvilluara nga Wundt, James, Ebbinghaus dhe të tjerë u përdorën sërish, ndërsa psikologjia eksperimentale u bë gjithnjë e më kognitiviste dhe, përfundimisht, pjesë e fushës më të gjerë ndërdisiplinore të [[Shkenca kognitive|shkencës kognitive]].<ref>Gardner, H. (1985). ''The mind's new science: A history of the cognitive revolution''. New York: Basic Books. {{ISBN|0-465-04635-5}}</ref><ref name=Mandler /> Disa e quajtën këtë zhvillim {{ill|Revolucioni kognitiv|en|Cognitive revolution}}, sepse ai hodhi poshtë dogmën antimentaliste të bihejviorizmit, si dhe kufizimet e psikanalizës.<ref name=Mandler>Mandler, G. (2007). A history of modern experimental psychology: From James and Wundt to cognitive science. Cambridge, MA: MIT Press.</ref> [[Albert Bandura]] ndihmoi kalimin e psikologjisë nga bihejviorizmi te psikologjia kognitive. Bandura dhe teoricienë të tjerë të {{ill|Teoria e të nxënit shoqëror|en|Social learning theory}} përparuan idenë e të nxënit përmes vëzhgimit të të tjerëve. Me fjalë të tjera, ata përkrahën pikëpamjen se një fëmijë mund të mësojë duke vëzhguar mjedisin e afërt shoqëror, pa qenë e domosdoshme që sjellja e tij të jetë përforcuar pasi e ka kryer; megjithatë, ata nuk e përjashtuan ndikimin e përforcimit në të nxënit e një sjelljeje.<ref>Bandura, A. (1973). Aggression: A social learning analysis. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.</ref> Përparimet teknologjike ringjallën gjithashtu interesin për gjendjet dhe përfaqësimet mendore. Neuroshkencëtari anglez [[Charles Sherrington]] dhe psikologu kanadez {{ill|Donald O. Hebb|en|Donald O. Hebb}} përdorën metoda eksperimentale për t’i lidhur dukuritë psikologjike me strukturën dhe funksionin e trurit. Zhvillimi i informatikës, [[Kibernetika|kibernetikës]] dhe [[Inteligjenca artificiale|inteligjencës artificiale]] vuri në pah vlerën e krahasimit të përpunimit të informacionit te njerëzit dhe te makinat. Një temë përfaqësuese dhe e njohur e kësaj fushe është {{ill|Paragjykimi kognitiv|en|Cognitive bias}}, ose mendimi irracional. Psikologët (dhe ekonomistët) kanë klasifikuar dhe përshkruar një {{ill|Lista e paragjykimeve kognitive|en|List of cognitive biases|lt=katalog të gjerë paragjykimesh}} që përsëriten shpesh në mendimin njerëzor. Për shembull, {{ill|Heuristika e disponueshmërisë|en|Availability heuristic}} është prirja për të mbivlerësuar rëndësinë e diçkaje që të vjen lehtësisht ndër mend.<ref>{{Citation|last=Juslin|first=Peter|title=Availability Heuristic|encyclopedia=Encyclopedia of the Mind|year=2013|publisher=SAGE Publications, Inc.|doi=10.4135/9781452257044.n39|isbn=978-1-4129-5057-2|language=en}}</ref> Elementet e bihejviorizmit dhe të psikologjisë kognitive u ndërthurën për të formuar {{ill|Terapia kognitive e sjelljes|en|Cognitive behavioral therapy}}, një formë psikoterapie e përshtatur nga teknikat e zhvilluara prej psikologut amerikan [[Albert Ellis]] dhe psikiatrit amerikan {{ill|Aaron Beck|en|Aaron T. Beck}}. Në një kuptim më të gjerë, shkenca kognitive është një veprimtari ndërdisiplinore ku marrin pjesë psikologë kognitivë, neuroshkencëtarë kognitivë, gjuhëtarë dhe studiues të inteligjencës artificiale, ndërveprimit njeri–kompjuter dhe {{ill|Neuroshkenca llogaritëse|en|Computational neuroscience}}. Disiplina e shkencës kognitive përfshin psikologjinë kognitive, si dhe filozofinë e mendjes, informatikën dhe neuroshkencën.<ref>{{Citation|last=Thagard|first=Paul|title=Cognitive Science|year=2020|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2020/entries/cognitive-science/|encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Winter 2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=22 January 2021|archive-date=1 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301035552/https://plato.stanford.edu/archives/win2020/entries/cognitive-science/|url-status=live|language=en}}</ref> Ndonjëherë përdoren simulime kompjuterike për të modeluar dukuri me interes. === Shoqërore === {{Kryesor|Psikologjia shoqërore}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Psikologjia shoqërore (sociologji)|en|Social psychology (sociology)}}}} Psikologjia shoqërore merret me mënyrën se si [[Sjellja|sjelljet]], [[Mendimi|mendimet]], [[ndjenja]]t dhe mjedisi shoqëror ndikojnë në ndërveprimet njerëzore.<ref>{{Cite encyclopedia|last=Allport|first=G. W|year=1985|title=The Historical Background of Social Psychology|editor1-last=G. Lindzey and E. Aronson|encyclopedia=The Handbook of Social Psychology|location=New York|publisher=McGraw Hill|page=5|language=en}}</ref> Psikologët shoqërorë studiojnë tema të tilla si ndikimi i të tjerëve mbi sjelljen e individit (p.sh. {{ill|Konformizmi|en|Conformity (psychology)}}, [[Artet e bindjes|bindja]]) dhe formimi i bindjeve, [[Qëndrimi|qëndrimeve]] dhe [[Stereotipi|stereotipeve]] për njerëzit e tjerë. {{ill|Njohja shoqërore|en|Social cognition}} ndërthur elemente të psikologjisë shoqërore dhe asaj kognitive, për të kuptuar se si njerëzit përpunojnë, kujtojnë ose shtrembërojnë informacionin shoqëror. Studimi i {{ill|Dinamika e grupit|en|Group dynamics}} përfshin kërkime mbi natyrën e udhëheqjes, komunikimin organizativ dhe dukuri të lidhura me to. Vitet e fundit, psikologët shoqërorë janë interesuar për matjet {{ill|Testi i asociimit të nënkuptuar|en|Implicit Association Test|lt=të nënkuptuara}}, modelet {{ill|Ndërmjetësimi statistikor|en|Mediation (statistics)|lt=të ndërmjetësimit}} dhe ndërveprimin e faktorëve individualë e shoqërorë në shpjegimin e sjelljes. Disa koncepte që {{ill|Sociologjia|en|Sociology|lt=sociologët}} kanë zbatuar në studimin e çrregullimeve psikiatrike — si roli shoqëror, roli i të sëmurit, klasa shoqërore, ngjarjet e jetës, kultura, migrimi dhe {{ill|Institucioni total|en|Total institution}} — kanë ndikuar te psikologët shoqërorë.<ref>Tausig, M., & Fenwick, R. (2011). ''Work and Mental Health in Social Context''. New York: Springer. {{DOI|10.1007/978-1-4614-0625-9}}.</ref> === Psikanalitik === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Psikodinamika|en|Psychodynamics}} dhe {{ill|Psikanaliza|en|Psychoanalysis}}}} [[Skeda:Hall Freud Jung in front of Clark.jpg|thumb|Rreshti i përparmë: [[Sigmund Freud|Sigmund Frojd]], G. Stanley Hall, [[Karl Gustav Jung|Carl Jung]]. Rreshti i pasmë: Abraham A. Brill, {{ill|Ernest Jones|en|Ernest Jones (psychoanalyst)}}, {{ill|Sándor Ferenczi|en|Sándor Ferenczi}}, në Universitetin Clark në vitin 1909.]] Psikanaliza është një tërësi teorish dhe teknikash terapeutike që synojnë të analizojnë mendjen e pavetëdijshme dhe ndikimin e saj në jetën e përditshme. Këto teori dhe teknika shërbejnë si bazë për trajtimin e çrregullimeve mendore.<ref>Thompson, C. & Mullahy, P. (1951). ''Psychoanalysis: Evolution and development (3rd ed.)''. New York: Hermitage House.</ref><ref>Brenner, C. (1974). An elementary textbook of psychoanalysis. Garden City, NY: Anchor.</ref><ref>Moore, B.E.; Fine, B.D. (1968), A Glossary of Psychoanalytic Terms and Concepts, Amer Psychoanalytic Assn, p. 78, {{ISBN|978-0-318-13125-2}}</ref> Psikanaliza e ka zanafillën në vitet 1890, veçanërisht në veprën e [[Sigmund Freud|Sigmund Frojdit]]. Teoria psikanalitike e Frojdit bazohej kryesisht në metoda interpretuese, introspeksion dhe vëzhgim klinik. Ajo u bë shumë e njohur, kryesisht sepse trajtonte tema si [[Seksualiteti njerëzor|seksualiteti]], represioni psikologjik dhe pavetëdija.{{R|Kozulin 1984|pp=84-6}} Frojdi ishte pionier i metodave të {{ill|Asociimi i lirë|en|Free association (psychology)}} dhe {{ill|Interpretimi i ëndrrave|en|dream interpretation}}.<ref>{{Cite book|author=Freud, S|year=1900|title=The Interpretation of Dreams|edition= 2nd|publisher=Hogarth Press, 1955|volume=IV and V|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |author=Freud, S |title=The Unconscious |year=1915 |edition= 2nd |volume=XIV |publisher=Hogarth Press, 1955|language=en}}</ref> Teoria psikanalitike nuk është monolite. Mendimtarë të tjerë të njohur psikanalitikë, të cilët u larguan nga pikëpamjet e Frojdit, përfshijnë [[Alfred Adler]], [[Karl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]], [[Donald Winnicott|D. W. Winnicott]], {{ill|Karen Horney|en|Karen Horney}}, [[Erich Fromm]], {{ill|John Bowlby|en|John Bowlby}}, vajzën e Frojdit, [[Anna Freud|Anna Frojd]], dhe {{ill|Harry Stack Sullivan|en|Harry Stack Sullivan}}. Këta individë bënë që psikanaliza të zhvillohej në shkolla të ndryshme mendimi. Ndër to janë {{ill|Psikologjia e egos|en|ego psychology}}, marrëdhëniet e objektit, psikanaliza ndërpersonale, shkolla lakane dhe {{ill|Psikanaliza relacionale|en|relational psychoanalysis}}. Psikologë si [[Hans Eysenk|Hans Eysenck]] dhe filozofë si [[Karl Popper]] e kritikuan ashpër psikanalizën. Popper argumentoi se psikanaliza nuk ishte e falsifikueshme (asnjë pohim i saj nuk mund të provohej i gabuar) dhe, për këtë arsye, nuk ishte një disiplinë shkencore,<ref name="Popper">Karl Popper, Conjectures and Refutations, London: Routledge and Keagan Paul, 1963, pp. 33–39; from Theodore Schick, ed., Readings in the Philosophy of Science, Mountain View, CA: Mayfield Publishing Company, 2000, pp. 9–13. [http://faculty.washington.edu/lynnhank/Popper.doc Faculty.washington.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326181144/http://faculty.washington.edu/lynnhank/Popper.doc |date=2009-03-26 |language=en}}</ref> ndërsa Eysenck përkrahu pikëpamjen se të dhënat eksperimentale kishin kundërshtuar parimet psikanalitike. Nga fundi i shekullit XX, departamentet e psikologjisë në universitetet amerikane e kishin margjinalizuar kryesisht teorinë frojdiane, duke e hedhur poshtë si një relike historike «të tharë e të vdekur».<ref name=Cohen>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/11/25/weekinreview/25cohen.html?_r=3&ref=education&oref&oref=slogin|title=June 2008 study|website=[[The New York Times]]|date=2007-11-25|last1=Cohen|first1=Patricia|access-date=2017-02-23|archive-date=2024-05-26|archive-url=https://archive.today/20240526001934/https://www.webcitation.org/683GStpl4?url=http://www.nytimes.com/2007/11/25/weekinreview/25cohen.html%3F_r=4|url-status=live|language=en}}</ref> Studiues si {{ill|António Damásio|en|António Damásio}}, {{ill|Oliver Sacks|en|Oliver Sacks}} dhe Joseph LeDoux, si edhe studiues të fushës në zhvillim të neuropsikanalizës, kanë mbrojtur disa nga idetë e Frojdit mbi baza shkencore.<ref>Shih: * Damásio, A. (1994). ''[[Descartes' Error: Emotion, Reason, and the Human Brain]]''. * Damásio, A. (1996). ''The somatic marker hypothesis and the possible functions of the prefrontal cortex''. * Damásio, A. (1999). ''The feeling of what happens: Body and emotion in the making of consciousness''. * Damásio, A. (2003). ''Looking for Spinoza: Joy, sorrow, and the feeling brain''. * LeDoux, J.E. (1998). ''The emotional brain: The mysterious underpinnings of emotional life (Touchstone ed.)''. Simon & Schuster. {{ISBN|0-684-83659-9}} * Panksepp, J. (1998). ''Affective neuroscience: The foundations of human and animal emotions''. New York and Oxford: Oxford University Press. * Sacks, O. (1984). A leg to stand on. New York: Summit Books/Simon and Schuster.</ref> === Ekzistencial-humanistike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia ekzistenciale|en|Existential psychology}}}} {{Hatnote|Artikulli kryesor: [[Psikologjia humaniste]]}} [[Skeda:Maslow's Hierarchy of Needs.svg|thumb|Psikologu [[Abraham Maslow]] propozoi më 1943 se njerëzit kanë një hierarki nevojash dhe se plotësimi i nevojave bazë zakonisht duhet t’i paraprijë plotësimit të nevojave të nivelit më të lartë.<ref name=honolulu>{{cite web|url=http://honolulu.hawaii.edu/intranet/committees/FacDevCom/guidebk/teachtip/maslow.htm |title=Maslow's Hierarchy of Needs |publisher=Honolulu.hawaii.edu |access-date=2011-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211014419/http://honolulu.hawaii.edu/intranet/committees/FacDevCom/guidebk/teachtip/maslow.htm |archive-date=2010-02-11 |language=en}}</ref>]] [[Psikologjia humaniste]], e cila është ndikuar nga ekzistencializmi dhe fenomenologjia,<ref>{{cite book|last=Benjafield|first=John G.|title=A History of Psychology: Third Edition|year=2010|publisher=Oxford University Press|location=Don Mills, ON|isbn=978-0-19-543021-9|pages=357–362|language=en}}</ref> thekson [[Dëshira e lirë|vullnetin e lirë]] dhe [[vetëaktualizimi]]n.<ref name="Oxford University Press 2015">Oxford University Press. (2015). ''A Dictionary of Psychology, 4th ed.'' Edited by Andrew M. Colman. Oxford Reference Online. Oxford: Author. {{ISBN|9780199657681}}</ref> Ajo u shfaq në vitet 1950 si një lëvizje brenda psikologjisë akademike, në reagim si ndaj bihejviorizmit, ashtu edhe ndaj psikanalizës.<ref>{{cite book|last=Gazzaniga|first=Michael|title=Psychological Science|year=2010|publisher=W.W. Norton & Company|location=New York|isbn=978-0-393-93421-2|page=23|language=en}}</ref> Qasja humaniste synon ta shohë njeriun si tërësi, jo vetëm pjesë të veçuara të personalitetit ose procese njohëse të izoluara.<ref>Rowan, John. (2001). ''Ordinary Ecstasy: The Dialectics of Humanistic Psychology.'' London, UK: Brunner-Routledge. {{ISBN|0-415-23633-9}}</ref> Psikologjia humaniste përqendrohet gjithashtu te rritja personale, [[Vetëkoncepti|identiteti vetjak]], vdekja, vetmia dhe liria. Ajo thekson kuptimin subjektiv, kundërshtimin e determinizmit dhe interesimin për rritjen pozitive, në vend të patologjisë. Ndër themeluesit e shkollës humaniste të mendimit ishin psikologët amerikanë [[Abraham Maslow]], i cili formuloi një [[Hierarkia e nevojave e Maslowit|hierarki të nevojave njerëzore]], dhe [[Carl Rogers]], i cili krijoi dhe zhvilloi terapinë e përqendruar te klienti.<ref name=Kramer1995>{{cite journal |last1=Kramer |first1=Robert |title=The Birth of Client-Centered Therapy: Carl Rogers, Otto Rank, and 'The Beyond' |journal=Journal of Humanistic Psychology |date=October 1995 |volume=35 |issue=4 |pages=54–110 |doi=10.1177/00221678950354005 |s2cid=145059656 |language=en}}</ref> Më vonë, [[psikologjia pozitive]] i solli temat humaniste në studimin shkencor. Psikologjia pozitive studion faktorët që kontribuojnë në lumturinë dhe mirëqenien njerëzore, duke u përqendruar më shumë te njerëzit që janë aktualisht të shëndetshëm. Në vitin 2010, revista ''Clinical Psychological Review'' botoi një numër të posaçëm kushtuar ndërhyrjeve psikologjike pozitive, si mbajtja e një [[ditari mirënjohjeje]] dhe shprehja fizike e mirënjohjes. Megjithatë, nuk është aspak e qartë nëse psikologjia pozitive është efektive për t’i bërë njerëzit më të lumtur.<ref name="Ehrenreich">Ehrenreich, B. (2009). ''Bright-sided: How the relentless promotion of positive thinking has undermined America''. New York: Henry Holt. {{ISBN|978-0-8050-8749-9}}</ref><ref name="Singal">Singal, J. (2021-06-07). Positive psychology goes to war: How the Army adopted an untested, evidence-free approach to fighting PTSD. ''Chronicle of Higher Education''.</ref> Ndërhyrjet psikologjike pozitive kanë pasur shtrirje të kufizuar, por mendohet se efektet e tyre janë disi më të mira se efektet e [[placebo]]s. ''American Association for Humanistic Psychology'', e themeluar më 1963, deklaroi: {{blockquote|text=Psikologjia humaniste është kryesisht një orientim ndaj psikologjisë në tërësi, dhe jo një fushë ose shkollë e veçantë. Ajo përfaqëson respektin për vlerën e personave, respektin për dallimet në qasje, mendjehapësinë ndaj metodave të pranueshme dhe interesimin për eksplorimin e aspekteve të reja të sjelljes njerëzore. Si «forca e tretë» në psikologjinë bashkëkohore, ajo merret me tema që zënë pak vend në teoritë dhe sistemet ekzistuese: p.sh., dashuria, krijimtaria, vetja, rritja, organizmi, plotësimi i nevojave bazë, vetëaktualizimi, vlerat më të larta, të qenët, të bërit, spontaniteti, loja, humori, përzemërsia, natyrshmëria, ngrohtësia, kapërcimi i egos, objektiviteti, autonomia, përgjegjësia, kuptimi, loja e ndershme, përvoja transcendentale, përvoja kulmore, guximi dhe koncepte të ngjashme.<ref>A.J. Sutich, ''American association for humanistic psychology, Articles of association''. Palo Alto, CA (mimeographed): August 28, 1963; in Severin (ed.), ''Humanistic Viewpoints in Psychology'' (1965), pp. xv–xvi.</ref>}} Psikologjia ekzistenciale thekson nevojën për të kuptuar orientimin e përgjithshëm të klientit ndaj botës. Ajo kundërshton reduksionizmin, bihejviorizmin dhe metodat e tjera që e trajtojnë individin si objekt.<ref name="Oxford University Press 2015" /> Në vitet 1950 dhe 1960, psikologu amerikan Rollo May, i trajnuar në psikanalizë dhe i ndikuar nga filozofët [[Søren Kierkegaard]] dhe [[Martin Heidegger]], ndihmoi në zhvillimin e psikologjisë ekzistenciale. [[Psikoterapia ekzistenciale]], e cila buron nga psikologjia ekzistenciale, është një qasje terapeutike e bazuar në idenë se konflikti i brendshëm i një personi lind nga përballja e tij me kushtet e ekzistencës. Psikanalisti zviceran Ludwig Binswanger dhe psikologu amerikan George Kelly mund të konsiderohen gjithashtu pjesëtarë të shkollës ekzistenciale.<ref name="Hergenhahn3">{{cite book |author=Hergenhahn, B.R. |title=An introduction to the history of psychology |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, California |year=2005 |pages=528–536 |language=en}}</ref> Psikologët ekzistencialë priren të dallojnë nga psikologët më «humanistë» për shkak të pikëpamjes relativisht neutrale të të parëve mbi natyrën njerëzore dhe vlerësimit relativisht pozitiv të ankthit.<ref name="Hergenhahn4">{{cite book |author=Hergenhahn, B.R. |title=An introduction to the history of psychology |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, California |year=2005 |pages=546–547 |language=en}}</ref> Psikologët ekzistencialë theksuan temat humaniste të vdekjes, vullnetit të lirë dhe kuptimit, duke sugjeruar se mitet dhe rrëfimet mund t’i japin formë kuptimit; kuptimi mund të thellohet përmes pranimit të vullnetit të lirë, i cili është i domosdoshëm për të jetuar një jetë [[Autenticiteti|autentike]], ndonëse shpesh të shoqëruar me ankthin e vdekjes.<ref name="Hergenhahn">{{cite book |author=Hergenhahn, B.R. |title=An introduction to the history of psychology |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, California |year=2005 |pages=523–532 |language=en}}</ref> Psikiatri ekzistencialist austriak dhe i mbijetuari i [[Holokausti]]t, Viktor Frankl, nxori prova për fuqinë terapeutike të kuptimit nga përsiatjet mbi përvojën e vet të internimit.<ref name="Frankl">{{cite book |author=Frankl, V.E. |title=Man's search for meaning (rev. ed.) |url=https://archive.org/details/manssearchforme000fran |url-access=registration |publisher=Washington Square Press |location=New York |year=1984 |page=[https://archive.org/details/manssearchforme000fran/page/86 86] |language=en}}</ref> Ai krijoi një formë të psikoterapisë ekzistenciale të quajtur [[Logoterapia|logoterapi]], një lloj analize ekzistencialiste që përqendrohet te ''vullneti për kuptim'' (në jetën e njeriut), në dallim nga doktrina niçeane e Adlerit për ''[[Vullneti për pushtet|vullnetin për pushtet]]'' ose ''[[Parimi i kënaqësisë|vullnetin për kënaqësi]]'' të Frojdit.<ref>Seidner, Stanley S. (2009-06-10) [https://docs.google.com/gview?a=v&q=cache:FrKYAo88ckkJ:www.materdei.ie/media/conferences/a-secular-age-parallel-sessions-timetable.pdf+%22Stan+Seidner%22&hl=en&gl=us "A Trojan Horse: Logotherapeutic Transcendence and its Secular Implications for Theology"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501081407/http://docs.google.com/gview?a=v&q=cache%3AFrKYAo88ckkJ%3Awww.materdei.ie%2Fmedia%2Fconferences%2Fa-secular-age-parallel-sessions-timetable.pdf+%22Stan+Seidner%22&hl=en&gl=us |date=2011-05-01 }}. ''Mater Dei Institute''. p 2.</ref> == Temat == === Personaliteti === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia e personalitetit|en|Personality psychology}}}} Psikologjia e personalitetit merret me modelet e qëndrueshme të sjelljes, mendimit dhe emocioneve. Teoritë e personalitetit ndryshojnë nga njëra shkollë e mendimit psikologjik te tjetra. Çdo teori mbështetet në supozime të ndryshme për aspekte të tilla si roli i të pavetëdijshmes dhe rëndësia e përvojave të fëmijërisë. Sipas Frojdit, personaliteti bazohet në ndërveprimet dinamike të idit, egos dhe superegos.<ref>Carver, C., & Scheier, M. (2004). Perspectives on Personality (5th ed.). Boston: Pearson.</ref> Në të kundërt, teoricienët e tipareve kanë zhvilluar taksonomi të konstrukteve të personalitetit, duke e përshkruar personalitetin përmes tipareve kryesore. Ata shpesh kanë përdorur metoda statistikore të reduktimit të të dhënave, si {{ill|Analiza faktoriale|en|Factor analysis|lt=analiza faktoriale}}. Megjithëse numri i tipareve të propozuara ka ndryshuar shumë, modeli i hershëm biologjik i [[Hans Eysenck]]ut sugjeron se për përshkrimin e personalitetit njerëzor nevojiten të paktën tri konstrukte kryesore të tipareve: {{ill|Ekstraversioni dhe introversioni|en|Extraversion and introversion|lt=ekstraversioni–introversioni}}, {{ill|Neuroticizmi|en|Neuroticism|lt=neuroticizmi}}–stabiliteti dhe {{ill|Psikotizmi|en|Psychoticism|lt=psikotizmi}}–normaliteti. Raymond Cattell nxori empirikisht një teori me 16 faktorë personaliteti në nivelin e faktorëve parësorë dhe deri në tetë faktorë më të gjerë të rendit të dytë.<ref>Cattell, R.B. (1995). "The fallacy of five factors in the personality sphere". ''The Psychologist'', May, 207–208.</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1080/00224545.1972.9918617 |title=An Improved Definition, from 10 Researchers, of Second Order Personality Factors in Q Data (with Cross-Cultural Checks) |journal=The Journal of Social Psychology |volume=86 |issue=2 |pages=187–203 |year=1972 |last1=Cattell |first1=Raymond B. |last2=Nichols |first2=K. Ernest |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1037/0033-2909.117.2.187 |pmid=7724687 |title=A contrarian view of the five-factor approach to personality description |journal=Psychological Bulletin |volume=117 |issue=2 |pages=187–215 |year=1995 |last1=Block |first1=Jack |language=en}}</ref><ref>Boyle, G.J. (2008). Critique of Five-Factor Model (FFM). In G.J. Boyle, G. Matthews, & D.H. Saklofske. (Eds.), ''The SAGE handbook of personality theory and assessment: Vol. 1 – Personality theories and models''. Los Angeles, CA: SAGE. {{ISBN|978-1-4129-4651-3}}</ref> Që nga vitet 1980, Pesëshja e Madhe ({{ill|Pesë tiparet e mëdha të personalitetit|en|Big Five personality traits}})—{{ill|Hapja ndaj përvojës|en|Openness to experience|lt=hapja ndaj përvojës}}, {{ill|Ndërgjegjshmëria|en|Conscientiousness|lt=ndërgjegjshmëria}}, ekstraversioni, [[Pajtueshmëria]] dhe neuroticizmi—është shfaqur si një teori e rëndësishme e tipareve të personalitetit.<ref>{{cite journal |last1=Lucas |first1=Richard E. |last2=Baird |first2=Brendan M. |title=Extraversion and Emotional Reactivity. |journal=Journal of Personality and Social Psychology |year=2004 |volume=86 |issue=3 |pages=473–485 |doi=10.1037/0022-3514.86.3.473 |pmid=15008650 |language=en}}</ref> {{ill|Modelet dimensionale të çrregullimeve të personalitetit|en|Dimensional models of personality disorders}} po marrin gjithnjë e më shumë mbështetje dhe një variant i vlerësimit dimensional, përkatësisht ''{{ill|Modeli alternativ DSM-5 për çrregullimet e personalitetit|en|Alternative DSM-5 model for personality disorders}}'', është përfshirë në {{ill|DSM-5|en}}. Megjithatë, pavarësisht sasisë së madhe të kërkimeve mbi variantet e ndryshme të dimensioneve të Pesëshes së Madhe, duket e nevojshme që të kalohet nga konceptualizimet statike të strukturës së personalitetit drejt një qasjeje më dinamike, që pranon se konstruktet e personalitetit ndikohen nga të nxënit dhe ndryshojnë gjatë gjithë jetës.<ref>Boyle, G.J. (2011). Changes in personality traits in adulthood. In D. Westen, L. Burton, & R. Kowalski (Eds.), Psychology: Australian and New Zealand 3rd edition (pp. 448–449). Milton, Queensland: Wiley. {{ISBN|978-1-74216-644-5}}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1037/0033-295X.109.1.202 |pmid=11863038 |title=Enriched behavioral prediction equation and its impact on structured learning and the dynamic calculus |journal=Psychological Review |volume=109 |issue=1 |pages=202–205 |year=2002 |last1=Cattell |first1=Raymond B. |last2=Boyle |first2=Gregory J. |last3=Chant |first3=David |language=en}}</ref> Një shembull i hershëm i vlerësimit të personalitetit është Fleta e të dhënave personale e Woodworthit, e hartuar gjatë Luftës së Parë Botërore. Treguesi i tipeve Myers–Briggs, i njohur gjerësisht, por i papërshtatshëm nga pikëpamja psikometrike,<ref>{{cite journal |doi=10.1111/j.1742-9544.1995.tb01750.x |title=Myers-Briggs Type Indicator (MBTI): Some Psychometric Limitations |journal=Australian Psychologist |volume=30 |pages=71–74 |year=1995 |last1=Boyle |first1=Gregory J. |issue=1 |language=en}}</ref> u zhvillua për të vlerësuar «tipat e personalitetit» të individëve sipas teorive të personalitetit të Carl Jungut, të paraqitura te ''Tipat psikologjikë''. Inventari shumëfazor i personalitetit i Minesotës (MMPI), pavarësisht emrit, është më tepër një matës dimensional i psikopatologjisë sesa një matës i personalitetit.<ref>Leslie C. Morey, "Measuring Personality and Psychopathology" in Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 2: ''Research Methods in Psychology''.</ref> Inventari psikologjik i Kalifornisë përmban 20 shkallë personaliteti (p.sh. pavarësia, toleranca).<ref>Gough, H.G. (1987) California Psychological Inventory Administrator's Guide. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press, Inc.</ref> Baza ndërkombëtare e artikujve të personalitetit, e cila është në domenin publik, është bërë burim shkallësh që mund të përdoren për vlerësimin e personalitetit.<ref>{{Cite journal |last1=Goldberg |first1=Lewis R. |last2=Johnson |first2=John A. |last3=Eber |first3=Herbert W. |last4=Hogan |first4=Robert |last5=Ashton |first5=Michael C. |last6=Cloninger |first6=C. Robert |last7=Gough |first7=Harrison G. |date=February 2006 |title=The international personality item pool and the future of public-domain personality measures |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0092656605000553 |journal=Journal of Research in Personality |language=en |volume=40 |issue=1 |pages=84–96 |doi=10.1016/j.jrp.2005.08.007 |url-access=subscription |archive-date=3 June 2024 |access-date=6 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240603092743/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0092656605000553 |url-status=live }}</ref> === Mendja e pavetëdijshme === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Mendja e pavetëdijshme#Psikologjia|en|List of psychology organizations}}}} Studimi i mendjes së pavetëdijshme, një pjesë e psikikës që qëndron jashtë vetëdijes së individit, por që besohet se ndikon në mendimet dhe sjelljen e vetëdijshme, ishte një tipar dallues i psikologjisë së hershme. Në një nga eksperimentet e para psikologjike të kryera në Shtetet e Bashkuara, C. S. Peirce dhe {{ill|Joseph Jastrow|en|Joseph Jastrow}} zbuluan më 1884 se pjesëmarrësit në studim mund të zgjidhnin peshën paksa më të rëndë nga dy pesha, edhe kur nuk ishin të sigurt me vetëdije për ndryshimin.<ref>Charles Sanders Peirce & Joseph Jastrow, "[http://psychclassics.yorku.ca/Peirce/small-diffs.htm On Small Differences in Sensation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609111346/http://psychclassics.yorku.ca/Peirce/small-diffs.htm |date=9 June 2019 }}", ''Memoirs of the National Academy of Sciences'' 3, 17 October 1884; cituar në William P. Banks & Ilya Farber, "Consciousness", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 4: ''Experimental Psychology''; dhe në {{cite journal | last1 = Deber | first1 = James A | last2 = Jacoby | first2 = Larry L. | year = 1994 | title = Unconscious Perception: Attention, Awareness, and Control | journal = Journal of Experimental Psychology | volume = 20 | issue = 2| pages = 304–317| doi=10.1037/0278-7393.20.2.304| pmid = 8151275 | citeseerx = 10.1.1.412.4083 |language=en }}</ref> Sigmund Freud e bëri të njohur konceptin e mendjes së pavetëdijshme, veçanërisht kur iu referua ndërhyrjes së pacensuruar të mendimeve të pavetëdijshme në të folur (një {{ill|lapsus freudian|en|Freudian slip}}) ose përpjekjeve të tij për të interpretuar ëndrrat.<ref>''The Interpretation of Dreams'', kopje besnike e botimit të tretë, përkthyer në anglisht nga [[Abraham Arden Brill]] dhe botuar më 1913 nga [[Macmillan Publishers|The Macmillan Company]]</ref> Libri i tij i vitit 1901, ''{{ill|Psikopatologjia e jetës së përditshme|en|The Psychopathology of Everyday Life}}'', rendit qindra ngjarje të përditshme që Freudi i shpjegon përmes ndikimit të pavetëdijshëm. {{ill|Pierre Janet|en|Pierre Janet}} zhvilloi idenë e mendjes nënvetëdijshme, e cila mund të përmbante përbërës mendorë të pavarur, jashtë vetëdijes së drejtpërdrejtë të subjektit.<ref name=Kihlstrom1999>John F. Kihlstrom, "[https://books.google.com/books?id=iXMQq7wg-qkC&pg=PA424 The Psychological Unconscious] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919002810/https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=iXMQq7wg-qkC&oi=fnd&pg=PA424 |date=19 September 2015 }}", në Lawrence Pervin & Oliver John (red.), ''Handbook of Personality''; New York: Guilford Press, 1999. Shihni gjithashtu [http://ist-socrates.berkeley.edu/~kihlstrm/Pervin3.htm versionin në internet] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009084438/http://ist-socrates.berkeley.edu/~kihlstrm/Pervin3.htm |date=9 October 2016 }}.</ref> Koncepti i proceseve të pavetëdijshme ka mbetur i rëndësishëm në psikologji. Psikologët kognitivë kanë përdorur një model të vëmendjes me «filtër». Sipas këtij modeli, një pjesë e madhe e përpunimit të informacionit ndodh nën pragun e vetëdijes, dhe vetëm disa stimuj, të kufizuar për nga numri dhe natyra, kalojnë përmes filtrit. Hulumtimet kanë treguar se ''{{ill|priming-u|en|priming (psychology)}}'' nënvetëdijshëm i ideve të caktuara mund të ndikojë fshehurazi në mendime dhe sjellje.<ref name=Kihlstrom1999 /> Për shkak të pasigurisë së vetëraportimit, një pengesë kryesore në këtë lloj hulumtimi është të dëshmohet se mendja e vetëdijshme e subjektit nuk e ka perceptuar stimulin e synuar. Për këtë arsye, disa psikologë parapëlqejnë të bëjnë dallimin mes kujtesës ''{{ill|implicite|en|implicit memory|lt=implicite}}'' dhe kujtesës ''{{ill|eksplicite|en|explicit memory|lt=eksplicite}}''. Në një qasje tjetër, një {{ill|stimul subpragor|en|subliminal stimulus}} mund të përshkruhet si diçka që përmbush një prag ''objektiv'', por jo një prag ''subjektiv''.<ref name=BanksFarber>William P. Banks & Ilya Farber, "Consciousness", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 4: ''Experimental Psychology''.</ref> Disa të dhëna eksperimentale sugjerojnë se truri fillon të shqyrtojë ndërmarrjen e veprimeve përpara se mendja të bëhet e vetëdijshme për to.<ref>{{cite journal |doi=10.1038/nn.2112 |pmid=18408715 |title=Unconscious determinants of free decisions in the human brain |journal=Nature Neuroscience |volume=11 |issue=5 |pages=543–545 |year=2008 |last1=Soon |first1=Chun Siong |last2=Brass |first2=Marcel |last3=Heinze |first3=Hans-Jochen |last4=Haynes |first4=John-Dylan |citeseerx=10.1.1.520.2204 |s2cid=2652613 |language=en }}</ref> Ndikimi i forcave të pavetëdijshme mbi zgjedhjet e njerëzve lidhet me çështjen filozofike të vullnetit të lirë. John Bargh, {{ill|Daniel Wegner|en|Daniel Wegner}} dhe {{ill|Ellen Langer|en|Ellen Langer}} e përshkruajnë vullnetin e lirë si një {{ill|iluzion kontrolli|en|Illusion of control}}.<ref name=Barghs>{{cite journal |doi=10.1037/0003-066X.54.7.462 |title=The unbearable automaticity of being |journal=American Psychologist |volume=54 |issue=7 |pages=462–479 |year=1999 |last1=Bargh |first1=John A. |last2=Chartrand |first2=Tanya L. |bibcode=1999AmPsy..54..462B |s2cid=5726030 |language=en }} Shihni gjithashtu: John A. Bargh, "The Automaticity of Everyday Life", në Robert S. Wyer Jr. (red.), ''The Automaticity of Everyday Life'', Advances in Social Cognition, Volume X; Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 1997; {{ISBN|978-0-8058-1699-0}}</ref><ref name=KihlstromJuggernaut>John F. Kihlstrom, "[http://socrates.berkeley.edu/~kihlstrm/AutomaticityJuggernaut.htm The Automaticity Juggernaut—or, Are We Automatons After All?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150310133623/http://socrates.berkeley.edu/~kihlstrm/AutomaticityJuggernaut.htm |date=10 March 2015 }}", në John Baer, James C. Kaufmna, & Roy F. Baumeister (red.), ''Are We Free? Psychology and Free Will'', Oxford University Press, 2008. {{ISBN|978-0-19-518963-6}}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Baumeister | first1 = Roy F. | title = Free Will in Scientific Psychology | journal = Perspectives on Psychological Science | volume = 3 | issue = 1| year = 2008 | doi=10.1111/j.1745-6916.2008.00057.x | pmid = 26158665 | pages=14–19| citeseerx = 10.1.1.476.102 | s2cid = 9630921 |language=en }}</ref> === Motivimi === {{Kryesor|Motivimi}} Disa psikologë studiojnë motivimin, pra arsyet pse njerëzit ose kafshët më të ulëta nisin një sjellje në një çast të caktuar. Ai përfshin gjithashtu studimin e arsyeve pse njerëzit dhe kafshët e tjera vazhdojnë ose e ndërpresin një sjellje. Psikologë si William James, në fillim, e përdorën termin ''motivim'' për t’iu referuar qëllimit, në një kuptim të ngjashëm me konceptin e [[Vullneti (filozofi)|vullnetit]] në filozofinë evropiane. Me përhapjen e vazhdueshme të mendimit darvinian dhe frojdian, instinkti nisi të shihej gjithashtu si burim parësor i motivimit.<ref name="ForgasEtAl">Forgas, Williams dhe Laham, “Social Motivation: Introduction and Overview”, te Forgas, Williams dhe Laham, ''Social Motivation'' (2005).</ref> Sipas {{ill|Teoria e nxitjes|en|drive theory}}, forcat e instinktit bashkohen në një burim të vetëm energjie, i cili ushtron ndikim të vazhdueshëm. Psikanaliza, ashtu si biologjia, i shihte këto forca si kërkesa që burojnë nga sistemi nervor. Psikanalistët besonin se këto forca, veçanërisht instinktet seksuale, mund të ngatërroheshin dhe të shndërroheshin brenda psikikës. Psikanaliza klasike përfytyron një përplasje midis parimit të kënaqësisë dhe {{ill|Parimi i realitetit|en|reality principle}}, që përafërsisht u përgjigjen idit dhe egos. Më vonë, në veprën ''Përtej parimit të kënaqësisë'', Frojdi paraqiti konceptin e {{ill|Nxitja e vdekjes|en|death drive}}, një detyrim të brendshëm drejt agresionit, shkatërrimit dhe {{ill|Detyrimi i përsëritjes|en|Repetition compulsion|lt=përsëritjes psikike të ngjarjeve traumatike}}.<ref>Weiner, ''Human Motivation'' (2013), kreu 2, “The Psychoanalytic Theory of Motivation” (f. 9–84).</ref> Ndërkohë, studiuesit bihejvioristë përdornin modele të thjeshta dikotomike (kënaqësi/dhimbje, shpërblim/ndëshkim) dhe parime të mirëpërcaktuara, si ideja se një krijesë e etur kënaqet kur pi.<ref name="ForgasEtAl" /><ref name="GodsilEtAl">Bill P. Godsil, Matthew R. Tinsley dhe Michael S. Fanselow, “Motivation”, te Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), vëllimi 4: ''Experimental Psychology''.</ref> Clark Hull e formalizoi këtë ide të fundit me modelin e tij të {{ill|Teoria e reduktimit të nxitjes|en|Drive reduction theory (learning theory)|lt=reduktimit të nxitjes}}.<ref>Weiner, ''Human Motivation'' (2013), kreu 3, “Drive Theory” (f. 85–138).</ref> Uria, etja, frika, dëshira seksuale dhe termorregullimi përbëjnë motivime themelore te kafshët.<ref name="GodsilEtAl" /> Njerëzit duket se kanë një grup më të ndërlikuar motivimesh, megjithëse teorikisht këto mund të shpjegohen si rrjedhojë e dëshirave për përkatësi, vetëvlerësim pozitiv, qëndrueshmëri të vetvetes, të vërtetë, dashuri dhe kontroll.<ref>[[E. Tory Higgins]], ''Beyond Pleasure and Pain: How Motivation Works''; Oxford University Press, 2012; {{ISBN|978-0-19-976582-9}}</ref><ref>Shah dhe Gardner, ''Handbook of Motivation Science'' (2008), i gjithë vëllimi.</ref> Motivimi mund të ndryshohet në shumë mënyra. Studiuesit kanë zbuluar se [[ngrënia]], për shembull, varet jo vetëm nga nevoja themelore e organizmit për [[Homeostaza|homeostazë]]—një faktor i rëndësishëm që shkakton ndjesinë e urisë—por edhe nga ritmet cirkadiane, disponueshmëria e ushqimit, shija e tij dhe kostoja.<ref name="GodsilEtAl" /> Edhe motivimet abstrakte mund të ndryshojnë, siç dëshmohet nga dukuri të tilla si ''përhapja e qëllimeve'': përvetësimi i qëllimeve, nganjëherë pa vetëdije, bazuar në përfundime mbi qëllimet e të tjerëve.<ref>Hank Aarts, Ap Dijksterhuis dhe Giel Dik, “Goal Contagion: Inferring goals from others' actions—and what it leads to”, te Shah dhe Gardner, ''Handbook of Motivation Science'' (2008). “Me pak fjalë, studimet e paraqitura më sipër tregojnë se njerëzit janë të prirur të veprojnë sipas qëllimeve të qenieve të tjera shoqërore, të cilat nënkuptohen nga skenarët ose skemat e sjelljes.” Shihni gjithashtu: {{Cite journal |last1=Aarts |last2=Hassin |last3=Gollwitzer |title=Goal Contagion: Perceiving is for Pursuing |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=87 |issue=1 |year=2004 |doi=10.1037/0022-3514.87.1.23 |pages=23–37 |pmid=15250790 |citeseerx=10.1.1.312.5507 |language=en}}.</ref> Vohs dhe [[Roy Baumeister|Baumeister]] sugjerojnë se, ndryshe nga cikli nevojë-dëshirë-përmbushje i instinkteve shtazore, motivimet njerëzore ndonjëherë ndjekin rregullin “sa më shumë merr, aq më shumë dëshiron”: sa më shumë të marrësh një shpërblim si vetëvlerësimi, dashuria, drogat ose paratë, aq më shumë e dëshiron atë. Ata sugjerojnë se ky parim mund të zbatohet edhe për ushqimin, pijet, seksin dhe gjumin.<ref>Kathleen D. Vohs dhe [[Roy F. Baumeister]], “Can Satisfaction Reinforce Wanting? A new theory about long-term changes in strength of motivation”, te Shah dhe Gardner, ''Handbook of Motivation Science'' (2008).</ref> === Psikologjia zhvillimore === {{Kryesor|Psikologjia zhvillimore}} [[Skeda:Baby with book.jpg|thumb|Psikologët zhvillimorë angazhojnë një fëmijë me një libër dhe më pas bëjnë vëzhgime bazuar në mënyrën se si fëmija ndërvepron me objektin.]] Psikologjia zhvillimore është studimi shkencor i mënyrës dhe arsyeve pse proceset e mendimit, emocionet dhe sjelljet e njerëzve ndryshojnë gjatë jetës së tyre.<ref name="Crain" /> Disa ia atribuojnë Charles Darwinit studimin e parë sistematik brenda fushës së psikologjisë zhvillimore: në vitin 1877 ai botoi një punim të shkurtër, ku përshkruante zhvillimin e formave të lindura të komunikimit, bazuar në vëzhgimet e të birit foshnjë.<ref>{{Cite web|title=Developmental Psychology {{!}} Simply Psychology|url=https://www.simplypsychology.org/developmental-psychology.html|access-date=15 October 2021|website=www.simplypsychology.org|archive-date=29 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029174447/https://www.simplypsychology.org/developmental-psychology.html|url-status=live|language=en}}</ref> Megjithatë, zanafillat kryesore të disiplinës gjenden në veprën e [[Jean Piaget]]-së. Ashtu si Piaget, psikologët zhvillimorë fillimisht u përqendruan kryesisht te zhvillimi njohës nga foshnjëria deri në adoleshencë. Më vonë, fusha u zgjerua duke përfshirë studimin e njohjes përgjatë gjithë jetëgjatësisë. Përveç njohjes, psikologët zhvillimorë nisën të përqendroheshin edhe te zhvillimi afektiv, i sjelljes, moral, shoqëror dhe nervor. Psikologët zhvillimorë që studiojnë fëmijët përdorin disa metoda kërkimore. Për shembull, ata i vëzhgojnë fëmijët në mjedise natyrore si kopshtet e fëmijëve<ref>{{Cite journal |date=2019 |title=Supplemental Material for Observer-Rated Environmental Sensitivity Moderates Children's Response to Parenting Quality in Early Childhood |url=https://supp.apa.org/psycarticles/supplemental/dev0000795/dev0000795_supp.html |journal=Developmental Psychology |language=en |doi=10.1037/dev0000795.supp |issn=0012-1649 |url-access=subscription |archive-date=6 July 2024 |access-date=6 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706052223/https://web.archive.org/web/20240706052223/https://supp.apa.org/psycarticles/supplemental/dev0000795/dev0000795_supp.html |url-status=live}}</ref> dhe u japin detyra eksperimentale.<ref>Schonfeld, I. S. (1986). The Genevan and Cattell-Horn conceptions of intelligence compared: The early implementation of numerical solution aids. ''Developmental Psychology, 22'', 204–212. {{DOI|10.1037/0012-1649.22.2.204}} [https://academicworks.cuny.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1278&context=gc_pubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414161914/https://academicworks.cuny.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1278&context=gc_pubs|date=14 April 2021}}</ref> Këto detyra shpesh ngjajnë me lojëra dhe veprimtari të hartuara posaçërisht, që janë njëkohësisht argëtuese për fëmijën dhe të dobishme nga ana shkencore. Studiuesit e zhvillimit kanë krijuar edhe metoda të zgjuara për të studiuar proceset mendore të foshnjave.<ref>Hunnius, S. dhe Bekkering, H. (2010). The early development of object knowledge: A study of infants' visual anticipations during action observation. ''Developmental Psychology, 46'', 446–454. {{DOI|10.1037/a0016543}}</ref> Përveç fëmijëve, psikologët zhvillimorë studiojnë edhe plakjen dhe proceset që ndodhin gjatë gjithë jetëgjatësisë, përfshirë moshën e shtyrë.<ref>{{Cite journal |last1=Finkel |first1=Deborah |last2=Reynolds |first2=Chandra A. |last3=McArdle |first3=John J. |last4=Gatz |first4=Margaret |last5=Pedersen |first5=Nancy L. |date=2003 |title=Latent growth curve analyses of accelerating decline in cognitive abilities in late adulthood. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/0012-1649.39.3.535 |journal=Developmental Psychology |language=en |volume=39 |issue=3 |pages=535–550 |doi=10.1037/0012-1649.39.3.535 |pmid=12760521 |issn=1939-0599 |url-access=subscription}}</ref> Këta psikologë mbështeten në të gjithë gamën e teorive psikologjike për të orientuar kërkimet e tyre.<ref name="Crain">Crain, W. (2014). ''Theories of development: Concepts and applications. 6th ed.'' Edinburgh: Pearson. {{ISBN|978-0205810468}}</ref> === Gjenet dhe mjedisi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Gjenetika e sjelljes|en|Behavioural genetics}}}} Të gjitha tiparet psikologjike të studiuara ndikohen, në shkallë të ndryshme, si nga gjenet, ashtu edhe nga [[Mjedisi shoqëror|mjedisi]].<ref>{{cite journal |doi=10.1038/ng.3285 |pmid=25985137 |title=Meta-analysis of the heritability of human traits based on fifty years of twin studies |journal=Nature Genetics |volume=47 |issue=7 |pages=702–709 |year=2015 |last1=Polderman |first1=Tinca J C. |last2=Benyamin |first2=Beben |last3=De Leeuw |first3=Christiaan A. |last4=Sullivan |first4=Patrick F. |last5=Van Bochoven |first5=Arjen |last6=Visscher |first6=Peter M. |last7=Posthuma |first7=Danielle |bibcode=2015NaGen..47..702P |s2cid=205349969 |url=https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:364460/UQ364460_OA.pdf |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1111/1467-8721.00084 |title=Three Laws of Behavior Genetics and What They Mean |journal=Current Directions in Psychological Science |volume=9 |issue=5 |pages=160–164 |year=2000 |last1=Turkheimer |first1=Eric |s2cid=2861437 |language=en }}</ref> Këto dy burime ndikimi shpesh ngatërrohen në studimet vëzhguese të individëve dhe familjeve. Një shembull i kësaj ngatërrese mund të shihet te transmetimi i [[depresioni]]t nga një nënë me depresion te pasardhësit e saj. Sipas një teorie të bazuar në transmetimin mjedisor, një pasardhës rrezikohet të zhvillojë depresion për shkak se rritet në një mjedis problematik, të krijuar nga një nënë me depresion. Nga ana tjetër, sipas një teorie të trashëgimisë, gjenet e prindërve biologjikë ndikojnë te rreziku që pasardhësi të zhvillojë depresion. Në këto modele të thjeshta të transmetimit, gjenet dhe mjedisi janë krejtësisht të ngatërruar. Një nënë me depresion mund të mbartë gjene që kontribuojnë në depresionin e pasardhësit të saj dhe, njëkohësisht, të krijojë një mjedis rritjeje që rrit rrezikun e depresionit te fëmija i saj.<ref>{{cite journal |doi=10.1001/jamanetworkopen.2020.8783 |doi-access=free |title=Risk of Depression in the Adolescent and Adult Offspring of Mothers with Perinatal Depression |date=2020 |last1=Tirumalaraju |first1=Vaishali |last2=Suchting |first2=Robert |last3=Evans |first3=Jonathan |last4=Goetzl |first4=Laura |last5=Refuerzo |first5=Jerrie |last6=Neumann |first6=Alexander |last7=Anand |first7=Deepa |last8=Ravikumar |first8=Rekha |last9=Green |first9=Charles E. |last10=Cowen |first10=Philip J. |last11=Selvaraj |first11=Sudhakar |journal=JAMA Network Open |volume=3 |issue=6 |pages=e208783 |pmid=32602910 |pmc=7327545 |language=en }}</ref> Studiuesit e gjenetikës së sjelljes kanë përdorur metoda që ndihmojnë në ndarjen e këtyre ndikimeve të ngatërruara, si dhe në kuptimin e natyrës dhe origjinës së dallimeve individuale në sjellje.<ref name="Behavior Genetics" /> Tradicionalisht, kërkimet janë mbështetur te studimet me binjakë dhe studimet e birësimit ose të rritjes nga prindër kujdestarë, dy modele që mundësojnë ndarjen e pjesshme të ndikimeve gjenetike dhe mjedisore. Së fundmi, kërkimet e përqendruara te gjenet kanë ndihmuar në kuptimin e kontributit gjenetik në zhvillimin e tipareve psikologjike. Mundësia për të përdorur teknologjitë e mikrovargjeve, gjenetikës molekulare ose sekuencimit të gjenomit u lejon studiuesve të matin drejtpërdrejt ndryshimet në ADN-në e pjesëmarrësve dhe të testojnë nëse variante të veçanta gjenetike brenda gjeneve lidhen me tiparet psikologjike dhe [[Psikopatologjia|psikopatologjinë]], përmes metodave që përfshijnë studimet e asociacionit në nivelin e gjithë gjenomit. Një synim i këtyre kërkimeve është i ngjashëm me atë të klonimit pozicional dhe suksesin e tij në sëmundjen e Huntingtonit: pasi zbulohet një gjen shkaktar, mund të kryhen kërkime biologjike për të kuptuar se si ndikon ai gjen te fenotipi. Një rezultat madhor i studimeve të asociacionit gjenetik është zbulimi i përgjithshëm se tiparet psikologjike dhe psikopatologjia, ashtu si edhe sëmundjet komplekse mjekësore, janë shumë poligjenike,<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.ajhg.2011.11.029 |pmid=22243964 |pmc=3257326 |title=Five Years of GWAS Discovery |journal=The American Journal of Human Genetics |volume=90 |issue=1 |pages=7–24 |year=2012 |last1=Visscher |first1=Peter M. |last2=Brown |first2=Matthew A. |last3=McCarthy |first3=Mark I. |last4=Yang |first4=Jian |bibcode=2012AmJHG..90....7V |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1038/nature13595 |pmid=25056061 |pmc=4112379 |title=Biological insights from 108 schizophrenia-associated genetic loci |journal=Nature |volume=511 |issue=7510 |pages=421–427 |year=2014 |bibcode=2014Natur.511..421S |last1=Ripke |first1=Stephan |last2=Neale |first2=Benjamin M. |last3=Corvin |first3=Aiden |last4=Walters |first4=James T. R. |last5=Farh |first5=Kai-How |last6=Holmans |first6=Peter A. |last7=Lee |first7=Phil |last8=Bulik-Sullivan |first8=Brendan |last9=Collier |first9=David A. |last10=Huang |first10=Hailiang |last11=Pers |first11=Tune H. |last12=Agartz |first12=Ingrid |last13=Agerbo |first13=Esben |last14=Albus |first14=Margot |last15=Alexander |first15=Madeline |last16=Amin |first16=Farooq |last17=Bacanu |first17=Silviu A. |last18=Begemann |first18=Martin |last19=Belliveau |first19=Richard A. |last20=Bene |first20=Judit |last21=Bergen |first21=Sarah E. |last22=Bevilacqua |first22=Elizabeth |last23=Bigdeli |first23=Tim B. |last24=Black |first24=Donald W. |last25=Bruggeman |first25=Richard |last26=Buccola |first26=Nancy G. |last27=Buckner |first27=Randy L. |last28=Byerley |first28=William |last29=Cahn |first29=Wiepke |last30=Cai |first30=Guiqing |display-authors=29 |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1038/ng.1108 |pmid=22344220 |pmc=3327879 |title=Estimating the proportion of variation in susceptibility to schizophrenia captured by common SNPs |journal=Nature Genetics |volume=44 |issue=3 |pages=247–250 |year=2012 |last1=Lee |first1=S Hong |last2=Decandia |first2=Teresa R. |last3=Ripke |first3=Stephan |last4=Yang |first4=Jian |last5=Sullivan |first5=Patrick F. |last6=Goddard |first6=Michael E. |last7=Keller |first7=Matthew C. |last8=Visscher |first8=Peter M. |last9=Wray |first9=Naomi R. |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1038/nrg3240 |pmid=22777127 |pmc=4110909 |title=Genetic architectures of psychiatric disorders: The emerging picture and its implications |journal=Nature Reviews Genetics |volume=13 |issue=8 |pages=537–551 |year=2012 |last1=Sullivan |first1=Patrick F. |last2=Daly |first2=Mark J. |last3=O'Donovan |first3=Michael |language=en }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1001/jamapsychiatry.2015.0554 |pmid=25993607 |pmc=4667957 |title=Meta-analysis of Genome-wide Association Studies for Neuroticism, and the Polygenic Association with Major Depressive Disorder |journal=JAMA Psychiatry |volume=72 |issue=7 |pages=642–50 |year=2015 |last1=De Moor |first1=Marleen H. M. |last2=Van Den Berg |first2=Stéphanie M. |last3=Verweij |first3=Karin J. H. |last4=Krueger |first4=Robert F. |last5=Luciano |first5=Michelle |last6=Arias Vasquez |first6=Alejandro |last7=Matteson |first7=Lindsay K. |last8=Derringer |first8=Jaime |last9=Esko |first9=Tõnu |last10=Amin |first10=Najaf |last11=Gordon |first11=Scott D. |last12=Hansell |first12=Narelle K. |last13=Hart |first13=Amy B. |last14=Seppälä |first14=Ilkka |last15=Huffman |first15=Jennifer E. |last16=Konte |first16=Bettina |last17=Lahti |first17=Jari |last18=Lee |first18=Minyoung |last19=Miller |first19=Mike |last20=Nutile |first20=Teresa |last21=Tanaka |first21=Toshiko |last22=Teumer |first22=Alexander |last23=Viktorin |first23=Alexander |last24=Wedenoja |first24=Juho |last25=Abecasis |first25=Goncalo |last26=Adkins |first26=Daniel E. |last27=Agrawal |first27=Arpana |last28=Allik |first28=Jüri |last29=Appel |first29=Katja |last30=Bigdeli |first30=Timothy |display-authors=29 |language=en }}</ref> ku një numër i madh (në rendin e qindra deri në mijëra) variantesh gjenetike, secila me ndikim të vogël, kontribuojnë në dallimet individuale në tiparin e sjelljes ose në prirjen ndaj çrregullimit. Kërkimet aktive vazhdojnë të synojnë kuptimin e bazave gjenetike dhe mjedisore të sjelljes dhe të ndërveprimit mes tyre. == Zbatimet == {{Hatnote|Shih më tej: {{ill|Skica e psikologjisë|en|Outline of psychology}}, {{ill|Disiplinat e psikologjisë|en|List of psychology disciplines}}, {{ill|Psikologjia e aplikuar|en|Applied psychology}}, {{ill|Nënfushat e psikologjisë|en|Subfields of psychology}}}} Psikologjia përfshin shumë nënfusha dhe qasje të ndryshme për studimin e proceseve mendore dhe të sjelljes. === Testimi psikologjik === {{Hatnote|Shih edhe: [[Psikometria]], {{ill|Statistikat shoqërore|en|social statistics}}}} [[Skeda:Francis Galton 1850s.jpg|thumb|{{ill|Francis Galton|en|Francis Galton}}, pionier i fushës së psikologjisë eksperimentale]] Testimi psikologjik i ka rrënjët në lashtësi dhe daton që nga viti 2.200 p.e.s., te [[Provimi perandorak|provimet për shërbimin civil kinez]]. Provimet me shkrim nisën gjatë [[Dinastia Han|dinastisë Han]] (202 p.e.s. – 220 e.s.). Në vitin 1370, sistemi kinez kërkonte një varg të shkallëzuar testesh, që përfshinte shkrimin e eseve dhe njohuri për tema të ndryshme. Sistemi përfundoi më 1906.{{r|Gregory 2011|pp=41-2}} Në Evropë, vlerësimi mendor mori një drejtim tjetër: Aristoteli përshkroi në Greqinë e shekullit IV p.e.s. teoritë e {{ill|Fizionomia|en|physiognomy}}, sipas të cilave karakteri gjykohej nga fytyra. Fizionomia mbeti në përdorim deri në Epokën e Iluminizmit dhe më vonë u plotësua nga {{ill|Frenologjia|en|phrenology}}, ideja se tiparet mendore lidhen me gungat në kokë.{{r|Gregory 2011|pp=42-3}} Kur psikologjia eksperimentale mbërriti në Britani, Francis Galton ishte ndër praktikuesit kryesorë. Për shkak të procedurave të tij për matjen e kohës së reagimit dhe ndjesisë, ai konsiderohet shpikësi i testimit modern mendor, i njohur edhe si ''[[Psikometria|psikometri]]''.{{r|Gregory 2011|pp=44-5}} James McKeen Cattell, student i Wundt-it dhe Galton-it, e solli idenë e testimit psikologjik në Shtetet e Bashkuara dhe, në fakt, shpiku termin «test mendor». Në vitin 1901, studenti i Cattell-it, {{ill|Clark Wissler|en|Clark Wissler}}, botoi rezultate zhgënjyese, të cilat sugjeronin se testimi mendor i studentëve të Columbia-s dhe Barnard-it nuk parashikonte suksesin akademik.{{r|Gregory 2011|pp=45-6}} Në përgjigje të urdhrave të vitit 1904 nga {{ill|Ministri francez i Arsimit Publik|en|Ministry of National Education (France)}}, Arthur Bandura kreu një studim vëzhgues. Studimi vëzhgues u përqendrua te fëmijët që panë një të rritur të sillej në mënyrë agresive ndaj një lodre dhe te reagimet e tyre, krahasuar me fëmijë të tjerë që nuk iu ekspozuan këtyre stimujve. Rezultatet treguan se fëmijët që e kishin parë të rriturin të sillej në mënyrë agresive ndaj një lodre, nga ana e tyre u sollën në mënyrë agresive ndaj lodrës së vet kur u gjendën në një situatë që i frustronte.<ref name="Myers">Myers, D. G., & DeWall, C. N. (2023). *Psychology in everyday life* (6th ed.). Worth.</ref> Psikologët [[Alfred Binet]] dhe [[Theodore Simon|Théodore Simon]] zhvilluan dhe përpunuan një test të ri inteligjence në vitet 1905–1911. Ata përdorën një sërë pyetjesh të natyrave dhe niveleve të ndryshme të vështirësisë. Binet dhe Simon paraqitën konceptin e [[Mosha mendore|moshës mendore]] dhe i quajtën ''[[Idioti|idiotë]]'' personat me rezultatet më të ulëta në testin e tyre. {{ill|Henry H. Goddard|en|Henry H. Goddard}} e vuri në përdorim shkallën Binet–Simon dhe paraqiti klasifikime të nivelit mendor, si ''imbecil'' dhe ''i metë mendërisht''. Në vitin 1916, pas vdekjes së Binet-it, profesori i Stanford-it [[Lewis M. Terman]] e përshtati shkallën Binet–Simon, të cilën e riemërtoi [[Shkallët Stanford–Binet të inteligjencës|shkalla Stanford–Binet]], dhe paraqiti [[Koeficienti i inteligjencës|koeficientin e inteligjencës]] si rezultat të testit.{{r|Gregory 2011|pp=50-56}} Bazuar në rezultatet e testit të tij dhe duke pasqyruar racizmin e zakonshëm të asaj kohe, Terman arriti në përfundimin se aftësia e kufizuar intelektuale «përfaqëson nivelin e inteligjencës që është shumë, shumë i zakonshëm te familjet spanjolle-indiane dhe meksikane të Jugperëndimit, si edhe te zezakët. Ngadalësia e tyre mendore duket të jetë racore».<ref name="Guthrie1998Chapter3">Guthrie, ''Even the Rat was White'' (1998), Chapter 3: "Psychometric Scientism" (pp. 55–87)</ref> Psikologu {{ill|Robert Yerkes|en|Robert Yerkes}} zhvilloi testet Army Alpha dhe Army Beta në vitin 1917. Gjatë Luftës së Parë Botërore, psikologët industrialë dhe organizativë i përdorën ato për testimin në shkallë të gjerë të punonjësve dhe për përzgjedhjen e personelit ushtarak.<ref>{{Cite web|title=Army Alpha and Beta tests|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095424949|access-date=2022-01-18|website=Oxford Reference|language=en|archive-date=2022-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119011118/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095424949|url-status=live}}</ref> Testimi mendor u përhap gjithashtu në SHBA, ku iu nënshtruan atij nxënësit e shkollave. Testi Kombëtar i Inteligjencës, i krijuar nga qeveria federale, iu administrua 7 milionë fëmijëve në vitet 1920. Në vitin 1926, [[College Entrance Examination Board]] krijoi [[Scholastic Aptitude Test]] për të standardizuar pranimin në kolegj.{{r|Gregory 2011|p=61}} Rezultatet e testeve të inteligjencës u përdorën për të argumentuar në favor të shkollave të ndara dhe të ndarjes sipas funksioneve ekonomike, përfshirë përgatitjen me përparësi të amerikanëve me ngjyrë për punë krahu. Këto praktika u kritikuan nga intelektualë me ngjyrë, si {{ill|Horace Mann Bond|en|Horace Mann Bond}} dhe {{ill|Allison Davis|en|Allison Davis (anthropologist)}}.<ref name=Guthrie1998Chapter3 /> Eugenistët përdorën testimin mendor për të justifikuar dhe organizuar sterilizimin e detyruar të personave të klasifikuar si me prapambetje mendore, term që sot zëvendësohet nga ''[[Aftësia e kufizuar intelektuale|aftësi e kufizuar intelektuale]]''.<ref name=GuthrieChapter4 /> Në Shtetet e Bashkuara u sterilizuan dhjetëra mijëra burra dhe gra. Duke krijuar një precedent që nuk është përmbysur kurrë, Gjykata e Lartë e SHBA-së e shpalli kushtetuese këtë praktikë në çështjen e vitit 1927 ''{{ill|Buck kundër Bell-it|en|Buck v. Bell}}''.<ref>{{cite journal | last1 = Berry | first1 = Robert M. | title = From Involuntary Sterilization to Genetic Enhancement: The Unsettled Legacy of Buck v. Bell | url = http://scholarship.law.nd.edu/ndjlepp/vol12/iss2/3/ | journal = Notre Dame Journal of Law, Ethics & Public Policy | volume = 12 | year = 2012 | access-date = 2015-04-24 | archive-date = 2016-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304043102/http://scholarship.law.nd.edu/ndjlepp/vol12/iss2/3/ | url-status = live | language = en }}</ref> Sot, testimi mendor është një dukuri e zakonshme për njerëzit e të gjitha moshave në shoqëritë perëndimore.{{r|Gregory 2011|p=2|q=From birth to old age, we encounter tests at almost every turning point in life. … Tests are used in almost every nation on earth for counseling, selection, and placement. Testing occurs in settings as diverse as schools, civil service, industry, medical clinics, and counseling centers. Most people have taken dozens of tests and thought nothing of it. Yet, by the time the typical individual reaches retirement age, it is likely that psychological test results will have helped to shape his or her destiny.}} Testimi modern synon të përmbushë kritere të tilla si standardizimi i procedurës, [[Besueshmëria (psikometria)|qëndrueshmëria e rezultateve]], prodhimi i një rezultati të interpretueshëm, normat statistikore që përshkruajnë rezultatet e popullatës dhe, idealisht, {{ill|vlefshmëria e testit|en|test validity|lt=vlefshmëria e testit}} për të parashikuar sjelljen dhe rezultatet e jetës jashtë situatave të testimit.{{r|Gregory 2011|pp=4-6}} Testimi psikologjik përdoret rregullisht në kontekste mjekoligjore për të ndihmuar gjykimet dhe vendimet ligjore.<ref>{{Cite journal |last=Neal |first=Tess M.S. |date=2018 |title=Forensic psychology and correctional psychology: Distinct but related subfields of psychological science and practice. |url=http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/amp0000227 |journal=American Psychologist |language=en |volume=73 |issue=5 |pages=651–662 |doi=10.1037/amp0000227 |pmid=29431456 |s2cid=46817929 |issn=1935-990X|hdl=2286/R.I.50913 |hdl-access=free |url-access=subscription }}</ref> Zhvillimet në psikometri përfshijnë punën mbi [[Besueshmëria (psikometria)|besueshmërinë]] dhe vlefshmërinë e testeve dhe shkallëve.<ref>Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). ''Psychometric theory, 3rd ed.'', New York: McGraw-Hill.</ref> Zhvillimet në {{ill|teorinë e përgjigjes ndaj zërave|en|item-response theory}},<ref>Embretson, S.E., & Reise, S.P. (2000). ''Item Response Theory for Psychologists''. Mahwah, NJ: Erlbaum.</ref> në {{ill|modelimin e ekuacioneve strukturore|en|structural equation modeling|lt=modelimin e ekuacioneve strukturore}} dhe në analizën bifaktoriale<ref>{{Cite journal |last1=Rodriguez |first1=Anthony |last2=Reise |first2=Steven P. |last3=Haviland |first3=Mark G. |date=June 2016 |title=Evaluating bifactor models: Calculating and interpreting statistical indices. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/met0000045 |journal=Psychological Methods |language=en |volume=21 |issue=2 |pages=137–150 |doi=10.1037/met0000045 |pmid=26523435 |issn=1939-1463|url-access=subscription }}</ref> kanë ndihmuar në përmirësimin e ndërtimit të testeve dhe shkallëve. === Kujdesi për shëndetin mendor === {{Shiko gjithashtu|Psikologjia klinike}} Ofrimi i shërbimeve të shëndetit psikologjik në Shtetet e Bashkuara zakonisht quhet psikologji klinike. Megjithatë, pjesëtarë të profesioneve të psikologjisë shkollore dhe psikologjisë këshilluese ndonjëherë ushtrojnë praktika të ngjashme me ato të psikologëve klinikë. Psikologët klinikë zakonisht janë persona që kanë përfunduar programe doktorature në psikologji klinike. Në Kanada, disa pjesëtarë të grupeve të përmendura më sipër zakonisht bëjnë pjesë në kategorinë më të gjerë të psikologjisë profesionale. Në Kanada dhe në SHBA, profesionistët marrin diploma bachelor dhe doktorature; studentët e doktoraturës në psikologji klinike zakonisht kryejnë një praktikë njëvjeçare para doktoraturës dhe një praktikë njëvjeçare pas doktoraturës. Në Meksikë dhe në shumicën e vendeve të tjera të Amerikës Latine dhe të Evropës, psikologët nuk marrin diploma bachelor dhe doktorature; në vend të tyre, pas shkollës së mesme kryejnë një program profesional trevjeçar.<ref name=HallHurley /> Psikologjia klinike është aktualisht specializimi më i madh brenda psikologjisë.<ref name=StrickerWidiger /> Ajo përfshin studimin dhe zbatimin e psikologjisë për të kuptuar, parandaluar dhe lehtësuar vuajtjen psikologjike, çrregullimin dhe/ose sëmundjen mendore. Psikologët klinikë përpiqen gjithashtu të nxisin mirëqenien subjektive dhe zhvillimin personal. Në qendër të praktikës së psikologjisë klinike janë vlerësimi psikologjik dhe psikoterapia, megjithëse psikologët klinikë mund të merren edhe me kërkime, mësimdhënie, konsultim, dëshmi mjeko-ligjore, si dhe zhvillimin dhe administrimin e programeve.<ref name="brain">Brain, Christine. (2002). ''Advanced psychology: applications, issues and perspectives.'' Cheltenham: Nelson Thornes. {{ISBN|0-17-490058-9}}</ref> Merita për klinikën e parë të psikologjisë në Shtetet e Bashkuara zakonisht i atribuohet {{ill|Lightner Witmer|en|Lightner Witmer|lt=Lightner Witmer}}it, i cili e hapi praktikën e tij në Filadelfia më 1896. Një tjetër psikoterapist modern ishte {{ill|Morton Prince|en|Morton Prince|lt=Morton Prince}}, një nga mbështetësit e hershëm të vendosjes së psikologjisë si disiplinë klinike dhe akademike.<ref name=StrickerWidiger>George Stricker & Thomas A. Widiger, "Volume Preface", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''.</ref> Në pjesën e parë të shekullit XX, pjesën më të madhe të kujdesit për shëndetin mendor në Shtetet e Bashkuara e ofronin psikiatrit, të cilët janë mjekë. Psikologjia hyri në këtë fushë me përmirësimet e saj në testimin mendor, që premtonin të përmirësonin diagnostikimin e problemeve mendore. Nga ana e tyre, disa psikiatër u interesuan për përdorimin e [[Psikoanaliza|psikoanalizës]] dhe formave të tjera të psikoterapisë psikodinamike për të kuptuar dhe trajtuar personat me sëmundje mendore.<ref name=Tomes2008 /><ref>{{ill|Nancy McWilliams|en|Nancy McWilliams|lt=Nancy McWilliams}} dhe Joel Weinberger, "Psychodynamic Psychotherapy", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''.</ref> Psikoterapia e ushtruar nga psikiatrit i mjegulloi kufijtë mes psikiatrisë dhe psikologjisë, dhe kjo prirje vazhdoi me shfaqjen e qendrave komunitare të shëndetit mendor. Disa pjesëtarë të komunitetit të psikologjisë klinike përvetësuan terapinë e sjelljes, një model tërësisht jopsikodinamik që përdorte teorinë bihevioriste të të nxënit për të ndryshuar sjelljen e pacientëve. Një aspekt kyç i terapisë së sjelljes është vlerësimi empirik i efektivitetit të trajtimit. Në vitet 1970, terapia njohëse-sjellore u shfaq nga puna e {{ill|Albert Ellis|en|Albert Ellis|lt=Albert Ellis}}it dhe {{ill|Aaron Beck|en|Aaron Beck|lt=Aaron Beck}}ut. Megjithëse terapia e sjelljes dhe terapia njohëse-sjellore kanë ngjashmëri, kjo e fundit kërkon zbatimin e konstrukteve njohëse. Që nga vitet 1970, popullariteti i terapisë njohëse-sjellore mes psikologëve klinikë është rritur. Një praktikë kyçe në terapinë e sjelljes dhe atë njohëse-sjellore është përballja e pacientëve me gjërat që u shkaktojnë frikë, bazuar në idenë se reagimet e tyre (frika, paniku, ankthi) mund të çkushtëzohen.<ref>W. Edward Craighead & Linda Wilcoxon Craighead, "Behavioral and Cognitive-Behavioral Psychotherapy", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''.</ref> Sot, kujdesi për shëndetin mendor përfshin një numër gjithnjë e më të madh psikologësh dhe punonjësish socialë. Më 1977, drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetit Mendor, {{ill|Bertram S. Brown|en|Bertram S. Brown|lt=Bertram Brown}}, e përshkroi këtë ndryshim si burim të «konkurrencës së fortë dhe ngatërrimit të roleve».<ref name=Tomes2008>Nancy Tomes, "The Development of Clinical Psychology, Social Work, and Psychiatric Nursing: 1900–1980s", në Wallace & Gach (red.), ''History of Psychiatry and Medical Psychology'' (2008).</ref> Programet pasuniversitare që jepnin doktoratura në psikologji klinike u shfaqën në vitet 1950 dhe u shtuan me shpejtësi deri në vitet 1980. Diploma PhD synon të përgatisë profesionistë që mund të kryejnë edhe kërkime shkencore. Diploma PsyD është projektuar më posaçërisht për përgatitjen e profesionistëve.<ref name=HallHurley /> Disa psikologë klinikë përqendrohen te menaxhimi klinik i pacientëve me dëmtime të trurit. Kjo nënspecialitet njihet si neuropsikologji klinike. Në shumë vende, psikologjia klinike është profesion i rregulluar në fushën e shëndetit mendor. Fusha në zhvillim e psikologjisë së fatkeqësive (shih {{ill|ndërhyrja në krizë|en|crisis intervention}}) përfshin profesionistë që reagojnë ndaj ngjarjeve traumatike në shkallë të gjerë.<ref>Teri L. Elliott, "Disaster Psychology: Keep Clients out of Your Office—Get into the Field!", në Morgan et al. (red.), ''Life After Graduate School in Psychology'' (2005). «...roli i psikologut të fatkeqësive është të përdorë proceset e ndërhyrjes në krizë me synimin për të parandaluar që shqetësimi i natyrshëm i shkaktuar nga ngjarja kritike të shndërrohet në një gjendje psikologjike më të dëmshme dhe afatgjatë.»</ref> Puna e psikologëve klinikë ndikohet nga qasje të ndryshme terapeutike, të cilat të gjitha përfshijnë një marrëdhënie formale mes profesionistit dhe klientit (zakonisht një individi, çifti, familjeje ose grupi të vogël). Zakonisht, këto qasje nxisin mënyra të reja të të menduarit, të ndierit ose të sjelljes. Katër këndvështrimet kryesore teorike janë terapia psikodinamike, terapia njohëse-sjellore, terapia ekzistenciale-humaniste dhe terapia sistemike (ose familjare). Ka një lëvizje në rritje për integrimin e qasjeve të ndryshme terapeutike, veçanërisht krahas rritjes së të kuptuarit të çështjeve që lidhen me kulturën, gjininë, përshpirtërinë dhe orientimin seksual. Me shtimin e kërkimeve më të fuqishme mbi psikoterapinë, ka dëshmi se shumica e terapive kryesore janë po aq efektive; elementi i përbashkët vendimtar është një [[aleanca terapeutike|marrëdhënie e fortë terapeutike]].<ref>{{cite journal |author1=Leichsenring, Falk |author2=Leibing, Eric |year=2003 |title=The effectiveness of psychodynamic therapy and cognitive behavior therapy in the treatment of personality disorders: A meta-analysis |journal=The American Journal of Psychiatry |volume=160 |issue=7 |pages=1223–1233 |doi=10.1176/appi.ajp.160.7.1223 |pmid=12832233 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |author=Reisner, Andrew |year=2005 |title=The common factors, empirically validated treatments, and recovery models of therapeutic change |journal=The Psychological Record |volume=55 |issue=3 |pages=377–400 |doi=10.1007/BF03395517 |s2cid=142840311 |url=https://opensiuc.lib.siu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1192&context=tpr |access-date=21 July 2019 |archive-date=6 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806165820/https://opensiuc.lib.siu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1192&context=tpr |url-access=subscription |language=en}}</ref> Për këtë arsye, gjithnjë e më shumë programe trajnimi dhe psikologë po përvetësojnë një orientim terapeutik eklektik.<ref>{{cite journal |author1=Jensen, J.P. |author2=Bergin, A.E. |author3=Greaves, D.W. |year=1990 |title=The meaning of eclecticism: New survey and analysis of components |journal=Professional Psychology: Research and Practice |volume=21 |issue=2 |pages=124–130 |doi=10.1037/0735-7028.21.2.124 |language=en}}</ref><ref>Palmer, S.; Woolfe, R. (red.) (1999). ''Integrative and eclectic counselling and psychotherapy.'' Londër: Sage.</ref><ref>Clarkson, P. (1996). The eclectic and integrative paradigm: Between the Scylla of confluence and the Charybdis of confusion. Në ''Handbook of Counselling Psychology'' (R. Woolfe & W.L. Dryden, red.). Londër: Sage, fq. 258–283. {{ISBN|0-8039-8991-1}}</ref><ref>{{cite journal |author1=Goldfried, M.R. |author2=Wolfe, B.E. |year=1998 |title=Toward a more clinically valid approach to therapy research |journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |volume=66 |issue=1 |pages=143–150 |doi=10.1037/0022-006X.66.1.143 |pmid=9489268 |url=http://www.personal.kent.edu/~dfresco/CRM_Readings/Goldfried_1998.pdf |citeseerx=10.1.1.475.7156 |access-date=25 October 2017 |archive-date=9 August 2017 |archive-url=http://web.archive.org/web/20170809053356/http://web.archive.org/web/20170809053356/http://www.personal.kent.edu/~dfresco/CRM_Readings/Goldfried_1998.pdf |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |author=Seligman, M.E.P. |year=1995 |title=The effectiveness of psychotherapy: The ''Consumer Reports'' study |journal=American Psychologist |volume=50 |issue=12 |pages=965–974 |doi=10.1037/0003-066X.50.12.965 |pmid=8561380 |url=http://www.dearshrink.com/psychotherapy_consumer_report1995_seligman.pdf |access-date=25 October 2017 |archive-date=21 July 2018 |archive-url=http://web.archive.org/web/20180721231945/http://web.archive.org/web/20180721231945/http://web.archive.org/web/20180721231945/http://www.dearshrink.com/psychotherapy_consumer_report1995_seligman.pdf |language=en}}</ref> Diagnostikimi në psikologjinë klinike zakonisht ndjek ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'' (DSM).<ref>Peter E. Nathan & James Langenbucher, "Diagnosis and Classification", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''.</ref> Studimi i sëmundjeve mendore quhet [[psikologjia jonormale]]. === Arsimi === {{Hatnote|Artikuj kryesorë: {{ill|Psikologjia edukative|en|Educational psychology}} dhe {{ill|Psikologjia shkollore|en|School psychology}}}} [[Skeda:Figural Relationships.svg|right|thumb|Një pyetje nga një test i aftësive njohëse, i përdorur në [[Psikologjia edukative|psikologjinë edukative]]]] Psikologjia edukative studion mënyrën se si njerëzit mësojnë në mjedise arsimore, efektivitetin e ndërhyrjeve arsimore, psikologjinë e mësimdhënies dhe psikologjinë sociale të shkollave si organizata. Psikologët edukativë mund të punojnë në kopshte, shkolla të të gjitha niveleve, përfshirë institucionet e arsimit pas të mesëm, organizata të komunitetit dhe qendra mësimore, firma kërkimore shtetërore ose private, si dhe si këshilltarë të pavarur ose privatë.<ref>{{Cite web|title=What Does An Educational Psychologist Do {{!}} Touro University {{!}} Psychology|url=https://www.tuw.edu/program-resources/educational-psychologist/|access-date=2021-09-30|website=Touro University WorldWide|date=2014-07-29|language=en|archive-date=2021-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930210235/https://www.tuw.edu/program-resources/educational-psychologist/|url-status=live}}</ref> Puna e psikologëve zhvillimorë, si Lev Vigotski (Lev Vygotsky), [[Jean Piaget]] dhe [[Jerome Bruner]], ka ndikuar në krijimin e metodave të mësimdhënies dhe praktikave arsimore. Psikologjia edukative përfshihet shpesh në programet e përgatitjes së mësuesve në Amerikën e Veriut, Australi dhe Zelandën e Re. Psikologjia shkollore ndërthur parimet e psikologjisë edukative dhe psikologjisë klinike për të kuptuar dhe trajtuar nxënësit me vështirësi në të nxënë; për të nxitur zhvillimin intelektual të nxënësve me [[Dhuntia|dhunti]]; për të lehtësuar sjelljet prosociale te adoleshentët; dhe, në përgjithësi, për të krijuar mjedise mësimore të sigurta, mbështetëse dhe efektive. Psikologët shkollorë trajnohen në vlerësimin arsimor dhe të sjelljes, ndërhyrjen, parandalimin dhe këshillimin; shumë prej tyre kanë edhe përgatitje të gjerë kërkimore.<ref>{{cite web|author=National Association of School Psychologists|title=Who are school psychologists?|url=http://nasponline.org/about_sp/whatis.aspx|access-date=2008-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517055058/http://nasponline.org/about_sp/whatis.aspx|archive-date=2008-05-17|language=en}}</ref> === Puna === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Psikologjia industriale dhe organizative|en|Industrial and organizational psychology}} dhe {{ill|Sjellja organizative|en|Organizational behavior}}}} Psikologjia industriale dhe organizative (I/O) përfshin kërkime dhe praktikë që zbatojnë teoritë dhe parimet psikologjike në jetën e punës së individëve dhe organizatave.<ref>Truxillo, D. M., Bauer, T. N., & Erdogan, B. (2016). ''Psychology and work: Perspectives on industrial and organizational psychology''. New York: Psychology Press. {{ISBN|1134705697}}</ref> Në fillimet e kësaj fushe, industrialistët zbatuan psikologjinë, atëherë ende në zhvillim, për të studiuar teknikat e [[Menaxhimi shkencor|menaxhimit shkencor]] që synonin të përmirësonin efikasitetin në vendin e punës. Fillimisht fusha u quajt ''psikologji ekonomike'' ose ''psikologji e biznesit''; më vonë, ''psikologji industriale'', ''psikologji e punësimit'' ose ''psikoteknologji''.<ref name="Koppes">Laura L. Koppes, "Industrial-Organizational Psychology", in Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 1: ''History of Psychology''.</ref> Një studim i hershëm me ndikim shqyrtoi punëtorët në uzinën Hawthorne të Western Electric në Cicero, Illinois, nga viti 1924 deri më 1932. Western Electric kreu eksperimente me punëtorët e fabrikës për të vlerësuar reagimet e tyre ndaj ndryshimeve në ndriçim, pushime, ushqim dhe paga. Studiuesit filluan të përqendroheshin te reagimet e punëtorëve ndaj vetë faktit se po vëzhgoheshin; sot, termi [[efekti Hawthorne]] përdoret për të përshkruar dukurinë kur sjellja e njerëzve mund të ndryshojë kur mendojnë se po vëzhgohen.<ref>Yeh Hsueh, "The Hawthorne experiments and the introduction of Jean Piaget in American industrial psychology, 1929–1932"; ''History of Psychology'' 5.2, May 2002.</ref> Megjithëse studimi Hawthorne gjendet në tekstet shkollore të psikologjisë, kërkimet dhe gjetjet e tij ishin, në rastin më të mirë, të dobëta.<ref>{{cite journal|first=H. M.|last=Parsons|year=1974|title=What happened at Hawthorne?: New evidence suggests the Hawthorne effect resulted from operant reinforcement contingencies|journal=Science|volume=183|issue=4128|pages=922–932|doi=10.1126/science.183.4128.922|pmid=17756742|s2cid=38816592|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Levitt|first1=Steven D.|last2=List|first2=John A.|year=2011|title=Was There Really a Hawthorne Effect at the Hawthorne Plant? An Analysis of the Original Illumination Experiments|journal=American Economic Journal: Applied Economics|volume=3|issue=1|pages=224–238|doi=10.1257/app.3.1.224|s2cid=16678444|url=http://www.nber.org/papers/w15016.pdf|access-date=2021-06-09|archive-date=2018-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180602152530/http://web.archive.org/web/20180602152530/http://www.nber.org/papers/w15016.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Emri «psikologji industriale dhe organizative» u shfaq në vitet 1960. Në vitin 1973, ai u përfshi në emrin e Shoqërisë për Psikologjinë Industriale dhe Organizative (Society for Industrial and Organizational Psychology), Divizioni 14 i Shoqatës Amerikane të Psikologjisë.<ref name="Koppes" /> Një nga synimet e kësaj disipline është të maksimizojë potencialin njerëzor në vendin e punës. Psikologjia e personelit është një nëndegë e psikologjisë I/O. Psikologët e personelit zbatojnë metodat dhe parimet e psikologjisë për përzgjedhjen dhe vlerësimin e punëtorëve. Një nëndegë tjetër, psikologjia organizative, shqyrton ndikimin e mjediseve të punës dhe stileve të menaxhimit te motivimi i punëtorëve, kënaqësia në punë dhe produktiviteti.<ref>Myers (2004). Motivation and work. ''Psychology''. New York, NY: Worth Publishers</ref> Shumica e psikologëve I/O punojnë jashtë botës akademike, në organizata private dhe publike, si dhe si këshilltarë.<ref name="Koppes" /> Një këshilltar psikologjik që punon sot në biznes mund të pritet t'u ofrojë drejtuesve informacione dhe ide për industrinë e tyre, tregjet e synuara dhe organizimin e kompanisë së tyre.<ref>Steven Williams, "Executive Management: Helping Executives Manage Their Organizations through Organizational and Market Research" in Morgan et al. (ed.), ''Life After Graduate School in Psychology'' (2005).</ref><ref>Shihni, për shembull, Baden Eunson: ''Behaving – Managing Yourself and Others.'' [[S&P Global|McGraw-Hill]], Sidney/New York City 1987, {{ISBN|978-0-0745-2022-2}}.</ref> Sjellja organizative (OB) është një fushë e afërt që studion sjelljen njerëzore brenda organizatave.<ref>Moorhead, G., & Griffin, R. W. (2017). ''Organizational behavior: Managing people and organizations, 12th ed.''. Boston: Cengage. {{ISBN|978-1-305-50139-3}}</ref> Një mënyrë për të dalluar psikologjinë I/O nga sjellja organizative është se psikologët I/O shkollohen në departamentet universitare të psikologjisë, kurse specialistët e sjelljes organizative në shkollat e biznesit. === Psikologjia ushtarake === Një nga rolet e [[Psikologjia ushtarake|psikologëve ushtarakë]] ka qenë vlerësimi dhe këshillimi i ushtarëve dhe personelit tjetër. Në SHBA, ky funksion nisi gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Robert Yerkes themeloi Shkollën e Psikologjisë Ushtarake në {{ill|Fort Oglethorpe|en|Fort Oglethorpe, Georgia}}, në Xhorxhia. Shkolla ofronte trajnim psikologjik për personelin ushtarak.<ref name=Tomes2008 /><ref>[[Robert M. Yerkes]], "[http://www.pnas.org/content/4/10/295.full.pdf Measuring the Mental Strength of an Army] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170120194554/http://www.pnas.org/content/4/10/295.full.pdf |date=20 January 2017 }}"; ''Proceedings of the National Academy of Sciences'' 4.10, 15 October 1918.</ref> Sot, psikologët e Ushtrisë së SHBA-së kryejnë vlerësime psikologjike, psikoterapi klinike, {{ill|Parandalimi i vetëvrasjes|en|Suicide prevention|lt=parandalimin e vetëvrasjes}} dhe trajtimin e stresit posttraumatik, si dhe ofrojnë shërbime parandaluese, për shembull, për lënien e duhanit.<ref>Joshua N. Friedlander, "Military Psychology: An Army Clinical Psychologist" in Morgan et al. (ed.), ''Life After Graduate School in Psychology'' (2005).</ref> Ekipet këshillimore për shëndetin mendor të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara zbatojnë ndërhyrje psikologjike për të ndihmuar trupat luftarake që përjetojnë probleme mendore.<ref>Thomas, J.L. (2008). OHP Research and Practice in the US Army: Mental Health Advisory Teams. ''Newsletter of the Society for Occupational Health Psychology, 4'', 4–5. [https://sohp-online.org/wp-content/uploads/2019/04/sohpnewsletterv04-october2008.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104142222/https://sohp-online.org/wp-content/uploads/2019/04/sohpnewsletterv04-october2008.pdf|date=4 November 2021}}</ref><ref>Genderson, M.R., Schonfeld, I.S., Kaplan, M.S., & Lyons, M.J. (2009). Suicide associated with military service. ''Newsletter of the Society for Occupational Health Psychology, 6'', 5–7. [https://sohp-online.org/wp-content/uploads/2019/04/sohpnewsletterv06-may2009.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922004626/http://www.sohp-online.org/NewsletterDownloads/SOHPNewsletterV6May2009.pdf|date=22 September 2017}}</ref> Psikologët mund të punojnë edhe në një sërë fushatash të njohura gjerësisht si [[Lufta psikologjike|luftë psikologjike]]. Lufta psikologjike përfshin kryesisht përdorimin e propagandës për të ndikuar te ushtarët dhe civilët e armikut. E ashtuquajtura propagandë e zezë synon të duket sikur vjen nga një burim tjetër dhe jo nga ushtria.<ref>Paul M. A. Linebarger, ''Psychological Warfare''; Washington: Combat Forces Press, 1954.</ref> Programi MKULTRA i CIA-s përfshinte përpjekje më të personalizuara për kontrollin e mendjes, me teknika si hipnoza, tortura dhe administrimi i fshehtë e i pavullnetshëm i [[LSD]]-së.<ref>Shih "[https://www.nytimes.com/packages/pdf/national/13inmate_ProjectMKULTRA.pdf Project MKULTRA, the CIA's Program of Research in Behavioral Modification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429194235/http://www.nytimes.com/packages/pdf/national/13inmate_ProjectMKULTRA.pdf |date=29 April 2011 }}"; Joint Hearing before the Senate Committee on Intelligence and the Subcommittee on Health and Scientific Research of the Committee on Human Resources, United States Senate, Ninety Fifth Congress, First Session, 3 August 1997; dhe John D. Marks, ''The Search for the Manchurian Candidate'', New York: Times Books, 1979.</ref> Ushtria e SHBA-së përdori emërtimin {{ill|Operacionet psikologjike të Shteteve të Bashkuara|en|Psychological Operations (United States)|lt=Operacionet psikologjike}} (PSYOP) deri në vitin 2010, kur këto veprimtari u riklasifikuan si Operacione për Mbështetjen e Informacionit Ushtarak (MISO), pjesë e {{ill|Operacionet informative të Shteteve të Bashkuara|en|Information Operations (United States)|lt=Operacioneve informative}} (IO).<ref>Alfred Paddock, Jr., "[http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA523696 PSYOP: On a Complete Change in Organization, Practice, and Doctrine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712195716/http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA523696 |date=12 July 2015 }}", ''Small Wars Journal'' 2010.</ref> Psikologët janë përfshirë herë pas here në ndihmën për marrjen në pyetje dhe torturimin e të dyshuarve, duke njollosur reputacionin e psikologëve të përfshirë.<ref>[https://www.theguardian.com/us-news/2015/jul/11/cia-torture-doctors-psychologists-apa-prosecution US torture report: psychologists should no longer aid military, group says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161214080507/https://www.theguardian.com/us-news/2015/jul/11/cia-torture-doctors-psychologists-apa-prosecution |date=14 December 2016 }} ''The Guardian'', 11 July 2015</ref> === Shëndeti, mirëqenia dhe ndryshimet shoqërore === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Psikologjia e shëndetit|en|Health psychology}}, {{ill|Çështjet shoqërore|en|Social issues}} dhe {{ill|Psikologjia e shëndetit në punë|en|Occupational health psychology}}}} ==== Ndryshimet shoqërore ==== Një shembull i kontributit të psikologëve në ndryshimet shoqërore është kërkimi i [[Kenneth B. Clark|Kenneth]] dhe {{ill|Mamie Phipps Clark|en|Mamie Phipps Clark}}. Këta dy psikologë afrikano-amerikanë studiuan ndikimin e dëmshëm psikologjik të segregacionit te fëmijët me ngjyrë. Gjetjet e kërkimit të tyre luajtën rol në çështjen gjyqësore ''{{ill|Brown kundër Bordit të Arsimit|en|Brown v. Board of Education}}'' (1954).<ref>Guthrie, ''Even the Rat was White'' (1998), Chapter 7: "Production of Black Psychologists in America" (pp. 155–213).</ref> Ndikimi i psikologjisë në ndryshimet shoqërore përfshin ndikimin e gjerë të disiplinës në mësimdhënie dhe të nxënë. Kërkimet kanë treguar se qasja fonetike për mësimin e leximit është më efektive sesa qasja «fjalë e plotë» ose «gjuhë e plotë».<ref>Chall, J. S. (1995). ''Learning to read: The great debate'', 3rd ed. Fort Worth: Harcourt Brace.</ref> ==== Zbatimet mjekësore ==== Institucionet mjekësore punësojnë gjithnjë e më shumë psikologë për të kryer role të ndryshme. Një aspekt i psikologjisë së shëndetit është {{ill|Psikoedukimi|en|Psychoeducation|lt=psikoedukimi}} i pacientëve: udhëzimi i tyre se si të ndjekin një regjim mjekësor. Psikologët e shëndetit mund t’i edukojnë edhe mjekët dhe të hulumtojnë nëse pacientët i ndjekin udhëzimet mjekësore.<ref>Marilu Price Berry, "Interdisciplinary Medical Setting: The Multiple Roles of a Health Psychologist" in Morgan et al. (ed.), ''Life After Graduate School in Psychology'' (2005).</ref><ref>Robiner, W. N., & Seime, R. J. (2008). Psychologists in academic health centers: Traditions and innovations in education, science, and practice. ''Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 15'', 3–6. {{DOI|10.1007/s10880-008-9091-1}}</ref> Psikologët në fushën e shëndetit publik përdorin një gamë të gjerë ndërhyrjesh për të ndikuar në sjelljen njerëzore. Këto variojnë nga fushatat e marrëdhënieve me publikun dhe veprimtaritë e kontaktit me komunitetin deri te ligjet dhe politikat qeveritare. Psikologët studiojnë efektet e ndërthurura të këtyre mjeteve në ndikimin mbi popullata të tëra.<ref>Monica L. Baskin, "Public Health: Career Opportunities for Psychologists in Public Health", in Morgan et al. (ed.), ''Life After Graduate School in Psychology'' (2005). "Prevention strategies of late have largely concentrated on community-based interventions, which have been shown to be effective in changing the health of large populations. Behavioral and social scientists, such as psychologists, are helpful in this arena as we are trained to view individuals as belonging to complex and dynamic social systems, including immediate and extended family systems, acquaintance and friendship networks, neighborhood and community systems, and cultural groups (Schneiderman & Spee4, 2001)."</ref> ==== Shëndeti, siguria dhe mirëqenia e punonjësve ==== Psikologët punojnë me organizata për të zbatuar gjetjet e kërkimeve psikologjike me qëllim përmirësimin e shëndetit dhe mirëqenies së punonjësve. Disa punojnë si konsulentë të jashtëm të punësuar nga organizatat për të zgjidhur probleme të caktuara, ndërsa të tjerë janë punonjës me kohë të plotë të organizatës. Zbatimet përfshijnë kryerjen e anketave për të identifikuar çështjet dhe hartimin e ndërhyrjeve për t’i bërë vendet e punës më të shëndetshme. Disa nga fushat e veçanta të shëndetit përfshijnë: * Aksidentet dhe lëndimet: Një kontribut i rëndësishëm është koncepti i klimës së sigurisë, që nënkupton perceptimet e përbashkëta të punonjësve për sjelljet që nxiten (p.sh., mbajtja e pajisjeve mbrojtëse) dhe ato që nuk nxiten (mosrespektimi i rregullave të sigurisë) në punë.<ref>{{Cite journal |last=Zohar |first=Dov |date=2010 |title=Thirty years of safety climate research: Reflections and future directions |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0001457509003339 |journal=Accident Analysis & Prevention |language=en |volume=42 |issue=5 |pages=1517–1522 |doi=10.1016/j.aap.2009.12.019|pmid=20538108 |url-access=subscription }}</ref> Organizatat me klimë të fortë sigurie kanë më pak aksidente dhe lëndime në punë.<ref>Beus, J. M., McCord, M. A., & Zohar, D. (2016). "Workplace safety: A review and research synthesis". ''Organizational Psychology Review'', 6, 352-381. {{DOI|10.1177/2041386615626243}}.</ref> * [[Sëmundjet e zemrës|Sëmundjet kardiovaskulare]]: Sëmundjet kardiovaskulare janë lidhur me mungesën e kontrollit mbi punën.<ref>{{Cite journal |last1=Clays |first1=Els |last2=De Bacquer |first2=Dirk |last3=Delanghe |first3=Joris |last4=Kittel |first4=France |last5=Van Renterghem |first5=Lieve |last6=De Backer |first6=Guy |date=September 2005 |title=Associations between dimensions of job stress and biomarkers of inflammation and infection |journal=Journal of Occupational and Environmental Medicine |volume=47 |issue=9 |pages=878–883 |doi=10.1097/01.jom.0000171056.22917.ad |issn=1076-2752 |pmid=16155472|hdl=1854/LU-321816 |hdl-access=free |language=en }}</ref> * Shëndeti mendor: Ekspozimi ndaj stresit në punë lidhet me çrregullimet e shëndetit mendor.<ref>Brown, A. D., Schultebraucks, K., Qian, M., Li, M., Horesh, D., Siegel, C., Brody, Y., Amer, A. M., Lev-Ari, R. K., Mas, F., Marmar, C. R., & Farmer, J. (2020). "[https://www.cambridge.org/core/journals/global-mental-health/article/mental-health-disorders-and-utilization-of-mental-healthcare-services-in-united-nations-personnel/45E0B57C295A276E108B22F3E95694FD Mental health disorders and utilization of mental healthcare services in United Nations personnel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240208002212/https://www.cambridge.org/core/journals/global-mental-health/article/mental-health-disorders-and-utilization-of-mental-healthcare-services-in-united-nations-personnel/45E0B57C295A276E108B22F3E95694FD |date=8 February 2024 }}". ''Global Mental Health'', 7. {{DOI|10.1017/gmh.2019.29}}.</ref> * Çrregullimet muskuloskeletore: Këto janë lëndime të kockave, nervave dhe tendinave të shkaktuara nga sforcimi i tepërt dhe ngarkesa e përsëritur. Ato janë lidhur me kënaqësinë në punë dhe stresin në vendin e punës.<ref>Amiri, S., & Behnezhad, S. (2020). "Is job strain a risk factor for musculoskeletal pain? A systematic review and meta-analysis of 21 longitudinal studies". ''Public Health'', 181, 158-167. {{DOI|10.1016/j.puhe.2019.11.023}}.</ref> * Simptomat e shëndetit fizik: Stresi në punë është lidhur me simptoma fizike si shqetësimet e tretjes dhe dhimbjet e kokës.<ref>Nixon, A. E., Mazzola, J. J., Bauer, J., Krueger, J. R., & Spector, P. E. (2011). "Can work make you sick? A meta-analysis of the relationships between job stressors and physical symptoms". ''Work & Stress'', 25, 1-22. {{DOI|10.1080/02678373.2011.569175}}.</ref> * Dhuna në vendin e punës: Klima e parandalimit të dhunës lidhet me sulmet fizike dhe keqtrajtimin psikologjik në punë.<ref>{{Cite journal |last1=Yang |first1=Liu-Qin |last2=Caughlin |first2=David E. |last3=Gazica |first3=Michele W. |last4=Truxillo |first4=Donald M. |last5=Spector |first5=Paul E. |date=July 2014 |title=Workplace mistreatment climate and potential employee and organizational outcomes: A meta-analytic review from the target's perspective. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/a0036905 |journal=Journal of Occupational Health Psychology |language=en |volume=19 |issue=3 |pages=315–335 |doi=10.1037/a0036905 |pmid=24885687 |issn=1939-1307|url-access=subscription }}</ref> Ndërhyrjet që përmirësojnë klimën e punës mund të ndihmojnë në trajtimin e aksidenteve dhe dhunës. Ndërhyrjet që ulin stresin e lidhur me punën ose u japin punonjësve mjete për ta menaxhuar më mirë mund të ndihmojnë në fushat ku stresi është faktor kyç. Psikologjia industriale u interesua për lodhjen e punonjësve gjatë Luftës së Parë Botërore, kur ministrat e qeverisë britanike shqetësoheshin për ndikimin e lodhjes te punonjësit e fabrikave të municioneve, por jo te ata të llojeve të tjera të fabrikave.<ref>Hochschild, A. (2011). ''To End All Wars: A Story of Loyalty and Rebellion, 1914–1918''. {{ISBN|978-0-547-75031-6}}.</ref><ref name="Kreis">Kreis, S. (1995). Early experiments in British scientific management: the Health of Munitions Workers' Committee, 1915–1920. ''Journal of Management History (archive), 1'', 65-78. {{DOI|10.1108/13552529510088330}}.</ref> Në Mbretërinë e Bashkuar, njëfarë interesi për [[Mirëqenia|mirëqenien]] e punonjësve u shfaq gjatë periudhës midis dy luftërave, falë përpjekjeve të [[Charles Samuel Myers]] dhe Institutit të tij Kombëtar të Psikologjisë Industriale (NIIP).<ref>Kwiatkowski, R., Duncan, D. C., & Shimmin, S. (2006). "What have we forgotten – and why?" ''Journal of Occupational and Organizational Psychology'', 79(2), 183-201. {{DOI|10.1348/096317905X70832}}.</ref> Në Shtetet e Bashkuara, në mesin e shekullit XX, psikologu industrial [[Arthur Kornhauser]] ishte pionier i studimit të shëndetit mendor në punë, duke lidhur kushtet e punës industriale me shëndetin mendor, si dhe duke studiuar ndikimin e një pune të pakënaqshme në jetën personale të punonjësit.<ref name="Zickar">Zickar, M. J. (2003). Remembering Arthur Kornhauser: Industrial psychology's advocate for worker well-being. ''Journal of Applied Psychology, 88'', 363–369. {{DOI|10.1037/0021-9010.88.2.363}}</ref><ref>Kornhauser, A. (1965). ''Mental health of the industrial worker''. New York: Wiley.</ref> Zickar mblodhi prova që tregonin se «asnjë psikolog tjetër industrial i epokës së tij nuk iu përkushtua aq shumë mbrojtjes së praktikave menaxheriale dhe të punës që do të përmirësonin jetën e njerëzve që punonin».<ref name="Zickar" /> ==== Psikologjia e shëndetit në punë ==== Ndërsa interesi për shëndetin e punëtorëve u rrit nga fundi i shekullit XX, u zhvillua fusha e {{ill|Psikologjia e shëndetit në punë|en|occupational health psychology|lt=psikologjisë së shëndetit në punë}} (PSHP). PSHP-ja është një degë ndërdisiplinore e psikologjisë.<ref name="Schonfeld">Schonfeld, I.S., & Chang, C.-H. (2017). ''Occupational health psychology: Work, stress, and health''. New York, NY: Springer Publishing Company.</ref><ref name="CDC">Centers for Disease Control and Prevention. ''Occupational Health Psychology (OHP)''. [https://www.cdc.gov/niosh/topics/ohp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910090414/https://www.cdc.gov/niosh/topics/ohp/|date=10 September 2019}}</ref> PSHP-ja merret me shëndetin dhe sigurinë e punëtorëve.<ref name="Schonfeld" /><ref name="CDC" /> Ajo trajton çështje si ndikimi i faktorëve stresues në punë te shëndeti fizik dhe mendor, keqtrajtimi i punëtorëve (p.sh. ngacmimi dhe dhuna), ekuilibri mes punës dhe familjes, ndikimi i {{ill|Papunësia e pavullnetshme|en|involuntary unemployment|lt=papunësisë së pavullnetshme}} te shëndeti fizik dhe mendor, ndikimi i faktorëve psikosocialë te siguria dhe aksidentet, si dhe ndërhyrjet që synojnë përmirësimin dhe mbrojtjen e shëndetit të punëtorëve.<ref name="Schonfeld" /><ref>Houdmont, J., & Leka, S. (2010). An introduction to occupational health psychology. In S. Leka & J. Houdmont (Eds.). ''Occupational health psychology'' (pp. 1–30). John Wiley: Hoboken, NJ.</ref> PSHP-ja u zhvillua nga ndërthurja e [[Psikologjia e shëndetit|psikologjisë së shëndetit]], [[Psikologjia industriale dhe organizative|psikologjisë industriale dhe organizative]] dhe {{ill|Mjekësia e punës|en|occupational medicine|lt=mjekësisë së punës}}.<ref name="Everly">Everly, G.S., Jr. (1986). An introduction to occupational health psychology. In P.A. Keller & L.G. Ritt (Eds.), ''Innovations in clinical practice: A source book'' (Vol. 5, pp. 331–338). Sarasota, FL: Professional Resource Exchange.</ref> PSHP-ja është ndikuar edhe nga disiplina jashtë psikologjisë, përfshirë {{ill|Inxhinieria industriale|en|industrial engineering|lt=inxhinierinë industriale}}, sociologjinë dhe ekonominë.<ref>Society for Occupational Health Psychology. ''Field of OHP. What is occupational health psychology'' [http://www.sohp-online.org/field.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192927/http://www.sohp-online.org/field.htm|date=4 March 2016}}</ref><ref>Tetrick, L.E., & Quick, J.C. (2011). Overview of occupational health psychology: Public health in occupational settings. In J.C. Quick & L.E. Tetrick (Eds.), ''Handbook of occupational health psychology'' (2nd ed., pp. 3–20). Washington DC: American Psychological Association.</ref> == Metodat e kërkimit == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kërkimi psikologjik|en|Psychological research}}; {{ill|Lista e metodave të kërkimit psikologjik|en|List of psychological research methods}}}} [[Kërkimi psikologjik sasior|Kërkimi sasior në psikologji]] mundëson testimin statistikor të hipotezave. Megjithëse fusha përdor gjerësisht [[Eksperimentet e kontrolluara të randomizuara|eksperimentet e randomizuara dhe të kontrolluara]] në mjedise laboratorike, ky lloj kërkimi mund të vlerësojë vetëm një gamë të kufizuar dukurish afatshkurtra. Disa psikologë mbështeten edhe te eksperimentet në terren, që kontrollohen më pak rreptësisht, por kanë {{ill|Vlefshmëria ekologjike|en|Ecological validity|lt=vlefshmëri ekologjike}} më të lartë. Psikologë të tjerë kërkimorë përdorin metoda statistikore për të nxjerrë njohuri nga të dhënat e popullatës.<ref>John A. Schinka & Wayne F. Velicer, "Volume Preface" in Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 2: ''Research Methods in Psychology''.</ref> Metodat statistikore që përdorin psikologët kërkimorë përfshijnë koeficientin e korrelacionit produkt-moment të Pearson-it, {{ill|Analiza e variancës|en|analysis of variance|lt=analizën e variancës}}, {{ill|Regresioni linear i shumëfishtë|en|multiple linear regression|lt=regresionin linear të shumëfishtë}}, {{ill|Regresioni logjistik|en|logistic regression|lt=regresionin logjistik}}, modelimin e ekuacioneve strukturore dhe {{ill|Modelimi hierarkik linear|en|hierarchical linear modeling|lt=modelimin hierarkik linear}}. [[Psikometria|Matja]] dhe [[Përkufizimi operacional|operacionalizimi]] i [[Konstrukt (psikologji)|konstrukteve]] të rëndësishme janë pjesë thelbësore e këtyre modeleve kërkimore. Edhe pse ky lloj kërkimi psikologjik është shumë më pak i përhapur se kërkimi sasior, disa psikologë kryejnë [[Kërkimi cilësor|kërkime cilësore]]. Ky lloj kërkimi mund të përfshijë intervista, pyetësorë dhe vëzhgim të drejtpërdrejtë.<ref>{{cite journal|last1=Alasuutari|first1=Pertti|year=2010|title=The rise and relevance of qualitative research|journal=International Journal of Social Research Methodology|volume=13|issue=2|pages=139–55|doi=10.1080/13645570902966056|s2cid=143736805|language=en}}</ref> Testimi i hipotezave është i rrallë, madje pothuajse i pamundur, në kërkimin cilësor. Megjithatë, studimet cilësore mund të ndihmojnë në zhvillimin e teorive dhe hipotezave, në interpretimin e rezultateve sasiore që duken kontradiktore dhe në kuptimin e arsyeve pse disa ndërhyrje dështojnë, ndërsa të tjerat kanë sukses.<ref>Schonfeld, I.S., & Mazzola, J.J. (2013). Strengths and limitations of qualitative approaches to research in occupational health psychology. In R. Sinclair, M. Wang, & L. Tetrick (Eds.), ''Research methods in occupational health psychology: State of the art in measurement, design, and data analysis'' (pp. 268-289). New York: Routledge.</ref> === Eksperimentet e kontrolluara === {{Kryesor|Eksperimenti}} [[Skeda:Flowchart of Phases of Parallel Randomized Trial - Modified from CONSORT 2010.png|thumb|Diagramë e katër fazave të një prove paralele të randomizuar me dy grupe: përfshirja, caktimi i ndërhyrjes, ndjekja dhe analiza e të dhënave; përshtatur nga [[Consolidated Standards of Reporting Trials|deklarata CONSORT 2010]]<ref name="Schulz-2010">{{Cite journal |author1=Schulz, K.F. |author2=Altman, D.G. |author3=Moher, D. |author4=for the CONSORT Group |title=CONSORT 2010 Statement: updated guidelines for reporting parallel group randomised trials |journal=BMJ |volume=340 |pages=c332 |year=2010 |issue=mar23 1 |doi=10.1136/bmj.c332 |pmid=20332509 |pmc=2844940 |language=en}}</ref>]] [[Skeda:Milgram experiment v2.svg|right|thumb|Eksperimentuesi (E) i kërkon mësuesit (T), subjektit të eksperimentit, t’i japë atë që ky i fundit beson se janë goditje elektrike të dhimbshme një nxënësi (L), i cili në të vërtetë është aktor dhe bashkëpunëtor i eksperimentuesit. Subjekti beson se për çdo përgjigje të gabuar nxënësi merr goditje elektrike të vërteta, megjithëse në realitet nuk jepet asnjë goditje. I ndarë nga subjekti, bashkëpunëtori vendosi një magnetofon të lidhur me gjeneratorin e goditjeve elektrike, i cili luante tinguj të regjistruar paraprakisht për çdo nivel goditjeje etj.<ref name=ObedStudy>{{cite journal |last=Milgram |first=Stanley |year=1963 |title=Behavioral Study of Obedience |journal=Journal of Abnormal and Social Psychology |volume=67 |pages=371–378 |pmid=14049516 |url=http://content.apa.org/journals/abn/67/4/371 |doi=10.1037/h0040525 |issue=4 |citeseerx=10.1.1.599.92 |s2cid=18309531 |access-date=24 May 2010 |archive-date=17 July 2012 |archive-url=https://archive.today/20120717013242/http://content.apa.org/web/20120717013242/http://content.apa.org/journals/abn/67/4/371 |url-status=live |language=en}} [http://www.garfield.library.upenn.edu/classics1981/A1981LC33300001.pdf Teksti i plotë në PDF.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611105753/http://www.garfield.library.upenn.edu/classics1981/A1981LC33300001.pdf |date=11 June 2011}}</ref>]] Një [[Eksperimenti i vërtetë|eksperiment i mirëfilltë]], në të cilin pjesëmarrësit e kërkimit (ndonjëherë të quajtur subjekte) caktohen rastësisht në kushte të ndryshme, u mundëson studiuesve të nxjerrin përfundime të forta për marrëdhëniet shkakësore. Kur numri i pjesëmarrësve në kërkim është i madh, caktimi i tyre rastësisht (i quajtur edhe alokim i rastësishëm) në kushte të ndryshme siguron që, mesatarisht, individët në ato kushte të jenë të ngjashëm për shumicën e karakteristikave, përfshirë edhe ato që nuk janë matur. Në një eksperiment, studiuesi ndryshon një ose më shumë variabla që ndikojnë te rezultati, të quajtura [[Variabli i pavarur|variabla të pavarur]], dhe mat ndryshimet që pasojnë në faktorët me interes, të quajtur [[Variabli i varur|variabla të varur]]. Kërkimet eksperimentale tipike kryhen në laborator, në një mjedis të kontrolluar me kujdes. Një {{ill|Projektimi kuazi-eksperimental|en|Quasi-experimental design}} është një situatë në të cilën studiohen kushte të ndryshme, por caktimi i rastësishëm i pjesëmarrësve në to nuk është i mundur. Studiuesit duhet të punojnë me grupe njerëzish që ekzistojnë paraprakisht. Ata mund të përdorin gjykimin e shëndoshë për të shqyrtuar se sa kërcënon vlefshmërinë e studimit caktimi jo i rastësishëm.<ref>Melvin M. Mark, "Program Evaluation" in Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 2: ''Research Methods in Psychology''.</ref> Për shembull, në kërkimin mbi mënyrën më të mirë për të ndikuar në arritjet në lexim gjatë tri klasave të para të shkollës, drejtuesit e shkollave mund të mos lejojnë psikologët arsimorë t’i caktojnë rastësisht fëmijët në klasa të fonetikës dhe të metodës së tërësisë gjuhësore. Në këtë rast, psikologët duhet të punojnë me caktimet ekzistuese të klasave. Ata do të krahasojnë arritjet e fëmijëve që ndjekin klasat e fonetikës me ato të fëmijëve në klasat e metodës së tërësisë gjuhësore dhe, ndoshta, do të bëjnë korrigjime statistikore për çdo ndryshim fillestar në nivelin e leximit. Studiuesit eksperimentalë zakonisht përdorin një model të [[Testimi i hipotezave statistikore|testimit të hipotezave statistikore]], i cili përfshin parashikime para eksperimentit dhe më pas vlerësimin se sa përputhen të dhënat e mbledhura me këto parashikime. Ka të ngjarë që këto parashikime të burojnë nga një ose më shumë [[hipoteza]] abstrakte shkencore rreth mënyrës se si funksionon në të vërtetë dukuria që studiohet.<ref>[[Roger E. Kirk]], "Experimental Design" in Weiner (ed.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 2: ''Research Methods in Psychology''.</ref> === Lloje të tjera studimesh === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Kujtesa e videos|en|Video recall}}}} [[Metodologjia e anketave|Anketat]] përdoren në psikologji për të matur [[Qëndrimi|qëndrimet]] dhe {{ill|Teoria e tipareve|en|Trait theory|lt=tiparet}}, për të ndjekur ndryshimet e [[Humori (psikologji)|humorit]] dhe për të kontrolluar vlefshmërinë e manipulimeve eksperimentale (duke kontrolluar perceptimin e pjesëmarrësve në kërkim për kushtin në të cilin janë caktuar). Psikologët kanë përdorur zakonisht anketa me letër dhe laps. Megjithatë, anketat zhvillohen edhe përmes telefonit ose postës elektronike. Anketat në internet përdoren gjithnjë e më shumë për të arritur me lehtësi një numër të madh subjektesh. Studimet vëzhguese zhvillohen shpesh në psikologji. Në studimet vëzhguese tërthore, psikologët mbledhin të dhëna në një pikë të vetme kohore. Qëllimi i shumë studimeve tërthore është të vlerësojnë shkallën në të cilën faktorët janë të ndërlidhur. Në të kundërt, në studimet gjatësore psikologët mbledhin të dhëna për të njëjtin kampion në dy ose më shumë pika kohore. Ndonjëherë, qëllimi i kërkimit gjatësor është të studiojë prirjet përgjatë kohës, si qëndrueshmëria e tipareve ose ndryshimet në sjellje që lidhen me moshën. Meqë disa studime përfshijnë rezultate përfundimtare që psikologët nuk mund t'i studiojnë etikisht nga pikëpamja eksperimentale, si identifikimi i shkaqeve të depresionit, ata kryejnë studime gjatësore me grupe të mëdha njerëzish pa depresion, duke vlerësuar periodikisht çfarë po ndodh në jetën e tyre. Kështu, psikologët kanë mundësi të testojnë hipoteza shkakësore rreth rrethanave që shfaqen zakonisht në jetën e njerëzve dhe që i vënë në rrezik për depresion. Problemet që prekin studimet gjatësore përfshijnë largimin selektiv, një lloj anshmërie në të cilën një lloj i caktuar pjesëmarrësish largohet nga studimi në mënyrë jopërpjesëtimore. Artur Bandura zhvilloi një shembull të një studimi vëzhgues. Ky studim u përqendrua te fëmijët që kishin parë një të rritur të shfaqte sjellje agresive dhe te reagimet e tyre ndaj lodrave, krahasuar me fëmijë të tjerë që nuk ishin ekspozuar ndaj këtyre stimujve. Rezultati tregoi se fëmijët që e kishin parë të rriturin të sillej në mënyrë agresive ndaj një lodre, nga ana e tyre u sollën në mënyrë agresive ndaj lodrës së vet kur u gjendën në një situatë që i irritonte.<ref name="Myers" /> [[Analiza eksploruese e të dhënave]] përfshin praktika të ndryshme që studiuesit përdorin për të reduktuar një numër të madh variablash në një numër të vogël faktorësh gjithëpërfshirës. Në tri mënyrat e përfundimit të Çarls Sanders Përsit, analiza eksploruese e të dhënave përkon me abduksionin.<ref>{{cite book |author=John T. Behrens and Chong-Ho Yu |chapter=Exploratory Data Analysis |editor=Weiner |title=Handbook of Psychology |volume=2: Research Methods in Psychology |year=2003 |language=en}}</ref> Meta-analiza është teknika që psikologët kërkimorë përdorin për të ndërthurur rezultatet nga shumë studime të të njëjtave variabla dhe për të përftuar një mesatare të përgjithshme të gjetjeve.<ref>{{cite book |author=Frank L. Schmidt and John E. Hunter |chapter=Meta-Analysis |title=Handbook of Psychology |volume=2: Research Methods in Psychology |year=2003 |language=en}}</ref> === Vëzhgimi dhe manipulimi i drejtpërdrejtë i trurit === [[Skeda:EEG cap.jpg|alt=|thumb|Pajisje për regjistrimin e {{ill|Elektroencefalograma|en|Electroencephalogram|lt=EEG-së}}]] [[Skeda:Multi-Layer Neural Network-Vector.svg|thumb|[[Rrjeti nervor artificial|Rrjet nervor artificial]] me dy shtresa, një grup nyjash të ndërlidhura, i ngjashëm me rrjetin e gjerë të neuroneve në trurin e njeriut]] Një mjet klasik dhe i përdorur gjerësisht për të lidhur veprimtarinë mendore me atë nervore është {{ill|Elektroencefalograma|en|Electroencephalogram}} (EEG). Kjo teknikë përdor elektroda me amplifikatorë të vendosur në skalpin e një personi për të matur ndryshimet e tensionit në pjesë të ndryshme të trurit. Hans Berger, studiuesi i parë që përdori EEG-në te një kafkë e pahapur, zbuloi shpejt se truri shfaq «valë trunore» karakteristike: lëkundje elektrike që përkojnë me gjendje të ndryshme të vetëdijes. Më pas, studiuesit përmirësuan metodat statistikore për sintetizimin e të dhënave nga elektrodat dhe identifikuan modele të veçanta të valëve trunore, si vala delta, e vërejtur gjatë gjumit jo-REM.<ref>{{cite journal |last1=Rösler |first1=Frank |title=From Single-Channel Recordings to Brain-Mapping Devices: The Impact of Electroencephalography on Experimental Psychology |url=http://cognitrn.psych.indiana.edu/busey/eegseminar/pdfs/EEGHistoryImpact.pdf |journal=History of Psychology |volume=8 |issue=1 |year=2005 |doi=10.1037/1093-4510.8.1.95 |pmid=16021767 |pages=95–117 |access-date=2015-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907211752/http://cognitrn.psych.indiana.edu/busey/eegseminar/pdfs/EEGHistoryImpact.pdf |archive-date=2015-09-07 |language=en}}</ref> Teknikat më të reja të neuroimazherisë funksionale përfshijnë rezonancën magnetike funksionale dhe tomografinë me emetim pozitronesh, të cilat të dyja ndjekin rrjedhën e gjakut në tru. Këto teknologji japin informacion më të lokalizuar rreth veprimtarisë së trurit dhe krijojnë paraqitje të trurit që tërheqin vëmendje të gjerë. Ato ofrojnë gjithashtu njohuri që shmangin problemet klasike të vetëraportimit subjektiv. Megjithatë, është ende e vështirë të nxirren përfundime të prera rreth vendit në tru ku lindin mendime të caktuara, apo edhe rreth asaj se sa përputhet ky lokalizim me realitetin. Sidoqoftë, neuroimazheria ka dhënë rezultate të qarta që dëshmojnë ndërlidhje mes mendjes dhe trurit. Disa prej tyre mbështeten te një model sistemik i rrjetit nervor, në vend të një modeli të funksionit të lokalizuar.<ref>{{cite journal |last1=Moran |first1=Joseph M. |last2=Zaki |first2=Jamil |title=Functional Neuroimaging and Psychology: What Have You Done for Me Lately? |url=http://ssnl.stanford.edu/download/file/fid/518 |journal=Journal of Cognitive Neuroscience |volume=25 |issue=6 |year=2013 |doi=10.1162/jocn_a_00380 |pages=834–842 |pmid=23469884 |s2cid=12546790 |access-date=2015-04-24 |archive-date=2016-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202031631/http://ssnl.stanford.edu/download/file/fid/518 |url-access=subscription |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Cacioppo |first1=John T. |last2=Berntson |first2=Gary G. |last3=Nusbaum |first3=Howard C. |title=Neuroimaging as a New Tool in the Toolbox of Psychological Science |url=http://psychology.uchicago.edu/people/faculty/cacioppo/jtcreprints/cbn08.pdf |journal=Current Directions in Psychological Science |volume=17 |issue=2 |year=2008 |doi=10.1111/j.1467-8721.2008.00550.x |pages=62–67 |s2cid=14565940 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031185051/http://psychology.uchicago.edu/people/faculty/cacioppo/jtcreprints/cbn08.pdf |archive-date=2014-10-31 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Aue |first1=Tatjana |last2=Lavelle |first2=Leah A. |last3=Cacioppo |first3=John T. |title=Great expectations: What can fMRI research tell us about psychological phenomena? |url=http://psychology.uchicago.edu/people/faculty/cacioppo/jtcreprints/alc09.pdf |journal=International Journal of Psychophysiology |volume=73 |issue=1 |year=2009 |doi=10.1016/j.ijpsycho.2008.12.017 |pages=10–16 |pmid=19232374 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160109084331/http://psychology.uchicago.edu/people/faculty/cacioppo/jtcreprints/alc09.pdf |archive-date=2016-01-09 |language=en}}</ref> Ndërhyrjet si stimulimi magnetik transkranial dhe barnat japin gjithashtu informacion rreth ndërveprimeve tru–mendje. Psikofarmakologjia studion efektet mendore të shkaktuara nga barnat. === Simulimi kompjuterik === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Njohja kompjuterike|en|Computational cognition}}, {{ill|Teoria e grafëve|en|Graph theory}}, {{ill|Teoria e rrjeteve|en|Network theory}}}} Modelimi kompjuterik është një mjet që përdoret në [[Psikologjia matematikore|psikologjinë matematikore]] dhe psikologjinë njohëse për të simuluar sjelljen.<ref>Ron Sun (2008). ''The Cambridge Handbook of Computational Psychology''. Cambridge University Press, New York. 2008.</ref> Kjo metodë ka disa përparësi. Meqë kompjuterët modernë përpunojnë informacionin shpejt, simulimet mund të kryhen për një kohë të shkurtër, duke mundësuar fuqi të lartë statistikore. Modelimi u lejon gjithashtu psikologëve të përfytyrojnë hipoteza për organizimin funksional të ngjarjeve mendore që nuk mund të vëzhgohen drejtpërdrejt te njerëzit. Neuroshkenca kompjuterike përdor modele matematikore për të simuluar trurin. Një metodë tjetër është modelimi simbolik, i cili përfaqëson shumë objekte mendore përmes ndryshoreve dhe rregullave. Lloje të tjera modelimi përfshijnë sisteme dinamike dhe modelimin e [[Proceset stokastike|proceseve stokastike]]. === Studimet mbi kafshët === [[Skeda:MorrisWaterMaze.jpg|right|thumb|Një mi duke kryer [[testin e lundrimit në ujë të Morrisit]], i përdorur në [[Neuroshkenca e sjelljes|neuroshkencën e sjelljes]] për të studiuar rolin e {{ill|hipokampusit|en|Hippocampus}} në të mësuarit hapësinor dhe kujtesën]] Eksperimentet me kafshë ndihmojnë në studimin e shumë aspekteve të psikologjisë njerëzore, përfshirë perceptimin, emocionet, të nxënit, kujtesën dhe mendimin. Në vitet 1890, fiziologu rus Ivan Pavlov përdori në mënyrë të famshme qen për të demonstruar kushtëzimin klasik. Në eksperimentet psikologjike përdoren shpesh primatë jo njerëzorë, mace, qen, pëllumba, minj dhe brejtës të tjerë. Idealisht, eksperimentet e kontrolluara futin vetëm një ndryshore të pavarur në të njëjtën kohë, me qëllim përcaktimin e efekteve të saj të veçanta mbi ndryshoret e varura. Këto kushte përafrohen më së miri në mjediset laboratorike. Në të kundërt, mjediset njerëzore dhe prejardhjet gjenetike ndryshojnë shumë dhe varen nga aq shumë faktorë, saqë është e vështirë të kontrollohen ndryshoret e rëndësishme te subjektet njerëzore. Megjithatë, ka vështirësi në përgjithësimin e gjetjeve nga studimet mbi kafshët te njerëzit.<ref>{{Cite web |url=http://www.ncabr.org/biomed/FAQ_animal/faq_animal_8.html |title=Ncabr.Org: About Biomedical Research: Faq |access-date=1 July 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080708190108/http://www.ncabr.org/biomed/FAQ_animal/faq_animal_8.html |archive-date=8 July 2008 |language=en}}</ref> Psikologjia krahasuese është studimi shkencor i sjelljes dhe proceseve mendore të kafshëve jo njerëzore, veçanërisht i lidhjeve të tyre me historinë filogjenetike, rëndësinë adaptive dhe zhvillimin e sjelljes. Kërkimet në këtë fushë shqyrtojnë sjelljen e shumë llojeve, nga insektet deri te primatët. Ajo lidhet ngushtë me disiplina të tjera që studiojnë sjelljen e kafshëve, si [[etologjia]].<ref>Shettleworth, S.J. (2010) ''Cognition, Evolution and Behavior'' (botimi i dytë), New York: Oxford.</ref> Ndonjëherë, kërkimet në psikologjinë krahasuese duket se hedhin dritë mbi sjelljen njerëzore, por disa përpjekje për t’i lidhur të dyja kanë qenë mjaft të diskutueshme, siç është {{ill|sociobiologjia|en|Sociobiology}} e E. O. Wilsonit.<ref>Wilson, E.O. (1978) ''On Human Nature'', f. x, Cambridge, MA: Harvard</ref> Modelet e kafshëve përdoren shpesh për të studiuar proceset nervore që lidhen me sjelljen njerëzore, për shembull në neuroshkencën njohëse. === Kërkimi cilësor === [[Skeda:Phineas gage - 1868 skull diagram.jpg|thumb|[[Phineas P. Gage]] i mbijetoi një aksidenti, gjatë të cilit një shufër e madhe hekuri i përshkoi plotësisht kokën dhe i shkatërroi një pjesë të madhe të lobit frontal të majtë të trurit; megjithatë, dëmtimi ia ndryshoi personalitetin dhe sjelljen.<ref>{{Cite journal |last=Harlow |first=John Martyn |year=1868 |title=Recovery from the Passage of an Iron Bar through the Head |journal=Publications of the Massachusetts Medical Society |volume=2 |number=3 |pages=327–347 |url=https://en.wikisource.org/wiki/Recovery_from_the_passage_of_an_iron_bar_through_the_head |archive-date=23 July 2019 |access-date=9 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723074326/https://en.wikisource.org/wiki/Recovery_from_the_passage_of_an_iron_bar_through_the_head |url-status=live |language=en}} Fig. 2, f. 347.</ref>]] Kërkimi cilësor shpesh hartohet për t’iu përgjigjur pyetjeve rreth mendimeve, ndjenjave dhe sjelljeve të individëve. Kërkimi cilësor që përfshin vëzhgimin e drejtpërdrejtë mund të ndihmojë në përshkrimin e ngjarjeve teksa ndodhin, duke synuar të kapë pasurinë e sjelljes së përditshme dhe të zbulojë e kuptojë dukuri që mund të mos vëreheshin në shqyrtime më të përcipta. Metodat e [[Kërkimi psikologjik cilësor|kërkimit psikologjik cilësor]] përfshijnë intervistat, vëzhgimin e drejtpërdrejtë dhe vëzhgimin me pjesëmarrje. Creswell (2003) identifikoi pesë mundësi kryesore për kërkimin cilësor: kërkimin narrativ, fenomenologjinë, [[Etnografia|etnografinë]], [[Rasti studimor|studimin e rastit]] dhe {{ill|teorinë e bazuar në të dhëna|en|Grounded theory}}. Studiuesit cilësorë<ref>Glaser, B. & Strauss, A. (1967). ''The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research''. Chicago: Aldine.</ref> synojnë ndonjëherë të thellojnë kuptimin tonë për simbolet, përvojat subjektive ose strukturat shoqërore. Ndonjëherë, synimet hermeneutike dhe kritike mund të çojnë në kërkim sasior, si në zbatimin e teorive psikologjike dhe sociologjike nga [[Erich Fromm]], në librin e tij ''Escape from Freedom'', për të kuptuar pse shumë gjermanë të zakonshëm e mbështetën Hitlerin.<ref>Fromm, E. (1941). ''Escape from freedom.'' New York: Farrar & Rinehart. {{ISBN|0-7448-0014-5}}</ref> Ashtu si [[Jane Goodall]] studioi me vëzhgim të kujdesshëm jetën shoqërore dhe familjare të shimpanzeve në natyrë, psikologët kryejnë [[Vëzhgimi natyralist|vëzhgime natyraliste]] të jetës së përditshme shoqërore, profesionale dhe familjare të njerëzve. Ndonjëherë pjesëmarrësit e dinë se po vëzhgohen; herë të tjera, jo. Kur kryhet vëzhgim i fshehtë, duhen ndjekur udhëzime të rrepta etike. === Vlerësimi i programeve === {{ill|Vlerësimi i programeve|en|Program evaluation}} përfshin mbledhjen, analizimin dhe zbatimin sistematik të informacionit për t’iu përgjigjur pyetjeve rreth projekteve, politikave dhe programeve, veçanërisht për efektivitetin e tyre.<ref>{{Cite book |last=Fitzpatrick |first=J.L. |author2=J.R. Sanders |author3=B.R. Worthen |year=2011 |title=Program evaluation: Alternative approaches and practical guidelines |publisher=Pearson Higher Education |location=New York |isbn=978-0-205-57935-8 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=Administration for Children and Families |year=2010 |title=The Program Manager's Guide to Evaluation. Chapter 2: What is program evaluation? |url=http://www.acf.hhs.gov/programs/opre/other_resrch/pm_guide_eval/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120825195829/http://www.acf.hhs.gov/programs/opre/other_resrch/pm_guide_eval/index.html |archive-date=25 August 2012 |language=en}}</ref> Si në sektorin publik, ashtu edhe në atë privat, palët e interesuara shpesh duan të dinë se deri në ç’masë programet që financojnë, zbatojnë, votojnë për to, marrin pjesë në to ose kundërshtojnë, po prodhojnë efektet e synuara. Edhe pse vlerësimi i programeve fillimisht përqendrohet te efektiviteti, konsiderata të rëndësishme përfshijnë shpesh koston e programit për pjesëmarrës, mënyrën si mund të përmirësohet, nëse ia vlen, nëse ka alternativa më të mira, nëse ka rezultate të paparashikuara dhe nëse synimet e programit janë të përshtatshme e të dobishme.<ref>{{Cite journal |last=Shackman |first=Gene |author2=The Global Social Change Research Project |title=What is Program Evaluation? A Beginners Guide (Presentation Slides) |journal=SSRN Electronic Journal |publisher=Elsevier BV |year=2017 |ssrn=3060080 |issn=1556-5068 |doi=10.2139/ssrn.3060080 |page= |doi-access=free |language=en}}</ref> == <span class="anchor" id="Criticism"></span>Çështje bashkëkohore == === Metashkenca === {{ill|Metashkenca|en|Metascience}} përfshin zbatimin e metodologjisë shkencore për të studiuar vetë shkencën. Fusha e {{ill|Metashkenca|en|Metascience|lt=metashkencës}} ka zbuluar probleme në kërkimet psikologjike. Disa kërkime psikologjike janë prekur nga [[anshmëria]],<ref>{{cite journal |last1=Franco |first1=Annie |last2=Malhotra |first2=Neil |author-link2=Neil Malhotra |last3=Simonovits |first3=Gabor |title=Underreporting in Psychology Experiments: Evidence From a Study Registry |journal=Social Psychological and Personality Science |date=1 January 2016 |volume=7 |issue=1 |pages=8–12 |doi=10.1177/1948550615598377 |s2cid=143182733 |language=en |issn=1948-5506}}</ref> probleme me {{ill|Riprodhueshmëria|en|Reproducibility|lt=riprodhueshmërinë}},<ref>{{cite journal |last1=Munafò |first1=Marcus |title=Metascience: Reproducibility blues |journal=Nature |date=29 March 2017 |volume=543 |issue=7647 |pages=619–620 |doi=10.1038/543619a |language=en |issn=1476-4687|bibcode=2017Natur.543..619M |doi-access=free }}</ref> si dhe nga [[keqpërdorimi i statistikave]].<ref>{{cite web |last1=Stokstad |first1=Erik |title=This research group seeks to expose weaknesses in science—and they'll step on some toes if they have to |url=https://www.science.org/content/article/research-group-seeks-expose-weaknesses-science-and-they-ll-step-some-toes-if-they-have |website=Science {{!}} AAAS |access-date=24 May 2019 |language=en |date=19 September 2018 |archive-date=18 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220318020926/https://www.science.org/content/article/research-group-seeks-expose-weaknesses-science-and-they-ll-step-some-toes-if-they-have |url-status=live }}</ref> Këto gjetje kanë çuar në thirrje për reforma brenda dhe jashtë komunitetit shkencor.<ref>{{cite journal |last1=Stevens |first1=Jeffrey R. |title=Replicability and Reproducibility in Comparative Psychology |journal=Frontiers in Psychology |year=2017 |volume=8 |article-number=862 |doi=10.3389/fpsyg.2017.00862 |pmid=28603511 |language=en |issn=1664-1078|pmc=5445189 |doi-access=free }}</ref> ==== Anshmëria e konfirmimit ==== Në vitin 1959, statistikani Theodore Sterling shqyrtoi rezultatet e studimeve psikologjike dhe zbuloi se 97% e tyre mbështetnin hipotezat fillestare, çka sugjeronte anshmëri të mundshme të botimit.<ref name="Theodore">{{cite book |author1=Arjo Klamer |author2=Robert M. Solow |author3=Donald N. McCloskey |title=The Consequences of economic rhetoric |year=1989 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-34286-5 |pages=[https://archive.org/details/consequencesofec0000unse/page/173 173–174] |url=https://archive.org/details/consequencesofec0000unse/page/173 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last=Sterling |first=Theodore D. |title=Publication decisions and their possible effects on inferences drawn from tests of significance—or vice versa |journal=Journal of the American Statistical Association |date=March 1959 |volume=54 |pages=30–34 |doi=10.2307/2282137 |issue=285|jstor=2282137 |language=en}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, Fanelli (2010)<ref name="Fanelli">{{cite journal |last=Fanelli |first=Daniele |title='Positive' Results Increase Down the Hierarchy of the Sciences |journal=PLOS ONE |year=2010 |volume=5 |issue=4 |doi=10.1371/journal.pone.0010068 |editor=Enrico Scalas |article-number=e10068 |pmid=20383332 |pmc=2850928 |bibcode=2010PLoSO...510068F |doi-access=free |language=en}}</ref> zbuloi se 91,5% e studimeve të psikiatrisë dhe psikologjisë konfirmonin efektet që kërkonin të gjenin, dhe arriti në përfundimin se gjasat për të marrë një rezultat pozitiv ishin rreth pesë herë më të larta se në fusha si [[shkenca hapësinore]] ose gjeoshkencat. Fanelli argumentoi se kjo ndodh sepse studiuesit në shkencat «më pak të ngurta» kanë më pak kufizime ndaj anshmërive të tyre të vetëdijshme dhe të pavetëdijshme. ==== Përsëritshmëria ==== {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Kriza e përsëritshmërisë|en|Replication crisis}} në psikologji}} Është vërejtur një krizë e dukshme e përsëritshmërisë në psikologjinë sociale; shumë gjetje të rëndësishme në këtë fushë nuk janë përsëritur ose nuk kanë mundur të përsëriten.<ref>{{Cite journal |last=Baumeister|first=Roy|title=Charting the future of social psychology on stormy seas: Winners, losers, and recommendations |journal=Journal of Experimental Social Psychology|volume=66|pages=153–158 |date=September 2016 |doi=10.1016/j.jesp.2016.02.003|quote=...shifting the dominant conceptual paradigm from Freudian psychoanalytic theory to Big Five research has reduced the chances of being wrong but palpably increased the fact of being boring. In making that transition, personality psychology became more accurate but less broadly interesting.|language=en}}</ref> Mundësia që keqbërja e studiuesve, e shfaqur në botimin e rezultateve mashtruese, të jetë një shkak rrënjësor është marrë në shqyrtim.<ref>{{Cite news |last=Marcus |first=Gary |title=The Crisis in Social Psychology That Isn't |magazine=The New Yorker |url=https://www.newyorker.com/tech/annals-of-technology/the-crisis-in-social-psychology-that-isnt |date=2013-05-01 |access-date=2018-12-19 |archive-date=2018-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707005800/https://www.newyorker.com/tech/elements/the-crisis-in-social-psychology-that-isnt |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Aschwanden |first=Christie |title=Psychology Is Starting To Deal With Its Replication Problem |website=FiveThirtyEight |url=https://fivethirtyeight.com/features/psychology-is-starting-to-deal-with-its-replication-problem/ |date=2015-08-27 |access-date=2018-12-19 |archive-date=2017-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819103903/https://fivethirtyeight.com/datalab/psychology-is-starting-to-deal-with-its-replication-problem/ |url-status=dead |language=en}}</ref> Përpjekjet sistematike, përfshirë ato të Projektit të Përsëritshmërisë pranë {{ill|Qendra për Shkencën e Hapur|en|Center for Open Science}}, për të vlerësuar shtrirjen e problemit, zbuluan se deri në dy të tretat e gjetjeve të psikologjisë që kishin tërhequr shumë vëmendje nuk arritën të përsëriteshin.<ref name="Open-Science-Collaboration-2015">{{Cite journal |doi=10.1126/science.aac4716 |pmid=26315443 |title=Estimating the reproducibility of psychological science |journal=Science |volume=349 |issue=6251 |article-number=aac4716 |year=2015 |url=http://eprints.keele.ac.uk/877/1/Open%20Science%20%28Science%20Pre-Print%29.pdf |author1=Open Science Collaboration |hdl=10722/230596 |s2cid=218065162 |hdl-access=free |access-date=2019-02-09 |archive-date=2019-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029123916/http://eprints.keele.ac.uk/877/1/Open%20Science%20(Science%20Pre-Print).pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Përsëritshmëria ka qenë përgjithësisht më e lartë në psikologjinë kognitive (në studime dhe revista) sesa në psikologjinë sociale<ref name="Open-Science-Collaboration-2015" /> dhe nënfushat e {{ill|Psikologjia diferenciale|en|Differential psychology}}.<ref>{{Cite book|last1=Hunt|first1=Earl B.|title=Human Intelligence|year=2011 |place=New York |publisher=Cambridge University Press |page=94 |isbn=978-0-521-70781-7 |language=en}}</ref> Kriza e përsëritshmërisë ka prekur edhe nënfusha të tjera të psikologjisë, përfshirë psikologjinë klinike,<ref name="DuncanKeller2011">{{Cite journal|last1=Duncan|first1=Laramie E.|last2=Keller|first2=Matthew C.|title=A critical review of the first 10 years of candidate gene-by-environment interaction research in psychiatry |journal=The American Journal of Psychiatry |volume=168|issue=10|pages=1041–1049|date=October 2011 |pmid=21890791 |pmc=3222234 |doi=10.1176/appi.ajp.2011.11020191 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1017/S003329171600324X |pmid=27955715 |title=Biases in research: Risk factors for non-replicability in psychotherapy and pharmacotherapy research |journal=Psychological Medicine |volume=47 |issue=6 |pages=1000–1011 |year=2017 |last1=Leichsenring |first1=F. |last2=Abbass |first2=A. |last3=Hilsenroth |first3=M. J. |last4=Leweke |first4=F. |last5=Luyten |first5=P. |last6=Keefe |first6=J. R. |last7=Midgley |first7=N. |last8=Rabung |first8=S. |last9=Salzer |first9=S. |last10=Steinert |first10=C. |s2cid=1872762 |url=http://discovery.ucl.ac.uk/1532689/ |access-date=2018-12-28 |archive-date=2019-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190706130520/https://discovery.ucl.ac.uk/1532689/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.3389/fpsyg.2018.00256 |pmid=29541051 |pmc=5835722 |title=Raising Awareness for the Replication Crisis in Clinical Psychology by Focusing on Inconsistencies in Psychotherapy Research: How Much Can We Rely on Published Findings from Efficacy Trials? |journal=Frontiers in Psychology |volume=9 |article-number=256 |year=2018 |last1=Hengartner |first1=Michael P. |doi-access=free |language=en}}</ref> psikologjinë zhvillimore,<ref>{{Cite journal |doi=10.1111/infa.12182 |pmid=31772509 |pmc=6879177 |title=A Collaborative Approach to Infant Research: Promoting Reproducibility, Best Practices, and Theory-Building |journal=Infancy |volume=22 |issue=4 |pages=421–435 |year=2017 |last1=Frank |first1=Michael C. |last2=Bergelson |first2=Elika |last3=Bergmann |first3=Christina |last4=Cristia |first4=Alejandrina |last5=Floccia |first5=Caroline |last6=Gervain |first6=Judit |last7=Hamlin |first7=J. Kiley |last8=Hannon |first8=Erin E. |last9=Kline |first9=Melissa |last10=Levelt |first10=Claartje |last11=Lew-Williams |first11=Casey |last12=Nazzi |first12=Thierry |last13=Panneton |first13=Robin |last14=Rabagliati |first14=Hugh |last15=Soderstrom |first15=Melanie |last16=Sullivan |first16=Jessica |last17=Waxman |first17=Sandra |last18=Yurovsky |first18=Daniel |url=http://psyarxiv.com/27b43/ |access-date=2019-07-21 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227194737/https://psyarxiv.com/27b43/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Harris|first=Judith Rich|title=The Nurture Assumption: Why Children Turn Out the Way They Do|year=2009|orig-date=1998|place=New York|publisher=Free Press|edition=2nd|isbn=978-1-4391-0165-0 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Harris|first=Judith Rich|title=No Two Alike: Human Nature and Human Individuality|year=2006|place=New York|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-0-393-32971-1 |language=en}}</ref> dhe një fushë e lidhur ngushtë me psikologjinë, [[Hulumtimi arsimor]].<ref>{{Cite journal|last=Tyson|first=Charlie|title=Failure to Replicate|journal=Inside Higher Ed|date=2014-08-14|url=https://www.insidehighered.com/news/2014/08/14/almost-no-education-research-replicated-new-article-shows|access-date=2018-12-19|archive-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223122645/https://www.insidehighered.com/news/2014/08/14/almost-no-education-research-replicated-new-article-shows|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.3102/0013189X14545513|title=Facts Are More Important Than Novelty|journal=Educational Researcher|volume=43|issue=6|pages=304–316|year=2014|last1=Makel|first1=Matthew C.|last2=Plucker|first2=Jonathan A.|s2cid=145571836|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Kirschner|first1=Paul A.|last2=Sweller|first2=John|author-link2=John Sweller|last3=Clark|first3=Richard E.|title=Why Minimal Guidance During Instruction Does Not Work: An Analysis of the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching|journal=Educational Psychologist|publisher=Routledge|year=2006|volume=41|issue=2|pages=75–86|url=https://www.researchgate.net/publication/27699659|doi=10.1207/s15326985ep4102_1|s2cid=17067829|hdl=1959.4/50516|hdl-access=free|language=en}}</ref><ref>{{Cite report|title=Foundations for Success: The Final Report of the National Mathematics Advisory Panel|year=2008|publisher=United States Department of Education|pages=45–46|url=https://www2.ed.gov/about/bdscomm/list/mathpanel/report/final-report.pdf|access-date=2020-11-03|archive-date=2018-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180118012046/https://www2.ed.gov/about/bdscomm/list/mathpanel/report/final-report.pdf|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Pashler|first1=Harold|author-link1=Hal Pashler|last2=McDaniel|first2=Mark|author-link2=Mark A. McDaniel|last3=Rohrer|first3=Doug|last4=Bjork|first4=Robert|author-link4=Robert A. Bjork|year=2008|title=Learning Styles: Concepts and Evidence|journal=Psychological Science in the Public Interest|volume=9|issue=3|pages=105–119|publisher=SAGE Publications|doi=10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x|pmid=26162104|s2cid=2112166|doi-access=free|language=en}}</ref> Përqendrimi te kriza e riprodhueshmërisë ka nxitur përpjekje të reja në këtë disiplinë për të ritestuar gjetjet e rëndësishme.<ref name="Simmons et al. (2011)">{{Cite journal|doi=10.1177/0956797611417632|pmid=22006061|title=False-Positive Psychology|journal=Psychological Science|volume=22|issue=11|pages=1359–1366|year=2011|last1=Simmons|first1=Joseph P.|last2=Nelson|first2=Leif D.|last3=Simonsohn|first3=Uri|doi-access=free|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1177/1745691613514450|pmid=26173241|title=The Alleged Crisis and the Illusion of Exact Replication|journal=Perspectives on Psychological Science|volume=9|issue=1|pages=59–71|year=2014|last1=Stroebe|first1=Wolfgang|last2=Strack|first2=Fritz|s2cid=31938129|url=https://pure.rug.nl/ws/files/12588700/postprint_Stroebe_Strack_2014.pdf|access-date=2019-07-21|archive-date=2020-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615102850/https://pure.rug.nl/ws/files/12588700/postprint_Stroebe_Strack_2014.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Në përgjigje të shqetësimeve për paragjykimin e botimit dhe {{ill|Gërmimi i të dhënave|en|data dredging|lt=gërmimin e të dhënave}} (kryerjen e një numri të madh testesh statistikore mbi shumë variabla, por raportimin vetëm të rezultateve statistikisht domethënëse), 295 revista të psikologjisë dhe mjekësisë kanë miratuar {{ill|Rishikimi kolegial|en|Scholarly peer review|lt=rishikimin kolegial pa njohur rezultatet}}, ku studimet pranohen jo në bazë të gjetjeve të tyre dhe pasi përfundojnë, por përpara se të kryhen, në bazë të rigorozitetit metodologjik të planeve eksperimentale dhe arsyetimeve teorike për analizat statistikore të propozuara, përpara mbledhjes ose analizimit të të dhënave.<ref>{{Cite web|last=Aschwanden|first=Christie|title=Psychology's Replication Crisis Has Made The Field Better|website=FiveThirtyEight|date=2018-12-06|access-date=2018-12-19|url=https://fivethirtyeight.com/features/psychologys-replication-crisis-has-made-the-field-better/|archive-date=2018-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220164524/https://fivethirtyeight.com/features/psychologys-replication-crisis-has-made-the-field-better/|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Registered Reports|publisher=Qendër për Shkencën e Hapur|url=https://www.cos.io/initiatives/registered-reports|access-date=2021-05-20|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521015044/https://web.archive.org/web/20210521015044/https://www.cos.io/initiatives/registered-reports|url-status=live|language=en}}</ref> Përveç kësaj, janë zhvilluar bashkëpunime në shkallë të gjerë mes studiuesve që punojnë në laboratorë të ndryshëm në vende të ndryshme. Bashkëpunëtorët i vënë rregullisht të dhënat e tyre në dispozicion të publikut, që t’i shqyrtojnë studiues të tjerë.<ref>{{Cite journal|last1=Chartier|first1=Chris|last2=Kline|first2=Melissa|last3=McCarthy|first3=Randy|last4=Nuijten|first4=Michele|last5=Dunleavy|first5=Daniel J.|last6=Ledgerwood|first6=Alison|title=The Cooperative Revolution Is Making Psychological Science Better|journal=Observer|url=https://www.psychologicalscience.org/observer/the-cooperative-revolution-is-making-psychological-science-better|volume=31|issue=10|date=December 2018|access-date=2018-12-19|archive-date=2018-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220232024/https://www.psychologicalscience.org/observer/the-cooperative-revolution-is-making-psychological-science-better|url-status=live|language=en}}</ref> Allen dhe Mehler<ref>{{Cite journal|last1=Allen|first1=Christopher|last2=Mehler|first2=David M. A.|title=Open science challenges, benefits and tips in early career and beyond|journal=PLOS Biology|publisher=Public Library of Science (PLoS)|volume=17|issue=5|date=2019-05-01|issn=1545-7885|doi=10.1371/journal.pbio.3000246|doi-access=free|s2cid=240061030|article-number=e3000246|pmid=31042704|pmc=6513108|language=en}}[https://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.3000587 Erratum] (doi: 10.1371/journal.pbio.3000587)</ref> vlerësuan se 61 për qind e studimeve pa njohje të rezultateve kanë dhënë {{ill|Rezultati zero|en|null result|lt=rezultate zero}}, krahasuar me rreth 5 deri në 20 për qind në kërkimet tradicionale. ==== Keqpërdorimi i statistikave ==== {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Keqpërdorimi i statistikave|en|Misuse of statistics}}; {{ill|Keqpërdorimi i vlerave p|en|Misuse of p-values}}}} Disa kritikë e shohin si të pavend testimin e hipotezave statistikore. Psikologu dhe statisticieni {{ill|Jacob Cohen|en|Jacob Cohen (statistician)}} shkroi në vitin 1994 se psikologët shpesh ngatërrojnë rëndësinë statistikore me rëndësinë praktike, duke raportuar me entuziazëm siguri të madhe për fakte të parëndësishme.<ref>{{Cite journal |doi=10.1037/0003-066X.49.12.997 |title=The earth is round (p &lt; .05) |journal=American Psychologist |volume=49 |issue=12 |pages=997–1003 |year=1994 |last1=Cohen |first1=Jacob |s2cid=380942 |language=en}}</ref> Disa psikologë janë përgjigjur duke përdorur më shumë statistika të {{ill|madhësisë së efektit|en|Effect size|lt=madhësisë së efektit}}, në vend që të mbështeten vetëm te vlerat ''p''.<ref>{{Cite web|url=https://www.simplypsychology.org/effect-size.html|title=McLeod, S. (2019). What does effect size tell you?|year=2019|last1=McLeod|first1=S. A.|access-date=10 June 2021|archive-date=10 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610201001/https://www.simplypsychology.org/effect-size.html|url-status=live|language=en}}</ref> === <span class="anchor" id="WEIRD"></span>Anshmëria WEIRD === {{Hatnote|WEIRD}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|The WEIRDest People in the World|en|The WEIRDest People in the World}}; {{ill|Psikologjia kulturore|en|Cultural psychology}}; {{ill|Psikologjia indigjene|en|Indigenous psychology}}; {{ill|Psikologjia transnacionale|en|Transnational psychology}}; {{ill|Psikologjia ndërkulturore|en|Cross-cultural psychology}}}} Në vitin 2008, Arnett vuri në dukje se shumica e artikujve në revistat e Shoqatës Amerikane të Psikologjisë përqendroheshin te popullsia e SHBA-së, megjithëse shtetasit e saj përbëjnë vetëm 5% të popullsisë së botës. Ai u ankua se psikologët nuk kishin arsye të supozonin se proceset psikologjike janë universale dhe se gjetjet kërkimore mund të përgjithësohen për pjesën tjetër të popullsisë së botës.<ref name="Arnett2008">{{Cite journal |last=Arnett |first=J. J. |title=The neglected 95%: Why American psychology needs to become less American |journal=American Psychologist |volume=63 |issue=7 |pages=602–614 |year=2008 |doi=10.1037/0003-066X.63.7.602 |pmid=18855491 |s2cid=21072349 |language=en}}</ref> Në vitin 2010, Henrich, Heine dhe Norenzayan raportuan një anshmëri në kryerjen e studimeve psikologjike me pjesëmarrës nga shoqëritë «''WEIRD''» («perëndimore, të arsimuara, të industrializuara, të pasura dhe demokratike»).<ref>{{Cite journal |doi=10.1017/S0140525X0999152X |pmid=20550733 |title=The weirdest people in the world? |journal=Behavioral and Brain Sciences |volume=33 |issue=2–3 |pages=61–83 |year=2010 |last1=Henrich |first1=Joseph |last2=Heine |first2=Steven J. |last3=Norenzayan |first3=Ara |s2cid=220918842 |hdl=11858/00-001M-0000-0013-26A1-6 |url=https://www2.psych.ubc.ca/~henrich/pdfs/WeirdPeople.pdf |hdl-access=free |access-date=6 January 2022 |archive-date=4 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404201308/https://web.archive.org/web/20220404201308/https://www2.psych.ubc.ca/~henrich/pdfs/WeirdPeople.pdf |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Collins |first1=L. H. |last2=Machizawa |first2=S. |last3=Rice |first3=J. K. |title=Transnational Psychology of Women: Expanding International and Intersectional Approaches |publisher=American Psychological Association |location=Washington, D. C. |year=2019 |isbn=978-1-4338-3069-3 |language=en}}</ref> Henrich dhe të tjerët zbuluan se «96% e kampioneve psikologjike vijnë nga vende ku jeton vetëm 12% e popullsisë së botës» (f. 63). Artikulli solli shembuj rezultatesh që ndryshojnë ndjeshëm mes njerëzve nga shoqëritë WEIRD dhe kulturave fisnore, përfshirë {{ill|iluzionin Müller-Lyer|en|Müller-Lyer illusion}}. Arnett (2008), {{ill|Altmaier|en|Elizabeth Altmaier|lt=Altmaier}} dhe Hall (2008), si dhe Morgan-Consoli dhe të tjerët (2018), e shohin anshmërinë perëndimore në kërkim dhe teori si një problem serioz, duke marrë parasysh se psikologët po zbatojnë gjithnjë e më shumë parime psikologjike të zhvilluara në rajonet WEIRD në kërkimet e tyre, punën klinike dhe konsultimet me popullsi anembanë botës.<ref name="Arnett2008" /><ref name="AltmaierHall2008">{{Cite book |last1=Altmaier |first1=E. M. |author-link1=Elizabeth Altmaier |last2=Hall |first2=J. E. |title=Global promise: Quality assurance and accountability in professional psychology |publisher=Oxford University Press |location=New York |year=2008 |isbn=978-0-19-530608-8 |language=en}}</ref><ref name="MorganC2018">{{Cite journal |last1=Morgan-Consoli |first1=M. L. |last2=Inman |first2=A. G. |last3=Bullock |first3=M. |last4=Nolan |first4=S. A. |title=Framework for competencies for U.S. psychologists engaging internationally |journal=International Perspectives in Psychology: Research, Practice, Consultation |volume=7 |issue=3 |pages=174–188 |year=2018 |doi=10.1037/ipp0000090 |s2cid=159028411 |language=en}}</ref> Në vitin 2018, Rad, Martingano dhe Ginges treguan se, gati një dekadë pas artikullit të Henrichut dhe të tjerëve, mbi 80% e kampioneve të përdorura në studimet e botuara në revistën ''{{ill|Psychological Science|en|Psychological Science}}'' vinin nga shoqëritë WEIRD. Për më tepër, analiza e tyre tregoi se disa studime nuk e bënin plotësisht të ditur prejardhjen e kampioneve të tyre; autorët ofruan për redaktorët dhe recensentët një grup rekomandimesh për të zvogëluar anshmërinë WEIRD.<ref name="RadMartingano2018">{{Cite journal|last1=Rad|first1=Mostafa Salari|last2=Martingano|first2=Alison Jane|last3=Ginges|first3=Jeremy|year=2018|title=Toward a psychology of Homo sapiens: Making psychological science more representative of the human population|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=115|issue=45|pages=11401–11405|doi=10.1073/pnas.1721165115|pmid=30397114|pmc=6233089|bibcode=2018PNAS..11511401R|issn=0027-8424|doi-access=free|language=en}}</ref> === <span class="anchor" id="STRANGE"></span>Paragjykimi STRANGE === Ngjashëm me [[#WEIRD|paragjykimin WEIRD]], që nga viti 2020 studiuesit e sjelljes së kafshëve kanë filluar të theksojnë nevojën për të dokumentuar mundësinë që përfundimet e studimeve të ndikohen nga paragjykimi STRANGE (prejardhja shoqërore, kapshmëria dhe vetëpërzgjedhja, historia e rritjes, ambientimi dhe habituimi, ndryshimet natyrore në reagueshmëri, përbërja gjenetike dhe përvoja).<ref>{{Cite web |last=Preston |first=Elizabeth |date=2023-03-19 |title=A Cognitive Revolution in Animal Research |url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2023/03/animal-behavioral-science-personalities/673432/ |access-date=2023-03-22 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> === Trajnimi joshkencor për shëndetin mendor === Disa vëzhgues shohin një hendek midis teorisë shkencore dhe zbatimit të saj, veçanërisht në zbatimin e praktikave klinike të pambështetura ose të pabazuara.<ref name=Cards>{{cite book |last=Dawes |first=Robyn |title=House of Cards – Psychology and Psychotherapy Built on Myth |year=1994 |publisher=Free Press |isbn=978-0-02-907205-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/houseofcardspsyc00dawerich |language=en}}</ref> Kritikët thonë se është rritur numri i programeve të trajnimit për shëndetin mendor që nuk u japin pjesëmarrësve kompetencë shkencore.<ref name="Beyerstein2001">{{cite journal |citeseerx=10.1.1.462.3147 |title=Fringe Psychotherapies: The Public at Risk |first1=Barry L. |last1=Beyerstein |journal=The Scientific Review of Alternative Medicine |volume=5 |issue=2 |date=Spring 2001 |pages=70–9 |language=en}}</ref> Praktika të tilla si «[[komunikimi i lehtësuar]] për autizmin infantil»; teknikat e rikthimit të kujtesës, përfshirë punën me trupin; dhe terapi të tjera, si rilindja me frymëmarrje dhe ritrajtimi prindëror, mund të jenë të dyshimta, madje edhe të rrezikshme, pavarësisht popullaritetit të tyre.<ref>{{cite web |url=http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html |title=SRMHP: Our Raison d'Être |access-date=2008-07-01 |archive-date=2007-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070711012403/http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html |url-status=live |language=en}}</ref> Megjithatë, këto praktika nuk bëjnë pjesë në praktikat kryesore që mësohen në programet e doktoratës në psikologji klinike. == Etika == Standardet etike në këtë disiplinë kanë ndryshuar me kalimin e kohës. Disa studime të famshme të së kaluarës sot konsiderohen joetike dhe në kundërshtim me kodet e vendosura, si Kodi Kanadez i Sjelljes për Kërkimet që Përfshijnë Njerëz dhe Raporti Belmont. Shoqata Amerikane e Psikologjisë ka hartuar një grup parimesh etike dhe një kod sjelljeje për profesionin.<ref name="American-Psychological-Association">American Psychological Association. (2016). Ethical principles of psychologists and code of conduct.[https://www.apa.org/ethics/code]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180206013229/http://www.apa.org/ethics/code2002.html|date=2018-02-06}}</ref> Ndër standardet bashkëkohore më të rëndësishme janë pëlqimi i informuar dhe vullnetar. Pas Luftës së Dytë Botërore, [[Kodi i Nurembergut]] u hartua si pasojë e abuzimeve naziste ndaj pjesëmarrësve në eksperimente. Më vonë, shumica e vendeve dhe revistave shkencore miratuan [[Deklarata e Helsinkit|Deklaratën e Helsinkit]]. Në SHBA, [[Instituti Kombëtar i Shëndetësisë|Institutet Kombëtare të Shëndetësisë]] krijuan Bordin e Shqyrtimit Institucional më 1966 dhe më 1974 miratuan Aktin Kombëtar të Kërkimeve (HR 7724). Të gjitha këto masa i nxitën studiuesit të merrnin pëlqimin e informuar të pjesëmarrësve njerëzorë në studimet eksperimentale. Disa studime me ndikim, por etikisht të dyshimta, çuan në vendosjen e këtij rregulli; ndër to ishin studimet me radioizotope në shkollën Fernald të MIT-it dhe Harvardit, skandali i talidomidit, studimi i hepatitit në shkollën shtetërore Willowbrook, studimet e bindjes ndaj autoritetit të Stanley Milgramit dhe [[Eksperimenti i burgut në Stanford]]. === Etika me njerëzit === Kodi etik i Shoqatës Amerikane të Psikologjisë (APA) e ka zanafillën në vitin 1951, kur u botua si «Standardet etike të psikologëve». Ky kod ka udhëhequr hartimin e ligjeve për licencimin në shumicën e shteteve amerikane. Që nga miratimi, ai është ndryshuar disa herë gjatë dekadave dhe përmban si parime aspiruese, ashtu edhe standarde etike detyruese. Parimet etike dhe Kodi i Sjelljes për Psikologët i APA-së përbëhen nga pesë parime të përgjithshme, që synojnë t’i udhëzojnë psikologët drejt një praktike më etike në rastet kur nuk zbatohet ndonjë standard i caktuar. Këto parime janë: '''A. Mirëbërja dhe mosdëmtimi''' – psikologët duhet të përpiqen t’u sjellin dobi personave me të cilët punojnë dhe «të mos shkaktojnë dëm». Kjo përfshin marrjen parasysh të dobive dhe dëmeve të tërthorta që puna e tyre mund t’u shkaktojë të tjerëve për shkak të faktorëve personalë, shoqërorë, politikë ose faktorëve të tjerë. '''B. Besnikëria dhe përgjegjësia''' – njohja e besimit të publikut te profesioni dhe respektimi i standardeve etike, si dhe sqarimi i roleve për ta ruajtur këtë besim. Kjo përfshin menaxhimin e konflikteve të interesit dhe kushtimin e një pjese të kohës profesionale të psikologut për punë me kosto të ulët ose pa pagesë. '''C. Integriteti''' – ruajtja e ndershmërisë dhe saktësisë në të gjitha praktikat psikologjike, përfshirë shmangien e paraqitjeve të shtrembëruara dhe mashtrimit. Në situatat kur psikologët përdorin mashtrimin, për shembull në disa kërkime, ata duhet të shqyrtojnë domosdoshmërinë, dobitë dhe dëmet e tij, si dhe të zbusin dëmet kur është e mundur. '''D. Drejtësia''' – të kuptuarit se psikologjia duhet të jetë në dobi të të gjithëve dhe se psikologët duhet të tregojnë kujdes të veçantë për të shmangur praktikat e padrejta që burojnë nga paragjykimet ose kufizimet e ekspertizës. '''E. Respekti për të drejtat dhe dinjitetin e njerëzve''' – ruajtja e të drejtave të njerëzve gjatë punës me psikologët, përfshirë konfidencialitetin, privatësinë dhe autonominë. Psikologët duhet të marrin parasysh një sërë faktorësh, përfshirë nevojën për masa të posaçme mbrojtëse për grupet e mbrojtura, si të miturit dhe personat e burgosur, si dhe dallimet që burojnë nga faktorë të shumtë, përfshirë kulturën, racën, moshën, gjininë dhe statusin socioekonomik. Më 1989, APA-ja rishikoi politikat e saj për reklamimin dhe tarifat e referimit për të negociuar përfundimin e një hetimi nga Komisioni Federal i Tregtisë. Versioni i vitit 1992 ishte i pari që dalloi standardet etike «aspiruese» nga ato «të zbatueshme». Kodi i APA-së u rishikua sërish më 2010, për të parandaluar përdorimin e tij si justifikim për shkeljen e të drejtave të njeriut; ky ndryshim erdhi si përgjigje ndaj pjesëmarrjes së anëtarëve të APA-së në marrje në pyetje gjatë administratës së presidentit të Shteteve të Bashkuara, George W. Bush.<ref>{{Cite web |date=2010-02-24 |title=American Psychological Association amends ethics code to address potential conflicts among professional ethics, legal authority and organizational demands |url=https://www.apa.org/news/press/releases/2010/02/ethics-code |access-date=2024-11-09 |publisher=APA.org |language=en}}</ref> Anëtarët e publikut kanë pesë vjet kohë për të paraqitur ankesa etike kundër anëtarëve të APA-së pranë komitetit të etikës së saj; anëtarët e APA-së kanë tre vjet kohë.<ref name="HandbookJones2">Stanley E. Jones, "Ethical Issues in Clinical Psychology", në Weiner (red.), ''Handbook of Psychology'' (2003), Volume 8: ''Clinical Psychology''.</ref> Shoqata Kanadeze e Psikologjisë përdori kodin e APA-së deri më 1986, kur hartoi kodin e vet, të mbështetur në katër parime të ngjashme: 1) respekti për dinjitetin e personave dhe popujve, 2) përkujdesja e përgjegjshme, 3) integriteti në marrëdhënie, 4) përgjegjësia ndaj shoqërisë.<ref>{{Cite web |date=January 2017 |title=Canadian Code of Ethics for Psychologists, Fourth Edition |url=https://cpa.ca/docs/File/Ethics/CPA_Code_2017_4thEd.pdf |access-date=2024-11-09 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Pope |first=Kenneth S. |chapter=Ethical Issues in Clinical Psychology |title=The Oxford handbook of clinical psychology |publisher=Oxford University Press |year=2011 |pages=184–210 |editor-last=Barlow |editor-first=D. H. |edition=1st |doi=10.1093/oxfordhb/9780199328710.013.018 |isbn=978-0-19-932871-0 |language=en}}</ref> Federata Evropiane e Shoqatave të Psikologëve ka miratuar një kod model që mbështetet në parimet e Kodit Kanadez, duke u bazuar njëkohësisht edhe në kodin e APA-së.<ref>{{Cite web |year=2015 |title=Model Code of Ethics |url=https://www.efpa.eu/sites/default/files/2023-03/model-code-of-ethics.pdf |access-date=2024-11-09 |website=European Federation of Psychologists' Associations |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lindsay |first=G |date=1998 |title=The first decade of the Canadian Code of Ethics for Psychologists |journal=Canadian Psychology / Psychologie Canadienne |volume=39 |issue=3 |pages=242–243 |doi=10.1037/h0092313 |language=en}}</ref> Universitetet kanë komitete etike të ngarkuara me mbrojtjen e të drejtave të pjesëmarrësve në kërkime, si natyra vullnetare e pjesëmarrjes dhe privatësia, si dhe të mirëqenies së tyre, për shembull duke minimizuar shqetësimin. Komitetet etike të universiteteve vlerësojnë kërkimet e propozuara për të siguruar që studiuesit t’i mbrojnë të drejtat dhe mirëqenien e pjesëmarrësve; projekti kërkimor i një studiuesi nuk mund të zhvillohet pa miratimin e një komiteti të tillë.<ref>The American Psychological Society: [http://www.apa.org/research/responsible/index.aspx Responsible Conduct of Research]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124162156/http://www.apa.org/research/responsible/index.aspx |date=2018-11-24}}</ref> Fusha e psikologjisë përcakton gjithashtu disa kategori njerëzish që kanë nevojë për mbrojtje shtesë ose të posaçme për shkak të cenueshmërive të veçanta, pabarazisë së pushtetit ose aftësisë së kufizuar për të dhënë pëlqim të informuar. Kjo listë shpesh përfshin, por nuk kufizohet te fëmijët, personat e burgosur, gratë shtatzëna, fetuset dhe të porsalindurit njerëzorë, personat e institucionalizuar, personat me aftësi të kufizuara fizike ose mendore, si dhe personat në disavantazh arsimor ose ekonomik.<ref>45 CFR §&nbsp;46.107</ref> Disa nga çështjet më të rëndësishme etike janë detyrimi për të ushtruar profesionin vetëm brenda fushës së kompetencës, ruajtja e konfidencialitetit të pacientëve dhe shmangia e marrëdhënieve seksuale me ta. Një parim tjetër i rëndësishëm është [[pëlqimi i informuar]]: ideja se pacienti ose pjesëmarrësi në kërkim duhet ta kuptojë procedurën dhe të zgjedhë lirisht t’i nënshtrohet asaj.<ref name="HandbookJones2" /> Disa nga ankesat më të zakonshme kundër psikologëve klinikë lidhen me sjelljen e pahijshme seksuale<ref name="HandbookJones2" /> dhe shkeljen e konfidencialitetit ose të privatësisë.<ref name="HandbookJones2" /> Etika në psikologji zbatohet në të gjitha llojet e kontakteve njerëzore që psikologët kanë në kuadër të rolit të tyre profesional, përfshirë terapinë, vlerësimin, mësimdhënien, trajnimin, punën me pjesëmarrësit në kërkime, dëshmitë në gjykata dhe para organeve qeveritare, konsulencën, si dhe deklaratat për publikun ose median rreth çështjeve të psikologjisë.<ref name="American-Psychological-Association" /> === Etika me kafshët e tjera === Komitetet e etikës në universitete mbikëqyrin kërkimet me kafshë të tjera. Kërkimet me kafshë jo-njerëzore nuk mund të kryhen pa lejen e komitetit të etikës të institucionit ku punon studiuesi. Udhëzimet etike përcaktojnë se përdorimi i kafshëve jo-njerëzore për qëllime shkencore është i pranueshëm vetëm kur përfitimet e kërkimit i tejkalojnë dëmet fizike ose psikologjike që u shkaktohen kafshëve.<ref>{{cite journal | last1 = Sherwin | first1 = C.M. | last2 = Christionsen | first2 = S.B. | last3 = Duncan | first3 = I.J. | last4 = Erhard | first4 = H.W. | last5 = Lay Jr. | first5 = D.C. | last6 = Mench | first6 = J.A. | last7 = O'Connor | first7 = C.E. | last8 = Petherick | first8 = J.C. | year = 2003 | title = Guidelines for the Ethical use of animals in the applied ethology studies | journal = Applied Animal Behaviour Science | volume = 81 | issue = 3| pages = 291–305 | doi=10.1016/s0168-1591(02)00288-5 |language=en}}</ref> Psikologët mund të përdorin te kafshët disa teknika kërkimore që nuk mund të përdoren te njerëzit. Psikologu krahasues {{ill|Hari Harlou|en|Harry Harlow}} (Harry Harlow) u dënua moralisht për eksperimentet e izolimit të makakëve rezus në «gropën e dëshpërimit», në [[Universiteti i Wisconsin–Madisonit|Universitetin e Wisconsin–Madisonit]] gjatë viteve 1970.<ref>Blum 1994, f. 95; Blum 2002, f. 218–219. Blum 1994, f. 95: «… eksperimenti më i diskutueshëm që doli nga laboratori i Wisconsin-it, një pajisje të cilën Harlow këmbëngulte ta quante “gropa e dëshpërimit”.»</ref> Synimi i kërkimit ishte krijimi i një modeli shtazor të depresionit klinik. Harlow krijoi edhe atë që e quajti «raft përdhunimi», ku femrat e izoluara lidheshin në pozicionin e zakonshëm të çiftëzimit të majmunëve.<ref name="Blum 2002" /> Në vitin 1974, kritiku letrar amerikan {{ill|Uejn C. But|en|Wayne C. Booth}} (Wayne C. Booth) shkroi se «Harry Harlow dhe kolegët e tij vazhdojnë t'i torturojnë primatët jo-njerëzorë dekadë pas dekade, duke provuar gjithnjë atë që e dinim të gjithë që më parë: krijesat shoqërore mund të shkatërrohen duke u shkatërruar lidhjet e tyre shoqërore». Ai shkruan se Harlow nuk përmendi kritikat ndaj moralitetit të punës së tij.<ref>Booth, Wayne C. ''Modern Dogma and the Rhetoric of Assent'', vëllimi 5 i ''University of Notre Dame, Ward-Phillips Lectures in English Language and Literature'', University of Chicago Press, 1974, f. 114. Booth po diskuton shprehimisht këtë eksperiment. Fjalia pasuese është: «Zemërimi i tij më i fundit konsiston në vendosjen e majmunëve në “izolim” për njëzet ditë — atë që ai e quan “aparat dhome vertikale … të projektuar mbi një bazë intuitive” për të prodhuar “një gjendje pafuqie dhe pashprese, të zhytur në një pus dëshpërimi”.»</ref> Kërkimet me kafshë kanë ndikim në psikologji, megjithëse mbeten objekt debati mes akademikëve. Eksperimentimi me kafshë ka çuar në përparime mjekësore në mjekësinë njerëzore. Shumë psikologë argumentojnë se eksperimentimi me kafshë është thelbësor për përparimin njerëzor, por qeveria duhet ta rregullojë për të garantuar zbatimin e parimeve etike. == Shiko edhe == * [[Sjellja]] * [[Antropologjia]] * [[Sociologjia]] * {{ill|Neurokimia|en|Neurochemistry}} * [[Neurologjia]] * [[Farmakologjia]] * [[Psikoanaliza]] * {{ill|Neurodiversiteti|en|Neurodiversity}} * {{ill|Terapia|en|Therapy}} == Referime == {{Reflist|refs= <ref name="Blum 2002">{{cite book | last=Blum | first=Deborah | title=Love at Goon Park: Harry Harlow and the science of affection | publisher=Perseus Pub | publication-place=Cambridge, MA | year=2002 | isbn=0-7382-0278-9 | oclc=50763066 |language=en}}</ref> <ref name="Gregory 2011">{{cite book | last=Gregory | first=Robert | title=Psychological testing: history, principles, and applications |edition=Sixth | publisher=Allyn & Bacon | publication-place=Boston | year=2011 | isbn=978-0-205-78214-7 | oclc=620302854 |language=en}}</ref> <ref name="James 1890">{{cite book | last=James | first=William | author-link=William James | title=The Principles of Psychology | publisher=Harvard University Press | publication-place=Cambridge, Mass |date=1983 |orig-date=1890 | isbn=0-674-70625-0 | oclc=9557883 |language=en}}</ref> <ref name="Kozulin 1984">{{cite book | last=Kozulin | first=Alex | title=Psychology in Utopia: toward a social history of Soviet psychology | publisher=MIT Press | publication-place=Cambridge, Mass | year=1984 | isbn=0-262-11087-3 | oclc=10122631 |language=en}}</ref> <ref name="Leahey 2001">{{cite book | last=Leahey | first=Thomas | title=A history of modern psychology | edition=Third | publisher=Prentice Hall | publication-place=Upper Saddle River, NJ | year=2001 | isbn=978-0-13-017573-1 | oclc=43657139 |language=en}}</ref> <ref name="Teo 2005">{{cite book | last=Teo | first=Thomas | title=The critique of psychology: from Kant to postcolonial theory | publisher=Springer | publication-place=New York | year=2005 | isbn=978-0-387-25355-8 | oclc=209833302 |language=en}}</ref> }} === Burimet === {{Refbegin|30em}} * Baker, David B. (red.). ''The Oxford Handbook of the History of Psychology''. Oxford University Press (''Oxford Library of Psychology''), 2012. {{ISBN|978-0-19-536655-6}} * Brock, Adrian C. (red.). ''Internationalizing the History of Psychology''. New York University Press, 2006. {{ISBN|978-0-8147-9944-4}} * Cina, Carol. “Social Science for Whom? A Structural History of Social Psychology.” Disertacion doktorature, pranuar nga State University of New York at Stony Brook, 1981. * Cocks, Geoffrey. ''Psychotherapy in the Third Reich: The Göring Institute'', botimi i dytë. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1997. {{ISBN|1-56000-904-7}} * Forgas, Joseph P., Kipling Williams dhe Simon M. Laham. ''Social Motivation: Conscious and Unconscious Processes''. Cambridge University Press, 2005. {{ISBN|0-521-83254-3}} * Guthrie, Robert. ''Even the Rat was White: A Historical View of Psychology''. Botimi i dytë. Boston, Allyn and Bacon (Viacon), 1998. {{ISBN|0-205-14993-6}} * Herman, Ellen. “Psychology as Politics: How Psychological Experts Transformed Public Life in the United States 1940–1970.” Disertacion doktorature, pranuar nga Brandeis University, 1993. * Hock, Roger R. ''{{ill|Dyzet studime që ndryshuan psikologjinë|en|Forty Studies That Changed Psychology}}: Explorations Into the History of Psychological Research''. Botimi i katërt. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 2002. {{ISBN|978-0-13-032263-0}} * Morgan, Robert D., Tara L. Kuther dhe Corey J. Habben. ''Life After Graduate School in Psychology: Insider's Advice from New Psychologists''. New York: Psychology Press (Taylor & Francis Group), 2005. {{ISBN|1-84169-410-X}} * Severin, Frank T. (red.). ''Humanistic Viewpoints in Psychology'': A Book of Readings. New York: McGraw-Hill, 1965. ISBN * Shah, James Y. dhe Wendi L. Gardner. ''Handbook of Motivation Science''. New York: The Guilford Press, 2008. {{ISBN|978-1-59385-568-0}} * Wallace, Edwin R., IV, dhe John Gach (red.), ''History of Psychiatry and Medical Psychology''; New York: Springer, 2008; {{ISBN|978-0-387-34708-0}} * [[Bernard Weiner|Weiner, Bernard]]. ''Human Motivation''. Hoboken, NJ: Taylor and Francis, 2013. {{ISBN|978-0-8058-0711-0}} * [[Irving B. Weiner|Weiner, Irving B.]] ''Handbook of Psychology''. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2003. {{ISBN|0-471-17669-9}} ** Vëllimi 1: ''History of Psychology''. Donald K. Freedheim, red. {{ISBN|0-471-38320-1}} ** Vëllimi 2: ''Research Methods in Psychology''. John A. Schinka dhe Wayne F. Velicer, red. {{ISBN|0-471-38513-1}} ** Vëllimi 3: ''Biological Psychology''. Michela Gallagher dhe Randy J. Nelson, red. {{ISBN|0-471-38403-8}} ** Vëllimi 4: ''Experimental Psychology''. Alice F. Healy dhe Robert W. Proctor, red. {{ISBN|0-471-39262-6}} ** Vëllimi 8: ''Clinical Psychology''. George Stricker dhe Thomas A. Widiger, red. {{ISBN|0-471-39263-4}} {{Refend}} == Lexim i mëtejshëm == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |last1=Badcock |first1=Christopher R. |year=2015 |chapter=Nature-Nurture Controversy, History of |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=340–344 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03136-6 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Cascio |first1=Wayne F. |year=2015 |chapter=Industrial–Organizational Psychology: Science and Practice |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=879–884 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.22007-2 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Chryssochoou |first1=Xenia |year=2015 |chapter=Social Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=532–537 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24095-6 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Deakin |first1=Nicholas |year=2015 |chapter=Philosophy, Psychiatry, and Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=31–36 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.27049-9 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Demetriou |first1=Andreas |year=2015 |chapter=Intelligence in Cultural, Social and Educational Context |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=313–322 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92147-0 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Gelso |first1=Charles J. |year=2015 |chapter=Counseling Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=69–72 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21073-8 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Henley |first1=Tracy B. |year=2015 |chapter=Psychology, History of (Early Period) |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=406–411 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03235-9 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Knowland |first1=Victoria C.P. |last2=Purser |first2=Harry |last3=Thomas |first3=Michael S.C. |year=2015 |chapter=Cross-Sectional Methodologies in Developmental Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=354–360 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.23235-2 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Louw |first1=Dap |year=2015 |chapter=Forensic Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=351–356 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21074-X |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=McWilliams |first1=Spencer A. |year=2015 |chapter=Psychology, History of (Twentieth Century) |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=412–417 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03046-4 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Pe-Pua |first1=Rogelia |year=2015 |chapter=Indigenous Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=788–794 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24067-1 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Peterson |first1=Roger L. |last2=Peterson |first2=Donald R. |last3=Abrams |first3=Jules C. |last4=Stricker |first4=George |last5=Ducheny |first5=Kelly |year=2015 |chapter=Training in Clinical Psychology in the United States: Practitioner Model |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=517–523 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21086-6 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Poortinga |first1=Ype H. |year=2015 |chapter=Cross-Cultural Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=311–317 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24011-7 |isbn=978-0-08-097087-5 |s2cid=220686434|language=en }} * {{Cite book |last1=Smith |first1=Edward E. |year=2015 |chapter=Cognitive Psychology: History |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=103–109 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03028-2 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Spinath |first1=Frank M. |last2=Spinath |first2=Birgit |last3=Borkenau |first3=Peter |year=2015 |chapter=Developmental Behavioral Genetics and Education |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |pages=320–325 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92009-9 |isbn=978-0-08-097087-5|language=en }} * {{Cite book |last1=Staerklé |first1=Christian |year=2015 |chapter=Political Psychology |title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences |publisher=Elsevier |pages=427–433 |doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24079-8 |isbn=978-0-08-097087-5 |url=https://serval.unil.ch/notice/serval:BIB_C7F35CD54EBA |language=en }} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.apa.org/ American Psychological Association] * [http://www.psychologicalscience.org/ Association for Psychological Science] {{Authority control}} [[Kategoria:Psikologjia| ]] [[Kategoria:Shkencat e sjelljes]] [[Kategoria:Terapia njohëse-sjellore]] [[Kategoria:Njohja]] svzklilg9yftm3yzrjqo8ikt8sb6i8l 0 2400 3060059 3058990 2026-10-27T09:35:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 3 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060059 wikitext text/x-wiki {{Short description|Shtet në Evropën Jugore dhe Perëndimore}} {{Use dmy dates|date=January 2026}} {{Infobox country | conventional_long_name = Republika Italiane | native_name = {{Lang|it|Repubblica Italiana}} | image_flag = Flag of Italy.svg | image_coat = Emblem of Italy.svg | symbol_type = Stema | national_anthem = ''Il Canto degli Italiani''<br />''Kënga e italianëve''<div style="padding-top:0.5em;">{{Center|[[Skeda:Canto degli Italiani - Marina Militare (strumentale).wav]]}}</div> | image_map = {{Switcher|[[Figura:EU-Italy (orthographic projection).svg|frameless]]|Globi|[[Figura:EU-Italy.svg|upright=1.15|frameless]]|Harta e Bashkimit Evropian|default=1}} | capital = [[Roma]] | coordinates = {{Coord|41|54|N|12|29|E|type:city_region:IT-RM}} | largest_city = kryeqyteti | languages_type = Gjuhët amtare | languages = Shih [[Gjuhët e Italisë|artikullin kryesor]] | official_languages = [[Gjuha italiane|italishtja]]{{efn|Gjermanishtja është gjuhë bashkëzyrtare në [[Provinca autonome e Bolcanos|Tirolin e Jugut]] dhe [[Friuli-Venecia Xhulia]]; frëngjishtja është bashkëzyrtare në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]]; [[Gjuha sllovene|sllovenishtja]] është bashkëzyrtare në provincat e [[Provinca e Triestes|Triestes]] dhe [[Provinca e Goricias|Goricias]], si dhe në Friuli-Venecia Xhulia; gjuha ladine është bashkëzyrtare në Tirolin e Jugut, [[Provinca Autonome e Trentos|Trentino]] dhe zona të tjera veriore; gjuha friuliane është bashkëzyrtare në Friuli-Venecia Xhulia; gjuha sardine është bashkëzyrtare në [[Sardenja|Sardenjë]].<ref>{{Cite web|title=Legge Regionale 15 ottobre 1997, n. 26 |url=http://www.regione.sardegna.it/j/v/86?v=9&c=72&file=1997026|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226213750/http://www.regione.sardegna.it/j/v/86?v=9&c=72&file=1997026|archive-date=2021-02-26|access-date=2018-05-31|publisher=Regione autonoma della Sardegna – Regione Autònoma de Sardigna|language=it}}; {{Cite web|title=Regione Autonoma Friuli-Venezia Giulia – Comunità linguistiche regionali|url=https://www.regione.fvg.it/rafvg/cms/RAFVG/cultura-sport/patrimonio-culturale/comunita-linguistiche|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904201140/https://web.archive.org/web/20150904201140/https://web.archive.org/web/20150904201140/https://web.archive.org/web/20150904201140/https://www.regione.fvg.it/rafvg/cms/RAFVG/cultura-sport/patrimonio-culturale/comunita-linguistiche|archive-date=2015-09-04|access-date=2020-11-02|website=regione.fvg.it|language=it}}</ref>}} {{Infobox |child=yes |label1 = [[Imigrimi në Itali|Kombësia]] {{Nobold|(2021)}}<ref name="id2020">{{Cite web|title=Indicatori demografici, anno 2020 |url=https://www.istat.it/it/files//2021/05/REPORT_INDICATORI-DEMOGRAFICI-2020.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091112/https://www.istat.it/it/files//2021/05/REPORT_INDICATORI-DEMOGRAFICI-2020.pdf|archive-date=2021-05-03|access-date=2021-05-03|language=it}}</ref> |data1 = {{Unbulleted list|91% italianë|9% të tjerë}} }} | religion = {{Ublist|item_style=white-space:nowrap;|84% [[Krishterimi në Itali|krishterim]]|12% [[Afetaria në Itali|jofetarë]]|4% [[Feja në Itali|të tjera]]}} | religion_year = 2021 | religion_ref = <ref>{{Cite web|date=September 2021|title=Special Eurobarometer 516|url=https://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230629085321/http://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|archive-date=2023-06-29|access-date=2026-06-02|publisher=Bashkimi Evropian: [[Komisioni Evropian]]|via=Portali Evropian i të Dhënave (shih Vëllimin C: Vendet/demografia sociale: IT: Pyetja D90.2)|language=en}}</ref> | demonym = italian | government_type = {{ill|Republikë parlamentare unitare|en|Unitary parliamentary republic}} | leader_title1 = [[Presidenti i Italisë|President]] | leader_name1 = [[Sergio Mattarella]] | leader_title4 = [[Kryeministri i Italisë|Kryeministër]] | leader_name4 = [[Giorgia Meloni]] | leader_title2 = Presidenti i Senatit të Republikës | leader_name2 = {{ill|Ignazio La Russa|en}} | leader_title3 = Presidenti i Dhomës së Deputetëve | leader_name3 = {{ill|Lorenzo Fontana|en}} | legislature = [[Kuvendi i Italisë|Parlamenti]] | upper_house = [[Senati i Republikës Italiane|Senati i Republikës]] | lower_house = [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhoma e Deputetëve]] | sovereignty_type = [[Historia e Italisë|Shtetet historike]] | established_event1 = Popujt italikë | established_date1 = [[Lashtësia klasike|Lashtësia]] | established_event2 = [[Roma e Lashtë|Roma e lashtë]]<br />Italia romake | established_date2 = 753 p.e.s. – 476 e.s. | established_event3 = Mbretëritë romano-barbare<br />Italia bizantine | established_date3 = Mesjeta e hershme | established_event4 = Shtetet-qytet italiane dhe formacionet politike rajonale | established_date4 = Mesjeta dhe periudha moderne | established_event5 = [[Mbretëria e Italisë]] | established_date5 = 1861–1946<br />{{start date and age|1861|03|17|df=y}} | established_event6 = Perandoria koloniale italiane | established_date6 = 1869/1882–1943/1960 | established_event7 = Republika Italiane | established_date7 = {{start date and age|1946|06|02|df=y}} | area_km2 = 301.340 | area_footnote = <ref name="Central Intelligence Agency-2023">{{Cite web|date=2023-08-23|title=Italy|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|archive-date=2021-07-01|access-date=2023-08-28|publisher=Central Intelligence Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-11-12|title=Italy country profile|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17433142|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218111602/https://web.archive.org/web/20231218111602/https://www.bbc.com/news/world-europe-17433142|archive-date=2023-12-18|access-date=2023-11-12|publisher=BBC News|language=en}}</ref> | area_rank = 71 | area_sq_mi = 116,347 <!-- Nga en.wiki: Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]] --> | percent_water = 1,24 (2015)<ref>{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=2021-03-24|access-date=2020-10-11|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)|language=en}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 58.934.336<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B#|publisher=ISTAT|language=it}}</ref> | population_estimate_year = 2026 | population_estimate_rank = 25 | population_density_km2 = 195,5 | population_density_sq_mi = auto<!-- Nga en.wiki: Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]] --> | population_density_rank = 72 | GDP_PPP = {{Rritje}} $3,899&nbsp;trilionë<ref>{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[Fondi Monetar Ndërkombëtar]] |website=www.imf.org |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 12 | GDP_PPP_per_capita = {{Rritje}} $66.221<ref name="IMFWEO.IT">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=13 October 2026}}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = 29 | GDP_nominal = {{Rritje}} $2,702&nbsp;trilionë<ref name="IMFWEO.IT"/> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 9 | GDP_nominal_per_capita = {{Rritje}} $45.886<ref name="IMFWEO.IT"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 27 | Gini = 32,5 <!-- Nga en.wiki: number only --> | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!-- Nga en.wiki: increase/steady/decrease --> | Gini_ref = <ref>{{Cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://web.archive.org/web/20201009091832/https://web.archive.org/web/20201009091832/https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|archive-date=2020-10-09|access-date=2022-06-21|publisher=European Commission|language=en}}</ref> | HDI = 0,915 <!-- Nga en.wiki: number only --> | HDI_year = 2023<!-- Nga en.wiki: Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase <!-- Nga en.wiki: increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://web.archive.org/web/20250506051232/https://web.archive.org/web/20250506051232/https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr2025reporten.pdf |archive-date=2025-05-06 |access-date=2025-05-06 |publisher=[[Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 29 | currency = [[Euro]] (€){{efn|Para vitit 2002, [[lira italiane]]. Euroja pranohet në [[Campione d'Italia]], por monedha e saj zyrtare është [[Frangu zviceran|franga zvicerane]].<ref>{{Cite web|date=2010-07-14|title=Comune di Campione d'Italia|url=http://www.comune.campione-d-italia.co.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430223743/http://www.comune.campione-d-italia.co.it/|archive-date=2011-04-30|access-date=2010-10-30|publisher=Comune.campione-d-italia.co.it|language=it}}</ref>}} | currency_code = EUR | time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | iso3166code = IT | calling_code = +39{{efn|Për të telefonuar në Campione d'Italia, duhet përdorur kodi zviceran +41.}} | cctld = [[.it]] }} '''Italia''',{{Efn|{{Lang|it|Italia}}, {{IPA|it|iˈtaːlja|pron|small=no|It-Italia.ogg}}}} zyrtarisht '''Republika Italiane''',{{Efn|{{Lang|it|Repubblica Italiana|links=no}}, {{IPA|it|reˈpubblika itaˈljaːna|pron|small=no}}}} është një vend në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]] dhe [[Evropa Perëndimore|Perëndimore]].{{Efn|Italia shpesh përfshihet në Evropën Perëndimore.<ref>Punime akademike që e përshkruajnë Italinë si vend të Evropës Perëndimore: * {{Cite book|last1=Hancock|first1=M. Donald|last2=Conradt|first2=David P.|last3=Peters|first3=B. Guy|last4=Safran|first4=William|last5=Zariski|first5=Raphael|date=1998-11-11|title=Politics in Western Europe: An Introduction to the Politics of the United Kingdom, France, Germany, Italy, Sweden, and the European Union|url=https://archive.org/details/politicsinwester00hanc_0|url-access=registration|edition=2nd|publisher=Chatham House Publishers|isbn=978-1-5664-3039-5|quote=list of Western European countries Italy.|ref=none|language=en}} * {{Cite book|last1=Ugo|first1=Ascoli|last2=Emmanuele|first2=Pavolini|title=The Italian Welfare State in a European Perspective: A Comparative Analysis|date=2016|publisher=Policy Press|isbn=978-1-4473-3444-6|url=https://books.google.com/books?id=BEzRDAAAQBAJ&q=list+of+Western+European+countries+Italy|ref=none|language=en}} * {{Cite book|last1=Zloch-Christy|first1=Iliana|title=East–West Financial Relations: Current Problems and Future Prospects|date=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-5213-9530-4|url=https://archive.org/details/eastwestfinancia00zloc|url-access=registration|quote=list of Western European countries Italy.|access-date=2019-09-29|ref=none|language=en}} * {{Cite book|last1=Clout|first1=Hugh D.|title=Western Europe: Geographical Perspectives|date=1989|publisher=Longman Scientific & Technical|isbn=978-0-5820-1772-6|url=https://books.google.com/books?id=WGbIT90ppZsC|access-date=2019-09-29|ref=none|language=en}} * {{Cite book|last1=Furlong|first1=Paul|title=Modern Italy: Representation and Reform|date=2003|publisher=Routledge|isbn=978-1-1349-7983-7|url=https://books.google.com/books?id=JNNsOl65D0AC&q=italy+western+European+country|access-date=2019-09-29|ref=none|language=en}} * {{Cite book|last1=Hanf|first1=Kenneth|last2=Jansen|first2=Alf-Inge|title=Governance and Environment in Western Europe: Politics, Policy and Administration|date=2014|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=31wSBAAAQBAJ&q=West+Europe+Italy|access-date=2019-09-29|ref=none|language=en}}</ref>|name=WE}} Ajo përbëhet nga [[Gadishulli Apenin|një gadishull]] që shtrihet në [[Deti Mesdhe|Detin Mesdhe]], me [[Alpet]] përgjatë kufirit të saj tokësor verior, si dhe nga afro 800 ishuj, ndër të cilët spikasin [[Siçilia]] dhe [[Sardenja]]. Italia ka kufi tokësor me [[Franca|Francën]] në perëndim; [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]] në veri; [[Sllovenia|Slloveninë]] në lindje; si dhe me dy enklavat e [[Vatikani|Vatikanit]] dhe [[San Marino]]s. Ajo është vendi i dhjetë më i madh në Evropë për nga sipërfaqja, me {{Convert|301340|km2|sqmi|abbr=on}}, dhe shteti i tretë më i populluar anëtar i [[Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian|Bashkimit Evropian]], me afro 59 milionë banorë. Kryeqyteti i Italisë është [[Roma]]; qytete të tjera të mëdha janë [[Milano]], [[Napoli]], [[Torino]], [[Palermo]], [[Bolonja]], [[Firencia]], [[Gjenova]], [[Bari (Itali)|Bari]] dhe [[Venediku|Venecia]]. [[Historia e Italisë]] nis me popujt e shumtë [[Fiset Italike|italikë]], veçanërisht me [[Republika Romake|romakët e lashtë]], të cilët pushtuan botën mesdhetare gjatë Republikës Romake dhe e sunduan atë për shekuj me radhë gjatë [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Me përhapjen e krishterimit, Roma u bë selia e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike]] dhe e papatit. [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Rënia dhe shkatërrimi i Perandorisë Romake Perëndimore]] ndodhën mes [[Lashtësia e vonë|lashtësisë së vonë]] dhe [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së hershme]], si pasojë e dyndjeve barbare dhe faktorëve të tjerë. Deri në shekullin XI, [[shtetet-qytet italiane]] dhe [[Republikat Detare|republikat detare]] u zgjeruan, duke sjellë begati të përtërirë përmes tregtisë dhe duke hedhur themelet e kapitalizmit modern. [[Rilindja italiane]] lulëzoi gjatë shekujve XV dhe XVI dhe u përhap në pjesën tjetër të Evropës. Eksploruesit italianë zbuluan rrugë të reja drejt Lindjes së Largët dhe [[Bota e Re|Botës së Re]], duke kontribuar ndjeshëm në [[Epoka e Zbulimeve|Epokën e Zbulimeve]]. Pas shekujsh ndarjesh politike dhe territoriale, [[Mbretëria e Italisë]] u themelua më 1861, pas [[Luftërat italiane të pavarësisë|luftërave të pavarësisë]] dhe [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditës së Të Njëmijëve]]. Nga fundi i shekullit XIX deri në fillim të shekullit XX, Italia u industrializua dhe krijoi [[Perandoria Italiane|një perandori koloniale]], ndërsa [[Italia jugore|jugu]] mbeti kryesisht i varfër, duke nxitur një [[diaspora italiane|diasporë të madhe emigrantësh]] drejt Amerikave. Nga viti 1915 deri më 1918, Italia mori pjesë në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]], duke iu bashkuar [[Aleatët e Luftës së Parë Botërore|Antantës]] kundër [[Fuqitë Qendrore|Fuqive Qendrore]]. Më 1922 u vendos diktatura fashiste italiane. Gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], Italia fillimisht ishte pjesë e [[Fuqitë e Boshtit|Boshtit]], deri në [[armëpushimi i Kassinbilit|armëpushimin me Fuqitë Aleate]] (1940–1943); më pas u bë bashkëluftuese e Aleatëve gjatë [[rezistenca italiane|rezistencës italiane]] dhe [[çlirimi i Italisë|çlirimit të Italisë]] nga [[pushtimi gjerman i Italisë|pushtimi gjerman]] dhe Republika kolaboracioniste [[Republika Sociale Italiane|Sociale Italiane]] (RSI) (1943–1945). Më 1946 monarkia u zëvendësua me republikë dhe vendi përjetoi [[mrekullia ekonomike italiane|një rimëkëmbje të fortë ekonomike]]. Italia është [[Shtetet e zhvilluara|vend i zhvilluar]] dhe [[Ekonomia e Italisë|ekonomia e saj e përparuar]] renditet ndër më të mëdhatë në botë si për PBB-në nominale, ashtu edhe për atë të përshtatur sipas PPP-së. Ajo ka sektorin e dytë më të madh të prodhimit në Evropë dhe është fuqi rajonale, ndërsa shpesh klasifikohet si fuqi e madhe. Italia është një nga anëtaret themeluese dhe kryesore të [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]], si dhe bën pjesë në shumë organizata të tjera ndërqeveritare. Si superfuqi kulturore, ajo ka qenë prej kohësh një qendër botërore e njohur për [[artin italian|artin]], muzikën, letërsinë, [[Kuzhina italiane|kuzhinën]], [[Moda italiane|modën]], shkencën dhe teknologjinë, si dhe burim i shpikjeve dhe zbulimeve të shumta. Italia ka numrin më të madh të [[Vende të trashëgimisë botërore|vendeve të Trashëgimisë Botërore]] (62) dhe është vendi i pestë më i vizituar në botë për nga mbërritjet e turistëve ndërkombëtarë. == Emri<span class="anchor" id="Etymology"></span> == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Emri i Italisë|en|Name of Italy}}}} Për etimologjinë e ''Italia'' ka shumë hipoteza.<ref>Alberto Manco, ''Italia. Disegno storico-linguistico''. 2009, Naples: L'Orientale. {{ISBN|978-8-8950-4462-0|language=it}}.</ref> Një teori sugjeron se emri e ka zanafillën nga një term i [[Gjuha greke e lashtë|greqishtes së lashtë]] për tokën e ''Italói''ve, një fis që banonte në rajonin e njohur sot si [[Kalabria]]. Fillimisht mendohej se quheshin ''Vituli'', por disa studiues sugjerojnë se kafsha e tyre [[totemi|totemike]] ishte viçi (latinisht: ''vitulus''; umbrianisht: ''vitlo''; oskanisht: ''Víteliú'')<!-- Nga en.wiki: and named for the god of cattle, [[Mars (mythology)|Mars]] -->.<ref>J.P. Mallory and D.Q. Adams, ''Encyclopedia of Indo-European Culture'' (London: Fitzroy and Dearborn, 1997), 24. {{ISBN|978-1-8849-6402-7|language=en}}</ref> Disa autorë të lashtë thonë se vendi u emërua sipas një sundimtari vendas, [[Italus|Italusit]].<ref>Dionysius of Halicarnassus, ''Roman Antiquities'', [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/1B*.html 1.35] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221215151343/https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/1B%2A.html |date=15 December 2022 }}, on LacusCurtius; Aristotle, ''Politics'', [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0058%3Abook%3D7%3Asection%3D1329b#note-link2 7.1329b] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910185719/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0058%3Abook%3D7%3Asection%3D1329b |date=10 September 2015 }}, on Perseus; Thucydides, ''The Peloponnesian War'', [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Thuc.+6.2.4&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0200 6.2.4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924213434/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Thuc.+6.2.4&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0200 |date=24 shtator 2015 }}, on Perseus.</ref> Termi i greqishtes së lashtë për Italinë fillimisht i referohej vetëm jugut të gadishullit të [[Kalabria|Brutiumit]] dhe pjesëve të [[Katanxaro|Katanxaros]] dhe Vibo Valentias. Koncepti më i gjerë i [[Oenotria|Enotrisë]] dhe «Italia» u bënë sinonime dhe emri u përdor edhe për pjesën më të madhe të Lukanisë. Përpara zgjerimit të Republikës Romake, grekët e përdornin emrin për tokën midis [[Ngushtica e Mesinës|ngushticës së Mesinës]] dhe vijës që lidhte [[Gjiri i Salernos|gjirin e Salernos]] me [[Gjiri i Tarantos|gjirin e Tarantos]], duke iu përgjigjur Kalabrisë. Grekët nisën ta përdornin «Italia» për një rajon më të gjerë.<ref>{{cite book |last=Pallottino |first=Massimo |title=History of Earliest Italy |translator=M. Ryle and K. Soper |series=Jerome Lectures |volume=17 |page=50 |language=en}}</ref> Përveç «Italisë greke» në jug, historianët kanë sugjeruar ekzistencën e një «Italie etruske», e cila përfshinte zona të Italisë qendrore.<ref>{{cite book |last=Brizzi |first=Giovanni |title=Roma. Potere e identità: dalle origini alla nascita dell'impero cristiano |location=Bologna |publisher=Patron |year=2012 |page=94 |language=it}}</ref> Kufijtë e [[Italia romake|Italisë romake]], ''Italia'', janë më të përcaktuar. ''[[Origines]]'' e Katonit e përshkruan Italinë si të gjithë gadishullin në jug të Alpeve.<ref>{{Cite book|last=Carlà-Uhink|first=Filippo|url=https://books.google.com/books?id=dSY-DwAAQBAJ&q=cato+italy+south+of+the+Alps&pg=PT49|title=The "Birth" of Italy: The Institutionalization of Italy as a Region, 3rd–1st Century BCE|date=25 September 2017|publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=978-3-1105-4478-7|language=en}}; {{Cite book|last=Levene|first=D. S.|url=https://books.google.com/books?id=aLsRDAAAQBAJ&q=cato+walls+of+Italy&pg=PA108|title=Livy on the Hannibalic War|date=17 June 2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-1981-5295-8|access-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20240328152752/https://books.google.com/books?id=aLsRDAAAQBAJ&q=cato+walls+of+Italy&pg=PA108#v=snippet&q=cato%20walls%20of%20Italy&f=false|archive-date=28 March 2024|url-status=live|language=en}}</ref> Në vitin 264 p.e.s., Italia romake shtrihej nga lumenjtë [[Arno]] dhe [[Rubikon]] në qendër-veri deri në të gjithë jugun. Zona veriore, [[Galia Cisalpine|Galitë Cisalpine]], që gjeografikisht konsiderohej pjesë e Italisë, u pushtua nga Roma në vitet 220 p.e.s.,<ref>{{Cite book|last=Carlà-Uhink|first=Filippo|url=https://books.google.com/books?id=dSY-DwAAQBAJ&q=Tota+Italia+essays&pg=PT454|title=The "Birth" of Italy: The Institutionalization of Italy as a Region, 3rd–1st Century BCE|date=25 September 2017|publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=978-3-1105-4478-7|access-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000755/https://books.google.com/books?id=dSY-DwAAQBAJ&q=Tota+Italia+essays&pg=PT454#v=snippet&q=Tota%20Italia%20essays&f=false|archive-date=11 February 2024|url-status=live|language=en}}</ref> por mbeti e ndarë politikisht. Ajo u bashkua ligjërisht me njësinë administrative të Italisë në vitin 42 p.e.s.<ref>{{Cite book|last=Williams|first=J. H. C.|url=https://books.google.com/books?id=RPj_FkEeVO4C&q=beyond+the+Rubicon|title=Beyond the Rubicon: Romans and Gauls in Republican Italy – J. H. C. Williams – Google Books|date=22 May 2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-1981-5300-9|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522000630/https://books.google.it/books?id=RPj_FkEeVO4C&dq=beyond+the+Rubicon&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiI5YrC6rbkAhUvDmMBHXZOCMAQ6AEIKTAA|archive-date=22 May 2020|language=en}}; {{Cite book|last=Long|first=George|title=Decline of the Roman republic: Volume 2|year=1866|language=en}}; {{Cite web|last=Aurigemma|first=Salvatore|title=Gallia Cisalpina|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/gallia-cisalpina_(Enciclopedia-Italiana)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404054511/https://www.treccani.it/enciclopedia/gallia-cisalpina_(Enciclopedia-Italiana)|archive-date=4 April 2023|access-date=14 October 2014|website=treccani.it|publisher=Enciclopedia Italiana|language=it}}</ref> Sardinia, [[Korsika]], Sicilia dhe [[Malta]] iu shtuan Italisë nga [[Diokleciani]] në vitin 292 e.s.,<ref>{{Cite web|title=Italy (ancient Roman territory)|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297743/Italy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110232259/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297743/Italy|archive-date=10 November 2013|access-date=10 November 2013|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> duke bërë që Italia e antikitetit të vonë të përkonte me rajonin gjeografik të Italisë së sotme.<ref>{{Cite web|title=La riorganizzazione amministrativa dell'Italia. Costantino, Roma, il Senato e gli equilibri dell'Italia romana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/la-riorganizzazione-amministrativa-dell-italia-costantino-roma-il-senato-e-gli-equilibri-dell-italia-romana_%28Enciclopedia-Costantiniana%29|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119225335/https://www.treccani.it/enciclopedia/la-riorganizzazione-amministrativa-dell-italia-costantino-roma-il-senato-e-gli-equilibri-dell-italia-romana_(Enciclopedia-Costantiniana)|archive-date=19 November 2021|access-date=19 November 2021|language=it}}</ref> Latinishtja ''Italicus'' përdorej për të përshkruar «një njeri nga Italia», në dallim nga një ''provincial'', ose dikush nga një [[provincë romake]].<ref>''Letters'' 9.23</ref> Mbiemri ''italianus'', nga i cili rrjedh ''Italian'', vjen nga latinishtja mesjetare dhe përdorej krahas ''Italicus'' gjatë [[Periudha e hershme moderne|periudhës së hershme moderne]].<ref>''ytaliiens'' (1265) [http://www.cnrtl.fr/etymologie/italien TLFi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029191636/http://www.cnrtl.fr/etymologie/italien|date=29 October 2018}}</ref> Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Romake Perëndimore]], u krijua [[Mbretëria ostrogote|Mbretëria ostrogote e Italisë]]. Pas pushtimeve të [[Lombardët|lombardëve]], ''Italia'' u ruajt si emri i mbretërisë së tyre dhe i mbretërisë pasuese brenda [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]].<ref>{{Cite web|title=IL COMUNE MEDIEVALE|url=https://www.homolaicus.com/storia/medioevo/comune_medievale.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318214257/http://www.homolaicus.com/storia/medioevo/comune_medievale.htm|archive-date=18 March 2012|website=homolaicus.com|language=it}}</ref> == Historia == {{Kryesor|Historia e Italisë}} === Parahistoria dhe lashtësia === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Italia parahistorike|en|Prehistoric Italy}}, {{ill|Popujt italikë|en|Italic peoples}}, {{ill|Qytetërimi etrusk|en|Etruscan civilisation}}, {{ill|Kolonizimi grek i Italisë|en|Greek colonisation}}, [[Magna Graecia]]}} [[File:Etruscan Painting 1.jpg|thumb|right|Afresk [[etrusk]] në nekropolin e Monterozzit, shekulli V p.e.s.]] Artefakte të [[Paleoliti i Poshtëm|Paleolitit të Poshtëm]], që datojnë 850.000 vjet më parë, janë zbuluar në Monte Poggiolo.<ref>{{Cite web|last=Society|first=National Geographic|title=Erano padani i primi abitanti d'Italia|url=http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220707/http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|archive-date=2019-06-26|access-date=2019-03-11|website=National Geographic|language=it}}</ref> Gërmimet në të gjithë Italinë kanë zbuluar praninë e [[Neandertalët|neandertalëve]] gjatë Paleolitit të Mesëm, rreth 200.000 vjet më parë,<ref>Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. {{ISBN|0-3064-6463-2}}.</ref> ndërsa njerëzit modernë u shfaqën rreth 40.000 vjet më parë në Riparo Mochi.<ref>42,7–41,5 ka ([[Rregulli 68–95–99,7|interval besueshmërie 1σ]]). {{Cite journal|last=Douka|first=Katerina|display-authors=etal|year=2012|title=A new chronostratigraphic framework for the Upper Palaeolithic of Riparo Mochi (Italy)|journal=Journal of Human Evolution|volume=62|issue=2|pages=286–299|doi=10.1016/j.jhevol.2011.11.009|pmid=22189428|bibcode=2012JHumE..62..286D|language=en}}; {{Cite web|date=2010-01-29|title=Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria|url=http://www.iipp.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015231105/http://www.iipp.it/|archive-date=2013-10-15|publisher=IIPP|access-date=2017-08-15|language=it}}</ref> Popujt e lashtë të Italisë para-romake ishin [[Proto-Indo-Evropianët|indoevropianë]], veçanërisht popujt italikë. Popujt kryesorë historikë me prejardhje të mundshme joindoevropiane ose paraindoevropiane përfshijnë [[Etruskët|etruskët]], [[Elimët|elimët]] dhe sikanët e Siçilisë, si edhe sardët parahistorikë, prej të cilëve rrjedh qytetërimi nuragik. Popullsi të tjera të lashta përfshijnë retët dhe kamunët, të njohur për vizatimet e tyre shkëmbore në Valcamonica.<ref>{{Cite web|title=Rock Drawings in Valcamonica|url=https://whc.unesco.org/en/list/94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703183257/http://whc.unesco.org/en/list/94|archive-date=2010-07-03|access-date=2010-06-29|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> Një mumje natyrore, [[Ötzi]], e datuar në vitet 3400–3100 p.e.s., u zbulua në vitin 1991 në akullnajën Similaun.<ref>{{Cite journal|last1=Bonani|first1=Georges|last2=Ivy|first2=Susan D.|display-authors=etal|year=1994|title=AMS ¹⁴C Age Determination of Tissue, Bone and Grass Samples from the Ötzal Ice Man|url=http://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|url-status=live|journal=Radiocarbon|volume=36|issue=2|pages=247–250|doi=10.1017/s0033822200040534|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720211402/https://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|archive-date=2010-07-20|access-date=2016-02-04|doi-access=free|language=en}}</ref> Kolonizuesit e parë ishin [[Fenikasit|fenikasit]], të cilët ngritën qendra tregtare në brigjet e Siçilisë dhe Sardenjës. Disa prej tyre u shndërruan në qendra të vogla urbane dhe u zhvilluan krahas kolonive greke.<ref>{{Cite journal|last1=Raclot|first1=Thierry|last2=Oudart|first2=Hugues|date=January 2000|title=CORPS GRAS ET OBESITE Acides gras alimentaires et obésité: aspects qualitatifs et quantitatifs|journal=Oléagineux, Corps gras, Lipides|volume=7|issue=1|pages=77–85|doi=10.1051/ocl.2000.0077|issn=1258-8210|doi-access=free|language=fr}}</ref> Gjatë shekujve VIII dhe VII p.e.s., u themeluan koloni greke në Pithecusae, të cilat përfundimisht u shtrinë në jug të Gadishullit Apenin dhe në bregdetin e Siçilisë, zonë që më vonë u njoh si [[Magna Graecia]].<ref>Emilio Peruzzi, ''Mycenaeans in early Latium'', (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980.</ref> Jonianët, kolonët dorikë, sirakuzanët dhe akejtë themeluan qytete të ndryshme. Kolonizimi grek i Italisë i vuri popujt italikë në kontakt me forma demokratike qeverisjeje dhe me shprehje të zhvilluara artistike e kulturore.<ref>{{Cite web|title=II 1987: Uomini e vicende di Magna Grecia|url=https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204123345/https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|archive-date=2021-02-04|access-date=2021-01-31|website=bpp.it|language=it}}</ref> === Roma e lashtë === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Roma e Lashtë|en|Ancient Rome}} · {{ill|Zgjerimi romak në Itali|en|Roman expansion in Italy}} · {{ill|Italia romake|en|Roman Italy}}}} {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | image1 = Colosseo 2020.jpg | caption1 = [[Koloseumi]], i konsideruar gjerësisht si një nga veprat më të mëdha të arkitekturës dhe inxhinierisë së lashtësisë | image2 = Roman Empire Trajan 117AD.png | caption2 = {{Legend|#b23938|[[Perandoria Romake]] në vitin 117 e.s., në shtrirjen e saj më të madhe<ref>{{Cite book|last=Bennett, Julian|url=https://books.google.com/books?id=qk_tofvS8EsC|title=Trajan: Optimus Princeps : a Life and Times|publisher=Routledge|year=1997|isbn=978-0-415-16524-2|language=en}}</ref>}} {{Legend|#d28989|[[Shteti vasal|Shtetet vasale]]}} }} Historia e Italisë shtrihet deri te shumë [[Fiset Italike|popuj italikë]], ndër të cilët veçohen romakët e lashtë, të cilët pushtuan botën mesdhetare gjatë [[Republika Romake|Republikës Romake]] dhe sunduan për shekuj me radhë gjatë [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].<ref>{{Cite book |last1=Carl Waldman |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |title=Encyclopedia of European Peoples |last2=Catherine Mason |publisher=Infobase Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4381-2918-1 |page=586 |access-date=2013-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311102543/https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |archive-date=2023-03-11 |url-status=live|language=en}}; {{Cite book |last=Mommsen |first=Theodor |title=History of Rome, Book II: From the Abolition of the Monarchy in Rome to the Union of Italy |publisher=Reimer & Hirsel |year=1855 |location=Leipzig|language=de}}; {{Cite book |last=Lazenby |first=John Francis |url=https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze |title=Hannibal's War: A Military History of the Second Punic War |date=1998-02-04 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3004-0 |page=[https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze/page/29 29] |quote=Italy homeland of the Romans. |url-access=registration |via=Internet Archive|language=en}}</ref> Roma e lashtë, një vendbanim në brigjet e [[Tiberi|lumit Tiber]] në Italinë qendrore, u themelua më 753 p.e.s. dhe u qeveris për 244 vjet nga një sistem monarkik.<ref>{{Cite web |date=2009-11-24 |title=Rome founded {{!}} 21 April, 753 B.C. |url=https://www.history.com/this-day-in-history/april-21/rome-founded |access-date=2025-04-10 |website=HISTORY |language=en}}</ref> Në vitin 509 p.e.s., romakët, të cilët përkrahnin qeverisjen nga Senati dhe Populli ([[SPQR]]), [[Përmbysja e monarkisë romake|dëbuan monarkinë]] dhe themeluan një republikë oligarkike.<ref>{{Cite journal|last=Sanders|first=Henry A.|date=1908|title=The Chronology of Early Rome|url=https://www.jstor.org/stable/261793|journal=Classical Philology|volume=3|issue=3|pages=316–329|doi=10.1086/359186|jstor=261793|s2cid=161535192|issn=0009-837X |quote=It has come to be second nature ... to date the founding of Rome [to] 753 BC [and] the first year of the Republic [to] 509&nbsp;BC.|url-access=subscription|language=en}}</ref> Gadishulli Apenin, i quajtur ''Italia'', u bashkua në një njësi të vetme gjatë zgjerimit romak, përmes pushtimit të territoreve të reja, shpesh në kurriz të fiseve të tjera italike, [[Luftërat samnite|samnitëve]], [[Luftërat romako-etruske|etruskëve]], [[Luftërat romako-galike|keltëve]] dhe [[Lufta pirrike|grekëve]]. U krijua një lidhje e qëndrueshme me shumicën e fiseve dhe qyteteve vendore dhe Roma nisi pushtimin e Evropës Perëndimore, Afrikës Veriore dhe [[Lindja e Mesme|Lindjes së Mesme]]. Pas vrasjes së [[Jul Çezari|Jul Çezarit]] në vitin 44 p.e.s., Roma u shndërrua në një perandori të madhe, që shtrihej nga [[Britania romake|Britania]] deri në kufijtë e [[Provinca romake e Mesopotamisë|Persisë]] dhe përfshinte të gjithë pellgun mesdhetar, ku kulturat greke, romake dhe të tjera u ndërthurën për të krijuar një qytetërim të fuqishëm. Sundimi i gjatë i perandorit të parë, [[Augusti|Augustit]], shënoi fillimin e një epoke paqeje dhe begatie. Italia romake mbeti qendra e perandorisë, atdheu i romakëve dhe territori ku ndodhej kryeqyteti.<ref>{{Cite journal|last=Morcillo|first=Marta García Morcillo|title=The Glory of Italy and Rome's Universal Destiny in Strabo's Geographika, in: A. Fear – P. Liddel (eds), Historiae Mundi. Studies in Universal History. Duckworth: London 2010: 87–101. |url=https://www.academia.edu/362374|url-status=live|journal=Historiae Mundi: Studies in Universal History|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073554/https://www.academia.edu/362374|archive-date=2022-01-14|access-date=2021-11-20|language=en}}; {{Cite book|last=Keaveney|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|title=Arthur Keaveney: ''Rome and the Unification of Italy''|date=January 1987|publisher=Croom Helm|isbn=978-0-7099-3121-8|access-date=2021-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000835/https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=2024-02-11|url-status=live|language=en}}; {{Cite book|last=Billanovich|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13|title=Libreria Universitaria Hoepli, Lezioni di filologia, Giuseppe Billanovich e Roberto Pesce: ''Corpus Iuris Civilis, Italia non erat provincia, sed domina provinciarum'', Feltrinelli, p.363|publisher=Roberto Pesce|year=2008|isbn=978-8-8965-4309-2|language=it|access-date=2021-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000801/https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=2024-02-11}}</ref> Dy shekujt e parë të perandorisë u shënuan nga një periudhë stabiliteti të paprecedentë, e njohur si ''[[Pax Romana]]'' (Paqja Romake). Roma arriti shtrirjen e saj më të madhe territoriale nën [[Trajani|Trajanin]] (98–117 e.s.), por një periudhë trazirash dhe rënieje në rritje nisi nën [[Komodi|Komodin]] (180–192).<ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Five Good Emperors |url=https://www.britannica.com/topic/Five-Good-Emperors |access-date=2024-08-04 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Gibbon |first=Edward |title=The History of the Decline And Fall of the Roman Empire |date=1776 |chapter=The Decline And Fall in the West – Chapter 4 |chapter-url=https://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |access-date=2017-06-27 |archive-date=2017-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824100850/http://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |url-status=live|language=en}}</ref> [[Dyndjet Barbare]], të shoqëruara me [[Kontaktet gjermano-romake|pushtime të mëdha nga popujt gjermanikë]], çuan në rënien e Perandorisë Romake. Perandoria Romake ishte ndër më të mëdhatë në histori dhe ushtronte fuqi të madhe ekonomike, kulturore, politike dhe ushtarake.<ref>{{Cite web |date=2024-06-04 |title=The Roman Empire at its greatest expansion |url=https://trizioeditore.it/en/blogs/notizie/impero-romano-massima-espansione-mappa-storia |access-date=2025-04-10 |website=Trizio Editore |language=en}}</ref> Në shtrirjen e saj më të madhe, ajo kishte një sipërfaqe prej 5.000.000 km².<ref>{{Cite journal|last=Taagepera|first=Rein|author-link=Rein Taagepera|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|pages=115–138|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959|language=en}}; {{Cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|year=2006|title=East–West Orientation of Historical Empires|url=http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|url-status=dead|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=222|doi=10.5195/JWSR.2006.369|issn=1076-156X|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|archive-date=17 maj 2016|access-date=2016-02-06|doi-access=free|language=en}}</ref> [[Trashëgimia e Perandorisë Romake|Trashëgimia romake]] ka ndikuar thellësisht në qytetërimin perëndimor dhe në formësimin e botës moderne. Përdorimi i gjerë i [[Gjuhët neolatine|gjuhëve neolatine]] që rrjedhin nga latinishtja, [[Numrat romakë|sistemi numerik]], alfabeti dhe kalendari modern perëndimor, si dhe përhapja e krishterimit si fe botërore, janë ndër trashëgimitë e shumta të sundimit romak.<ref>{{Cite book|last=Richard|first=Carl J.|title=Why we're all Romans: the Roman contribution to the western world|publisher=Rowman & Littlefield|year=2010|isbn=978-0-7425-6779-5|edition=1st pbk.|location=Lanham, MD|pages=xi–xv|language=en}}</ref> === Mesjeta === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Italia në Mesjetë|en|Italy in the Middle Ages}}}} Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Romake Perëndimore]], Italia ra nën sundimin e mbretërisë së Odoakerit dhe u pushtua nga [[Ostrogotët]].<ref>{{Cite book|last=Sarris|first=Peter|title=Empires of faith: the fall of Rome to the rise of Islam, 500–700|publisher=Oxford UP|year=2011|isbn=978-0-1992-6126-0|edition=1st. pub.|location=Oxford|page=118|language=en}}</ref> Pushtimet sollën një varg të rrëmujshëm mbretërish dhe periudhën që quhet «[[Epoka e errët|Epoka e Errët]]». Pushtimi nga një tjetër fis [[Gjermanikët|gjermanik]] në shekullin VI, [[Langobardët]], pakësoi praninë bizantine dhe i dha fund unitetit politik të gadishullit. Veriu formoi mbretërinë langobarde; pjesa qendrore dhe ajo jugore u kontrolluan gjithashtu nga langobardët, ndërsa pjesë të tjera mbetën nën sundimin bizantin.<ref>{{Cite web|title=History of Italy|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929150112/https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|archive-date=2022-09-29|access-date=2022-09-29|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> [[File:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|thumb|right|upright=.7|[[Marko Polo|Marko Polo (Marco Polo)]], eksplorues i shekullit XIII]] Mbretëria langobarde u përfshi në [[Francia]] nga [[Karli i Madh]] në fund të shekullit VIII dhe u bë Mbretëria e Italisë.<ref>{{Cite web|title=Carolingian and post-Carolingian Italy, 774–962|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160553/https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|archive-date=2022-10-07|access-date=2022-10-07|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> Frankët ndihmuan në formimin e [[Shtetet Papale|Shteteve Papale]]. Deri në shekullin XIII, politika dominohej nga marrëdhëniet ndërmjet [[Perandori i Shenjtë Romak|perandorëve të Perandorisë së Shenjtë Romake]] dhe papatit; qytet-shtetet mbështesnin njërën palë ([[Gibelinët]]) ose tjetrën ([[Guelfët]]) për përfitime të çastit.<ref>{{Cite book|last=Nolan|first=Cathal J.|title=The age of wars of religion, 1000–1650: an encyclopedia of global warfare and civilization|publisher=Greenwood Press|year=2006|isbn=978-0-3133-3045-2|edition=1. publ.|location=Westport (Connecticut)|page=360|language=en}}</ref> Perandori gjermanik dhe papa romak u bënë fuqitë universale të Evropës mesjetare. Megjithatë, konfliktet rreth [[Kontroversa e investiturës|kontroversës së investiturës]] dhe ato ndërmjet guelfëve e gibelinëve i dhanë fund sistemit perandorako-feudal në veri, ku qytetet fituan pavarësinë.<ref>{{Cite book|last=Jones|first=Philip|title=The Italian city-state: from Commune to Signoria|publisher=Clarendon Press|year=1997|isbn=978-0-1982-2585-0|location=Oxford|pages=55–77|language=en}}</ref> Më 1176, [[Lidhja Lombarde]] e qytet-shteteve mundi perandorin e Perandorisë së Shenjtë Romake, [[Frederik Barbarosa]], duke siguruar pavarësinë e tyre. Qytet-shtete si Milano, Firencia dhe Venecia luajtën rol novator në zhvillimin financiar, duke krijuar praktika bankare dhe duke mundësuar forma të reja organizimi shoqëror.<ref>{{Cite book|last=Niall|first=Ferguson|title=The Ascent of Money: The Financial History of the World|publisher=Penguin|year=2008|language=en}}</ref> Në zonat bregdetare dhe jugore, republikat detare sundonin Mesdheun dhe monopolizonin tregtinë me Orientin. Ato ishin qytet-shtete të pavarura talasokratike, ku tregtarët kishin pushtet të konsiderueshëm. Ndonëse oligarkike, liria politike relative që ofronin favorizonte përparimin akademik dhe artistik.<ref name="Lane">{{Cite book|last=Lane|first=Frederic C.|title=Venice, a maritime republic|publisher=Johns Hopkins University Press|year=1991|isbn=978-0-8018-1460-0|edition=4. print.|location=Baltimore|page=73|language=en}}</ref> Republikat detare më të njohura ishin Venecia, [[Republika e Gjenovës|Gjenova]], [[Republika e Pizës|Piza]] dhe [[Dukati i Amalfit|Amalfi]].<ref>G. Benvenuti – Le Repubbliche Marinare. Amalfi, Pisa, Genova, Venezia – Newton & Compton editori, Roma 1989; Armando Lodolini, ''Le repubbliche del mare'', Biblioteca di storia patria, 1967, Roma. {{Cite book|last=Peris|first=Persi|title=Conoscere l'Italia|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=1982|pages=74|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche Marinare|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829104758/http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|archive-date=2019-08-29|access-date=2019-09-13|website=Treccani.it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche marinare|url=https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101131949/https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|archive-date=2020-01-01|access-date=2019-09-13|website=thes.bncf.firenze.sbn.it|publisher=National Central Library (Florence)|language=it}}</ref> Secila zotëronte toka përtej detit, ishuj, territore në detet Adriatik, Egje dhe të Zi, si dhe koloni tregtare në Lindjen e Afërt dhe Afrikën e Veriut.<ref>{{Cite book|last=Zorzi|first=Alvise|url=https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|title=Venice: The Golden Age, 697 – 1797|publisher=Abbeville Press|year=1983|isbn=0-8965-9406-8|location=New York|page=255|access-date=2017-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202182132/https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2023-02-02|url-status=live|language=en}}</ref> {{Multiple image | align = right | total_width = 345 | direction = horizontal | width1 = 280 | image1 = Naval Jack of Italy.svg | width2 = 280 | image2 = Republik Venedig Handelswege01-IT.png | alt2 = Hartë | footer = Majtas: flamuri i [[Forca Detare Italiane|Forcës Detare Italiane]]. Në drejtim të akrepave të orës, duke nisur nga lart majtas: stemat e [[Republika e Venedikut|Venecias]], [[Republika e Gjenovës|Gjenovës]], [[Republika e Pizës|Pizës]] dhe [[Dukati i Amalfit|Amalfit]].<br />Djathtas: rrugët tregtare dhe kolonitë e [[Kolonitë gjenoveze|Gjenovës]] dhe [[Shteti i Detit|Venecias]]. }} Venecia dhe Gjenova ishin portat e Evropës drejt Lindjes dhe prodhuese të qelqit të hollë, ndërsa Firencia ishte qendër e mëndafshit, leshit, bankave dhe argjendarisë. Pasuria e krijuar mundësoi porositjen e projekteve të mëdha artistike publike dhe private. Republikat morën pjesë në [[Kryqëzatat]], duke ofruar mbështetje dhe transport, por kryesisht duke ndjekur mundësi politike dhe tregtare.<ref name="Lane"/> Italia i ndjeu e para ndryshimet ekonomike që çuan në [[Revolucioni tregtar|revolucionin tregtar]]: Venecia arriti të pushtonte kryeqytetin bizantin dhe të financonte udhëtimet e [[Marko Polo|Marko Polos]] në Azi; universitetet e para u themeluan në qytetet italiane dhe dijetarë si Akuini fituan famë ndërkombëtare; kapitalizmi dhe familjet bankare u shfaqën në Firencia, ku rreth vitit 1300 vepronin Danteja dhe Xhoto.<ref name="See">{{Cite web|last=Sée|first=Henri|title=Modern Capitalism Its Origin and Evolution|url=http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131007010542/http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf|archive-date=2013-10-07|access-date=2013-08-29|website=University of Rennes|publisher=Batoche Books|language=en}}</ref> Në jug, Sicilia ishte shndërruar në [[Emirati i Sicilisë|emirat arab islamik]] në shekullin IX, i cili lulëzoi deri në pushtimin e tij nga italo-normanët në fund të shekullit XI, së bashku me shumicën e principatave langobarde dhe bizantine të Italisë jugore.<ref>{{cite book|last=Ali|first=Ahmed Essa with Othman|title=Studies in Islamic civilization: the Muslim contribution to the Renaissance|year=2010|publisher=International Institute of Islamic Thought|location=Herndon, VA|isbn=978-1-56564-350-5|pages=38–40|language=en}}</ref> Më pas, rajoni u nda ndërmjet [[Mbretëria e Siçilisë|Mbretërisë së Siçilisë]] dhe [[Mbretëria e Napolit|Mbretërisë së Napolit]].{{Efn|Mbretëria e Napolit është emërtim i përdorur nga historianët, por jo nga sundimtarët e saj, të cilët ruajtën emrin origjinal «Mbretëria e Siçilisë» (pra, ekzistonin dy Mbretëri të Siçilisë).}}<ref>Eleni Sakellariou, ''Southern Italy in the Late Middle Ages: Demographic, Institutional and Economic Change in the Kingdom of Naples, c.1440–c.1530'' (Brill, 2012), pp. 63–64.</ref> [[Vdekja e Zezë]] e vitit 1348 vrau ndoshta një të tretën e popullsisë së Italisë.<ref>Stéphane Barry and Norbert Gualde, "The Biggest Epidemics of History" (La plus grande épidémie de l'histoire), in ''L'Histoire'' n° 310, June 2006, pp. 45–46; "[https://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml Plague]". Brown University. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831003435/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml|date=2009-08-31}}</ref> === Periudha e hershme moderne === {{Kryesor|Periudha e Rilindjes italiane}} {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e Italisë së hershme moderne|en|History of early modern Italy}}}} [[File:Italy 1494.svg|thumb|upright=.8|right|Shtetet italiane para [[Luftërat italiane|Luftërave italiane]] të vitit 1494]] Gjatë shekujve XV dhe XVI, Italia ishte vendlindja dhe qendra e [[Rilindja|Rilindjes]]. Kjo periudhë shënoi kalimin nga Mesjeta në epokën moderne dhe u mundësua nga pasuria e grumbulluar prej qyteteve tregtare dhe patronazhi i familjeve sunduese.<ref name="strathern">{{Cite book|last=Strathern|first=Paul|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance|year=2003|language=en}}</ref> Shtetet italiane u shndërruan në shtete rajonale të sunduara nga princër që kontrollonin tregtinë dhe administratën, ndërsa oborret e tyre u bënë qendra të rëndësishme të arteve dhe shkencave. Këto principata drejtoheshin nga dinasti politike dhe familje tregtare, si [[Medici]]t e Firences. Pas përfundimit të [[Skizma perëndimore|Skizmës perëndimore]], [[Martini V|Papa Martini V]] u kthye në [[Shtetet Papale]] dhe e riktheu Italinë si qendrën e vetme të krishterimit perëndimor. [[Banka Medici|Banka e Medicive]] u bë institucioni kreditor i papatit dhe u krijuan lidhje të rëndësishme mes Kishës dhe dinastive të reja politike.<ref name="strathern"/><ref>{{Cite web|url=http://www.florentine-society.ru/Medici_Chapel_Mysteries.htm|title=Michelangelo: Mysteries of Medici Chapel|author=Peter Barenboim; Sergey Shiyan|publisher=SLOVO|location=Moskë|year=2006|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511133416/http://www.florentine-society.ru/Medici_Chapel_Mysteries.htm|archive-date=11 May 2011|isbn=5-8505-0825-2}}</ref> [[File:Leonardo self.jpg|thumb|upright=.7|left|[[Leonardo da Vinçi]], mishërimi i njeriut të Rilindjes, në një autoportret ({{Rreth}} 1512)]] Më 1453, megjithë përpjekjet e [[Nikolla V|Papës Nikolla V]] për të mbështetur bizantinët, qyteti i [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] ra në duart e [[Perandoria Osmane|osmanëve]]. Kjo solli migrimin e dijetarëve dhe teksteve greke drejt Italisë, duke nxitur rizbulimin e [[Humanizmi|humanizmit]] grek.<ref>{{Cite book|title=Renaissance|work=Encyclopædia Britannica|year=2008|edition=O.Ed.|language=en}} {{Cite book|last=Har|first=Michael H.|title=History of Libraries in the Western World|publisher=Scarecrow Press Incorporate|year=1999|isbn=0-8108-3724-2|language=en}} {{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=A Short History of Byzantium|publisher=Knopf|year=1997|isbn=0-6794-5088-2|language=en}}</ref> Sundimtarë humanistë si Federico da Montefeltro dhe [[Piu II|Papa Piu II]] punuan për të themeluar qytete ideale, duke themeluar Urbino dhe Pienza. Pico della Mirandola shkroi ''Fjalimin mbi dinjitetin e njeriut'', që konsiderohet manifesti i Rilindjes. Kjo periudhë pati ndikim mbizotërues mbi artin evropian për shekuj me radhë, me artistë si [[Leonardo da Vinçi]], Botticelli, [[Mikelanxhelo]], [[Rafaelo]], [[Xhoto]], [[Donatello]] dhe [[Ticiani]], si dhe arkitektë si [[Filippo Brunelleschi]], Andrea Palladio dhe Donato Bramante. Eksplorues dhe lundërtarë italianë nga republikat detare, të etur për të gjetur një rrugë alternative drejt Indive e për të anashkaluar osmanët, u ofruan shërbimet e tyre monarkëve të vendeve të Atlantikut dhe luajtën rol kyç në fillimin e [[Epoka e Zbulimeve|Epokës së Zbulimeve]] dhe kolonizimit të Amerikave. Ndër eksploruesit më të njohur ishin [[Kristofor Kolombi]], udhëtimi i të cilit më 1492 nisi kontaktin e vazhdueshëm evropian me Amerikën, kolonizimin dhe shfrytëzimin e saj;<ref>{{Cite book|title=Encyclopædia Britannica|edition=1993|volume=16|pages=605ff|language=en}} {{Cite book|last=Morison|title=Christopher Columbus|edition=1955|pages=14ff|language=en}}</ref> John Cabot, i cili kreu eksplorimin e parë të dokumentuar evropian të Amerikës së Veriut që prej [[Fiset Nordike|nordikëve]];<ref>{{Cite web|year=2007|title=Catholic Encyclopedia: John & Sebastian Cabot|url=https://www.newadvent.org/cathen/03126d.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518005335/https://www.newadvent.org/cathen/03126d.htm|archive-date=18 May 2020|access-date=17 May 2008|publisher=newadvent|language=en}}</ref> dhe [[Amerigo Vespucci]], udhëtimet e të cilit konfirmuan se tokat përbënin një kontinent të ri («Botën e Re»), që më pas u emërtua për nder të tij.<ref>{{Cite book|last=Martone|first=Eric|title=Italian Americans: The History and Culture of a People|publisher=ABC-CLIO|year=2016|isbn=978-1-6106-9995-2|page=504|url=https://books.google.com/books?id=MHJ1DQAAQBAJ&pg=PA109|access-date=22 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211001055/https://books.google.com/books?id=MHJ1DQAAQBAJ&pg=PA109|archive-date=11 February 2024|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Greene|first=George Washington|author-link=George Washington Greene|title=The Life and Voyages of Verrazzano|publisher=Folsom, Wells, and Thurston|year=1837|location=Cambridge University|page=13|url=https://books.google.com/books?id=1qsuAAAAYAAJ&pg=PAPA13|access-date=18 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000806/https://books.google.com/books?id=1qsuAAAAYAAJ&pg=PAPA13#v=onepage&q&f=false|archive-date=11 February 2024|url-status=live|via=Google Books|language=en}}</ref> Një aleancë mbrojtëse e njohur si Lidhja italike u krijua mes Venecias, Napolit, Firences, Milanos dhe papatit. [[Lorenzo de' Medici|Lorenzo de' Medici, «i Madhërishmi»]], ishte patroni më i madh i Rilindjes; mbështetja e tij ndihmoi aleancën të ndalte pushtimin turk gjatë [[Rrethimi i Otrantos|rrethimit të Otrantos]]. Megjithatë, aleanca u shpërbë në vitet 1490; pushtimi i [[Karli VIII i Francës|Karlit VIII të Francës]] nisi një varg luftërash në gadishull. Gjatë Rilindjes së Lartë, papë si [[Juli II]] (1503–1513) luftuan për kontrollin e Italisë kundër monarkëve të huaj; [[Pali III]] (1534–1549) parapëlqeu të ndërmjetësonte mes fuqive evropiane për të siguruar paqen. Në mes të këtyre konflikteve, papët Medici [[Leoni X]] (1513–1521) dhe [[Klementi VII]] (1523–1534) u përballën me [[Reformimi protestant|Reformimin protestant]] në Gjermani, Angli dhe gjetkë.<ref>{{Cite book|last=MacCulloch|first=Diarmaid|title=The Reformation: A History|publisher=Penguin Books|year=2005|isbn=978-0143035381|language=en}}</ref> Më 1559, në përfundim të luftërave italiane mes Francës dhe Habsburgëve, rreth gjysma e Italisë (mbretëritë jugore të [[Mbretëria e Napolit|Napolit]], [[Mbretëria e Siçilisë|Siçilisë]], [[Mbretëria e Sardenjës|Sardenjës]] dhe [[Dukati i Milanos|Dukati i Milanos]]) ishte nën sundimin spanjoll, ndërsa gjysma tjetër mbeti e pavarur (shumë shtete vazhduan të ishin formalisht pjesë e Perandorisë së Shenjtë Romake). Papati nisi [[Kundër-Reformimi|Kundër-Reformimin]], ngjarjet kryesore të të cilit përfshinin: [[Koncili i Trentos|Koncili i Trentit]] (1545–1563); miratimin e [[Kalendari gregorian|kalendarit gregorian]]; misionin jezuit në Kinë; [[Luftërat fetare franceze|luftërat fetare franceze]]; përfundimin e [[Lufta Tridhjetëvjeçare|Luftës Tridhjetëvjeçare]] (1618–1648); dhe [[Lufta e Madhe Turke|Luftën e Madhe Turke]]. Ekonomia italiane ra gjatë shekujve XVII dhe XVIII.{{Citim i duhur|date=July 2026}} [[File:Flag of the Cispadane Republic.svg|thumb|upright|Flamuri i Republikës Cispadane, trengjyrëshi i parë italian i miratuar nga një shtet sovran italian (1797)]] Gjatë [[Lufta e Trashëgimisë Spanjolle|Luftës së Trashëgimisë Spanjolle]] (1700–1714), Austria mori shumicën e zotërimeve spanjolle në Itali, përkatësisht Milanon, Napolin dhe Sardenjën; kjo e fundit iu dha Shtëpisë së Savojës në këmbim të Siçilisë më 1720. Më vonë, një degë e Burbonëve u ngjit në fronin e Siçilisë dhe Napolit. Gjatë [[Luftërat Napoleonike|Luftërave Napoleonike]], Italia veriore dhe ajo qendrore u riorganizuan si [[Republikat simotra|republika simotra]] të Francës dhe, më vonë, si [[Mbretëria e Italisë (Napoleonike)|Mbretëria e Italisë]].<ref>{{Cite book|last=Bonaparte|first=Napoleon|title=The Economy of the Empire in Italy: Instructions from Napoleon to Eugène, Viceroy of Italy|work=Exploring the European Past: Texts & Images|edition=Second Edition|editor=Timothy E. Gregory|publisher=Thomson|location=Mason|year=2007|pages=65–66|language=en}}</ref> Jugu u administrua nga [[Joachim Murat]], kunati i Napoleonit. [[Kongresi i Vjenës]] i viteve 1814–1815 rivendosi gjendjen e fundit të shekullit XVIII, por idealet e [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] nuk mund të zhdukeshin dhe u rishfaqën gjatë trazirave politike që karakterizuan fillimin e shekullit XIX. Miratimi i parë i trengjyrëshit italian nga një shtet italian, Republika Cispadane, ndodhi gjatë Italisë napoleonike, pas Revolucionit Francez, i cili përkrahte [[Vetëvendosja|vetëvendosjen]] kombëtare.<ref>{{Cite book|last1=Maiorino|first1=Tarquinio|title=Il tricolore degli italiani. Storia avventurosa della nostra bandiera|last2=Marchetti Tricamo|first2=Giuseppe|last3=Zagami|first3=Andrea|publisher=Arnoldo Mondadori Editore|year=2002|isbn=978-8-8045-0946-2|page=156|language=it}} {{Cite web|url=http://www.esteri.it/MAE/EN/Benvenuti_in_Italia/Conoscere_Italia/bandieraInno.htm|title=The tri-coloured standard|work=Getting to Know Italy|publisher=Ministry of Foreign Affairs|access-date=5 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080223131121/http://www.esteri.it/MAE/EN/Benvenuti_in_Italia/Conoscere_Italia/bandieraInno.htm|archive-date=23 February 2008|language=en}}</ref> Kjo ngjarje përkujtohet me [[Dita e Trengjyrëshit|Ditën e Trengjyrëshit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.normattiva.it/uri-res/N2Ls?urn:nir:stato:legge:1996-12-31;671|title=Article 1 of the law n. 671 of 31 December 1996 ("National celebration of the bicentenary of the first national flag")|language=en}}</ref> === Bashkimi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Unifikimi i Italisë|en|Unification of Italy}}}} Mbretëria e Italisë u krijua si rezultat i përpjekjeve të nacionalistëve italianë dhe monarkistëve besnikë ndaj [[Shtëpia e Savojës|Shtëpisë së Savojës]] për të themeluar një mbretëri të bashkuar që përfshinte të gjithë [[Gadishulli Apenin|Gadishullin Apenin]]. Nga mesi i shekullit XIX, rritja e [[Nacionalizmi italian|nacionalizmit italian]] çoi në revolucion.<ref>{{Cite web|title=Risorgimento in 'Dizionario di Storia'|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/risorgimento_(Dizionario-di-Storia)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922035556/https://www.treccani.it/enciclopedia/risorgimento_(Dizionario-di-Storia)|archive-date=2022-09-22|access-date=2022-09-22|website=treccani.it|language=it}}</ref> Pas [[Kongresi i Vjenës|Kongresit të Vjenës]] më 1815, u shfaq lëvizja politike dhe shoqërore për bashkimin italian, ose ''Risorgimento'', e cila synonte bashkimin e Italisë përmes bashkimit të shteteve dhe çlirimit të tyre nga kontrolli i huaj. Një figurë radikale ishte gazetari patriot [[Giuseppe Mazzini]], themeluesi i lëvizjes politike [[Italia e Re]] në vitet 1830, i cili përkrahte një republikë unitare dhe mbronte një lëvizje të gjerë nacionaliste. Më 1847 u interpretua për herë të parë publikisht «Il Canto degli Italiani», e cila u bë himni kombëtar më 1946.<ref>{{Cite book|last1=Maiorino|first1=Tarquinio|last2=Marchetti Tricamo|first2=Giuseppe|last3=Zagami|first3=Andrea|title=Il tricolore degli italiani. Storia avventurosa della nostra bandiera|year=2002|publisher=Arnoldo Mondadori Editore|language=it|isbn=978-8-8045-0946-2|page=18}}; {{Cite web|title=Fratelli d'Italia|url=https://www.quirinale.it/page/inno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426052752/https://www.quirinale.it/page/inno|archive-date=2023-04-26|access-date=2021-10-01|language=it}}</ref> {{Multiple image | align = right | image1 = Giuseppe Mazzini.jpg | width1 = 173 | image2 = Giuseppe Garibaldi 1861.jpg | width2 = 138 | footer = [[Giuseppe Mazzini]] (majtas), udhëheqës me ndikim të madh i lëvizjes revolucionare italiane; dhe [[Xhuzepe Garibaldi]] (djathtas), i cilësuar si një nga gjeneralët më të mëdhenj të kohëve moderne<ref name="scholar and patriot">{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=iWK7AAAAIAAJ&pg=PA133&dq=Garibaldi+one+of+the+greatest+generals+of+modern+time|title=Scholar and Patriot|publisher=Manchester University Press|via=Google Books|language=en}}</ref> dhe si «Heroi i Dy Botëve», për shkak të fushatave të tij ushtarake në Amerikën e Jugut dhe në Evropë,<ref>{{Cite web|title=Giuseppe Garibaldi (Italian revolutionary)|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/225978/Giuseppe-Garibaldi|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226091529/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/225978/Giuseppe-Garibaldi|archive-date=2014-02-26|access-date=2014-03-06|language=en}}</ref> i cili mori pjesë në shumë fushata ushtarake që çuan drejt bashkimit të Italisë }} Anëtari më i famshëm i «Italisë së Re» ishte revolucionari dhe gjenerali [[Xhuzepe Garibaldi]] (Giuseppe Garibaldi),<ref>Denis Mack Smith, ''Modern Italy: A Political History'', (University of Michigan Press, 1997) f. 15. Një jehonë letrare mund të gjendet te personazhi i Giorgio Violës në romanin ''Nostromo'' të Joseph Conradit.</ref> i cili udhëhoqi përpjekjet republikane për bashkim në Italinë jugore. Megjithatë, monarkia italiane e Shtëpisë së Savojës, në [[Mbretëria e Sardenjës (1720–1861)|Mbretërinë e Sardenjës]], qeveria e së cilës drejtohej nga [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Camillo Benso, konti i Cavourit]], kishte gjithashtu synimin të krijonte një shtet të bashkuar italian. Në kontekstin e [[Revolucionet liberale të vitit 1848|revolucioneve liberale të vitit 1848]] që përfshinë Evropën, u shpall një [[Lufta e Parë Italiane për Pavarësi|luftë e parë e pasuksesshme për pavarësinë e Italisë]] kundër [[Austro-Hungaria|Austro-Hungarisë]]. Më 1855, Sardenja u bë aleate e Britanisë dhe Francës në [[Lufta e Krimesë|Luftën e Krimesë]].<ref>Enrico Dal Lago, «Lincoln, Cavour, and National Unification: American Republicanism and Italian Liberal Nationalism in Comparative Perspective». ''The Journal of the Civil War Era'' 3#1 (2013): 85–113.; William L. Langer, ed., ''An Encyclopedia of World Cup History''. ed. e 4-t, 1968, f. 704–7.</ref> Sardenja luftoi kundër Perandorisë Austriake në [[Lufta e Dytë Italiane për Pavarësi|Luftën e Dytë Italiane për Pavarësi]] të vitit 1859, me ndihmën e Francës, gjë që solli çlirimin e [[Lombardia|Lombardisë]]. Sipas Marrëveshjes së Plombières, Sardenja ia lëshoi [[Savojë|Savojën]] dhe [[Nica|Nicën]] Francës, ngjarje që shkaktoi eksodin e banorëve të Nicës.<ref>{{Cite web|date=2017-08-28|title="Un nizzardo su quattro prese la via dell'esilio" in seguito all'unità d'Italia, dice lo scrittore Casalino Pierluigi|url=https://www.montecarlonews.it/2017/08/28/notizie/argomenti/altre-notizie-1/articolo/un-nizzardo-su-quattro-prese-la-via-dellesilio-in-seguito-allunita-ditalia-dice-lo-scrittore.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219165302/http://web.archive.org/web/20200219165302/http://www.montecarlonews.it/2017/08/28/notizie/argomenti/altre-notizie-1/articolo/un-nizzardo-su-quattro-prese-la-via-dellesilio-in-seguito-allunita-ditalia-dice-lo-scrittore.html|archive-date=2020-02-19|access-date=2021-05-14|language=it}}</ref> Më 1860–1861, Garibaldi udhëhoqi përpjekjet për bashkim në Napoli dhe Sicili.<ref>Mack Smith, Denis (1997). ''Modern Italy; A Political History''. Ann Arbor: The University of Michigan Press. {{ISBN|0-4721-0895-6}}.</ref> [[Teano]] ishte vendi i takimit të famshëm midis Garibaldit dhe [[Viktor Emanueli II|Viktor Emanuelit II]], mbretit të fundit të Sardenjës, gjatë të cilit Garibaldi i shtrëngoi dorën dhe e përshëndeti si mbret të Italisë. Më 1860, Cavouri ra dakord që Italia jugore e Garibaldit të bashkohej me Mbretërinë e Sardenjës. Kjo i mundësoi qeverisë sarde të [[Shpallja e Mbretërisë së Italisë|shpallte një mbretëri të bashkuar italiane]] më 17 mars 1861,<ref>{{Cite news|date=2017-03-17|title=Everything you need to know about March 17th, Italy's Unity Day|url=https://www.thelocal.it/20170317/everything-to-know-about-march-17th-italys-unity-unification-risorgimento-day|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170617212538/https://www.thelocal.it/20170617212538/https://www.thelocal.it/20170317/everything-to-know-about-march-17th-italys-unity-unification-risorgimento-day|archive-date=2017-06-17|access-date=2017-07-17|language=en}}</ref> me Viktor Emanuelin II si mbretin e saj të parë. Më 1865, kryeqyteti i mbretërisë u zhvendos nga Torino në Firence. Më 1866, Viktor Emanueli II, aleat me [[Prusia|Prusinë]] gjatë [[Lufta Austro-Prusiane|Luftës Austro-Prusiane]], zhvilloi [[Lufta e Tretë Italiane për Pavarësi|Luftën e Tretë Italiane për Pavarësi]], e cila përfundoi me aneksimin e [[Veneto|Venetos]] nga Italia. Më në fund, më 1870, kur Franca e braktisi Romën gjatë [[Lufta Franko-Prusiane|Luftës Franko-Prusiane]], italianët [[Marrja e Romës|pushtuan Shtetet Papnore]] dhe përfunduan bashkimin e Italisë, pas së cilës kryeqyteti u zhvendos në Romë.<ref name="scholar and patriot"/> === Periudha liberale === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Mbretëria e Italisë|en|Kingdom of Italy}}, {{ill|Diaspora italiane|en|Italian diaspora}}, [[Perandoria Italiane]] dhe {{ill|Historia ushtarake e Italisë gjatë Luftës së Parë Botërore|en|Military history of Italy during World War I}}}} [[File:VictorEmmanuel2.jpg|thumb|125px|Majtas: [[Viktor Emanueli II]], figurë kryesore e bashkimit; u bë mbreti i parë i Italisë së bashkuar.]] [[File:Camillo Benso Cavour di Ciseri.jpg|thumb|141px|Djathtas: [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Camillo Benso, konti i Cavourit]], figurë kryesore e bashkimit; u bë kryeministri i Italisë së bashkuar.]] Kushtetuta e Sardenjës u shtri në gjithë Italinë më 1861 dhe u garantonte liri themelore qytetarëve të shtetit të ri; megjithatë, ligjet zgjedhore përjashtonin shtresat pa pasuri. Mbretëria e re qeverisej nga një monarki kushtetuese parlamentare e dominuar nga liberalët. Ndërsa Italia veriore u industrializua me shpejtësi, zonat rurale në veri dhe në jug mbetën të pazhvilluara dhe të mbipopulluara, duke i detyruar miliona njerëz të emigronin dhe duke nxitur një diasporë të madhe e me ndikim. [[Partia Socialiste Italiane|Partia Socialiste e Italisë]] u fuqizua, duke sfiduar establishmentin tradicional liberal dhe konservator. Në dy dekadat e fundit të shekullit XIX, Italia u shndërrua në një fuqi koloniale<ref>{{Cite web |title=The Italian Colonial Empire |url=http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224012449/http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |archive-date=2012-02-24 |access-date=2012-06-17 |publisher=All Empires |quote=At its peak, just before WWII, the Italian Empire comprehended the territories of present time Italy, Albania, Rhodes, Dodecanese, Libya, Ethiopia, Eritrea, the majority of Somalia and the little concession of Tientsin in China |language=en}}</ref> duke nënshtruar [[Eritrea italiane|Eritrenë]], Somalinë, Tripolitaninë dhe Kirenaikën në Afrikë.<ref>(Bosworth (2005), f. 49.)</ref> Më 1913 u miratua e drejta universale e votës për burrat. Periudha para [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] u dominua nga [[Giovanni Giolitti]], i cili shërbeu pesë herë si kryeministër midis viteve 1892 dhe 1921.<ref>{{Cite book |last=Duggan |first=Christopher |title=The Force of Destiny: A History of Italy Since 1796 |publisher=Penguin Books |year=2002 |isbn=978-0140288865 |language=en}}</ref> [[File:Trento 3 novembre 1918.jpg|thumb|Kalorësia italiane në [[Trento]] më 3 nëntor 1918, pas fitores vendimtare në [[Beteja e Vittorio Venetos|Betejën e Vittorio Venetos]]]] [[Hyrja e Italisë në Luftën e Parë Botërore|Italia hyri në Luftën e Parë Botërore]] më 1915 me synimin për të përfunduar bashkimin kombëtar; për këtë arsye, nga këndvështrimi historiografik, lufta konsiderohet edhe Lufta e Katërt Italiane për Pavarësi,<ref>{{Cite web|date=2015-03-06|title=Il 1861 e le quattro Guerre per l'Indipendenza (1848–1918) |url=http://www.piacenzaprimogenita150.it/index.php?it%2F176%2Fil-1861-e-le-quattro-guerre-per-lindipendenza-1848-1918|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319075828/http://www.piacenzaprimogenita150.it/index.php?it%2F176%2Fil-1861-e-le-quattro-guerre-per-lindipendenza-1848-1918|archive-date=2022-03-19|access-date=2021-03-12|language=it}}</ref> si përmbyllja e [[Bashkimi i Italisë|bashkimit të Italisë]].<ref>{{Cite web|title=La Grande Guerra nei manifesti italiani dell'epoca|url=http://www.beniculturali.it/mibac/export/MiBAC/sito-MiBAC/Contenuti/MibacUnif/Eventi/visualizza_asset.html_1239896580.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923183754/http://www.beniculturali.it/mibac/export/MiBAC/sito-MiBAC/Contenuti/MibacUnif/Eventi/visualizza_asset.html_1239896580.html|archive-date=2015-09-23|access-date=2021-03-12|language=it}}; {{Cite book|last=Genovesi|first=Piergiovanni|url=https://books.google.com/books?id=_LntMIUOXngC&q=%22quarta+guerra+d%27indipendenza%22&pg=PA41|title=Il Manuale di Storia in Italia, di Piergiovanni Genovesi|date=2009-06-11|publisher=FrancoAngeli|isbn=978-8-8568-1868-0|language=it|access-date=2021-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116110143/https://books.google.com/books?id=_LntMIUOXngC&q=%22quarta+guerra+d%27indipendenza%22&pg=PA41#v=snippet&q=%22quarta%20guerra%20d'indipendenza%22&f=false|archive-date=2024-01-16|url-status=live}}</ref> Italia, e lidhur zyrtarisht me [[Perandoria Gjermane|Perandorinë Gjermane]] dhe atë austro-hungareze në [[Aleanca e Trefishtë (1882)|Aleancën e Trefishtë]], iu bashkua [[Aleatët e Luftës së Parë Botërore|Aleatëve]] më 1915, duke hyrë në luftë me një [[Traktati i fshehtë i Londrës|premtim]] për përfitime të konsiderueshme territoriale, ku përfshiheshin [[Kranjska e Brendshme]] perëndimore, ish-[[Bregdeti austriak]], [[Dalmacia]] dhe pjesë të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Kontributi i vendit në fitoren e Aleatëve i siguroi një vend mes fuqive të quajtura «[[Katër të Mëdhenjtë (Lufta e Parë Botërore)|Katër të Mëdhenjtë]]». Riorganizimi i ushtrisë dhe rekrutimi i detyrueshëm çuan në fitore italiane. Në tetor 1918, italianët nisën një ofensivë të madhe, e cila përfundoi me fitore në [[Beteja e Vittorio Venetos|Betejën e Vittorio Venetos]].<ref>Burgwyn, H. James: ''Italian foreign policy in the interwar period, 1918–1940.'' Greenwood Publishing Group, 1997, f. 4. {{ISBN|0-2759-4877-3}}. Schindler, John R.: ''Isonzo: The Forgotten Sacrifice of the Great War.'' Greenwood Publishing Group, 2001, f. 303. {{ISBN|0-2759-7204-6}}. Mack Smith, Denis: ''Mussolini.'' Knopf, 1982, f. 31. {{ISBN|0-3945-0694-4}}.</ref> Kjo shënoi fundin e luftës në Frontin Italian, siguroi shpërbërjen e Perandorisë Austro-Hungareze dhe luajti rol të rëndësishëm në përfundimin e luftës më pak se dy javë më vonë.<ref>{{Cite book |last=Gooch |first=John |title=The Italian Army and the First World War |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |isbn=978-0521194883 |language=en}}</ref> Gjatë luftës, vdiqën më shumë se 650.000 ushtarë italianë dhe po aq civilë,<ref>{{Cite book|last=Mortara|first=G|title=La Salute pubblica in Italia durante e dopo la Guerra|publisher=Yale University Press|year=1925|location=New Haven|language=it}}</ref> ndërsa mbretëria ishte në prag të falimentimit. [[Traktati i Saint-Germain-en-Laye (1919)|Traktati i Saint-Germain-en-Laye]] (1919) dhe [[Traktati i Rapallos (1920)|Traktati i Rapallos]] (1920) lejuan aneksimin e [[Trentino|Trentinos]] dhe [[Provinca autonome e Bolcanos|Tiroli i Jugut]], [[Marshi Julian]], [[Istria]], [[Gjiri i Kvarnerit]] dhe qyteti dalmat i [[Zara|Zarës]]. Traktati i mëvonshëm i Romës (1924) çoi në aneksimin e [[Fiume|Fiumes]] nga Italia. Italia nuk i mori territoret e tjera të premtuara nga Traktati i Londrës; prandaj, ky rezultat u denoncua si një «[[fitore e gjymtuar]]» nga [[Benito Mussolini]], gjë që ndihmoi në ngritjen e [[Fashizmi italian|fashizmit italian]]. Historianët e shohin «fitoren e gjymtuar» si një «mit politik», të përdorur nga fashistët për të nxitur imperializmin italian.<ref>G. Sabbatucci, ''La vittoria mutilata'', në AA.VV., ''Miti e storia dell'Italia unita'', Il Mulino, Bolonja, 1999, f. 101–106.</ref> Italia fitoi një vend të përhershëm në këshillin ekzekutiv të [[Lidhja e Kombeve|Lidhjes së Kombeve]].<ref>{{Cite book |last=Walters |first=F. P. |title=A History of the League of Nations |publisher=Oxford University Press |year=1952 |language=en}}</ref> === Regjimi fashist dhe Lufta e Dytë Botërore === {{Hatnote|Artikuj kryesorë: {{ill|Italia fashiste|en|Fascist Italy}}, {{ill|Historia ushtarake e Italisë gjatë Luftës së Dytë Botërore|en|Military history of Italy during World War II}}, {{ill|Fushata italiane (Lufta e Dytë Botërore)|en|Italian campaign (World War II)}} dhe {{ill|Holokausti në Itali|en|The Holocaust in Italy}}}} [[File:Mussolini mezzobusto.jpg|thumb|upright=.7|left|Diktatori fashist [[Benito Mussolini]] e quajti veten ''Duce'' dhe e sundoi vendin nga viti 1922 deri në [[Rënia e regjimit fashist në Itali|rrëzimin e tij]] më 1943.]] [[Biennio Rosso|Agjitacionet socialiste]] që pasuan shkatërrimet e Luftës së Madhe, të frymëzuara nga [[Revolucioni rus]], çuan në kundërrevolucion dhe shtypje në të gjithë Italinë. Elita liberale, e frikësuar nga një revolucion i ngjashëm me atë sovjetik, nisi të mbështeste [[Partia Kombëtare Fashiste|Partinë e vogël Kombëtare Fashiste]], të drejtuar nga Mussolini. Në tetor 1922, [[Këmishat e zeza]] të Partisë Kombëtare Fashiste organizuan një demonstratë masive dhe grushtin e shtetit të njohur si «[[Marshimi mbi Romë]]». Mbreti [[Viktor Emanueli III]] e emëroi Mussolinin [[Kryeministri i Italisë|kryeministër]], duke ua kaluar pushtetin fashistëve pa konflikt të armatosur.<ref>{{Cite book|last=Lyttelton|first=Adrian|title=The Seizure of Power: Fascism in Italy, 1919–1929|date=2008|publisher=Routledge|isbn=978-0-4155-5394-0|location=New York|pages=75–77|language=en}}; {{Cite news|title=March on Rome {{!}} Italian history|url=https://www.britannica.com/event/March-on-Rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150504055509/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508871/March-on-Rome|archive-date=2015-05-04|access-date=2017-07-25|work=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> Mussolini i ndaloi partitë politike dhe kufizoi liritë personale, duke vendosur një diktaturë. Këto veprime tërhoqën vëmendjen ndërkombëtare dhe frymëzuan diktatura të ngjashme në [[Gjermania Naziste|Gjermaninë naziste]] dhe në Japoni.<ref>{{Cite book|last=Payne|first=Stanley G.|title=A History of Fascism, 1914–1945|publisher=University of Wisconsin Press|year=1995|isbn=978-0299148744|language=en}}</ref> [[Fashizmi]] mbështetej te nacionalizmi dhe imperializmi italian, duke synuar zgjerimin e zotërimeve italiane përmes pretendimeve [[Irredentizmi|irredentiste]], të mbështetura te trashëgimia e Perandorisë Romake dhe e perandorive veneciane.<ref>{{Cite book|last=Rodogno|first=Davide|author-link=Davide Rodogno|title=Fascism's European Empire: Italian Occupation during the Second World War|date=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, England|page=88|language=en}}; {{Cite book|last=Kallis|first=Aristotle A.|title=Fascist ideology: territory and expansionism in Italy and Germany, 1922–1945|date=2000|publisher=Routledge|location=London, England; New York City, USA|pages=41|language=en}}; {{Cite book|last1=Ball|first1=Terence|title=The Cambridge History of Twentieth-Century Political Thought|last2=Bellamy|first2=Richard|pages=133|language=en}}; {{Cite book|last=Stephen J. Lee|url=https://books.google.com/books?id=u-mm5UDlzBEC&pg=PA157|title=European Dictatorships, 1918–1945|date=2008|publisher=Routledge|isbn=978-0-4154-5484-1|pages=157–158|access-date=2022-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211001320/https://books.google.com/books?id=u-mm5UDlzBEC&pg=PA157#v=onepage&q&f=false|archive-date=2024-02-11|url-status=live|language=en}}</ref> Për këtë arsye, fashistët ndoqën një politikë të jashtme ndërhyrëse. Më 1935, Mussolini [[Lufta e Dytë Italo-Etiopiane|pushtoi Etiopinë]] dhe themeloi Afrikën Lindore Italiane, gjë që solli izolimin ndërkombëtar. Italia u tërhoq nga [[Lidhja e Kombeve]]. Më pas, Italia u [[Pakti i Çeliktë|aleatua me Gjermaninë naziste]] dhe me [[Pakti Trepalësh|Perandorinë e Japonisë]], si dhe mbështeti fuqimisht [[Francisko Franko|Francisco Francon]] gjatë [[Lufta Civile Spanjolle|Luftës Civile Spanjolle]]. Në prill 1939, Italia [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtoi Shqipërinë]].<ref>{{Cite book|last=Bosworth|first=R. J. B.|title=Mussolini's Italy: Life Under the Fascist Dictatorship, 1915–1945|publisher=Penguin Books|year=2005|isbn=978-0143038568|language=en}}</ref> Italia hyri në Luftën e Dytë Botërore më 10 qershor 1940. Në atë kohë, Franca e kishte humbur praktikisht [[Beteja e Francës|Betejën e Francës]]. Në periudha të ndryshme, italianët përparuan në Somalilandën Britanike, në [[Egjipti|Egjipt]], në Ballkan dhe në frontet lindore. Megjithatë, ata u mundën në [[Fronti Lindor (Lufta e Dytë Botërore)|Frontin Lindor]], si edhe në fushatat e Afrikës Lindore dhe të [[Fushata e Afrikës së Veriut|Afrikës së Veriut]], duke humbur zotërimet e tyre në Afrikë dhe në Ballkan. [[Krimet e luftës italiane|Krimet italiane të luftës]] përfshinin [[Vrasjet jashtëgjyqësore|vrasje jashtëgjyqësore]] dhe [[Spastrimi etnik|spastrime etnike]],<ref>James H. Burgwyn (2004). [http://www.ingentaconnect.com/content/routledg/rmis/2004/00000009/00000003/art00005 General Roatta's war against the partisans in Yugoslavia: 1942] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054155/http://www.ingentaconnect.com/content/routledg/rmis/2004/00000009/00000003/art00005|date=2013-09-21}}, Journal of Modern Italian Studies, Volume 9, Number 3, pp. 314–329(16)|language=en</ref> duke deportuar rreth 25.000 njerëz — kryesisht jugosllavë — në kampet italiane të përqendrimit dhe gjetkë. [[Partizanët Jugosllavë]] kryen krimet e tyre kundër popullsisë etnike italiane gjatë luftës dhe pas saj, përfshirë [[Masakrat e Foibes|masakrat e foibeve]]. Një [[Pushtimi aleat i Sicilisë|pushtim aleat i Sicilisë]] nisi në korrik 1943 dhe çoi në [[Rënia e regjimit fashist në Itali|shembjen e regjimit fashist]] më 25 korrik. Mussolini u rrëzua nga pushteti dhe u arrestua me urdhër të mbretit [[Viktor Emanueli III]]. Më 3 shtator, Italia nënshkroi [[Armëpushimi i Kasibilës|Armëpushimin e Kasibilës]],<!-- Nga en.wiki: ai hyri në fuqi më 8 shtator --> duke i dhënë fund luftës së saj me Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara. Gjermanët, me ndihmën e fashistëve italianë, arritën të merrnin nën kontroll Italinë veriore dhe qendrore ([[Operacioni Achse]]). Vendi mbeti fushëbetejë, ndërsa Aleatët përparonin nga jugu. [[File:01 partigiani a milano1.jpg|thumb|[[Rezistenca italiane|Partizanë italianë]] në Milano gjatë kryengritjes së fundit që çoi në çlirimin e Italisë në prill 1945]] Në veri, gjermanët krijuan [[Republika Sociale Italiane|Republikën Sociale Italiane]] (RSI), një [[Shteti kukull|shtet kukull]] nazist dhe regjim bashkëpunues, me Mussolinin si udhëheqës pasi parashutistët gjermanë e [[Operacioni i Gran Sasso|shpëtuan]]. Pjesa e mbetur e trupave italiane u organizua në [[Ushtria italiane e bashkëluftimit|Ushtrinë Italiane të Bashkëluftimit]], e cila luftoi përkrah Aleatëve, ndërsa forca të tjera italiane, besnike ndaj Mussolinit, zgjodhën të luftonin përkrah gjermanëve në Ushtrinë Kombëtare Republikane. Trupat gjermane, me bashkëpunimin e RSI-së, kryen masakra dhe deportuan mijëra hebrenj në kampet e shfarosjes. Pas armëpushimit u shfaq [[Rezistenca Italiane]], e cila zhvilloi luftë guerile kundër pushtuesve gjermanë nazistë dhe bashkëpunëtorëve të tyre.<ref>G. Bianchi, ''La Resistenza'', në: AA.VV., ''Storia d'Italia'', vëll. 8, fq. 368–369.|language=it</ref> Një aspekt i kësaj periudhe ishte [[Lufta civile italiane]], e shkaktuar nga luftimet midis partizanëve dhe forcave fashiste të RSI-së.<ref>{{Cite web|title=Storia della guerra civile in Italia|url=https://www.istitutobiggini.it/storia_pisano.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013183444/https://www.istitutobiggini.it/storia_pisano.pdf|archive-date=2022-10-13|access-date=2023-08-28|language=it}}; Shihni librat e historianit italian [[Giorgio Pisanò]], ''Storia della guerra civile in Italia'', 1943–1945, 3 vëll., Milano, FPE, 1965, dhe librin ''L'Italia della guerra civile'' («Italia e luftës civile»), botuar më 1983 nga shkrimtari dhe gazetari italian [[Indro Montanelli]], si vëllimi i pesëmbëdhjetë i ''Storia d'Italia'' («Historia e Italisë») nga i njëjti autor.</ref><ref>{{Cite book|last=Pavone|first=Claudio|title=Una guerra civile. Saggio storico sulla moralità della Resistenza|date=1991|publisher=Bollati Boringhieri|isbn=8-8339-0629-9|location=Torino|page=238|language=it}}</ref> Në prill 1945, kur disfata dukej e pashmangshme, Mussolini u përpoq të arratisej drejt veriut,<ref>{{Citation|last=Viganò|first=Marino|title=Un'analisi accurata della presunta fuga in Svizzera|date=2001|work=Nuova Storia Contemporanea|volume=3|language=it}}</ref> por u kap dhe u ekzekutua menjëherë nga partizanët.<ref>{{Cite news|date=1945-04-28|title=1945: Italian partisans kill Mussolini|url=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/28/newsid_3564000/3564529.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111126075555/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/28/newsid_3564000/3564529.stm|archive-date=2011-11-26|access-date=2011-10-17|publisher=BBC News|language=en}}</ref> Armiqësitë përfunduan më 29 prill 1945, kur forcat gjermane në Itali u dorëzuan ([[Dorëzimi i Kazertës|Dorëzimi i Kazertës]]). Gati gjysmë milioni italianë vdiqën gjatë luftës,<ref>{{Cite encyclopedia|title=Italy – Britannica Online Encyclopedia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297474/Italy|access-date=2010-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306095718/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297474/Italy|archive-date=2012-03-06|url-status=live|language=en}}</ref> shoqëria ishte e përçarë dhe ekonomia pothuajse e shkatërruar — të ardhurat për frymë më 1944 arritën pikën më të ulët që nga viti 1900.<ref>{{Cite book|title=Liberal and fascist Italy, 1900–1945|date=2002|publisher=Oxford University Press|editor-last=Lyttelton|editor-first=Adrian|page=13|language=en}}</ref> Pas luftës pati një ringjallje të republikanizmit italian, që çoi në [[Referendumi institucional italian 1946|referendumin institucional italian të vitit 1946]].<ref>{{Cite encyclopedia|title=Italia|encyclopedia=Dizionario enciclopedico italiano|publisher=Treccani|date=1970|volume=VI|page=456|language=it}}</ref> === Epoka republikane === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e Republikës Italiane|en|History of the Italian Republic}}}} Italia u bë republikë pas referendumit të vitit 1946<ref>{{Cite AV media|url=https://archive.org/details/1946-06-06_Damage_Foreshadows_A-Bomb_Test|title=Damage Foreshadows A-Bomb Test, 1946/06/06 (1946) |publisher=Universal Newsreel|year=1946|access-date=2012-02-22|language=en}}</ref>, të mbajtur më 2 qershor, ditë që prej atëherë festohet si ''{{ill|Festa della Repubblica|en|Festa della Repubblica}}''. Kjo ishte hera e parë që gratë votuan në zgjedhje kombëtare.<ref>{{Cite web|title=Italia 1946: le donne al voto, dossier a cura di Mariachiara Fugazza e Silvia Cassamagnaghi |url=http://www.insmli.it/pubblicazioni/35/Voto%20donne%20versione%20def.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520041048/http://www.insmli.it/pubblicazioni/35/Voto%20donne%20versione%20def.pdf|archive-date=2011-05-20|access-date=2011-05-30|language=it}}; {{Cite news|title=La prima volta in cui le donne votarono in Italia, 75 anni fa|url=https://www.ilpost.it/2021/03/10/primo-voto-italia-donne-10-marzo-1946|access-date=2021-08-24|work=Il Post|date=2021-03-10|language=it}}</ref> Umberto II, i biri i Viktor Emanuelit III, u detyrua të abdikonte. Kushtetuta republikane u miratua më 1948. Sipas {{ill|Traktati i Parisit ndërmjet Italisë dhe Fuqive Aleate|en|Treaty of Paris between Italy and the Allied Powers}}, territoret pranë [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]] iu aneksuan [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]], duke shkaktuar [[Eksodi istriano-dalmat|eksodin istriano-dalmat]], gjatë të cilit emigruan rreth 300.000 [[Italianët istrianë|istrianë]] dhe [[Italianët dalmatë|dalmatë]].<ref>{{Cite web|last=Tobagi|first=Benedetta|title=La Repubblica italiana {{!}} Treccani, il portale del sapere|url=http://www.treccani.it/scuola/lezioni/storia/la_repubblica_italiana.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305001726/http://www.treccani.it/scuola/lezioni/storia/la_repubblica_italiana.html|archive-date=2016-03-05|access-date=2015-01-28|publisher=Treccani.it|language=it}}</ref> Italia humbi të gjitha zotërimet e saj koloniale, duke i dhënë fund [[Perandoria Italiane|Perandorisë Italiane]]. [[File:Alcide de Gasperi 2.jpg|thumb|upright=.7|[[Alcide De Gasperi]], [[Kryeministri i Italisë|kryeministri]] i parë i Italisë republikane dhe një nga Etërit themelues të Bashkimit Evropian]] Frika nga marrja e pushtetit nga komunistët luajti rol vendimtar në [[Zgjedhjet e përgjithshme italiane të vitit 1948|zgjedhjet e vitit 1948]], kur [[Democrazia Cristiana|Demokracia e Krishterë]], nën drejtimin e [[Alcide De Gasperi]]t, fitoi bindshëm.<ref>{{Cite book|last1=Lawrence S. Kaplan|url=https://books.google.com/books?id=UV-ti1sYcbcC|title=NATO 1948: The Birth of the Transatlantic Alliance |last2=Morris Honick|date=2007|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-7425-3917-4|pages=52–55|access-date=2020-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116110143/https://books.google.com/books?id=UV-ti1sYcbcC|archive-date=2024-01-16|url-status=live|language=en}}; {{Cite book|author=Robert Ventresca|title=From Fascism to Democracy: Culture and Politics in the Italian Election of 1948 |publisher=University of Toronto Press|date=2004|pages=236–37|language=en}}</ref> Si rrjedhojë, më 1949 Italia u bë anëtare e [[NATO|NATO-s]]. [[Plani Marshall]] e rigjallëroi ekonominë, e cila deri në fund të viteve 1960 përjetoi një periudhë të quajtur {{ill|Mrekullia ekonomike italiane|en|Italian economic miracle}}. Në vitet 1950, Italia u bë një nga vendet themeluese të [[Komunitetet Evropiane|Komuniteteve Evropiane]], pararendëse të Bashkimit Evropian. Nga fundi i viteve 1960 deri në fillim të viteve 1980, vendi përjetoi ''{{ill|Vitet e Plumbit (Itali)|en|Years of Lead (Italy)}}'', të karakterizuara nga vështirësi ekonomike, veçanërisht pas [[Kriza e naftës e vitit 1973|krizës së naftës të vitit 1973]], konflikte shoqërore dhe masakra terroriste.<ref>{{Cite web|year=1995|title=Commissione parlamentare d'inchiesta sul terrorismo in Italia e sulle cause della mancata individuazione dei responsabili delle stragi (Parliamentary investigative commission on terrorism in Italy and the failure to identify the perpetrators)|url=http://www.isn.ethz.ch/php/documents/collection_gladio/report_ital_senate.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20060819211212/http://www.isn.ethz.ch/php/documents/collection_gladio/report_ital_senate.pdf <!-- Nga en.wiki: Bot retrieved archive -->|archive-date=2006-08-19|access-date=2006-05-02|language=it}}; {{In lang|en|it|fr|de}} {{Cite web|title=Secret Warfare: Operation Gladio and NATO's Stay-Behind Armies|url=http://www.isn.ethz.ch/php/collections/coll_gladio.htm#Documents|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060425182721/http://www.isn.ethz.ch/php/collections/coll_gladio.htm|archive-date=2006-04-25|access-date=2006-05-02|publisher=Swiss Federal Institute of Technology / International Relation and Security Network|language=en}}; {{Cite web|date=2000-06-24|title=Clarion: Philip Willan, Guardian, 24 June 2000, p. 19 |url=http://www.cambridgeclarion.org/press_cuttings/us.terrorism_graun_24jun2000.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100329113138/http://www.cambridgeclarion.org/press_cuttings/us.terrorism_graun_24jun2000.html|archive-date=2010-03-29|access-date=2010-04-24|publisher=Cambridgeclarion.org|language=en}}</ref> Ekonomia u rimëkëmb dhe Italia u bë fuqia e pestë industriale në botë, pasi në vitet 1970 iu bashkua [[G7|Grupit të Shtatë (G7)]]. Megjithatë, borxhi publik u rrit me shpejtësi duke kaluar 100% të PBB-së. Midis viteve 1992 dhe 1993, Italia u përball me sulme terroriste të kryera nga [[Mafia siçiliane]], si pasojë e masave të reja qeveritare kundër mafias.<ref>{{Cite web|date=2012-03-08|title=New Arrests for Via D'Amelio Bomb Attack|url=https://www.corriere.it/International/english/articoli/2012/03/08/borsellino.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013204755/http://www.corriere.it/International/english/articoli/2012/03/08/borsellino.shtml|archive-date=2012-10-13|access-date=2019-02-09|website=Corriere della Sera|language=en}}</ref> Votuesit, të zhgënjyer nga paraliza politike, borxhi i madh publik dhe korrupsioni i përhapur i zbuluar nga hetimi [[Mani pulite|Duart e Pastra]], kërkuan reforma rrënjësore. Demokristianët, të cilët kishin qeverisur për gati 50 vjet, përjetuan një krizë dhe u shpërbënë, duke u ndarë në fraksione.<ref>{{Cite journal|last=Buonomo|first=Giampiero|year=2015|title=Tovaglie pulite|journal=Mondoperaio Edizione Online|language=it}}</ref> Komunistët u riorganizuan si forcë socialdemokrate. Gjatë viteve 1990 dhe 2000, koalicionet e qendrës së djathtë (të dominuara nga manjati i medias [[Silvio Berlusconi]]) dhe të qendrës së majtë (të drejtuara nga profesori [[Romano Prodi]]) qeverisën me radhë. Në fillim të shekullit XXI, Italia përjetoi një periudhë të zgjatur paqëndrueshmërie politike dhe ekonomike, të ndikuar fort nga krizat ndërkombëtare. Pasojat e [[Recesioni i madh|Recesionit të Madh]], që nisi në vitin 2008, patën ndikim të ndjeshëm në ekonominë dhe financat publike të vendit, duke çuar në miratimin e masave shtrënguese dhe në mbështetje më të madhe te qeveritë teknokrate ose të koalicionit të gjerë, të synuara për të siguruar stabilitet dhe besueshmëri ndërkombëtare.<ref>{{Cite news|last=Hooper|first=John|date=2011-11-16|title=Mario Monti appoints technocrats to steer Italy out of economic crisis|url=https://www.theguardian.com/world/2011/nov/16/mario-monti-technocratic-cabinet-italy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319230844/https://web.archive.org/web/20200319230844/https://www.theguardian.com/world/2011/nov/16/mario-monti-technocratic-cabinet-italy|archive-date=2020-03-19|access-date=2020-03-19|work=The Guardian|language=en}}</ref> [[File:Imigrantes salvos no Mar Mediterrâneo - SALVAMAR 2015 (52149723177).jpg|300px|thumb|[[Illegal immigrants|Emigrantë të paligjshëm]] në Detin Mesdhe, duke lundruar drejt portit italian të [[Katania|Katanias]], më 5 shtator 2015]] Gjatë viteve 2010, kryeministri i ri [[Matteo Renzi]] u përpoq të sillte reforma institucionale, të cilat synonin të thjeshtonin sistemin politik dhe të forconin degën ekzekutive, por këto nisma u rrëzuan në një [[Italian constitutional referendum, 2016|referendum]] më 2016. Në të njëjtën kohë, [[European migrant crisis|kriza evropiane e migracionit]] e vendosi Italinë në një rol qendror, si pikë e rëndësishme hyrjeje në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] përmes Mesdheut,<ref>{{Cite news|date=2018-05-21|title=What will Italy's new government mean for migrants?|url=https://www.thelocal.it/20180521/what-will-italys-new-government-mean-for-migrants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401231010/https://www.thelocal.it/20180521/what-will-italys-new-government-mean-for-migrants|archive-date=2019-04-01|access-date=2018-06-08|work=The Local Italy|language=en}}</ref> duke sjellë një fluks të madh migrantësh dhe azilkërkuesish, veçanërisht nga Afrika nënsahariane.<ref>{{Cite news|date=2017-07-18|title=African migrants fear for future as Italy struggles with surge in arrivals|url=https://www.reuters.com/article/us-italy-migrants-africa/african-migrants-fear-for-future-as-italy-struggles-with-surge-in-arrivals-idUSKBN1A30QD|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402002627/https://www.reuters.com/article/us-italy-migrants-africa/african-migrants-fear-for-future-as-italy-struggles-with-surge-in-arrivals-idUSKBN1A30QD|archive-date=2019-04-02|access-date=2018-06-08|work=Reuters|language=en}}</ref> Ky zhvillim pati pasoja të dukshme shoqërore dhe politike, duke nxitur debat publik në rritje mbi imigracionin dhe duke sjellë rritjen e mbështetjes për partitë populiste.<ref>{{Cite news|title=Italy starts to show the strains of migrant influx|url=https://www.thelocal.it/20150519/migrant-surge-tests-italys-humanitarian-instincts|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429061446/https://web.archive.org/web/20170429061446/https://www.thelocal.it/20150519/migrant-surge-tests-italys-humanitarian-instincts|archive-date=2017-04-29|access-date=2017-01-10|work=The Local|language=en}}; {{Cite news|title=Italy's far right jolts back from dead|url=http://www.politico.eu/article/italys-other-matteo-salvini-northern-league-politicians-media-effettosalvini|access-date=2017-01-10|work=Politico|date=2016-02-03|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119122156/http://www.politico.eu/article/italys-other-matteo-salvini-northern-league-politicians-media-effettosalvini|archive-date=2017-01-19|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018-05-24|title=Opinion – The Populists Take Rome|url=https://www.nytimes.com/2018/05/24/opinion/populists-rome-five-star-movement.html|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220103/https://www.nytimes.com/2018/05/24/opinion/populists-rome-five-star-movement.html|archive-date=2022-01-03|access-date=2018-06-02|work=The New York Times|language=en}}{{Cbignore}}</ref> [[Pandemia e COVID-19 në Itali|Pandemia e COVID-19]], e cila nisi në vitin 2020, ndikoi rëndë shëndetin publik dhe ecurinë ekonomike të vendit, duke i përkeqësuar dobësitë strukturore ekzistuese.<ref>{{Cite news|last=Ellyatt|first=Holly|date=2020-03-19|title=Italy's lockdown will be extended, prime minister says as death toll spikes and hospitals struggle|url=https://www.cnbc.com/2020/03/19/italys-death-rate-reaches-record-high-hospitals-in-lombardy-struggle.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319084719/https://web.archive.org/web/20200319084719/https://www.cnbc.com/2020/03/19/italys-death-rate-reaches-record-high-hospitals-in-lombardy-struggle.html|archive-date=2020-03-19|access-date=2020-03-19|publisher=CNBC|language=en}}</ref> Si përgjigje, u miratuan [[COVID-19 lockdowns in Italy|masa të jashtëzakonshme]] për të mbështetur ekonominë, shumë prej të cilave u koordinuan në nivel evropian.<ref>[https://www.agi.it/economia/news/2020-04-14/coronavirus-fmi-crisi-economica-8331041/ L'Italia pagherà il conto più salato della crisi post-epidemia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200527124958/https://www.agi.it/economia/news/2020-04-14/coronavirus-fmi-crisi-economica-8331041|date=2020-05-27}}, AGI</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Mario Draghi's new government to be sworn in on Saturday|url=http://www.theguardian.com/world/2021/feb/12/mario-draghis-new-italian-government-to-be-sworn-in-on-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419104552/https://web.archive.org/web/20210419104552/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/12/mario-draghis-new-italian-government-to-be-sworn-in-on-saturday|archive-date=2021-04-19|access-date=2021-02-19|website=The Guardian|language=en}}</ref> Në vitin 2022, [[Giorgia Meloni]] u betua si kryeministrja e parë grua e Italisë.<ref>{{Cite news|date=2022-10-21|title=Who is Giorgia Meloni? The rise to power of Italy's new far-right PM|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-63351655|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024023546/https://web.archive.org/web/20221024023546/https://www.bbc.com/news/world-europe-63351655|archive-date=2022-10-24|access-date=2022-10-24|publisher=BBC News|language=en}}</ref> == Gjeografia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Gjeografia e Italisë|en|Geography of Italy}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Gjeologjia e Italisë|en|Geology of Italy}} · {{ill|Vullkanizmi në Itali|en|Volcanism of Italy}} · {{ill|Lista e lumenjve të Italisë|en|List of rivers of Italy}} · {{ill|Lista e liqeneve të Italisë|en|List of lakes of Italy}} · {{ill|Lista e ishujve të Italisë|en|List of islands of Italy}} · {{ill|Italia (rajon gjeografik)|en|Italy (geographical region)}}}} [[File:Italy relief location map.jpg|thumb|upright|left|Hartë topografike e Italisë]] Italia, territori i së cilës përkon në masë të madhe me rajonin gjeografik me të njëjtin emër,<ref name="Treccani">{{Citation |title=Italia |volume=VI |page=413 |year=1970 |publisher=Treccani |language=it |encyclopedia=Dizionario enciclopedico italiano}}</ref> ndodhet në Evropën Jugore<ref>{{Cite web |title=Southern Europe, a peninsula extending into the central Mediterranean Sea, northeast of Tunisia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy |archive-date=2021-07-01 |access-date=2021-08-17 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> (dhe konsiderohet gjithashtu pjesë e Evropës Perëndimore{{efn|name=WE}}), mes gjerësive gjeografike [[35th parallel north|35°]] dhe 47° në veri, si dhe gjatësive gjeografike [[6th meridian east|6°]] dhe [[19th meridian east|19°]] në lindje. Në veri, nga perëndimi në lindje, Italia kufizohet me Francën, Zvicrën, Austrinë dhe Slloveninë; kufiri i saj përcaktohet afërsisht nga ujëndarësi i [[Alpet|Alpeve]], i cili rrethon {{ill|Luginën e Posë|en|Po Valley}} dhe {{ill|Rrafshinën e Venetos|en|Venetian Plain}}. Ajo përfshin të gjithë [[Gadishulli Apenin|Gadishullin Apenin]], Siçilinë dhe Sardenjën (ishujt më të mëdhenj të Mesdheut), si edhe shumë ishuj më të vegjël.<ref name="Treccani" /> Një pjesë e territorit italian shtrihet përtej pellgut të Alpeve, ndërsa disa ishuj ndodhen jashtë shelfit kontinental të [[Evroazia|Evroazisë]]. Sipërfaqja e vendit është {{Convert|301230|km2|0|abbr=out}}, prej të cilave {{Convert|294020|km2|0|abbr=on}} janë tokë dhe {{Convert|7210|km2|0|abbr=on}} ujë.<ref name="Area">{{Cite web|date=2014-10-30|title=Principali dimensioni geostatistiche e grado di urbanizzazione del Paese|url=https://www.istat.it/it/archivio/137001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117054950/https://www.istat.it/it/archivio/137001|archive-date=2014-11-17|access-date=2019-03-22|website=istat.it|language=it}}</ref> Duke përfshirë ishujt, Italia ka një vijë bregdetare prej {{Convert|7600|km|0|abbr=off}} përgjatë [[Deti Mesdhe|Detit Mesdhe]], [[Deti Ligur|Detit Ligur]] dhe [[Deti Tirren|Detit Tirren]],<ref>{{Cite encyclopedia|title=Tyrrhenian Sea|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|publisher=Cambridge University Press|url=https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea|access-date=2017-07-18|editor-last=Chisholm|editor-first=Hugh|editor-link=Hugh Chisholm|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711020502/https://web.archive.org/web/20180711020502/https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea|archive-date=2018-07-11|url-status=live|language=en}}</ref> [[Deti Jon|Detit Jon]]<ref>{{Cite book|url=https://iho.int/uploads/user/pubs/standards/s-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf|title=Limits of Oceans and Seas|publisher=Organisation hydrographique internationale|year=1953|edition=3rd|access-date=2020-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf|archive-date=2011-10-08|issue=28|language=en}}</ref> dhe [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]].{{Sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} Kufiri i saj me Francën është {{Convert|488|km|0|abbr=on}}; me Zvicrën, {{Convert|740|km|0|abbr=on}}; me Austrinë, {{Convert|430|km|0|abbr=on}}; dhe me Slloveninë, {{Convert|232|km|0|abbr=on}}. Shtetet sovrane të [[San Marino]]s dhe [[Vatikani|Vatikanit]] (vendi më i vogël në botë dhe selia e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]] mbarëbotërore, e qeverisur nga [[Selia e Shenjtë]]) janë enklava brenda Italisë,<ref>{{Cite encyclopedia|year=2012|title=San Marino|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/521449/San-Marino|access-date=2011-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511180105/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/521449/San-Marino|archive-date=2011-05-11|url-status=live|language=en}}; {{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17994868|title=Vatican country profile|year=2018|publisher=BBC News|access-date=2018-08-24|archive-date=2018-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825011001/https://www.bbc.com/news/world-europe-17994868|url-status=live|language=en}}</ref> ndërsa [[Campione d'Italia]] është një enklavë e jashtme italiane në Zvicër.<ref>{{Cite web|title=Democracy in Figures|url=http://demo.istat.it/index_e.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126215040/http://demo.istat.it/index_e.php|archive-date=2021-01-26|access-date=2021-05-28|website=Istituto Nazionale di Statistica|language=en}}</ref> Kufiri me San Marinon është {{Convert|39|km|0|abbr=on}} i gjatë; ai me Vatikanin është {{Convert|3.2|km|1|abbr=on}}.<ref name="Area" /> [[File:Monte Bianco DSF1243-m.jpg|thumb|[[Mont Blank]] (''Monte Bianco'') në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]], pika më e lartë në Bashkimin Evropian]] Mbi 35% e territorit italian është malor.<ref name="eug92">{{Cite book|last=Riganti|first=dir. da Alberto|title=Enciclopedia universale Garzanti.|publisher=Garzanti|year=1991|isbn=8-8115-0459-7|edition=Nuova ed. aggiornata e ampliata.|location=Milano|language=it}}</ref> [[Malet Apenine]] formojnë boshtin e gadishullit, ndërsa Alpet përbëjnë pjesën më të madhe të kufirit verior të vendit. Pika më e lartë e Italisë ndodhet në majën e [[Mont Blank|Mont Blankut]] (''Monte Bianco''), në lartësinë {{Cvt|4810|m|ft}}. Ndër malet e tjera të njohura përfshihen [[Matehorn]]i (''Monte Cervino''), në Alpet perëndimore, dhe [[Dolomitet]], në Alpet lindore. Shumë zona të Italisë janë me origjinë vullkanike. Shumica e ishujve të vegjël dhe arkipelagëve në jug janë ishuj vullkanikë. Vullkanet aktive përfshijnë [[Etna|Etën]] në Siçili (më i madhi në Evropë), Vulcanon, Strombolin dhe Vezuvin. Shumica e {{ill|lumenjve të Italisë|en|rivers of Italy}} derdhen në Detin Adriatik ose në Detin Tirren.<ref>{{Cite web|title=List of Italian rivers|url=http://www.comuni-italiani.it/fiumi|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916010640/http://www.comuni-italiani.it/fiumi|archive-date=2017-09-16|access-date=2018-07-30|publisher=comuni-italiani.it|language=it}}</ref> Lumi më i gjatë është [[Lumi Po]], i cili buron në Alpe pranë kufirit perëndimor dhe përshkon ultësirën e Padit deri në Adriatik.<ref>{{Cite magazine|last=Zwingle|first=Erla|date=May 2002|title=Italy's Po River Punished for centuries by destructive floods, northern Italians stubbornly embrace their nation's longest river, which nurtures rice fields, vineyards, fisheries – and legends|url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0205/feature6|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223133709/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0205/feature6|archive-date=2007-12-23|access-date=2009-04-06|magazine=National Geographic|language=en}}</ref> Lugina e Posë është rrafshina më e madhe, me sipërfaqe {{Convert|46000|km2|abbr=on}}, dhe përfshin mbi 70% të ultësirave të vendit.<ref name="eug92" /> Liqenet më të mëdha, sipas radhës së sipërfaqes, janë: [[Liqeni Garda|Garda]] ({{Convert|367.94|km2|sqmi|0|abbr=on|disp=or}}), [[Liqeni Maggiore|Maggiore]] ({{Convert|212.51|km2|sqmi|0|abbr=on|disp=or}}) dhe [[Liqeni i Komos|Como]] ({{Convert|145.9|km2|sqmi|0|abbr=on|disp=or}}).<ref>{{Cite web|title=Morphometric and hydrological characteristics of some important Italian lakes|url=http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205043503/http://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm|archive-date=2010-02-05|access-date=2010-03-03|publisher=Istituto per lo Studio degli Ecosistemi|location=Verbania Pallanza|language=en}}</ref> === Klima === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Klima e Italisë|en|Climate of Italy}}}} [[File:Italy Köppen.svg|thumb|Hartë e Italisë sipas {{ill|Klasifikimit klimatik Köppen|en|Köppen climate classification}}<ref>{{Cite journal|last1=Beck|first1=Hylke E.|last2=Zimmermann|first2=Niklaus E.|last3=McVicar|first3=Tim R.|last4=Vergopolan|first4=Noemi|last5=Berg|first5=Alexis|last6=Wood|first6=Eric F.|author-link6=Eric Franklin Wood|date=30 October 2018|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution|journal=Scientific Data|volume=5|article-number=180214|bibcode=2018NatSD...580214B|doi=10.1038/sdata.2018.214|doi-access=free|pmc=6207062|pmid=30375988|language=en}}</ref>]] Klima e Italisë ndikohet nga detet që e rrethojnë vendin në të gjitha anët, përveç veriut; ato shërbejnë si rezervuar nxehtësie dhe lagështie. Brenda zonës së butë jugore, këto dete përcaktojnë një klimë mesdhetare me dallime lokale.<ref>{{Cite web|title=Che cosa significa clima temperato e cosa significa clima continentale|url=https://www.ideegreen.it/cosa-significa-clima-temperato-cosa-significa-clima-continentale-141457.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308180036/https://www.ideegreen.it/cosa-significa-clima-temperato-cosa-significa-clima-continentale-141457.html|archive-date=8 March 2022|access-date=8 March 2022|language=it}}</ref> Për shkak të gjatësisë së gadishullit dhe zonave të brendshme kryesisht malore, klima është shumë e larmishme. Në pjesën më të madhe të zonave të brendshme veriore dhe qendrore, klima varion nga subtropikale e lagësht në kontinentale të lagësht dhe {{ill|klimë oqeanike|en|Oceanic climate}}. Lugina e Po-së ka kryesisht klimë subtropikale të lagësht, me dimra të freskët dhe vera të nxehta.<ref>Adriana Rigutti, ''Meteorologia'', Giunti, f. 95, 2009.; Thomas A. Blair, ''Climatology: General and Regional'', Prentice Hall, f. 131–132</ref> Zonat bregdetare të [[Liguria|Ligurias]], Toskanës dhe pjesës më të madhe të jugut përgjithësisht përputhen me tiparet e zakonshme të klimës mesdhetare, siç përshkruhet në {{ill|klasifikimin klimatik Köppen|en|Köppen climate classification}}. Kushtet në bregdet ndryshojnë nga ato në brendësi, sidomos gjatë dimrit, kur lartësitë më të mëdha priren të jenë të ftohta, të lagështa dhe shpesh me dëborë. Zonat bregdetare kanë dimra të butë dhe vera të nxehta e përgjithësisht të thata; luginat e ulëta janë të nxehta gjatë verës. Temperaturat e dimrit variojnë nga 0 °C në Alpe deri në 12 °C në Sicili; temperaturat mesatare të verës variojnë nga 20 °C deri në mbi 25 °C. Dimrat mund të ndryshojnë shumë: në veri mund të ketë periudha të zgjatura të ftohti, mjegulle dhe dëbore, ndërsa në jug kushtet janë më të buta e me më shumë diell. Verat janë të nxehta në të gjithë vendin, përveç zonave në lartësi të mëdha, veçanërisht në jug. Në zonat veriore dhe qendrore mund të ketë stuhi të forta nga pranvera deri në vjeshtë.<ref>{{Cite web|title=Climate Atlas of Italy|url=http://clima.meteoam.it/atlanteClimatico.php?ling=eng|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121114223307/http://clima.meteoam.it/atlanteClimatico.php?ling=eng|archive-date=14 November 2012|access-date=30 September 2012|publisher=Network of the Air Force Meteorological Service|language=en}}</ref> === Biodiversiteti === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Fauna e Italisë|en|Fauna of Italy}} dhe {{ill|Flora e Italisë|en|Flora of Italy}}}} {{Hatnote|Shih më tej: {{ill|Kopshti italian|en|Italian garden}}}} Gjeografia e larmishme e Italisë, përfshirë [[Alpet]], Apeninet, pyjet e Italisë qendrore, si dhe garigën dhe shkurret makie të Italisë jugore, kontribuon në shumëllojshmërinë e habitateve. Duke qenë se gadishulli ndodhet në qendër të Mesdheut dhe formon një korridor midis Evropës Qendrore dhe Afrikës së Veriut, si dhe ka 8.000 km vijë bregdetare, Italia ka pritur specie nga [[Ballkani]], Euroazia dhe Lindja e Mesme. Italia ka ndoshta nivelin më të lartë të [[Bioshumëllojshmëria|biodiversitetit]] shtazor në Evropë, me mbi 57.000 specie të regjistruara, që përfaqësojnë më shumë se një të tretën e gjithë faunës evropiane,<ref>{{Cite web|title=Italy's Fifth National Report to the Convention on Biological Diversity|url=http://www.minambiente.it/sites/default/files/archivio/allegati/biodiversita/italian_fifth_report_cbd.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518094031/http://www.minambiente.it/sites/default/files/archivio/allegati/biodiversita/italian_fifth_report_cbd.pdf|archive-date=2015-05-18|access-date=2015-05-17|publisher=Italian Ministry for the Environment, Land and Sea|page=7|language=en}}</ref> si dhe nivelin më të lartë të biodiversitetit të specieve shtazore dhe bimore brenda [[Bashkimi Evropian|BE-së]].<ref>{{Cite web|title=Italy – Main Details|url=https://www.cbd.int/countries/profile/?country=it|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120512013114/http://web.archive.org/web/20120512013114/http://www.cbd.int/countries/profile.shtml?country=it|archive-date=2012-05-12|access-date=2023-09-10|publisher=Convention on Biological Diversity|language=en}}</ref> [[File:C. l. italicus in MNP.jpg|thumb|upright=.7|left|Ujku italian, kafsha kombëtare e Italisë]] Fauna e Italisë përfshin 4.777 specie shtazore endemike,<ref>{{Cite web|title=Checklist E Distribuzione Della Fauna Italiana|url=https://faunaitalia.it/documents/CKmap_ITA.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://faunaitalia.it/documents/CKmap_ITA.pdf|archive-date=2023-01-09|access-date=2022-03-10|page=29|language=it}}</ref> ndër të cilat lakuriqi veshgjatë sard, dreri i kuq sard, salamandra syze, salamandra kafe e shpellave, tritoni italian, bretkosa italiane e përrenjve, thithlopa e verdhëbarkë e Apenineve, hardhuca murale italiane dhe breshka e pellgjeve të Sicilisë. Ka 119 specie gjitarësh,<ref>{{Cite web|title=Mammiferi d'Italia – Ministero della Transizione Ecologica|url=https://www.mite.gov.it/sites/default/files/archivio/biblioteca/qcn_14.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220529064555/https://www.mite.gov.it/sites/default/files/archivio/biblioteca/qcn_14.pdf|archive-date=2022-05-29|access-date=2022-03-11|page=7|language=it}}</ref> 550 specie zogjsh,<ref>{{Cite web|title=Uccelli|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/uccelli|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311153732/https://www.treccani.it/enciclopedia/uccelli|archive-date=2022-03-11|access-date=2022-03-11|language=it}}</ref> 69 specie zvarranikësh,<ref>{{Cite web|last1=Peter Uetz|last2=Jakob Hallermann|last3=Jiri Hosek|title=Distribution: italy|url=https://reptile-database.reptarium.cz/advanced_search?location=italy&submit=Search|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://reptile-database.reptarium.cz/advanced_search?location=italy&submit=Search|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-06-22|website=The Reptile Database|language=en}}</ref> 39 specie amfibësh,<ref>{{Cite web|title=Quali sono gli anfibi autoctoni?|url=http://www.legambienteanimalhelp.it/anfibi-autoctoni|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319075835/http://www.legambienteanimalhelp.it/anfibi-autoctoni|archive-date=2022-03-19|access-date=2022-03-11|language=it}}</ref> 623 specie peshqish<ref>{{Cite web|title=All fishes reported from Italy|url=http://www.fishbase.us/country/CountryChecklist.php?what=list&trpp=50&c_code=380&csub_code=&cpresence=present&sortby=alpha2&vhabitat=all2|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116110724/http://www.fishbase.us/country/CountryChecklist.php?what=list&trpp=50&c_code=380&csub_code=&cpresence=present&sortby=alpha2&vhabitat=all2|archive-date=2024-01-16|access-date=2022-03-10|language=en}}</ref> dhe 56.213 specie jovertebroresh, prej të cilave 37.303 janë specie insektesh.<ref>{{Cite web|title=Dove operiamo|url=https://www.cittametropolitana.mi.it/gev/dove_operiamo/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://www.cittametropolitana.mi.it/gev/dove_operiamo/index.html|archive-date=2023-01-09|access-date=2022-03-11|language=it}}</ref> Tradicionalisht, flora e Italisë vlerësohej se përbëhej nga rreth 5.500 specie bimësh vaskulare.<ref>Pignatti, S. (1982). ''Flora d'Italia''. Edagricole, Bologna, vol. 1–3, 1982</ref> Megjithatë, që nga viti 2005, në ''Data bank of Italian vascular flora'' janë regjistruar 6.759 specie. <ref>{{Cite web|title=Riccardo Guarino, Sabina Addamiano, Marco La Rosa, Sandro Pignatti ''Flora Italiana Digitale'': an interactive identification tool for the Flora of Italy|url=https://www.openstarts.units.it/dspace/bitstream/10077/3767/1/Guarino%20et%20al,%20bioidentify.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226162840/https://www.openstarts.units.it/dspace/bitstream/10077/3767/1/Guarino%20et%2al,%20bioidentify.pdf|archive-date=2016-12-26|language=en}}</ref> Italia ka 1.371 lloje dhe nënlloje endemike bimësh,<ref>{{Cite web|title=An inventory of vascular plants endemic to Italy|url=https://biotaxa.org/Phytotaxa/article/view/phytotaxa.168.1.1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200624045915/https://web.archive.org/web/20200624045915/https://biotaxa.org/Phytotaxa/article/view/phytotaxa.168.1.1|archive-date=2020-06-24|access-date=2022-03-12|language=en}}</ref> ndër të cilat bredhi sicilian, kolumbina e Barbaricinës, kalendula e detit, ''[[Santolina pinnata|santolina pinnata]]'' dhe ''[[Viola ucriana|viola ucriana]]''. Italia është nënshkruese e [[Konventa e Bernës|Konventës së Bernës për Ruajtjen e Kafshëve të Egra dhe Habitateve Natyrore të Evropës]] dhe e {{ill|Direktiva e habitateve|en|Habitats Directive}}. Italia ka shumë kopshte botanike dhe historike.<ref>{{Cite web|title=I parchi fioriti e gli orti botanici più belli d'Italia|date=July 2016|url=https://initalia.virgilio.it/i-parchi-fioriti-e-gli-orti-botanici-piu-belli-ditalia-3693|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172952/https://initalia.virgilio.it/i-parchi-fioriti-e-gli-orti-botanici-piu-belli-ditalia-3693|archive-date=2023-01-09|access-date=2022-03-14|language=it}}; {{Cite web|url=https://www.casevacanza.it/idee/i-giardini-piu-belli-d-italia|title=Top10: i giardini più belli d'Italia|access-date=2022-03-15|language=it|archive-date=2023-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://web.archive.org/web/20230109172951/https://www.casevacanza.it/idee/i-giardini-piu-belli-d-italia|url-status=live}}</ref> Kopshti italian mbështetet stilistikisht te simetria, gjeometria aksiale dhe parimi i vendosjes së rendit mbi natyrën. Ai ndikoi në {{ill|Historia e kopshtarisë|en|History of gardening}}, veçanërisht në kopshtet franceze dhe angleze.<ref>{{Cite web|date=2022-03-11|title=Alla scoperta delle meraviglie del giardino all'italiana|url=https://www.tuttogreen.it/giardino-all-italiana|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://web.archive.org/web/20230109172951/https://www.tuttogreen.it/giardino-all-italiana|archive-date=2023-01-09|access-date=2022-03-28|language=it}}</ref> Kopshti italian u ndikua nga kopshtet romake dhe ato të Rilindjes italiane. {{ill|Ujku italian|en|Italian wolf}} është kafsha kombëtare e Italisë,<ref>{{Cite web|last=Sheri Foster|date=January 2021|title=What is Italy national animal?|url=https://it.yourtripagent.com/4052-what-is-italy-s-national-animal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://web.archive.org/web/20230109172951/https://it.yourtripagent.com/4052-what-is-italy-s-national-animal|archive-date=2023-01-09|access-date=2021-11-15|website=Yourtrip.com|language=en}}; {{Cite web|url=https://www.affaritaliani.it/culturaspettacoli/il-lupo-grigio-degli-appennini-e-l-animale-dell-italia-544778.html|title=Il lupo grigio degli appennini e l animale dell Italia|author=James Hansen|date=June 2018|access-date=2021-11-15|archive-date=2022-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126224852/https://www.affaritaliani.it/culturaspettacoli/il-lupo-grigio-degli-appennini-e-l-animale-dell-italia-544778.html|url-status=live|language=it}}</ref> ndërsa pema kombëtare është [[Mareja|mareja]].<ref name="altovastese">{{Cite web|date=2011-10-03|title=Il corbezzolo simbolo dell'Unità d'Italia. Una specie che resiste agli incendi|url=http://www.altovastese.it/cultura/il-corbezzolo-simbolo-unita-italia-specie-che-resiste-agli-incendi|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205120852/http://www.altovastese.it/cultura/il-corbezzolo-simbolo-unita-italia-specie-che-resiste-agli-incendi|archive-date=2016-02-05|access-date=2016-01-25|language=it}}</ref> Kjo lidhet me faktin se ujku italian, që banon në [[Malet Apenine]] dhe Alpet perëndimore, zë një vend të spikatur në kulturat latine dhe italiane, si në legjendën e [[Themelimi i Romës|themelimit të Romës]],<ref>{{Cite book|last=Livy|title=The history of Rome|publisher=Printed for A. Strahan|others=George Baker (trans.)|year=1797|language=en}}</ref> ndërsa gjethet e gjelbra, lulet e bardha dhe frutat e kuqe të marejës, vendase në Mesdhe, kujtojnë ngjyrat e flamurit.<ref name="altovastese"/> Zogu kombëtar është {{ill|Harabeli italian|en|Italian sparrow}},<ref>{{cite web|title=Passero Italiano: L'uccello nazionale d'Italia|date=2022-12-18|url=https://www.concaternanaoggi.it/passero-italiano-luccello-nazionale-ditalia/|publisher=Conca Ternana Oggi|access-date=2024-08-22|archive-date=2024-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20240822123815/https://www.concaternanaoggi.it/passero-italiano-luccello-nazionale-ditalia/|url-status=live|language=it}}</ref> ndërsa lulja kombëtare është lulja e marejës.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/it-it/notizie/mondo/qual-%C3%A8-il-fiore-nazionale-dei-paesi-del-mondo/ss-AA1eWqXE#image=25|title=Il fiore nazionale dell'Italia (e quello degli altri Paesi del mondo)|website=[[MSN]]|access-date=2024-08-26|language=it|archive-date=2024-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002211951/https://www.msn.com/it-it/notizie/mondo/qual-%C3%A8-il-fiore-nazionale-dei-paesi-del-mondo/ss-AA1eWqXE#image=25|url-status=live}}</ref> Ndër kafshët e tjera të rëndësishme të vendit janë ariu i murrmë marsikan, [[Rrëqebulli evroaziatik|rrëqebulli evroaziatik]], dhia e egër alpine dhe [[Derri i egër|derri i egër]].<ref>{{Cite web|url=http://www.italian-journal-of-mammalogy.it/pdf-111473-47324|title=Mammals of Italy: an annotated checklist|website=www.italian-journal-of-mammalogy.it|language=en}}</ref> === Mjedisi === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e parqeve kombëtare të Italisë|en|List of national parks of Italy}}, {{ill|Lista e parqeve rajonale të Italisë|en|List of regional parks of Italy}} dhe {{ill|Lista e zonave detare të mbrojtura të Italisë|en|List of Marine Protected Areas of Italy}}}} [[File:National and Regional Parks of Italy.svg|thumb|Parqet kombëtare dhe rajonale në Itali]] Pas rritjes së shpejtë industriale, Italisë iu desh kohë të merrej me problemet e saj mjedisore. Pas përmirësimeve, Italia renditet e 84-ta në botë për qëndrueshmërinë ekologjike.<ref>{{Cite web|title=Italy – Environment|url=http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/IT/environment.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090701064224/http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/IT/environment.html|archive-date=2009-07-01|access-date=2010-08-02|publisher=Dev.prenhall.com|language=en}}</ref> Sipërfaqja e përgjithshme e mbrojtur nga parqet kombëtare, parqet rajonale dhe rezervatet natyrore mbulon rreth 11% të territorit italian,<ref>{{Cite web|title=Regione e aree protette|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/regione-e-aree-protette_%28L%27Italia-e-le-sue-Regioni%29|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111173345/https://www.treccani.it/enciclopedia/regione-e-aree-protette_%28L%27Italia-e-le-sue-Regioni%29|archive-date=2022-01-11|access-date=2022-01-11|language=it}}</ref> ndërsa 12% e vijës bregdetare të Italisë është e mbrojtur.<ref>{{Cite web|title=Le aree protette in Italia|url=http://www.uccellidaproteggere.it/La-conservazione/Cosa-fa-l-Italia-Le-azioni/Le-aree-protette-in-Italia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302220957/http://www.uccellidaproteggere.it/La-conservazione/Cosa-fa-l-Italia-Le-azioni/Le-aree-protette-in-Italia|archive-date=2022-03-02|access-date=2022-03-02|language=it}}</ref> Italia ka qenë një ndër prodhuesit kryesorë të energjisë së rinovueshme në botë; në vitin 2010, ajo renditej e katërta për kapacitetin e instaluar të [[Energjia diellore|energjisë diellore]]<ref>{{Cite web|date=2010-07-15|title=Renewables 2010 Global Status Report |url=http://www.ren21.net/Portals/97/documents/GSR/REN21_GSR2011.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110820095506/http://www.ren21.net/Portals/97/documents/GSR/REN21_GSR2011.pdf|archive-date=2011-08-20|access-date=2010-07-16|publisher=[[REN21]]|language=en}}; {{Cite web|title=Photovoltaic energy barometer 2010 – EurObserv'ER |url=https://www.eurobserv-er.org/pdf/baro196.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011224419/http://www.eurobserv-er.org/pdf/baro196.pdf|archive-date=2010-10-11|access-date=2010-10-30|language=en}}</ref> dhe e gjashta për kapacitetin e [[Energjia e erës|energjisë së erës]].<ref>{{Cite web|date=February 2011|title=World Wind Energy Report 2010 |url=http://www.wwindea.org/home/images/stories/pdfs/worldwindenergyreport2010_s.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110904232058/http://www.wwindea.org/home/images/stories/pdfs/worldwindenergyreport2010_s.pdf|archive-date=2011-09-04|access-date=2011-08-08|publisher=[[World Wind Energy Association]]|language=en}}</ref> Në vitin 2020, energjia e rinovueshme përbënte afërsisht 37% të konsumit energjetik të Italisë.<ref>{{Cite web|date=2021-05-25|title=Renewables provided 37% of Italy's energy in 2020 – English |url=https://www.ansa.it/english/news/2021/05/25/renewables-provided-37-of-italys-energy-in-2020_1a075060-c823-4076-a338-79367427dfd2.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023040922/https://www.ansa.it/english/news/2021/05/25/renewables-provided-37-of-italys-energy-in-2020_1a075060-c823-4076-a338-79367427dfd2.html|archive-date=2021-10-23|access-date=2021-05-28|website=ANSA.it|language=en}}</ref> Vendi përdori reaktorë bërthamorë nga viti 1963 deri më 1990, por, pas [[Fatkeqësia e Çernobilit|fatkeqësisë së Çernobilit]] dhe {{ill|referendumeve|en|1987 Italian referendums|lt=referendumeve}}, programi bërthamor u ndërpre. Në vitin 2008, qeveria e përmbysi këtë vendim dhe planifikoi ndërtimin e deri në katër centraleve bërthamore. Megjithatë, pas [[Aksidenti bërthamor në Fukushima|aksidentit bërthamor në Fukushima]], një referendum e rrëzoi sërish këtë vendim.<ref>{{Cite web|last=Duncan Kennedy|date=2011-06-14|title=Italy nuclear: Berlusconi accepts referendum blow|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-13741105|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110612112154/http://web.archive.org/web/20110612112154/http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-13741105|archive-date=2011-06-12|access-date=2013-04-20|publisher=BBC News|language=en}}</ref> Ndotja e ajrit mbetet e rëndë, veçanërisht në veriun e industrializuar. Italia është prodhuesi i dymbëdhjetë më i madh i {{ill|Lista e vendeve sipas emetimeve të dioksidit të karbonit|en|List of countries by carbon dioxide emissions|lt=dioksidit të karbonit}}.<ref>United Nations Statistics Division, Millennium Development Goals indicators: [http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=749&crid= Carbon dioxide emissions ({{CO2}}), thousand metric tons of {{CO2}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091225014715/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=749&crid=|date=2009-12-25}} (mbledhur nga CDIAC); përfshin vetëm emetimet e drejtpërdrejta të dioksidit të karbonit të shkaktuara nga njeriu. Përjashton gazrat e tjerë serrë, përdorimin dhe ndryshimin e përdorimit të tokës e pylltarinë (LULUCF), si dhe flukset natyrore të CO₂ (shih edhe: {{ill|Cikli i karbonit|en|Carbon cycle}}).</ref> Trafiku i dendur dhe bllokimet në qytetet e mëdha vazhdojnë të shkaktojnë probleme mjedisore dhe shëndetësore, megjithëse nivelet e smogut kanë rënë që nga vitet 1970 dhe 1980 dhe smogu është bërë gjithnjë e më i rrallë, ndërsa nivelet e {{ill|Dioksidi i squfurit|en|sulfur dioxide|lt=dioksidit të squfurit}} janë ulur.<ref>{{Cite web|title=Environment and Health in Italy – Executive Summary|url=https://www.euro.who.int/en/home|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100303051309/http://web.archive.org/web/20100303051309/http://www.euro.who.int/document/hms/ehiexes_e.pdf|archive-date=2010-03-03|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref> Shpyllëzimi, ndërtimet e paligjshme dhe politikat e dobëta të administrimit të tokës kanë shkaktuar erozion të konsiderueshëm në zonat malore të Italisë, duke çuar në fatkeqësi ekologjike si përmbytja e vitit 1963 në {{ill|Digën e Vajontit|en|Vajont Dam}}, ajo e vitit 1998 në {{ill|Sarno|en|Sarno}},<ref>{{Cite news|last=Nick Squires|date=2009-10-02|title=Sicily mudslide leaves scores dead|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/6255575/Sicily-mudslide-leaves-scores-dead.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091006082824/http://web.archive.org/web/20091006082824/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/6255575/Sicily-mudslide-leaves-scores-dead.html|archive-date=2009-10-06|access-date=2009-10-02|work=The Daily Telegraph|location=London|language=en}}</ref> dhe rrëshqitjet e baltës në Mesinë të vitit 2009, të shkaktuara nga përmbytjet. {{ill|Rrëshqitjet e baltës në Mesinë të vitit 2009|en|2009 Messina floods and mudslides}} {{Kryesor|Politika e Italisë|Zgjedhjet në Itali}} Italia është republikë kuvendore unitare që nga viti 1946, kur [[monarkia]] u shfuqizua me [[Referendumi institucional italian i vitit 1946|referendumin institucional italian të vitit 1946]]. [[Presidenti i Italisë]], [[Sergio Mattarella]], në detyrë që nga viti 2015, është kreu i shtetit. Presidenti zgjidhet për një mandat të vetëm shtatëvjeçar nga [[Kuvendi i Italisë]] dhe përfaqësuesit rajonalë në një seancë të përbashkët. Italia ka një [[Kushtetuta e Italisë|kushtetutë demokratike të shkruar]], e cila doli nga një {{ill|Asambleja Kushtetuese e Italisë|en|Constituent Assembly of Italy|lt=asamble kushtetuese}} e formuar nga përfaqësues të forcave {{ill|Antifashizmi|en|anti-fascist|lt=antifashiste}} që kontribuuan në mposhtjen e forcave naziste dhe fashiste gjatë çlirimit të Italisë në Luftën e Dytë Botërore.<ref>{{Cite journal |last=Smyth |first=Howard McGaw |title=Italy: From Fascism to the Republic (1943–1946) |journal=The Western Political Quarterly |volume=1 |issue=3 |pages=205–222 |date=September 1948 |language=en |jstor=442274}}</ref> Italia luan rol të rëndësishëm në çështjet ekonomike, ushtarake, kulturore dhe politike dhe është një nga tri fuqitë kryesore të BE-së. Ajo konsiderohet gjerësisht si {{ill|Fuqi rajonale|en|regional power}},<ref>Gabriele Abbondanza, ''Italy as a Regional Power: the African Context from National Unification to the Present Day'' (Romë: Aracne, 2016); «''Operacioni Alba mund të konsiderohet një nga rastet më të rëndësishme kur Italia ka vepruar si fuqi rajonale, duke marrë drejtimin në zbatimin e një strategjie koherente dhe të vendosur nga pikëpamja teknike dhe politike.''» Shih Federiga Bindi, ''Italy and the European Union'' (Washington, D.C.: Brookings Institution Press, 2011), f. 171.</ref> ndërsa statusi i saj si [[Fuqi e madhe (politikë)|fuqi e madhe]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=nTKBdY5HBeUC&q=Canada%2520Among%2520Nations%252C%25202004%253A%2520Setting%2520Priorities+Straight |title=Canada Among Nations, 2004: Setting Priorities Straight |date=2005-01-17 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0-7735-2836-9 |page=85 |quote=The United States is the sole world's superpower. France, Italy, Germany and the United Kingdom are great powers |access-date=2016-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116145100/https://books.google.com/books?id=nTKBdY5HBeUC&q=Canada%2520Among%2520Nations%252C%25202004%253A%2520Setting%2520Priorities+Straight |archive-date=2023-01-16 |url-status=live |language=en}}; {{Cite book |last=Sterio |first=Milena |url=https://books.google.com/books?id=-QuI6n_OVMYC&q=The%20Right%20to%20Self-determination%20Under%20International%20Law%3A%20%22selfistans%22%2C%20Secession%20and%20the%20Rule%20of%20the%20Great%20Powers |title=The right to self-determination under international law: "selfistans", Secession and the Rule of the Great Powers |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-0-4156-6818-7 |location=Milton Park, Abingdon, Oxon |page=xii (preface) |quote=The great powers are super-sovereign states: an exclusive club of the most powerful states economically, militarily, politically and strategically. These states include veto-wielding members of the United Nations Security Council (United States, United Kingdom, France, China, and Russia), as well as economic powerhouses such as Germany, Italy and Japan. |access-date=2016-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116110143/https://books.google.com/books?id=-QuI6n_OVMYC&q=The%20Right%20to%20Self-determination%20Under%20International%20Law%3A%20%22selfistans%22%2C%20Secession%20and%20the%20Rule%20of%20the%20Great%20Powers#v=snippet&q=The%20Right%20to%20Self-determination%20Under%20International%20Law%3A%20%22selfistans%22%2C%20Secession%20and%20the%20Rule%20of%20the%20Great%20Powers&f=false |archive-date=2024-01-16 |url-status=live |language=en}}</ref> është temë debati mes studiuesve dhe analistëve politikë, të cilët diskutojnë nëse Italia bën pjesë ndër {{ill|Fuqitë e mëdha më të vogla|en|Least of the great powers}}. Sipas indekseve të Gjendjes Globale të Demokracisë (GSoD) dhe Gjurmuesit të Demokracisë të {{ill|International Institute for Democracy and Electoral Assistance|en|International Institute for Democracy and Electoral Assistance|lt=International IDEA}}, Italia shënon rezultate të larta në treguesit e përgjithshëm të demokracisë, por ka dobësi të veçanta në fushën e [[Sundimi i ligjit|sundimit të ligjit]].<ref>{{Cite web |title=Italy {{!}} The Global State of Democracy |url=https://www.idea.int/democracytracker/country/italy |access-date=2025-10-16 |website=www.idea.int |language=en}}</ref> === Qeveria === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Qeveria e Italisë|en|Government of Italy}}}} {{Multiple image | align = right | caption_align = center | image1 = Sergio Mattarella Official (cropped).jpg | caption1 = [[Sergio Mattarella]]<br />{{Small|[[Presidenti i Italisë|President]]}} | image2 = Giorgia Meloni Official 2023 crop.jpg | caption2 = [[Giorgia Meloni]]<br />{{Small|[[Kryeministri i Italisë|Kryeministre]]}} | total_width = 320 }} Italia ka një qeveri kuvendore të bazuar në sistemin e përfaqësimit mazhoritar me anëtarë të zgjedhur në zona njëmandatëshe dhe në lista partiake. Kuvendi është plotësisht dydhomësh; të dyja dhomat kanë kompetenca të njëjta. Dhoma e Deputetëve mblidhet në Palazzo Montecitorio, ndërsa [[Senati i Republikës Italiane|Senati i Republikës]] në Palazzo Madama në Romë. Një veçori e [[Kuvendi i Italisë|Kuvendit italian]] është përfaqësimi i shtetasve italianë që jetojnë përgjithmonë jashtë vendit: 8 deputetë dhe 4 senatorë zgjidhen në katër zona të veçanta zgjedhore jashtë vendit. Ka senatorë të përjetshëm, të emëruar nga presidenti «për merita të jashtëzakonshme patriotike në fushën shoqërore, shkencore, artistike ose letrare». Ish-presidentët bëhen senatorë të përjetshëm ''{{ill|ex officio|en|Ex officio member}}''. [[File:Palazzo Madama (Roma).jpg|thumb|[[Palazzo Madama, Rome|Palazzo Madama]] në Romë, selia e [[Senati i Republikës Italiane|Senatit të Republikës]], dhoma e lartë e [[Kuvendi i Italisë|Kuvendit italian]]]] [[Kryeministri i Italisë]] është kreu i qeverisë dhe ushtron pushtetin ekzekutiv, por për zbatimin e shumicës së politikave duhet të marrë miratimin me votë të Këshillit të Ministrave. Kryeministri dhe kabineti emërohen nga presidenti dhe konfirmohen me votëbesim në kuvend. Për të qëndruar në detyrë, kryeministri duhet të fitojë votat e besimit. Roli i kryeministrit është i ngjashëm me atë në shumicën e vendeve me [[Sistemi kuvendor|sisteme kuvendore]], por kryeministri nuk ka të drejtë ta shpërndajë kuvendin. Një tjetër dallim është se përgjegjësia politike për shërbimet e inteligjencës i takon kryeministrit, i cili ka kompetencë ekskluzive për të bashkërenduar politikat e inteligjencës, përcaktuar burimet financiare, forcuar sigurinë kibernetike, zbatuar dhe mbrojtur sekretet shtetërore dhe autorizuar agjentë të kryejnë operacione në Itali ose jashtë saj.<ref>{{Cite web |title=About us – Sistema di informazione per la sicurezza della Repubblica |url=http://www.sicurezzanazionale.gov.it/sisr.nsf/english/about-us.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329090926/http://www.sicurezzanazionale.gov.it/sisr.nsf/english/about-us.html |archive-date=2015-03-29 |access-date=2015-11-19 |website=sicurezzanazionale.gov.it |language=en}}</ref> Partitë kryesore politike janë [[Vëllezërit e Italisë]], [[Partia Demokratike e Italisë]] dhe [[Movimento 5 Stelle|Lëvizja Pesë Yjet]]. Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2022, këto tri parti dhe koalicionet e tyre fituan 357 nga 400 vendet në Dhomën e Deputetëve dhe 187 nga 200 vendet në Senat. Koalicioni i qendrës së djathtë, ku bënin pjesë Vëllezërit e Italisë të Giorgia Melonit, [[Matteo Salvini|Lega]] e Matteo Salvinit, [[Forza Italia|Forza Italia]] e Silvio Berlusconit dhe {{ill|Ne të Moderuarit|en|Us Moderates|lt=Noi Moderati}} e Maurizio Lupit, fitoi shumicën e vendeve në kuvend. Vendet e tjera i mori koalicioni i qendrës së majtë, ku bënin pjesë Partia Demokratike, {{ill|Aleanca e të Gjelbërve dhe e së Majtës|en|Greens and Left Alliance}}, {{ill|Lugina e Aostës|en|Aosta Valley (political coalition)}}, {{ill|Më shumë Evropë|en|More Europe}}, {{ill|Angazhim Qytetar|en|Civic Commitment}}, Lëvizja Pesë Yjet, {{ill|Aksion – Italia Viva|en|Action – Italia Viva}}, {{ill|Partia Popullore e Tirolit të Jugut|en|South Tyrolean People's Party}}, {{ill|Jugu thërret Veriun|en|South calls North}} dhe {{ill|Lëvizja Shoqërore e Italianëve Jashtë Vendit|en|Associative Movement of Italians Abroad}}. === Ligji dhe drejtësia penale === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|E drejta e Italisë|en|Law of Italy}}, {{ill|Gjyqësori i Italisë|en|Judiciary of Italy}}, {{ill|Zbatimi i ligjit në Itali|en|Law enforcement in Italy}} dhe {{ill|Krimi në Itali|en|Crime in Italy}}}} [[File:Roma 2011 08 07 Palazzo di Giustizia.jpg|thumb|Gjykata e Lartë e Kasacionit, në [[Romë]]]] E drejta italiane ka disa burime. Ato janë hierarkike: ligji ose rregullorja e një burimi më të ulët nuk mund të bjerë ndesh me rregullin e një burimi më të lartë (hierarkia e burimeve).<ref>{{Cite web|title=GERARCHIA DELLE FONTI|url=https://www.dirittoeconomia.net/diritto/fonti_diritto/gerarchia_fonti.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117194800/https://www.dirittoeconomia.net/diritto/fonti_diritto/gerarchia_fonti.htm|archive-date=2022-01-17|access-date=2022-03-26|language=it}}</ref> [[Kushtetuta e Italisë|Kushtetuta e vitit 1948]] është burimi më i lartë.<ref>{{Cite web|title=Guide to Law Online: Italy |url=https://www.loc.gov/law/help/guide/nations/italy.php|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508132418/https://web.archive.org/web/20210508132418/https://www.loc.gov/law/help/guide/nations/italy.php|archive-date=2021-05-08|access-date=2022-03-26|website=loc.gov|language=en}}</ref> [[Gjykata Kushtetuese e Italisë]] vendos nëse ligjet janë në përputhje me kushtetutën. Gjyqësori i mbështet vendimet në [[E drejta romake|të drejtën romake]], të ndryshuar nga [[Kodi i Napoleonit]] dhe statutet e mëvonshme. Gjykata e Lartë e Kasacionit është gjykata më e lartë për apelimet penale dhe civile. Italia mbetet prapa vendeve të tjera të Evropës Perëndimore për sa u përket [[Të drejtat LGBT në Itali|të drejtave LGBT]].<ref>{{Cite web|title=Country Ranking – Rainbow Europe|url=https://rainbow-europe.org/country-ranking|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521004552/https://web.archive.org/web/20190521004552/https://rainbow-europe.org/country-ranking|archive-date=2019-05-21|access-date=2021-10-28|website=rainbow-europe.org|language=en}}</ref> Ligji italian që ndalon torturën konsiderohet se nuk i përmbush standardet ndërkombëtare.<ref>{{Cite web|title=The Struggle against Torture in Italy – The Failure of the Italian Law – English|url=https://www.menschenrechte.org/en/2018/03/06/the-struggle-against-torture-in-italy-the-failure-of-the-italian-law|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608005803/https://web.archive.org/web/20190608005803/https://www.menschenrechte.org/en/2018/03/06/the-struggle-against-torture-in-italy-the-failure-of-the-italian-law|archive-date=2019-06-08|access-date=2019-06-08|website=menschenrechte.org|language=en}}</ref> Zbatimi i ligjit është i ndërlikuar dhe përfshin disa forca policore.<ref name="Walters">{{Cite journal|last=Reece Walters|year=2013|editor2-last=Matthew Ball|editor3-last=Erin O'Brien|editor4-last=Juan Tauri|title=Eco Mafia and Environmental Crime|journal=Crime, Justice and Social Democracy: International Perspectives|publisher=Palgrave Macmillan|page=286|doi=10.1057/9781137008695_19|isbn=978-1-3494-3575-3|editor1=Kerry Carrington|language=en}}</ref> Agjencitë kombëtare të policisë janë [[Policia e Italisë|Policia e Shtetit]] (''Polizia di Stato''), [[Karabinierët]], [[Guardia di Finanza]] («Policia Financiare») dhe [[Polizia Penitenziaria]] («Policia e Burgjeve»),<ref name="BuonannoMastrobuoni">{{Cite book|last1=Paulo Buonanno|title=Lessons from the Economics of Crime: What Reduces Offending?|last2=Giovanni Mastrobuoni|publisher=MIT Press|year=2013|isbn=978-0-2620-1961-3|editor-last=Philip J. Cook|page=193|chapter=Centralized versus Decentralized Police Hiring in Italy and the United States|doi=10.7551/mitpress/9780262019613.001.0001|editor-last2=Stephen Machin|editor-last3=Olivier Marie|editor-last4=Giovanni Mastrobuoni|language=en}}</ref> si edhe [[Guardia Costiera]] («Policia e Rojës Bregdetare»).<ref name="Walters"/> Ndonëse shërbimet policore ofrohen kryesisht në nivel kombëtar,<ref name="BuonannoMastrobuoni"/> ka gjithashtu polici [[policia provinciale|provinciale]] dhe [[policia bashkiake|bashkiake]].<ref name="Walters"/> Që nga shfaqja e tyre në mesin e shekullit XIX, [[Krimi i organizuar në Itali|krimi i organizuar italian]] dhe organizatat kriminale kanë depërtuar në jetën shoqërore dhe ekonomike të shumë rajoneve të Italisë jugore; më famëkeqja është Mafia siçiliane, e cila u përhap edhe në vende të huaja, përfshirë SHBA-në. Të ardhurat e mafias mund të arrijnë deri në 9%<ref>{{Cite web|last=Claudio Tucci|date=2008-11-11|title=Confesercenti, la crisi economica rende ancor più pericolosa la mafia|url=http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Economia%20e%20Lavoro/2008/11/confesercenti-mafia-racket-pizzo.shtml?uuid=20ff3b9c-afe7-11dd-8057-9c09c8bfa449|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427081220/http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Economia%20e%20Lavoro/2008/11/confesercenti-mafia-racket-pizzo.shtml?uuid=20ff3b9c-afe7-11dd-8057-9c09c8bfa449|archive-date=2011-04-27|access-date=2011-04-21|website=Confesercenti|publisher=Ilsole24ore.com|language=it}}; {{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/6957240/Italy-claims-finally-defeating-the-mafia.html|title=Italy claims finally defeating the mafia|author=Nick Squires|date=2010-01-09|work=The Daily Telegraph|location=London|access-date=2011-04-21|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429173631/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/6957240/Italy-claims-finally-defeating-the-mafia.html|archive-date=2011-04-29|language=en}}</ref> të PBB-së.<ref>{{Cite news|last=Kiefer|first=Peter|date=2007-10-22|title=Mafia crime is 7% of GDP in Italy, group reports|url=https://www.nytimes.com/2007/10/22/world/europe/22iht-italy.4.8001812.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110501085052/https://web.archive.org/web/20110501085052/https://www.nytimes.com/2007/10/22/world/europe/22iht-italy.4.8001812.html|archive-date=2011-05-01|access-date=2011-04-19|work=The New York Times|language=en}}</ref> Një raport i vitit 2009 identifikoi 610 [[Komuna (Itali)|{{Lang|it|comuni|nocat=true}}]] ku mafia ka prani të fuqishme; në këto komuna jetojnë 13 milionë italianë dhe prodhohet 15% e PBB-së.<ref>{{Cite web|last=Maria Loi|date=2009-10-01|title=Rapporto Censis: 13 milioni di italiani convivono con la mafia|url=http://www.antimafiaduemila.com/content/view/20052/78|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429082416/http://www.antimafiaduemila.com/content/view/20052/78|archive-date=2011-04-29|access-date=2011-04-21|website=Censis|publisher=Antimafia Duemila|language=it}}; {{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/oct/01/mafia-influence-hovers-over-italians|work=The Guardian|location=London|title=Mafia's influence hovers over 13{{Nbsp}}m Italians, says report|first=Tom|last=Kington|date=2009-10-01|access-date=2010-05-05|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908050448/http://www.theguardian.com/world/2009/oct/01/mafia-influence-hovers-over-italians|archive-date=2013-09-08|language=en}}</ref> [[Ndrangheta|’Ndrangheta]] kalabreze, ndoshta organizata kriminale më e fuqishme e Italisë, përbën e vetme 3% të PBB-së.<ref>{{Cite web|last=ANSA|date=2011-03-14|title=Italy: Anti-mafia police arrest 35 suspects in northern Lombardy region|url=http://mafiatoday.com/sicilian-mafia-ndrangheta/italy-anti-mafia-police-arrest-35-suspects-in-northern-lombardy-region|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429100220/http://mafiatoday.com/sicilian-mafia-ndrangheta/italy-anti-mafia-police-arrest-35-suspects-in-northern-lombardy-region|archive-date=2011-04-29|access-date=2011-04-21|website=adnkronos.com|publisher=Mafia Today|language=en}}</ref> Me 0,013 vrasje për 1.000 banorë, Italia renditet e 47-ta për nga shkalla e vrasjeve,<ref>{{Cite web|title=Crime Statistics – Murders (per capita) (more recent) by country|url=http://www.nationmaster.com/graph/cri_mur_percap-crime-murders-per-capita|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080929181837/http://www.nationmaster.com/graph/cri_mur_percap-crime-murders-per-capita|archive-date=2008-09-29|access-date=2010-04-04|publisher=NationMaster.com|language=en}}</ref> krahasuar me 61 vende, dhe e 43-ta për nga numri i përdhunimeve për 1.000 banorë, krahasuar me 64 vende të botës. Këto shifra janë relativisht të ulëta mes vendeve të zhvilluara. === Marrëdhëniet me jashtë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Marrëdhëniet me jashtë të Italisë|en|Foreign relations of Italy}}}} [[File:G7 Summit 2024 - Family photo - 02.jpg|thumb|Foto e përbashkët e udhëheqësve të [[G7|G7-s]] në [[Samiti i 50-të i G7|samitin e 50-të të G7-s]] në [[Pulia]]]] Italia është anëtare themeluese e [[Komuniteti Ekonomik Evropian|Komunitetit Ekonomik Evropian]] (KEE), tashmë Bashkimi Evropian (BE), dhe e [[NATO]]-s. Italia u pranua në Organizatën e Kombeve të Bashkuara më 1955 dhe është anëtare dhe mbështetëse e fortë e organizatave ndërkombëtare, si [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik|OECD-ja]], [[GATT]]/[[Organizata Botërore e Tregtisë|OBT-ja]], [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|OSBE-ja]], [[Këshilli i Evropës]] dhe Nisma e Evropës Qendrore. Ndër presidencat me rotacion të organizatave ndërkombëtare që ka mbajtur Italia përfshihen ajo e OSBE-së më 2018, e [[G7|G7-s]] më 2017 dhe e [[Presidenca e Këshillit të Bashkimit Evropian|Këshillit të BE-së]] më 2014. Italia ka qenë vazhdimisht [[Lista e anëtarëve të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara|anëtare jo e përhershme]] e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Italia e mbështet fuqimisht politikën ndërkombëtare shumëpalëshe dhe përkrah OKB-në dhe veprimtaritë e saj për sigurinë ndërkombëtare. Më 2013, Italia kishte 5.296 trupa të dislokuara jashtë vendit, të angazhuara në 33 misione të OKB-së dhe NATO-s në 25 vende.<ref>{{Cite web|title=Missioni/Attivita' Internazionali DAL 1 October 2013 AL 31 December 2013 – Situazione AL 11 December 2013|url=http://www.difesa.it/OperazioniMilitari/Documents/SIT%20ANNO%202013%20al%2011%20dicembre%202013.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201175427/http://www.difesa.it/OperazioniMilitari/Documents/SIT%20ANNO%202013%20al%2011%20dicembre%202013.pdf|archive-date=2014-02-01|access-date=2014-01-27|publisher=Italian Ministry of Defence|language=it}}</ref> Italia dërgoi trupa në mbështetje të misioneve paqeruajtëse të OKB-së në [[Somali]], Mozambik dhe Timorin Lindor. Italia mbështet operacionet e NATO-s dhe OKB-së në Bosnjë, [[KFOR|Kosovë]] dhe Shqipëri, si dhe dërgoi mbi 2.000 trupa në Afganistan që nga viti 2003, në mbështetje të [[Operacioni Enduring Freedom|Operacionit Enduring Freedom]] (OEF). Italia mbështeti përpjekjet ndërkombëtare për rindërtimin dhe stabilizimin e Irakut, por deri më 2006 kishte tërhequr kontingjentin e saj ushtarak prej 3.200 trupash.<ref>{{Cite news|date=2013-09-04|title=Italy donates 60 million euros to PA|url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=626926|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018104825/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=626926|archive-date=2014-10-18|access-date=2014-01-27|agency=Ma'an News Agency|language=en}}</ref> Në gusht 2006, Italia dërgoi rreth 2.450 trupa në Forcën e Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Liban.<ref>[http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2006/08_Agosto/29/libano.shtml "Italian soldiers leave for Lebanon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902001118/http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2006/08_Agosto/29/libano.shtml|date=2006-09-02}} Corriere della Sera, 30 August 2006</ref> Italia është një nga financuesit më të mëdhenj të [[Autoriteti Kombëtar Palestinez|Autoritetit Kombëtar Palestinez]] dhe vetëm gjatë vitit 2013 kontribuoi me 60 milionë euro.<ref>{{Cite news|date=2013-09-04|title=Italy donates 60 million euros to PA|url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=626926|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018104825/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=626926|archive-date=2014-10-18|access-date=2014-01-27|agency=Ma'an News Agency|language=en}}</ref> === Ushtria === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Forcat e Armatosura Italiane|en|Italian Armed Forces}} dhe {{ill|Historia ushtarake e Italisë|en|Military history of Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e luftërave ku është përfshirë Italia|en|List of wars involving Italy}}}} [[File:Cavour (550).jpg|thumb|Aeroplanmbajtësja ''[[Cavour (anije luftarake italiane)|Cavour]]'', [[anija drejtuese|anija udhëheqëse]] e [[Forca Detare Italiane|Forcës Detare Italiane]]]] [[File:Centauro01.JPEG|thumb|Një shkatërrues tankesh [[Centauro (shkatërrues tankesh)|Centauro]] i Ushtrisë Italiane gjatë një patrullimi në Bosnjë-Hercegovinë, si pjesë e IFOR-it]] Historia ushtarake e Italisë përfshin një periudhë të gjatë kohore, që nis me konfliktet ushtarake të zhvilluara nga popujt e lashtë të Italisë, veçanërisht pushtimin e botës mesdhetare nga [[romakët e lashtë]], vijon me zgjerimin e [[shtet-qytetet italiane|shtet-qyteteve italiane]] dhe [[Republikat Detare|republikave detare]] gjatë mesjetës, si dhe me përfshirjen e shteteve historike italiane në [[Luftërat italiane]] dhe luftërat e trashëgimisë, e më pas me periudhën napoleonike, [[bashkimi i Italisë|bashkimin e Italisë]], fushatat e [[Perandoria Italiane|perandorisë koloniale]], dy luftërat botërore dhe deri në ditët e sotme, me operacionet paqeruajtëse ndërkombëtare nën kujdesin e NATO-s, BE-së ose OKB-së. [[Ushtria Italiane]], [[Forca Detare Italiane|Forca Detare]], [[Forca Ajrore Italiane|Forca Ajrore]] dhe [[Karabinierët]] përbëjnë së bashku Forcat e Armatosura Italiane, nën komandën e Këshillit të Lartë të Mbrojtjes, të kryesuar nga presidenti. Sipas nenit 78, [[Kuvendi i Italisë|Kuvendi]] ka autoritetin të shpallë gjendjen e luftës dhe t'i japë qeverisë kompetencat e nevojshme për zhvillimin e saj. Megjithëse nuk është degë e forcave të armatosura, [[Guardia di Finanza]] ka status ushtarak dhe është e organizuar sipas strukturave ushtarake.{{Efn|Guardia di Finanza ka një flotë të madhe anijesh, avionësh dhe helikopterësh, që i mundëson të patrullojë ujërat e Italisë dhe të marrë pjesë në skenarë luftimi.}} Shërbimi ushtarak është vullnetar që nga viti 2005.<ref>{{Cite web|title=Law n°226 of August 23, 2004|url=http://www.camera.it/parlam/leggi/04226l.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117013103/http://web.archive.org/web/20130117013103/http://www.camera.it/parlam/leggi/04226l.htm|archive-date=2013-01-17|access-date=2012-07-13|publisher=Camera.it|language=it}}</ref> Më 2010, ushtria italiane kishte 293.202 personel në shërbim aktiv,<ref>"The Military Balance 2010", pp. 141–145. [[International Institute for Strategic Studies]], 3 February 2010.</ref> prej të cilëve 114.778 ishin karabinierë.<ref>{{Cite web|last=Italian Ministry of Defence|author-link=Ministry of Defence (Italy)|title=Nota aggiuntiva allo stato di previsione per la Difesa per l'anno 2009|url=http://www.difesa.it/NR/rdonlyres/5EF11493-59DD-4FB7-8485-F4258D9F5891/0/Nota_Aggiuntiva_2009.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110504073613/http://web.archive.org/web/20110504073613/http://web.archive.org/web/20110504073613/http://web.archive.org/web/20110504073613/http://www.difesa.it/NR/rdonlyres/5EF11493-59DD-4FB7-8485-F4258D9F5891/0/Nota_Aggiuntiva_2009.pdf|archive-date=2011-05-04|access-date=2014-07-11|language=it}}</ref> Si pjesë e strategjisë së NATO-s për ndarjen bërthamore, Italia strehon 90 bomba bërthamore amerikane [[Bomba bërthamore B61|B61]], të vendosura në bazat ajrore të [[Ghedi]]t dhe [[Baza Ajrore Aviano|Avianos]].<ref>{{Cite web|last=Hans M. Kristensen / Natural Resources Defense Council|year=2005|title=NRDC: U.S. Nuclear Weapons in Europe – part 1|url=http://www.nrdc.org/nuclear/euro/euro_pt1.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110101060355/http://web.archive.org/web/20110101060355/http://web.archive.org/web/20110101060355/http://web.archive.org/web/20110101060355/http://www.nrdc.org/nuclear/euro/euro_pt1.pdf|archive-date=2011-01-01|access-date=2011-05-30|language=en}}</ref> Ushtria është forca kombëtare e mbrojtjes tokësore. Ajo u krijua më 1946, kur Italia u bë republikë, nga mbetjet e «[[Ushtria Mbretërore Italiane|Ushtrisë Mbretërore Italiane]]». Ndër automjetet e saj luftarake më të njohura janë automjeti luftarak i këmbësorisë [[Dardo IFV|Dardo]], shkatërruesi i tankeve [[B1 Centauro]], tanku [[Tanku|Ariete]] dhe helikopteri sulmues [[Agusta A129 Mangusta|Mangusta]], i përdorur në misione të BE-së, NATO-s dhe OKB-së. Ajo ka në dispozicion automjete të blinduara [[Leopard 1]] dhe [[M113]]. Forca Detare Italiane është një forcë detare e ujërave të kaltra. Ajo u krijua po ashtu më 1946 nga mbetjet e ''[[Regia Marina]]'' («Marina Mbretërore»). Si anëtare e BE-së dhe NATO-s, Forca Detare ka marrë pjesë në operacione paqeruajtëse të koalicioneve anembanë botës. Më 2014, ajo kishte në shërbim 154 mjete lundruese, përfshirë mjete ndihmëse të vogla.<ref>{{Cite web|title=La Marina Militare OGGI|url=http://flpdifesa.org/wp-content/uploads/2013/06/Linee-intervento-del-Capo-di-SMM.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525043355/http://web.archive.org/web/20220525043355/http://flpdifesa.org/wp-content/uploads/2013/06/Linee-intervento-del-Capo-di-SMM.pdf|archive-date=2022-05-25|access-date=2022-04-28|language=it}}</ref> Forca Ajrore Italiane u themelua si degë e pavarur e shërbimit më 1923 nga mbreti Viktor Emanueli III, me emrin ''[[Regia Aeronautica]]'' («Forca Ajrore Mbretërore»). Pas Luftës së Dytë Botërore u riemërtua ''Aeronautica Militare''. Më 2021, Forca Ajrore Italiane përdorte 219 avionë luftarakë. Aftësinë e transportit e siguron një flotë prej 27 avionësh [[Lockheed Martin C-130J Super Hercules|C-130J]] dhe [[C-27J Spartan]]. Ekipi akrobatik i demonstrimeve ajrore është ''[[Frecce Tricolori]]'' («Shigjetat trengjyrëshe»). Karabinierët janë një trup autonom ushtarak, që shërben si [[Xhandarmëria|xhandarmëri]] dhe [[Policia Ushtarake|polici ushtarake]] e Italisë, duke ruajtur rendin në ushtri dhe në popullsinë civile krahas forcave të tjera policore të vendit. Degë të ndryshme të Karabinierëve raportojnë te ministri të veçanta, por trupi i raporton Ministrisë së Punëve të Brendshme kur kujdeset për rendin dhe sigurinë publike.<ref>{{Cite web|title=The Carabinieri Force is linked to the Ministry of Defence|url=http://www.carabinieri.it/Internet/Multilingua/EN/GoverningBodies|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430214042/http://web.archive.org/web/20110430214042/http://web.archive.org/web/20110430214042/http://www.carabinieri.it/Internet/Multilingua/EN/GoverningBodies|archive-date=2011-04-30|access-date=2010-05-14|publisher=Carabinieri|language=en}}</ref> ===<span class="anchor" id="Constituent entities"></span>Ndarjet administrative=== <!-- Nga en.wiki: Ky etiketim Anchor shërben si objektiv i përhershëm për lidhjet hyrëse drejt këtij seksioni. Mos e hiqni ose ndryshoni, përveçse për të shtuar një objektiv tjetër të përshtatshëm. Nëse ndryshoni titullin e seksionit, ruani titullin e vjetër si objektiv. Është gjithmonë mirë të ruhet si objektiv titulli i vjetër i një seksioni të ndryshuar, që lidhjet drejt tij të mos prishen. Shihni [[Stampa:Anchor]] për hollësi. Ky model është &#123;&#123;Subst:Anchor comment&#125;&#125;. --> {{Kryesor|Provincat e Italisë|Qytetet metropolitane të Italisë}} Italia përbëhet nga 20 rajone (''regioni''), pesë prej të cilave kanë status të posaçëm autonomie, që u mundëson të miratojnë ligje për çështje shtesë.<ref name="tuttitalia">{{Cite news|title=Regioni italiane|url=https://www.tuttitalia.it/regioni|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509133929/https://www.tuttitalia.it/regioni|archive-date=2022-05-09|access-date=2022-04-30|language=it}}</ref> {{Div col}} * [[Abruco]] * [[Lugina e Aostës]] * [[Pulia]] * [[Bazilikata]] * [[Kalabria]] * [[Kampania]] * [[Emilia-Romanja]] * [[Friuli-Venecia Xhulia]] * [[Lacio]] * [[Liguria]] * [[Lombardia]] * [[Marke]] * [[Molize]] * [[Piemonti]] * [[Sardenja]] * [[Siçilia]] * [[Trentino-Tiroli Jugor]] * [[Toskana]] * [[Umbria]] * [[Veneto]] {{Div col end}} Rajonet përfshijnë 107 provinca ose qytete metropolitane dhe 7.896 komuna.<ref name="tuttitalia"/> == Ekonomia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Ekonomia e Italisë|en|Economy of Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e kompanive më të mëdha italiane|en|List of largest Italian companies}}}} Italia ka një <ref>{{Cite web|title=Select Country or Country Groups|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weoselgr.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022143402/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weoselgr.aspx|archive-date=2017-10-22|access-date=2017-10-22|language=en}}</ref> [[Ekonomia e përzier|ekonomi të përzier]] të përparuar dhe është e treta më e madhe në [[Eurozona|eurozonë]] dhe e {{ill|Lista e shteteve sipas PBB-së (PPP)|en|List of countries by GDP (PPP)|lt=11-ta më e madhja}} në botë, sipas PBB-së të përshtatur për [[Barazia e Fuqisë Blerëse|barazinë e fuqisë blerëse]].<ref name="IMFWEO.IT"/> Ajo zotëron {{ill|Lista e shteteve sipas pasurisë totale|en|List of countries by total wealth|lt=pasurinë e nëntë kombëtare më të madhe}} dhe renditet e treta për rezervat e arit të bankës qendrore.<ref>{{Cite web|title=Gold reserves by country|url=https://www.gold.org/goldhub/data/gold-reserves-by-country|language=en}}</ref> Si anëtare themeluese e [[G7|G7-s]], eurozonës dhe [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik|Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik]], ajo është ndër vendet më të industrializuara dhe një komb i rëndësishëm tregtar në Evropë;<ref>{{Cite news|last1=Sensenbrenner|first1=Frank|last2=Arcelli|first2=Angelo Federico|title=Italy's Economy Is Much Stronger Than It Seems|url=https://www.huffingtonpost.com/frank-sensenbrenner/italy-economy_b_3401988.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141206190937/http://web.archive.org/web/20141206190937/http://www.huffingtonpost.com/frank-sensenbrenner/italy-economy_b_3401988.html|archive-date=2014-12-06|access-date=2014-11-25|work=HuffPost|language=en}}; {{Cite news|last1=Dadush|first1=Uri|title=Is the Italian Economy on the Mend?|url=http://carnegieeurope.eu/publications/?fa=50565&reloadFlag=1|access-date=2014-11-25|publisher=Carnegie Europe|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713124951/http://carnegieeurope.eu/publications/?fa=50565&reloadFlag=1|archive-date=2015-07-13|language=en}}; {{Cite web|title=Doing Business in Italy: 2014 Country Commercial Guide for U.S. Companies|url=http://www.export.gov/italy/static/2014%20CCG%20Italy_Latest_eg_it_076513.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715152504/http://web.archive.org/web/20140715152504/http://www.export.gov/italy/static/2014%20CCG%20Italy_Latest_eg_it_076513.pdf|archive-date=2014-07-15|access-date=2014-11-25|publisher=United States Commercial Service|language=en}}</ref> në vitin 2024 eksportoi mallra me vlerë 612&nbsp;miliardë euro dhe pati një suficit tregtar prej 46&nbsp;miliardë eurosh.<ref>[https://www.ft.com/content/1a1f0646-55a0-49ea-a959-fcfd1b1d26b8?utm_social_post_id=634238374&utm_social_handle_id=18949452&fbclid=IwY2xjawO78ZFleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFIVTRPNXM4NWFCQ1JjYVQ3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHiFr0MoDj_MQ9STlc3S5GUpagM9kFM0GNu8rQGlInWQ_2duT7xdIytOTssGH_aem_yj3Z7vcjITd9u8Tgv436Hg Europe should learn from Italy] ''FT'' (6 nëntor 2025)</ref> Si [[Shtetet e zhvilluara|vend i zhvilluar]], i renditur i 30-ti në [[Lista e shteteve sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor|Indeksin e Zhvillimit Njerëzor]], Italia shënon rezultate të mira për [[Jetëgjatësia mesatare|jetëgjatësinë mesatare]], {{ill|Kujdesi shëndetësor në Itali|en|Healthcare in Italy|lt=kujdesin shëndetësor}}<ref>{{Cite web|title=The World Health Organization's ranking of the world's health systems|url=http://www.photius.com/rankings/healthranks.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105190014/http://www.photius.com/rankings/healthranks.html|archive-date=2010-01-05|access-date=2015-09-07|publisher=Photius.com|language=en}}</ref> dhe [[Indeksi i arsimimit|arsimin]]. Ajo njihet për bizneset e saj krijuese dhe novatore,<ref>{{Cite web|title=The Global Creativity Index 2011|url=http://martinprosperity.org/media/GCI%20Report%20Sep%202011.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140930054555/http://martinprosperity.org/media/GCI%20Report%20Sep%202011.pdf|archive-date=2014-09-30|access-date=2014-11-26|publisher=Martin Prosperity Institute|language=en}}</ref> sektorin bujqësor konkurrues<ref>{{Cite web|last1=Aksoy|first1=M. Ataman|last2=Ng|first2=Francis|title=The Evolution of Agricultural Trade Flows|url=https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/3793/WPS5308.pdf?sequence=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129120448/https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/3793/WPS5308.pdf?sequence=1|archive-date=2014-11-29|access-date=2014-11-25|publisher=The World Bank|language=en}}</ref> dhe industritë e saj me ndikim e cilësi të lartë të automobilave, makinerive, ushqimit, dizajnit dhe modës.<ref>{{Cite web|title=Automotive Market Sector Profile – Italy|url=http://www.enterprisecanadanetwork.ca/_uploads/resources/Automotive-Market-Sector-Profile-Italy.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205163959/http://web.archive.org/web/20141205163959/http://www.enterprisecanadanetwork.ca/_uploads/resources/Automotive-Market-Sector-Profile-Italy.pdf|archive-date=2014-12-05|access-date=2014-11-26|publisher=The Canadian Trade Commissioner Service|language=en}}; {{Cite web|title=Data & Trends of the European Food and Drink Industry 2013–2014|url=http://www.fooddrinkeurope.eu/uploads/publications_documents/Data__Trends_of_the_European_Food_and_Drink_Industry_2013-2014.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141206010318/http://web.archive.org/web/20141206010318/http://www.fooddrinkeurope.eu/uploads/publications_documents/Data__Trends_of_the_European_Food_and_Drink_Industry_2013-2014.pdf|archive-date=2014-12-06|access-date=2014-11-26|publisher=FoodDrinkEurope|language=en}}; {{Cite news|date=2014-01-10|title=Italy fashion industry back to growth in 2014|url=http://uk.reuters.com/article/uk-italy-fashion-growth-idUKBREA0912220140110|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205114140/http://web.archive.org/web/20141205114140/http://uk.reuters.com/article/2014/01/10/uk-italy-fashion-growth-idUKBREA0912220140110|archive-date=2014-12-05|access-date=2014-11-26|work=Reuters|language=en}}</ref> == Ekonomia == [[File:Milan skyline skyscrapers of Porta Nuova business district.jpg|thumb|[[Milano]] është kryeqyteti ekonomik i Italisë<ref>{{Cite web|date=2018-05-18|title=Milan, Italy's Industrial and Financial Capital|url=https://www.prologis.it/en/industrial-logistics-warehouse-space/europe/italy/milan-italys-industrial-and-financial-capital|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707141649/https://www.prologis.it/en/industrial-logistics-warehouse-space/europe/italy/milan-italys-industrial-and-financial-capital|archive-date=2022-07-07|access-date=2022-05-27|language=en}}</ref> dhe një {{ill|qendër financiare|en|Financial centre}} dhe {{ill|kryeqytet i modës|en|Fashion capital}} me rëndësi globale.]] [[File:Siena, Piazza Salimbeni (Bank Monte dei Paschi di Siena) (38588876202).jpg|thumb|[[Banca Monte dei Paschi di Siena]], e themeluar më 1472, është banka më e vjetër ose e dyta më e vjetër në botë që vazhdon të jetë në veprim.]] [[File:The Eni building, Quartiere XXXII Europa, Roma, Lazio, Italy - panoramio.jpg|thumb|[[Eni]] konsiderohet një nga {{ill|kompanitë më të mëdha të naftës dhe gazit|en|Supermajor}} në botë.<ref>{{Cite web|url=https://www.globalwitness.org/en/campaigns/oil-gas-and-mining/spotlight-sharpens/|title=The spotlight sharpens: Eni and corruption in Republic of Congo's oil sector|website=Global Witness|access-date=2020-04-27|archive-date=2023-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230725204616/https://web.archive.org/en/campaigns/oil-gas-and-mining/spotlight-sharpens/|url-status=dead|language=en}}</ref>]] Italia është vendi i tetë në botë dhe i dyti në Evropë për prodhimin industrial,<ref>{{Cite web|title=Manufacturing, value added (current US$)|url=http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=NV.IND.MANF.KD&country=|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010152014/http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=NV.IND.MANF.KD&country=|archive-date=2017-10-10|access-date=2017-05-17|language=en}}</ref> dhe karakterizohet nga më pak korporata shumëkombëshe se ekonomitë e tjera me përmasa të krahasueshme, si dhe nga shumë ndërmarrje të vogla dhe të mesme dinamike, të përqendruara në rajone industriale, të cilat përbëjnë shtyllën kurrizore të industrisë italiane. Kjo ka krijuar një sektor prodhimi të specializuar në tregje të veçanta, shpesh të përqendruar te eksporti i produkteve luksoze. Edhe pse më pak e aftë të konkurrojë për nga sasia, Italia mund të konkurrojë me ekonomitë aziatike që kanë kosto më të ulëta të punës përmes produkteve me cilësi më të lartë.<ref>{{Cite news|date=2005-05-19|title=Knowledge Economy Forum 2008: Innovative Small And Medium Enterprises Are Key To Europe & Central Asian Growth|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/0,,contentMDK:21808326~menuPK:258604~pagePK:2865106~piPK:2865128~theSitePK:258599,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080623065619/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/0,,contentMDK:21808326~menuPK:258604~pagePK:2865106~piPK:2865128~theSitePK:258599,00.html|archive-date=2008-06-23|access-date=2008-06-17|publisher=The World Bank|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Italia ishte eksportuesi i nëntë më i madh në botë. Lidhjet e saj më të ngushta tregtare janë me vendet e tjera të BE-së, ndërsa partnerët më të mëdhenj të eksportit në vitin 2019 ishin Gjermania (12%), Franca (11%) dhe SHBA-ja (10%).<ref name="cia.gov">{{Cite web|title=The World Factbook|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|archive-date=2021-07-01|access-date=2021-05-28|publisher=Central Intelligence Agency|language=en}}</ref> [[Industria automobilistike italiane]] është pjesë e rëndësishme e sektorit prodhues të vendit, me mbi 144.000 firma dhe afro 485.000 punonjës në vitin 2015,<ref>{{Cite web|title=Auto: settore da 144mila imprese in Italia e 117 mld fatturato|url=http://www.adnkronos.com/soldi/economia/2015/09/23/auto-settore-mila-imprese-italia-mld-fatturato_WooBmrBqxgxO7mOvIRXUBI.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925121926/http://www.adnkronos.com/soldi/economia/2015/09/23/auto-settore-mila-imprese-italia-mld-fatturato_WooBmrBqxgxO7mOvIRXUBI.html|archive-date=2015-09-25|access-date=2015-09-23|website=adnkronos.com|language=it}}</ref> dhe kontribuon me 9% të PBB-së.<ref>{{Cite web|title=Country Profiles – Italy|url=http://acea.thisconnect.com/index.php/country_profiles/detail/italy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080211190839/http://acea.thisconnect.com/index.php/country_profiles/detail/italy|archive-date=2008-02-11|access-date=2008-02-09|website=acea.thisconnect.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Global Auto Market 2021. General Motors Is The Only Group To Report Double-digit Losses|url=https://www.focus2move.com/world-car-group-ranking|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701010705/https://www.focus2move.com/world-car-group-ranking|archive-date=2021-07-01|access-date=2022-05-27|language=en}}</ref> Vendi ka një gamë të gjerë automjetesh, nga markat e orientuara drejt {{ill|tregut masiv|en|Mass market}} si [[Fiat]] dhe markat premium si [[Alfa Romeo]] dhe {{ill|Maserati|en|Maserati}}, deri te supermakinat luksoze si Pagani, Lamborghini dhe Ferrari. [[Banca Monte dei Paschi di Siena]] është banka më e vjetër ose e dyta më e vjetër në botë që vazhdon të jetë në veprim, në varësi të përkufizimit, si dhe banka e katërt më e madhe tregtare dhe e shitjes me pakicë në Itali. <ref>{{Cite news|date=2017-10-26|title=Italy's fourth-biggest bank returns to the stockmarket|url=https://www.economist.com/news/finance-and-economics/21730672-shares-bailed-out-bank-start-trading-again-italys-fourth-biggest-bank|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180215112321/https://www.economist.com/news/finance-and-economics/21730672-shares-bailed-out-bank-start-trading-again-italys-fourth-biggest-bank|archive-date=2018-02-15|access-date=2021-10-26|newspaper=[[The Economist]]|language=en}}</ref> Italia ka një sektor të fuqishëm të {{ill|Kooperativa|en|Cooperative|lt=kooperativave}}, me përqindjen më të lartë në BE të popullsisë së punësuar në një kooperativë (4,5%).<ref>{{Cite web|date=April 2016|title=The Power of Cooperation – Cooperatives Europe key statistics 2015|url=https://coopseurope.coop/sites/default/files/The%20power%20of%20Cooperation%20-%20Cooperatives%20Europe%20key%20statistics%202015.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112034412/https://coopseurope.coop/sites/default/files/The%20power%20of%20Cooperation%20-%20Cooperatives%20Europe%20key%20statistics%202015.pdf|archive-date=2020-11-12|access-date=2021-05-28|website={{ill|Cooperatives Europe|en|Cooperatives Europe}}|language=en}}</ref> Zona e [[Val'd Agri oil field|Val d'Agri]]t, në Bazilikatë, përmban fushën më të madhe [[Onshore (hydrocarbons)|tokësore]] të [[hydrocarbon field|hidrokarbureve]] në Evropë.<ref>{{Cite web|title=In Val d'Agri with Upstream activities|url=https://www.eni.com/en-IT/operations/italy-val-agri-upstream-activities.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516034214/https://www.eni.com/en-IT/operations/italy-val-agri-upstream-activities.html|archive-date=2022-05-16|access-date=2021-02-03|publisher={{ill|Eni|en|Eni}}|language=en}}</ref> Janë zbuluar rezerva të moderuara të gazit natyror, kryesisht në [[Po Valley|Luginën e Pos]] dhe në det, nën Adriatik; ato përbëjnë burimin minerar më të rëndësishëm të vendit. Italia është një ndër prodhuesit kryesorë në botë të [[pumice|shtufit]], [[pozzolana|pozzolanës]] dhe [[feldspar|feldspatit]].<ref>{{Cite encyclopedia|title=Italy, the economy: Resources and power|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297474/Italy/26994/Forestry#toc26986|access-date=2015-02-09|date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209194536/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/297474/Italy/26994/Forestry#toc26986|archive-date=2015-02-09|url-status=live|language=en}}</ref> Një burim tjetër i rëndësishëm është mermeri, veçanërisht mermeri i bardhë i famshëm [[Carrara marble|i Karrarës]], nga Toskana. Italia është pjesë e një bashkimi monetar, [[Euro|zonës euro]], e cila përfaqëson rreth 330 milionë qytetarë, si dhe e [[European single market|tregut të vetëm evropian]], i cili përfaqëson më shumë se 500 milionë konsumatorë. Disa politika tregtare vendore përcaktohen nga marrëveshjet mes anëtarëve të BE-së dhe legjislacioni i BE-së. Italia iu bashkua monedhës së përbashkët evropiane, [[Euro|euros]], në vitin 2002.<ref>{{Cite news|last=Andrews|first=Edmund L.|date=2002-01-01|title=Germans Say Goodbye to the Mark, a Symbol of Strength and Unity|url=https://www.nytimes.com/2002/01/01/world/germans-say-goodbye-to-the-mark-a-symbol-of-strength-and-unity.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110501031330/http://www.nytimes.com/2002/01/01/world/germans-say-goodbye-to-the-mark-a-symbol-of-strength-and-unity.html|archive-date=2011-05-01|access-date=2011-03-18|work=The New York Times|language=en}}; {{Cite news|last=Taylor Martin|first=Susan|date=1998-12-28|title=On Jan.{{spaces}}1, out of many arises one Euro|work=[[St. Petersburg Times]]|page=National, 1.A|language=en}}</ref> Politika e saj monetare përcaktohet nga [[Banka Qendrore Evropiane]]. Italia u godit nga [[Kriza financiare 2007-2008|kriza financiare e vitit 2008]], e cila i përkeqësoi problemet strukturore.<ref>{{Cite web|last=Orsi|first=Roberto|date=2013-04-23|title=The Quiet Collapse of the Italian Economy|work=Euro Crisis in the Press|url=http://blogs.lse.ac.uk/eurocrisispress/2013/04/23/the-quiet-collapse-of-the-italian-economy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141119075748/http://blogs.lse.ac.uk/eurocrisispress/2013/04/23/the-quiet-collapse-of-the-italian-economy|archive-date=2014-11-19|access-date=2014-11-24|publisher={{ill|The London School of Economics|en|The London School of Economics}}|language=en}}</ref> Pas një rritjeje të fortë të PBB-së, prej 5–6% në vit nga vitet 1950 deri në fillim të viteve 1970,<ref>{{Cite book|last=Nicholas Crafts, Gianni Toniolo|title=Economic growth in Europe since 1945|publisher=Cambridge University Press|year=1996|isbn=978-0-5214-9627-8|page=428|language=en}}</ref> dhe një ngadalësimi të vazhdueshëm gjatë viteve 1980–1990, vendi ngeci në vitet 2000.<ref>{{Cite web|last=Balcerowicz|first=Leszek|title=Economic Growth in the European Union|url=http://www.lisboncouncil.net/growth/documents/LISBON_COUNCIL_Economic_Growth_in_the_EU%20(1).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714205108/http://www.lisboncouncil.net/growth/documents/LISBON_COUNCIL_Economic_Growth_in_the_EU%20(1).pdf|archive-date=2014-07-14|access-date=2014-10-08|publisher=The Lisbon Council|language=en}}; {{Cite news|title="Secular stagnation" in graphics|url=https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2014/11/secular-stagnation-graphics|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141123234145/https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2014/11/secular-stagnation-graphics|archive-date=2014-11-23|access-date=2014-11-24|newspaper=The Economist|language=en}}</ref> Përpjekjet politike për të nxitur rritjen ekonomike përmes shpenzimeve masive qeveritare shkaktuan një rritje të madhe të borxhit publik, i cili në vitin 2017 ishte mbi 132% të PBB-së;<ref>{{Cite web|date=2018-05-15|title=Debito pubblico oltre 2.300 miliardi e all'estero non lo comprano|url=https://www.investireoggi.it/economia/debito-pubblico-oltre-2-300-miliardi-e-litalia-e-sulla-strada-dellautarchia-finanziaria|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221072720/https://www.investireoggi.it/economia/debito-pubblico-oltre-2-300-miliardi-e-litalia-e-sulla-strada-dellautarchia-finanziaria|archive-date=2020-02-21|access-date=2018-06-01|language=it}}</ref> shifra e dytë më e lartë në [[Bashkimi Evropian|BE]], pas Greqisë.<ref>{{Cite web|title=Government debt increased to 93.9% of GDP in euro area and to 88.0% in EU28|url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-22072014-AP/EN/2-22072014-AP-EN.PDF|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021162159/http://web.archive.org/web/20141021162159/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-22072014-AP/EN/2-22072014-AP-EN.PDF|archive-date=2014-10-21|access-date=2014-11-24|publisher=[[Eurostati]]|language=en}}</ref> Pjesa më e madhe e [[Borxhi publik italian|borxhit publik italian]] zotërohet nga rezidentë vendas, një dallim i rëndësishëm mes Italisë dhe Greqisë,<ref>{{Cite web|date=2010-05-18|title=Could Italy Be Better Off than its Peers?|url=https://www.cnbc.com/2010/05/18/could-italy-be-better-off-than-its-peers.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430030613/http://www.cnbc.com/id/37207942/Could_Italy_Be_Better_Off_than_its_Peers|archive-date=2011-04-30|access-date=2011-05-30|publisher=CNBC|language=en}}</ref> ndërsa niveli i [[Borxhi i familjeve|borxhit të familjeve]] është shumë më i ulët se mesatarja e OECD-së.<ref>{{Cite web|title=Household debt and the OECD's surveillance of member states|url=http://www.nationalbanken.dk/da/om_nationalbanken/oekonomisk_forskning/Documents/4_Household%20debt%20and%20the%20OECD's%20surveillance%20of%20member%20states%20by%20Christophe%20Andr%C3%A9.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150109041518/http://www.nationalbanken.dk/da/om_nationalbanken/oekonomisk_forskning/Documents/4_Household%20debt%20and%20the%20OECD%27s%20surveillance%20of%20member%20states%20by%20Christophe%20Andr%C3%A9.pdf|archive-date=2015-01-09|access-date=2014-11-26|publisher=[[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik]]|language=en}}</ref> [[Çështja jugore|Ndarja e thellë mes veriut dhe jugut]] është një faktor i rëndësishëm i dobësisë socio-ekonomike;<ref>{{Cite news|title=Oh for a new risorgimento|url=https://www.economist.com/special-report/2011/06/11/oh-for-a-new-risorgimento|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024163715/http://www.economist.com/node/18780831|archive-date=2014-10-24|access-date=2014-11-24|newspaper=The Economist|language=en}}</ref> të ardhurat e deklaruara ndryshojnë shumë mes rajoneve dhe bashkive në veri e në jug.<ref>{{Cite web|title=Comune per Comune, ecco la mappa navigabile dei redditi dichiarati in Italia|url=http://www.lastampa.it/economia/speciali/redditi-italia|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405032750/http://www.lastampa.it/economia/speciali/redditi-italia|archive-date=2015-04-05|access-date=2015-04-04|website=lastampa.it|language=it}}</ref> Provinca më e pasur, Tiroli i Jugut, ka të ardhura sa 152% e PBB-së kombëtare për frymë, ndërsa rajoni më i varfër, Kalabria, sa 61%.<ref>{{Cite web|title=GDP per capita at regional level|url=https://www.istat.it/it/files/2016/12/Conti-regionali_2015.pdf?title=Conti+economici+territoriali+-+12%2Fdic%2F2016+-+Testo+integrale+e+nota+metodologica.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171026054135/https://www.istat.it/it/files/2016/12/Conti-regionali_2015.pdf?title=Conti+economici+territoriali+-+12%2Fdic%2F2016+-+Testo+integrale+e+nota+metodologica.pdf|archive-date=2017-10-26|access-date=2017-10-25|publisher=Istat|language=it}}</ref> Shkalla e papunësisë (11%) është mbi mesataren e [[Eurozona|eurozonës]],<ref>{{Cite web|title=Euro area unemployment rate at 11%|url=http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8121455/3-31072017-AP-EN.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731232352/http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8121455/3-31072017-AP-EN.pdf|archive-date=2017-07-31|access-date=2017-10-26|publisher=[[Eurostati]]|language=en}}</ref> por shifra e ndarë sipas rajoneve është 7% në veri dhe 19% në jug.<ref>{{Cite web|last=Istat|author-link=National Institute of Statistics (Italy)|title=Employment and unemployment: second quarter 2017 |url=http://www.istat.it/it/files/2017/09/Mercato-del-lavoro-II-trim-2017.pdf?title=Il+mercato+del+lavoro+-+12%2Fset%2F2017+-+Testo+integrale+e+nota+metodologica.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171026054033/http://www.istat.it/it/files/2017/09/Mercato-del-lavoro-II-trim-2017.pdf?title=Il+mercato+del+lavoro+-+12%2Fset%2F2017+-+Testo+integrale+e+nota+metodologica.pdf|archive-date=2017-10-26|access-date=2017-10-26|language=it}}</ref> Në vitin 2021, të ardhurat mesatare të disponueshme ishin 27.949 dollarë në vit ([[Barazia e Fuqisë Blerëse|sipas barazisë së fuqisë blerëse]]).<ref name="y148">{{cite book | author=OECD | title=Society at a Glance 2024: OECD Social Indicators, Figure 4.1 Median income varies by a factor eight across OECD countries | publisher=OECD | date=2024-06-20 | url=https://www.oecd.org/en/publications/2024/06/society-at-a-glance-2024_08001b73/full-report/component-12.html#indicator-d1e8404-8cd0a55a48 | page= |language=en}}</ref> Shkalla e papunësisë së të rinjve ra në rreth 20% në vitin 2025, por mbeti dukshëm mbi mesataren e eurozonës.<ref>{{cite web |title=Youth unemployment rate in Italy from 2004 to 2025 |url=https://www.statista.com/statistics/776931/youth-unemployment-rate-in-italy/ |website=Statista |date=2026-03-24|language=en}}</ref> Për të përmbushur kërkesën për fuqi punëtore, qeveria Meloni miratoi ''Decreto Flussi'', duke caktuar kuota për hyrjen e ligjshme në vend të 452.000 punëtorëve nga vende jashtë BE-së gjatë viteve 2023–2025.<ref>{{cite web |title=Italy's Meloni talks tough on migrants while opening up to foreign workers |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-talks-tough-migrants-while-opening-up-foreign-workers-2023-12-06/ |date=2023-12-06|language=en}}</ref> === Bujqësia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Bujqësia në Itali|en|Agriculture in Italy}}}} [[File:Vineyards in Piemonte, Italy.jpg|thumb|[[Peizazhi i vreshtave të Piemontit: Langhe-Roero dhe Monferrato|Vreshtat në Langhe dhe Monferrato, Piemonte]]. Italia është prodhuesi më i madh i verës në botë dhe ka larminë më të madhe të hardhive vendase.<ref>{{Cite web|date=2018-11-25|title=L'Italia è il maggiore produttore di vino|url=http://www.inumeridelvino.it/2018/11/la-produzione-di-vino-nel-mondo-2018-prima-stima-oiv.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211111224545/http://www.inumeridelvino.it/2018/11/la-produzione-di-vino-nel-mondo-2018-prima-stima-oiv.html|archive-date=2021-11-11|access-date=2021-11-11|language=it}}; {{Cite web|date=2017-06-03|title=L'Italia è il paese con più vitigni autoctoni al mondo|url=https://giornalevinocibo.com/2017/06/03/italia-prima-assoluta-per-vitgni-autoctoni-ecco-i-dati-dei-vari-stati|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101044918/https://web.archive.org/web/20211101044918/https://giornalevinocibo.com/2017/06/03/italia-prima-assoluta-per-vitgni-autoctoni-ecco-i-dati-dei-vari-stati|archive-date=2021-11-01|access-date=2021-11-11|language=it}}</ref>]] Sipas regjistrimit të fundit bujqësor, në vitin 2010 kishte 1,6 milionë ferma (32% më pak se në vitin 2000), që mbulonin {{Convert|12700000|ha|0|abbr=on|disp=or}} (63% ndodheshin në jug të Italisë).<ref name="agrocensus">{{Cite web|date=2010-10-24|title=Censimento Agricoltura 2010|url=http://dati-censimentoagricoltura.istat.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213021626/http://dati-censimentoagricoltura.istat.it/|archive-date=2015-02-13|access-date=2015-02-11|publisher=ISTAT|language=it}}</ref> 99% e tyre janë ferma të vogla familjare, me një sipërfaqe mesatare prej vetëm {{Convert|8|ha|0|abbr=on}}.<ref name="agrocensus"/> Nga sipërfaqja e përdorur për bujqësi, 31% zënë arat me drithëra, 8% [[ulliri|ullishtet]], 5% [[Vreshti (plantacion)|vreshtat]], 4% pemishtet me agrume, 2% [[Panxhar sheqeri|panxhari i sheqerit]] dhe 2% kopshtaria. Pjesa e mbetur përdoret kryesisht për kullota (26%) dhe për drithëra foragjere (12%).<ref name="agrocensus"/> Italia është prodhuesi më i madh i verës në botë,<ref>{{Cite web|year=2010|title=OIV report on the State of the vitiviniculture world market|url=http://news.reseau-concept.net/images/oiv_es/Client/DIAPORAMA_STATISTIQUES_Tbilissi_2010_EN.ppt|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728145648/http://news.reseau-concept.net/images/oiv_es/Client/DIAPORAMA_STATISTIQUES_Tbilissi_2010_EN.ppt|archive-date=2011-07-28|website=news.reseau-concept.net|publisher=Réseau-CONCEPT|format=PowerPoint presentation|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Pisa|first=Nick|date=2011-06-12|title=Italy overtakes France to become world's largest wine producer|url=https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/wine/8571222/Italy-overtakes-France-to-become-worlds-largest-wine-producer.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903021833/http://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/wine/8571222/Italy-overtakes-France-to-become-worlds-largest-wine-producer.html|archive-date=2011-09-03|access-date=2011-08-17|work=The Telegraph|language=en}}</ref> si edhe prodhues kryesor i [[Vaji i ullirit|vajit të ullirit]], frutave (mollëve, ullinjve, rrushit, portokajve, limonëve, dardhave, kajsive, lajthive, pjeshkëve, qershive, kumbullave, luleshtrydheve dhe kivit) dhe perimeve (sidomos angjinareve dhe domateve). Verërat italiane më të njohura janë [[Chianti]] nga Toskana dhe Barolo nga Piemonte. Verëra të tjera të njohura janë Barbaresco, Barbera d'Asti, Brunello di Montalcino, Frascati DOC, Montepulciano d'Abruzzo dhe Morellino di Scansano, si dhe verërat e gazuara Franciacorta DOCG dhe Prosecco. Prodhimet cilësore në të cilat Italia është e specializuar, veçanërisht verërat dhe djathërat rajonalë, shpesh mbrohen nga etiketat e cilësisë [[Denominazione di origine controllata|DOC/DOP]]. Kjo certifikatë e treguesit gjeografik të miratuar nga BE-ja konsiderohet e rëndësishme për të shmangur ngatërrimin me mallrat zëvendësuese. === Transporti === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Transporti në Itali|en|Transport in Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Stacionet hekurudhore në Itali|en|Railway stations in Italy}}}} [[File:A8-A26 Besnate.jpg|thumb|Autostrada dei Laghi («Autostrada e Liqeneve»; pjesë e [[Autostrada A8 (Italy)|A8]] dhe {{ill|Autostrada A9|en|Autostrada A9 (Italy)}}), autostrada e parë e ndërtuar në botë<ref name="independent"/>]] {{Anchor|Infrastructure}}Italia ishte vendi i parë që ndërtoi autostrada, ''[[autostrade]]'', të rezervuara për trafikun e shpejtë dhe automjetet.<ref name="independent">{{Cite news|last=Lenarduzzi|first=Thea|date=2016-01-30|title=The motorway that built Italy: Piero Puricelli's masterpiece|url=http://www.independent.co.uk/travel/europe/the-worlds-first-motorway-piero-puricellis-masterpiece-is-the-focus-of-an-unlikely-pilgrimage-a6840816.html|url-status=live|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/http://www.independent.co.uk/travel/europe/the-worlds-first-motorway-piero-puricellis-masterpiece-is-the-focus-of-an-unlikely-pilgrimage-a6840816.html|archive-date=2022-05-26|access-date=2022-05-12|work={{ill|The Independent|en|The Independent}}|language=en}}</ref> Në vitin 2002, Italia kishte {{Convert|668721|km|mi|abbr=on}} rrugë të kalueshme, përfshirë {{Convert|6487|km|mi|abbr=on}} autostrada, në pronësi shtetërore, por të operuara privatisht nga Atlantia. Në vitin 2005, në rrjet qarkullonin rreth 34.667.000 makina (590 për 1.000 banorë) dhe 4.015.000 automjete transporti mallrash.<ref name="European Commission">{{Cite web|last=European Commission|author-link=European Commission|title=Panorama of Transport|url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-DA-07-001/EN/KS-DA-07-001-EN.PDF|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090407142402/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-DA-07-001/EN/KS-DA-07-001-EN.PDF|archive-date=2009-04-07|access-date=2009-05-03|language=en}}</ref> [[File:Etr500.JPG|thumb|Një tren [[ETR 500]] në linjën hekurudhore me shpejtësi të lartë [[Florence–Rome high-speed railway|Firence–Romë]], linja e parë hekurudhore me shpejtësi të lartë e ndërtuar në Evropë<ref>{{Cite web|title=Special report: A European high-speed rail network|url=https://op.europa.eu/webpub/eca/special-reports/high-speed-rail-19-2018/en/|access-date=2023-07-22|website=op.europa.eu|language=en-GB|archive-date=2024-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317233927/https://op.europa.eu/webpub/eca/special-reports/high-speed-rail-19-2018/en/|url-status=live|language=en}}</ref>]] Rrjeti hekurudhor i Italisë, në pronësi shtetërore, menaxhohet nga {{ill|Rete Ferroviaria Italiana|en|Rete Ferroviaria Italiana}} (RFI), një filial i {{ill|Ferrovie dello Stato Italiane|en|Ferrovie dello Stato Italiane}} (FSI). Në dhjetor 2025, ai kishte gjithsej {{Convert|16881|km|mi|abbr=on}} gjatësi, prej të cilave {{Convert|12364|km|0|abbr=on}} ishin të elektrifikuara,<ref>{{Cite web|title=The network today|url=https://www.rfi.it/en/Network/The-network-today.html|access-date=2026-07-06|website=Rete Ferroviaria Italiana|language=en}}</ref> dhe në të qarkullonin 4.802 lokomotiva e vagona hekurudhorë.{{Citim i duhur|date=July 2026}} Operatori kryesor publik i trenave me shpejtësi të lartë është {{ill|Trenitalia|en|Trenitalia}}, pjesë e FSI-së. Trenat me shpejtësi të lartë ndahen në tri kategori: trenat {{ill|Frecciarossa|en|Frecciarossa}} («shigjeta e kuqe») arrijnë shpejtësinë maksimale prej 300{{Nbsp}}km/h në linjat e posaçme për shpejtësi të lartë; trenat {{ill|Frecciargento|en|Frecciargento}} («shigjeta e argjendtë») arrijnë deri në 250{{Nbsp}}km/h në linjat me shpejtësi të lartë dhe në linjat kryesore; ndërsa trenat {{ill|Frecciabianca|en|Frecciabianca}} («shigjeta e bardhë») qarkullojnë vetëm në linjat kryesore, me shpejtësi maksimale prej 200{{Nbsp}}km/h. Italia ka 11 pika kalimi hekurudhor përgjatë Alpeve, në kufijtë me vendet fqinje. Italia renditej e pesta në Evropë për nga numri i pasagjerëve të transportuar me avion; në vitin 2011 kishte rreth 148 milionë pasagjerë, ose afërsisht 10% të totalit evropian.<ref>{{Cite web|date=2013-01-07|title=Trasporto aereo in Italia (PDF)|url=http://www.istat.it/it/archivio/78802|access-date=2013-08-05|publisher=ISTAT|archive-date=2013-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113035254/http://www.istat.it/it/archivio/78802|url-status=live|language=it}}</ref> Në vitin 2022 kishte 45 aeroporte civile, përfshirë nyjet ajrore të {{ill|Aeroporti i Milanos-Malpensa|en|Milan Malpensa Airport}} dhe {{ill|Aeroporti i Romës-Fiumiçino|en|Rome Fiumicino Airport}}.<ref>{{Cite web|title=Aeroporti in Italia: quanti sono? Elenco per regione|url=https://gliaeroporti.it/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117184416/https://gliaeroporti.it/|archive-date=2022-11-17|access-date=2022-11-17|language=it}}</ref> Që nga viti 2021, kompania ajrore kombëtare e Italisë është {{ill|ITA Airways|en|ITA Airways}}, e cila mori vendin e {{ill|Alitalia|en|Alitalia}}.<ref>{{Cite news|last=Buckley|first=Julia|date=2021-10-18|title=Italy reveals its new national airline|url=https://edition.cnn.com/travel/article/ita-airways-launch/index.html|access-date=2021-10-18|publisher=CNN|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018100255/https://edition.cnn.com/travel/article/ita-airways-launch/index.html|url-status=live|language=en}}; {{Cite news|last=Villamizar|first=Helwing|date=2021-10-15|title=Italian Flag Carrier ITA Airways Is Born|url=https://airwaysmag.com/airlines/ita-airways-is-born|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016100028/https://airwaysmag.com/airlines/ita-airways-is-born|archive-date=2021-10-16|access-date=2021-10-18|work=Airways Magazine|language=en}}</ref> Në vitin 2004 kishte 43 porte të mëdha detare, përfshirë Gjenovën, portin më të madh të vendit dhe të dytin më të madh në Mesdhe. Në vitin 2005, Italia kishte një flotë civile ajrore prej rreth 389.000 njësish dhe një flotë tregtare prej 581 anijesh.<ref name="European Commission"/> Rrjeti kombëtar i rrugëve ujore të brendshme kishte një gjatësi prej {{Convert|2400|km|0|abbr=on}} për trafikun tregtar në vitin 2012.<ref name="cia.gov"/> Portet e Italisë veriore, si porti i ujërave të thella në Trieste, me lidhjet e tij të gjera hekurudhore me Evropën Qendrore dhe Lindore, përfitojnë subvencione dhe investime të konsiderueshme të huaja.<ref>Marcus Hernig: ''Die Renaissance der Seidenstraße'' (2018), f. 112; Bernhard Simon: “Can The New Silk Road Compete with the Maritime Silk Road?”, në ''The Maritime Executive'', 1 janar 2020; Chazizam, M. (2018). “The Chinese Maritime Silk Road Initiative: The Role of the Mediterranean”. ''Mediterranean Quarterly'', 29(2), 54–69; Guido Santevecchi: “Di Maio e la Via della Seta: «Faremo i conti nel 2020», siglato accordo su Trieste”, në ''Corriere della Sera'', 5 nëntor 2019; Linda Vierecke dhe Elisabetta Galla, “Triest und die neue Seidenstraße”, në ''Deutsche Welle'', 8 dhjetor 2020; {{Cite web|title=HHLA PLT Italy starting on schedule|url=https://www.hellenicshippingnews.com/hhla-plt-italy-starting-on-schedule|website=hellenicshippingnews.com|access-date=2021-01-11|archive-date=2021-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111105059/https://www.hellenicshippingnews.com/hhla-plt-italy-starting-on-schedule/|url-status=live|language=en}}</ref> Në gusht 2025, qeveria e Melonit dha miratimin përfundimtar për projektin e planifikuar të {{ill|Urës së Ngushticës së Mesinës|en|Strait of Messina Bridge}}, ndërsa ndërtimi pritej të niste në vjeshtën e po atij viti. Kur të hapet në vitin 2032, ura do të lidhë [[Kalabria|Kalabrinë]] me [[Siçilia|Siçilinë]] dhe do të bëhet ura e varur me hapësirën më të gjatë në botë.<ref>{{Cite web|title=Italy gives final go-ahead for landmark Sicily bridge project|url=https://www.reuters.com/world/europe/italy-gives-final-go-ahead-landmark-sicily-bridge-project-2025-08-06/|website=reuters.com|date=2025-08-06|access-date=2025-08-06|language=en}}</ref> === Energjia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Energjia në Itali|en|Energy in Italy}}}} {{Hatnote|Shih më tej: {{ill|Energjia e rinovueshme në Itali|en|Renewable energy in Italy}} • {{ill|Sektori i energjisë elektrike në Itali|en|Electricity sector in Italy}}}} [[File:Pannelli solari Unicoop Tirreno.JPG|thumb|Panele diellore në [[Piombino]], në Toskanë. Italia është një nga prodhuesit më të mëdhenj të energjisë së rinovueshme në botë.<ref name="legambiente2015">{{Cite web|date=2015-05-18|title=Il rapporto Comuni Rinnovabili 2015|url=http://www.comunirinnovabili.it/il-rapporto-comuni-rinnovabili-2015|access-date=2016-03-13|website=Comuni Rinnovabili|publisher=Legambiente|language=it|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314011841/http://www.comunirinnovabili.it/il-rapporto-comuni-rinnovabili-2015/|url-status=live}}</ref>]] Italia është bërë një nga [[Lista e vendeve sipas prodhimit të energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme|prodhueset më të mëdha të energjisë së rinovueshme]] në botë, duke u renditur e dyta në [[Bashkimi Evropian|BE]] dhe e nënta në botë. {{ill|Energjia e erës në Itali|en|Wind power in Italy}}, {{ill|Hidroenergjia në Itali|en|Hydroelectricity in Italy}} dhe {{ill|Energjia gjeotermale në Itali|en|Geothermal power in Italy}} janë burime të rëndësishme të energjisë elektrike në vend. Burimet e rinovueshme përbëjnë 28% të gjithë energjisë elektrike të prodhuar: hidroenergjia zë 13%, e ndjekur nga energjia diellore me 6%, energjia e erës me 4%, bioenergjia me 3,5% dhe energjia gjeotermale me 1,6%.<ref name="gse">{{Cite web|date=2013-12-19|title=Rapporto Statistico sugli Impianti a fonti rinnovabili|url=http://www.gse.it/it/Statistiche/RapportiStatistici/Pagine/default.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018022905/http://www.gse.it/it/Statistiche/RapportiStatistici/Pagine/default.aspx|archive-date=2017-10-18|access-date=2015-02-11|publisher=Gestore dei Servizi Energetici|language=it}}</ref> Pjesa tjetër e kërkesës kombëtare mbulohet nga lëndët djegëse fosile (gazi natyror 38%, qymyri 13%, nafta 8%) dhe importet.<ref name="gse"/> {{ill|Eni|en|Eni}}, e cila operon në 79 vende, është një nga shtatë kompanitë e grupit {{ill|Big Oil|en|Big Oil}} dhe një nga kompanitë më të mëdha industriale në botë.<ref>{{Cite web|title=Summary for Eni SpA|url=https://finance.yahoo.com/q?s=E|access-date=2020-07-01|archive-date=2016-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604184217/http://finance.yahoo.com/q?s=e|url-status=live|language=en}}</ref> Vetëm prodhimi i [[Energjia diellore në Itali|energjisë diellore]] përbënte 9% të energjisë elektrike në vitin 2014, duke e bërë Italinë vendin me kontributin më të lartë nga energjia diellore në botë.<ref name="legambiente2015"/> [[Centrali fotovoltaik i Montalto di Castro|Centrali fotovoltaik i Montalto di Castro]], i përfunduar në vitin 2010, është centrali më i madh fotovoltaik në Itali.<ref>{{Cite web|title=The Italian Montalto di Castro and Rovigo PV plants|url=https://www.solarserver.com/solar-magazine/solar-energy-system-of-the-month/the-italian-montalto-di-castro-and-rovigo-pv-plants.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509012719/https://www.solarserver.com/solar-magazine/solar-energy-system-of-the-month/the-italian-montalto-di-castro-and-rovigo-pv-plants.html|archive-date=2018-05-09|access-date=2018-05-08|website=solarserver.com|language=en}}</ref> Italia ishte vendi i parë që përdori energjinë gjeotermale për prodhimin e energjisë elektrike.<ref>{{Cite web|year=2011|title=Inventario delle risorse geotermiche nazionali|url=http://unmig.sviluppoeconomico.gov.it/unmig/geotermia/inventario/inventario.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722034736/http://unmig.sviluppoeconomico.gov.it/unmig/geotermia/inventario/inventario.asp|archive-date=2011-07-22|access-date=2011-09-14|publisher=UNMIG|language=it}}</ref> [[Energjia bërthamore në Itali|Energjia bërthamore në Itali]] u braktis pas {{ill|Referendumet italiane të vitit 1987|en|1987 Italian referendums}} (pas [[Fatkeqësia e Çernobilit|fatkeqësisë së Çernobilit]] të vitit 1986), megjithëse Italia ende importon energji bërthamore nga reaktorë në pronësi italiane, të vendosur në territore të huaja. === Shkenca dhe teknologjia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Shkenca dhe teknologjia në Itali|en|Science and technology in Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e shpikjeve dhe zbulimeve italiane|en|List of Italian inventions and discoveries}}}} [[File:Justus Sustermans - Portrait of Galileo Galilei, 1636.jpg|thumb|upright=.8|[[Galileo Galilei]], që konsiderohet gjerësisht si ati i shkencës moderne, fizikës dhe astronomisë]] Përgjatë shekujve, Italia ka ushqyer një bashkësi shkencore që ka sjellë zbulime të rëndësishme në shkenca. [[Galileo Galilei]] luajti një rol të rëndësishëm në [[Revolucioni Shkencor|Revolucionin Shkencor]] dhe konsiderohet gjerësisht si ati i [[astronomia vëzhguese|astronomisë vëzhguese]],<ref>{{Cite book|last=Singer|first=C.|url=https://books.google.com/books?id=mPIgAAAAMAAJ|title=A Short History of Science to the Nineteenth Century|date=1941|publisher=Clarendon Press|page=217|access-date=2023-03-22|archive-date=2024-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002213513/https://books.google.com/books?id=mPIgAAAAMAAJ|url-status=live|language=en}}</ref> fizikës moderne,<ref>{{Cite book|last=Whitehouse|first=D.|url=https://archive.org/details/renaissancegeniu0000whit|title=Renaissance Genius: Galileo Galilei & His Legacy to Modern Science|date=2009|publisher=Sterling Publishing|isbn=978-1-4027-6977-1|page=[https://archive.org/details/renaissancegeniu0000whit/page/219 219]|language=en}}</ref> dhe [[Metoda shkencore|metodës shkencore]].<ref>''Thomas Hobbes: Critical Assessments'', Volume 1. Preston King. 1993. p. 59</ref><ref>''Curiosities of Literature''. I. Disraeli. 1835. f. 371</ref> [[Laboratori Kombëtar i Gran Sasso|Laboratori Kombëtar i Gran Sasso]] (LNGS) është qendra më e madhe kërkimore nëntokësore në botë.<ref>{{Cite web|title=I Laboratori Nazionali del Gran Sasso|url=https://www.lngs.infn.it/it/descrizione-generale|access-date=2018-01-15|language=it}}</ref> Trieste ka përqindjen më të lartë të studiuesve në Evropë në raport me popullsinë.<ref>G. Bar, «Trieste, è record europeo di ricercatori: 37 ogni mille abitanti. Più della Finlandia», te: ''il Fatto Quotidiano'', 26 prill 2018.</ref> Italia u rendit e 28-ta në {{ill|Indeksin Global të Inovacionit|en|Global Innovation Index}} në vitin 2025.<ref>{{Cite web|title=GII Innovation Ecosystems & Data Explorer 2025|url=https://www.wipo.int/gii-ranking/en/italy|access-date=2025-10-16|website=WIPO|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Dutta|first1=Soumitra|url=https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/index.html|title=Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads|last2=Lanvin|first2=Bruno|publisher={{ill|Organizata Botërore e Pronësisë Intelektuale|en|World Intellectual Property Organization}}|year=2025|isbn=978-92-805-3797-0|page=19|language=en|doi=10.34667/tind.58864|access-date=2025-10-17}}</ref> Në Itali ka parqe teknologjike si Parqet e Shkencës dhe Teknologjisë Kilometro Rosso (Bergamo), {{ill|AREA Science Park|en|AREA Science Park}} (Trieste), VEGA–Venice Gateway for Science and Technology (Venezia), Toscana Life Sciences (Siena), Technology Park of Lodi Cluster (Lodi) dhe Technology Park of Navacchio (Pisa),<ref>{{Cite web|title=Science and Technology Parks in Italy|url=https://www.easst.net/science-and-technology-parks-in-italy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230719154033/https://www.easst.net/science-and-technology-parks-in-italy|archive-date=2023-07-19|access-date=2023-08-28|language=en}}</ref> si edhe {{ill|muze të shkencës|en|science museum}}, si {{ill|Museo Nazionale Scienza e Tecnologia Leonardo da Vinci|en|Museo Nazionale Scienza e Tecnologia Leonardo da Vinci}} në Milano. Dallimi i madh i të ardhurave midis veriut dhe jugut sjell një «[[ndarja digjitale|ndarje digjitale]]».<ref>{{Cite journal|last=Alampi|first=Matteo|date=December 2007|title=Underdevelopment in Southern Italy: Traditional Setbacks and Modern Solutions|url=https://fisherpub.sjf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1047&context=intlstudies_masters|journal=Fisher Digital Publications|via=International Studies Masters|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Di Pietro|first=Giorgio|date=June 2021|title=Changes in Italy's education-related digital divide|journal=Economic Affairs|volume=41|issue=2|pages=252–270|doi=10.1111/ecaf.12471|issn=0265-0665|s2cid=237848271|doi-access=free|language=en}}</ref> === Turizmi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Turizmi në Itali|en|Tourism in Italy}}}} [[File:Positano - Fornillo Beach.jpg|thumb|Bregdeti i Amalfit është një nga destinacionet kryesore turistike të Italisë.<ref>[http://www.italy24.ilsole24ore.com/art/business-and-economy/2017-05-04/turismo-stranieri-124013.php?uuid=AEVg9GGB "Foreign tourist numbers in Italy head towards new record"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170601184213/http://www.italy24.ilsole24ore.com/art/business-and-economy/2017-05-04/turismo-stranieri-124013.php?uuid=AEVg9GGB|date=2017-06-01}}. Marrë më 2017-05-21.</ref>]] Njerëzit e kanë vizituar Italinë prej shekujsh, por të parët që vizituan gadishullin për turizëm ishin aristokratët gjatë {{ill|Grand Tour|en|Grand Tour}}, i cili nisi në shekullin e 17-të dhe lulëzoi në shekujt e 18-të dhe të 19-të.<ref name="grand-tour">{{Cite web|title=Grand Tour|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/grand-tour|access-date=2022-05-06|language=it}}</ref> Kjo ishte një periudhë kur aristokratë evropianë, shumë prej të cilëve britanikë, vizitonin pjesë të Evropës, ku Italia ishte një destinacion i rëndësishëm.<ref name="grand-tour"/> Në Itali, ata vinin për të studiuar arkitekturën e lashtë, kulturën vendore dhe për të admiruar bukuritë natyrore të vendit.<ref>{{Cite web|title=Italy on the Grand Tour (Getty Exhibitions)|url=https://www.getty.edu/art/exhibitions/grand_tour/what.html|access-date=2015-06-09|language=en}}</ref> Italia është vendi i dytë më i vizituar në botë, me gjithsej 74 milionë mbërritje në vitin 2024, pas [[Spanja|Spanjës]].<ref>{{cite web |title=Global and regional tourism performance |url=https://www.unwto.org/tourism-data/un-tourism-tourism-dashboard |access-date=2025-05-25|language=en}}</ref> Në vitin 2014, të ardhurat nga udhëtimet dhe turizmi ishin 163 miliardë euro (10% e PBB-së), ndërsa 1.082.000 vende pune lidheshin drejtpërdrejt me këtë sektor (5% e punësimit).<ref>{{Cite web|title=Travel & Tourism Economic Impact 2015 Italy |url=https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic%20impact%20research/countries%202015/italy2015.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010152616/https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic%20impact%20research/countries%202015/italy2015.pdf|archive-date=2017-10-10|access-date=2017-05-20|publisher=World Travel and Tourism Council|language=en}}</ref> Interesi turistik përqendrohet kryesisht te [[Kultura e Italisë|kultura]], [[Kuzhina italiane|kuzhina]], [[Historia e Italisë|historia]], arkitektura, arti italian, vendet dhe itineraret fetare, turizmi i dasmave, bukuritë natyrore, jeta e natës, vendet nënujore dhe banjat termale.<ref>{{Cite web|date=February 2023|title=In Italia 11mila matrimoni stranieri, un turismo da 599 milioni|url=https://www.ansa.it/canale_viaggiart/it/notizie/speciali/2023/02/01/turismo-wedding-2-milioni-presenze-e-fatturato-599-mln_dcec4ad9-3ab8-4677-a303-6378020ac3a7.html|access-date=2023-02-02|language=it}}; {{Cite web|title=10 Migliori destinazioni italiane per vita notturna|url=https://www.travel365.it/migliori-destinazioni-italiane-per-vita-notturna.htm|access-date=2021-12-28|language=it}}</ref> Turizmi dimëror dhe veror zhvillohet në zona të [[Alpet|Alpeve]] dhe të [[Gadishulli Apenin|Apenineve]],<ref>{{Cite web|date=2017-07-30|title=VACANZE IN MONTAGNA IN ITALIA: IN INVERNO E IN ESTATE|url=https://www.alloggitaly.it/vacanze-in-montagna-in-italia|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> ndërsa turizmi bregdetar është i përhapur përgjatë zonave të [[Deti Mesdhe|Mesdheut]].<ref>{{Cite web|date=2018-02-14|title=Il turismo balneare|url=https://www.turismo-oggi.com/il-turismo-balneare.html|access-date=2022-01-01|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001012217/https://www.turismo-oggi.com/il-turismo-balneare.html|archive-date=1 tetor 2022|url-status=dead}}</ref> Italia është destinacioni kryesor i turizmit të kroçerave në Mesdhe.<ref>{{Cite web|date=2022-04-27|title=Crociere, Cemar: 8,8 milioni di passeggeri nei porti italiani|url=https://www.lagenziadiviaggi.it/crociere-cemar-88-milioni-di-passeggeri-nei-porti-italiani|access-date=2022-05-13|language=it}}</ref> Fshatrat e vegjël historikë dhe artistikë promovohen nga shoqata {{ill|Fshatrat më të bukura të Italisë|en|I Borghi più belli d'Italia}} (emri i së cilës do të thotë fjalë për fjalë “Fshatrat më të bukura të Italisë”). Rajonet më të vizituara janë Veneto, Toskana, Lombardia, Emilia-Romagna dhe Lacio.<ref>{{Cite web|title=Number of nights spent in tourist accommodation establishments in the top 20 EU-28 tourist regions, by NUTS 2 regions, 2015 (million nights spent) RYB17 – Statistics Explained |url=https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=File:Number_of_nights_spent_in_tourist_accommodation_establishments_in_the_top_20_EU-28_tourist_regions,_by_NUTS_2_regions,_2015_(million_nights_spent)_RYB17.png|access-date=2022-04-17|publisher=European Commission|language=en}}</ref> Roma është qyteti i tretë më i vizituar në Evropë dhe i 12-ti në botë, me 9,4 milionë mbërritje në vitin 2017.<ref>{{Cite web|title=Ranking the 30 Most-Visited Cities in the World|url=https://www.travelpulse.com/news/destinations/ranking-the-30-most-visited-cities-in-the-world.html|website=TravelPulse|language=en}}</ref> Venecia dhe Firencia janë ndër 100 destinacionet më të vizituara në botë. Italia ka më shumë {{ill|Vende të Trashëgimisë Botërore|en|World Heritage Sites}} se çdo vend tjetër: 62,<ref>{{Cite web|title=The World Heritage Convention|url=https://whc.unesco.org/en/convention|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention|archive-date=2016-08-27|access-date=2021-08-01|publisher=UNESCO|language=en}}</ref> nga të cilat 56 janë kulturore dhe 6 natyrore.<ref>{{Cite web|title=Italy|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/it|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201134320/http://whc.unesco.org/en/statesparties/it|archive-date=2021-12-01|access-date=2019-04-09|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> == Demografia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Demografia e Italisë|en|Demographics of Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Italianët|en|Italians}} · {{ill|Migrimi i brendshëm në Itali|en|Internal migration in Italy}} · {{ill|Diaspora italiane|en|Italian diaspora}} · {{ill|Historia gjenetike e Italisë|en|Genetic history of Italy}} · {{ill|Lista e qyteteve të Italisë|en|List of cities in Italy}}}} [[File:Map of population density in Italy (2011 census) alt colours.jpg|thumb|Harta e dendësisë së popullsisë së Italisë (regjistrimi i popullsisë i vitit 2011)]] [[File:Map of the Italian Diaspora in the World.svg|thumb|{{ill|Diaspora italiane|en|Italian diaspora}} në botë]] Në vitin 2025, Italia kishte 58.915.561 banorë.<ref name="population" /> Dendësia e popullsisë prej 195 banorësh/km² është më e lartë se në shumicën e vendeve të Evropës Perëndimore. Megjithatë, shpërndarja është e pabarabartë: zonat me dendësinë më të lartë të popullsisë janë Lugina e Po-së (ku jeton pothuajse gjysma e popullsisë) dhe zonat metropolitane të Romës e Napolit, ndërsa rajone të gjera, si Alpet dhe malësitë e Apenineve, pllajat e Bazilikatës dhe ishulli i Sardenjës, si edhe pjesa më e madhe e Sicilisë, janë pak të populluara. Popullsia e Italisë pothuajse u dyfishua gjatë shekullit XX, por rritja nuk ishte e njëtrajtshme, për shkak të {{ill|Migrimit të brendshëm në Itali|en|Internal migration in Italy|lt=migrimit të brendshëm nga jugu rural drejt veriut industrial}}, i nxitur nga {{ill|Mrekullia ekonomike italiane|en|Italian economic miracle}} e viteve 1950–1960. Nivelet e larta të lindshmërisë vazhduan deri në vitet 1970, pas së cilës nisën të binin; norma e përgjithshme e lindshmërisë arriti nivelin më të ulët historik, 1,2 fëmijë për grua, në vitin 1995, shumë më poshtë se niveli i zëvendësimit prej 2,1 dhe dukshëm nën kulmin prej 5 në vitin 1883.<ref>{{Citation|last=Max Roser|title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries|work={{ill|Our World in Data|en|Our World in Data}}, {{ill|Gapminder Foundation|en|Gapminder Foundation}}|year=2014|url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|access-date=2019-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185906/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|archive-date=2018-08-07|url-status=dead|language=en}}</ref> Që nga viti 2008, kur norma u rrit lehtë në 1,4,<ref>{{Cite web|last=ISTAT|author-link=Istituto Nazionale di Statistica|title=Average number of children born per woman 2005–2008|url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_4.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810171708/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_4.pdf|archive-date=2011-08-10|access-date=2009-05-03|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|last=ISTAT|author-link=Istituto Nazionale di Statistica|title=Crude birth rates, mortality rates and marriage rates 2005–2008|url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810171721/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf|archive-date=2011-08-10|access-date=2009-05-10|language=it}}</ref> numri i lindjeve ka rënë vazhdimisht çdo vit, duke arritur një rekord të ulët prej 379.000 në vitin 2023 — numrin më të vogël që prej vitit 1861.<ref name="www.reuters.com">[https://www.reuters.com/world/europe/births-fall-italy-15th-year-running-record-low-2024-03-29/ Lindjet në Itali bien për të 15-in vit radhazi, duke arritur nivelin më të ulët historik] | Reuters</ref> Në vitin 2024, kjo normë ishte 1,2.<ref>{{Cite news|last=Jones|first=Tobias|date=2024-01-03|title=Boosting Italy's birthrate has become a patriotic cause for the far right. But it's an idea that's doomed|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2024/jan/03/italy-birthrate-far-right-population-immigration-giorgia-meloni|access-date=2024-05-29|work=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Si pasojë e këtyre prirjeve, popullsia e Italisë po plaket me shpejtësi dhe po zvogëlohet gradualisht. Gati një në katër italianë është mbi 65 vjeç,<ref name="www.reuters.com" /> dhe vendi ka {{ill|Lista e vendeve sipas moshës mediane|en|List of countries by median age|lt=popullsinë e katërt më të moshuar në botë}}, me moshë mediane 48 vjeç dhe moshë mesatare 46,6 vjeç.<ref name="cia.gov" /><ref>{{Cite web|title=Aging population of Italy|url=https://www.statista.com/topics/8379/aging-population-of-italy/|access-date=2024-05-29|website=Statista|language=en|archive-date=2024-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240529041428/https://web.archive.org/web/20240529041428/https://web.archive.org/web/20240529041428/https://www.statista.com/topics/8379/aging-population-of-italy/|url-status=live}}</ref> Popullsia e përgjithshme ka rënë vazhdimisht që nga viti 2014 dhe vlerësohet se në vitin 2024 ra pak nën 59 milionë, një humbje kumulative prej më shumë se 1,36 milionë banorësh brenda një dekade.<ref>{{Cite web|last1=Nadeau|first1=Barbie Latza|last2=Di Donato|first2=Valentina|last3=Mortensen|first3=Antonia|date=2023-05-17|title='Low fertility trap': Why Italy's falling birth rate is causing alarm|url=https://www.cnn.com/2023/05/17/europe/italy-record-low-birth-rate-intl-cmd/index.html|access-date=2024-05-29|website=CNN|language=en|archive-date=2024-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240529041430/https://web.archive.org/web/20240529041430/https://www.cnn.com/2023/05/17/europe/italy-record-low-birth-rate-intl-cmd/index.html|url-status=live}}</ref> Nga fundi i shekullit XIX deri në vitet 1960, Italia ishte vend i emigrimit masiv. Në vitet kulmore të {{ill|Diasporës italiane|en|Italian diaspora}}, midis viteve 1898 dhe 1914, emigronin rreth 750.000 italianë çdo vit.<ref>{{Cite web|date=1999-08-15|title=Causes of the Italian mass emigration|url=http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey=|archive-url=https://web.archive.org/web/20090701010600/http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey=|archive-date=2009-07-01|access-date=2014-08-11|publisher=ThinkQuest Library|language=en}}</ref> Diaspora përfshinte më shumë se 25 milionë italianë dhe konsiderohet migrimi masiv më i madh i kohëve të fundit.<ref>Favero, Luigi e Tassello, Graziano. ''Cent'anni di emigrazione italiana (1861–1961)'' Hyrje</ref> === Imigrimi === {{Hatnote|Artikuj kryesorë: {{ill|Imigrimi në Itali|en|Immigration to Italy}} dhe {{ill|Kriza evropiane e migrantëve e vitit 2015|en|2015 European migrant crisis}}}} [[File:Italy, foreign residents as a percentage of the total population, 2011.svg|thumb|Banorët e huaj si përqindje e popullsisë rajonale (regjistrimi i vitit 2011)]] Në vitet 1980, Italia, deri atëherë një shoqëri homogjene nga ana gjuhësore dhe kulturore, nisi të tërhiqte flukse të konsiderueshme emigrantësh.<ref>{{Cite book|last=Allen|first=Beverly|url=https://archive.org/details/revisioningitaly00beve|title=Revisioning Italy national identity and global culture|date=1997|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-2727-1|location=Minneapolis|page=[https://archive.org/details/revisioningitaly00beve/page/169 169]|url-access=registration|language=en}}</ref> Pas [[Rënia e Murit të Berlinit|rënies së Murit të Berlinit]] dhe [[Perdja e Hekurt|rënies së Perdes së Hekurt]], valët e migrimit nisën nga shumë vende ish-socialiste të Evropës Lindore. Bashkimi Evropian u zgjerua [[Zgjerimi i Bashkimit Evropian i vitit 2004|më 2004]], më 2007 (me Rumaninë dhe Bullgarinë) dhe më 2013 (me [[Kroacia|Kroacinë]]). Burime të tjera të imigrimit kanë qenë Afrika e Veriut fqinje, rajoni Azi-Paqësor,<ref>{{Cite web|title=Milan police in Chinatown clash|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm|website=BBC News|date=13 April 2007|language=en}}</ref> [[Filipinet]] dhe Amerika Latine. Më 2010, popullsia e lindur jashtë vendit vinte nga këto rajone: Evropa (54%), Afrika (22%), Azia (16%), Amerika (8%) dhe Oqeania (0,06%). Shpërndarja e popullsisë së huaj ndryshon sipas rajonit: më 2020, 61% e shtetasve të huaj jetonin në veri, 24% në qendër, 11% në jug dhe 4% në ishuj.<ref>{{Cite web|title=XXIX Rapporto Immigrazione 2020|url=https://www.migrantes.it/wp-content/uploads/sites/50/2020/10/RICM_2020_DEF.pdf|access-date=2021-12-31|language=it|archive-date=2021-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231222417/https://www.migrantes.it/wp-content/uploads/sites/50/2020/10/RICM_2020_DEF.pdf|url-status=live}}</ref> Më 2021, Italia kishte rreth 5,2 milionë banorë të huaj,<ref name="id2020"/><ref>{{Cite web|title=Population on 1 January by sex, country of birth and broad group of citizenship|url=https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do|access-date=2023-08-28|archive-date=2023-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230121154457/https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/eurostat/web/main/help/faq/data-services|url-status=live|language=en}}</ref> që përbënin 9% të popullsisë. Këto shifra përfshijnë mbi gjysmë milioni fëmijë të lindur në Itali nga shtetas të huaj, por nuk përfshijnë shtetasit e huaj që më pas morën shtetësinë italiane;<ref>{{Cite web|title=Immigrants.Stat|url=http://stra-dati.istat.it/Index.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709143540/http://stra-dati.istat.it/Index.aspx|archive-date=2017-07-09|access-date=2017-06-15|publisher=Istat|language=en}}</ref> më 2016, rreth 201.000 persona u bënë shtetas italianë.<ref>{{Cite web|title=National demographic balance 2016|url=https://www.istat.it/en/archive/201143|access-date=2017-06-15|publisher=Istat|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010180410/https://www.istat.it/en/archive/201143|url-status=live|language=en}}</ref> Shifrat zyrtare nuk përfshijnë as [[imigrantët e paligjshëm]], numri i të cilëve vlerësohej në 670.000 më 2008.<ref>{{Cite web|last=Rosenthal|first=Elisabeth|title=Italy cracks down on illegal immigration|url=https://archive.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/|website=The Boston Globe|date=2008-05-16|language=en}}</ref> Rreth një milion shtetas [[Diaspora rumune|rumunë]] janë regjistruar si banues në Itali, duke përbërë popullsinë më të madhe migrante. === Gjuhët === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: Gjuhët e Italisë, Gjuha italiane, Italishtja rajonale dhe Shpërndarja gjeografike e folësve të italishtes}} [[File:Linguistic map of Italy.png|thumb|Harta e [[Gjuhët e Italisë|gjuhëve që fliten në Itali]]]] Gjuha zyrtare e Italisë është [[Gjuha italiane|italishtja]].<ref name="lang">{{Cite web|title=Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche" pubblicata nella Gazzetta Ufficiale n. 297 del 20 dicembre 1999|url=http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm|archive-date=2015-05-12|access-date=2014-12-02|publisher=[[Kuvendi i Italisë]]|language=it}}</ref><ref>Statuto Speciale per il Trentino-Alto Adige, Art. 99</ref> Në mbarë botën vlerësohet se ka 64 milionë folës amtare të italishtes,<ref>[https://www.ethnologue.com/language/ita Gjuha italiane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730230004/http://www.ethnologue.com/language/ita|date=30 korrik 2015}} Ethnologue.com; {{Cite web|date=February 2006|title=Eurobarometer – Europeans and their languages|url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430202903/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf|archive-date=2011-04-30|format=485&nbsp;KB|language=en}}; [[Nationalencyklopedin]], «Världens 100 största språk 2007» (100 gjuhët më të mëdha në botë në vitin 2007)</ref> ndërsa 21 milionë të tjerë e përdorin si gjuhë të dytë.<ref>[http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian Gjuha italiane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian|date=2 maj 2014}} Universiteti i Leicesterit</ref> Italishtja flitet shpesh në mënyrë amtare si një [[Italishtja rajonale|dialekt rajonal]], i cili nuk duhet ngatërruar me gjuhët rajonale dhe të pakicave të Italisë;<ref>{{Cite web|title=UNESCO Atlas of the World's Languages in danger|url=http://www.unesco.org/languages-atlas/index.php|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161218184822/http://www.unesco.org/languages-atlas/index.php|archive-date=2016-12-18|access-date=2018-01-02|publisher=UNESCO|language=en}}; {{Cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297241/Italian-language|title=Italian language|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=2008-11-03|access-date=2009-11-19|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091129081859/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/297241/Italian-language|archive-date=2009-11-29|language=en}}</ref> megjithatë, gjatë shekullit XX, krijimi i një sistemi arsimor kombëtar çoi në pakësimin e dialekteve rajonale. Standardizimi u zgjerua më tej gjatë viteve 1950 dhe 1960, si pasojë e rritjes ekonomike dhe përhapjes së [[Mediat në Itali|medias masive]] dhe televizionit. Njihen zyrtarisht dymbëdhjetë «gjuhë historike të pakicave»: shqipja, [[Gjuha katalane|katalanishtja]], gjermanishtja, greqishtja, sllovenishtja, kroatishtja, frëngjishtja, franko-provansalishtja, friulanishtja, [[Gjuha ladine|ladinishtja]], [[Gjuha oksitane|oksitanishtja]] dhe sardinishtja.<ref name="lang"/> Katër prej tyre kanë status bashkëzyrtar në rajonet përkatëse: frëngjishtja në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]];<ref>L.cost. 26 febbraio 1948, n. 4, Statuto speciale per la Valle d'Aosta</ref> gjermanishtja në [[Provinca autonome e Bolcanos|Tirolin e Jugut]], ndërsa ladinishtja gjithashtu në disa pjesë të së njëjtës provincë dhe në pjesë të [[Provinca Autonome e Trentos|Trentinos]] fqinje;<ref>L.cost. 26 febbraio 1948, n. 5, Statuto speciale per il Trentino-Alto Adige</ref> si dhe [[Gjuha sllovene|sllovenishtja]] në [[Provinca e Triestes|provincën e Triestes]], [[Provinca e Goricias|provincën e Goricias]] dhe [[Provinca e Udines|provincën e Udines]].<ref>L. cost. 31 gennaio 1963, n. 1, Statuto speciale della Regione Friuli-Venezia Giulia</ref> Gjuhët e tjera të përfshira në Ethnologue, ISO dhe UNESCO nuk njihen nga ligji italian. Ashtu si Franca, Italia e ka nënshkruar [[Karta Evropiane për Gjuhët Rajonale ose Minoritare|Kartën Evropiane për Gjuhët Rajonale ose Minoritare]], por nuk e ka ratifikuar.<ref>{{Cite web|title=Ready for Ratification|url=https://rm.coe.int/European-centre-for-minority-issues-vol-1-/1680737191|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180103133317/https://rm.coe.int/European-centre-for-minority-issues-vol-1-/1680737191|archive-date=2018-01-03|publisher=Qendra Evropiane për Çështjet e Minoriteteve|language=en}}</ref><ref>elen.ngo: [https://elen.ngo/2023/10/11/elen-calls-on-italy-to-ratify-the-european-charter-for-regional-or-minority-languages-at-its-meeting-in-sardinia/ ''ELEN calls on Italy to ratify the European Charter for Regional or Minority Languages at its meeting in Sardinia''] (11 tetor 2023)</ref> Për shkak të imigracionit të kohëve të fundit, në Itali ka popullsi të konsiderueshme, gjuha amtare e të cilave nuk është as italishtja dhe as një gjuhë rajonale. Sipas [[Instituti Kombëtar i Statistikave i Italisë|Institutit Kombëtar të Statistikave të Italisë]], në vitin 2012 rumanishtja ishte gjuha amtare më e përhapur ndër banorët e huaj: gati 800.000 persona e flisnin rumanishten si gjuhë të parë (22% e banorëve të huaj të moshës gjashtë vjeç e lart). Gjuhë të tjera amtare të përhapura ishin arabishtja (e folur nga mbi 475.000 persona; 13% e banorëve të huaj), shqipja (380.000) dhe spanjishtja (255.000).<ref>{{Cite web|date=2014-07-24|title=Linguistic diversity among foreign citizens in Italy|url=http://www.istat.it/en/archive/129304|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140730134706/http://www.istat.it/en/archive/129304|archive-date=2014-07-30|access-date=2014-07-27|publisher=Instituti Kombëtar i Statistikave i Italisë|language=en}}</ref> === Feja === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kisha Katolike në Itali|en|Catholic Church in Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e katedraleve në Itali|en|List of cathedrals in Italy}}}} [[Skeda:PonteSantAngeloRom.jpg|thumb|upright=1.1|Bazilika e [[Shën Pjetrit]] parë nga [[Tiberi]]; në sfond [[Kodra e Vatikanit]], ndërsa në të djathtë, në Romë, [[Castel Sant'Angelo]]. Si bazilika, ashtu edhe kodra janë pjesë e shtetit sovran të [[Qyteti i Vatikanit|Vatikanit]], të [[Selia e Shenjtë|Selisë së Shenjtë]] të [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]].]] [[Selia e Shenjtë]], juridiksioni peshkopal i [[Dioqeza e Romës|Romës]], përfshin qeverinë e [[Vatikani|Qytetit të Vatikanit]] dhe [[Kisha Katolike Romake|Kishën Katolike Romake]] mbarëbotërore. Ajo njihet si entitet [[Sovraniteti|sovran]], i drejtuar nga papa, i cili është edhe peshkopi i Romës, me të cilin mund të vendosen marrëdhënie diplomatike.<ref>Teksti është marrë drejtpërdrejt nga {{Cite web|title=Country Profile: Vatican City State|url=http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/holy-see|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101231084624/http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/holy-see|archive-date=2010-12-31|access-date=2016-02-05|language=en}} (parë më 14 dhjetor 2011), në faqen e internetit të Ministrisë së Jashtme dhe të Komonuelthit të Mbretërisë së Bashkuar.</ref>{{Efn|Sovraniteti i Selisë së Shenjtë është njohur shprehimisht në shumë marrëveshje ndërkombëtare dhe theksohet veçanërisht në nenin 2 të [[Traktati Lateran|Traktatit Lateran]] të 11 shkurtit 1929, ku thuhet se «Italia e njeh sovranitetin e Selisë së Shenjtë në çështjet ndërkombëtare si një atribut të qenësishëm, në përputhje me traditat e saj dhe kërkesat e misionit të saj në botë» ([http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm Traktati Lateran, përkthim në anglisht]).}} Historikisht, Italia është dominuar nga katolicizmi.<ref name="Dell'orto">{{Cite web|last=Dell'orto|first=Giovanna|date=2023-10-05|title=The Nones: Italy|url=https://projects.apnews.com/features/2023/the-nones/the-nones-italy.html|access-date=2023-10-06|work=Associated Press News|archive-date=2023-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20231005133701/https://projects.apnews.com/features/2023/the-nones/the-nones-italy.html|url-status=live|language=en}}; {{Cite web|last=Dell'orto|first=Giovanna|date=2023-10-05|title=From cradle to casket, life for Italians changes as Catholic faith loses relevance|url=https://apnews.com/article/italy-nonreligious-catholic-life-changes-fb808ce37daba3ce222e57a51c7d9187|access-date=2023-10-06|work=Associated Press News|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007220721/https://apnews.com/article/italy-nonreligious-catholic-life-changes-fb808ce37daba3ce222e57a51c7d9187|url-status=live|language=en}}</ref> Shumica e katolikëve janë të tillë vetëm nominalisht; [[Associated Press]] e përshkroi [[Krishterimi në Itali|katolicizmin italian]] si «të përqafuar nominalisht, por të praktikuar rrallë».<ref name="Dell'orto"/> Rreth vitit 2010, Italia kishte popullsinë e pestë më të madhe katolike në botë dhe më të madhen në Evropë.<ref>{{Cite web|date=2013-02-13|title=The Global Catholic Population|url=https://www.pewforum.org/2013/02/13/the-global-catholic-population|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125003604/https://www.pewforum.org/2013/02/13/the-global-catholic-population/|url-status=live|language=en}}</ref><ref>Selia e Shenjtë boton çdo vit një «Vjetar statistikor të Kishës».</ref> Që prej vitit 1985, katolicizmi nuk është më [[Feja shtetërore|fe shtetërore]].<ref>{{Cite news|date=1985-06-04|title=Catholicism No Longer Italy's State Religion|url=http://articles.sun-sentinel.com/1985-06-04/news/8501220260_1_italian-state-new-agreement-church|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020143004/http://articles.sun-sentinel.com/1985-06-04/news/8501220260_1_italian-state-new-agreement-church|archive-date=2013-10-20|access-date=2013-09-07|work=Sun Sentinel|language=en}}</ref> Në vitin 2011, pakicat e krishtera përfshinin rreth 1,5 milion të krishterë ortodoksë, ndërsa [[Protestantizmi|protestantizmi]] po rritej.<ref>{{Cite book|last=Leustean|first=Lucian N.|title=Eastern Christianity and Politics in the Twenty-First Century|date=2014|publisher=Routledge|isbn=978-0-4156-8490-3|page=723|language=en}}</ref> Për shekuj me radhë, Italia ka mirëpritur hebrenj të dëbuar nga vende të tjera, veçanërisht nga Spanja. Megjithatë, rreth 20% e hebrenjve italianë u vranë gjatë [[Holokausti|Holokaustit]].<ref>{{Cite book|last=Dawidowicz, Lucy S.|title=The war against the Jews, 1933–1945|publisher=Bantam Books|year=1986|isbn=978-0-5533-4302-1|location=New York|page=403|language=en}}</ref> Kjo, së bashku me emigrimin para dhe pas Luftës së Dytë Botërore, ka bërë që numri i tyre të bjerë në rreth 28.000.<ref>{{Cite web|title=The Jewish Community of Italy (Unione delle Comunita Ebraiche Italiane)|url=http://www.eurojewcong.org/communities/italy.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313095857/http://www.eurojewcong.org/communities/italy.html|archive-date=2013-03-13|access-date=2014-08-25|publisher=European Jewish Congress|language=en}}</ref> Në Itali ka 120.000 hinduistë<ref>{{Cite web|date=2019-11-04|title=Eurispes, risultati del primo Rapporto di ricerca su "L'Induismo in Italia"|url=https://eurispes.eu/news/eurispes-risultati-del-primo-rapporto-di-ricerca-su-linduismo-in-italia|access-date=2021-12-31|language=it|archive-date=2021-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231223926/https://eurispes.eu/news/eurispes-risultati-del-primo-rapporto-di-ricerca-su-linduismo-in-italia/|url-status=live}}</ref> dhe 70.000 sikë.<ref>{{Cite web|date=2004-11-15|title=NRI Sikhs in Italy|url=https://www.nriinternet.com/EUROPE/ITALY/2004/111604Gurdwara.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110207031755/http://nriinternet.com/EUROPE/ITALY/2004/111604Gurdwara.htm|archive-date=2011-02-07|access-date=2010-10-30|publisher=Nriinternet.com|language=en}}</ref> Shteti u shpërndan komuniteteve fetare të njohura një pjesë të të ardhurave nga tatimi, sipas një skeme të njohur si «tetë për mijë». Dhurimet lejohen për komunitetet e krishtera, hebraike, budiste dhe hindu; megjithatë, Islami mbetet i përjashtuar, pasi asnjë komunitet mysliman nuk ka nënshkruar marrëveshje konkordati.<ref>{{Cite web|date=2003-04-07|title=Italy: Islam denied income tax revenue – Adnkronos Religion|url=http://www.adnkronos.com/AKI/English/Religion/?id=3.1.880028077|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130620070907/http://www.adnkronos.com/AKI/English/Religion/?id=3.1.880028077|archive-date=2013-06-20|access-date=2013-06-02|publisher=Adnkronos.com|language=en}}</ref> Tatimpaguesit që nuk dëshirojnë të financojnë një fe, e kontribuojnë pjesën e tyre në sistemin e mirëqenies sociale.<ref>[https://documenti.camera.it/Leg16/dossier/Testi/BI0350.htm#_Toc278992388 Dossieri BI0350 i Dhomës së Deputetëve] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927211619/http://documenti.camera.it/Leg16/dossier/Testi/BI0350.htm|date=27 shtator 2013}}. Documenti.camera.it (10 mars 1998). Marrë më 12 korrik 2013.</ref> === Arsimi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Arsimi në Itali|en|Education in Italy}}}} [[Skeda:Archiginnasio ora blu Bologna.jpg|thumb|[[Universiteti i Bolonjës|Universiteti i Bolonjës]], i themeluar më 1088 e.s., është {{ill|universiteti më i vjetër në funksionim të vazhdueshëm|en|List of oldest universities in continuous operation}} në botë.]] Arsimi është i detyrueshëm dhe falas për moshat nga gjashtë deri në gjashtëmbëdhjetë vjeç,<ref>{{Cite web|title=Law 27 December 2007, n.296 |url=http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121206012402/http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm|archive-date=2012-12-06|access-date=2012-09-30|publisher=Italian Parliament|language=it}}</ref> dhe përbëhet nga pesë nivele: kopshti i fëmijëve, arsimi fillor, arsimi i mesëm i ulët, arsimi i mesëm i lartë dhe universiteti.<ref>{{Cite web|title=Human Development Reports|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf|archive-date=2011-04-29|access-date=2014-01-18|publisher=Hdr.undp.org|language=en}}</ref> Arsimi fillor zgjat tetë vjet. Nxënësit marrin arsim bazë në gjuhën italiane, anglisht, matematikë, shkenca natyrore, histori, gjeografi, shkenca shoqërore, edukim fizik, arte pamore dhe muzikë. Arsimi i mesëm zgjat pesë vjet dhe përfshin tri lloje tradicionale shkollash, të përqendruara në nivele të ndryshme akademike: liceu i përgatit nxënësit për studimet universitare me program klasik ose shkencor, ndërsa *istituto tecnico* dhe *istituto professionale* i përgatisin për profesione të ndryshme. Në vitin 2018, arsimi i mesëm u vlerësua nën mesataren e vendeve të [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik|OECD-së]].<ref name="oecd.org">{{Cite web|title=PISA 2018 results|url=https://www.oecd.org/pisa/publications/pisa-2018-results.htm|access-date=2021-04-06|website=oecd.org|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203141933/https://www.oecd.org/pisa/publications/pisa-2018-results.htm|url-status=live|language=en}}</ref> Italia shënoi rezultate nën mesataren e OECD-së në lexim dhe shkenca, dhe afër mesatares së saj në matematikë.<ref name="oecd.org"/> Ekziston një hendek i madh midis shkollave të veriut, rezultatet e të cilave janë afër mesatares, dhe atyre të jugut, ku rezultatet ishin shumë më të dobëta.<ref>{{Cite web|title=The literacy divide: territorial differences in the Italian education system|url=http://new.sis-statistica.org/wp-content/uploads/2013/10/CO09-The-literacy-divide-territorial-differences-in-the-Italian.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117015624/http://new.sis-statistica.org/wp-content/uploads/2013/10/CO09-The-literacy-divide-territorial-differences-in-the-Italian.pdf|archive-date=2015-11-17|access-date=2015-11-16|publisher=Parthenope University of Naples|language=en}}</ref> Arsimi terciar ndahet midis universiteteve publike, universiteteve private dhe shkollave të larta prestigjioze e përzgjedhëse, si {{ill|Scuola Normale Superiore di Pisa|en|Scuola Normale Superiore di Pisa}}. Tridhjetë e tre universitete italiane u renditën ndër 500 më të mirat në botë në vitin 2019.<ref>{{Cite web|year=2019|title=Number of top-ranked universities by country in Europe|url=https://jakubmarian.com/number-of-top-ranked-universities-by-country-in-europe|publisher=jakubmarian.com|access-date=2019-05-18|archive-date=2019-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518113438/https://jakubmarian.com/number-of-top-ranked-universities-by-country-in-europe/|url-status=live|language=en}}</ref> [[Universiteti i Bolonjës|Universiteti i Bolonjës]], i themeluar më 1088, është universiteti më i vjetër që funksionon ende,<ref>{{Cite book|title=The heritage of European universities|edition=2nd|series=Higher Education Series|volume=7|publisher=Council of Europe|year=2006|author=Nuria Sanz|author2=Sjur Bergan|page=136|isbn=978-92-871-6121-5|language=en}}</ref> si dhe një nga institucionet akademike më të rëndësishme në Evropë.<ref>{{Cite news|date=2017-07-03|title=Censis, la classifica delle università: Bologna ancora prima|url=http://bologna.repubblica.it/cronaca/2017/07/03/news/censis_la_classifica_delle_universita_bologna_ancora_prima-169846308|work=La Repubblica|access-date=2018-09-10|archive-date=2018-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910204704/https://bologna.repubblica.it/cronaca/2017/07/03/news/censis_la_classifica_delle_universita_bologna_ancora_prima-169846308/|url-status=live|language=it}}</ref> Universiteti Bocconi, Università Cattolica del Sacro Cuore, LUISS, {{ill|Universiteti Politeknik i Torinos|en|Polytechnic University of Turin}}, {{ill|Universiteti Politeknik i Milanos|en|Polytechnic University of Milan}}, [[Universiteti i Romës La Sapienza]] dhe [[Universiteti i Milanos]] renditen gjithashtu ndër më të mirët.<ref>{{Cite web|year=2015|title=Academic Ranking of World Universities 2015 |url=http://www.shanghairanking.com/ARWU2015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030134046/http://www.shanghairanking.com/ARWU2015.html|archive-date=2015-10-30|access-date=2015-10-29|publisher=Shanghai Ranking Consultancy|language=en}}</ref> === Shëndetësia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Shëndetësia në Itali|en|Health in Italy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Kujdesi shëndetësor në Itali|en|Healthcare in Italy}}}} [[File:Oil-1383546 1920.jpg|thumb|right|[[Vaji i ullirit]] dhe perimet janë përbërës thelbësorë të dietës mesdhetare.<ref>{{Cite journal|last1=Duarte, A.|last2=Fernandes, J.|last3=Bernardes, J.|last4=Miguel, G.|year=2016|title=Citrus as a Component of the Mediterranean Diet|url=https://www.researchgate.net/publication/311911612|journal=Journal of Spatial and Organizational Dynamics|volume=4|pages=289–304|access-date=2021-01-26|archive-date=2018-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001220519/https://www.researchgate.net/publication/311911612|url-status=live|language=en}}</ref>]] Në vitin 2015, jetëgjatësia në Itali ishte 80,5 vjet për burrat dhe 84,8 vjet për gratë, duke e renditur vendin të [[Lista e vendeve sipas jetëgjatësisë|pestën në botë]].<ref>{{Cite web|year=2016|title=World Health Statistics 2016: Monitoring health for the SDGs Annex B: tables of health statistics by country, WHO region and globally |url=https://www.who.int/gho/publications/world_health_statistics/2016/Annex_B/en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160623023234/http://www.who.int/gho/publications/world_health_statistics/2016/Annex_B/en|archive-date=2016-06-23|access-date=2016-06-27|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref> Krahasuar me vendet e tjera perëndimore, Italia ka një normë të ulët të obezitetit te të rriturit (nën 10%<ref>{{Cite web|title=Global Prevalence of Adult Obesity|url=http://www.iotf.org/database/documents/GlobalPrevalenceofAdultObesity16thDecember08.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327044232/http://www.iotf.org/database/documents/GlobalPrevalenceofAdultObesity16thDecember08.pdf|archive-date=2009-03-27|access-date=2008-01-29|publisher=International Obesity Taskforce|language=en}}</ref>), pasi përfitimet shëndetësore të {{ill|dietës mesdhetare|en|Mediterranean diet|lt=dietës mesdhetare}} janë shumë të rëndësishme.<ref>{{Cite journal|last1=Dinu|first1=M|last2=Pagliai|first2=G|last3=Casini|first3=A|author-link3=Angela Casini|last4=Sofi|first4=F|date=2017-05-10|title=Mediterranean diet and multiple health outcomes: an umbrella review of meta-analyses of observational studies and randomised trials.|journal=European Journal of Clinical Nutrition|volume=72|issue=1|pages=30–43|doi=10.1038/ejcn.2017.58|pmid=28488692|s2cid=7702206|hdl-access=free|hdl=2158/1081996|language=en}}</ref> Në vitin 2013, [[UNESCO]], me nismën e Italisë, e shtoi dietën mesdhetare në {{ill|Listën përfaqësuese të trashëgimisë kulturore jomateriale të njerëzimit|en|Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity|lt=Listën përfaqësuese të trashëgimisë kulturore jomateriale të njerëzimit}} të Italisë, Marokut, Spanjës, Portugalisë, Greqisë, Qipros dhe Kroacisë.<ref>{{Cite web|title=UNESCO Culture Sector, Eighth Session of the Intergovernmental Committee (8.COM) – from 2 to 7 December 2013 |url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00473|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220125948/http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00473|archive-date=2013-12-20|access-date=2014-04-03|language=en}}; {{Cite web|url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00884|access-date=2014-04-03|title=UNESCO – Culture – Intangible Heritage – Lists & Register – Inscribed Elements – Mediterranean Diet|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415064011/http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00884|archive-date=2014-04-15|language=en}}</ref> Përqindja e duhanpirësve të përditshëm ishte 22% në vitin 2012, nga 24% në vitin 2000, por mbetej mbi mesataren e OECD-së.<ref>{{Cite web|year=2014|title=OECD Health Statistics 2014 How Does Italy Compare? |url=http://www.oecd.org/els/health-systems/Briefing-Note-ITALY-2014.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924133234/http://www.oecd.org/els/health-systems/Briefing-Note-ITALY-2014.pdf|archive-date=2015-09-24|publisher=OECD|language=en}}</ref> Që prej vitit 2005, pirja e duhanit në vende publike është kufizuar në «dhoma të ajrosura posaçërisht».<ref>{{Cite news|title=Smoking Ban Begins in Italy {{!}} Europe {{!}} DW.COM {{!}} 10 January 2005|url=http://www.dw.com/en/smoking-ban-begins-in-italy/a-1453590|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621143640/http://www.dw.com/en/smoking-ban-begins-in-italy/a-1453590|archive-date=2015-06-21|access-date=2010-08-01|publisher=[[Deutsche Welle]]|language=en}}</ref> Që prej vitit 1978, shteti administron një sistem publik të kujdesit shëndetësor universal.<ref>{{Cite web|title=Italy – Health|url=http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/IT/health.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090701064229/http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/IT/health.html|archive-date=2009-07-01|access-date=2010-08-02|publisher=Dev.prenhall.com|language=en}}</ref> Megjithatë, kujdesi shëndetësor u ofrohet të gjithë qytetarëve dhe banorëve nëpërmjet një sistemi të përzier publik dhe privat. Pjesa publike është [[Servizio Sanitario Nazionale]], e organizuar nën Ministrinë e Shëndetësisë dhe e administruar në mënyrë të decentralizuar në nivel rajonal. Shpenzimet për kujdesin shëndetësor përbënin 10% të PBB-së në vitin 2020. Sistemi italian i kujdesit shëndetësor është renditur vazhdimisht ndër më të mirët në botë;<ref>{{Cite web|title=The World Health Organization's ranking of the world's health systems|url=http://www.photius.com/rankings/healthranks.html|access-date=2015-09-07|publisher=Photius.com|archive-date=2010-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105190014/http://www.photius.com/rankings/healthranks.html|url-status=live|language=en}}; {{Cite news|date=2017-03-20|title=Italy's Struggling Economy Has World's Healthiest People|publisher=Bloomberg News|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-20/italy-s-struggling-economy-has-world-s-healthiest-people|access-date=2020-12-09|archive-date=2022-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221006112037/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-20/italy-s-struggling-economy-has-world-s-healthiest-people|url-status=live|language=en}}</ref> sipas një studimi të [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|Organizatës Botërore të Shëndetësisë]] (OBSH) që daton nga viti 2000, Italia kishte sistemin e dytë më të mirë të kujdesit shëndetësor në botë për sa i përket efikasitetit të shpenzimeve dhe qasjes së qytetarëve në kujdesin publik, pas Francës.<ref>{{Cite journal|last1=Maio|first1=Vittorio|last2=Manzoli|first2=L|date=2002|title=The Italian health care system: W.H.O. Ranking versus public perception.|url=https://www.researchgate.net/publication/285698246|journal=P and T|volume=27|pages=301–308|language=en}}</ref> == Kultura == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kultura e Italisë|en|Culture of Italy}}}} Italia është një nga djepet kryesore të qytetërimit perëndimor dhe një fuqi e madhe kulturore.<ref>Ndër të tjera, Italia është përshkruar si «fuqi e madhe kulturore» nga [https://www.washingtonpost.com/entertainment/coming-to-the-us-the-year-of-italian-culture-2013/2012/10/15/29f404a8-1703-11e2-9855-71f2b202721b_story.html ''The Washington Post''], presidenti amerikan [[Barack Obama]] dhe ish-ministri i Punëve të Jashtme [[Giulio Terzi di Sant'Agata]]. {{Cite web |url=http://www.arabnews.com/italy-cultural-superpower |title=Italy, a cultural superpower |date=2012-06-02 |access-date=2021-01-25 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226231012/http://www.arabnews.com/italy-cultural-superpower |url-status=bot: unknown |language=en }}.</ref> Kultura e saj është formësuar nga një mori zakonesh rajonale dhe qendrash vendore të pushtetit e të patronazhit.<ref>{{Cite book|last=Killinger|first=Charles|url=https://archive.org/details/culturecustomsof00char/page/3|title=Culture and customs of Italy|publisher=Greenwood Press|year=2005|isbn=978-0-3133-2489-5|edition=1. publ.|location=Westport, Conn.|page=[https://archive.org/details/culturecustomsof00char/page/3 3]|language=en}}</ref> Vendi ka dhënë kontribute të rëndësishme në trashëgiminë [[Kultura e Evropës|kulturore]] dhe [[Historia e Evropës|historike]] të Evropës.<ref>{{Cite book|last=Cole|first=Alison|title=Virtue and magnificence: art of the Italian Renaissance courts|publisher=H.N. Abrams|year=1995|isbn=978-0-8109-2733-9|location=New York|language=en}}</ref> === Arkitektura === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Arkitektura italiane|en|Italian architecture}}}} [[File:Reggia di Caserta - panoramio - Carlo Pelagalli (2).jpg|thumb|right|[[Pallati Mbretëror i Kazertës]] është ish-rezidenca mbretërore më e madhe në botë.<ref>{{Cite web |last=Chronopoulou |first=Angeliki |date=2024-01-23 |title=Reggia Di Caserta Historical Overview |url=https://www.academia.edu/44592878 |access-date=2024-01-23 |website=Academia |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qTdlAQAAQBAJ|title=Dictionnaire amoureux de Versailles|first=Franck|last=FERRAND|date=2013-10-24|publisher=Place des éditeurs|isbn=9782259222679 |via=Google Books|language=fr}}</ref>]] Italia njihet për arritjet e saj arkitekturore,<ref>[http://www.justitaly.org/italy/italy-architecture.asp Architecture in Italy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120115053940/http://www.justitaly.org/italy/italy-architecture.asp|date=2012-01-15}}, ItalyTravel.com</ref> si ndërtimi i harqeve, kupolave dhe strukturave të ngjashme në Romën e lashtë, themelimi i lëvizjes arkitekturore të [[Arkitektura e rilindjes|Rilindjes]] nga fundi i shekullit XIV deri në shekullin XVI, si dhe zhvillimi i palladianizmit, një stil që frymëzoi lëvizje si [[Arkitektura neoklasike|arkitektura neoklasike]] dhe ndikoi në projektimin e vilave në mbarë botën, veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Shtetet e Bashkuara, nga fundi i shekullit XVII deri në fillim të shekullit XX. Të parët që nisën një varg të dallueshëm modelesh ishin grekët dhe etruskët; më pas erdhi arkitektura klasike romake,<ref>Sear, Frank. [https://books.google.com/books?id=Rkdt_p6uvw0C&pg=PA10 ''Roman architecture.''] Cornell University Press, 1983. f. 10. Web. 23 shtator 2011.</ref> e ndjekur nga ringjallja e saj gjatë Rilindjes dhe zhvillimi i saj në epokën baroke. Koncepti i krishterë i bazilikës, një stil që mbizotëroi në Mesjetë, u krijua në Romë.<ref>[http://www.justitaly.org/italy/architecture/christian-byzanthine.asp Italy Architecture: Early Christian and Byzanthine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328131150/http://www.justitaly.org/italy/architecture/christian-byzanthine.asp|date=2013-03-28}}, ItalyTravel.com</ref> [[Arkitektura romanike|Arkitektura romanike]], e cila lulëzoi afërsisht nga viti 800 deri në vitin 1100 e.s., ishte një nga periudhat më të frytshme dhe krijuese të arkitekturës italiane. Gjatë saj u ndërtuan kryevepra si [[Kulla e pjerrët e Pizës]] dhe [[Bazilika e Sant'Ambrogios]] në Milano. Ajo njihej për përdorimin e harqeve romake, dritareve me xham të ngjyrosur dhe kolonave të lakuara. Risia kryesore e arkitekturës romanike italiane ishte [[Qemeri|qemeri]], që nuk ishte parë më parë në arkitekturën perëndimore.<ref>[http://www.justitaly.org/italy/architecture/romanesque.asp Italy Architecture: Romanesque] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328120342/http://www.justitaly.org/italy/architecture/romanesque.asp|date=2013-03-28}}, ItalyTravel.com</ref> Arkitektura italiane u zhvillua ndjeshëm gjatë [[Rilindja|Rilindjes]]. [[Filippo Brunelleschi]] kontribuoi në projektimin arkitekturor me kupolën e [[Katedralja e Firences|Katedrales së Firences]], një arritje inxhinierike që nuk ishte parë që nga lashtësia.<ref>{{Cite book|last1=Campbell|first1=Stephen JCampbell|title=Italian Renaissance Art|last2=Cole|first2=Michael Wayne Cole|publisher=Thames & Hudson Inc|year=2012|location=New York|pages=95–97|language=en}}</ref> Një arritje e shquar e arkitekturës së Rilindjes italiane ishte [[Bazilika e Shën Pjetrit]], e projektuar nga [[Donato Bramante]] në fillim të shekullit XVI. [[Andrea Palladio]] ndikoi te arkitektët në të gjithë Evropën Perëndimore përmes vilave dhe pallateve që projektoi.<ref>{{Cite web|title=City of Vicenza and the Palladian Villas of the Veneto|url=https://whc.unesco.org/en/list/712|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> Periudha e [[Arkitektura baroke|barokut]] nxori arkitektë të shquar italianë. Vepra më origjinale e arkitekturës së barokut të vonë dhe [[Rokoko|rokokos]] është [[Pallazina e gjuetisë në Stupinigi]].<ref>R. De Fusco, ''A thousand years of architecture in Europe'', f. 443.</ref> Në vitin 1752, [[Luigi Vanvitelli]] nisi ndërtimin e [[Pallati Mbretëror i Kazertës|Pallatit Mbretëror të Kazertës]].<ref>{{Cite book|last=Hersey|first=George|title=Architecture and Geometry in the Age of the Baroque|publisher=University of Chicago Press|year=2001|isbn=0-2263-2784-1|location=Chicago|page=119|language=en}}</ref> Në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX, Italia u ndikua nga lëvizja arkitekturore [[Arkitektura neoklasike|neoklasike]]. Vilat, pallatet, kopshtet, interierët dhe arti nisën përsëri të mbështeteshin në tema të lashta romake dhe greke.<ref>[http://www.justitaly.org/italy/architecture/neoclassicism.asp Italy Architecture: Neoclassicism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328084932/http://www.justitaly.org/italy/architecture/neoclassicism.asp|date=2013-03-28}}, ItalyTravel.com</ref> Gjatë periudhës së [[Fashizmi italian|fashizmit italian]], lulëzoi lëvizja e ashtuquajtur «[[Lëvizja Novecento|Novecento]]», e mbështetur në rizbulimin e Romës perandorake. [[Marcello Piacentini]], përgjegjës për transformimet urbane të qyteteve, krijoi një formë të neoklasicizmit të thjeshtuar.<ref>{{Cite news|title=Renzo Piano|url=https://www.nytimes.com/topic/person/renzo-piano|access-date=2017-08-20|work=The New York Times|language=en}}</ref> === Artet pamore === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Arti italian|en|Italian art}}}} [[File:Leonardo da Vinci (1452-1519) - The Last Supper (1495-1498).jpg|thumb|''{{ill|Darka e Fundit|en|The Last Supper (Leonardo da Vinci)}}'' (1494–1499), [[Leonardo da Vinçi]], kisha e [[Santa Maria delle Grazie, Milan|Santa Maria delle Grazie]], në Milano]] Historia e arteve pamore italiane ka rëndësi të madhe për {{ill|Piktura perëndimore|en|Western painting}}. [[Arti romak]] u ndikua nga Greqia dhe mund të shihet si pasardhës i pikturës së lashtë greke. Të vetmet piktura romake që kanë mbijetuar janë pikturat murale.<ref>{{Cite web|title=Roman Painting|url=http://www.art-and-archaeology.com/roman/painting.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726163006/http://art-and-archaeology.com/roman/painting.html|archive-date=2013-07-26|publisher=art-and-archaeology.com|language=en}}</ref> Ato mund të përmbajnë shembujt e parë të {{ill|Trompe-l'œil|en|trompe-l'œil}}, perspektivës së rreme dhe peizazhit të mirëfilltë.<ref>{{Cite web|title=Roman Wall Painting|url=http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070319123717/http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm|archive-date=2007-03-19|publisher=accd.edu|language=en}}</ref> Rilindja italiane konsiderohet si një {{ill|Epoka e artë|en|Golden Age (metaphor)}} e pikturës, që shtrihet nga shekulli XV deri në fund të shekullit XVI dhe pati ndikim të madh jashtë Italisë. Artistë si [[Masaccio]], Filippo Lippi, Tintoretto, [[Sandro Botiçeli]], [[Leonardo da Vinçi]], [[Mikelanxhelo]], [[Rafaelo]] dhe [[Ticiani]] e çuan pikturën në një nivel më të lartë përmes përdorimit të {{ill|Perspektiva grafike|en|Perspective (graphical)}}. Mikelanxhelo ishte gjithashtu skulptor; veprat e tij përfshijnë kryevepra si ''{{ill|Davidi (Mikelanxhelo)|en|David (Michelangelo)}}'', ''{{ill|Pietà (Mikelanxhelo)|en|Pietà (Michelangelo)}}'' dhe ''{{ill|Moisiu (Mikelanxhelo)|en|Moses (Michelangelo)}}''. Në shekujt XV dhe XVI, {{ill|Rilindja e Lartë|en|High Renaissance}} solli një art të stilizuar të njohur si {{ill|Manierizmi|en|Mannerism}}. Në vend të kompozimeve të balancuara dhe qasjes racionale ndaj perspektivës, që karakterizonin artin në fillim të shekullit XVI, manieristët kërkonin paqëndrueshmëri, artifice dhe dyshim. Fytyrat e patrazuara dhe gjestet e Piero della Francesca-s, si dhe Virgjëreshat e qeta të Rafaelit, u zëvendësuan nga shprehjet e trazuara të Pontormos dhe intensiteti emocional i El Grecos. [[File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|thumb|''{{ill|Lindja e Venerës|en|The Birth of Venus}}'' (1484–1486), [[Sandro Botiçeli]], Galeria Uffizi, Firence]] Në shekullin XVII, ndër piktorët më të mëdhenj të {{ill|Baroku italian|en|Italian Baroque}} ishin [[Karavaxho]], Artemisia Gentileschi, Carlo Saraceni dhe Bartolomeo Manfredi. Në shekullin XVIII, {{ill|Rokokoja italiane|en|Italian Rococo art}} u frymëzua kryesisht nga {{ill|Rokokoja|en|Rococo}} franceze. Skulptura neoklasike italiane, me nudot e Antonio Canovës, u përqendrua te aspekti idealist i lëvizjes. Në shekullin XIX, piktorët romantikë përfshinin Francesco Hayez dhe Francesco Podesti. {{ill|Impresionizmi|en|Impressionism}} u përhap nga Franca në Itali me anë të ''{{ill|Macchiaioli|en|Macchiaioli}}'', ndërsa {{ill|Realizmi në art|en|Realism (arts)}} u përhap nga Gioacchino Toma dhe Giuseppe Pellizza da Volpedo. Në shekullin XX, me {{ill|Futurizmi|en|futurism}}, Italia u ngrit sërish si vend pararojë për zhvillimin e pikturës dhe skulpturës. Futurizmin e pasuan pikturat metafizike të Giorgio de Chirico-s, i cili ndikoi te surrealistët.<ref>Gale, Matthew. "Pittura Metafisica". ''Grove Art Online. Oxford Art Online''. Oxford University Press. Web.</ref> === Letërsia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Letërsia italiane|en|Italian literature}}}} Letërsia latine formale nisi më 240 p.e.s., kur u vu në skenë në Romë pjesa e parë teatrale.<ref>{{Cite book|author=George Eckel Duckworth|url=https://books.google.com/books?id=BuLEo5U9sb0C&pg=PA3|title=The nature of Roman comedy: a study in popular entertainment|publisher=University of Oklahoma Press|year=1994|page=3|language=en|access-date=2011-10-15}}</ref> Letërsia latine ka qenë dhe vazhdon të jetë me ndikim të madh, falë shkrimtarëve, poetëve, filozofëve dhe historianëve të shumtë, si [[Plini Plaku]], [[Plini i Riu]], [[Virgjili]], [[Horaci]], Properti, [[Ovidi]] dhe [[Tit Livi]]. Romakët njiheshin për traditën gojore, poezinë, dramën dhe epigramet e tyre.<ref>{{Cite book|url={{Google books|LHA_SydyKOYC|page=PA39|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Poetry and Drama: Literary Terms and Concepts|date=2011|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-1-6153-0490-5|language=en|access-date=2011-10-18}}</ref> Në fillim të shekullit XIII, [[Françesku i Asizit]] ishte poeti i parë italian; ai shkroi këngën fetare ''Kënga e Diellit''.<ref>{{Cite book|url={{Google books|3uq0bObScHMC|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=The Cambridge History of Italian Literature|publisher=Cambridge University Press|year=1999|isbn=978-0-5216-6622-0|editor-last=Brand|editor-first=Peter|chapter=2 – Poetry. Francis of Assisi (pp. 5ff.)|access-date=2015-12-31|editor-last2=Pertile|editor-first2=Lino|editor-link2=Lino Pertile|chapter-url={{Google books|3uq0bObScHMC|page=PA5|keywords=|text=|plainurl=yes}}|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610172548/https://books.google.com/books?id=3uq0bObScHMC&printsec=frontcover|archive-date=2016-06-10|url-status=live|language=en}}</ref> [[File:Dante03.jpg|thumb|upright=.8|[[Dante Alighieri]], veprat e të cilit ndihmuan në formësimin e gjuhës moderne italiane, konsiderohet një nga poetët më të mëdhenj të [[Mesjeta|Mesjetës]]. Poema e tij epike ''[[Komedia Hyjnore]]'' renditet ndër veprat më të shquara të [[Letërsia botërore|letërsisë botërore]].]] Në oborrin e [[Frederiku II, Perandor i Shenjtë Romak|Perandorit Frederiku II]] në Sicili, gjatë shekullit XIII, u shkruan poezi lirike të frymëzuara nga format dhe temat provansale, në një variant të përpunuar të gjuhës vendase. Njëri prej këtyre poetëve ishte Xhakomo da Lentini, shpikësi i formës së [[soneti|sonetit]]; sonetisti i hershëm më i njohur ishte [[Françesko Petrarka]].<ref>{{Cite book|author=Ernest Hatch Wilkins|title=The invention of the sonnet, and other studies in Italian literature|location=Rome|publisher=Edizioni di Storia e letteratura|year=1959|pages=11–39|language=en}}</ref> Guido Guinizelli konsiderohet themeluesi i ''{{ill|Stili i ëmbël i ri|en|Dolce Stil Novo}}'', një shkollë që i dha poezisë së dashurisë një përmasë filozofike. Ky kuptim i ri i dashurisë, i shprehur me një stil të rrjedhshëm, ndikoi poetin fiorentin [[Dante Alighieri]], i cili hodhi themelet e italishtes moderne. Vepra e Dantes, ''[[Komedia Hyjnore]]'', është ndër më të shquarat e letërsisë.<ref name="Bloom">{{Cite book|last=Bloom|first=Harold|author-link=Harold Bloom|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|title=The Western Canon|publisher=Harcourt Brace|year=1994|isbn=978-0-1519-5747-7|url-access=registration|language=en}} Shih edhe {{ill|Kanoni perëndimor|en|Western canon}} për kanone të tjera ku përfshihet ''Komedia Hyjnore''.</ref> Petrarka dhe [[Xhovani Bokaço]] kërkuan dhe imituan veprat e lashtësisë, ndërsa zhvilluan personalitetet e tyre artistike. Petrarka u bë i famshëm për përmbledhjen e poezive ''[[Il Canzoniere]]''. Po aq me ndikim ishte ''[[Dekameroni]]'' i Bokaços, një përmbledhje shumë e popullarizuar me tregime të shkurtra.<ref>{{Cite encyclopedia|title=Giovanni Boccaccio: The Decameron|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/70836/Giovanni-Boccaccio/755/The-Decameron|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219020413/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/70836/Giovanni-Boccaccio/755/The-Decameron|archive-date=2013-12-19|url-status=live|language=en}}</ref> Veprat e autorëve të Rilindjes përfshijnë ''[[Princi (libër)|Princi]]'' të [[Nikolo Makiaveli|Nikolo Makiavelit]], një ese mbi [[Shkenca politike|shkencën politike]], ku «e vërteta efektive» konsiderohet më e rëndësishme se çdo ideal abstrakt. Xhovani Françesko Straparola dhe Xhambatista Bazile, të cilët shkruan përkatësisht ''Netët gazmore të Straparolës'' (1550–1555) dhe ''Pentameronin'' (1634), botuan disa nga variantet e para të njohura të përrallave në Evropë.<ref>Steven Swann Jones, ''The Fairy Tale: The Magic Mirror of Imagination'', Twayne Publishers, New York, 1995, {{ISBN|0-8057-0950-9}}, f. 38; Bottigheimer 2012a, f. 7; Waters 1894, xii; Zipes 2015, f. 599; {{Citation|last1=Opie|first1=Iona|title=The Classic Fairy Tales|year=1974|url=https://archive.org/details/classicfairytale00opie_0|place=Oxford and New York|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-1921-1559-1|last2=Opie|first2=Peter|author-link=Iona Opie|author-link2=Peter Opie|language=en}} Shih f. 20. Pretendimi për përrallën më të hershme mbetet i diskutuar; për shembull, shih Jan M. Ziolkowski, ''Fairy tales from before fairy tales: the medieval Latin past of wonderful lies'', University of Michigan Press, 2007. Ziolkowski shqyrton poemën latine mesjetare me kafshë të Egbertit të Liège-s, ''Fecunda natis'' (''Anija e ngarkuar me bollëk'', rreth vitit 1022/1024), variantin më të hershëm të njohur të «[[Kësulëkuqja|Kësulëkuqes]]». Informacion shtesë: [https://web.archive.org/web/20071023044216/http://www.leithart.com/archives/003139.php Little Red Pentecostal], Peter J. Leithart, 9 korrik 2007.</ref> Periudha baroke solli prozën e qartë shkencore të Galileos. Në shekullin XVII, akademikët e Arkadisë nisën një lëvizje për të rikthyer thjeshtësinë dhe përmbajtjen klasike në poezi.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Academy-of-Arcadia|title=Academy of Arcadia &#124; Neapolitan Poets, Arcadian Shepherds & Arcadian Landscape &#124; Britannica|website=www.britannica.com|access-date=2025-11-19|language=en}}</ref> Shkrimtarët italianë përqafuan romantizmin në shekullin XIX; ai përkoi me idetë e {{ill|Rilindja italiane|en|Risorgimento}}, lëvizjes që solli bashkimin e Italisë. Bashkimi u parapri nga poetët [[Vittorio Alfieri]], [[Ugo Foscolo]] dhe [[Xhakomo Leopardi]]. Veprat e [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], romantikut më të shquar italian, janë simbol i bashkimit italian për mesazhin e tyre patriotik dhe për përpjekjet e tij në zhvillimin e një gjuhe moderne dhe të unifikuar italiane.<ref>{{Cite web|date=2023-05-18|title=Alessandro Manzoni {{!}} Italian author|url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Manzoni|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> [[File:Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg|thumb|upright=.8|[[Nikolo Makiaveli]], themeluesi i [[Shkenca politike|shkencës politike]] moderne]] Në fund të shekullit XIX, një lëvizje letrare e quajtur ''{{ill|Verizmi (letërsi)|en|Verismo (literature)}}'', e cila lartësonte realizmin, luajti rol të rëndësishëm në letërsinë italiane. [[Emilio Salgari]], shkrimtar i romaneve aventureske me shpatarë dhe pionier i fantashkencës, botoi serinë e tij ''[[Sandokan]]''.<ref>{{Cite book|last1=Gaetana Marrone|url={{Google books|d9NcAgAAQBAJ|page=PA1654|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Encyclopedia of Italian Literary Studies|last2=Paolo Puppa|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-1-1354-5530-9|page=1654|language=en}}</ref> Më 1883, [[Carlo Collodi]] botoi ''[[Aventurat e Pinokut]]'', që u bë klasiku më i njohur për fëmijë nga një autor italian dhe një nga librat jofetarë më të përkthyer në botë.<ref>Giovanni Gasparini, ''La corsa di Pinocchio'', Milano, Vita e Pensiero, 1997, f. 117. {{ISBN|8-8343-4889-3}}</ref> Një lëvizje e quajtur {{ill|Futurizmi|en|Futurism}} ndikoi letërsinë në fillim të shekullit XX. Filippo Tommaso Marinetti shkroi ''Manifestin e Futurizmit'' dhe bëri thirrje për përdorimin e një gjuhe dhe metaforash që lartësonin shpejtësinë, dinamizmin dhe dhunën e epokës së makinës.<ref>{{Cite book|title=The 20th-Century art book|publisher=Phaidon Press|year=2001|isbn=978-0-7148-3542-6|edition=Reprinted|location=London|language=en}}</ref> Ndër figurat letrare moderne janë [[Gabriele D'Annunzio]], poeti nacionalist [[Giosuè Carducci]], laureat i Nobelit më 1906, shkrimtarja realiste [[Grazia Deledda]], laureate më 1926, autori i dramave moderne [[Luigji Pirandelo]], laureat më 1936, shkrimtari i tregimeve të shkurtra [[Italo Calvino]] më 1960, poetët [[Salvatore Quasimodo]] më 1959 dhe [[Eugenio Montale]] më 1975, [[Umberto Eco]] më 1980, si dhe satiristi dhe autori i dramave [[Dario Fo]] më 1997.<ref>{{Cite web|title=All Nobel Prizes in Literature|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110529091551/http://nobelprize.org/web/20110529091551/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates|archive-date=2011-05-29|access-date=2011-05-30|publisher=Nobel Foundation|language=en}}</ref> === Filozofia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Filozofia italiane|en|Italian philosophy}}}} Filozofia italiane ka ndikuar në [[Filozofia perëndimore|filozofinë perëndimore]], duke filluar me grekët dhe romakët, humanizmin e Rilindjes, [[Epoka e Iluminizmit|Epokën e Iluminizmit]] dhe filozofinë moderne.<ref name="Garin">{{Cite book|last=Garin|first=Eugenio|url=https://books.google.com/books?id=sVP3vBmDktQC|title=History of Italian Philosophy|publisher=VIBS|year=2008|isbn=978-9-0420-2321-5|language=en}}</ref> Filozofia formale u soll në Itali nga [[Pitagora]], themeluesi i shkollës italiane të filozofisë në Krotone.<ref>{{Cite book|last=Herodotus|title=The Histories|publisher=Penguin Classics|page=226|language=en}}</ref> Ndër filozofët italianë të periudhës greke përfshihen [[Ksenofani]], [[Parmenidhi]] dhe [[Zenoni]]. Filozofët romakë përfshijnë [[Ciceroni]], [[Lukreci]], [[Lucius Annaeus Seneca]], [[Plutarku]], [[Epikteti]], [[Mark Aureli]] dhe [[Agostini]].<ref name="Garin"/> [[File:Famous Italian philosophers.jpg|thumb|Në drejtim të akrepave të orës, nga lart majtas: [[Tomas Akuinas]], teolog;<ref>{{Cite web|title=St. Thomas Aquinas {{!}} Biography, philosophy, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Thomas-Aquinas|access-date=2020-01-20|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> [[Xhordano Bruno|Bruno]], kozmolog;<ref>{{Cite book|last=Gatti|first=Hilary|title=Giordano Bruno and Renaissance Science: Broken Lives and Organizational Power|publisher=Cornell University Press|year=2002|page=1|isbn=0-8014-8785-4|language=en}}</ref> [[Cesare Beccaria|Beccaria]], kriminolog;<ref name="Hostettler-2011">{{Cite book|last=Hostettler|first=John|title=Cesare Beccaria: The Genius of 'On Crimes and Punishments'|date=2011|publisher=Waterside Press|isbn=978-1-9043-8063-4|location=Hampshire|page=160|language=en}}</ref> dhe [[Maria Montessori|Montessori]], e lidhur me [[Pedagogjia e Montesorit|pedagogjinë Montessori]]<ref name="Montessori">{{Cite web|title=Introduction to Montessori Method|url=https://amshq.org/Montessori-Education/Introduction-to-Montessori|publisher=American Montessori Society|language=en}}</ref>]] Filozofia mesjetare italiane ishte kryesisht e krishterë dhe përfshinte teologë si [[Tomas Akuinas]], një përkrahës klasik i [[Teologjia natyrore|teologjisë natyrore]], i cili e rifuti filozofinë aristoteliane në krishterim.<ref>{{Cite web|last=Blair|first=Peter|title=Reason and Faith: The Thought of Thomas Aquinas|url=http://www.dartmouthapologia.org/articles/show/125|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913011656/http://www.dartmouthapologia.org/articles/show/125|archive-date=2013-09-13|access-date=2013-12-18|website=The Dartmouth Apologia|language=en}}</ref> Filozofët e Rilindjes përfshijnë [[Xhordano Bruno]], figurë e rëndësishme shkencore e Perëndimit; Marsilio Ficino, filozof humanist; dhe [[Nikolo Makiaveli]], një nga themeluesit e [[Shkenca politike|shkencës politike]] moderne. Vepra më e famshme e Makiavelit është ''[[Princi (vepër)|Princi]]'', kontributi i së cilës në mendimin politik qëndron në ndarjen thelbësore midis [[Idealizmi|idealizmit]] politik dhe realizmit.<ref>{{Cite book|last=Moschovitis|first=Christian D. Von Dehsen and Scott L. Harris|title=Philosophers and religious leaders|publisher=The Oryx Press|year=1999|page=117|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Enlightenment throughout Europe|url=http://history-world.org/enlightenment_throughout_europe.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123082708/http://history-world.org/enlightenment_throughout_europe.htm|archive-date=2013-01-23|access-date=2017-12-12|website=International World History Project|language=en}}</ref> Qytetet universitare si Padova, Bolonja dhe Napoli mbetën qendra të dijes, ku veproi edhe filozofi [[Giambattista Vico]].<ref name="maritain.nd.edu">{{Cite web|title=History of Philosophy 70|url=http://maritain.nd.edu/jmc/etext/hop70.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525033238/http://maritain.nd.edu/jmc/etext/hop70.htm|archive-date=2017-05-25|access-date=2017-12-12|website=maritain.nd.edu|language=en}}</ref> [[Cesare Beccaria]] ishte një figurë e rëndësishme e Iluminizmit dhe një nga themeluesit e teorisë klasike të krimit dhe [[Penologjia|penologjisë]].<ref name="Hostettler-2011"/> Në Itali, gjatë viteve 1800, pati një lëvizje filozofike të njohur, ku përfshiheshin [[Idealizmi|idealizmi]], sensizmi dhe [[Empirizmi|empirizmi]].<ref name="maritain.nd.edu"/> Në fund të shekullit XIX dhe gjatë shekullit XX, fituan popullaritet edhe lëvizje të tjera, si ontologjizmi,<ref>{{Cite journal|last=Scarangello|first=Anthony|year=1964|title=Major Catholic-Liberal Educational Philosophers of the Italian Risorgimento|journal=History of Education Quarterly|volume=4|issue=4|pages=232–250|doi=10.2307/367499|jstor=367499|s2cid=147563567|language=en}}</ref> [[Anarkizmi në Itali|anarkizmi]], komunizmi, socializmi, futurizmi, fashizmi dhe demokracia e krishterë.<ref>{{Cite book|last=Pernicone|first=Nunzio|title=Italian Anarchism 1864–1892|publisher=AK Press|year=2009|pages=111–113|language=en}}</ref> [[Antonio Gramshi]] mbetet një filozof me rëndësi në teorinë komuniste, të cilit i atribuohet krijimi i teorisë së hegjemonisë kulturore. Filozofët italianë ndikuan në zhvillimin e filozofisë së socializmit liberal jomarksist. Në vitet 1960, aktivistët e majtë përqafuan teoritë antiautoritare në mbështetje të klasës punëtore, të cilat u njohën si [[Autonomizmi|autonomizëm]] dhe operaismo.<ref>{{Cite book|last1=Balestrini|first1=Nanni|title=L'orda d'oro 1968–1977. La grande ondata rivoluzionaria e creativa, politica ed esistenziale|last2=Moroni|first2=Primo|publisher=SugarCo|year=1997|isbn=8-8078-1462-5|language=it}}</ref> Ndër [[feministet italiane]] përfshihen Sibilla Aleramo, Alaide Gualberta Beccari dhe Anna Maria Mozzoni; idetë protofeministe ishin trajtuar më parë edhe nga shkrimtare italiane. Edukatorja italiane [[Maria Montessori]] krijoi filozofinë e edukimit që mban emrin e saj.<ref name="Montessori"/> [[Giuseppe Peano]] ishte një nga themeluesit e filozofisë analitike dhe filozofisë bashkëkohore të matematikës. Ndër filozofët analitikë përfshihen Carlo Penco, Gloria Origgi, Pieranna Garavaso dhe Luciano Floridi.<ref name="Garin"/> === Teatri === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teatri i Italisë|en|Theatre of Italy}}}} [[File:Gemälde des Hieronymus Francken - Die Compagnia dei Comici Gelosi bei einer Aufführung in Paris.jpg|thumb|Trupa e [[commedia dell'arte|komedisë dell’arte]] {{ill|I Gelosi|en|I Gelosi}} duke interpretuar; vepër e {{ill|Hieronymus Francken I|en|Hieronymus Francken I}}, {{Rreth|1590}}]] Teatri italian mori formë në Mesjetë, megjithëse fillesat e tij datojnë që nga kolonitë e lashta greke në Italinë jugore ([[Magna Graecia]]),<ref>{{Cite web|title=Storia del Teatro nelle città d'Italia|url=https://www.melogranoarte.it/storia-del-teatro-nelle-citta-ditalia|access-date=2022-07-27|language=it}}</ref> si edhe teatri i {{ill|Popujt italikë|en|Italic peoples}}<ref>{{Cite web|title=Storia del teatro: lo spazio scenico in Toscana|url=https://brunelleschi.imss.fi.it/itinerari/itinerario/storiateatrospazioscenicotoscana.html|access-date=2022-07-28|language=it}}</ref> dhe {{ill|Teatri në Romën e lashtë|en|Theatre of ancient Rome}}. Teatri u zhvillua përgjatë dy prirjeve kryesore. E para ishte dramatizimi i liturgjive katolike, ndërsa e dyta përfshinte forma pagane spektakli, si shfaqjet në festat e qyteteve, përgatitjet e oborreve me gaztorë dhe këngët e [[Trubaduri|trubadurëve]].<ref>Në lidhje me këtë prirje të dytë, Dario Fo flet për një kulturë të vërtetë alternative ndaj asaj zyrtare; megjithëse kjo ide është e përhapur, disa studiues, si {{ill|Giovanni Antonucci|it}}, nuk pajtohen se bëhej fjalë për një të tillë. Për këtë, shih {{Cite book|last=Antonucci|first=Giovanni|title=Storia del teatro italiano|publisher=Newton Compton Editori|year=1995|isbn=978-8-8798-3974-7|pages=10–14|language=it}}</ref> Teatri i Rilindjes shënoi fillimin e teatrit modern. Tekstet e lashta teatrale u përkthyen dhe u vunë në skenë në oborre, e më pas u shfaqën në teatro publike. Në fund të shekullit XV, qytetet e [[Ferrara]]s dhe Romës kishin rëndësi për rizbulimin dhe ripërtëritjen e teatrit.<ref>{{Cite book|last=Antonucci|first=Giovanni|title=Storia del teatro italiano|publisher=Newton Compton Editori|year=1995|isbn=978-8-8798-3974-7|page=18|language=it}}</ref> Nga shekulli XVI deri në shekullin XVIII, {{ill|Komedia dell’arte|en|commedia dell'arte}} ishte një formë e {{ill|teatrit të improvizuar|en|improvisational theatre}}, e cila vazhdon të interpretohet edhe sot. Trupat shëtitëse të aktorëve ngrinin skena në hapësira të hapura dhe argëtonin publikun me [[akrobacia|akrobaci]], {{ill|xhonglim|en|juggling}} dhe pjesë humoristike. Shfaqjet nuk lindnin nga drama të shkruara, por nga skenarë të quajtur ''[[lazzi]]'', skelete të lirshme mbi të cilat aktorët improvizonin. Personazhet e ''komedisë'' zakonisht përfaqësojnë tipe shoqërore të përcaktuara dhe personazhe stereotipike, secili me një [[Kostumet në komedinë dell’arte|kostum]] dallues.<ref>{{Cite book|last1=Chaffee, Judith|title=The Routledge Companion to Commedia Dell'Arte|last2=Crick, Olly|publisher=Rutledge Taylor and Francis Group|year=2015|isbn=978-0-4157-4506-2|location=London and New York|page=1|language=en}}</ref> Shfaqjet e para të dokumentuara të komedisë dell’arte u zhvilluan në Romë që më 1551.<ref>{{Cite book|last=Katritzky|first=M. A.|url=https://books.google.com/books?id=9fV4gz5FmiAC&q=the+art+of+commedia|title=The Art of Commedia: A Study in the Commedia dell'arte 1560–1620 with Special Reference to the Visual Records |publisher=Editions Rodopi|year=2006|isbn=978-9-0420-1798-6|location=New York|page=82|language=en}}</ref> Rolet e grave luheshin nga gra, siç dokumentohet që në vitet 1560; ato ishin aktoret e para profesioniste të njohura në Evropë që nga lashtësia. [[Lucrezia Di Siena]], e përmendur në një kontratë të vitit 1564, është cilësuar si aktorja e parë italiane e njohur me emër, ndërsa [[Vincenza Armani]] dhe [[Barbara Flaminia]] si primadonat e para.<ref>Giacomo Oreglia (2002). ''Commedia dell'arte''. Ordfront. {{ISBN|9-1732-4602-6}}.</ref> Baleti lindi në Itali gjatë Rilindjes, si zhvillim i spektakleve madhështore të oborreve.<ref>{{Cite web|title=The Ballet|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/balt/hd_balt.htm|website=metmuseum.org|date=October 2004|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andros on Ballet – Catherine Medici De|url=http://www.michaelminn.net/andros/index.php?de_medici_catherine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080209205503/http://www.michaelminn.net/andros/index.php?de_medici_catherine|archive-date=2008-02-09|website=michaelminn.net|language=en}}</ref> === Muzika === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Muzika italiane|en|Music of Italy}}}} {{Multiple image | align = right | image1 = Old violin.jpg | width1 = 106 | alt1 = | caption1 = | image2 = Pianoforte Verticale.jpg | width2 = 197 | alt2 = | caption2 = | footer = Instrumentet që lidhen me muzikën klasike, përfshirë violinën dhe pianon, u shpikën në Itali.<ref name="Erlich"/> }} Nga {{ill|muzika popullore italiane|en|Italian folk music|lt=muzika popullore}} te muzika klasike, muzika është pjesë e pandashme e kulturës italiane. Instrumentet që lidhen me muzikën klasike, përfshirë pianon dhe violinën, u shpikën në Itali,<ref name="Erlich">{{Cite book|last=Erlich|first=Cyril|title=The Piano: A History|publisher=Oxford University Press, US; Revised edition|year=1990|isbn=978-0-1981-6171-4|language=en}}; {{Cite book|last=Allen|first=Edward Heron|title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument|date=1914|publisher=E. Howe|language=en}}</ref> dhe shumë forma të përhapura, si [[Simfonia|simfonia]], koncerti dhe {{ill|sonata|en|Sonata}}, i kanë rrënjët te risitë e muzikës italiane të shekujve XVI dhe XVII. Kompozitorët më të njohur të Italisë përfshijnë Palestrinën e Rilindjes, [[Monteverdi]]n dhe {{ill|Karlo Xhezualdo|en|Carlo Gesualdo|lt=Gesualdon}}; Skarlatin dhe [[Antonio Vivaldi|Vivaldin]] e [[Muzika baroke|barokut]]; [[Niccolò Paganini|Paganinin]] dhe [[Gioachino Rossini|Rossinin]] e periudhës klasike; si dhe [[Giuseppe Verdi|Verdin]] dhe [[Giacomo Puccini|Puçinin]] e romantizmit. Muzika klasike ka një traditë të fortë në Itali, siç dëshmohet nga fama e teatrove të operës, si La Scala, dhe e interpretuesve si pianisti Maurizio Pollini dhe tenori [[Luçano Pavaroti]]. Italia njihet si vendlindja e operës.<ref name="Kimbell, David R.B.-1994">{{Cite book|last=Kimbell, David R.B.|url={{Google books|C37Gq2GagZIC|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Italian Opera|publisher=Cambridge University Press|year=1994|isbn=978-0-5214-6643-1|access-date=2009-12-20|language=en}}</ref> Mendohet se {{ill|Opera italiane|en|Italian opera}} u themelua në shekullin XVII.<ref name="Kimbell, David R.B.-1994"/> Xhazi, i sjellë në Itali në fillim të viteve 1920, fitoi terren dhe mbeti popullor, pavarësisht politikave ksenofobe të fashistëve. Italia u përfaqësua në lëvizjet e [[Progressive rock|rokut progresiv]] dhe muzikës pop të viteve 1970 nga grupe si {{ill|Premiata Forneria Marconi|en|Premiata Forneria Marconi|lt=PFM}}, {{ill|Banco del Mutuo Soccorso|en|Banco del Mutuo Soccorso}}, {{ill|Le Orme|en|Le Orme}}, {{ill|Goblin|en|Goblin (band)}} dhe {{ill|Pooh|en|Pooh (band)}}.<ref>{{Cite book|last=Keller, Catalano and Colicci|url=https://books.google.com/books?id=Gh03DwAAQBAJ&q=keller%20catalano%20and%20colicci&pg=PT1022|title=Garland Encyclopedia of World Music|date=2017-09-25|publisher=Routledge|isbn=978-1-3515-4426-9|pages=604–625|language=en}}</ref> Në të njëjtën periudhë, kinematografia italiane u diversifikua dhe filmat e Cinecittà-s përfshinin partitura komplekse nga kompozitorë si [[Ennio Morricone]]. Në vitet 1980, këngëtari [[Jovanotti]] u bë ylli i parë i hip-hopit italian.<ref>{{Cite news|last=Sisario|first=Ben|date=2012-10-03|title=A Roman Rapper Comes to New York, Where He Can Get Real|url=https://www.nytimes.com/2012/10/04/arts/music/jovanotti-italian-rapper-brings-his-act-to-new-york.html|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220103/https://www.nytimes.com/2012/10/04/arts/music/jovanotti-italian-rapper-brings-his-act-to-new-york.html|archive-date=2022-01-03|access-date=2014-02-24|work=The New York Times|language=en}}{{Cbignore}}</ref> Ndër grupet italiane të metalit janë [[Rhapsody of Fire]], {{ill|Lacuna Coil|en|Lacuna Coil}}, {{ill|Elvenking|en|Elvenking (band)}}, {{ill|Forgotten Tomb|en|Forgotten Tomb}} dhe {{ill|Fleshgod Apocalypse|en|Fleshgod Apocalypse}}.<ref>{{Cite book|last1=Sharpe-Young|first1=Garry|author-link1=MusicMight|title=A–Z of Power Metal|series=Rockdetector Series|year=2003|publisher=Cherry Red Books|isbn=978-1-901447-13-2|language=en}}</ref> Italia dha kontribut në zhvillimin e [[Disco|diskos]] dhe [[Muzika elektronike|muzikës elektronike]]. {{ill|Italo disco|en|Italo disco}}, i njohur për tingullin e tij futurist dhe përdorimin e theksuar të sintetizuesve dhe makinave të ritmit, ishte një nga zhanret e para të muzikës elektronike të kërcimit.<ref>{{Cite news|last=McDonnell|first=John|date=2008-09-01|title=Scene and heard: Italo-disco|url=https://www.theguardian.com/music/musicblog/2008/sep/01/sceneandhearditalodisco|access-date=2012-07-14|work=The Guardian|location=London|language=en}}</ref> Producentë si {{ill|Xhorxho Moroder|en|Giorgio Moroder}}—fitues i tre çmimeve Oscar dhe katër çmimeve Golden Globe—patën ndikim në zhvillimin e muzikës elektronike të kërcimit.<ref>“Ky album ishte një bashkëpunim mes Philip Oakey-t, këngëtarit me zë të fuqishëm të grupit techno-pop Human League, dhe Giorgio Moroderit, babait të diskos, i lindur në Itali, i cili kaloi vitet ’80 duke shkruar muzikë pop me sintetizues dhe muzikë filmi.” {{Cite web|last=Evan Cater|title=Philip Oakey & Giorgio Moroder: Overview|url=https://www.allmusic.com/album/r59464|access-date=2009-12-21|publisher=[[Allmusic]]|language=en}}</ref> Muzika pop italiane përfaqësohet çdo vit në [[Festivali i Sanremos|Festivalin e Muzikës së Sanremos]], i cili shërbeu si frymëzim për [[Festivali Evropian i Këngës|Festivalin Evropian të Këngës]].<ref>{{Cite web|last=Yiorgos Kasapoglou|date=2007-02-27|title=Sanremo Music Festival kicks off tonight|url=http://www.esctoday.com/news/read/7817|access-date=2011-08-18|publisher=esctoday.com|language=en}}</ref> [[Gigliola Cinquetti]], [[Toto Cutugno]] dhe [[Måneskin]] fituan Festivalin Evropian të Këngës, përkatësisht në [[Festivali Evropian i Këngës 1964|1964]], [[Festivali Evropian i Këngës 1990|1990]] dhe [[Festivali Evropian i Këngës 2021|2021]]. Ndër këngëtarët italianë që kanë marrë vlerësime ndërkombëtare janë {{ill|Domeniko Modunjo|en|Domenico Modugno}}, [[Mina (këngëtare)|Mina]], [[Andrea Boçeli]], [[Raffaella Carra]], {{ill|Il Volo|en|Il Volo}}, Al Bano, Toto Cutugno, Nek, Umberto Tozzi, Giorgia, fituesja e çmimit Grammy [[Laura Pausini]], [[Eros Ramazzotti]], [[Tiziano Ferro]], Måneskin dhe të tjerë.<ref>{{Cite web|first=Federica|last=Cirone|date=2023-08-29|title=Cantanti italiani, quali sono quelli che hanno avuto più successo all'estero|url=https://www.socialboost.it/cantanti-italiani-quali-sono-quelli-che-hanno-avuto-piu-successo-allestero/|access-date=2024-06-05|publisher=socialboost.it|language=it}}</ref> === Moda dhe dizajni === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Moda italiane|en|Italian fashion}} dhe {{ill|Dizajni italian|en|Italian design}}}} [[File:Prada milano.JPG|thumb|Dyqan i [[Prada]]-s në {{ill|Galeria Vittorio Emanuele II|en|Galleria Vittorio Emanuele II}}, [[Milano|Milano]]]] Moda italiane ka një traditë të gjatë. ''Top Global Fashion Capital Rankings'' (2013), nga {{ill|Global Language Monitor|en}}, e renditi [[Roma|Romën]] në vendin e gjashtë dhe [[Milano|Milanon]] në vendin e dymbëdhjetë.<ref>{{Cite web|title=New York Takes Top Global Fashion Capital Title from London, edging past Paris|url=http://www.languagemonitor.com/fashion/sorry-kate-new-york-edges-paris-and-london-in-top-global-fashion-capital-10th-annual-survey|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222011026/http://www.languagemonitor.com/fashion/sorry-kate-new-york-edges-paris-and-london-in-top-global-fashion-capital-10th-annual-survey|archive-date=2014-02-22|access-date=2014-02-25|publisher=Languagemonitor.com|language=en}}</ref> Marka të rëndësishme italiane të modës, si [[Gucci]], [[Armani]], [[Prada]], {{ill|Versace|en}}, Valentino, [[Dolce & Gabbana]], janë ndër shtëpitë e modës më të mira në botë. Në Itali u themeluan shtëpi argjendarie si [[Bulgari]], Damiani dhe {{ill|Buccellati|en}}. Revista e modës ''{{ill|Vogue Italia|en}}'' është një nga revistat më prestigjioze të modës në botë.<ref>{{Cite book|last=Press|first=Debbie|url={{Google books|pkeaOOxb_isC|page=PA16|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Your Modeling Career: You Don't Have to Be a Superstar to Succeed|publisher=Allworth Press|year=2000|isbn=978-1-58115-045-2|language=en}}; {{Cite web|last=Cardini|first=Tiziana|date=2020-10-28|title=Get to Know the Young Winners of the 2020 International Talent Support Awards |url=https://www.vogue.com/article/internationa-talent-support-award-2020-winners|website=Vogue|language=en}}</ref> Italia shquhet në fushën e dizajnit, veçanërisht në dizajnin e brendshëm, arkitekturor, industrial dhe urban.<ref>Miller (2005) p. 486</ref><ref>Insight Guides (2004) p. 220</ref> [[Milano|Milanoja]] dhe [[Torino|Torinoja]] janë qytetet kryesore të vendit për dizajnin arkitekturor dhe industrial. Në Milano mbahet {{ill|Fiera Milano|en}}, panairi më i madh i dizajnit në Evropë.<ref>{{Cite web|title=Design City Milan|url=http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0470026839.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20101206052654/http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0470026839.html|archive-date=2010-12-06|access-date=2010-01-03|publisher=Wiley|language=en}}</ref> Milanoja pret veprimtari dhe hapësira të rëndësishme që lidhen me dizajnin dhe arkitekturën, si ''Fuori Salone'' dhe Panairi i Mobilieve në Milano, dhe ka qenë vendbanimi i dizajnerëve {{ill|Bruno Munari|en}}, {{ill|Lucio Fontana|en}}, {{ill|Enrico Castellani|en}} dhe {{ill|Piero Manzoni|en}}.<ref>{{Cite web|title=Frieze Magazine – Archive – Milan and Turin|url=http://www.frieze.com/issue/article/milan_turin|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100110123141/http://www.frieze.com/issue/article/milan_turin|archive-date=2010-01-10|access-date=2010-01-03|website=Frieze|language=en}}</ref> === Kinematografia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kinematografia e Italisë|en|Cinema of Italy}}}} Kinematografia italiane filloi pak pasi [[Vëllezërit Lumier]] paraqitën shfaqjet e filmave.<ref>{{Cite web|title=L'œuvre cinématographique des frères Lumière – Pays: Italie|url=https://catalogue-lumiere.com/pays/italie|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320195614/https://catalogue-lumiere.com/pays/italie|archive-date=2018-03-20|access-date=2022-01-01|language=fr}}; {{Cite web|title=Il Cinema Ritrovato – Italia 1896 – Grand Tour Italiano |url=https://festival.ilcinemaritrovato.it/proiezione/italy-1896-in-honor-of-aldo-bernardini|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321124127/https://festival.ilcinemaritrovato.it/proiezione/italy-1896-in-honor-of-aldo-bernardini|archive-date=2018-03-21|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> Regjisori i parë italian ishte Vittorio Calcina, i cili filmoi [[Leoni XIII|Papën Leon XIII]] më 1896.<ref>{{Cite web|title=26 febbraio 1896 – Papa Leone XIII filmato Fratelli Lumière |url=https://archivio.quirinale.it/aspr/gianni-bisiach/AV-002-000398/26-febbraio-1896-papa-leone-xiii-filmato-fratelli-lumiere|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> ''{{ill|Cabiria|en|Cabiria}}'', i vitit 1914, është filmi pa zë italian më i famshëm.<ref>{{Citation|title=Cinematografia|volume=III|page=226|year=1970|publisher=Treccani|language=it|encyclopedia=Dizionario enciclopedico italiano}}</ref><ref>{{Cite book|last=Andrea Fioravanti|title=La "storia" senza storia. Racconti del passato tra letteratura, cinema e televisione|publisher=Morlacchi Editore|year=2006|isbn=978-8-8607-4066-3|page=121|language=it}}</ref> Lëvizja më e vjetër e kinemasë evropiane të [[Arti pararojë|avangardës]], futurizmi italian, u shfaq në fund të viteve 1910.<ref>{{Cite web|date=2017-09-30|title=Il cinema delle avanguardie|url=https://www.brevestoriadelcinema.org/04-4-il-cinema-delle-avanguardie|access-date=2022-11-13|language=it}}</ref> [[File:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|thumb|[[Federico Fellini]], i konsideruar si një nga kineastët më me ndikim dhe më të vlerësuar të shekullit XX<ref>{{Cite web|date=2022-01-20|title=Federico Fellini, i 10 migliori film per conoscere il grande regista|url=https://libreriamo.it/intrattenimento/federico-fellini-i-10-film-regista|access-date=2022-09-10|language=it}}</ref>]] Pas rënies në vitet 1920, industria u rigjallërua në vitet 1930 me ardhjen e filmave me zë. Një zhanër popullor italian, ''Telefoni Bianchi'', përbëhej nga komedi me mjedise plot shkëlqim.<ref>{{Citation |last=Katz |first=Ephraim |title=Italy |pages=682–685 |year=2001 |publisher=HarperResource |isbn=978-0-0607-4214-0 |encyclopedia=The Film Encyclopedia}}.</ref> ''Calligrafismo'' ishte në kontrast të fortë me komeditë e stilit amerikan ''Telefoni Bianchi''; ai ishte më artistik, shumë formalist, shprehës në kompleksitetin e tij dhe trajtonte kryesisht materiale bashkëkohore letrare.<ref>{{Cite book|last=Brunetta|first=Gian Piero|title=Storia del cinema mondiale|publisher=Einaudi|year=2002|isbn=978-8-8061-4528-6|volume=III|pages=357–359|language=it}}</ref> Musolini e përdori kinemanë për prodhimin e propagandës fashiste dhe themeloi studiot e njohura të {{ill|Cinecittà|en|Cinecittà}} në Romë.<ref>{{Cite web|title=The Cinema Under Mussolini|url=http://ccat.sas.upenn.edu/italians/resources/Amiciprize/1996/mussolini.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100731200507/http://ccat.sas.upenn.edu/italians/resources/Amiciprize/1996/mussolini.html|archive-date=2010-07-31|access-date=2010-10-30|publisher=Ccat.sas.upenn.edu|language=en}}</ref> Pas Luftës së Dytë Botërore, filmat italianë u vlerësuan gjerësisht dhe u eksportuan, derisa në vitet 1980 ndodhi një rënie artistike.<ref>{{Cite web|title=STORIA 'POCONORMALE' DEL CINEMA: ITALIA ANNI '80, IL DECLINO|url=https://www.mymovies.it/cinemanews/2009/16629|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> Ndër regjisorët italianë ishin [[Federico Fellini]], [[Sergjo Leone]], [[Pier Paolo Pasolini]], Duccio Tessari, Luchino Visconti, Vittorio De Sica, [[Mikelanxhelo Antonioni|Michelangelo Antonioni]] dhe Roberto Rossellini, të cilët konsiderohen ndër më të mëdhenjtë e të gjitha kohërave.<ref>{{Cite news|last=Ebert|first=Roger|title=The Bicycle Thief / Bicycle Thieves (1949) |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19990319/REVIEWS08/903190306/1023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090227023704/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19990319/REVIEWS08/903190306/1023|archive-date=2009-02-27|access-date=2011-09-08|work=Chicago Sun-Times|language=en}}; {{Cite web|date=2002-07-07|title=The 25 Most Influential Directors of All Time|url=http://www.moviemaker.com/archives/moviemaking/directing/articles-directing/the-25-most-influential-directors-of-all-time-3358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151211230213/http://www.moviemaker.com/archives/moviemaking/directing/articles-directing/the-25-most-influential-directors-of-all-time-3358|archive-date=2015-12-11|access-date=2017-02-21|website=MovieMaker Magazine|language=en}}</ref> Periudha nga mesi i viteve 1940 deri në fillim të viteve 1950 ishte kulmi i [[Neorealizmi|neorealizmit italian]], i cili pasqyronte gjendjen e rëndë të Italisë së pasluftës.<ref>{{Cite web|title=Italian Neorealism – Explore – The Criterion Collection|url=https://www.criterion.com/explore/6-italian-neorealism|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110918102158/http://www.criterion.com/explore/6-italian-neorealism|archive-date=2011-09-18|access-date=2011-09-07|publisher=Criterion.com|language=en}}</ref> Me rritjen e mirëqenies së vendit në vitet 1950, një formë e neorealizmit e njohur si neorealizmi rozë i pasoi, ndërsa zhanri ''commedia all'italiana'' dhe zhanre të tjera filmike, si filmat me shpata e sandale dhe westernët spageti, ishin të popullarizuar gjatë viteve 1960 dhe 1970.<ref>{{Cite web|title=Western all'italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/western-all-italiana_%28Enciclopedia-del-Cinema%29|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> Aktore si [[Sophia Loren]] arritën famë ndërkombëtare. Trilerët erotikë italianë, ose ''gialli'', të realizuar nga regjisorë si Dario Argento në vitet 1970, ndikuan në filmat horror.<ref>{{Cite web|title=Tarantino e i film italiani degli anni settanta|url=https://www.corriere.it/solferino/severgnini/09-10-30/09.spm|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> Kohët e fundit, kinemaja italiane ka marrë vëmendje vetëm herë pas here, me filma si ''[[Jeta është e bukur (film 1997)|Jeta është e bukur]]'', ''Cinema Paradiso'' dhe ''Il Postino: The Postman''.<ref>{{Cite news|date=2013-05-21|title=Cannes 2013. La grande bellezza |url=https://stanzedicinema.com/2013/05/21/cannes-2013-la-grande-bellezza|access-date=2022-01-01|work=Stanze di Cinema|language=it}}</ref> Studiot Cinecittà janë kompleksi më i madh i prodhimit të filmave dhe televizionit në Evropë,<ref>{{Cite web|date=2021-12-30|title=Cinecittà, c'è l'accordo per espandere gli Studios italiani|url=https://www.ciakmagazine.it/news/cinecitta-ce-laccordo-per-espandere-gli-studios-italiani|access-date=2022-09-10|language=it}}</ref> ku janë xhiruar shumë filma ndërkombëtarë me sukses në arkëtime. Në vitet 1950, numri i produksioneve ndërkombëtare të realizuara atje bëri që Roma të quhej «Hollywoodi mbi Tiber». Në kompleksin e saj janë realizuar mbi 3.000 produksione, 90 prej të cilave u nominuan për një çmim të Akademisë dhe 47 fituan.<ref>{{Cite book|last=Bondanella|first=Peter E.|url=https://books.google.com/books?id=PiTBFMc7tp4C|title=Italian Cinema: From Neorealism to the Present|date=2001|publisher=Continuum|isbn=978-0-8264-1247-8|page=13|language=en}}</ref> Italia është vendi më i vlerësuar në çmimet e Akademisë për filmin më të mirë në gjuhë të huaj, me 14 fitore, 3 çmime speciale dhe 31 nominime.<ref>{{Cite web|date=2021-10-26|title=Oscar 2022: Paolo Sorrentino e gli altri candidati come miglior film internazionale |url=https://www.sorrisi.com/cinema/migliori-film/oscar-2022-paolo-sorrentino-e-gli-altri-candidati-come-miglior-film-internazionale|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> {{As of|2016}}, filmat italianë kanë fituar 12 Palma të Artë,<ref>{{Cite web|date=2014-05-13|title=10 film italiani che hanno fatto la storia del Festival di Cannes|url=https://www.nanopress.it/articolo/10-film-italiani-che-hanno-fatto-la-storia-del-festival-di-cannes/67505|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> 11 Luanë të Artë<ref>{{Cite web|date=2018-08-28|title=I film italiani vincitori del Leone d'Oro al Festival di Venezia|url=https://www.supereva.it/i-film-italiani-vincitori-del-leone-doro-al-festival-di-venezia-51756|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> dhe 7 Arinj të Artë.<ref>{{Cite web|title=Film italiani vincitori Orso d'Oro di Berlino|url=https://popcorntv.it/guide/film-italiani-vincitori-orso-doro-di-berlino/32626|access-date=2022-01-01|language=it}}</ref> === Kuzhina === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: [[Kuzhina italiane]], {{ill|Struktura e vakteve italiane|en|Italian meal structure}}, {{ill|Lista e ushqimeve dhe pijeve italiane|en|List of Italian foods and drinks}}}} [[Skeda:Salumi e vino lucchese.JPG|thumb|{{ill|Vera italiane|en|Italian wine}} dhe ''salumi'']] [[Kuzhina italiane]] është ndikuar shumë nga kuzhinat e [[Etruskët|qytetërimit etrusk]], {{ill|Kuzhina e Greqisë së Lashtë|en|Ancient Greek cuisine}}, [[Kuzhina e Romës së Lashtë|Romës së lashtë]], {{ill|Kuzhina bizantine|en|Byzantine cuisine}}, {{ill|Kuzhina arabe|en|Arab cuisine}} dhe {{ill|Kuzhina hebraike|en|Jewish cuisine}}.<ref>{{Cite web|date=2023-04-05|title=The History of Italian Cuisine: A Cultural Journey – Italian Cuisine|url=https://italian-cuisine.org/the-history-of-italian-cuisine-a-cultural-journey|access-date=2024-02-25|website=italian-cuisine.org|language=en}}; {{Cite web|title=Italian Cooking: History of Food and Cooking in Rome and Lazio Region, Papal Influence, Jewish Influence, The Essence of Roman Italian Cooking|url=http://www.inmamaskitchen.com/ITALIAN_COOKING/rome_Lazio/Rome_LAZIO.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410100532/http://www.inmamaskitchen.com/ITALIAN_COOKING/rome_Lazio/Rome_LAZIO.html|archive-date=2010-04-10|access-date=2010-04-24|publisher=Inmamaskitchen.com|language=en}}</ref> Ndryshime të rëndësishme ndodhën pas zbulimit të [[Bota e Re|Botës së Re]], kur produkte si patatet, domatet dhe misri u bënë përbërës kryesorë duke filluar nga shekulli XVIII.<ref>{{Cite web|title=The Making of Italian Food...From the Beginning|url=http://www.epicurean.com/articles/making-of-italian-food.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100327080045/http://www.epicurean.com/articles/making-of-italian-food.html|archive-date=2010-03-27|access-date=2010-04-24|publisher=Epicurean.com|language=en}}; Del Conte, 11–21.</ref> [[Dieta mesdhetare|Dieta mesdhetare]] përbën bazën e kuzhinës italiane, e cila është e pasur me [[Makaronat|makarona]], peshk, fruta dhe perime. Ajo dallohet për thjeshtësinë dhe larminë e saj; shumë gatime kanë vetëm katër deri në tetë përbërës.<ref>The Silver Spoon {{ISBN|8-8721-2223-6}}, botimi i vitit 1997.</ref> Kuzhina italiane shquhet për larminë rajonale,<ref>{{Cite encyclopedia|title=Italian cuisine – Britannica Online Encyclopedia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/718430/Italian-cuisine|access-date=2010-04-24|date=2009-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100716014306/https://web.archive.org/web/20100716014306/https://web.archive.org/web/20100716014306/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/718430/Italian-cuisine|archive-date=2010-07-16|author=Related Articles|url-status=live|language=en}}; {{Cite web|title=Italian Food – Italy's Regional Dishes & Cuisine|url=http://www.indigoguide.com/italy/food.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102020059/http://www.indigoguide.com/italy/food.htm|archive-date=2011-01-02|access-date=2010-04-24|publisher=Indigoguide.com|language=en}}; {{Cite web|title=Regional Italian Cuisine|url=https://www.rusticocooking.com/regions.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410072851/https://www.rusticocooking.com/regions.htm|archive-date=2010-04-10|access-date=2010-04-24|publisher=Rusticocooking.com|language=en}}</ref> pasurinë e dallimeve në shije dhe popullaritetin e saj si një nga kuzhinat më të pëlqyera në botë,<ref>{{Cite web|date=2013-01-06|title=Which country has the best food?|url=http://travel.cnn.com/explorations/eat/worlds-best-food-cultures-453528|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130629071154/http://travel.cnn.com/explorations/eat/worlds-best-food-cultures-453528|archive-date=2013-06-29|access-date=2013-10-14|publisher=CNN|language=en}}</ref> si dhe ushtron ndikim të madh jashtë vendit.<ref>{{Cite web|last=Freeman|first=Nancy|date=2007-03-02|title=American Food, Cuisine|url=https://www.sallybernstein.com/food/cuisines/us|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100418064119/http://sallybernstein.com/food/cuisines/us|archive-date=2010-04-18|access-date=2010-04-24|publisher=Sallybernstein.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Most Americans Have Dined Out in the Past Month and, Among Type of Cuisine, American Food is Tops Followed by Italian|url=http://www.harrisinteractive.com/vault/HarrisPoll18-DiningOut_4-3-13.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520205539/http://www.harrisinteractive.com/vault/HarrisPoll18-DiningOut_4-3-13.pdf|archive-date=2013-05-20|access-date=2013-08-31|publisher=[[Harris Insights & Analytics|Harris interactive]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Kazmin|first=Amy|date=2013-03-26|title=A taste for Italian in New Delhi|url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/7ab87234-9214-11e2-851f-00144feabdc0.html|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/7ab87234-9214-11e2-851f-00144feabdc0.html|archive-date=2022-12-10|access-date=2013-08-31|work=[[Financial Times]]|location=London|language=en}}</ref> Kuzhina italiane mbështetet shumë te produktet tradicionale; vendi ka një numër të madh specialitetesh tradicionale të mbrojtura nga legjislacioni i BE-së.<ref>{{Cite web|last=Keane|first=John|title=Italy leads the way with protected products under EU schemes|url=http://www.bordbia.ie/industryservices/information/alerts/Pages/ItalyleadsthewaywithprotectedproductsunderEUschemes.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329075250/http://www.bordbia.ie/industryservices/information/alerts/Pages/ItalyleadsthewaywithprotectedproductsunderEUschemes.aspx|archive-date=2014-03-29|access-date=2013-09-05|publisher=Bord Bia|language=en}}</ref> Italia ka 395 restorante të vlerësuara me yje të Michelin-it.<ref>{{cite web|url=https://www.michelin.com/en/publications/products-and-services/michelin-guide-2024-italy-two-new-3-michelin-stars-restaurants|title=Michelin Guide 2024 – Italy – Two new 3 Michelin stars restaurants|access-date=2024-11-20|language=en}}</ref> {{ill|Lista e djathrave italianë|en|List of Italian cheeses|lt=Djathrat}}, [[Salumi|mishrat e ftohtë të përpunuar]] dhe {{ill|Vera italiane|en|Italian wine}} janë pjesë qendrore e kuzhinës italiane, me larmi rajonale dhe etiketa të {{ill|Emërtimi i mbrojtur i origjinës|en|protected designation of origin|lt=emërtimit të mbrojtur të origjinës}} ose treguesit të mbrojtur gjeografik, ndërsa [[Pica|pica]] dhe kafeja janë pjesë e kulturës gastronomike.<ref>{{Cite news|last=Marshall|first=Lee|date=2009-09-30|title=Italian coffee culture: a guide|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/italy/6246202/Italian-coffee-culture-a-guide.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131010212148/http://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/italy/6246202/Italian-coffee-culture-a-guide.html|archive-date=2013-10-10|access-date=2013-09-05|work=The Daily Telegraph|location=London|language=en}}</ref> Ëmbëlsirat kanë një traditë të gjatë të ndërthurjes së shijeve vendore, si agrumet, fëstëkët dhe bajamet, me djathra të ëmbël si [[Mascarpone|maskarponeja]] dhe [[Gjiza|gjiza]], ose me shije ekzotike si kakaoja, vanilja dhe kanella. {{ill|Xhelato|en|Gelato}},<ref>{{Cite news|last=Jewkes|first=Stephen|date=2012-10-13|title=World's first museum about gelato culture opens in Italy|url=http://www.timescolonist.com/life/travel/world-s-first-museum-about-gelato-culture-opens-in-italy-1.15866|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016062518/http://www.timescolonist.com/life/travel/world-s-first-museum-about-gelato-culture-opens-in-italy-1.15866|archive-date=2013-10-16|access-date=2013-09-05|work=Times Colonist|language=en}}</ref> [[Tiramisu me djathë maskarpone|tiramisù]]<ref>{{Cite news|last=Squires|first=Nick|date=2013-08-23|title=Tiramisu claimed by Treviso|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/10261930/Tiramisu-claimed-by-Treviso.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130829091009/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/10261930/Tiramisu-claimed-by-Treviso.html|archive-date=2013-08-29|access-date=2013-09-05|work=The Daily Telegraph|location=London|language=en}}</ref> dhe {{ill|Kassata|en|cassata}} janë ndër shembujt më të njohur të ëmbëlsirave italiane. Struktura e vakteve italiane është tipike për rajonin mesdhetar dhe ndryshon nga strukturat e vakteve në Evropën Veriore, Qendrore dhe Lindore, megjithëse shpesh përbëhet nga mëngjesi (''colazione''), dreka (''pranzo'') dhe darka (''cena'').<ref>{{Cite web|title=Mangiare all'italiana|url=https://www.studiare-in-italia.it/php5/study-italy.php?idorizz=5&idvert=62|access-date=2021-11-12|language=it|archive-date=2021-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112222610/https://www.studiare-in-italia.it/php5/study-italy.php?idorizz=5&idvert=62|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, mëngjesit i kushtohet shumë më pak rëndësi; ai shpesh anashkalohet ose përbëhet nga porcione më të lehta se ato në vendet perëndimore jashtë rajonit mesdhetar.<ref>{{Cite web|date=2016-03-29|title=Colazioni da incubo in giro per il mondo|url=https://www.lacucinaitaliana.it/news/in-primo-piano/colazioni-strane-nel-mondo|access-date=2021-11-12|language=it}}</ref> Mesvaktet e paradites së vonë dhe të mesditës, të quajtura ''merenda'' (shumësi: ''merende''), përfshihen shpesh në strukturën e vakteve.<ref>{{Cite web|date=2021-08-12|title=Merenda, una abitudine tutta italiana: cinque ricette salutari per tutta la famiglia|url=https://www.corriere.it/cook/news/cards/merenda-abitudine-tutta-italiana-cinque-ricette-salutari-tutta-famiglia/merenda-come-deve-essere_principale.shtml|access-date=2021-11-12|language=it}}</ref> === Sport === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Sporti në Itali|en|Sport in Italy}}}} [[File:Italy national football team Euro 2012 final.jpg|thumb|[[Kombëtarja italiane e futbollit|''Azzurrët'']] në vitin 2012. [[Futbolli në Itali|Futbolli]] është sporti më popullor në Itali.]] Sporti më popullor është [[Futbolli në Itali|futbolli]].<ref>{{Cite web|last=Wilson|first=Bill|date=2014-03-10|title=Italian football counts cost of stagnation|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-26351331|access-date=2015-06-12|publisher=BBC News|language=en}}; {{Cite book|last1=Hamil|first1=Sean|title=Managing football: an international perspective|last2=Chadwick|first2=Simon|publisher=Elsevier/Butterworth-Heinemann|year=2010|isbn=978-1-8561-7544-9|edition=1st ed., dodr.|location=Amsterdam|page=285|language=en}}</ref> [[Kombëtarja italiane e futbollit|Ekipi]] i Italisë është ndër më të suksesshmit, me katër fitore në [[Kampionati Botëror i Futbollit|Kampionatin Botëror të Futbollit]] ([[Kampionati Botëror i Futbollit 1934|1934]], [[Kampionati Botëror i Futbollit 1938|1938]], [[Kampionati Botëror i Futbollit 1982|1982]] dhe [[Kampionati Botëror i Futbollit 2006|2006]]) dhe dy fitore në [[UEFA Euro]] ([[UEFA Euro 1968|1968]] dhe [[UEFA Euro 2020|2020]]).<ref>{{Cite web|title=Previous FIFA World Cups|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110125063612/http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html|archive-date=2011-01-25|access-date=2011-01-08|publisher=FIFA|language=en}}</ref> Klubet italiane kanë fituar 48 trofe të rëndësishëm evropianë, duke e bërë Italinë vendin e dytë më të suksesshëm në Evropë, pas Spanjës. Liga më e lartë e Italisë është [[Serie A]], e cila ndiqet nga miliona tifozë në mbarë botën.<ref>{{Cite web|title=Le squadre più tifate al mondo: classifica e numero di fan|url=https://www.sisal.it/scommesse-matchpoint/blog/fuori-campo/squadre-piu-tifate-al-mondo-classifica|access-date=2022-01-04|language=it|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918004108/https://www.sisal.it/scommesse-matchpoint/blog/fuori-campo/squadre-piu-tifate-al-mondo-classifica|url-status=dead}}</ref> Sportet e tjera ekipore popullore përfshijnë basketbollin, volejbollin dhe regbinë.<ref name="sportface">{{Cite web|date=2021-03-15|title=Sport più seguiti: la (forse) sorprendente classifica mondiale|url=https://www.sportface.it/altro/sport-piu-seguiti-la-forse-sorprendente-classifica-mondiale/1318754|access-date=2022-01-04|language=it|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104135605/https://web.archive.org/web/20220104135605/https://www.sportface.it/altro/sport-piu-seguiti-la-forse-sorprendente-classifica-mondiale/1318754|url-status=dead}}</ref> Ekipet kombëtare italiane të volejbollit për meshkuj dhe femra renditen shpesh ndër më të mirat në botë. [[Ekipi kombëtar italian i volejbollit për meshkuj|Ekipi i meshkujve]] fitoi tri herë radhazi [[Kampionatin Botëror të Volejbollit për Meshkuj|kampionatin botëror]] (në vitet 1990, 1994 dhe 1998). Rezultatet më të mira të {{ill|Ekipi kombëtar italian i basketbollit për meshkuj|en|Italy men's national basketball team|lt=ekipit italian të basketbollit për meshkuj}} ishin medalja e artë në {{ill|EuroBasket 1983|en|EuroBasket 1983|lt=EuroBasket 1983}} dhe {{ill|EuroBasket 1999|en|EuroBasket 1999|lt=EuroBasket 1999}}, si dhe medalja e argjendtë në {{ill|Basketbolli në Lojërat Olimpike Verore 2004|en|Basketball at the 2004 Summer Olympics|lt=Lojërat Olimpike të vitit 2004}}. {{ill|Lega Basket Serie A|en|Lega Basket Serie A}} është një nga ligat më konkurruese në Evropë.<ref>{{Cite web|date=July 2019|title=Basket Eurolega, l'albo d'oro delle squadre più forti e titolate d'Europa|url=https://williamhillnews.it/basket/basket-eurolega|access-date=2022-01-04|language=it}}</ref> {{ill|Ekipi kombëtar italian i rugby union|en|Italy national rugby union team|lt=Ekipi kombëtar italian i regbisë}} garon në {{ill|Kampionati i Gjashtë Kombeve|en|Six Nations Championship|lt=Kampionatin e Gjashtë Kombeve}} dhe në {{ill|Kupa Botërore e Rugbit|en|Rugby World Cup|lt=Kupën Botërore të Rugbit}}. Ndër sportet individuale, garat me biçikleta janë popullore;<ref>{{Cite book|last=Foot|first=John|title=Pedalare! Pedalare!: a history of Italian cycling|publisher=Bloomsbury|year=2012|isbn=978-1-4088-2219-7|location=London|page=312|language=en}}</ref> italianët kanë fituar më shumë {{ill|Kampionati Botëror i Çiklizmit në Rrugë për Meshkuj|en|UCI Road World Championships – Men's road race|lt=kampionate botërore të çiklizmit në rrugë}} sesa çdo vend tjetër, përveç [[Belgjika|Belgjikës]]. {{ill|Giro d'Italia|en|Giro d'Italia}} është një garë çiklizmi që zhvillohet çdo maj dhe është një nga tri turnetë e mëdha. Skitë alpine janë sport i përhapur dhe vendi është një destinacion popullor për ski.<ref>{{Cite news|last=Hall|first=James|date=2012-11-23|title=Italy is best value skiing country, report finds|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/9697128/Italy-is-best-value-skiing-country-report-finds.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003012827/http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/9697128/Italy-is-best-value-skiing-country-report-finds.html|archive-date=2013-10-03|access-date=2013-08-29|work=The Daily Telegraph|location=London|language=en}}</ref> Skiatorët italianë arrijnë rezultate të mira në [[Lojërat olimpike dimërore]] dhe në Kupën Botërore të Skive Alpine. Tenisi ndiqet shumë dhe është sporti i katërt më i praktikuar.<ref>{{Cite web|title=Il tennis è il quarto sport in Italia per numero di praticanti|url=http://www.federtennis.it/DettaglioNews.asp?IDNews=55672|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927033216/http://www.federtennis.it/DettaglioNews.asp?IDNews=55672|archive-date=2013-09-27|access-date=2013-08-29|publisher=Federazione Italiana Tennis|language=it}}</ref> [[Çmimi i madh i Romës]], i themeluar në vitin 1930, është një nga turnetë më prestigjiozë të tenisit.<ref>{{Cite news|title=Internazionali d'Italia di Tennis – Roma 2021|url=https://www.faretennis.com/tornei/internazionali-italia-tennis|access-date=2022-01-04|language=it}}</ref> Lojtarët italianë kanë fituar [[Kupa Davis|Kupën Davis]] katër herë (1976, 2023, 2024 dhe 2025) dhe {{ill|Kupa Billie Jean King|en|Billie Jean King Cup|lt=Kupën Billie Jean King}} gjashtë herë (2006, 2009, 2010, 2013, 2024 dhe 2025). [[File:Michael Schumacher 2006 USA 2.jpg|thumb|Një [[Ferrari 248 F1]] e [[Scuderia Ferrari]], ekipi më i vjetër ende aktiv në garat e {{ill|Garat automobilistike Grand Prix|en|Grand Prix motor racing|lt=Grand Prix}}-it,<ref name="targaflorio"/> që garon që nga viti 1948 dhe, statistikisht, ekipi më i suksesshëm në historinë e Formula Një]] Garat automobilistike janë popullore.<ref name="sportface"/> Italia ka fituar, me diferencë, më shumë kampionate botërore të MotoGP-së se çdo vend tjetër. Ekipi italian [[Scuderia Ferrari]] është ekipi më i vjetër ende aktiv në garat e {{ill|Garat automobilistike Grand Prix|en|Grand Prix motor racing|lt=Grand Prix}}-it,<ref name="targaflorio">{{Cite web|title=Enzo Ferrari|url=https://www.targaflorio.info/enzoferrari.htm|access-date=2022-01-04|language=it}}</ref> garon që nga viti 1948 dhe është ekipi më i suksesshëm në Formula Një, me 232 fitore. [[Çmimi i madh i Italisë]] në [[Formula Një]] zhvillohet që nga viti 1921<ref>{{Cite web|date=2020-09-03|title=GP d'Italia: albo d'oro|url=https://www.motori.it/curiosita/1757728/gp-ditalia-albo-doro.html|access-date=2022-01-04|language=it}}</ref>, gjithmonë në [[Autodromo Nazionale Monza]], përveç vitit {{ill|Çmimi i madh i Italisë 1980|en|1980 Italian Grand Prix|lt=1980}}.<ref>{{Cite web|date=2021-09-07|title=GP Italia: a Monza tra storia e passione|url=https://www.f1world.it/amarcord/gp-ditalia-a-monza-tra-storia-e-passione|access-date=2022-01-04|language=it|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104135550/https://www.f1world.it/amarcord/gp-ditalia-a-monza-tra-storia-e-passione/|url-status=dead}}</ref> Prodhues të tjerë të suksesshëm italianë të automobilave në garat automobilistike janë [[Alfa Romeo]], {{ill|Lancia|en|Lancia}} , {{ill|Maserati|en|Maserati}} dhe [[Fiat]].<ref>{{Cite web|date=2021-10-05|title=L'Italia che vince le corse|work=Mauto|url=https://www.museoauto.com/litalia-che-vince-le-corse-la-ferrari-500-f2-del-1952|access-date=2022-01-04|language=it|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104172543/https://web.archive.org/web/20220104172543/https://www.museoauto.com/litalia-che-vince-le-corse-la-ferrari-500-f2-del-1952/|url-status=dead}}</ref> Italia ka pasur sukses në Lojërat Olimpike, duke marrë pjesë që nga {{ill|Lojërat Olimpike Verore 1896|en|1896 Summer Olympics|lt=olimpiada e parë}} dhe në 47 nga gjithsej 48 edicione (me përjashtim të {{ill|Lojërat Olimpike Verore 1904|en|1904 Summer Olympics|lt=vitit 1904}}).<ref>{{Cite web|last=Elio Trifari|title=Che sorpresa: Italia presente a tutti i Giochi|url=https://archiviostorico.gazzetta.it/2008/novembre/28/Che_sorpresa_Italia_presente_tutti_ga_10_081128051.shtml|access-date=2022-01-04|language=it}}</ref> {{ill|Italia në Lojërat Olimpike|en|Italy at the Olympics|lt=Italianët}} kanë fituar 618 medalje në [[Lojërat Olimpike Verore]] dhe 141 në Lojërat Olimpike Dimërore, prej të cilave 259 medalje të arta; Italia renditet e gjashta për numrin e përgjithshëm të medaljeve. Vendi ka pritur Lojërat Olimpike Verore në {{ill|Lojërat Olimpike Verore 1960|en|1960 Summer Olympics|lt=vitin 1960}} dhe Lojërat Olimpike Dimërore në [[Lojërat olimpike dimërore 1956|vitin 1956]] dhe [[Lojërat olimpike dimërore 2006|vitin 2006]]; aktualisht po pret edicionin e {{ill|Lojërat Olimpike Dimërore 2026|en|2026 Winter Olympics|lt=vitit 2026}} në [[Milano]] dhe {{ill|Kortina d'Ampeco|en|Cortina d'Ampezzo}}. === Festat zyrtare, festivalet dhe folklori === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Festat zyrtare në Itali|en|Public holidays in Italy}} · {{ill|Traditat e Italisë|en|Traditions of Italy}} · {{ill|Folklori i Italisë|en|Folklore of Italy}}}} [[File:Frecce Tricolori 2022.jpg|thumb|''[[Frecce Tricolori]]'', me gjurmën e tymit që paraqet {{ill|ngjyrat kombëtare të Italisë|en|national colours of Italy}}, mbi {{ill|Monumentin e Viktor Emanuelit II|en|Victor Emmanuel II Monument}} në Romë, gjatë festimeve të ''{{ill|Festa della Repubblica|en|Festa della Repubblica}}'']] Festat zyrtare përfshijnë kremtime fetare, kombëtare dhe rajonale. Dita Kombëtare e Italisë, ''{{ill|Festa della Repubblica|en|Festa della Repubblica}}'' («Dita e Republikës»),<ref>{{Cite web|title=Le feste mobili. Feste religiose e feste civili in Italia|url=https://calendario.eugeniosongia.com/feste.htm|access-date=2022-12-29|language=it}}</ref> festohet më 2 qershor, me kremtimin kryesor që zhvillohet në Romë, dhe përkujton lindjen e Republikës Italiane më 1946.<ref name="Italian Embassy in London">{{Cite web|title=Festività nazionali in Italia|url=http://www.amblondra.esteri.it/Ambasciata_Londra/Menu/In_linea_con_utente/Domande_frequenti/altro.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624220055/http://www.amblondra.esteri.it/Ambasciata_Londra/Menu/In_linea_con_utente/Domande_frequenti/altro.htm|archive-date=2012-06-24|access-date=2012-04-15|publisher=Italian Embassy in London|language=it}}</ref> Ceremonia përfshin vendosjen e një kurore në nderim të {{ill|Ushtarit të Panjohur Italian|en|Tomb of the Unknown Soldier (Italy)}} dhe një paradë ushtarake përgjatë {{ill|Via dei Fori Imperiali|en|Via dei Fori Imperiali}} në Romë. [[Dita e Shën Luçisë|Dita e Shën Luçisë]], më 13 dhjetor, është e parapëlqyer nga fëmijët në disa rajone italiane, ku ajo luan një rol të ngjashëm me atë të Babagjyshit.<ref>{{Cite web|title=Saint Lucy – Sicily's Most Famous Woman – Best of Sicily Magazine|url=http://www.bestofsicily.com/mag/art333.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015021932/http://bestofsicily.com/mag/art333.htm|archive-date=2012-10-15|website=bestofsicily.com|language=en}}</ref> [[Epifania]] lidhet me figurën e folklorit italian, [[Befana|Befanën]], një plakë që udhëton mbi fshesë dhe, natën e 5 janarit, u sjell dhurata fëmijëve të mirë, kurse atyre të këqijve qymyr ose thasë me hi.<ref>{{Cite book|last=Roy|first=Christian|url={{Google books|IKqOUfqt4cIC|page=PA144|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Traditional Festivals|date=2005|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-5760-7089-5|page=144|access-date=2015-01-13|language=en}}</ref> Fjetja e Shën Marisë përkon me ''{{ill|Ferragosto|en|Ferragosto}}'' më 15 gusht, periudhën e pushimeve verore.<ref>{{Cite book|last=Jonathan Boardman|url={{Google books|VHAUAQAAIAAJ|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Rome: A Cultural and Literary Companion|publisher=Signal Books|year=2000|isbn=978-1-902669-15-1|location=University of California|page=219|format=Google Books|language=en}}</ref> Dita kombëtare e shenjtorëve mbrojtës, më 4 tetor, kremton festën e shenjtorëve Françesku dhe Katerina. Çdo qytet ose qytezë feston gjithashtu një festë zyrtare në ditën e shenjtorit mbrojtës vendor.<ref name="Italian Embassy in London"/> ''Natale di Roma'' («Ditëlindja e Romës») është një festival vjetor që mbahet në [[Roma|Romë]] më 21 prill për të kremtuar {{ill|themelimin e qytetit|en|Founding of Rome}} sipas legjendës.<ref name="Plutarch12">[[Plutarku]], ''{{ill|Jetët paralele|en|Parallel Lives}} – Jeta e Romulit'', [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Romulus*.html#12 12.2] (nga LacusCurtius)</ref> Sipas [[Legjenda|legjendës]], [[Romulus|Romuli]] thuhet se e themeloi qytetin e Romës më 21 prill 753 p.e.s.<ref name="penelope">{{Cite web|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Censorinus/text*.html#17.11|title=LacusCurtius • Censorinus – De Die Natali|website=penelope.uchicago.edu|language=en}}</ref> Festat dhe kremtimet përfshijnë garën me kuaj ''{{ill|Palio di Siena|en|Palio di Siena}}'', ritet e [[Java e Madhe|Javës së Madhe]], ''{{ill|Joust-i saracen i Arezzos|en|Saracen Joust}}'' dhe ''{{ill|calcio storico fiorentino|en|calcio storico fiorentino}}''. Më 2013, [[UNESCO]] përfshiu në [[Trashëgimia kulturore jomateriale|trashëgiminë kulturore jomateriale]] festivalet dhe ''{{ill|pasos|en|Paso (float)}}'' italiane, si ''{{ill|Varia di Palmi|en|Varia di Palmi}}'', ''{{ill|Macchina di Santa Rosa|en|Macchina di Santa Rosa}}'' në [[Viterbo]] dhe ''faradda di li candareri'' në [[Sasarit|Sassari]].<ref>{{Cite web|title=Celebrations of big shoulder-borne processional structures|url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00721|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213122708/http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=EN|archive-date=2014-12-13|access-date=2014-11-29|publisher=UNESCO|language=en}}</ref> Festa të tjera përfshijnë karnavalet në [[Karnavali i Venedikut|Venecia]], Viareggio, Ivrea, Foiano della Chiana dhe Satriano di Lucania. [[Festivali i Filmit në Venecia]], ku jepet çmimi [[Luan i Artë|Luani i Artë]] dhe që mbahet që prej vitit 1932, është festivali më i vjetër i filmit në botë dhe një nga tre festivalet më të mëdha evropiane të filmit, së bashku me [[Festivali i Filmit në Kanë|Kanën]] dhe [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Berlinin]].<ref>{{Cite web|last=Anderson|first=Ariston|date=2014-07-24|title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770|archive-date=2016-02-18|website=The Hollywood Reporter|language=en}}; {{Cite magazine|title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival|url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival|archive-date=2014-09-20|magazine=Time|language=en}}</ref> == Shënime == {{Listë shënimesh|30em}} == Referime == {{Reflist}} == Bibliografia == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book|last1=Cushman-Roisin|first1=Benoit|url=https://books.google.com/books?id=OFwkVgQNHlsC|title=Physical oceanography of the Adriatic Sea|last2=Gačić|first2=Miroslav|last3=Poulain|first3=Pierre-Marie|publisher=Springer|year=2001|isbn=978-1-4020-0225-0|language=en}} * {{Cite web|date=2004–2007|title=FastiOnline: A database of archaeological excavations since the year 2000|url=https://www.fastionline.org|access-date=2010-03-06|publisher=International Association of Classical Archaeology (AIAC)|language=it, en}} * Hibberd, Matthew. ''The media in Italy'' (McGraw-Hill International, 2007). * Sarti, Roland, red. ''Italy: A reference guide from the Renaissance to the present'' (2004). * Sassoon, Donald. ''Contemporary Italy: politics, economy and society since 1945'' (Routledge, 2014). * {{Cite web|date=1995–2010|title=Italy History – Italian History Index|url=http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html|archive-date=2021-08-15|access-date=2010-03-06|publisher=European University Institute, The World Wide Web Virtual Library|language=it, en}} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Wikibooks|Wikijunior:Countries A-Z|Italia}} {{Sisterlinks|voy=Italy|d=Q38}} * [https://www.bbc.com/news/world-europe-17433142 Italia] nga {{ill|BBC News|en|BBC News}} * {{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20260116052905/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/|archive-date=2026-01-16|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/|title=Italy|work={{ill|The World Factbook|en|The World Factbook}}|publisher=[[Agjencia Qendrore e Inteligjencës (ShBA)]]|language=en}} * {{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216082829/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/italy.htm|archive-date=2008-12-16|url=http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/italy.htm|title=Italy|website=UCB Libraries GovPubs|language=en}} * [https://www.oecd.org/italy/ Italia] nga [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik]] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/italy_en Profili i Italisë] në faqen e internetit të Bashkimit Evropian * [[G8]] * [https://www.ifs.du.edu/IFs/frm_CountryProfile/IT Parashikimet kryesore të zhvillimit për Italinë] nga International Futures * [https://www.governo.it/ Faqja zyrtare e qeverisë] {{In lang|it}} * [https://www.italia.it/en/ Faqja zyrtare e turizmit italian] {{Navboxes|title=Artikuj të lidhur me Italinë|list= {{ill|G8|en|Group of Eight}} }} {{Authority control}} {{Coord|43|N|12|E|display=title}} [[Kategoria:Italia| ]] [[Kategoria:Themelime në Evropë në vitin 1861]] [[Kategoria:Vende dhe territore ku italishtja është gjuhë zyrtare]] [[Kategoria:Vende në Evropë]] [[Kategoria:Anëtarë të G20]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Këshillit të Evropës]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të NATO-s]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Unionit për Mesdheun]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara]] [[Kategoria:Anëtarë të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik]] [[Kategoria:Republika]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara në vitin 1861]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara në Evropë në vitin 1946]] 4afn2zqtybgjy3qp80wg578tgyc8g0t 3 3117 3059845 3059487 2026-10-26T17:19:07Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Mendimi */ 3059845 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Arianit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mire se erdhe == Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC) :Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC) --- Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]] == Tung == perdoruesi Hipi Zhdripi C´fare shfetuesi ki. ::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty. ::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres. ::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut. ::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome. '''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:''' :''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).'' == Familja moderne == Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC) :hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki? :dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :). :seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole. ::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune. == Tifozat Kuq e zi == I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme: ''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)'' ''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.'' ''(nyja per wiki shqip)'' ''Me nderime Dani.'' Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia ==Shqiponja.net== Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme: E nderuara redaksi, http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen, dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj. Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë pergjegje: ''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.'' ''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.'' ''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net'' ''Te pershendes.'' ''ARIANi'' Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin). Ta provojim nashta bone boom. Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC) :Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''? ::co_uk@hotmail.com == Posta == Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) ==Qyetet== Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) == A je gjallë a? == Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC) : Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC) == Personat me biografi të gjata == Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC) :Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC) == Per faqen e redaktimit te artikujve. == Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe? Me respekt —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC) :Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?! —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC) == figura perlati == nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC) == Ftese == Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC) == Përvojat dhe sugjerimet == Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC) == Foto pa lisence == Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC)) == ayhi == A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST) == HI == Hey, whats happening. —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST) == Kosovoguide == A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET) == Kontrolla e cilësisë == [[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]] Pershendetje Arianit, Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET) == Kategorite == Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET) : E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET) ::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET) :::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET) ==Pershendetje Maratones..== Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës. ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET) :Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== --Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]] == Fakte jo llafe == # Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme. {{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}} *... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem''' *... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi''' *Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve *...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale * ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë''' *...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''. *...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!''' * Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. * Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. * Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''', * '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''', {{collapse bottom}} # Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht. # Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST) == Pjesmmarrje në votim dhe diskutim == Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer. Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST) == Wishlist == List of articles in German WP missing (good) images: [[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]] --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET) :: Moved it to :sq :: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]] :: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so. :: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST) :::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST) == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Arianit, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST) == Picture from Wikimania == Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST) [[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]] == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == Feedback request == Greetings, The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]]. The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list. Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST) :You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST) == JADE: topics to discuss == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello, Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation: *[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]] *[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]] *[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]] *[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]] Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 --> == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET) :{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET) ::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET) Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET) :{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET) ::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET) == Pyetje == Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ? :Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST) == Pershendetje == Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]] :Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST) Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ? :{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ? :{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST) == Per te krijuar nje faqe te re! == Pershendetje Arianit Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia. si mund te kontribuoj edhe une? Te pershendes Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET) :Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Bllokimi i përdoruesit == Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST) == Ndihme rreth faqeve == Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST) == Kerkese per Ndihme == Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET) == Artikuj mbi shkolla publike == Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST) :Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST) == Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh == @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST) == Përshëndetje Arianit == Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Floçka]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025820|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Floçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2012:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 14:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeografia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeografia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2006:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 08:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Infeksioni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026066|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Infeksioni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Greqia e Lashtë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Greqia e Lashtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndryshimet klimatike]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndryshimet klimatike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametri display|Parametri display]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin display. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: display-names|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2017:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 19:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nelson Mandela]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026214|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nelson Mandela]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2018:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 20:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Mongole]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026290|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Mongole]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2013:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 15:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Osmane]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Osmane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2018:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 20:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Galeni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Galeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20gusht%202026,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 gusht 2026 12:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dialektika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dialektika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Njeriu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Njeriu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kiri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028834|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kiri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Moisiu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028836|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Moisiu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Natyra]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028850|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Natyra]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abasitët]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abasitët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Matematika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Matematika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Epoka e Iluminizmit]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028871|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Epoka e Iluminizmit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2021:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 23:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ernest Rutherford]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029077|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ernest Rutherford]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Xhames Klerk Maxwell]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029086|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Xhames Klerk Maxwell]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2017:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 19:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kuzhina arbëreshe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3040037|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kuzhina arbëreshe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202026,%2017:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2026 19:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katundi (Itali)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043198|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katundi (Itali)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shtator%202026,%2013:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Babeș-Bolyai]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043382|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Babeș-Bolyai]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20shtator%202026,%2008:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 shtator 2026 10:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ushtria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3048303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ushtria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202026,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2026 17:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hora e Arbëreshëvet]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3051241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hora e Arbëreshëvet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202026,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2026 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Homeri]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3054464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Homeri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202026,%2020:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2026 22:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3055602|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Vendodhja|Vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametrat {{!}}location=, {{!}}place=, {{!}}publication-place= ose {{!}}publicationplace= janë të plotësuara me 1 ose më shumë shifra. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20tetor%202026,%2006:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 tetor 2026 08:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aleksandri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056221|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aleksandri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2012:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 14:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Callìcari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Callìcari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Barilli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Barilli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marsi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056348|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marsi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Formatimi|Formatimi]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me formatimin te disa parametra të caktuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: markup|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çervikati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056353|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çervikati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Curinga]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Curinga]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2021:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 23:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jul Çezari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059479|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jul Çezari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çarli Çaplin]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059484|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çarli Çaplin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve|Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdorin parametrin {{!}}others= pa përdorur parametrat e autorëve apo redaktorëve. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: others|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mendimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059840|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mendimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2017:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 18:19 (CET) 3ubzfgxto711iz42ttjgsul1xx7j18z 3059887 3059845 2026-10-26T18:41:23Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Familja */ 3059887 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Arianit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mire se erdhe == Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC) :Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC) --- Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]] == Tung == perdoruesi Hipi Zhdripi C´fare shfetuesi ki. ::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty. ::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres. ::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut. ::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome. '''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:''' :''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).'' == Familja moderne == Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC) :hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki? :dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :). :seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole. ::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune. == Tifozat Kuq e zi == I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme: ''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)'' ''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.'' ''(nyja per wiki shqip)'' ''Me nderime Dani.'' Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia ==Shqiponja.net== Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme: E nderuara redaksi, http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen, dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj. Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë pergjegje: ''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.'' ''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.'' ''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net'' ''Te pershendes.'' ''ARIANi'' Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin). Ta provojim nashta bone boom. Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC) :Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''? ::co_uk@hotmail.com == Posta == Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) ==Qyetet== Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) == A je gjallë a? == Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC) : Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC) == Personat me biografi të gjata == Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC) :Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC) == Per faqen e redaktimit te artikujve. == Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe? Me respekt —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC) :Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?! —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC) == figura perlati == nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC) == Ftese == Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC) == Përvojat dhe sugjerimet == Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC) == Foto pa lisence == Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC)) == ayhi == A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST) == HI == Hey, whats happening. —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST) == Kosovoguide == A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET) == Kontrolla e cilësisë == [[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]] Pershendetje Arianit, Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET) == Kategorite == Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET) : E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET) ::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET) :::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET) ==Pershendetje Maratones..== Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës. ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET) :Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== --Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]] == Fakte jo llafe == # Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme. {{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}} *... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem''' *... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi''' *Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve *...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale * ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë''' *...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''. *...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!''' * Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. * Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. * Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''', * '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''', {{collapse bottom}} # Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht. # Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST) == Pjesmmarrje në votim dhe diskutim == Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer. Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST) == Wishlist == List of articles in German WP missing (good) images: [[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]] --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET) :: Moved it to :sq :: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]] :: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so. :: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST) :::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST) == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Arianit, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST) == Picture from Wikimania == Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST) [[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]] == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == Feedback request == Greetings, The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]]. The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list. Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST) :You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST) == JADE: topics to discuss == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello, Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation: *[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]] *[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]] *[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]] *[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]] Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 --> == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET) :{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET) ::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET) Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET) :{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET) ::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET) == Pyetje == Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ? :Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST) == Pershendetje == Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]] :Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST) Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ? :{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ? :{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST) == Per te krijuar nje faqe te re! == Pershendetje Arianit Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia. si mund te kontribuoj edhe une? Te pershendes Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET) :Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Bllokimi i përdoruesit == Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST) == Ndihme rreth faqeve == Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST) == Kerkese per Ndihme == Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET) == Artikuj mbi shkolla publike == Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST) :Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST) == Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh == @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST) == Përshëndetje Arianit == Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Floçka]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025820|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Floçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2012:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 14:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeografia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeografia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2006:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 08:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Infeksioni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026066|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Infeksioni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Greqia e Lashtë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Greqia e Lashtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndryshimet klimatike]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndryshimet klimatike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametri display|Parametri display]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin display. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: display-names|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2017:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 19:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nelson Mandela]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026214|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nelson Mandela]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2018:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 20:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Mongole]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026290|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Mongole]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2013:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 15:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Osmane]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Osmane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2018:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 20:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Galeni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Galeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20gusht%202026,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 gusht 2026 12:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dialektika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dialektika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Njeriu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Njeriu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kiri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028834|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kiri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Moisiu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028836|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Moisiu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Natyra]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028850|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Natyra]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abasitët]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abasitët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Matematika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Matematika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Epoka e Iluminizmit]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028871|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Epoka e Iluminizmit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2021:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 23:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ernest Rutherford]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029077|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ernest Rutherford]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Xhames Klerk Maxwell]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029086|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Xhames Klerk Maxwell]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2017:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 19:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kuzhina arbëreshe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3040037|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kuzhina arbëreshe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202026,%2017:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2026 19:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katundi (Itali)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043198|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katundi (Itali)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shtator%202026,%2013:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Babeș-Bolyai]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043382|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Babeș-Bolyai]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20shtator%202026,%2008:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 shtator 2026 10:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ushtria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3048303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ushtria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202026,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2026 17:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hora e Arbëreshëvet]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3051241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hora e Arbëreshëvet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202026,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2026 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Homeri]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3054464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Homeri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202026,%2020:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2026 22:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3055602|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Vendodhja|Vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametrat {{!}}location=, {{!}}place=, {{!}}publication-place= ose {{!}}publicationplace= janë të plotësuara me 1 ose më shumë shifra. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20tetor%202026,%2006:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 tetor 2026 08:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aleksandri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056221|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aleksandri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2012:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 14:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Callìcari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Callìcari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Barilli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Barilli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marsi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056348|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marsi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Formatimi|Formatimi]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me formatimin te disa parametra të caktuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: markup|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çervikati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056353|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çervikati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Curinga]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Curinga]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2021:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 23:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jul Çezari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059479|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jul Çezari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çarli Çaplin]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059484|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çarli Çaplin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve|Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdorin parametrin {{!}}others= pa përdorur parametrat e autorëve apo redaktorëve. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: others|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mendimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059840|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mendimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2017:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 18:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Familja]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059884|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Familja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 19:41 (CET) ameot1mftc24m5b9gsd79cel6wn0k27 3059915 3059887 2026-10-26T20:19:04Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Monarkia */ 3059915 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Arianit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mire se erdhe == Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC) :Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC) --- Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]] == Tung == perdoruesi Hipi Zhdripi C´fare shfetuesi ki. ::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty. ::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres. ::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut. ::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome. '''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:''' :''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).'' == Familja moderne == Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC) :hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki? :dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :). :seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole. ::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune. == Tifozat Kuq e zi == I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme: ''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)'' ''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.'' ''(nyja per wiki shqip)'' ''Me nderime Dani.'' Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia ==Shqiponja.net== Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme: E nderuara redaksi, http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen, dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj. Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë pergjegje: ''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.'' ''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.'' ''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net'' ''Te pershendes.'' ''ARIANi'' Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin). Ta provojim nashta bone boom. Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC) :Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''? ::co_uk@hotmail.com == Posta == Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) ==Qyetet== Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) == A je gjallë a? == Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC) : Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC) == Personat me biografi të gjata == Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC) :Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC) == Per faqen e redaktimit te artikujve. == Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe? Me respekt —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC) :Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?! —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC) == figura perlati == nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC) == Ftese == Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC) == Përvojat dhe sugjerimet == Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC) == Foto pa lisence == Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC)) == ayhi == A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST) == HI == Hey, whats happening. —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST) == Kosovoguide == A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET) == Kontrolla e cilësisë == [[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]] Pershendetje Arianit, Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET) == Kategorite == Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET) : E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET) ::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET) :::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET) ==Pershendetje Maratones..== Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës. ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET) :Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== --Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]] == Fakte jo llafe == # Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme. {{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}} *... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem''' *... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi''' *Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve *...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale * ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë''' *...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''. *...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!''' * Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. * Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. * Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''', * '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''', {{collapse bottom}} # Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht. # Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST) == Pjesmmarrje në votim dhe diskutim == Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer. Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST) == Wishlist == List of articles in German WP missing (good) images: [[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]] --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET) :: Moved it to :sq :: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]] :: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so. :: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST) :::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST) == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Arianit, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST) == Picture from Wikimania == Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST) [[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]] == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == Feedback request == Greetings, The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]]. The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list. Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST) :You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST) == JADE: topics to discuss == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello, Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation: *[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]] *[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]] *[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]] *[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]] Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 --> == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET) :{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET) ::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET) Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET) :{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET) ::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET) == Pyetje == Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ? :Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST) == Pershendetje == Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]] :Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST) Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ? :{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ? :{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST) == Per te krijuar nje faqe te re! == Pershendetje Arianit Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia. si mund te kontribuoj edhe une? Te pershendes Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET) :Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Bllokimi i përdoruesit == Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST) == Ndihme rreth faqeve == Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST) == Kerkese per Ndihme == Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET) == Artikuj mbi shkolla publike == Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST) :Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST) == Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh == @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST) == Përshëndetje Arianit == Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Floçka]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025820|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Floçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2012:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 14:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeografia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeografia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2006:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 08:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Infeksioni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026066|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Infeksioni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Greqia e Lashtë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Greqia e Lashtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndryshimet klimatike]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndryshimet klimatike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametri display|Parametri display]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin display. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: display-names|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2017:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 19:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nelson Mandela]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026214|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nelson Mandela]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2018:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 20:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Mongole]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026290|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Mongole]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2013:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 15:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Osmane]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Osmane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2018:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 20:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Galeni]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Galeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20gusht%202026,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 gusht 2026 12:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dialektika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dialektika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Njeriu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Njeriu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kiri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028834|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kiri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Moisiu]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028836|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Moisiu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Natyra]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028850|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Natyra]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abasitët]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abasitët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Matematika]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Matematika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Epoka e Iluminizmit]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028871|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Epoka e Iluminizmit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2021:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 23:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ernest Rutherford]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029077|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ernest Rutherford]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Xhames Klerk Maxwell]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029086|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Xhames Klerk Maxwell]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2017:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 19:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kuzhina arbëreshe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3040037|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kuzhina arbëreshe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202026,%2017:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2026 19:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katundi (Itali)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043198|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katundi (Itali)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shtator%202026,%2013:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Babeș-Bolyai]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043382|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Babeș-Bolyai]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20shtator%202026,%2008:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 shtator 2026 10:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ushtria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3048303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ushtria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202026,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2026 17:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hora e Arbëreshëvet]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3051241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hora e Arbëreshëvet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202026,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2026 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Homeri]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3054464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Homeri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202026,%2020:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2026 22:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3055602|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margaret Hamilton (shkencëtare)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Vendodhja|Vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametrat {{!}}location=, {{!}}place=, {{!}}publication-place= ose {{!}}publicationplace= janë të plotësuara me 1 ose më shumë shifra. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20tetor%202026,%2006:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 tetor 2026 08:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aleksandri i Madh]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056221|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aleksandri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2012:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 14:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Callìcari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Callìcari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Barilli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Barilli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marsi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056348|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marsi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Formatimi|Formatimi]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me formatimin te disa parametra të caktuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: markup|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çervikati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056353|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çervikati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2020:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 22:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Curinga]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3056359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Curinga]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202026,%2021:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2026 23:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jul Çezari]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059479|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jul Çezari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çarli Çaplin]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059484|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çarli Çaplin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve|Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdorin parametrin {{!}}others= pa përdorur parametrat e autorëve apo redaktorëve. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: others|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20tetor%202026,%2014:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 tetor 2026 15:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mendimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059840|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mendimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2017:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 18:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Familja]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059884|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Familja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monarkia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monarkia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të palejuar|Parametra të palejuar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë parametra të palejuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unsupported parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 21:19 (CET) hb01xyv1c2wdin5sayv6nt1n7mj4dr1 0 7054 3059835 3016298 2026-10-26T16:40:06Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Education, versioni i datës 20 shtator 2026 (revizioni 1375869623) 3059835 wikitext text/x-wiki {{Shiko gjithashtu|Prindërimi}} [[Skeda:Indians of Santa Clara Pueblo, New Mexico, making pottery, 1916 - NARA - 519165.jpg|thumb]] {{Short description|Përcjellja e njohurive dhe e aftësive}} {{Other uses}} {{Use dmy dates|date=July 2020}} {{Multiple image |total_width=400px |perrow=2/2 |image1=Schoolgirls in Bamozai.JPG |alt1=Foto e nxënëseve të shkollës fillore të ulura në një pemishte |image2=Education in South Africa (8329322789).jpg |alt2=Foto e nxënësve të shkollës së mesme në Afrikën e Jugut |image3=Tutoring Center, Tulane University 2009.jpg |alt3=Foto e një mësimi me tutor |image4=Old man reading newspaper early in the morning at Basantapur-IMG 6800 (cropped).png |alt4=Foto e një burri që lexon gazetë |footer=Arsimi është një dukuri e gjerë që u përket të gjitha grupmoshave dhe përfshin arsimin formal (rreshti i sipërm), si dhe arsimin [[Arsimi joformal|joformal]] dhe [[Arsimi informal|informal]] (rreshti i poshtëm). }} '''Arsimi''' është përcjellja e [[Njohuria|njohurive]] dhe e [[Shkathtësia|shkathtësive]], si dhe zhvillimi i [[tipar karakteri|tipareve të karakterit]]. Arsimi formal zhvillohet në një kuadër institucional kompleks, siç janë [[shkolla]]t publike. Arsimi joformal është gjithashtu i strukturuar, por zhvillohet jashtë sistemit formal shkollor, ndërsa arsimi informal është të nxënit e pastrukturuar përmes përvojave të përditshme. Arsimi formal dhe ai joformal ndahen në nivele që përfshijnë [[Edukimi parafillor|edukimin parafillor]], [[Arsimi fillor|arsimin fillor]], [[Arsimi i mesëm|arsimin e mesëm]] dhe [[Arsimi terciar|arsimin terciar]]. Klasifikime të tjera përqendrohen te metoda e mësimdhënies, si arsimi me mësuesin në qendër dhe [[Mësimi me nxënësin në qendër|arsimi me nxënësin në qendër]], si dhe te lënda, si [[arsimi shkencor]], {{ill|edukimi gjuhësor|en|Language education}} dhe [[edukimi fizik]]. Termi «arsim» mund t'u referohet edhe gjendjeve mendore dhe cilësive të njerëzve të arsimuar, si dhe {{ill|studimeve të arsimit|en|Education studies}}. Përkufizimi i saktë i arsimit është i debatueshëm dhe ka mospajtime lidhur me [[qëllimet e arsimit|qëllimet e tij]] dhe shkallën në të cilën arsimi dallohet nga [[indoktrinimi]], përmes nxitjes së [[Mendimi kritik|mendimit kritik]]. Këto mospajtime ndikojnë në mënyrën se si identifikohen, maten dhe përmirësohen format e arsimit. Në thelb, arsimi i [[Shoqërizimi|shoqërizon]] fëmijët në shoqëri duke u mësuar [[vlerat kulturore]] dhe [[Norma shoqërore|normat shoqërore]]. Ai u jep atyre aftësitë e nevojshme për t'u bërë pjesëtarë produktivë të shoqërisë. Në këtë mënyrë, ai nxit [[Rritja ekonomike|rritjen ekonomike]] dhe ndërgjegjësimin për problemet vendore dhe [[Problemi global|globale]]. Institucionet e organizuara ndikojnë në shumë aspekte të arsimit. Për shembull, qeveritë përcaktojnë [[Politika arsimore|politikat arsimore]] për të vendosur kur mbahen orët mësimore, [[Kurrikula|çfarë mësohet]] dhe kush mund ose duhet të marrë pjesë. [[Organizata ndërkombëtare|Organizatat ndërkombëtare]], si [[UNESCO]], kanë ndikuar në promovimin e [[Arsimi fillor|arsimit fillor për të gjithë fëmijët]]. Shumë faktorë ndikojnë në suksesin e arsimit. Faktorët [[Psikologjia|psikologjikë]] përfshijnë [[motivimi]]n, [[Inteligjenca njerëzore|inteligjencën njerëzore]] dhe [[personaliteti]]n. Faktorët shoqërorë, si {{ill|statusi socio-ekonomik|en|Socioeconomic status}} dhe {{ill|etnia|en|Ethnicity}}, si dhe [[gjinia]], lidhen shpesh me [[Diskriminimi në arsim|diskriminimin]]. Faktorë të tjerë përfshijnë qasjen në [[Teknologjia arsimore|teknologjinë arsimore]], cilësinë e mësuesve dhe përfshirjen e [[Prindi|prindërve]]. Fusha kryesore akademike që studion arsimin quhet studimet e arsimit. Ajo shqyrton se çfarë është arsimi, cilat janë qëllimet dhe efektet e tij dhe si mund të përmirësohet. Studimet e arsimit kanë shumë nënfusha, si [[Filozofia e arsimit|filozofia]], {{ill|psikologjia e arsimit|en|Educational psychology}}, [[Sociologjia e arsimit|sociologjia]], {{ill|antropologjia e arsimit|en|Educational anthropology}} dhe {{ill|ekonomia e arsimit|en|Economics of education}}. Ato trajtojnë gjithashtu [[Pedagogjia komparative|arsimin krahasues]], [[Pedagogjia|pedagogjinë]] dhe [[Historia e arsimit|historinë e arsimit]]. Në [[Parahistoria|parahistori]], arsimi zhvillohej në mënyrë informale përmes [[Komunikimi gojor|komunikimit gojor]] dhe [[imitimi]]t. Me ngritjen e [[qytetërimet e lashta|qytetërimeve të lashta]], u shpik shkrimi dhe sasia e njohurive u rrit. Kjo solli kalimin nga arsimi informal te ai formal. Fillimisht, arsimi formal ishte kryesisht i disponueshëm për elitat dhe grupet fetare. Shpikja e [[Makina e shtypit|makinës së shtypit]] në shekullin XV i bëri librat më të qasshëm. Kjo rriti nivelin e përgjithshëm të [[shkrim-leximi]]t. Duke filluar nga shekujt XVIII dhe XIX, arsimi publik u bë më i rëndësishëm. Ky zhvillim çoi në procesin mbarëbotëror të vënies së arsimit fillor në dispozicion të të gjithëve, [[Arsimi falas|falas]] dhe [[Arsimi i detyrueshëm|të detyrueshëm]] deri në një moshë të caktuar. Sot, mbi 90% e të gjithë fëmijëve në moshë për shkollën fillore në mbarë botën e ndjekin atë. == Përkufizimet == ''Artikulli kryesor: {{ill|Përkufizimet e arsimit|en|Definitions of education}}'' Termi «arsim» rrjedh nga fjalët latine {{lang|la|educare}}, që do të thotë «të rritësh», dhe {{lang|la|educere}}, që do të thotë «të nxjerrësh në dritë».<ref>{{Harvnb|Hoad|1993|p=142}}; {{Harvnb|Vico|1999|p=[https://books.google.com/books?id=FxiJufNjEmwC&pg=PT327 327]}}</ref> Përkufizimi i arsimit është shqyrtuar nga teoricienë të fushave të ndryshme.<ref>{{Harvnb|Marshall|2006|pp=[https://www.jstor.org/stable/42589880 33–37]}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA3 3–4, 6–7, 9–10]}}; {{Harvnb|Matheson|2014|pp=[https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203105450-8/education-david-matheson 1–3]}}</ref> Shumë pajtohen se arsimi është veprimtari e qëllimshme, që synon arritjen e objektivave si përçimi i [[Njohuria|njohurive]], aftësive dhe tipareve të karakterit.<ref>{{Harvnb|Chazan|2022|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-83925-3_3 15–16]}}; {{Harvnb|Marshall|2006|pp=[https://www.jstor.org/stable/42589880 33–37]}}; {{Harvnb|UNESCO|2018}}</ref> Megjithatë, natyra e tij e saktë përtej këtyre veçorive të përgjithshme mbetet objekt debati të gjerë. Sipas një qasjeje, arsimi është proces që zhvillohet gjatë veprimtarive si shkollimi, mësimdhënia dhe të nxënit.<ref>{{Harvnb|Peters|2009|p=1}}; {{Harvnb|HarperCollins staff|2023}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|p=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA4 4]}}</ref> Një qasje tjetër e kupton arsimin jo si proces, por si gjendjet [[Gjendja mendore|mendore]] dhe prirjet e personave të arsimuar, të cilat janë rezultat i këtij procesi.<ref>{{Harvnb|Peters|2009|pp=4–6}}; {{Harvnb|HarperCollins staff|2023}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|p=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA4 4]}}</ref> Për më tepër, termi mund t’i referohet edhe fushës akademike që studion metodat, proceset dhe institucionet shoqërore të përfshira në mësimdhënie dhe të nxënë.<ref>{{Harvnb|HarperCollins staff|2023}}</ref> Të kuptuarit e qartë të kuptimit të termit është i rëndësishëm për identifikimin e dukurive arsimore, matjen e suksesit në arsim dhe përmirësimin e praktikave arsimore.<ref>{{Harvnb|Wilson|2003|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1467-9752.3701007 101–108]}}; {{Harvnb|Watson|2016|p=[https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/phc3.12316 148]}}; {{Harvnb|Biesta|2015|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/ejed.12109 75–78]}}</ref> Disa teoricienë japin përkufizime të sakta duke përcaktuar veçoritë specifike që janë të përbashkëta për të gjitha format e arsimit. Për shembull, teoricieni i arsimit R. S. Peters përshkruan tri veçori thelbësore të arsimit: njohuritë dhe të kuptuarit i përcillen [[studenti]]t, ky proces është i dobishëm dhe zhvillohet në mënyrë moralisht të përshtatshme.<ref>{{Harvnb|Peters|2015|p=45}}; {{Harvnb|Beckett|2011|p=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x 241]}}; {{Harvnb|Marshall|2006|pp=[https://www.jstor.org/stable/42589880 33–37]}}</ref> Përkufizime të tilla të sakta shpesh arrijnë të karakterizojnë format më të zakonshme të arsimit. Megjithatë, ato kritikohen shpesh, sepse format më pak të zakonshme të arsimit herë pas here nuk përfshihen në kriteret e tyre.<ref>{{Harvnb|Beckett|2011|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x 242–243]}}; {{Harvnb|Peters|Woods|Dray|1973|loc=[https://philpapers.org/rec/PETAOE Aims of Education: A Conceptual Inquiry]}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA3 3–5]}}</ref> Vështirësia e trajtimit të kundërshembujve që nuk përfshihen në përkufizimet e sakta mund të shmanget duke dhënë përkufizime më pak të sakta, të bazuara te {{ill|ngjashmëria familjare|en|Family resemblance|lt=ngjashmëria familjare}}. Kjo do të thotë se të gjitha format e arsimit ngjajnë me njëra-tjetrën, por nuk është e nevojshme të kenë të përbashkët një [[Esenca|tërësi veçorish thelbësore]].<ref>{{Harvnb|Marshall|2006|pp=[https://www.jstor.org/stable/42589880 33–37]}}; {{Harvnb|Biletzki|Matar|2021}}; {{Harvnb|Sluga|2006|pp=[https://philpapers.org/rec/SLUFR 1–2]}}</ref> Disa teoricienë të arsimit, si Keira Sewell dhe Stephen Newman, mendojnë se kuptimi i termit «arsim» varet nga konteksti.{{Efn|Kjo nënkupton se kuptimi i tij ndryshon në varësi të situatës në të cilën përdoret.}}<ref>{{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA6 6–7]}}; {{Harvnb|Webb-Mitchell|2003|p=[https://books.google.com/books?id=JeNXdeqyZ-MC&pg=PA11 11]}}; {{Harvnb|Traxler|Crompton|2020|p=[https://books.google.com/books?id=JUsIEAAAQBAJ&pg=PT11 11]}}</ref> [[Vlerësimi|Vlerësuese]] ose që mbështeten te [[Koncepti i trashë|konceptet e trasha]]{{Efn|Një koncept i trashë përfshin përmbajtje përshkruese dhe vlerësuese.<ref>{{Harvnb|Kirchin|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=3nxpAgAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}</ref>}} janë konceptime të arsimit sipas të cilave është pjesë e natyrës së arsimit të çojë në njëfarë përmirësimi. Ato dallojnë nga konceptimet e holla, të cilat japin një shpjegim neutral ndaj vlerave.<ref>{{Harvnb|Watson|2016|pp=[https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/phc3.12316 148–149]}}; {{Harvnb|Kotzee|2011|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1741-5446.2011.00420.x 549–550]}}</ref> Disa teoricienë japin një konceptim përshkrues të arsimit, duke vëzhguar mënyrën se si përdoret zakonisht ky term në [[Filozofia e gjuhës së zakonshme|gjuhën e zakonshme]]. Përkundrazi, konceptimet normative përcaktojnë se çfarë është arsimi i mirë ose si duhet të praktikohet arsimi.<ref>{{Harvnb|Chazan|2022|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-83925-3_3 13–14]}}; {{Harvnb|Smith|2020|pp=[https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00071005.2020.1785788?journalCode=rbje20 781–783]}}</ref> Shumë konceptime të trasha dhe normative e shohin arsimin si veprimtari që përpiqet të arrijë disa [[Qëllimet e arsimit|qëllime]],<ref>{{Harvnb|Siegel|2023}}; {{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#AnalPhilEducInfl 2. Analytic Philosophy of Education and Its Influence]}}; {{Harvnb|Siegel|2010|pp=[https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 3–9]}}</ref> të cilat mund të përfshijnë fitimin e njohurive dhe të mësuarit për të menduar [[Racionaliteti|në mënyrë racionale]], si dhe kultivimin e tipareve të karakterit, si mirësia dhe ndershmëria.<ref>{{Harvnb|Watson|2016|pp=[https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/phc3.12316 152–155]}}; {{Harvnb|Ferary|2023|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_4 51–52]}}</ref> Dijetarë të ndryshëm theksojnë rolin e [[Mendimi kritik|mendimit kritik]] për të dalluar arsimin nga [[indoktrinimi]].<ref>{{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#AnalPhilEducInfl 2. Analytic Philosophy of Education and Its Influence]}}; {{Harvnb|Siegel|2010|pp=[https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 3–9]}}; {{Harvnb|Curren|1996|loc=[https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/education-philosophy-of/v-1/sections/philosophical-analysis-and-theory 1 Philosophical Analysis and Theory]}}</ref> Sipas tyre, indoktrinimi i thjeshtë synon vetëm të ngulitë bindje te nxënësi, pavarësisht nëse ato janë racionale apo jo;<ref>{{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#AnalPhilEducInfl 2. Analytic Philosophy of Education and Its Influence]}}; {{Harvnb|Siegel|2023}}</ref> ndërsa arsimi nxit edhe aftësinë racionale për t’i shqyrtuar dhe vënë në pikëpyetje ato bindje në mënyrë kritike.<ref>{{Harvnb|Davies|Barnett|2015|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1057/9781137378057_1 1–2]}}</ref> Nuk pranohet gjithësisht se këto dy dukuri mund të dallohen qartë, pasi disa forma të indoktrinimit mund të jenë të nevojshme në fazat e hershme të arsimit, kur mendja e fëmijës nuk është zhvilluar ende mjaftueshëm. Kjo vlen për rastet kur fëmijët e vegjël duhet të mësojnë diçka pa qenë në gjendje të kuptojnë arsyet në themel të saj, si disa rregulla të [[Siguria|sigurisë]] dhe praktika të [[Higjiena|higjienës]].<ref>{{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#AnalPhilEducInfl 2. Analytic Philosophy of Education and Its Influence, 3.3 Social Epistemology, Virtue Epistemology, and the Epistemology of Education]}}; {{Harvnb|Kay|2004|p=[https://books.google.com/books?id=1iy-MrZai4kC&pg=PP119 107]}}</ref> Arsimi mund të përkufizohet nga këndvështrimi i mësuesit ose i nxënësit. Përkufizimet me në qendër mësuesin përqendrohen te këndvështrimi dhe roli i mësuesit në përcjelljen e njohurive dhe shkathtësive në mënyrë të përshtatshme nga ana [[Morali|morale]].<ref>{{Harvnb|Beckett|2018|pp=[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00131857.2017.1365705 380–381]}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA3 3–4]}}; {{Harvnb|Peters|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=UfRWCgAAQBAJ&pg=PA35 35–37, 45]}}</ref> Përkufizimet me në qendër nxënësin e shqyrtojnë arsimin nga këndvështrimi i përfshirjes së nxënësit në procesin e të nxënit dhe pohojnë se ky proces i shndërron dhe i pasuron përvojat e tij të mëvonshme.<ref>{{Harvnb|Dewey|2004|loc=[https://www.gutenberg.org/files/852/852-h/852-h.htm#link2HCH0006 6. Education as Conservative and Progressive]}}; {{Harvnb|Beckett|2011|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x 250–251, 254–255]}}</ref> Janë të mundshme edhe përkufizime që marrin parasysh të dy këndvështrimet. Një përkufizim i tillë mund ta përshkruajë arsimin si proces të përvojës së përbashkët të zbulimit të një bote të përbashkët dhe të [[Zgjidhja e problemit|zgjidhjes së problemeve]].<ref>{{Harvnb|Beckett|2011|p=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x 245]}}; {{Harvnb|Beckett|2018|pp=[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00131857.2017.1365705 383–384]}}; {{Harvnb|Freire|1970|p=[https://envs.ucsc.edu/internships/internship-readings/freire-pedagogy-of-the-oppressed.pdf 80]}}</ref> == Llojet == Ekzistojnë shumë klasifikime të arsimit. Njëri prej tyre bazohet në kuadrin institucional dhe dallon arsimin formal, joformal dhe informal. Një klasifikim tjetër përfshin nivele të veçanta arsimore, të përcaktuara nga faktorë si mosha e nxënësit dhe ndërlikueshmëria e përmbajtjes. Kategori të tjera përqendrohen te tema, metoda e mësimdhënies, mjeti i përdorur dhe financimi.<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 159, 161–162]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=6, 25, 73–75}}; {{Harvnb|Emaliana|2017|pp=59–60}}; {{Harvnb|Cobb|Glass|2021|p=[https://books.google.com/books?id=aF89EAAAQBAJ&pg=PA11 11]}}</ref> === Formal, joformal dhe informal === {{Multiple image |perrow=1 / 1 |total_width=300 |image1=Katusa-volunteers-provide-tutoring-for-childrens-home-8ea9b9-1024 (cropped).png |alt1=Fotografi e një burri që u jep mësim dy fëmijëve |image2=Daughter and Father - Punjabi Dhaba - Landran - Mohali 2016-08-06 8204.JPG |alt2=Fotografi e një babai dhe vajzës së tij duke gatuar |footer=Mësimdhënia me tutor është një shembull i arsimit joformal, ndërsa të mësuarit e gatimit nga prindërit është një shembull i arsimit informal. }} Ndarja më e zakonshme është ajo midis arsimit formal, [[Arsimi joformal|joformal]] dhe [[Arsimi informal|informal]].<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 159, 161–162]}}; {{Harvnb|Eshach|2007|p=[https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-006-9027-1 171]}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|p=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA7 7]}}; {{Harvnb|Singh|2015|pp=[https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-15278-3 1–2]}}</ref>{{Efn|Disa teoricienë dallojnë vetëm arsimin formal dhe atë informal.<ref>{{Harvnb|Strauss|1984|p=[https://www.jstor.org/stable/640180 195]}}</ref>}} Arsimi formal zhvillohet në një kuadër institucional të ndërlikuar. Këto kuadro kanë rend kronologjik dhe hierarkik: sistemi modern shkollor ka klasa të ndara sipas moshës dhe përparimit të nxënësit, nga arsimi fillor deri te universiteti. Arsimi formal zakonisht kontrollohet dhe drejtohet nga [[qeveria]]. Ai priret të jetë i [[Arsimi i detyrueshëm|detyrueshëm]] deri në një moshë të caktuar.<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 159–162]}}; {{Harvnb|Tudor|2013|pp=821–826}}</ref> Arsimi joformal dhe ai informal zhvillohen jashtë sistemit formal shkollor. Arsimi joformal zë një pozicion të ndërmjetëm. Ashtu si arsimi formal, ai është i organizuar, sistematik dhe zhvillohet me një qëllim të qartë, si në rastin e [[tutori]]mit, [[Edukimi fizik|kurseve të fitnesit]] dhe lëvizjes [[Skautizmi|skautiste]].<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 159–162, 167]}}; {{Harvnb|Tudor|2013|pp=821–826}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|p=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA7 7]}}; {{Harvnb|Pazmiño|2002|pp=[https://books.google.com/books?id=VVn7DwAAQBAJ&pg=PA62 62–63]}}</ref> Arsimi informal zhvillohet në mënyrë josistematike, përmes përvojave të përditshme dhe ndërveprimit me mjedisin. Ndryshe nga arsimi formal dhe joformal, zakonisht nuk ka një figurë autoritare të caktuar që të jetë përgjegjëse për mësimdhënien.<ref>{{Harvnb|Eshach|2007|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-006-9027-1 171–174]}}</ref> Arsimi informal zhvillohet në shumë mjedise dhe situata të ndryshme gjatë gjithë jetës, zakonisht në mënyrë të vetvetishme. Kështu fëmijët mësojnë [[Gjuha amtare|gjuhën e tyre amtare]] nga prindërit, dhe njerëzit mësojnë të përgatisin një gjellë duke [[Gatimi|gatuar]] së bashku.<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 161–164]}}; {{Harvnb|Tudor|2013|pp=821–826}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|p=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA7 7]}}</ref> Disa teoricienë i dallojnë këto tri lloje sipas vendit ku zhvillohet të nxënit: arsimi formal zhvillohet në [[Shkolla|shkollë]], arsimi joformal zhvillohet në vende që nuk vizitohen rregullisht, si muzetë, ndërsa arsimi informal zhvillohet në mjediset e rutinës së përditshme.<ref>{{Harvnb|Eshach|2007|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-006-9027-1 171–174]}}</ref> Ka gjithashtu dallime në burimin e motivimit. Arsimi formal priret të nxitet nga [[Motivimi#Intrinsic and extrinsic|motivimi i jashtëm]], i lidhur me shpërblime të jashtme. Në arsimin joformal dhe informal, kënaqësia nga procesi i të nxënit zakonisht përbën motivim të brendshëm.<ref>{{Harvnb|Eshach|2007|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-006-9027-1 173–174]}}</ref> Dallimi mes këtyre tri llojeve zakonisht është i qartë, por disa forma të arsimit nuk përshtaten lehtë në një kategori të vetme.<ref>{{Harvnb|La Belle|1982|p=[https://link.springer.com/article/10.1007/BF00598444 162]}}; {{Harvnb|Eshach|2007|pp=[https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-006-9027-1 172–173]}}</ref> Në kulturat primitive, pjesa më e madhe e arsimit zhvillohej në mënyrë informale dhe dallimi midis veprimtarive arsimore dhe veprimtarive të tjera ishte i vogël. Përkundrazi, i gjithë mjedisi shërbente si një lloj shkolle dhe shumica e të rriturve vepronin si mësues. Arsimi informal shpesh nuk është mjaftueshëm efikas për të mësuar sasi të mëdha [[Njohuria|njohurish]]. Për këtë zakonisht nevojiten një mjedis formal dhe mësues të mirëtrajnuar. Kjo ishte një nga arsyet pse arsimi formal mori gjithnjë e më shumë rëndësi gjatë historisë. Në këtë proces, përvoja e arsimit dhe temat e trajtuara u bënë më abstrakte dhe më të shkëputura nga jeta e përditshme, ndërsa u vu më shumë theks te kuptimi i modeleve dhe koncepteve të përgjithshme, në vend të vëzhgimit dhe imitimit të formave të veçanta të sjelljes.<ref>{{Harvnb|Bowen|Gelpi|Anweiler|2023|loc=Introduction}}; {{Harvnb|Scribner|Cole|1973|pp=553–559}}; {{Harvnb|Mead|1943|pp=[https://www.jstor.org/stable/2770220 633–639]}}</ref> === Nivelet === [[Skeda:Parent's day at Eirfan's Kindergarten.jpg|thumb|alt=Foto e një mësimi në kopsht fëmijësh në Japoni|Fëmijë të vegjël në një [[kopsht fëmijësh]] në Japoni]] Llojet e arsimit shpesh ndahen në nivele ose etapa. Korniza më me ndikim është [[ISCED|Klasifikimi Ndërkombëtar Standard i Arsimit]], i administruar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO). Ai përfshin arsimin formal dhe atë joformal dhe i dallon nivelet sipas moshës së nxënësit, kohëzgjatjes së të nxënit dhe ndërlikueshmërisë së përmbajtjes së trajtuar. Kritere të tjera janë kushtet e pranimit, kualifikimet e mësuesve dhe rezultati i synuar pas përfundimit me sukses. Nivelet grupohen në edukimin parafillor (niveli 0), [[Arsimi fillor|arsimin fillor]] (niveli 1), [[Arsimi i mesëm|arsimin e mesëm]] (nivelet 2–3), arsimin pas të mesëm, por jo terciar (niveli 4), dhe [[Arsimi terciar|arsimin terciar]] (nivelet 5–8).<ref>{{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|Salganik|Matheson|Phelps|1997|p=19}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=6, 11–12, 25}}</ref> Edukimi parafillor, i njohur edhe si edukim parashkollor ose edukim në çerdhe, nis që në lindje dhe zgjat deri në fillimin e [[Shkolla fillore|shkollës fillore]]. Ai synon zhvillimin e gjithanshëm të fëmijës në fushat fizike, mendore dhe shoqërore. Luan rol kyç në shoqërizimin dhe zhvillimin e personalitetit, si dhe përfshin aftësi të ndryshme bazë në fushat e komunikimit, të nxënit dhe zgjidhjes së problemeve. Në këtë mënyrë, synon t'i përgatitë fëmijët për fillimin e arsimit fillor.<ref>{{Harvnb|New|Cochran|2007|p=[https://books.google.com/books?id=FYdtn8OhQWsC&pg=PA1046 1046]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|Salganik|Matheson|Phelps|1997|p=19}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=26–29}}</ref> Edukimi parashkollor zakonisht është me zgjedhje, por në disa vende, si [[Brazili]], është i detyrueshëm duke filluar nga mosha katërvjeçare.<ref>{{Harvnb|Raikes|Alvarenga Lima|Abuchaim|2023|p=4}}</ref> [[Skeda:Early Childhood Education USAID Africa.jpg|thumb|alt=Foto e edukimit të fëmijërisë së hershme në Etiopi|Klasë e shkollës fillore në Etiopi]] Arsimi fillor zakonisht nis mes moshës pesë dhe shtatë vjeç dhe zgjat katër deri në shtatë vjet. Ai nuk ka kushte të mëtejshme pranimi dhe synimi kryesor është të mësohen aftësitë bazë të leximit, shkrimit dhe matematikës. Ai përfshin gjithashtu njohuri themelore në fusha të tjera, si [[historia]], [[gjeografia]], shkencat, [[muzika]] dhe [[arti]]. Një synim tjetër është nxitja e zhvillimit personal.<ref>{{Harvnb|UNESCO|2012|pp=30–32}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA29 29–32]}}</ref> Sot, arsimi fillor është i detyrueshëm pothuajse në të gjitha vendet dhe mbi 90% e fëmijëve të moshës së shkollës fillore në mbarë botën e ndjekin atë.<ref>{{Harvnb|Roser|Ortiz-Ospina|2013}}</ref> Arsimi i mesëm vjen pas arsimit fillor dhe zakonisht përfshin moshat 12 deri në 18 vjeç. Ai ndahet zakonisht në arsimin e mesëm të ulët ([[shkolla e mesme e ulët]] ose shkolla e mesme e ciklit të ulët) dhe arsimin e mesëm të lartë ([[shkolla e mesme e lartë]], shkolla e mesme e lartë akademike ose [[kolegji]], në varësi të vendit). Për pranimin në arsimin e mesëm të ulët zakonisht kërkohet përfundimi i shkollës fillore. Ky nivel synon zgjerimin dhe thellimin e rezultateve të të nxënit, përqendrohet më shumë në programet mësimore sipas lëndëve dhe ka mësues të specializuar në një ose disa lëndë. Një nga synimet e tij është t'i njohë nxënësit me konceptet bazë teorike në lëndë të ndryshme. Kjo ndihmon në krijimin e një baze të qëndrueshme për [[Mësimi permanent|të nxënit gjatë gjithë jetës]]. Në disa raste, ai përfshin edhe forma bazë të formimit profesional.<ref>{{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA39 39–43]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=33–37}}</ref> Arsimi i mesëm i ulët është i detyrueshëm në shumë vende të Azisë Qendrore dhe Lindore, Evropës dhe Amerikës. Në disa vende, ai është etapa e fundit e arsimit të detyrueshëm. Arsimi i detyrueshëm i mesëm i ulët është më pak i përhapur në shtetet arabe, Afrikën subsahariane dhe Azinë Jugore e Perëndimore.<ref>{{Harvnb|Claire|Marian|Deborah|Louise|2011|p=[https://books.google.com/books?id=ooyfeUTZCEIC&pg=PA137 137]}}; {{Harvnb|Close|2014|p=[https://books.google.com/books?id=TZvDBAAAQBAJ&pg=PA76 76]}}</ref> [[Skeda:Calhan High School Senior Classroom by David Shankbone.jpg|thumb|Klasë e maturantëve (klasa e dymbëdhjetë) në një shkollë të mesme në Shtetet e Bashkuara]] Arsimi i mesëm i lartë nis afërsisht në moshën 15-vjeçare dhe synon t'u japë nxënësve aftësitë dhe njohuritë e nevojshme për punësim ose për arsimin terciar. Zakonisht, kusht për pranimin është përfundimi i arsimit të mesëm të ulët. Lëndët janë më të larmishme dhe më komplekse, dhe nxënësit shpesh mund të zgjedhin mes disa prej tyre. Përfundimi me sukses zakonisht lidhet me një kualifikim formal, në formën e diplomës së shkollës së mesme.<ref>{{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA47 47–52]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=38–42}}</ref> Disa lloje arsimi pas arsimit të mesëm nuk bëjnë pjesë në arsimin terciar dhe klasifikohen si arsim pas të mesëm, por jo terciar. Për nga ndërlikueshmëria, ato i ngjajnë arsimit të mesëm, por priren të përqendrohen më shumë në formimin profesional për t'i përgatitur nxënësit për tregun e punës. <ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA59 59–63]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=43–45}}</ref> [[Skeda:Distributed Intelligent Systems Department laboratory.jpg|thumb|alt=Foto e studentëve në një laborator në Universitetin Politeknik Shtetëror të Shën Petersburgut|Studentë në një laborator në Universitetin Politeknik Shtetëror të Shën Petersburgut, në Rusi]] Në disa vende, arsimi terciar përdoret si sinonim i [[Arsimi i lartë|arsimit të lartë]], ndërsa në të tjera është term më i gjerë.<ref>{{Harvnb|OECD|2012|p=[https://books.google.com/books?id=_96M_SWnn4QC&pg=PA30 30]}}</ref> Arsimi terciar ndërtohet mbi bazat e arsimit të mesëm, por përqendrohet më ngushtë dhe më thellë në një fushë ose lëndë të caktuar. Përfundimi i tij çon në marrjen e një [[Shkalla akademike|shkalle akademike]]. Ai mund të ndahet në katër nivele: arsimi terciar me cikël të shkurtër, niveli bachelor, niveli master dhe niveli doktoral. Këto nivele shpesh formojnë një strukturë hierarkike, ku nivelet e mëvonshme varen nga përfundimi i atyre të mëparshme.<ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA69 69–71]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=46–47}}</ref> Arsimi terciar me cikël të shkurtër përqendrohet te aspektet praktike. Ai përfshin arsimim dhe formim të avancuar profesional, që i përgatit studentët për tregun e punës në profesione të specializuara.<ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA73 73–76]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=48–50}}</ref> Arsimi në nivelin bachelor, i quajtur edhe [[Arsimi universitar|arsim universitar]], zakonisht zgjat më shumë se arsimi terciar me cikël të shkurtër. Universitetet zakonisht e ofrojnë si kualifikim akademik të ndërmjetëm, përkatësisht si diplomë bachelor.<ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA81 81–84]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=51–54}}</ref> Arsimi në nivelin master është më i specializuar se arsimi universitar. Për përfundimin me sukses të shumë programeve kërkohet kërkim i pavarur në formën e një teze masteri.<ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA89 89–92]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=55–58}}</ref> Arsimi në nivelin doktoral çon në një kualifikim të avancuar kërkimor, zakonisht në formën e një diplome doktorature, siç është [[Doktor i Filozofisë]] (PhD). Zakonisht kërkohet dorëzimi i një punimi të gjerë akademik, siç është disertacioni. Nivelet më të avancuara përfshijnë studimet pasdoktorale dhe [[habilitimi]]n.<ref>{{Harvnb|OECD|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ&pg=PA97 97–100]}}; {{Harvnb|OECD|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ&pg=PA80 80–85]}}; {{Harvnb|UNESCO|2012|pp=59–61}}</ref> Pjesëmarrja e suksesshme në arsimin formal zakonisht sjell një formë certifikimi, e cila kërkohet për nivele më të larta arsimimi dhe për [[Certifikimi profesional|disa profesione]]. Mashtrimi i pazbuluar në provime, për shembull, përdorimi i një flete me përgjigje, kërcënon ta minojë këtë sistem nëse certifikohen studentë të pakualifikuar.<ref>{{Harvnb|Cizek|1999|p=[https://books.google.com/books?id=j8qQAgAAQBAJ&pg=PA73 73]}}; {{Harvnb|Marshall|2013|p=[https://books.google.com/books?id=QVaRAAAAQBAJ&pg=PA65 65]}}</ref> Në shumicën e vendeve, arsimi fillor dhe i mesëm janë falas. Kostoja e arsimit terciar ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin. Disa vende, si Suedia, Finlanda, Polonia dhe Meksika, ofrojnë arsim terciar falas ose me kosto të ulët. Në disa vende të tjera, si Shtetet e Bashkuara dhe Singapori, tarifat e shkollimit në arsimin terciar janë të larta dhe studentët shpesh duhet të marrin hua të konsiderueshme për të përballuar studimet.<ref>{{Harvnb|Hughes|2021|p=[https://books.google.com/books?id=y1olEAAAQBAJ&pg=PT56 56]}}; {{Harvnb|Shah|2009|loc=[https://books.google.com/books?id=lFRjq_2OZBAC&pg=PA208 Demanding to Be Served: Holding Governments to Account for Improved Access]}}; {{Harvnb|OECD|2013a|p=[https://books.google.com/books?id=Fmra8e5e1h0C&pg=PA225 225]}}; {{Harvnb|OECD|2007|p=[https://books.google.com/books?id=0cXVAgAAQBAJ&pg=PA125 125]}}</ref> Kostot e larta të arsimit mund të përbëjnë pengesë të rëndësishme për studentët në vendet në zhvillim, familjet e të cilëve mund të mos kenë mundësi të paguajnë tarifat shkollore, uniformat dhe tekstet mësimore.<ref>{{Harvnb|Bhalotra|Harttgen|Klasen|pp=[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000225956 1–2]}}</ref> === Të tjera === Literatura akademike diskuton shumë lloje të tjera të arsimit dhe bën dallimin mes [[Arsimi tradicional|arsimit tradicional]] dhe [[Arsimi alternativ|arsimit alternativ]]. Arsimi tradicional lidhet me praktika shkollimi të konsoliduara prej kohësh dhe të përhapura gjerësisht. Ai mbështetet te mësimdhënia e përqendruar te mësuesi dhe zhvillohet në një mjedis shkollor të rregulluar mirë. Rregulloret mbulojnë shumë aspekte të arsimit, si kurrikulën dhe oraret e fillimit e të mbarimit të mësimit.<ref>{{Harvnb|Liu|2023|p=[https://books.google.com/books?id=BAzWEAAAQBAJ&pg=PA1642 1642]}}; {{Harvnb|The Editors of Encyclopaedia Britannica|2023}}; {{Harvnb|Bryant|2001|p=[https://books.google.com/books?id=Qe_2b5K8inEC&pg=PA12 12]}}</ref> [[Skeda:Representation, Punch Denmark, 1889.jpg|thumb|alt=Pamje e një mësimi në shtëpi|Arsimi shtëpiak është një formë e arsimit alternativ.]] Arsimi alternativ është një term ombrellë për format e shkollimit që ndryshojnë nga qasja tradicionale mbizotëruese. Dallimet mund të lidhen me mjedisin e të nxënit, lëndët ose marrëdhënien mësues–nxënës. Shkollimi alternativ karakterizohet nga pjesëmarrja vullnetare, klasa e shkolla relativisht të vogla dhe mësimdhënia e përshtatur për individin. Kjo shpesh krijon një atmosferë më mikpritëse dhe emocionalisht më të sigurt. Arsimi alternativ përfshin shumë lloje, si shkollat me statut dhe programe të posaçme për fëmijët me vështirësi ose me dhunti të veçanta. Ai përfshin gjithashtu [[Arsimi shtëpiak|arsimin shtëpiak]] dhe [[moshkollimi]]n. Ka shumë tradita të shkollimit alternativ, si shkollat Montessori, [[Pedagogjia e Valdorfit|shkollat Valdorf]], {{ill|shkollat Round Square|en|Round Square}}, {{ill|shkollat Escuela Nueva|en|Escuela Nueva}}, shkollat e lira dhe [[Edukimi demokratik|shkollat demokratike]].<ref>{{Harvnb|OECD|2013|p=[https://books.google.com/books?id=mfb8AAAAQBAJ&pg=PA20 20]}}; {{Harvnb|Barr|Parrett|2003b|pp=[https://books.google.com/books?id=X2MZAQAAIAAJ 82–86]}}; {{Harvnb|The Editors of Encyclopaedia Britannica|2023}}; {{Harvnb|Aron|2006|pp=[https://books.google.com/books?id=E-g5OAAACAAJ 3–4]}}; {{Harvnb|Sliwka|2008|pp=93–96}}</ref> Arsimi alternativ përfshin edhe arsimin e popujve indigjenë, i cili përqendrohet te përcjellja e njohurive dhe aftësive që burojnë nga trashëgimia indigjene dhe përdor metoda si rrëfimi e tregimi.<ref>{{Harvnb|Jacob|Cheng|Porter|2015|p=[https://books.google.com/books?id=uvtNBgAAQBAJ&pg=PA3 3]}}; {{Harvnb|Iseke|2013|pp=[https://www.jstor.org/stable/10.1525/irqr.2013.6.4.559 559–560]}}; {{Harvnb|Reyhner|Singh|2021}}</ref> Lloje të tjera të shkollave alternative përfshijnë shkollat gurukul në Indi,<ref>{{Harvnb|Johnson|2009|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1004 Gurukula]}}</ref> shkollat medrese në Lindjen e Mesme<ref>{{Harvnb|Bowker|2003|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780192800947.001.0001/acref-9780192800947-e-4426?rskey=Q7d2v0&result=1 Madrasa]}}</ref> dhe jeshivat e traditës judaike.<ref>{{Harvnb|Bowker|2003|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780192800947.001.0001/acref-9780192800947-e-8089?rskey=Ba4XPQ&result=1 Yeshivah]}}</ref> Disa dallime përqendrohen te grupet që marrin arsim. Kategoritë sipas moshës së nxënësve përfshijnë arsimin për fëmijë, adoleshentë, të rritur dhe të moshuar.<ref>{{Harvnb|Bullard|Hitz|1997|pp=[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10901029708549133 15–22]}}; {{Harvnb|DeVitis|Irwin-DeVitis|2010|pp=[https://books.google.com/books?id=fp585V0f7ucC&pg=PR11 xi–xiii]}}; {{Harvnb|Lee|2021|pp=[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01488376.2021.1908483 714–715]}}</ref> Kategoritë sipas [[Gjinia biologjike|gjinisë biologjike]] së nxënësve përfshijnë [[monoedukimi]]n dhe [[koedukimi]]n.<ref>{{Harvnb|Epstein|Gambs|2001|p=[https://books.google.com/books?id=7SXhBdqejgYC&pg=PA986 986]}}</ref> [[Pedagogjia speciale|Arsimi special]] është arsim i përshtatur posaçërisht për të përmbushur nevojat e veçanta të nxënësve me aftësi të kufizuara. Ajo mbulon forma të ndryshme të dëmtimeve në nivelet intelektuale, shoqërore, komunikuese dhe fizike. Synon të kapërcejë sfidat që sjellin këto dëmtime dhe, në këtë mënyrë, t’u mundësojë nxënësve të prekur qasje në një strukturë të përshtatshme arsimore. Në kuptimin më të gjerë, arsimi special përfshin edhe arsimin për fëmijët me [[Dhuntia|dhunti të veçanta]], të cilëve u nevojiten kurrikula të përshtatura për të arritur potencialin e tyre të plotë.<ref>{{Harvnb|Mazurek|Winzer|1994|p=[https://books.google.com/books?id=zOl_hpr0MiEC&pg=PR17 xvii]}}; {{Harvnb|Tomlinson|2012|p=[https://books.google.com/books?id=r9IJB4NWhP8C&pg=PA73 73]}}; {{Harvnb|HarperCollins staff|2023a}}</ref> Klasifikimet sipas metodës së mësimdhënies përfshijnë arsimin e përqendruar te mësuesi, ku mësuesi zë vendin kryesor në përcjelljen e informacionit te nxënësit, dhe [[Mësimi me nxënësin në qendër|arsimin e përqendruar te nxënësi]], ku nxënësit marrin një rol më aktiv dhe më të përgjegjshëm në përcaktimin e veprimtarive në klasë.<ref>{{Harvnb|Emaliana|2017|pp=59–61}}</ref> Për arsimin e qëllimshëm, të nxënit dhe mësimdhënia zhvillohen me një qëllim të qartë. Arsimi i pavetëdijshëm ndodh vetvetiu, pa u planifikuar ose drejtuar me vetëdije.<ref>{{harvnb|Jackson|2011|pp=[https://books.google.com/books?id=j4xx_uHSVgEC&pg=PA73 73–76]}}</ref> Kjo mund të ndodhë pjesërisht përmes [[personaliteti]]t të mësuesve dhe të rriturve, të cilët mund të ndikojnë tërthorazi në zhvillimin e personalitetit të nxënësit.<ref>{{harvnb|Main|2012|pp=[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1111/j.1469-5812.2010.00643.x 82–83]}}</ref> {{ill|Arsimi i bazuar në dëshmi|en|Evidence-based education}} përdor studime shkencore për të përcaktuar se cilat metoda arsimore funksionojnë më mirë. Qëllimi i tij është të maksimizojë efektivitetin e praktikave dhe politikave arsimore duke u siguruar që ato të mbështeten në {{ill|dëshmitë empirike|en|Empirical evidence|lt=dëshmitë empirike}} më të mira në dispozicion. Ai përfshin mësimdhënien e bazuar në dëshmi, të nxënit e bazuar në dëshmi dhe kërkimet mbi efektivitetin e shkollave.<ref>{{harvnb|Wagner|Deindl|Schmölzer|2023|p=[https://books.google.com/books?id=DzCxEAAAQBAJ&pg=PA99 99]}}; {{harvnb|Brown|Williams|2005|pp=[https://books.google.com/books?id=BGW1DwAAQBAJ&pg=PA3 3–4]}}; {{harvnb|Cook|Tankersley|Landrum|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=AVmVCwAAQBAJ&pg=PA9 9–10]}}; {{harvnb|Bearman|2005|p=[https://books.google.com/books?id=BGW1DwAAQBAJ&pg=PA27 27]}}</ref> [[Autodidaktizmi]], ose vetëarsimimi, zhvillohet pa udhëzimin e mësuesve dhe institucioneve. Ai ndodh kryesisht në arsimin e të rriturve dhe karakterizohet nga liria për të zgjedhur çfarë dhe kur të studiohet, gjë që mund ta bëjë përvojën e të nxënit më përmbushëse. Mungesa e strukturës dhe e udhëzimit mund të çojë në të nxënë pa një drejtim të caktuar, ndërsa mungesa e {{ill|reagimit korrigjues|en|Corrective feedback|lt=reagimit të jashtëm korrigjues}} mund t'i bëjë autodidaktët të zhvillojnë ide të gabuara dhe ta vlerësojnë pasaktë përparimin e tyre në të nxënë.<ref>{{harvnb|Jarvis|2012|p=[https://books.google.com/books?id=lqGaMNgraXIC&pg=PA44 44]}}; {{harvnb|Morgan|Trofimova|Kliucharev|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=p3R0DwAAQBAJ&pg=PT75 75–76]}}; {{harvnb|Tiem|Moseley|Dessinger|2012|pp=[https://books.google.com/books?id=PVicUnsMex8C&pg=PA261 261–262]}}; {{harvnb|Chou|Zou|2020|pp=1–3}}</ref> Autodidaktizmi lidhet ngushtë me arsimin e vazhdueshëm, një proces të nxëni që vazhdon gjatë gjithë jetës së njeriut.<ref>{{harvnb|Field|2009|p=[https://books.google.com/books?id=jTH6Upca0kgC&pg=PA89 89]}}</ref> Kategoritë e arsimit sipas lëndës përfshijnë [[Arsimi shkencor|arsimin shkencor]], {{ill|edukimin gjuhësor|en|Language education|lt=edukimin gjuhësor}}, arsimin artistik, [[Edukimi fetar|edukimin fetar]], [[Edukimi fizik|edukimin fizik]] dhe [[Edukimi seksual|edukimin seksual]].<ref>{{harvnb|UNESCO|2012|pp=73–75}}; {{harvnb|Berry|2016|pp=459–460}}; {{harvnb|Li|2006|p=[https://books.google.com/books?id=shYOjH8xWNEC&pg=PA6 6]}}</ref> Në [[Mësimi në distancë|mësimin në distancë]] përdoren mjete të posaçme, si radioja ose faqet e internetit. Shembuj të tij janë mësimi elektronik (përdorimi i kompjuterëve), {{ill|mësimi përmes pajisjeve celulare|en|M-learning|lt=mësimi përmes pajisjeve celulare}} dhe [[Shkolla virtuale|arsimi në internet]]. Këto shpesh marrin formën e [[Arsim i hapur|arsimit të hapur]], ku kurset dhe materialet vihen në dispozicion me pengesa minimale për qasjen në to. Ato dallojnë nga arsimi i zakonshëm në klasë ose në mjedise fizike. Disa forma të arsimit në internet nuk janë arsim i hapur, si programet e plota universitare në internet që ofrohen nga disa universitete.<ref>{{harvnb|Adarkwah|2021|p=258}}; {{harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA7 7–9]}}; {{harvnb|Bowen|Gelpi|Anweiler|2023|loc=Global Trends in Education}}; {{harvnb|Zawacki-Richter|Conrad|Bozkurt|Aydin|2020|pp=319–321}}; {{harvnb|Hartnett|2016|pp=[https://books.google.com/books?id=P_K9CwAAQBAJ 6–7]}}</ref> Arsimi shtetëror, i quajtur edhe arsim publik,{{Efn|Në disa rajone, këta dy terma kanë kuptime të ndryshme. Për shembull, në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]], {{ill|shkollat publike në Mbretërinë e Bashkuar|en|Public school (United Kingdom)|lt=shkollat publike}} drejtohen nga institucione private dhe kërkojnë pagesë, ndërsa shkollat shtetërore kontrollohen nga qeveria dhe ofrojnë arsim falas.<ref>{{harvnb|Dolgopolov|2016|p=[https://books.google.com/books?id=LAKQCwAAQBAJ&pg=PA272 272]}}; {{harvnb|Todd|Hancock|2005|p=[https://books.google.com/books?id=RGiIAgAAQBAJ&pg=PA196 196]}}</ref>}} financohet dhe kontrollohet nga qeveria dhe është i hapur për publikun e gjerë. Zakonisht nuk kërkon pagesë tarife shkollimi dhe, për këtë arsye, është një formë e [[Arsimi falas|arsimit falas]]. Përkundrazi, arsimi privat financohet dhe administrohet nga institucione private. Shkollat private shpesh kanë një proces pranimi më përzgjedhës dhe ofrojnë arsim me pagesë, duke marrë tarifa shkollimi.<ref>{{harvnb|Hill|Pierce|Guthrie|2009|p=[https://books.google.com/books?id=_f6sNcXeW0YC&pg=PA30 30]}}; {{harvnb|OUP staff}}; {{harvnb|Cobb|Glass|2021|p=[https://books.google.com/books?id=aF89EAAAQBAJ&pg=PA11 11]}}; {{harvnb|Collins staff}}; {{harvnb|Smith|Meier|2016|p=[https://books.google.com/books?id=jIkYDQAAQBAJ&pg=PT70 70]}}</ref> Një klasifikim më i hollësishëm përqendrohet te institucioni shoqëror përgjegjës për arsimin, si familja, shkolla, shoqëria civile, shteti dhe kisha.<ref>{{harvnb|Rosenkranz|Brackett|1872|pp=[https://books.google.com/books?id=HJhDAAAAIAAJ&pg=RA1-PA95 95]}}; {{harvnb|Harris|1881|pp=[https://www.jstor.org/stable/25100991 215–216]}}</ref> Arsimi i detyrueshëm është arsimi që njerëzit janë të detyruar ta marrin me ligj. Ai u përket kryesisht fëmijëve, të cilët duhet të ndjekin shkollën deri në një moshë të caktuar. Ai dallon nga arsimi vullnetar, të cilin njerëzit e ndjekin sipas zgjedhjes personale, pa ndonjë detyrim ligjor.<ref>{{harvnb|Monds|2022|p=111}}; {{harvnb|National Education League|1875|p=[https://www.jstor.org/stable/44763565 52]}}; {{harvnb|Quinn|2013|p=[https://books.google.com/books?id=yikDCAAAQBAJ&pg=PA27 27]}}</ref> == Roli në shoqëri == [[Skeda:NIH Medical Research Scholars Program (48050924987).jpg|thumb|alt=Foto e një studiuesi mjekësor|Profesionistët shumë të specializuar, si studiuesit në fushën e [[kërkimi mjekësor|kërkimit mjekësor]], shpesh kanë nevojë për arsimim të gjerë që të zotërojnë fushat e tyre dhe të kontribuojnë në shoqëri.]] Arsimi luan role të ndryshme në shoqëri, përfshirë fushat shoqërore, ekonomike dhe personale. Në nivel shoqëror, arsimi bën të mundur krijimin dhe ruajtjen e një [[Shoqëria|shoqërie]] të qëndrueshme ose mund të shërbejë si shtysë për transformimin e saj. Ai i ndihmon njerëzit të fitojnë aftësitë bazë të nevojshme për të ndërvepruar me mjedisin e tyre dhe për të përmbushur nevojat dhe dëshirat e tyre. Në shoqërinë moderne, kjo përfshin një gamë të gjerë aftësish, si të folurit, të lexuarit, të shkruarit, zgjidhja e problemeve të [[Aritmetika|aritmetikës]] dhe përdorimi i [[Teknologjia e informacionit dhe komunikimeve|teknologjisë së informacionit dhe komunikimeve]]. [[Shoqërizimi]] përfshin gjithashtu të mësuarit e normave mbizotëruese shoqërore dhe kulturore, si dhe të llojeve të sjelljes që konsiderohen të përshtatshme në kontekste të ndryshme. Arsimi mundëson kohezionin shoqëror, stabilitetin dhe paqen që u nevojiten njerëzve për t'u angazhuar në mënyrë produktive në veprimtaritë e përditshme. Shoqërizimi ndodh gjatë gjithë jetës, por ka rëndësi të veçantë në edukimin parafillor. Arsimi luan rol kyç në demokraci, duke rritur pjesëmarrjen qytetare përmes votimit dhe organizimit, si dhe përmes prirjes së tij për të nxitur mundësi të barabarta për të gjithë.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=14–15, 20, 212–216}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=37–38}}; {{Harvnb|Glaeser|Ponzetto|Shleifer|2007|pp=[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HUL.InstRepos:27867132 77–78]}}; {{Harvnb|Kantzara|2016|pp=[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781405165518.wbeose097.pub3 1–3]}}; {{Harvnb|Cantoni|Chen|Yang|Yuchtman|2017}}</ref> Në nivel ekonomik, njerëzit bëhen anëtarë produktivë të shoqërisë përmes arsimit, duke fituar aftësitë teknike dhe analitike të nevojshme për të ushtruar profesionin e tyre, për të prodhuar mallra dhe për t'u ofruar shërbime të tjerëve. Në shoqëritë e hershme kishte pak [[ndarja e punës|specializim]] dhe, përgjithësisht, çdo fëmijë mësonte shumicën e aftësive që i nevojiteshin komunitetit për të funksionuar. Shoqëritë moderne janë gjithnjë e më komplekse dhe shumë profesione zotërohen vetëm nga një numër relativisht i vogël njerëzish, të cilët marrin trajnim të specializuar krahas arsimit të përgjithshëm. Disa prej aftësive dhe prirjeve të mësuara për të funksionuar në shoqëri mund të bien ndesh me njëra-tjetrën, ndërsa vlera e tyre varet nga konteksti ku përdoren. Për shembull, kultivimi i prirjes për të qenë kureshtar dhe për të vënë në dyshim mësimet e vendosura nxit mendimin kritik dhe risinë, por në disa raste kërkohet bindje ndaj autoritetit për të siguruar stabilitetin shoqëror.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=15–16}}; {{Harvnb|Johnes|Portela|Thanassoulis|2017|pp=331–332}}; {{Harvnb|Paechter|2001|pp=[https://books.google.com/books?id=oIuOYpTQtTUC&pg=PA9 9–10]}}</ref> {{Multiple image | title=Të ardhurat dhe pasuria sipas nivelit arsimor (SHBA) |total_width=450 | image1= 2024 Median salary by education level, US.svg |caption1=Pagat vjetore mediane sipas niveleve arsimore ndryshonin me rreth trefish.<ref>{{Cite web |last1=Conte |first1=Niccolo |title=Charted: Salary by Education Level in the United States |url=https://www.visualcapitalist.com/charted-us-salary-by-education-level/ |publisher=Visual Capitalist |archive-url=https://web.archive.org/web/20250924183655/https://www.visualcapitalist.com/charted-us-salary-by-education-level/ |archive-date=2025-09-24 |date=2025-09-15 |url-status=live |language=en}}</ref> | image2= 2021 Median household wealth, by highest educational attainment - US.svg |caption2=Pasuria mediane e akumuluar e familjeve sipas niveleve arsimore ndryshonte me më shumë se 50-fish.<ref>Fig. 2 e {{Cite web |last1=Sullivan |first1=Briana |title=Wealth of Households: 2023 (P70BR-211) |url=https://www2.census.gov/library/publications/2025/demo/p70br-211.pdf |publisher=US Census Bureau |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726021914/https://web.archive.org/web/20250726021914/https://www2.census.gov/library/publications/2025/demo/p70br-211.pdf |archive-date=2025-07-26 |date=July 2025 |url-status=dead |language=en}}</ref> }} Duke i ndihmuar njerëzit të bëhen anëtarë produktivë të shoqërisë, arsimi nxit [[Rritja ekonomike|rritjen ekonomike]] dhe ul [[Varfëria|varfërinë]]. Ai i ndihmon punëtorët të aftësohen më shumë dhe kështu rrit cilësinë e mallrave dhe shërbimeve të prodhuara, çka sjell [[Begatia|begati]] dhe rritje të konkurrueshmërisë.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=6–8, 212–216}}; {{Harvnb|Allen|2011|pp=88–89}}; {{Harvnb|Krueger|Lindahl|2001|pp=[http://papers.nber.org/papers/w7591.pdf 1101–1103]}}</ref> Arsimi publik shpesh shihet si një investim afatgjatë në dobi të shoqërisë në tërësi. Norma e kthimit është veçanërisht e lartë për investimet në arsimin fillor.<ref>{{Harvnb|Allen|2011|pp=85–89}}; {{Harvnb|Johnes|Portela|Thanassoulis|2017|pp=331–332}}</ref> Përveç rritjes së begatisë ekonomike, ai mund të sjellë përparime teknologjike dhe shkencore, si dhe të ulë papunësinë duke nxitur njëkohësisht barazinë shoqërore.<ref>{{Harvnb|Chimombo|2005|pp=[https://home.hiroshima-u.ac.jp/cice/wp-content/uploads/2014/03/8-1-11.pdf 129–130]}}</ref> Niveli më i lartë arsimor lidhet me [[shkalla e lindshmërisë|shkallë më të ulëta të lindshmërisë]], pjesërisht sepse arsimi rrit ndërgjegjësimin për [[planifikimi familjar|planifikimin familjar]], krijon mundësi të reja për gratë dhe priret të rrisë [[mosha e martesës|moshën e martesës]].<ref>{{Harvnb|Götmark|Andersson|2020|pp=1–2}}</ref> Megjithatë, norma e kthimit nga arsimi mund të ndryshojë për shkak të [[mbikualifikimi]]t.<ref>{{Harvnb|Groot|Maassen van den Brink|2000}}</ref> Arsimi mund ta përgatisë një vend për t'iu përshtatur ndryshimeve dhe për t'u përballur me sukses me sfidat e reja. Ai mund të rrisë ndërgjegjësimin dhe të ndihmojë në zgjidhjen e [[Problemi global|problemeve bashkëkohore globale]], si [[ndryshimet klimatike]], [[qëndrueshmëria]] dhe thellimi i [[Pabarazia ekonomike|pabarazive]] mes të pasurve dhe të varfërve.<ref>{{Harvnb|Hicks|2004|pp=19–22}}; {{Harvnb|International Commission on the Futures of Education|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=AMNdEAAAQBAJ iii, 7–8]}}; {{Harvnb|Reimers|2020|p=[https://books.google.com/books?id=U84MEAAAQBAJ&pg=PR9 ix]}}; {{Harvnb|Hicks|2004a|pp=36–37}}</ref> Duke i ndërgjegjësuar nxënësit për mënyrën se si jeta dhe veprimet e tyre ndikojnë te të tjerët, arsimi mund t'i frymëzojë disa prej tyre të punojnë për një botë më të qëndrueshme dhe më të drejtë.<ref>{{Harvnb|Hicks|2004a|pp=41–42}}</ref> Kështu, arsimi shërben jo vetëm për të ruajtur status quo-në shoqërore, por mund të jetë edhe një mjet i [[zhvillimi shoqëror|zhvillimit shoqëror]].<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=20}}</ref> Kjo vlen edhe për ndryshimet në sektorin ekonomik. Për shembull, përparimet teknologjike, veçanërisht rritja e [[automatizimi]]t, shoqërohen me kërkesa të reja për fuqinë punëtore, të cilave arsimi mund të ndihmojë t'u përgjigjet.<ref>{{Harvnb|The economist data team|2018}}; {{Harvnb|Bonvillian|Sarma|2021|pp=[https://books.google.com/books?id=iBkSEAAAQBAJ&pg=PA1 1, 66]}}; {{Harvnb|Arquisola|2020|p=[https://books.google.com/books?id=hFYEEAAAQBAJ&pg=PA34 34]}}</ref> Ndryshimet mund t'i bëjnë të tepërta aftësitë dhe njohuritë që mësohen sot, ndërsa rëndësia kalon te fusha të tjera. Arsimi mund t'i përgatisë njerëzit për këto ndryshime duke përshtatur kurrikulën, duke futur lëndë si [[njohuritë digjitale]], duke nxitur aftësitë për përdorimin e teknologjive të reja<ref>{{Harvnb|Jong-Wha|2018}}; {{Harvnb|Krishnan|2020}}; {{Harvnb|Staats}}</ref> dhe duke përfshirë forma të reja arsimimi, si kurset masive të hapura në internet.<ref>{{Harvnb|Waks|2019|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-89680-9_10 183–184]}}</ref> Në nivel më individual, arsimi nxit [[Zhvillimi vetjak|zhvillimin vetjak]]. Kjo mund të përfshijë faktorë si të mësuarit e aftësive të reja, zhvillimi i talenteve, nxitja e [[Krijimtaria|krijimtarisë]] dhe rritja e njohjes së vetvetes, si dhe përmirësimi i aftësive për zgjidhjen e problemeve dhe [[Vendimmarrja|marrjen e vendimeve]].<ref>{{Harvnb|Taylor|1999|pp=531–532}}; {{Harvnb|Burman|Cooper|Ling|Stephenson|2005|pp=[https://books.google.com/books?id=zKf8WUrE3XUC&pg=PA42 42–43]}}</ref> Arsimi ka gjithashtu ndikime pozitive në shëndet dhe mirëqenie. Faktorët kryesorë që qëndrojnë pas këtyre ndikimeve janë se individët e arsimuar priren të jenë më të informuar për çështjet shëndetësore dhe ta përshtatin sjelljen e tyre në përputhje me to, kanë rrjete më të mira [[mbështetje shoqërore|mbështetjeje shoqërore]] dhe strategji përballimi, si dhe të ardhura më të larta, që u mundësojnë qasje te [[shërbimet shëndetësore]] cilësore.<ref>{{Harvnb|Raghupathi|Raghupathi|2020|pp=1–2, 20}}</ref> Rëndësia shoqërore e arsimit njihet çdo vit më 24 janar, në [[Dita Ndërkombëtare e Arsimit|Ditën Ndërkombëtare të Arsimit]]. [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e shpalli vitin 1970 ''Viti Ndërkombëtar i Arsimit''.<ref>{{Harvnb|UN|2023}}; {{Harvnb|UN|2023a}}</ref> == Roli i institucioneve == [[Skeda:Ministry of Education of China (20221020141115).jpg|thumb|alt=Fotografi e Ministrisë së Arsimit të Republikës Popullore të Kinës|Institucionet qeveritare, si [[Ministria e Arsimit e Republikës Popullore të Kinës|Ministria kineze e Arsimit]], ndikojnë në shumë aspekte të arsimit publik.]] Institucionet e organizuara luajnë rol kyç në aspekte të ndryshme të arsimit. Institucione si shkollat, universitetet, institucionet e formimit të mësuesve dhe ministritë e arsimit përbëjnë sektorin e arsimit. Ato ndërveprojnë me njëra-tjetrën dhe me aktorë të tjerë, si prindërit, komunitetet vendore, grupet fetare, [[Organizata joqeveritare|organizatat joqeveritare]], profesionistët e kujdesit shëndetësor, ata të [[Zbatimi i ligjit|zbatimit të ligjit]], platformat mediatike dhe udhëheqësit politikë. Shumë njerëz janë të përfshirë drejtpërdrejt në sektorin e arsimit, si nxënësit, mësuesit dhe drejtorët e shkollave, si dhe infermierët shkollorë dhe hartuesit e kurrikulave.<ref>{{Harvnb|UNESCO|2016|p=[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002447/244756e.pdf 54]}}; {{Harvnb|Gary|Crime|2017|p=[https://books.google.com/books?id=6dAlDwAAQBAJ&pg=PA7 7]}}</ref> Aspekte të ndryshme të arsimit formal rregullohen nga [[Politika arsimore|politikat]] e institucioneve qeveritare. Këto politika përcaktojnë moshën kur fëmijët duhet të ndjekin shkollën dhe oraret e mësimit, si dhe çështje që lidhen me mjedisin shkollor, si infrastruktura. Rregulloret përcaktojnë gjithashtu kualifikimet dhe kërkesat që duhet të përmbushin mësuesit. Një aspekt i rëndësishëm i politikës arsimore është kurrikula që përdoret në shkolla, kolegje dhe universitete. Kurrikula është një plan mësimor ose program të nxëni që i udhëzon nxënësit drejt arritjes së synimeve të tyre arsimore. Temat zakonisht përzgjidhen sipas rëndësisë së tyre dhe varen nga lloji i shkollës. Synimi i kurrikulave të shkollave publike është zakonisht të ofrojnë arsim gjithëpërfshirës dhe të gjithanshëm, ndërsa formimi profesional përqendrohet më shumë te aftësitë praktike specifike të një fushe. Kurrikulat mbulojnë edhe aspekte të tjera përveç temës që do të trajtohet, si metoda e mësimdhënies, objektivat që duhen arritur dhe standardet për vlerësimin e përparimit. Duke përcaktuar kurrikulat, institucionet qeveritare ndikojnë ndjeshëm në njohuritë dhe aftësitë që u përcillen nxënësve.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=74–77, 81–85}}; {{Harvnb|Hand|2014|pp=[https://books.google.com/books?id=i2eOBAAAQBAJ&pg=PA48 48–49]}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=7}}</ref> Shembuj të institucioneve qeveritare janë [[Ministria e Arsimit (Indi)|Ministria e Arsimit]] në Indi,<ref>{{Harvnb|MoE Staff}}</ref> {{ill|Departamenti i Arsimit Bazë|en|Department of Basic Education}} në Afrikën e Jugut,<ref>{{Harvnb|DBE Staff}}</ref> dhe {{ill|Sekretariati i Arsimit Publik|en|Secretariat of Public Education}} në Meksikë.<ref>{{Harvnb|SEP Staff}}</ref> [[Skeda:Flag of UNESCO (cropped).svg|thumb|alt=Logoja e UNESCO-s|Organizatat ndërkombëtare, si [[UNESCO]], kanë pasur ndikim të madh në formësimin e standardeve dhe politikave arsimore në mbarë botën.]] Organizatat ndërkombëtare luajnë gjithashtu rol kyç në arsim. Për shembull, UNESCO është organizatë ndërqeveritare që nxit arsimin në shumë mënyra. Një nga veprimtaritë e saj është të mbështesë politika arsimore, si traktati [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]], i cili përcakton se [[E drejta për arsim|arsimi është e drejtë njerëzore]] e të gjithë fëmijëve dhe të rinjve. Nisma «Arsim për të gjithë» synonte t'u ofronte arsim bazë të gjithë fëmijëve, adoleshentëve dhe të rriturve deri në vitin 2015; më pas ajo u zëvendësua nga nisma [[Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm]], konkretisht nga {{ill|Objektivi 4 i Zhvillimit të Qëndrueshëm|en|Sustainable Development Goal 4}}.<ref>{{Harvnb|UNESCO|2021|pp=[https://books.google.com/books?id=Dv4bEAAAQBAJ&pg=PA8 8–10]}}; {{Harvnb|Francois|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=wLyDDAAAQBAJ&pg=PA30 30–32]}}; {{Harvnb|Warren|2009|p=2}}; {{Harvnb|Yamada|2016|pp=[https://books.google.com/books?id=HeChDAAAQBAJ&pg=PA68 68–69]}}; {{Harvnb|Warren|Waltham|2009|p=42}}</ref> Politika të ndërlidhura përfshijnë [[Konventa kundër diskriminimit në arsim|Konventën kundër Diskriminimit në Arsim]] dhe nismën {{ill|E ardhmja e arsimit|en|Futures of Education}}.<ref>{{Harvnb|UNESCO}}; {{Harvnb|International Commission on the Futures of Education|2022|loc=[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707 Përmbledhje e shkurtër]}}; {{Harvnb|Lin|Spaulding|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=zBh1EAAAQBAJ&pg=PA222 222–224]}}</ref> Disa organizata me ndikim nuk janë ndërqeveritare, por joqeveritare. Për shembull, {{ill|Shoqata Ndërkombëtare e Universiteteve|en|International Association of Universities}} nxit bashkëpunimin dhe shkëmbimin e njohurive ndërmjet kolegjeve dhe universiteteve në mbarë botën, ndërsa {{ill|Bakaloreati Ndërkombëtar|en|International Baccalaureate}} ofron programe ndërkombëtare diplomimi.<ref>{{Harvnb|Francois|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=wLyDDAAAQBAJ&pg=PA30 30–32]}}; {{Harvnb|Curran|Rujas|Castejón|2022|pp=1–2}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2003|pp=239–241, 245–246}}</ref> Institucione si [[programi Erasmus]] lehtësojnë shkëmbimet e studentëve ndërmjet vendeve,<ref>{{Harvnb|Yeravdekar|Tiwari|2016|p=[https://books.google.com/books?id=ZitwDQAAQBAJ&pg=PT182 182]}}</ref> ndërsa nisma si [[Programi Fulbright]] ofrojnë shërbim të ngjashëm për mësuesit.<ref>{{Harvnb|Crawford|1986|p=81}}</ref> == Faktorët e suksesit arsimor == Suksesi arsimor, i quajtur edhe arritje e nxënësve dhe [[arritje akademike]], i referohet shkallës në të cilën arrihen synimet arsimore, për shembull, sasisë së njohurive dhe aftësive që fitojnë nxënësit. Për qëllime praktike, ai matet shpesh kryesisht përmes rezultateve zyrtare të provimeve, por ka edhe shumë tregues të tjerë, si normat e frekuentimit, të [[diplomimi]]t dhe të [[Braktisja e shkollës|braktisjes së shkollës]], qëndrimet e nxënësve dhe treguesit pas përfundimit të shkollës, si performanca e mëvonshme në punë, të ardhurat personale dhe normat e burgosjes.<ref>{{Harvnb|Schoen|2008|pp=[https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT339 301–303]}}; {{Harvnb|Karadağ|Bektaş|Çoğaltay|Yalçın|2017|pp=15, 17}}; {{Harvnb|Van Iddekinge|Arnold|Krivacek|Frieder|2024|pp=1972–1993}}</ref> Arritjet arsimore ndikohen nga disa faktorë, përfshirë faktorët [[Psikologjia|psikologjikë]], që lidhen me nxënësin si individ, dhe faktorët [[Sociologjia|sociologjikë]], që lidhen me mjedisin shoqëror të nxënësit. Faktorë të tjerë janë qasja në [[Teknologjia arsimore|teknologjinë arsimore]], cilësia e mësuesve dhe përfshirja e prindërve. Shumë prej këtyre faktorëve mbivendosen dhe ndikojnë te njëri-tjetri.<ref>{{Harvnb|Portes|1999|pp=489–491}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=5–6}}; {{Harvnb|Waller|2011|pp=106–107, 132–133}}; {{Harvnb|Danişman|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=7ifiDgAAQBAJ 271–272]}}; {{Harvnb|Haleem|Javaid|Qadri|Suman|2022|pp=275–276}}; {{Harvnb|Hughes|2009|p=90}}</ref> === Psikologjike === Në planin psikologjik, faktorët përkatës përfshijnë [[motivimi]]n, [[Inteligjenca njerëzore|inteligjencën njerëzore]] dhe personalitetin.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=96–97}}</ref> Motivimi është forca e brendshme që i shtyn njerëzit të angazhohen në të nxënë.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=107}}; {{Harvnb|Weiner|2000|pp=314–316}}; {{Harvnb|Helms|2006|loc=[https://www.encyclopedia.com/management/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/motivation-and-motivation-theory Motivation and Motivation Theory]}}</ref> Nxënësit e motivuar kanë më shumë gjasa të ndërveprojnë me përmbajtjen që duhet të mësojnë, duke marrë pjesë në veprimtari në klasë, si diskutimet; kjo shpesh çon në një kuptim më të thellë të lëndës. Motivimi mund t’i ndihmojë nxënësit edhe të kapërcejnë vështirësitë dhe pengesat. Një dallim i rëndësishëm është ai midis motivimit të brendshëm dhe atij të jashtëm. Nxënësit e motivuar nga brenda nxiten nga interesi për lëndën dhe vetë përvoja e të nxënit. Nxënësit e motivuar nga jashtë kërkojnë shpërblime të jashtme, si nota të mira dhe vlerësim nga bashkëmoshatarët. Motivimi i brendshëm priret të jetë më i dobishëm, pasi nxit kreativitetin dhe angazhimin, si edhe përkushtimin afatgjatë.<ref>{{Harvnb|Meece|Blumenfeld|Hoyle|1988|pp=[https://doi.org/10.1037/0022-0663.80.4.514 514–515]}}; {{Harvnb|McInerney|2019|pp=427–429}}; {{Harvnb|Honeybourne|2005|p=[https://books.google.com/books?id=2VxIIj-n8WYC&pg=PA80 80]}}; {{Harvnb|Dhiman|2017|p=[https://books.google.com/books?id=thTjDQAAQBAJ&pg=PA39 39]}}</ref> Psikologët e arsimit përpiqen të zbulojnë mënyra për ta rritur motivimin. Kjo mund të arrihet, për shembull, duke nxitur njëfarë gare mes nxënësve dhe duke ruajtur një ekuilibër midis reagimeve pozitive dhe negative, në formën e lavdërimeve dhe kritikave.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=107}}; {{Harvnb|Gallard|Garden|2011|pp=132–133}}</ref> Inteligjenca ndikon në mënyrën se si njerëzit reagojnë ndaj arsimit. Ajo është një cilësi mendore e lidhur me aftësinë për të mësuar nga përvoja, për të kuptuar dhe për të përdorur njohuritë e shkathtësitë për zgjidhjen e problemeve. Ata që marrin rezultate më të larta në matjet e inteligjencës priren të arrijnë rezultate më të mira në shkollë dhe të vazhdojnë në nivele më të larta arsimimi.<ref>{{Harvnb|Butler|Marsh|Sheppard|1985|pp=349–351}}; {{Harvnb|Sternberg|2022}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=109}}; {{Harvnb|Gallard|Garden|2011|pp=145–147}}</ref> Inteligjenca lidhet kryesisht me të ashtuquajturin IQ, një tregues numerik i standardizuar për vlerësimin e inteligjencës, që përqendrohet te aftësitë matematiko-logjike dhe verbale. Megjithatë, është argumentuar se ekzistojnë edhe {{ill|lloje të ndryshme inteligjence|en|Theory of multiple intelligences|lt=lloje të tjera inteligjence}}. Sipas psikologut [[Howard Gardner]], ekzistojnë forma të dallueshme të inteligjencës që u përkasin fushave si [[matematika]], [[logjika]], {{ill|njohja hapësinore|en|Spatial cognition}}, gjuha dhe muzika. Lloje të tjera ndikojnë në mënyrën se si një person ndërvepron me të tjerët dhe me veten. Këto lloje inteligjence janë kryesisht të pavarura nga njëra-tjetra; kjo do të thotë se dikush mund të shkëlqejë në njërin lloj, ndërsa të marrë rezultate të ulëta në një tjetër.<ref>{{Harvnb|Fogarty|Stoehr|2008|pp=[https://books.google.com/books?id=kOr34YoN9OYC&pg=PA6 6–7]}}; {{Harvnb|Grigorenko|2008|loc=[https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/multiple-intelligences-theory Multiple Intelligences Theory]}}; {{Harvnb|O'Brien|Flynn|2007|loc=[https://books.google.com/books?id=puvbzwaRBnQC&pg=PA73 Emotions, Inequalities and Care in Education]}}</ref> Sipas përkrahësve të teorisë së stileve të të nxënit, një faktor tjetër është mënyra e parapëlqyer e përvetësimit të njohurive dhe shkathtësive. Sipas tyre, nxënësit me stil dëgjimor të të nxënit e kanë të lehtë të kuptojnë leksionet dhe diskutimet e folura, ndërsa nxënësit me stil pamor përfitojnë nga informacioni i paraqitur në mënyrë vizuale, si në diagrame dhe video. Për të lehtësuar të nxënit efikas, mund të jetë e dobishme të përfshihen një larmi e gjerë mënyrash të të nxënit.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=130–131}}; {{Harvnb|Page|Page|2010|pp=[https://books.google.com/books?id=8UEuTrErvuAC&pg=PA36 36–37]}}; {{Harvnb|Skowron|2015|p=[https://books.google.com/books?id=LTWCDwAAQBAJ&pg=PT137 137]}}; {{Harvnb|Willingham|Hughes|Dobolyi|2015|pp=266–267}}; {{Harvnb|Pashler|McDaniel|Rohrer|Bjork|2008|pp=105–106}}</ref> Stilet e të nxënit janë kritikuar për mungesën e provave të qarta empirike mbi përfitimet për nxënësit dhe për mungesën e besueshmërisë së vlerësimit të tyre nga mësuesit.<ref>{{Harvnb|Rohrer|Pashler|2012|pp=634–635}}; {{Harvnb|Papadatou-Pastou|Gritzali|Barrable|2018}}</ref> Personaliteti i nxënësit mund të ndikojë gjithashtu në arritjet arsimore. Për shembull, tipare si {{ill|ndërgjegjshmëria|en|Conscientiousness}} dhe {{ill|hapja ndaj përvojës|en|Openness to experience}}, të përfshira në [[Pesë tiparet e mëdha të personalitetit|Pesëshen e Madhe të tipareve të personalitetit]], lidhen me suksesin akademik.<ref>{{Harvnb|Verbree|Maas|Hornstra|Wijngaards-de Meij|2021|p=1}}</ref> Faktorë të tjerë mendorë përfshijnë {{ill|vetëefikasitetin|en|Self-efficacy}}, [[vetëvlerësimi]]n dhe aftësitë metakognitive.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=96–97}}; {{Harvnb|Lane|Lane|Kyprianou|2004|pp=247–248}}</ref> === Faktorët sociologjikë === Faktorët sociologjikë nuk përqendrohen te tiparet psikologjike të nxënësve, por te mjedisi i tyre dhe pozita që zënë në shoqëri. Këta faktorë përfshijnë {{ill|Statusi socio-ekonomik|en|Socioeconomic status|lt=statusin socio-ekonomik}}, etninë, prejardhjen kulturore dhe [[Gjinia|gjininë]]. Studiuesit u kushtojnë vëmendje, sepse lidhen me pabarazinë dhe [[diskriminimi]]n. Për këtë arsye, ata luajnë rol kyç në hartimin e politikave që synojnë të zbusin pasojat e tyre.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=17}}; {{Harvnb|Bécares|Priest|2015|pp=1–2}}; {{Harvnb|Hart|2019|pp=582–583}}; {{Harvnb|Warren|2009|pp=4–5}}</ref> Statusi socio-ekonomik varet nga [[të ardhurat]], por përfshin edhe faktorë të tjerë, si {{ill|Siguria ekonomike|en|Economic security}}, [[statusi shoqëror]], [[klasa shoqërore]] dhe treguesit e [[Cilësia e jetës|cilësisë së jetës]].<ref>{{Harvnb|APA staff}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=146–149}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=123–125}}</ref> Statusi i ulët socio-ekonomik ndikon në mënyra të ndryshme te suksesi arsimor. Ai lidhet me zhvillim më të ngadaltë të aftësive njohëse në gjuhë dhe kujtesë, si dhe me norma më të larta të braktisjes së shkollës. Familjet e varfra mund të mos kenë para të mjaftueshme për të plotësuar nevojat bazë ushqimore të fëmijëve, duke penguar zhvillimin e tyre. Ato mund të mos kenë as mundësi të investojnë në mjete arsimore nxitëse, si lodra, libra dhe kompjuterë. Për më tepër, mund të mos jenë në gjendje të përballojnë tarifat e shkollimit në shkolla prestigjioze dhe ka më shumë gjasa që fëmijët e tyre të ndjekin shkolla në zona më të varfra. Këto shkolla priren të ofrojnë mësimdhënie me standard më të ulët, për shkak të mungesës së mësuesve ose të materialeve dhe mjediseve arsimore, si bibliotekat. Prindërit e varfër mund të mos kenë mundësi të paguajnë as mësime private nëse fëmijët e tyre mbeten prapa. Në disa raste, nxënësit nga familje të pafavorizuara ekonomikisht detyrohen ta braktisin shkollën për të siguruar të ardhura për familjet e tyre. Ata kanë gjithashtu më pak qasje në informacionin për arsimin e lartë dhe mund të hasin vështirësi shtesë për të marrë e shlyer kreditë studentore. Statusi i ulët socio-ekonomik ka edhe shumë pasoja të tërthorta negative, pasi lidhet me shëndet më të dobët fizik dhe [[Shëndeti mendor|mendor]]. Për këta faktorë, pabarazitë shoqërore në nivelin e prindërve shpesh përsëriten te fëmijët.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=146–149}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=123}}; {{Harvnb|APA staff}}; {{Harvnb|Maluccio|Hoddinott|Behrman|Martorell|2009|pp=734–735}}</ref> Prejardhja etnike lidhet me dallimet kulturore dhe pengesat gjuhësore, të cilat ua vështirësojnë nxënësve përshtatjen me mjedisin shkollor dhe ndjekjen e mësimeve. Faktorë të tjerë janë paragjykimet e hapura dhe të nënkuptuara, si dhe diskriminimi ndaj pakicave etnike. Kjo mund të ndikojë te vetëvlerësimi dhe motivimi i nxënësve, si edhe te qasja e tyre ndaj mundësive arsimore. Për shembull, mësuesit mund të kenë pikëpamje stereotipike edhe kur nuk shfaqin haptazi qëndrime {{ill|Racizmi|en|Racist|lt=raciste}}, çka mund t'i bëjë të vlerësojnë ndryshe rezultate të krahasueshme, në varësi të përkatësisë etnike të fëmijës.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=122}}; {{Harvnb|Archer|Francis|2006|pp=11–12}}; {{Harvnb|Isik|Tahir|Meeter|Heymans|2018|pp=1–2}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=166}}</ref> Historikisht, gjinia ka qenë një faktor qendror në arsim, pasi rolet e burrave dhe grave përcaktoheshin ndryshe në shumë shoqëri. Arsimi prirej t'u jepte përparësi të madhe burrave, të cilët pritej të siguronin jetesën e familjes. Ndërsa grave u pritej të kujdeseshin për shtëpinë dhe të rrisnin fëmijët, gjë që ua kufizonte shumicën e mundësive arsimore. Megjithëse këto pabarazi janë zvogëluar në shumicën e shoqërive moderne, dallimet gjinore në arsim vazhdojnë të ekzistojnë. Ndër të tjera, këto lidhen me anshmëritë dhe [[Stereotipi|stereotipet]] për rolin e gjinisë në arsim. Ato ndikojnë në fusha si [[Shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë|shkenca, teknologjia, inxhinieria dhe matematika]], të cilat shpesh paraqiten si fusha të dominuara nga burrat. Kjo i shkurajon nxënëset që t'i ndjekin ato.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=157–161}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=119}}; {{Harvnb|Sullivan|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=oTWoDwAAQBAJ&pg=PA3 3–7]}}</ref> Në raste të ndryshme, diskriminimi për shkak të gjinisë dhe faktorëve shoqërorë ndodh haptazi si pjesë e politikës zyrtare arsimore, siç janë {{ill|Trajtimi i grave nga talebanët|en|Treatment of women by the Taliban#Education|lt=kufizimet e rënda ndaj arsimimit të vajzave}} të vendosura nga [[Talibanët|talebanët]] në [[Afganistani|Afganistan]]<ref>{{Harvnb|Marsden|1998|p=[https://archive.org/details/talibanwarreligi0000mars/page/88/mode/2up 88]}}; {{Harvnb|Johnson|2018|p=[https://books.google.com/books?id=g2lNDwAAQBAJ&pg=PA74 74]}}</ref> dhe {{ill|Segregimi shkollor|en|School segregation}} i migrantëve dhe banorëve vendas në qytetet e Kinës, sipas sistemit {{ill|Hukou|en|Hukou}}.<ref>{{Harvnb|Xu|Wu|2022|pp=433–434}}; {{Harvnb|Musterd|2023|p=[https://books.google.com/books?id=7t7oEAAAQBAJ&pg=PA96 96]}}</ref> Një aspekt i shumë faktorëve shoqërorë lidhet me pritshmëritë që shoqërojnë stereotipet. Ato veprojnë si nga jashtë, përmes mënyrës se si njerëzit e tjerë reagojnë ndaj dikujt që i përket një grupi të caktuar, ashtu edhe nga brenda, përmes mënyrës se si personi i përvetëson këto stereotipe dhe vepron sipas tyre. Në këtë kuptim, pritshmëritë mund të shndërrohen në [[profeci vetëpërmbushëse]], duke sjellë rezultatet arsimore që parashikojnë. Kjo mund të ndodhë si me stereotipet pozitive, ashtu edhe me ato negative.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=116, 126–127}}</ref> === Teknologjia dhe të tjera === <div class="hatnote">''Shih edhe: {{ill|Kompjuterët në klasë|en|Computers in the classroom}}''</div> [[Teknologjia]] luan një rol tjetër të rëndësishëm në suksesin arsimor. Teknologjia arsimore lidhet zakonisht me përdorimin e pajisjeve moderne dixhitale, si kompjuterët. Por, në kuptimin më të gjerë, ajo përfshin një gamë të madhe burimesh dhe mjetesh për të nxënë, përfshirë mjete ndihmëse bazë që nuk kërkojnë përdorimin e makinerive, si librat dhe fletët e punës.<ref>{{Harvnb|Sampath|1981|pp=[https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC&pg=PA30 30–32]}}; {{Harvnb|Rosove|1973|pp=[https://books.google.com/books?id=f_kxVhGxQTcC&pg=PA120 120–122]}}</ref> [[Skeda:OLPC Haiti.jpg|thumb|right|alt=Foto e një grupi fëmijësh që po njihen me një kompjuter portativ|Një pajisje e nismës [[One Laptop per Child]] u prezantohet fëmijëve në Haiti]] Teknologjia arsimore mund të ndihmojë të nxënit në mënyra të ndryshme. Në formën e mediave, ajo shpesh shërben si burimi kryesor i informacionit në klasë. Kjo i mundëson mësuesit të përqendrojë kohën dhe energjinë te detyra të tjera, si planifikimi i mësimit, udhëzimi i nxënësve dhe vlerësimi i rezultateve arsimore.<ref>{{Harvnb|Sampath|1981|pp=[https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC&pg=PA30 30–32]}}</ref> Teknologjia arsimore mund ta bëjë informacionin më të kuptueshëm edhe duke e paraqitur me grafikë, audio dhe video, në vend që të përdorë vetëm tekst. Në këtë drejtim, elementet ndërvepruese mund ta bëjnë përvojën e të nxënit më tërheqëse, përmes [[Lojërat arsimore|lojërave arsimore]]. Teknologjia mund të përdoret për t'i bërë materialet mësimore të qasshme për shumë njerëz, për shembull përmes burimeve në internet. Ajo gjithashtu lehtëson bashkëpunimin ndërmjet nxënësve dhe komunikimin me mësuesit.<ref>{{Harvnb|Williams|Mehlinger|Powers|Baldwin|2003a|loc=[https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology Technology in Education]}}; {{Harvnb|Kimmons|2015|p=[https://books.google.com/books?id=XRliCgAAQBAJ&pg=PT664 664]}}; {{Harvnb|Haleem|Javaid|Qadri|Suman|2022|pp=275–276}}</ref> Përdorimi i [[Inteligjenca artificiale|inteligjencës artificiale]] në arsim premton mundësi të ndryshme, si krijimin e përvojave të reja të të nxënit për nxënësit dhe ndihmën për mësuesit në punën e tyre, por paraqet edhe rreziqe të reja që lidhen me privatësinë e të dhënave, {{ill|Halucinimi (inteligjenca artificiale)|en|Hallucination (artificial intelligence)|lt=informacionin e rremë}} dhe manipulimin.<ref>{{Harvnb|Gomathi|Mohanavel|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=c3iGEAAAQBAJ&pg=PT29 29–30]}}; {{Harvnb|Miao|Holmes|2023|p=7}}</ref> Organizata të ndryshme nxisin qasjen e nxënësve në teknologjitë arsimore, si nisma [[One Laptop per Child]], projekti i bibliotekave afrikane African Library Project dhe organizata indiane Pratham.<ref>{{Harvnb|Selwyn|2013|p=[https://books.google.com/books?id=LVs4z6El6uMC&pg=PA128 128]}}; {{Harvnb|Rodriguez-Segura|2022|pp=171–173}}; {{Harvnb|Corbridge|Harriss|Jeffrey|2013|p=[https://books.google.com/books?id=KJTC6lBm4QkC&pg=PA290 290]}}</ref> Infrastruktura shkollore ndikon gjithashtu në suksesin arsimor. Ajo përfshin aspektet fizike të shkollës, si vendndodhjen dhe madhësinë e saj, si dhe mjediset dhe pajisjet shkollore në dispozicion. Një mjedis i shëndetshëm dhe i sigurt, klasat e mirëmbajtura, mobiliet e përshtatshme për klasë, si dhe prania e një [[Biblioteka e shkollës|biblioteke]] dhe e një mense shkollore, priren të kontribuojnë në suksesin arsimor.<ref>{{Harvnb|Figueroa|Lim|Lee|2016|pp=273–276}}; {{Harvnb|Barrett|Treves|Shmis|Ambasz|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=Tf6jDwAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}</ref> Cilësia e mësuesit ndikon gjithashtu ndjeshëm në arritjet e nxënësve. Mësuesit e aftë dinë si t'i motivojnë dhe frymëzojnë nxënësit, si dhe mund t'ua përshtatin mësimdhënien aftësive dhe nevojave të tyre. Në këtë drejtim kanë rëndësi arsimimi dhe formimi i vetë mësuesit, si edhe përvoja e tij e mëparshme në mësimdhënie.<ref>{{Harvnb|Lareau|Ferguson|2018|p=[https://books.google.com/books?id=cVxtDwAAQBAJ&pg=PT114 114]}}; {{Harvnb|Moore|2004|p=[https://books.google.com/books?id=gQAVvZMKspsC&pg=PA52 52]}}; {{Harvnb|Winters|2012|pp=[https://books.google.com/books?id=zwxT1OKJ6zMC&pg=PA16 16–18]}}; {{Harvnb|Burroughs|Gardner|Lee|Guo|2019|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-16151-4_2 7–9]}}</ref> Një meta-analizë nga Engin Karadağ dhe kolegët e tij arrin në përfundimin se, krahasuar me faktorët e tjerë ndikues, faktorët që lidhen me shkollën dhe mësuesin kanë ndikimin më të madh në suksesin arsimor.<ref>{{Harvnb|Karadağ|2017|pp=325–330}}</ref> Përfshirja e prindërve gjithashtu i rrit arritjet dhe mund t'i bëjë fëmijët më të motivuar e më të përkushtuar, kur e dinë se prindërit kujdesen për përpjekjet e tyre në arsim. Kjo priret të sjellë rritje të vetëvlerësimit, përmirësim të vijueshmërisë dhe sjellje më konstruktive në shkollë. Përfshirja e prindërve përfshin edhe komunikimin me mësuesit dhe personelin tjetër shkollor, për t'i vënë palët e tjera në dijeni të problemeve aktuale dhe mënyrave si mund të zgjidhen ato.<ref>{{Harvnb|Danişman|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=7ifiDgAAQBAJ 271–272]}}; {{Harvnb|Schmid|Garrels|2021|pp=456–458}}; {{Harvnb|Shute|Hansen|Underwood|Razzouk|2011|pp=1–3}}</ref> Faktorë të tjerë me rëndësi, që diskutohen ndonjëherë në literaturën akademike, përfshijnë aspektet historike, politike, demografike, fetare dhe ligjore.<ref>{{Harvnb|Hughes|2009|p=90}}; {{Harvnb|Horwitz|2021|pp=107–109}}</ref> == Studimet e arsimit == ''Artikulli kryesor: {{ill|Shkencat e arsimit|en|Education sciences}}'' [[Skeda:LockeEducation1693.jpg|right|thumb|upright|alt=Foto e faqes së titullit të librit të John Locke-ut të vitit 1693, “Some Thoughts Concerning Education”|Libri i [[John Locke]]-ut, ''{{ill|Disa mendime rreth edukimit|en|Some Thoughts Concerning Education}}'', i vitit 1693, është një nga veprat themelore të studimeve të arsimit.<ref>{{Harvnb|Aitchison|2022|p=7}}</ref>]] Disiplina kryesore që studion arsimin quhet studime të arsimit, të njohura edhe si shkenca të arsimit. Ajo përpiqet të përcaktojë se si njerëzit e përcjellin dhe e përvetësojnë njohurinë, duke studiuar metodat dhe format e arsimit. Ajo merret me qëllimet, efektet dhe vlerën e tij, si edhe me kontekstet kulturore, shoqërore, qeveritare dhe historike që e formësojnë arsimin.<ref>{{Harvnb|Frankena|Burbules|Raybeck|2003|p=1877}}; {{Harvnb|Kassem|Mufti|Robinson|2006|p=xv}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=8–10}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=3–4}}</ref> Teoricienët e arsimit ndërthurin njohuri nga shumë fusha të tjera kërkimore, përfshirë [[Filozofia|filozofinë]], psikologjinë, sociologjinë, [[Shkenca ekonomike|shkencat ekonomike]], historinë, [[Politika|politikën]] dhe [[marrëdhëniet ndërkombëtare]]. Për shkak të këtyre ndikimeve, disa teoricienë pohojnë se studimet e arsimit nuk janë një disiplinë akademike e pavarur, si [[fizika]] ose historia, sepse metodat dhe objekti i tyre nuk janë përcaktuar aq qartë.<ref>{{Harvnb|Ward|2004|p=2}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=3–4}}</ref> Studimet e arsimit dallojnë nga programet e zakonshme të trajnimit, si përgatitja e mësuesve, sepse përqendrohen te analiza akademike dhe reflektimi kritik, duke shkuar përtej aftësive të nevojshme për t’u bërë mësues i mirë. Ato nuk kufizohen te arsimi formal, por shqyrtojnë të gjitha format dhe aspektet e arsimit.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=4}}; {{Harvnb|Ward|2004|p=1}}; {{Harvnb|Warren|2009|p=5}}</ref> Për studimin e dukurive arsimore përdoren metoda të ndryshme [[Metodologjia|kërkimore]]. Ato ndahen përafërsisht në qasje sasiore, cilësore dhe me metoda të përziera. Kërkimi sasior imiton metodat e [[Shkencat natyrore|shkencave natyrore]], duke përdorur matje të sakta numerike për të mbledhur të dhëna nga shumë vëzhgime dhe mjete statistikore për t’i analizuar ato. Ai synon të arrijë një kuptim objektiv dhe jopersonal. Kërkimi cilësor zakonisht përdor një kampion shumë më të vogël dhe synon të kuptojë në thellësi faktorë më subjektivë dhe personalë, si mënyra se si aktorë të ndryshëm e përjetojnë procesin arsimor. Kërkimi me metoda të përziera synon të ndërthurë të dhënat e mbledhura nga të dyja qasjet, për të arritur një kuptim të ekuilibruar dhe gjithëpërfshirës. Të dhënat mund të mblidhen në mënyra të ndryshme, për shembull përmes vëzhgimit të drejtpërdrejtë ose rezultateve të testeve, si edhe përmes intervistave dhe pyetësorëve.<ref>{{Harvnb|Cohen|Manion|Morrison|2018|pp=1, 31–33}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=29–30, 40–44, 57}}</ref> Disa projekte kërkimore studiojnë faktorët bazë që ndikojnë në të gjitha format e arsimit, ndërsa të tjera përqendrohen te një zbatim i caktuar, kërkojnë zgjidhje për probleme konkrete ose shqyrtojnë efektivitetin e projekteve dhe politikave arsimore.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=37}}</ref> Një projekt i madh përsëritjeje i vitit 2026 në shkencat shoqërore dhe të sjelljes, që përfshinte [[Hulumtimi arsimor|kërkimin arsimor]], zbuloi se u përsëritën afërsisht gjysma e pretendimeve të testuara, çka tregon një riprodhueshmëri të kufizuar.<ref>{{Harvnb|Tyner et al.|2026|pp=143–150|ref=Tyner et al.}}</ref> === Nënfushat === Studimet e arsimit përfshijnë disa nënfusha, si [[Pedagogjia]], [[Pedagogjia komparative]] dhe [[Filozofia e arsimit|filozofia]], psikologjia, [[Sociologjia e arsimit|sociologjia]], ekonomia dhe [[Historia e arsimit]].<ref>{{Harvnb|Warren|2009|pp=1–2}}; {{Harvnb|Noddings|1995|pp=[https://archive.org/details/philosophyofeduc00nodd/page/1 1–6]}}</ref> Filozofia e arsimit është degë e {{ill|Filozofia e zbatuar|en|Applied philosophy}} që shqyrton shumë nga supozimet themelore që qëndrojnë në themel të teorisë dhe praktikës së arsimit. Ajo e studion arsimin si proces dhe si disiplinë, duke u përpjekur të japë përkufizime të sakta për natyrën e tij dhe për mënyrën si ndryshon nga dukuri të tjera. Gjithashtu shqyrton qëllimin e arsimit, llojet e tij të ndryshme dhe mënyrën se si mund të konceptohen mësuesit, nxënësit dhe marrëdhënia mes tyre.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=5}}; {{Harvnb|Frankena|Burbules|Raybeck|2003|loc=[https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education Philosophy of Education]}}; {{Harvnb|Curtis|2011|pp=59–60}}</ref> Ajo përfshin etikën arsimore, e cila shqyrton pasojat morale të arsimit; për shembull, cilat parime etike e udhëheqin atë dhe si duhet t’i zbatojnë mësuesit këto parime në raste të veçanta. Filozofia e arsimit ka një histori të gjatë dhe është trajtuar në [[Filozofia e lashtë greke|filozofinë e lashtë greke]].<ref>{{Harvnb|Curtis|2011|pp=59–60}}; {{Harvnb|Coombs|1998|pp=555–556}}; {{Harvnb|Warren|Waltham|2009|pp=39–40}}</ref> Termi «pedagogji» përdoret ndonjëherë si sinonim i studimeve të arsimit, por, në kuptimin më të ngushtë, i referohet nënfushës që merret me metodat e mësimdhënies.<ref>{{Harvnb|Watkins|Mortimore|1999|pp=1–2|loc= 1: Pedagogy: What Do We Know?}}; {{Harvnb|Murphy|2003|pp=[https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml 9–10]}}; {{Harvnb|Salvatori|2003|p=[https://books.google.com/books?id=abocsyBzTMMC&pg=PA264 264]}}</ref> Ajo studion se si mund të realizohen qëllimet e arsimit, si për shembull përcjellja e njohurive ose zhvillimi i shkathtësive dhe i tipareve të karakterit.<ref>{{Harvnb|Peel|2023}}; {{Harvnb|Murphy|2003|pp=[https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml 9–10]}}; {{Harvnb|Gabriel|2022|p=[https://books.google.com/books?id=PreYEAAAQBAJ&pg=PT16 16]}}</ref> Ajo merret me metodat dhe praktikat e përdorura për mësimdhënie në shkollat e zakonshme. Disa përkufizime e kufizojnë këtë fushë vetëm te shkollat, por në kuptimin më të gjerë ajo përfshin të gjitha llojet e arsimit, përfshirë format e mësimdhënies jashtë shkollave.<ref>{{Harvnb|Anderson|2005|pp=[https://books.google.com/books?id=kzWq-oGRlNcC&pg=PA53 53–54]}}; {{Harvnb|Kraftl|2014|p=[https://books.google.com/books?id=B3CEAwAAQBAJ&pg=PT169 169]}}; {{Harvnb|McHugh|2016|p=[https://books.google.com/books?id=beLaDwAAQBAJ&pg=PA167 167]}}</ref> Në këtë kuptim të përgjithshëm, ajo shqyrton se si mësuesit mund t’u krijojnë nxënësve përvoja që ua përparojnë të kuptuarit e temës së studiuar dhe se si zhvillohet vetë të nxënët.<ref>{{Harvnb|Peel|2023}}; {{Harvnb|Murphy|2003|pp=[https://books.google.com/books?id=BjqQAgAAQBAJ&pg=PA9 9–10, 15–16]}}</ref> Psikologjia e arsimit studion se si zhvillohet arsimi në nivel mendor, veçanërisht se si përvetësohen njohuritë dhe shkathtësitë e reja, si dhe se si ndodh zhvillimi personal. Ajo shqyrton faktorët që ndikojnë në suksesin arsimor, mënyrën se si ata mund të ndryshojnë nga një individ te tjetri dhe shkallën në të cilën përgjegjësia i takon natyrës apo edukimit. Ndër teoritë psikologjike me ndikim në arsim janë [[biheviorizmi]], {{ill|Kognitivizmi|en|Cognitivism (psychology)}} dhe [[Konstruktivizmi (pedagogji)|konstruktivizmi]].<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=6, 96–97, 118}}; {{Harvnb|Gallard|Garden|2011|pp=132–133}}; {{Harvnb|Oliveira|Bittencourt|2019|p=[https://books.google.com/books?id=zuK3DwAAQBAJ&pg=PA9 9]}}</ref> Fusha të afërta janë neurologjia e arsimit dhe {{ill|Neuroshkenca arsimore|en|Educational neuroscience}}, të cilat merren me proceset dhe ndryshimet neuropsikologjike që shkaktohen nga të nxënët.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=89–90}}; {{Harvnb|Marquis|1942|pp=153–154}}; {{Harvnb|Ansari|Coch|2006|pp=146–151}}; {{Harvnb|Goswami|2006|pp=406–411}}</ref> Sociologjia e arsimit merret me mënyrën se si arsimi çon në socializim. Ajo shqyrton se si faktorët shoqërorë dhe [[Ideologjia|ideologjitë]] ndikojnë në llojin e arsimit që i ofrohet një personi dhe në suksesin e tij. Pyetje të afërta përfshijnë mënyrën se si arsimi ndikon te grupe të ndryshme të shoqërisë dhe se si përvojat arsimore mund të formësojnë {{ill|Identiteti personal|en|Personal identity|lt=identitetin personal}} e dikujt. Sociologjia e arsimit interesohet veçanërisht për shkaqet e pabarazive; përpjekjet për të identifikuar dhe zbutur faktorët që shkaktojnë pabarazi i bëjnë gjetjet e saj të rëndësishme për politikat arsimore.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=5, 145}}; {{Harvnb|Waller|2011|pp=106–107}}</ref> Dy shkolla me ndikim të mendimit janë {{ill|Teoria e konsensusit|en|Consensus theory}} dhe teoria e konfliktit. Teoricienët e konsensusit pohojnë se arsimi i sjell dobi shoqërisë në tërësi, duke i përgatitur njerëzit për rolet e tyre. Teoritë e konfliktit kanë një këndvështrim më negativ për pabarazitë që rezultojnë dhe e shohin arsimin si një forcë që [[klasa sunduese]] e përdor për të nxitur agjendën e vet.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=103–107, 114}}; {{Harvnb|Browne|2011|pp=[https://books.google.com/books?id=AQx7ntmy6HAC&pg=PA39 39–40]}}</ref> Ekonomia e arsimit është fusha e studimit që shqyrton mënyrën se si arsimi prodhohet, shpërndahet dhe konsumohet. Ajo përpiqet të përcaktojë se si duhen përdorur burimet për të përmirësuar arsimin; për shembull, duke shqyrtuar se deri në ç’masë përmirësohet cilësia e mësuesve kur u rritet paga. Pyetje të tjera lidhen me ndikimin e numrit më të vogël të nxënësve në klasë në suksesin arsimor dhe me mënyrën se si duhen investuar paratë në teknologji të reja arsimore. Kështu, ekonomia e arsimit i ndihmon hartuesit e politikave të vendosin se si t’i shpërndajnë burimet e kufizuara në mënyrën më efikase për të mirën e shoqërisë në tërësi. Ajo përpiqet gjithashtu të kuptojë rolin afatgjatë të arsimit në ekonominë e një vendi, përmes krijimit të një fuqie punëtore shumë të kualifikuar dhe rritjes së aftësisë së tij konkurruese. Një çështje e afërt janë përparësitë dhe mangësitë ekonomike të sistemeve të ndryshme arsimore.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=6, 8}}; {{Harvnb|Blaug|2014|pp=[https://books.google.com/books?id=upSjBQAAQBAJ&pg=PR7 xii–xiii]}}; {{Harvnb|Allen|2011|pp=85–86}}</ref> [[Skeda:Education index UN HDR 2007 2008.PNG|thumb|upright=1.5|alt=Hartë e botës që tregon Indeksin e Arsimit për vitet 2007/2008|Pedagogjia komparative përdor mjete si [[Indeksi i Arsimit]] për të krahasuar sistemet arsimore të vendeve të ndryshme. Vendet me rezultat të lartë paraqiten me të gjelbër, ndërsa e kuqja tregon rezultat të ulët.]] Pedagogjia komparative është disiplina që shqyrton dhe krahason sistemet arsimore. Krahasimet mund të bëhen nga një këndvështrim i përgjithshëm ose të përqendrohen te faktorë të veçantë, si aspektet shoqërore, politike apo ekonomike. Pedagogjia komparative zbatohet shpesh për vende të ndryshme, me qëllim vlerësimin e ngjashmërive dhe dallimeve në institucionet e tyre arsimore dhe në praktikat përkatëse, si dhe të pasojave të qasjeve të ndryshme. Ajo mund të ndihmojë për të mësuar nga vendet e tjera se cilat politika arsimore funksionojnë dhe si mund të përmirësohet sistemi arsimor i vendit të vet.<ref>{{Harvnb|Bartram|2009|pp=25–27}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=7}}; {{Harvnb|Le Play|2011|pp=159–162}}; {{Harvnb|Hebert|2023|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_1 1–2]}}</ref> Kjo praktikë njihet si huazim politikash dhe shoqërohet me shumë vështirësi, pasi suksesi i politikave mund të varet në masë të madhe nga konteksti shoqëror dhe kulturor i nxënësve dhe mësuesve. Një temë e afërt dhe e debatueshme lidhet me pyetjen nëse sistemet arsimore të vendeve të zhvilluara janë më të mira dhe duhen eksportuar në vende më pak të zhvilluara.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=8}}; {{Harvnb|Le Play|2011|pp=163–164, 171–172}}; {{Harvnb|Bartram|2009|pp=27–28, 33–35}}; {{Harvnb|Bennett|2023|p=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_7 114]}}; {{Harvnb|Tukdeo|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=Ysy-DwAAQBAJ 58–59]}}</ref> Tema të tjera kryesore janë [[Ndërkombëtarizimi i arsimit të lartë|ndërkombëtarizimi i arsimit]] dhe roli i arsimit në kalimin nga një regjim [[Regjimi autoritar|autoritar]] në demokraci.<ref>{{Harvnb|Le Play|2011|p=166}}; {{Harvnb|Buckner|2019|pp=315–316}}</ref> Historia e arsimit shqyrton zhvillimin e praktikave, sistemeve dhe institucioneve arsimore. Ajo trajton procese të ndryshme kryesore, shkaqet dhe pasojat e mundshme të tyre, si dhe lidhjet mes tyre.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|p=6}}</ref> === Qëllimet dhe ideologjitë === [[Skeda:Propaganda poster in a primary school - DPRK (2604154887).jpg|thumb|upright=1.2|alt=Poster propagandistik në një shkollë fillore në Korenë e Veriut|Poster propagandistik në një shkollë fillore në Korenë e Veriut. [[Autoritarizmi|Regjimet autoritare]] shpesh e përdorin arsimin për t’i indoktrinuar nxënësit.{{Sfn|Torabian|2022|p=[https://books.google.com/books?id=y1xwEAAAQBAJ&pg=PR7 vii]}}{{Sfn|Golosov|2017|p=[https://books.google.com/books?id=Fq41DwAAQBAJ&pg=PT91 91]}}]] Një temë qendrore në studimet mbi arsimin lidhet me pyetjen se si duhet të arsimohen njerëzit dhe cilat synime duhet ta udhëheqin këtë proces. Janë propozuar shumë qëllime të arsimit, si përvetësimi i njohurive dhe i shkathtësive, si edhe zhvillimi personal dhe kultivimi i tipareve të karakterit. Propozimet e zakonshme përfshijnë cilësi si [[kureshtja]], krijimtaria, racionaliteti dhe mendimi kritik, si edhe prirjen për të menduar, ndier dhe vepruar moralisht. Disa studiues përqendrohen te vlerat liberale që lidhen me [[Liria|lirinë]], [[Autonomia|autonominë]], [[Pluralizmi i vlerave|pluralizmin e vlerave]] dhe [[Mendjehapja|mendjehapjen]], ndërsa të tjerë u japin përparësi cilësive si bindja ndaj autoritetit, [[konformizmi]], pastërtia ideologjike, [[devotshmëria]] dhe besimi fetar.<ref>{{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#ContCurrAimsFuncScho 3.1 The Content of the Curriculum and the Aims and Functions of Schooling]}}; {{Harvnb|Siegel|2010|pp=[https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 3–9]}}; {{Harvnb|Gingell|Winch|2002|pp=[https://books.google.com/books?id=x3KFAgAAQBAJ&pg=PA10 10–13]}}; {{Harvnb|Brighouse|2009|pp=[https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-003 35–36, 42]}}; {{Harvnb|Curren|1996|loc=[https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/education-philosophy-of/v-1 Lead Section, 1 Philosophical Analysis and Theory]}}; {{Harvnb|Van Hiel|Van Assche|De Cremer|Onraet|2018|pp=1–2}}; {{Harvnb|Wardekker|2001|pp=101–114}}</ref> Disa teoricienë të arsimit përqendrohen te një qëllim i vetëm gjithëpërfshirës i arsimit dhe i shohin synimet më të veçanta si mjete për arritjen e tij.<ref>{{Harvnb|Haack|1981|pp=[https://www.jstor.org/stable/3750273 289–290, 293]}}; {{Harvnb|Siegel|Phillips|Callan|2018|loc=[https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/#SociEpisVirtEpisEpisEduc 3.3 Social Epistemology, Virtue Epistemology, and the Epistemology of Education]}}</ref> Në nivelin personal, ky qëllim shpesh shihet si ndihma që i jepet nxënësit për të bërë një jetë të mirë.<ref>{{Harvnb|Chazan|2022|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-83925-3_3 15–16]}}; {{Harvnb|Haack|1981|pp=[https://www.jstor.org/stable/3750273 289–291]}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA3 3–4]}}</ref> Në nivelin shoqëror, arsimi i bën njerëzit anëtarë produktivë të shoqërisë.<ref>{{Harvnb|Chazan|2022|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-83925-3_3 15–16]}}; {{Harvnb|Bowen|Gelpi|Anweiler|2023|loc=Introduction}}; {{Harvnb|Sewell|Newman|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ&pg=PA3 3–4, 7]}}</ref> Është e debatueshme nëse qëllimi parësor i arsimit është t’i sjellë dobi personit të arsimuar apo shoqërisë në tërësi.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=17–18}}; {{Harvnb|Reid|2018|p=[https://books.google.com/books?id=9bR2DwAAQBAJ&pg=PT190 190]}}; {{Harvnb|Kiracofe|Hirth|Hutton|2022|p=[https://books.google.com/books?id=w8lfEAAAQBAJ&pg=PA19 19]}}; {{Harvnb|Kemmis|Edwards-Groves|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=fFM7DwAAQBAJ 2–3]}}</ref> Ideologjitë arsimore janë sisteme supozimesh dhe parimesh themelore filozofike, të cilat mund të përdoren për të interpretuar, kuptuar dhe vlerësuar praktikat dhe politikat ekzistuese arsimore. Ato trajtojnë edhe çështje të tjera përveç qëllimeve të arsimit, si temat që mësohen dhe mënyra si strukturohet veprimtaria e të nxënit. Tema të tjera përfshijnë rolin e mësuesit, mënyrën si duhet vlerësuar përparimi në arsim dhe mënyrën si duhet të strukturohen kornizat institucionale dhe politikat. Ka shumë ideologji dhe ato shpesh mbivendosen në mënyra të ndryshme. Ideologjitë me në qendër mësuesin theksojnë rolin e mësuesit në përcjelljen e njohurive te nxënësit, ndërsa ideologjitë me në qendër nxënësin u japin nxënësve një rol më aktiv në këtë proces. Ideologjitë e bazuara te procesi përqendrohen te mënyra si duhet të zhvillohen proceset e mësimdhënies dhe të të nxënit; ato dallojnë nga ideologjitë e bazuara te produkti, të cilat e trajtojnë arsimin nga këndvështrimi i rezultatit që synohet të arrihet. Ideologjitë [[Konservatizmi|konservatore]] mbështeten në praktika tradicionale e të mirëpërcaktuara, ndërsa [[Pedagogjia progresive|ideologjitë progresive]] theksojnë risinë dhe krijimtarinë. Kategoritë e tjera përfshijnë [[humanizmi]]n, [[romanticizmi]]n, esencializmin, enciklopedizmin dhe [[pragmatizmi]]n, si edhe ideologjitë [[Autoritarizmi|autoritare]] dhe demokratike.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=26–31}}; {{Harvnb|Bartram|2009|p=28}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=22–25}}</ref> === Teoritë e të nxënit === Teoritë e të nxënit përpiqen të shpjegojnë se si ndodh të nxënit. Ndër teoritë më me ndikim janë [[Biheviorizmi]], kognitivizmi dhe konstruktivizmi. Biheviorizmi e sheh të nxënit si ndryshim të sjelljes në përgjigje të stimujve mjedisorë. Kjo ndodh duke i paraqitur nxënësit një stimul, duke e lidhur atë me përgjigjen e dëshiruar dhe duke përforcuar këtë çift [[Modeli stimul–përgjigje|stimul–përgjigje]]. Kognitivizmi e sheh të nxënit si ndryshim të strukturave njohëse dhe përqendrohet te proceset mendore të ruajtjes, rikthimit dhe përpunimit të informacionit. Konstruktivizmi pohon se të nxënit bazohet në përvojën personale të secilit individ dhe i kushton më shumë rëndësi ndërveprimeve shoqërore dhe mënyrës se si nxënësi i interpreton ato. Këto teori kanë pasoja të rëndësishme për mënyrën e mësimdhënies. Për shembull, bihevioristët priren të përqendrohen te ushtrimet përsëritëse, ndërsa kognitivistët mund të mbështesin përdorimin e teknikave mnemonike dhe konstruktivistët priren të përdorin strategji të [[të nxënit bashkëpunues]].<ref>{{Harvnb|Atienza|2010|p=130}}; {{Harvnb|Dreeben|2010|pp=[https://books.google.com/books?id=iogMlHuG0tsC&pg=PA178 178–179]}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=92}}; {{Harvnb|Kimble|2023}}.</ref> Sipas teorive të ndryshme, të nxënit është më efikas kur bazohet në përvojën personale. Një faktor tjetër është synimi për një kuptim më të thellë, duke lidhur njohuritë e reja me ato ekzistuese, në vend që thjesht të mësohet përmendësh një listë faktesh të palidhura.<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=91–92}}; {{Harvnb|Smith|Ragan|2004|pp=[https://books.google.com/books?id=_cAkAAAAQBAJ&pg=PA152 152–154]}}.</ref> Një [[Teoria e zhvillimit|teori e rëndësishme e zhvillimit]] të të nxënit u propozua nga psikologu [[Jean Piaget]], i cili përshkruan katër faza nëpër të cilat kalojnë fëmijët drejt moshës madhore: faza sensomotorike, paraoperacionale, e operacioneve konkrete dhe e operacioneve formale. Këto korrespondojnë me nivele të ndryshme abstraksioni: fazat e hershme përqendrohen më shumë te veprimtaritë e thjeshta shqisore dhe motorike, ndërsa fazat e mëvonshme përfshijnë përfaqësime të brendshme më të ndërlikuara dhe përpunim informacioni në formën e [[Arsyetimi logjik|arsyetimit logjik]].<ref>{{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|pp=90–91}}; {{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=96–97}}.</ref> === Metodat e mësimdhënies === Metoda e mësimdhënies ka të bëjë me mënyrën se si mësuesi paraqet përmbajtjen, për shembull, nëse përdoret puna në grup në vend që të përqendrohet te të nxënit individual. Ka shumë metoda mësimdhënieje dhe ajo që është më efikase në një rast të caktuar varet nga faktorë si lënda, mosha e nxënësit dhe niveli i kompetencës së tij.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=81–85}}; {{Harvnb|Peel|2023}}; {{Harvnb|Murphy|2003|pp=[https://books.google.com/books?id=BjqQAgAAQBAJ&pg=PA5 5, 19–20]}}.</ref> Kjo pasqyrohet në faktin se sistemet moderne shkollore i ndajnë nxënësit në klasa të ndryshme sipas moshës, kompetencës, specializimit dhe gjuhës amtare, për të siguruar një proces të frytshëm të të nxënit. Lëndë të ndryshme shpesh përdorin qasje të ndryshme; për shembull, edukimi gjuhësor përqendrohet shpesh te të nxënit verbal, ndërsa edukimi matematikor ka të bëjë me mendimin abstrakt dhe simbolik, si edhe me [[Deduksioni|arsyetimin deduktiv]].<ref>{{Harvnb|Peel|2023}}; {{Harvnb|Salganik|Matheson|Phelps|1997|p=19}}.</ref> Një kërkesë qendrore për metodologjitë e mësimdhënies është të sigurojnë që nxënësi të mbetet i motivuar, qoftë nga interesi dhe kureshtja, qoftë përmes shpërblimeve të jashtme.<ref>{{Harvnb|Peel|2023|loc=§ The teaching-learning situation}}.</ref> Metoda e mësimdhënies përfshin edhe përdorimin e mjeteve mësimore, si librat, fletët e punës dhe regjistrimet audiovizuale, si edhe përdorimin e një forme testi ose vlerësimi për të matur përparimin në të nxënë. [[Vlerësimi arsimor]] është procesi i dokumentimit të njohurive dhe aftësive të nxënësit; ai mund të jetë formal ose joformal dhe mund të kryhet para, [[Vlerësimi formues|gjatë]] ose [[Vlerësimi përmbledhës|pas veprimtarisë së të nxënit]]. Një aspekt i rëndësishëm pedagogjik në shumë forma të arsimit modern është se çdo mësim është pjesë e një veprimtarie më të gjerë arsimore, të udhëhequr nga një [[Programi mësimor|program mësimor]], i cili shpesh mbulon disa muaj ose vite.<ref>{{Harvnb|Peel|2023}}; {{Harvnb|Bukoye|2019|p=1395}}; {{Harvnb|Doukakis|Niari|Alexopoulos|Sfyris|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=32lpEAAAQBAJ&pg=PA71 71–72]}}; {{Harvnb|Lamprianou|Athanasou|2009|p=[https://books.google.com/books?id=4XsfEAAAQBAJ&pg=PA31 31]}}.</ref> Sipas [[herbartianizmi]]t, mësimdhënia ndahet në faza. Faza fillestare përbëhet nga përgatitja e mendjes së nxënësit për informacionin e ri. Më pas, idetë e reja i paraqiten nxënësit dhe lidhen me idetë që ai i njeh tashmë. Në fazat e mëvonshme, kuptimi kalon në një nivel më të përgjithshëm, përtej rasteve të veçanta, dhe idetë zbatohen më pas në praktikë.<ref>{{Harvnb|The Editors of Encyclopaedia Britannica|2014}}; {{Harvnb|Cordasco|1976|p=[https://books.google.com/books?id=UuKr3jgXad0C&pg=PA102 102]}}.</ref> == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e arsimit|en|History of education}}}} Historia e arsimit studion proceset, metodat dhe institucionet që përfshihen në mësimdhënie dhe të nxënë. Ajo përpiqet të shpjegojë se si këto kanë ndërvepruar me njëra-tjetrën dhe kanë formësuar praktikat arsimore deri në ditët e sotme.<ref>{{Harvnb|Ramsay|2008|pp=[https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PA283 283–287]}}; {{Harvnb|Briggs|2012|p=[https://books.google.com/books?id=TvFrNwp604kC&pg=PA168 168]}}; {{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=1–2}}.</ref> === Parahistoria === Arsimi në [[Parahistoria|parahistori]] zhvillohej si formë e [[Enculturimi|enkulturimit]] dhe përqendrohej te njohuritë e aftësitë praktike që lidheshin me nevojat e përditshme, si ushqimi, veshmbathja, strehimi dhe mbrojtja. Nuk kishte shkolla formale apo mësues të specializuar; këtë rol e kryenin shumica e të rriturve të komunitetit dhe të nxënit ndodhte në mënyrë joformale gjatë veprimtarive të përditshme, për shembull, kur fëmijët vëzhgonin dhe [[Imitimi|imitonin]] më të moshuarit. Për këto shoqëri gojore, [[Tregimtaria]] luante rol kyç në përcjelljen e ideve kulturore dhe fetare nga një brez te tjetri.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=5, 9–10, 12}}; {{Harvnb|Power|1970|pp=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=19 1–2]}}; {{Harvnb|Nwuzor|2017|p=[https://books.google.com/books?id=XaI7DwAAQBAJ&pg=PA104 104]}}.</ref>{{Efn|Hulumtimet mbi arsimin parahistorik shpesh mbështeten në studime të shoqërive gjuetare-mbledhëse që kanë mbijetuar deri në ditët e sotme.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|p=12}}</ref>}} Me [[Revolucioni neolitik|shfaqjen e bujqësisë]], rreth vitit 9000 p.e.s., nisi një ndryshim i ngadaltë arsimor drejt specializimit, pasi njerëzit u organizuan në grupe më të mëdha dhe u nevojitën aftësi më të ndërlikuara artizanale dhe teknike.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=12–13}}; {{Harvnb|Beaulieu|2018|p=[https://books.google.com/books?id=yMhQDwAAQBAJ&pg=PA28 28]}}.</ref> === Epoka e lashtë === Duke filluar nga mijëvjeçari i 4-t p.e.s. dhe gjatë mijëvjeçarëve pasues, praktikat arsimore nisën të ndryshonin ndjeshëm me [[shpikjen e shkrimit]] në rajone si [[Mesopotamia]], [[Egjipti i Lashtë]], lugina e Indusit dhe {{ill|Kina e lashtë|en|Ancient China}}.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|p=13}}; {{Harvnb|Friesen|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=0Ks-DwAAQBAJ&pg=PA17 17–19]}}; {{Harvnb|Kuskis|Logan|2014|p=[https://books.google.com/books?id=ZDaCBAAAQBAJ&pg=PT34 34]}}</ref>{{Efn|Nuk ka konsensus se kur u shpik saktësisht shkrimi, dhe forma të ndryshme të {{ill|proto-shkrimit|en|Proto-writing}} kanë ekzistuar shumë më herët.<ref>{{Harvnb|Kortti|2019|p=[https://books.google.com/books?id=Oh5HEAAAQBAJ&pg=PA6 6]}}; {{Harvnb|Crowley|Heyer|2015|p=[https://books.google.com/books?id=cl6kCgAAQBAJ&pg=PT70 70]}}</ref>}} Ky zhvillim pati ndikim të rëndësishëm në historinë e arsimit në tërësi. Shkrimi bëri të mundur ruajtjen, konservimin dhe përcjelljen e informacionit. Kjo lehtësoi zhvillime të mëvonshme të ndryshme, si krijimin e mjeteve arsimore, për shembull tekstet shkollore, dhe formimin e institucioneve, si shkollat.<ref>{{Harvnb|Hoskin|2021|pp=27–28}}; {{Harvnb|Friesen|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=0Ks-DwAAQBAJ&pg=PA17 17–18]}}; {{Harvnb|Kuskis|Logan|2014|p=[https://books.google.com/books?id=ZDaCBAAAQBAJ&pg=PT34 34]}}; {{Harvnb|Sampath|1981|p=[https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC&pg=PA30 30]}}</ref> [[Skeda:Plato's Academy mosaic from Pompeii.jpg|thumb|alt=Mozaik nga Pompei që paraqet Akademinë e Platonit|Akademia e Platonit shihet shpesh si shkolla e parë e arsimit të lartë. (Mozaik nga {{ill|Pompei|en|Pompeii}}).]] Një aspekt tjetër kyç i arsimit në lashtësi ishte krijimi i arsimit formal. Ai u bë i nevojshëm, sepse sasia e njohurive rritej bashkë me zhvillimin e qytetërimeve, ndërsa arsimi informal nuk mjaftonte për të përcjellë të gjitha njohuritë e nevojshme nga një brez te tjetri. Mësuesit vepronin si specialistë që përcillnin njohuri, ndërsa arsimi bëhej më abstrakt dhe më i shkëputur nga jeta e përditshme. Arsimi formal ishte ende mjaft i rrallë në shoqëritë e lashta dhe kufizohej te elitat intelektuale.<ref>{{Harvnb|Tillman|An|Robertson|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=esyxDwAAQBAJ&pg=PA62 62–63]}}; {{Harvnb|Green|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=mJegEAAAQBAJ&pg=PA16 16–17]}}; {{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=3, 5, 13, 15}}</ref> Ai përfshinte fusha si leximi dhe shkrimi, mbajtja e regjistrave, udhëheqja, jeta qytetare dhe politike, feja, si dhe aftësitë teknike që lidhen me profesione të caktuara.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=13–14}}; {{Harvnb|Tillman|An|Robertson|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=esyxDwAAQBAJ&pg=PA62 62–64]}}</ref> Arsimi formal solli një mënyrë të re mësimdhënieje, e cila i kushtonte më shumë rëndësi disiplinës dhe ushtrimeve të përsëritura sesa formave të mëparshme informale të arsimit.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=13–14}}; {{Harvnb|Tillman|An|Robertson|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=esyxDwAAQBAJ&pg=PA62 62–63]}}</ref> Dy arritje të arsimit të lashtë që diskutohen shpesh janë themelimi i [[Akademia e Platonit|Akademisë së Platonit]] në [[Greqia e Lashtë|Greqinë e Lashtë]], që ndonjëherë konsiderohet institucioni i parë i arsimit të lartë,<ref>{{Harvnb|Hughes|Gosney|2016|p=[https://books.google.com/books?id=OzR6CwAAQBAJ&pg=PA43 43]}}; {{Harvnb|Lynch|1972|p=[https://books.google.com/books?id=VaYV57QiQDYC&pg=PA47 47]}}</ref> dhe krijimi i Bibliotekës së Madhe të Aleksandrisë në Egjiptin e Lashtë, si një nga bibliotekat më prestigjioze të botës antike.<ref>{{Harvnb|El-Abbadi|2023|loc=Lead Section}}</ref> === Epoka mesjetare === [[Skeda:Archiginnasio ora blu Bologna.jpg|thumb|[[Universiteti i Bolonjës]] në Itali, i themeluar më 1088 e.s., është [[Lista e universiteteve më të vjetra në funksionim të vazhdueshëm|universiteti më i vjetër në botë që ka funksionuar pandërprerë]].]] Shumë aspekte të arsimit në periudhën mesjetare u formësuan nga traditat fetare. Në Evropë, [[Kisha Katolike Romake]] kishte ndikim të rëndësishëm mbi arsimin formal.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=5, 43–44}}; {{Harvnb|Young|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA110 109–111]}}; {{Harvnb|Craver|Philipsen|2011|p=[https://books.google.com/books?id=G8qoAwAAQBAJ&pg=PA361 361]}}</ref> Në [[Bota arabe|botën arabe]], feja e sapothemeluar e [[Islami]]t u përhap me shpejtësi dhe solli zhvillime të ndryshme arsimore gjatë [[Epoka e Artë Islame|Epokës së Artë Islame]], për shembull, duke ndërthurur njohuritë klasike me ato fetare dhe duke themeluar shkolla [[Medreseja|medresesh]].<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=5, 43–44, 47}}; {{Harvnb|Esposito|2003|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100125907 Madrasa]}}</ref> Në bashkësitë hebraike u themeluan yeshivat, institucione të kushtuara studimit të teksteve fetare dhe të [[Halakha|ligjit hebraik]].<ref>{{Harvnb|Bowker|2003|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780192800947.001.0001/acref-9780192800947-e-8089?rskey=Ba4XPQ&result=1 Yeshivah]}}; {{Harvnb|Walton|2015|p=[https://books.google.com/books?id=Jv9tCAAAQBAJ&pg=PA130 130]}}</ref> Në Kinë u krijua një sistem i gjerë arsimor shtetëror dhe provimesh, i ndikuar nga [[Konfucianizmi|mësimet konfuciane]].<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=70–71}}; {{Harvnb|Elman|2016|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780190622671.001.0001/acref-9780190622671-e-116 Civil Service Examinations]}}; {{Harvnb|Bastid|2021|p=[https://books.google.com/books?id=x3M3EAAAQBAJ&pg=RA2-PA10 10]}}</ref> Në rajone të tjera, si Afrika, Amerika, Evropa Veriore dhe Japonia, nisën të zhvilloheshin shoqëri të reja komplekse. Disa përvetësuan praktika arsimore ekzistuese, ndërsa të tjera zhvilluan tradita të reja.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=5, 43–44}}; {{Harvnb|Patzuk-Russell|2021|p=1}}</ref> Për më tepër, gjatë kësaj periudhe u themeluan institucione të ndryshme të arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor. Universitetet e para në Evropë ishin [[Universiteti i Bolonjës]], [[Universiteti i Parisit]] dhe Universiteti i Oksfordit.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=5, 60}}; {{Harvnb|Kemmis|Edwards-Groves|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=fFM7DwAAQBAJ&pg=PA50 50]}}</ref> Qendra të tjera me ndikim të arsimit të lartë ishin Universiteti Al-Karavijin në Marok,<ref>{{Harvnb|Aqil|Babekri|Nadmi|2020|p=[https://books.google.com/books?id=TGjvDwAAQBAJ&pg=PA156 156]}}</ref> [[Universiteti el-Ez'her]] në Egjipt,<ref>{{Harvnb|Cosman|Jones|2009|p=[https://books.google.com/books?id=-Jf5t1vFw1QC&pg=PA148 148]}}</ref> dhe [[Shtëpia e Urtësisë]] në Irak.<ref>{{Harvnb|Gilliot|2018|p=[https://books.google.com/books?id=P-pGDwAAQBAJ&pg=PT81 81]}}</ref> Një zhvillim tjetër kyç ishte krijimi i {{ill|esnafëve|en|Guild}}, shoqatave të zejtarëve të aftë dhe tregtarëve që kontrollonin ushtrimin e zanateve të tyre. Ata ishin përgjegjës për arsimin profesional, dhe anëtarët e rinj duhej të kalonin nëpër etapa të ndryshme për t'u bërë mjeshtër.<ref>{{Harvnb|Power|1970|pp=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=273 243–244]}}; {{Harvnb|Nicholas|2014|p=[https://books.google.com/books?id=92zXAwAAQBAJ&pg=PA129 129]}}</ref> === Epoka moderne === [[Skeda:Printer in 1568-ce.png|thumb|alt=Një gravurë druri e vitit 1568 që paraqet një shtypshkronjë të vjetër|Shpikja e makinës së shtypit i bëri materialet e shkruara gjerësisht të disponueshme dhe çoi në një rritje të ndjeshme të shkrim-leximit të përgjithshëm.]] Duke filluar nga periudha e hershme moderne, arsimi në Evropë gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] nisi të largohej ngadalë nga qasja fetare dhe të bëhej më [[Sekularizimi|laik]]. Ky zhvillim lidhej me vlerësimin në rritje të rëndësisë së arsimit dhe me zgjerimin e gamës së temave, përfshirë interesimin e ripërtërirë për tekstet e lashta letrare dhe programet arsimore.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=6, 81–83}}; {{Harvnb|Dekker|2023|pp=[https://books.google.com/books?id=C32mEAAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}; {{Harvnb|Grendler|2005|loc=[https://www.encyclopedia.com/history/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/education-europe Lead Section, § From the Renaissance to the Enlightenment]}}</ref> Kalimi drejt shekullarizimit u përshpejtua gjatë [[Epoka e Iluminizmit|Epokës së Iluminizmit]], e cila nisi në shekullin XVII dhe theksoi rolin e arsyes dhe të shkencave empirike.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=6, 100–101}}; {{Harvnb|Grendler|2005|loc=[https://www.encyclopedia.com/history/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/education-europe Lead Section, § From the Renaissance to the Enlightenment]}}</ref> [[Kolonizimi evropian]] ndikoi në arsim në kontinentin amerikan përmes nismave të [[Misionari i krishterë|misionarëve të krishterë]].<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=81–83}}; {{Harvnb|Lightman|2019|p=[https://books.google.com/books?id=yQj9CgAAQBAJ&pg=PA316 316]}}</ref> Në Kinë, sistemi arsimor shtetëror u zgjerua më tej dhe u përqendrua më shumë te mësimet e {{ill|Neokonfucianizmi|en|Neo-Confucianism}}.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=116–117}}; {{Harvnb|Elman|2016|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780190622671.001.0001/acref-9780190622671-e-116 Civil Service Examinations]}}</ref> Në [[Bota myslimane|botën myslimane]], shtrirja e arsimit formal u zgjerua dhe mbeti nën ndikimin e fesë.<ref>{{Harvnb|Johnson|Stearns|2023|pp=116–117}}</ref> Një zhvillim kyç në periudhën e hershme moderne ishte shpikja dhe përhapja e [[Makina e shtypit|makinës së shtypit]] në mesin e shekullit XV, e cila pati ndikim të thellë në arsimin e përgjithshëm. Ajo uli ndjeshëm koston e prodhimit të librave, të cilët më parë shkruheshin me dorë, dhe kështu zgjeroi përhapjen e dokumenteve të shkruara, përfshirë forma të reja si [[gazeta]]t dhe [[Pamfleti|pamfletet]]. Disponueshmëria më e madhe e materialeve të shkruara ndikoi shumë në nivelin e përgjithshëm të [[shkrim-leximi]]t të popullsisë.<ref>{{Harvnb|Ornstein|Levine|Gutek|Vocke|2016|p=[https://books.google.com/books?id=-nIcCgAAQBAJ&pg=PA78 78]}}; {{Harvnb|Danesi|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=GZOBAAAAQBAJ 169–170]}}; {{Harvnb|Poe|2011|pp=104–105, 112}}; {{Harvnb|Sampath|1981|p=[https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC&pg=PA30 30]}}</ref> Këto ndryshime përgatitën terrenin për zhvillimin e arsimit publik në shekujt XVIII dhe XIX. Gjatë kësaj periudhe u krijuan shkolla të financuara nga publiku, me synimin për t’u ofruar arsim të gjithëve.{{Efn|Për shembull, {{ill|Komisioni i Arsimit Kombëtar|en|Commission of National Education}} u themelua më 1773 si ministria e parë e arsimit në botë.<ref>{{cite book|author=Norman Davies|title=God's Playground: 1795 to the present|url=https://archive.org/details/godsplaygroundhi00norm_0|url-access=registration|access-date=2013-03-17|date=2005-02-28|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-12819-3|page=[https://archive.org/details/godsplaygroundhi00norm_0/page/167 167]|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author1=Ted Tapper|author2=David Palfreyman|title=Understanding Mass Higher Education: Comparative Perspectives On Access|url=https://books.google.com/books?id=riv0UCM90AMC&pg=RA2-PA140|access-date=2013-03-17|year=2005|publisher=RoutledgeFalmer|isbn=978-0-415-35491-2|page=140|language=en}}</ref>}} Kjo përbën dallim nga periudhat e mëparshme, kur arsimi formal ofrohej kryesisht nga shkolla private, institucione fetare dhe mësues privatë.<ref>{{Harvnb|Scott|Vare|2020|pp=[https://books.google.com/books?id=k1YAEAAAQBAJ&pg=PT54 54–56]}}; {{Harvnb|Schuknecht|2020|pp=[https://books.google.com/books?id=TvwAEAAAQBAJ&pg=PA40 40–41]}}; {{Harvnb|Bowen|Gelpi|Anweiler|2023|loc=Western Education in the 19th Century}}; {{Harvnb|Gross|2018|pp=[https://books.google.com/books?id=uflADwAAQBAJ&pg=PA1 1–3, 9–11]}}; {{Harvnb|Archer|2013|p=[https://books.google.com/books?id=jZxtAAAAQBAJ&pg=PA326 326]}}</ref> Qytetërimi i [[Aztekët|aztekëve]] ishte përjashtim në këtë drejtim, pasi arsimi formal ishte i detyrueshëm për të rinjtë, pavarësisht nga shtresa shoqërore, që në shekullin XIV.<ref>{{Harvnb|Reagan|2005|p=[https://books.google.com/books?id=bCGRAgAAQBAJ&pg=PA108 108]}}; {{Harvnb|Murphy|2014|p=[https://books.google.com/books?id=aX9hDwAAQBAJ&pg=PA80 80]}}; {{Harvnb|Kte'pi|2013|p=[https://books.google.com/books?id=Yub3CwAAQBAJ&pg=PT63 63]}}</ref> Ndryshime të lidhura ngushtë me këtë zhvillim synonin ta bënin arsimin të detyrueshëm dhe falas për të gjithë fëmijët deri në një moshë të caktuar.<ref>{{Harvnb|Beatty|2019|pp=[https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA436 436–437]}}; {{Harvnb|Beiter|2005|pp=[https://books.google.com/books?id=nE-wCQAAQBAJ&pg=PA609 609–610]}}; {{Harvnb|Beiter|2005|pp=[https://books.google.com/books?id=nE-wCQAAQBAJ&pg=PA95 95–97]}}</ref> === Epoka bashkëkohore === Nismat për nxitjen e arsimit publik dhe të {{ill|qasjes universale në arsim|en|universal access to education}} shënuan përparim të rëndësishëm gjatë shekujve XX dhe XXI dhe u mbështetën nga organizata ndërqeveritare si OKB-ja. Ndër shembujt përfshihen [[Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut]], [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]], nisma «Arsim për të gjithë», {{ill|Objektivat e Zhvillimit të Mijëvjeçarit|en|Millennium Development Goals}} dhe Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm.<ref>{{Harvnb|Urata|Kuroda|Tonegawa|2022|pp=40–41}}; {{Harvnb|Warren|2009|p=2}}; {{Harvnb|United Nations}}; {{Harvnb|Shelley|2022|p=[https://books.google.com/books?id=gErEEAAAQBAJ&pg=PA2 2]}}; {{Harvnb|Warren|Waltham|2009|p=42}}</ref> Këto përpjekje sollën rritje të vazhdueshme në të gjitha format e arsimit, por ndikuan veçanërisht në arsimin fillor. Më 1970, 28% e fëmijëve në moshë shkollore fillore në mbarë botën nuk ndiqnin shkollën; deri më 2015, kjo përqindje ra në 9%.<ref>{{Harvnb|Roser|Ortiz-Ospina|2013}}</ref> Krijimi i arsimit publik u shoqërua me vendosjen e kurrikulave të standardizuara për shkollat publike, si edhe me provime të standardizuara për të vlerësuar përparimin e nxënësve. Shembuj bashkëkohorë janë {{ill|Testi i anglishtes si gjuhë e huaj|en|Test of English as a Foreign Language}}, i përdorur në mbarë botën për të vlerësuar zotërimin e gjuhës angleze te folësit joamtarë të anglishtes, dhe [[Programi për Vlerësimin Ndërkombëtar të Nxënësve]], i cili vlerëson sistemet arsimore në mbarë botën në bazë të rezultateve të nxënësve 15-vjeçarë në lexim, matematikë dhe shkenca. Ndryshime të ngjashme prekën edhe mësuesit, përmes krijimit të institucioneve dhe normave që udhëzojnë e mbikëqyrin përgatitjen e tyre, si kërkesat për certifikim për mësimdhënie në shkollat publike.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2007|pp=74–7, 81–5}}; {{Harvnb|Murphy|Mufti|Kassem|2009|p=7}}; {{Harvnb|Neem|2017|p=[https://books.google.com/books?id=WZ47DwAAQBAJ&pg=PA213 213]}}; {{Harvnb|Spring|2018|p=[https://books.google.com/books?id=hRBqDwAAQBAJ&pg=PT107 107]}}; {{Harvnb|Pizmony-Levy|2017|p=[https://books.google.com/books?id=8_nNDgAAQBAJ&pg=PA126 126]}}</ref> Teknologjitë e reja arsimore kanë formësuar arsimin bashkëkohor. Përhapja e gjerë e kompjuterëve dhe internetit e rriti ndjeshëm qasjen te burimet arsimore dhe bëri të mundura forma të reja të arsimit, si arsimi në internet. Kjo pati rëndësi të veçantë gjatë [[Pandemia COVID-19|pandemisë së COVID-19]], kur shkollat në mbarë botën u mbyllën për periudha të gjata dhe shumë prej tyre ofruan mësim në distancë përmes videokonferencave ose mësimeve të regjistruara paraprakisht me video, për të vazhduar mësimdhënien.<ref>{{Harvnb|Tosto|Alyahya|Espinoza|McCarthy|2023|pp=1–2}}; {{Harvnb|Haleem|Javaid|Qadri|Suman|2022|pp=275–277}}; {{Harvnb|Williams|Mehlinger|Powers|Baldwin|2003a|loc=[https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology Educational Technology]}}; {{Harvnb|UN|2020|pp=[https://www.un.org/development/desa/dspd/wp-content/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf 2–3]}}; {{Harvnb|Sampath|1981|p=[https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC&pg=PA30 30]}}</ref> Arsimi bashkëkohor ndikohet gjithashtu nga globalizimi dhe ndërkombëtarizimi në rritje i arsimit.<ref>{{Harvnb|Bartlett|Burton|2003|pp=239–241, 245–246}}; {{Harvnb|Ge (Rochelle) (葛贇)|2022|pp=229–231}}</ref> == Shih edhe == {{Div col|colwidth=30em}} * [[Arsimi]] * [[Mësimi]] * [[Shkolla]] * [[Prindërimi]] * [[Pedagogjia]] * [[Edukologjia]] * {{ill|Bordi arsimor|en|Board of education}} * {{ill|Arsimi profesional dhe teknik|en|Career and technical education}} * {{ill|Zhvillimi i aftësive llogaritëse|en|Computational thinking|lt=Ndërtimi i aftësive llogaritëse}} – Njohja e nxënësve me një {{ill|Shumëllojshmëri programesh arsimore|en|List of educational software|lt=shumëllojshmëri programesh}} dhe {{ill|Programe me burim të hapur|en|List of free and open-source software packages|lt=mjetesh me burim të hapur}} * {{ill|Kritika ndaj shkollimit|en|Criticism of schooling}} * {{ill|Fjalorth i termave arsimorë|en|Glossary of education terms}} * {{ill|Inflacioni i notave|en|Grade inflation}} * {{ill|Treguesi i artikujve mbi arsimin|en|Index of education articles}} * {{ill|Lista e vendeve sipas shpenzimeve për arsimin si përqindje e PBB-së|en|List of countries by spending on education as percentage of GDP}} * {{ill|Lista e artikujve mbi arsimin sipas vendit|en|List of education articles by country}} * {{ill|Lista të revistave akademike|en|Lists of academic journals}} * {{ill|Lista librash|en|Lists of books}} * {{ill|Skema e arsimit|en|Outline of education}} * [[Shkathtësia#Zhvillimi i shkathtësive|Zhvillimi i shkathtësive]] – [[Shkëmbimi i shkathtësive]] dhe përmirësimi i aftësive profesionale. {{Div col end}} == Referime == === Shënime === {{Listë shënimesh|30em}} === Citime === {{Reflist|30em}} === Burimet === {{Refbegin|30em}} * {{cite journal |last1=Adarkwah |first1=Michael Agyemang |title=A Strategic Approach to Onsite Learning in the Era of SARS-Cov-2 |journal=SN Computer Science |date=2021 |volume=2 |issue=4 |article-number=258 |doi=10.1007/s42979-021-00664-y |pmid=33977278 |pmc=8103427 |language=en |issn=2661-8907 }} * {{cite book |last1=Aitchison |first1=David |title=The School Story: Young Adult Narratives in the Age of Neoliberalism |date=2022 |publisher=University Press of Mississippi |isbn=978-1-4968-3764-6 |url=https://books.google.com/books?id=pDFYEAAAQBAJ |language=en |access-date=16 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Allen |first1=Rebecca |chapter=The Economics of Education |editor1-last=Dufour |editor1-first=Barry |editor2-last=Will |editor2-first=Curtis |title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies |date=2011 |publisher=Open University Press |isbn=978-0-335-24107-1 |language=en }} * {{cite book |last1=Anderson |first1=Philip M. |editor1-last=Kincheloe |editor1-first=Joe L. |title=Classroom Teaching: An Introduction |date=2005 |publisher=Peter Lang |isbn=978-0-8204-7858-6 |url=https://books.google.com/books?id=kzWq-oGRlNcC |language=en |chapter=3. The Meaning of Pedagogy }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Ansari |first1=D |last2=Coch |first2=D |year=2006 |title=Bridges Over Troubled Waters: Education and Cognitive Neuroscience |journal=Trends in Cognitive Sciences |volume=10 |issue=4 |pages=146–151 |doi=10.1016/j.tics.2006.02.007 |pmid=16530462 |s2cid=8328331 |issn=1364-6613 |hdl=10818/33665 |hdl-access=free |language=en }} * {{cite web |title=Education and Socioeconomic Status |url=https://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/education |website=American Psychological Association |access-date=28 April 2023 |author=APA staff |archive-date=30 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160530033848/http://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/factsheet-education.aspx |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Aqil |first1=Moulay Driss |last2=Babekri |first2=El Hassane |last3=Nadmi |first3=Mustapha |editor1-last=Vogeli |editor1-first=Bruce R. |editor2-last=Tom |editor2-first=Mohamed E. A. El |title=Mathematics And Its Teaching In The Muslim World |date=25 June 2020 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-314-679-2 |url=https://books.google.com/books?id=TGjvDwAAQBAJ |language=en |chapter=Morocco: Contributions to Mathematics Education From Morocco |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Archer |first1=Louise |last2=Francis |first2=Becky |title=Understanding Minority Ethnic Achievement: Race, Gender, Class and 'Success' |date=2006 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-19246-5 |url=https://books.google.com/books?id=XDOAAgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Archer |first1=R. L. |title=Contributions to the History of Education: Volume 5, Secondary Education in the Nineteenth Century |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-62232-6 |url=https://books.google.com/books?id=jZxtAAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Aron |first1=Laudan Y. |title=An Overview of Alternative Education |date=2006 |publisher=Urban Institute |url=https://books.google.com/books?id=E-g5OAAACAAJ |language=en |access-date=9 May 2023 |oclc=137744041 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Arquisola |first1=M. J. |chapter=Can Indonesian Educational Leaders Respond to Rapid Contextual Changes in a Digital Age? A Narrative of Issues and Challenges |editor-last1=Priyana |editor-first1=Joko |editor-last2=Triastuti |editor-first2=Anita |editor-last3=Putro |editor-first3=Nur Hidayanto Pancoro Setyo |title=Teacher Education and Professional Development In Industry 4.0: Proceedings of the 4th International Conference on Teacher Education and Professional Development (InCoTEPD 2019), 13–14 November, 2019, Yogyakarta, Indonesia |date=20 October 2020 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-00-029017-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=hFYEEAAAQBAJ&pg=PA34 |language=en |access-date=21 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Atienza |first1=Melflor |editor1-last=Sana |editor1-first=Erlyn |title=Teaching and Learning in the Health Sciences |date=2010 |publisher=UP Press |isbn=978-971-542-573-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=_ZezzQrVdnAC&pg=PA130 |language=en |chapter=8. Strategies in Teaching Large Groups |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Barr |first1=Robert D. |last2=Parrett |first2=William H. |editor1-last=Guthrie |editor1-first=James W. |title=Encyclopedia of Education |date=2003b |publisher=Macmillan Reference USA |isbn=978-0-02-865594-9 |url=https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/alternative-schooling |language=en |chapter=Alternative Schooling |access-date=9 May 2023 |archive-date=26 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026124659/https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/alternative-schooling |url-status=live }} * {{cite book |last1=Barrett |first1=Peter |last2=Treves |first2=Alberto |last3=Shmis |first3=Tigran |last4=Ambasz |first4=Diego |title=The Impact of School Infrastructure on Learning: A Synthesis of the Evidence |date=2019 |publisher=World Bank Publications |isbn=978-1-4648-1378-8 |url=https://books.google.com/books?id=Tf6jDwAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bartlett |first1=Steve |last2=Burton |first2=Diana |title=Education Studies: Essential Issues |date=2003 |publisher=Sage |isbn=978-0-7619-4049-4 |language=en }} * {{cite book |last1=Bartlett |first1=Steve |last2=Burton |first2=Diana |title=Introduction to Education Studies |date=2007 |publisher=Sage |isbn=978-1-4129-2193-0 |edition=2nd |language=en }} * {{cite book |last1=Bartram |first1=Brendan |chapter=Comparative Education |editor-last1=Warren |editor-first1=Sue |title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts |date=2009 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-0-8264-9920-2 |url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bastid |first1=Marianne |editor1-last=Hayhoe |editor1-first=Ruth |editor2-last=Bastid |editor2-first=Marianne |title=Routledge Library Editions: Education in Asia |date=14 July 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-37876-5 |url=https://books.google.com/books?id=x3M3EAAAQBAJ |language=en |chapter=Servitude or Liberation? The Introduction of Foreign Educational Practices and Systems to China from 1850 to the Present |access-date=9 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bearman |first1=Margaret |chapter=Factors Affecting Health Professional Education |editor1-last=Brown |editor1-first=Ted |editor2-last=Williams |editor2-first=Brett |title=Evidence-Based Education in the Health Professions: Promoting Best Practice in the Learning and Teaching of Students |date=2005 |publisher=Radcliffe Publishing |isbn=978-1-910227-70-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=BGW1DwAAQBAJ&pg=PA3 |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Beatty |first1=Barbara |chapter=Conflicting Constructions of Childhood and Children in Education History |editor-last1=Rury |editor-first1=John L. |editor-last2=Tamura |editor2-first=Eileen H. |title=The Oxford Handbook of the History of Education |date=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-934003-3 |url=https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA436 |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Beaulieu |first1=Paul-Alain |title=A History of Babylon, 2200 BC – AD 75 |date=5 February 2018 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-8898-2 |url=https://books.google.com/books?id=yMhQDwAAQBAJ |language=en }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Bécares |first1=Laia |last2=Priest |first2=Naomi |title=Understanding the Influence of Race/Ethnicity, Gender, and Class on Inequalities in Academic and Non-Academic Outcomes Among Eighth-Grade Students: Findings From an Intersectionality Approach |journal=PLOS ONE |date=2015 |volume=10 |issue=10 |article-number=e0141363 |doi=10.1371/journal.pone.0141363 |pmid=26505623 |pmc=4624767 |bibcode=2015PLoSO..1041363B |doi-access=free |language=en }} * {{cite journal |last1=Beckett |first1=Kelvin |title=John Dewey's Conception of Education: Finding Common Ground With R. S. Peters and Paulo Freire |journal=Educational Philosophy and Theory |date=2018 |volume=50 |issue=4 |pages=380–389 |doi=10.1080/00131857.2017.1365705 |s2cid=148998580 |url= |issn=0013-1857 |language=en }} * {{cite journal |last1=Beckett |first1=Kelvin Stewart |title=R. S. Peters and the Concept of Education |journal=Educational Theory |date=2011 |volume=61 |issue=3 |pages=239–255 |doi=10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x |url= |language=en }} * {{cite book |last1=Beiter |first1=Klaus Dieter |title=The Protection of the Right to Education by International Law: Including a Systematic Analysis of Article 13 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights |date=2005 |publisher=Brill |isbn=978-90-474-1754-5 |url=https://books.google.com/books?id=nE-wCQAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bennett |first1=Pip |editor1-last=Hebert |editor1-first=David G. |title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education |date=2023 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-99-0139-5 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_7 |language=en |chapter=Lessons from Ubuntu for Moral Education |pages=107–122 |doi=10.1007/978-981-99-0139-5_7 |access-date=21 December 2023 |archive-date=21 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091347/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_7 |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Berry |first1=Billingsley |title=How Students View the Boundaries Between Their Science and Religious Education Concerning the Origins of Life and the Universe |journal=Science Education |year=2016 |volume=100 |issue=3 |pages=459–482 |doi=10.1002/sce.21213 |pmid=27812226 |pmc=5067621 |bibcode=2016SciEd.100..459B |language=en }} * {{cite web |last1=Bhalotra |first1=Sonia |last2=Harttgen |first2=Kenneth |last3=Klasen |first3=Stephan |title=The Impact of school fees on educational attainment and the intergenerational transmission of education |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000225956 |website=UNESCO |access-date=4 January 2024 |archive-date=4 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104172111/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000225956 |url-status=live |language=en }} * {{cite journal |last1=Biesta |first1=Gert |title=What Is Education For? On Good Education, Teacher Judgement, and Educational Professionalism |journal=European Journal of Education |date=2015 |volume=50 |issue=1 |pages=75–87 |doi=10.1111/ejed.12109 |doi-access=free |url=http://bura.brunel.ac.uk/handle/2438/10509 |language=en |access-date=30 November 2023 |archive-date=18 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231218131021/https://bura.brunel.ac.uk/handle/2438/10509 |url-status=live }} * {{cite web |last1=Biletzki |first1=Anat |last2=Matar |first2=Anat |title=Ludwig Wittgenstein: 3.4 Language-games and Family Resemblance |url=https://plato.stanford.edu/entries/wittgenstein/#LangGameFamiRese |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=11 February 2022 |date=2021 |archive-date=8 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908083428/https://plato.stanford.edu/entries/wittgenstein/#LangGameFamiRese |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Blaug |first1=M. |title=Economics of Education: A Selected Annotated Bibliography |date=2014 |publisher=Elsevier |isbn=978-1-4831-8788-4 |url=https://books.google.com/books?id=upSjBQAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bonvillian |first1=William B. |last2=Sarma |first2=Sanjay E. |title=Workforce Education: A New Roadmap |date=2 February 2021 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-04488-2 |url=https://books.google.com/books?id=iBkSEAAAQBAJ |language=en |access-date=20 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |last1=Bowen |first1=James |last2=Gelpi |first2=Ettore |last3=Anweiler |first3=Oskar |title=Education |url=https://www.britannica.com/topic/education |website=Encyclopedia Britannica |date=2023 |access-date=30 April 2023 |language=en |archive-date=12 December 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212112030/http://www.britannica.com/eb/article-47496/education |url-status=live }} * {{cite book |last1=Bowker |first1=John |title=The Concise Oxford Dictionary of World Religions |date=1 January 2003 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-280094-7 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780192800947.001.0001/acref-9780192800947-e-4426?rskey=Q7d2v0&result=1 |language=en }} * {{cite book |last1=Briggs |first1=A. |editor1-last=Gordon |editor1-first=Peter |editor2-last=Szreter |editor2-first=R. |title=The History of Education: The Making of a Discipline |date=12 October 2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-22407-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=TvFrNwp604kC&pg=PA168 |language=en |chapter=The Study of the History of Education |access-date=11 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Brighouse |first1=Harry |title=The Oxford Handbook of Philosophy of Education |date=2009 |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-003 |language=en |chapter=Moral and Political Aims of Education |pages=35–51 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780195312881.003.0003 |isbn=978-0-19-531288-1 |access-date=30 April 2023 |archive-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227154851/https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-003 |url-status=live }} * {{cite book |last1=Brown |first1=Ted |last2=Williams |first2=Brett |chapter=Introduction |editor1-last=Brown |editor1-first=Ted |editor2-last=Williams |editor2-first=Brett |title=Evidence-Based Education in the Health Professions: Promoting Best Practice in the Learning and Teaching of Students |date=2005 |publisher=Radcliffe Publishing |isbn=978-1-910227-70-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=BGW1DwAAQBAJ&pg=PA3 |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Browne |first1=Ken |title=An Introduction to Sociology |date=2011 |publisher=Polity |isbn=978-0-7456-5008-1 |url=https://books.google.com/books?id=AQx7ntmy6HAC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Bryant |first1=Napoleon A. |title=Science Learning for All: Celebrating Cultural Diversity |date=2001 |publisher=NSTA Press |isbn=978-0-87355-194-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Qe_2b5K8inEC&pg=PA12 |language=en |chapter=Make the Curriculum }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Buckner |first1=Elizabeth |title=The Internationalization of Higher Education: National Interpretations of a Global Model |journal=Comparative Education Review |date=2019 |volume=63 |issue=3 |pages=315–336 |doi=10.1086/703794 |s2cid=198608127 |language=en }} * {{cite book |last1=Bukoye |first1=Roseline Olufunke |title=The 2nd Innovative and Creative Education and Teaching International Conference |chapter=Utilization of Instruction Materials as Tools for Effective Academic Performance of Students: Implications for Counselling |publisher=MDPI |date=2019 |doi=10.3390/proceedings2211395 |volume=2 |page=1395 |doi-access=free |language=en }} * {{cite journal |last1=Bullard |first1=Julie |last2=Hitz |first2=Randy |title=Early Childhood Education and Adult Education: Bridging the Cultures |journal=Journal of Early Childhood Teacher Education |date=1997 |volume=18 |issue=1 |pages=15–22 |doi=10.1080/10901029708549133 |url= |issn=1090-1027 |language=en }} * {{cite book |last1=Burman |first1=Eva |last2=Cooper |first2=Maxine |last3=Ling |first3=Lorraine |last4=Stephenson |first4=Joan |title=Values in Education |date=2005 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-72831-2 |url=https://books.google.com/books?id=zKf8WUrE3XUC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Burroughs |first1=Nathan |last2=Gardner |first2=Jacqueline |last3=Lee |first3=Youngjun |last4=Guo |first4=Siwen |last5=Touitou |first5=Israel |last6=Jansen |first6=Kimberly |last7=Schmidt |first7=William |title=Teaching for Excellence and Equity |series=IEA Research for Education |date=2019 |volume=6 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-030-16151-4 |chapter-url= |language=en |chapter=A Review of the Literature on Teacher Effectiveness and Student Outcomes |doi=10.1007/978-3-030-16151-4_2 |s2cid=187326800 }} * {{cite journal |last1=Butler |first1=S. |last2=Marsh |first2=H. |last3=Sheppard |first3=J. |year=1985 |title=Seven Year Longitudinal Study of the Early Prediction of Reading Achievement |journal=Journal of Educational Psychology |volume=77 |issue=3 |pages=349–361 |doi=10.1037/0022-0663.77.3.349 |language=en }} * {{cite journal | last1=Cantoni | first1=Davide | last2=Chen | first2=Yuyu | last3=Yang | first3=David Y. | last4=Yuchtman | first4=Noam | last5=Zhang | first5=Y. Jane | title=Curriculum and Ideology | journal=Journal of Political Economy | volume=125 | issue=2 | date=2017 | issn=0022-3808 | doi=10.1086/690951 | pages=338–392 | url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/690951 | access-date=2026-03-02 |language=en}} * {{cite book |last1=Chazan |first1=Barry |chapter=What is "Education"? |title=Principles and Pedagogies in Jewish Education |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-030-83925-3 |chapter-url= |language=en |year=2022 |pages=13–21 |doi=10.1007/978-3-030-83925-3_3 |language=en }} * {{cite journal |last1=Chimombo |first1=Joseph |title=Issues in Basic Education in Developing Countries: An Exploration of Policy Options for Improved Delivery |journal=Journal of International Cooperation in Education |date=2005 |volume=8 |issue=1 |url=https://home.hiroshima-u.ac.jp/cice/wp-content/uploads/2014/03/8-1-11.pdf |access-date=15 December 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411230916/https://home.hiroshima-u.ac.jp/cice/wp-content/uploads/2014/03/8-1-11.pdf |doi=10.15027/34225 |language=en }} * {{cite journal |last1=Chou |first1=Chih-Yueh |last2=Zou |first2=Nian-Bao |title=An Analysis of Internal and External Feedback in Self-Regulated Learning Activities Mediated by Self-Regulated Learning Tools and Open Learner Models |journal=International Journal of Educational Technology in Higher Education |date=2020 |volume=17 |issue=1 |article-number=55 |doi=10.1186/s41239-020-00233-y |s2cid=229550927 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Cizek |first1=Gregory J. |title=Cheating on Tests: How To Do It, Detect It, and Prevent It |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-67251-5 |url=https://books.google.com/books?id=j8qQAgAAQBAJ&pg=PA73 |language=en |access-date=6 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Claire |first1=Shewbridge |last2=Marian |first2=Hulshof |last3=Deborah |first3=Nusche |last4=Louise |first4=Stoll |title=OECD Reviews of Evaluation and Assessment in Education: School Evaluation in the Flemish Community of Belgium 2011 |date=2011 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-11672-6 |url=https://books.google.com/books?id=ooyfeUTZCEIC |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Close |first1=Paul |title=Child Labour in Global Society |date=2014 |publisher=Emerald Group Publishing |isbn=978-1-78350-780-1 |url=https://books.google.com/books?id=TZvDBAAAQBAJ |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Cobb |first1=Casey D. |last2=Glass |first2=Gene V. |title=Public and Private Education in America: Examining the Facts |date=2021 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-4408-6375-2 |url=https://books.google.com/books?id=aF89EAAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Cohen |first1=Louis |last2=Manion |last3=Morrison |first3=Keith |title=Research Methods in Education |date=2018 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-45652-2 |url=https://books.google.com/books?id=9mYPEAAAQBAJ |language=en |edition=8th |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Private Education |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/private-education |website=Collin's English Dictionary |access-date=7 May 2023 |author=Collins staff |archive-date=3 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403144444/http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/private-education |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Cook |first1=Bryan G. |last2=Tankersley |first2=Melody |last3=Landrum |first3=Timothy J. |title=Evidence-Based Practices |date=2013 |publisher=Emerald Group Publishing |isbn=978-1-78190-430-5 |url=https://books.google.com/books?id=AVmVCwAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Coombs |first1=Jerrold R. |title=Educational Ethics: Are We on the Right Track? |journal=Educational Theory |date=1998 |volume=48 |issue=4 |pages=555–569 |doi=10.1111/j.1741-5446.1998.00555.x |language=en }} * {{cite book |last1=Corbridge |first1=Stuart |last2=Harriss |first2=John |last3=Jeffrey |first3=Craig |title=India Today: Economy, Politics and Society |date=3 April 2013 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-7456-7664-7 |url=https://books.google.com/books?id=KJTC6lBm4QkC&pg=PA290 |language=en |access-date=14 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Cordasco |first1=Francesco |title=A Brief History of Education: A Handbook of Information on Greek, Roman, Medieval, Renaissance, and Modern Educational Practice |date=1976 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-0-8226-0067-1 |url=https://books.google.com/books?id=UuKr3jgXad0C |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Cosman |first1=Madeleine Pelner |last2=Jones |first2=Linda Gale |title=Handbook to Life in the Medieval World, 3-Volume Set |date=2009 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-0907-7 |url=https://books.google.com/books?id=-Jf5t1vFw1QC |language=en }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Craver |first1=Samuel M. |last2=Philipsen |first2=Maike Ingrid |title=Foundations of Education: Problems and Possibilities in American Education |date=30 June 2011 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-4411-1856-1 |url=https://books.google.com/books?id=G8qoAwAAQBAJ |language=en |access-date=9 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Crawford |first1=Ronald L. |title=The Fulbright Teacher Exchange Program: A Few Caveats |journal=Die Unterrichtspraxis / Teaching German |date=1986 |volume=19 |issue=1 |pages=81–83 |doi=10.2307/3530867 |jstor=3530867 |language=en }} * {{cite book |last1=Crowley |first1=David |last2=Heyer |first2=Paul |title=Communication in History: Technology, Culture, Society |date=30 September 2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-34939-6 |url=https://books.google.com/books?id=cl6kCgAAQBAJ |language=en |access-date=8 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Curran |first1=Marta |last2=Rujas |first2=Javier |last3=Castejón |first3=Alba |title=The Silent Expansion of Internationalisation: Exploring the Adoption of the International Baccalaureate in Madrid |journal=Compare: A Journal of Comparative and International Education |date=2022 |volume=53 |issue=7 |pages=1244–1262 |doi=10.1080/03057925.2021.2022456 |s2cid=245816054 |language=en }} * {{cite book |first1=Randall |last1=Curren |editor1-last=Craig |editor1-first=Edward |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1996 |publisher=Routledge |url=https://philpapers.org/rec/BEAREO |chapter=Education, Philosophy of |access-date=13 May 2022 |isbn=978-0-415-18710-7 |archive-date=16 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116111145/https://philpapers.org/rec/BEAREO |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Curtis |first1=Will |chapter=The Philosophy of Education |editor1-last=Dufour |editor2-last=Will |editor2-first=Curtis |title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies |date=2011 |publisher=Open University Press |isbn=978-0-335-24107-1 |language=en }} * {{cite book |last1=Danesi |first1=Marcel |title=Encyclopedia of Media and Communication |date=2013 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-9553-5 |url=https://books.google.com/books?id=GZOBAAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Danişman |first1=Şahin |editor-last1=Karadağ |editor-first1=Engin |title=The Factors Effecting Student Achievement: Meta-Analysis of Empirical Studies |date=2017 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-56083-0 |url=https://books.google.com/books?id=7ifiDgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 |chapter=17. The Effect of Parent Involvement on Student Achievement }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Davies |first1=Martin |last2=Barnett |first2=Ronald |title=The Palgrave Handbook of Critical Thinking in Higher Education |date=2015 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-37805-7 |chapter-url= |language=en |chapter=Introduction |doi=10.1057/9781137378057_1 }} * {{cite web |author1=DBE Staff |title=About DBE |url=https://www.education.gov.za/AboutUs/AboutDBE.aspx |website=Department of Basic Education |access-date=13 December 2023 |archive-date=13 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213182449/https://www.education.gov.za/AboutUs/AboutDBE.aspx |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Dekker |first1=Jeroen J. H. |title=A Cultural History of Education in the Renaissance |date=20 April 2023 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-350-23905-0 |url=https://books.google.com/books?id=C32mEAAAQBAJ |language=en |access-date=9 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=DeVitis |first1=Joseph L. |last2=Irwin-DeVitis |first2=Linda |title=Adolescent Education: A Reader |date=2010 |publisher=Peter Lang |isbn=978-1-4331-0504-3 |url=https://books.google.com/books?id=fp585V0f7ucC |language=en |chapter=Preface |access-date=15 May 2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Dewey |first1=John |title=Democracy and Education |date=2004 |publisher=Courier Corporation |isbn=978-0-486-43399-8 |url=https://www.gutenberg.org/files/852/852-h/852-h.htm#link2HCH0006 |language=en |chapter=6. Education as Conservative and Progressive |access-date=13 May 2022 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519055545/https://www.gutenberg.org/files/852/852-h/852-h.htm#link2HCH0006 |url-status=live }} * {{cite book |last1=Dhiman |first1=Satinder |title=Holistic Leadership: A New Paradigm for Today's Leaders |date=2017 |publisher=Springer |isbn=978-1-137-55571-7 |url=https://books.google.com/books?id=thTjDQAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Dolgopolov |first1=Yuri |title=A Dictionary of Confusable Phrases: More Than 10,000 Idioms and Collocations |date=1 February 2016 |publisher=McFarland & Company |isbn=978-0-7864-5995-7 |url=https://books.google.com/books?id=LAKQCwAAQBAJ |language=en |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Doukakis |first1=Spyriodn |last2=Niari |first2=Maria |last3=Alexopoulos |first3=Evita |last4=Sfyris |first4=Panagiotis |editor1-last=Auer |editor1-first=Michael E. |editor2-last=Tsiatsos |editor2-first=Thrasyvoulos |title=New Realities, Mobile Systems and Applications: Proceedings of the 14th IMCL Conference |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-96296-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=32lpEAAAQBAJ&pg=PA71 |language=en |chapter=Online Learning, Students' Assessment and Educational Neuroscience |date=2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Dreeben |first1=Olga |title=Patient Education in Rehabilitation |date=2010 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=978-0-7637-5544-7 |url=https://books.google.com/books?id=iogMlHuG0tsC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |last1=El-Abbadi |first1=Mostafa |title=Library of Alexandria |url=https://www.britannica.com/topic/Library-of-Alexandria |website=Encyclopedia Britannica |language=en |access-date=3 May 2023 |date=2023 |archive-date=14 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230514014837/https://www.britannica.com/topic/Library-of-Alexandria |url-status=live }} * {{cite book |last1=Elman |first1=Benjamin A. |title=Berkshire Encyclopedia of China |date=18 August 2016 |publisher=Berkshire Publishing Group |isbn=978-0-9770159-4-8 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780190622671.001.0001/acref-9780190622671-e-116 |language=en |chapter=Civil Service Examinations }} * {{cite journal |last1=Emaliana |first1=Ive |title=Teacher-Centered or Student-Centered Learning Approach To Promote Learning? |journal=Jurnal Sosial Humaniora |date=2017 |volume=10 |issue=2 |page=59 |doi=10.12962/j24433527.v10i2.2161 |s2cid=148796695 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Epstein |first1=Cynthia Fuchs |last2=Gambs |first2=Deborah |title=Encyclopedia of Women and Gender: Sex Similarities and Differences and the Impact of Society on Gender |date=2001 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-227245-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=7SXhBdqejgYC&pg=PA986 |language=en |chapter=Sex Segregation in Education; |access-date=5 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Eshach |first1=Haim |title=Bridging In-School and Out-of-School Learning: Formal, Non-Formal, and Informal Education |journal=Journal of Science Education and Technology |date=2007 |volume=16 |issue=2 |pages=171–190 |doi=10.1007/s10956-006-9027-1 |bibcode=2007JSEdT..16..171E |s2cid=55089324 |url= |language=en |issn=1573-1839 }} * {{cite book |editor1-last=Esposito |editor1-first=John L. |title=The Oxford Dictionary of Islam |date=1 January 2003 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-512558-0 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100125907 |chapter=Madrasa |access-date=9 December 2023 |archive-date=9 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209131614/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100125907 |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Ferary |first1=Dorothy |editor1-last=Hebert |editor1-first=David G. |title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education |date=2023 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-99-0139-5 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_4 |language=en |chapter=A Philosophical Perspective on the Purpose of Education in Indonesia |pages=51–71 |doi=10.1007/978-10.1007/978-981-99-0139-5_4 |access-date=21 December 2023 |archive-date=21 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091350/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_4 |url-status=live }} * {{cite book |last1=Field |first1=J. |title=International Encyclopedia of Education |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-044894-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=jTH6Upca0kgC&pg=PA89 |language=en |chapter=Lifelong Learning |date=2009 }} * {{cite journal |last1=Figueroa |first1=Ligaya Leah |last2=Lim |first2=Samsung |last3=Lee |first3=Jihyun |title=Investigating the Relationship Between School Facilities and Academic Achievements Through Geographically Weighted Regression |journal=Annals of GIS |date=2016 |volume=22 |issue=4 |pages=273–285 |doi=10.1080/19475683.2016.1231717 |bibcode=2016AnGIS..22..273F |s2cid=46709454 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Fogarty |first1=Robin J. |last2=Stoehr |first2=Judy |title=Integrating Curricula With Multiple Intelligences: Teams, Themes, and Threads |date=2008 |publisher=Corwin Press |isbn=978-1-4129-5553-9 |url=https://books.google.com/books?id=kOr34YoN9OYC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Francois |first1=Emmanuel Jean |title=Building Global Education With a Local Perspective: An Introduction to Glocal Higher Education |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-1-137-38677-9 |url=https://books.google.com/books?id=wLyDDAAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Frankena |first1=William K. |last2=Burbules |last3=Raybeck |first3=Nathan |editor1-last=Guthrie |editor1-first=James W. |title=Encyclopedia of Education |date=2003 |publisher=Macmillan Reference USA |isbn=978-0-02-865594-9 |edition=2nd |chapter=Philosophy of Education |url=https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education |access-date=30 October 2023 |archive-date=30 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030121201/https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Freire |first1=Paulo |title=Pedagogy of the Oppressed |date=1970 |publisher=Herder and Herder |isbn=978-0-14-080331-0 |url=https://envs.ucsc.edu/internships/internship-readings/freire-pedagogy-of-the-oppressed.pdf |language=en |chapter=Chapter 2 |access-date=13 May 2022 |archive-date=5 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220405043908/https://envs.ucsc.edu/internships/internship-readings/freire-pedagogy-of-the-oppressed.pdf |url-status=live }} * {{cite book |last1=Friesen |first1=Norm |title=The Textbook and the Lecture: Education in the Age of New Media |date=2017 |publisher=JHU Press |isbn=978-1-4214-2434-7 |url=https://books.google.com/books?id=0Ks-DwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Gabriel |first1=Cle-Anne |title=Why Teach with Cases?: Reflections on Philosophy and Practice |date=2022 |publisher=Emerald Group Publishing |isbn=978-1-80382-399-7 |url=https://books.google.com/books?id=PreYEAAAQBAJ |language=en |access-date=30 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Gallard |first1=Diahann |last2=Garden |first2=Angie |chapter=The Psychology of Education |editor1-last=Dufour |editor2-first=Will |editor2-last=Will |title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies |date=2011 |publisher=Open University Press |isbn=978-0-335-24107-1 |language=en }} * {{cite book |last1=Gary |first1=Roberts |last2=Crime |first2=United Nations Office on Drugs and |title=Education Sector Responses to the Use of Alcohol, Tobacco and Drugs |date=2017 |publisher=UNESCO Publishing |isbn=978-92-3-100211-3 |url=https://books.google.com/books?id=6dAlDwAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Ge (Rochelle) (葛贇) |first1=Yun |title=Internationalisation of Higher Education: New Players in a Changing Scene |journal=Educational Research and Evaluation |date=2022 |volume=27 |issue=3–4 |pages=229–238 |doi=10.1080/13803611.2022.2041850 |s2cid=248370676 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Gilliot |first1=Claude |editor-last1=Meri |editor-first1=Josef |title=Routledge Revivals: Medieval Islamic Civilization (2006): An Encyclopedia – Volume II |date=12 January 2018 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-66813-2 |url=https://books.google.com/books?id=P-pGDwAAQBAJ |language=en |chapter=Libraries }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Gingell |first1=John |last2=Winch |first2=Christopher |title=Philosophy of Education: The Key Concepts |date=2002 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-69031-2 |url=https://books.google.com/books?id=x3KFAgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Glaeser |first1=Edward L. |last2=Ponzetto |first2=Giacomo A. M. |last3=Shleifer |first3=Andrei |title=Why Does Democracy Need Education? |journal=Journal of Economic Growth |date=2007 |volume=12 |issue=2 |pages=77–99 |doi=10.1007/s10887-007-9015-1 |url=http://nrs.harvard.edu/urn-3:HUL.InstRepos:27867132 |language=en }} * {{cite book |last1=Golosov |first1=Grigorii V. |editor1-last=Garnett |editor1-first=Holly Ann |editor2-last=Zavadskaya |editor2-first=Margarita |title=Electoral Integrity and Political Regimes: Actors, Strategies and Consequences |date=14 September 2017 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-31510-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Fq41DwAAQBAJ&pg=PT91 |language=en |chapter=Electoral Integrity and Voter Turnout in Contemporary Autocracies |access-date=15 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Gomathi |first1=S. |last2=Mohanavel |first2=S. |editor-last1=Goundar |editor2-last=Purwar |editor2-first=Archana |editor3-last=Singh |editor3-first=Ajmer |title=Applications of Artificial Intelligence, Big Data and Internet of Things in Sustainable Development |date=19 October 2022 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-00-065253-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=c3iGEAAAQBAJ&pg=PT29 |language=en |chapter=Artificial Intelligence for Sustainable Pedagogical Development |doi=10.1201/9781003245469-2 |access-date=5 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Goswami |first1=U |year=2006 |title=Neuroscience and Education: From Research to Practice? |journal=Nature Reviews Neuroscience |volume=7 |issue=5 |pages=406–413 |doi=10.1038/nrn1907 |pmid=16607400 |s2cid=3113512 |language=en }} * {{cite journal |last1=Götmark |first1=Frank |last2=Andersson |first2=Malte |title=Human fertility in relation to education, economy, religion, contraception, and family planning programs |journal=BMC Public Health |date=December 2020 |volume=20 |issue=1 |page=265 |doi=10.1186/s12889-020-8331-7 |doi-access=free |pmid=32087705 |pmc=7036237 |language=en }} * {{cite book |last1=Green |first1=Anthony |title=L2 Writing Assessment: An Evolutionary Perspective |date=7 December 2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-15011-1 |url=https://books.google.com/books?id=mJegEAAAQBAJ |language=en |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Grendler |first1=Paul F. |editor-last1=Horowitz |editor1-first=Maryanne Cline |title=New Dictionary of the History of Ideas |date=2005 |publisher=Thomson Gale |isbn=978-0-684-31377-1 |url=https://www.encyclopedia.com/history/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/education-europe |language=en |chapter=Education: Europe |access-date=9 December 2023 |archive-date=9 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209183409/https://www.encyclopedia.com/history/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/education-europe |url-status=live }} * {{cite book |last1=Grigorenko |first1=Elena L. |title=International Encyclopedia of the Social Sciences |publisher=Macmillan Reference USA |isbn=978-0-02-865973-2 |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/multiple-intelligences-theory |chapter=Multiple Intelligences Theory |access-date=30 April 2023 |date=2008 |archive-date=1 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501103418/https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/multiple-intelligences-theory |url-status=live |language=en }} * {{cite journal | last1=Groot | first1=Wim | last2=Maassen van den Brink | first2=Henriëtte | title=Overeducation in the labor market: a meta-analysis | journal=Economics of Education Review | volume=19 | issue=2 | date=2000 | doi=10.1016/S0272-7757(99)00057-6 | pages=149–158 | url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0272775799000576 | access-date=2026-03-02 | url-access=subscription |language=en }} * {{cite book |last1=Gross |first1=Robert N. |title=Public Vs. Private: The Early History of School Choice in America |date=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-064457-4 |url=https://books.google.com/books?id=uflADwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Haack |first1=Robin |title=Education and the Good Life |journal=Philosophy |date=1981 |volume=56 |issue=217 |pages=289–302 |doi=10.1017/S0031819100050282 |jstor=3750273 |s2cid=144950876 |issn=0031-8191 |language=en }} * {{cite journal |last1=Haleem |first1=Abid |last2=Javaid |first2=Mohd |last3=Qadri |first3=Mohd Asim |last4=Suman |first4=Rajiv |title=Understanding the Role of Digital Technologies in Education: A Review |journal=Sustainable Operations and Computers |date=2022 |volume=3 |pages=275–285 |doi=10.1016/j.susoc.2022.05.004 |bibcode=2022SusOC...3..275H |s2cid=249055862 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Hand |first1=Michael |chapter=What Should Go on the Curriculum |editor-last1=Bailey |editor-first1=Richard |title=The Philosophy of Education: An Introduction |date=2014 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4742-2899-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=i2eOBAAAQBAJ&pg=PA48 |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Education |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=education |website=The American Heritage Dictionary |publisher=HarperCollins |access-date=9 May 2022 |author=HarperCollins staff |date=2023 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120349/https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=education |url-status=live |language=en }} * {{cite web |title=Special Education |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=special+education&submit.x=58&submit.y=14 |website=The American Heritage Dictionary |access-date=5 May 2023 |publisher=HarperCollins |author=HarperCollins staff |date=2023a |archive-date=6 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506080135/https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=special+education&submit.x=58&submit.y=14 |url-status=live |language=en }} * {{cite journal |last1=Harris |first1=William T. |title=The Church, the State, and the School |journal=The North American Review |date=1881 |volume=133 |issue=298 |pages=215–227 |jstor=25100991 |issn=0029-2397 |language=en }} * {{cite journal |last1=Hart |first1=Caroline Sarojini |title=Education, Inequality and Social Justice: A Critical Analysis Applying the Sen-Bourdieu Analytical Framework |journal=Policy Futures in Education |date=2019 |volume=17 |issue=5 |pages=582–598 |doi=10.1177/1478210318809758 |s2cid=149540574 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Hartnett |first1=Maggie |title=Motivation in Online Education |date=8 March 2016 |publisher=Springer Science+Business Media Singapore |isbn=978-981-10-0700-2 |url=https://books.google.com/books?id=P_K9CwAAQBAJ |language=en |access-date=21 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hebert |first1=David G. |editor1-last=Hebert |editor1-first=David G. |title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education |date=2023 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-99-0139-5 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_1 |language=en |chapter=Why Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education? |pages=1–13 |doi=10.1007/978-981-99-0139-5_1 |access-date=21 December 2023 |archive-date=21 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091348/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_1 |url-status=live }} * {{cite book |title=Encyclopedia of Management |url=https://www.encyclopedia.com/management/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/motivation-and-motivation-theory |chapter=Motivation and Motivation Theory |last1=Helms |first1=Marilyn M. |date=2006 |publisher=Thomson Gale |isbn=978-0-7876-6556-2 |access-date=30 April 2023 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429193353/https://www.encyclopedia.com/management/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/motivation-and-motivation-theory |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Hicks |first1=David |chapter=The Global Dimension in the Curriculum |editor-last1=Ward |editor-first1=Stephen |title=Education Studies: A Student's Guide |date=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-35767-3 |url=https://books.google.com/books?id=CTIdhx-3YPcC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hicks |first1=David |chapter=Education and Environment |editor-last1=Ward |editor-first1=Stephen |title=Education Studies: A Student's Guide |date=2004a |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-35767-3 |url=https://books.google.com/books?id=CTIdhx-3YPcC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hill |first1=Paul |last2=Pierce |first2=Lawrence C. |last3=Guthrie |first3=James W. |title=Reinventing Public Education: How Contracting Can Transform America's Schools |date=2009 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-33653-4 |url=https://books.google.com/books?id=_f6sNcXeW0YC |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hoad |first1=T. F. |title=The Concise Oxford Dictionary of English Etymology |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-283098-8 |language=en }} * {{cite book |last1=Honeybourne |first1=John |title=BTEC First Sport |date=2005 |publisher=Nelson Thornes |isbn=978-0-7487-8553-7 |url=https://books.google.com/books?id=2VxIIj-n8WYC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Horwitz |first1=Ilana M. |title=Religion and Academic Achievement: A Research Review Spanning Secondary School and Higher Education |journal=Review of Religious Research |date=2021 |volume=63 |issue=1 |pages=107–154 |doi=10.1007/s13644-020-00433-y |s2cid=256247903 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Hoskin |first1=Keith |editor1-last=Green |editor1-first=Bill |title=The Insistence of the Letter |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-84402-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=_UU3EAAAQBAJ&pg=RA13-PA27 |language=en |chapter=Technologies of Learning and Alphabetic Culture: The History of Writing as the History of Education |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hughes |first1=Claretha |last2=Gosney |first2=Matthew W. |title=The History of Human Resource Development: Understanding the Unexplored Philosophies, Theories, and Methodologies |date=2016 |publisher=Springer |isbn=978-1-137-52698-4 |url=https://books.google.com/books?id=OzR6CwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hughes |first1=Conrad |title=Education and Elitism: Challenges and Opportunities |date=26 April 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-00-037731-6 |url=https://books.google.com/books?id=y1olEAAAQBAJ&pg=PT56 |language=en |access-date=4 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Hughes |first1=Pat |chapter=Breaking Barriers to Learning |editor-last1=Warren |editor-first1=Sue |title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts |date=2009 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-0-8264-9920-2 |url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |author=International Commission on the Futures of Education |title=Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education |date=2022 |publisher=UN |isbn=978-92-1-001210-2 |language=en |url=https://books.google.com/books?id=AMNdEAAAQBAJ |access-date=14 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Iseke |first1=Judy |title=Indigenous Storytelling as Research |journal=International Review of Qualitative Research |date=2013 |volume=6 |issue=4 |pages=559–577 |doi=10.1525/irqr.2013.6.4.559 |jstor=10.1525/irqr.2013.6.4.559 |s2cid=144222653 |issn=1940-8447 |language=en }} * {{cite journal |last1=Isik |first1=Ulviye |last2=Tahir |first2=Omaima El |last3=Meeter |first3=Martijn |last4=Heymans |first4=Martijn W. |last5=Jansma |first5=Elise P. |last6=Croiset |first6=Gerda |last7=Kusurkar |first7=Rashmi A. |title=Factors Influencing Academic Motivation of Ethnic Minority Students: A Review |journal=SAGE Open |date=2018 |volume=8 |issue=2 |article-number=2158244018785412 |doi=10.1177/2158244018785412 |s2cid=149809331 |doi-access=free |hdl=1871.1/479e0928-e575-47cf-a45b-769ff0e8c59c |hdl-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Jackson |first1=Philip W. |title=What Is Education? |date=2011 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-38939-4 |url=https://books.google.com/books?id=j4xx_uHSVgEC |language=en |chapter=6. In Pursuit of Perfection |access-date=13 May 2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Jacob |first1=W. James |last2=Cheng |first2=Sheng Yao |last3=Porter |first3=Maureen K. |title=Indigenous Education: Language, Culture and Identity |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-94-017-9355-1 |url=https://books.google.com/books?id=uvtNBgAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Jarvis |first1=Peter |title=An International Dictionary of Adult and Continuing Education |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-97506-8 |url=https://books.google.com/books?id=lqGaMNgraXIC |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Johnes |first1=Jill |last2=Portela |first2=Maria |last3=Thanassoulis |first3=Emmanuel |title=Efficiency in Education |journal=Journal of the Operational Research Society |date=2017 |volume=68 |issue=4 |pages=331–338 |doi=10.1057/s41274-016-0109-z |s2cid=14220634 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Johnson |first1=Mark S. |last2=Stearns |first2=Peter N. |title=Education in World History |date=2023 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-81337-8 |url=https://books.google.com/books?id=lnN4EAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Johnson |first1=Thomas H. |title=Taliban Narratives: The Use and Power of Stories in the Afghanistan Conflict |date=1 February 2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-091135-5 |url=https://books.google.com/books?id=g2lNDwAAQBAJ |language=en |access-date=8 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Johnson |first1=W. J. |title=A Dictionary of Hinduism |date=1 January 2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-861025-0 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1004 |language=en |chapter=Gurukula |access-date=7 December 2023 |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192508/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1004 |url-status=live }} * {{cite web |last1=Jong-Wha |first1=Lee |title=Education in the Age of Automation |url=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2018/09/17/commentary/world-commentary/education-age-automation/ |website=The Japan Times |access-date=6 May 2021 |date=2018 |archive-date=6 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506134301/https://www.japantimes.co.jp/opinion/2018/09/17/commentary/world-commentary/education-age-automation/ |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Kantzara |first1=Vasiliki |title=The Blackwell Encyclopedia of Sociology |date=2016 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-2433-1 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1004 |language=en |chapter=Education, Social Functions of |pages=1–3 |doi=10.1002/9781405165518.wbeose097.pub3 }} * {{cite book |last1=Karadağ |first1=Engin |editor-last1=Karadağ |editor-first1=Engin |title=The Factors Effecting Student Achievement: Meta-Analysis of Empirical Studies |date=2017 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-56083-0 |url=https://books.google.com/books?id=7ifiDgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 |chapter=20. Conclusion and Limitations }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Karadağ |first1=Engin |last2=Bektaş |first2=Fatih |last3=Çoğaltay |first3=Nazım |last4=Yalçın |first4=Mikail |editor-last1=Karadağ |editor-first1=Engin |title=The Factors Effecting Student Achievement: Meta-Analysis of Empirical Studies |date=2017 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-56083-0 |url=https://books.google.com/books?id=7ifiDgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 |chapter=2. The Effect of Educational Leadership on Students' Achievement }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kassem |first1=Derek |last2=Mufti |first2=Emmanuel |last3=Robinson |first3=John |title=Education Studies: Issues and Critical Perspectives |date=2006 |publisher=McGraw-Hill Education |isbn=978-0-335-21973-5 |language=en }} * {{cite book |last1=Kay |first1=Janet |title=Good Practice in the Early Years |date=1 November 2004 |publisher=A&C Black |isbn=978-0-8264-7273-1 |url=https://books.google.com/books?id=1iy-MrZai4kC |language=en |access-date=29 November 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kemmis |first1=Stephen |last2=Edwards-Groves |first2=Christine |title=Understanding Education: History, Politics and Practice |date=24 October 2017 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-10-6433-3 |url=https://books.google.com/books?id=fFM7DwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Learning Theory |last1=Kimble |first1=Gregory A. |url=https://www.britannica.com/science/learning-theory |website=Encyclopedia Britannica |access-date=20 August 2022 |language=en |date=2023 |archive-date=12 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712144034/https://www.britannica.com/science/learning-theory |url-status=live }} * {{cite book |last1=Kimmons |first1=Royce |chapter=Games and Transformational Play |editor-last1=Spector |editor-first1=J. Michael |title=The Sage Encyclopedia of Educational Technology |date=2015 |publisher=Sage |isbn=978-1-5063-1129-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=XRliCgAAQBAJ&pg=PT664 |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kiracofe |first1=Christine Rienstra |last2=Hirth |first2=Marilyn A. |last3=Hutton |first3=Tom |title=Charter School Funding Considerations |date=2022 |publisher=IAP |isbn=978-1-64802-835-9 |url=https://books.google.com/books?id=w8lfEAAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kirchin |first1=Simon |title=Thick Concepts |date=25 April 2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-165250-9 |url=https://books.google.com/books?id=3nxpAgAAQBAJ |language=en |access-date=29 November 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kortti |first1=Jukka |title=Media in History: An Introduction to the Meanings and Transformations of Communication over Time |date=17 April 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-352-00596-7 |url=https://books.google.com/books?id=Oh5HEAAAQBAJ |language=en |access-date=8 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Kotzee |first1=Ben |title=Education and 'Thick' Epistemology |journal=Educational Theory |date=2011 |volume=61 |issue=5 |pages=549–564 |doi=10.1111/j.1741-5446.2011.00420.x |url= |language=en }} * {{cite book |last1=Kraftl |first1=Peter |title=Informal Education, Childhood and Youth: Geographies, Histories, Practices |date=2014 |publisher=Springer |isbn=978-1-137-02773-3 |url=https://books.google.com/books?id=B3CEAwAAQBAJ |language=en |access-date=30 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Our Education System Is Losing Relevance. Here's How To Update It |url=https://www.weforum.org/agenda/2020/04/our-education-system-is-losing-relevance-heres-how-to-update-it/ |website=World Economic Forum |access-date=6 May 2021 |language=en |last1=Krishnan |first1=Karthik |date=2020 |archive-date=6 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506181511/https://www.weforum.org/agenda/2020/04/our-education-system-is-losing-relevance-heres-how-to-update-it/ |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Krueger |first1=Alan B |last2=Lindahl |first2=Mikael |title=Education for Growth: Why and for Whom? |journal=Journal of Economic Literature |date=2001 |volume=39 |issue=4 |pages=1101–1136 |doi=10.1257/jel.39.4.1101 |url=http://papers.nber.org/papers/w7591.pdf |access-date=23 March 2023 |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192507/https://www.nber.org/system/files/working_papers/w7591/w7591.pdf |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Kte'pi |first1=Bill |chapter=Chronology |editor-last1=Ainsworth |editor-first1=James |title=Sociology of Education: An A-to-Z Guide |date=2013 |publisher=Sage |isbn=978-1-5063-5473-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Yub3CwAAQBAJ&pg=PT63 |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Kuskis |first1=Alexander |last2=Logan |first2=Robert |chapter=A Historical View of Education from the Perspective of Marshall McLuhan and Media Ecology |editor1-last=Ciastellardi |editor1-first=Matteo |title=International Journal of McLuhan Studies 2012–13: Education Overload. From Total Surround to Pattern Recognition |date=2014 |publisher=Universidad Oberta de Catalunya, Barcelona |isbn=978-84-939995-9-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ZDaCBAAAQBAJ&pg=PT34 |language=es |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=La Belle |first1=Thomas J. |title=Formal, Nonformal and Informal Education: A Holistic Perspective on Lifelong Learning |journal=International Review of Education |date=1982 |volume=28 |issue=2 |pages=159–175 |doi=10.1007/BF00598444 |s2cid=144859947 |url= |language=en |issn=1573-0638 }} * {{cite book |last1=Lamprianou |first1=Iasonas |last2=Athanasou |first2=James A. |title=A Teacher's Guide to Educational Assessment: Revised Edition |publisher=BRILL |isbn=978-90-8790-914-7 |url=https://books.google.com/books?id=4XsfEAAAQBAJ&pg=PA31 |language=en |date=2009 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Lane |first1=John |last2=Lane |first2=Andrew M. |last3=Kyprianou |first3=Anna |title=Self-Efficacy, Self-Esteem and Their Impact on Academic Performance |journal=Social Behavior and Personality |date=2004 |volume=32 |issue=3 |pages=247–256 |doi=10.2224/sbp.2004.32.3.247 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Lareau |first1=Annette |last2=Ferguson |first2=Sherelle |chapter=Education, Sociology of |editor-last1=Ryan |editor-first1=J. Michael |title=Core Concepts in Sociology |date=2018 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-16863-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=cVxtDwAAQBAJ&pg=PT114 |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Le Play |first1=Debbie |chapter=Comparative Education |editor1-last=Dufour |editor2-last=Will |editor2-first=Curtis |title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies |date=2011 |publisher=Open University Press |isbn=978-0-335-24107-1 |language=en }} * {{cite journal |last1=Lee |first1=Ya-Hui |title=From Older Adult Education to Social Service: The Transformation of Elderly Education Organizations |journal=Journal of Social Service Research |date=2021 |volume=47 |issue=5 |pages=714–723 |doi=10.1080/01488376.2021.1908483 |s2cid=234801525 |url= |issn=0148-8376 |language=en }} * {{cite book |last1=Li |first1=Zijian |title=Values Education for Citizens in the New Century |date=2006 |publisher=Chinese University Press |isbn=978-962-996-153-4 |url=https://books.google.com/books?id=shYOjH8xWNEC |language=en |access-date=14 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Lightman |first1=Bernard |title=A Companion to the History of Science |date=11 November 2019 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-12114-5 |url=https://books.google.com/books?id=yQj9CgAAQBAJ |language=en |access-date=9 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Lin |last2=Spaulding |first2=Seth |title=Historical Dictionary of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) |publisher=Bloomsbury Publishing PLC |isbn=978-1-5381-6905-6 |url=https://books.google.com/books?id=zBh1EAAAQBAJ&pg=PA222 |language=en |date=2022 }} * {{cite book |last1=Liu |first1=Ying |chapter=An Exploration of EFL Teachers' Assessment Literacy and Its Enhancement |editor-last1=Hussain |editor-first1=Rosila Bee Binti Mohd |editor-last2=Parc |editor-first2=Jimmyn |editor-last3=Li |editor-first3=Jia |title=Proceedings of the 2023 9th International Conference on Humanities and Social Science Research (ICHSSR 2023) |date=2023 |publisher=Springer Nature |isbn=978-2-38476-092-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=BAzWEAAAQBAJ&pg=PA1642 |language=en |access-date=25 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Lynch |first1=John Patrick |title=Aristotle's School; a Study of a Greek Educational Institution |date=1972 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-02194-5 |url=https://books.google.com/books?id=VaYV57QiQDYC |language=en |access-date=17 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Main |first1=Shiho |title='The Other Half' of Education: Unconscious Education of Children |journal=Educational Philosophy and Theory |date=2012 |volume=44 |issue=1 |pages=82–95 |doi=10.1111/j.1469-5812.2010.00643.x |s2cid=145281776 |url= |issn=0013-1857 |language=en }} * {{cite journal |last1=Maluccio |first1=John A. |last2=Hoddinott |first2=John |last3=Behrman |first3=Jere R. |last4=Martorell |first4=Reynaldo |last5=Quisumbing |first5=Agnes R. |last6=Stein |first6=Aryeh D. |title=The Impact of Improving Nutrition During Early Childhood on Education among Guatemalan Adults |journal=The Economic Journal |date=1 April 2009 |volume=119 |issue=537 |pages=734–763 |doi=10.1111/j.1468-0297.2009.02220.x |s2cid=154857298 |language=en }} * {{cite journal |last1=Marquis |first1=Donald G. |title=The Neurology of Learning |journal=Comparative Psychology (Rev. Ed.). |date=1942 |pages=153–177 |doi=10.1037/11454-007 |language=en }} * {{cite book |last1=Marsden |first1=Peter |title=The Taliban: War, Religion and the New Order in Afghanistan |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-1-85649-522-6 |url=https://archive.org/details/talibanwarreligi0000mars/page/88/mode/2up |language=en }} * {{cite journal |last1=Marshall |first1=James D. |title=The Meaning of the Concept of Education: Searching for the Lost Arc |journal=Journal of Thought |date=2006 |volume=41 |issue=3 |pages=33–37 |jstor=42589880 |issn=0022-5231 |language=en }} * {{cite book |last1=Marshall |first1=Stephen |editor1-last=Gosper |editor1-first=Maree |editor2-last=Ifenthaler |editor2-first=Dirk |title=Curriculum Models for the 21st Century: Using Learning Technologies in Higher Education |date=2013 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4614-7366-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QVaRAAAAQBAJ&pg=PA65 |language=en |chapter=Open Educational Curricula Interpreted Through the Maori Concept of Ako |access-date=6 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Matheson |first1=David |title=An Introduction to the Study of Education |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-0-203-10545-0 |edition=4th |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203105450-1/education-david-matheson |chapter=What Is Education? |pages=15–32 |doi=10.4324/9780203105450-8 |access-date=13 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120354/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203105450-8/education-david-matheson |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Mazurek |first1=Kas |last2=Winzer |first2=Margret A. |title=Comparative Studies in Special Education |date=1994 |publisher=Gallaudet University Press |isbn=978-1-56368-027-4 |url=https://books.google.com/books?id=zOl_hpr0MiEC |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=McHugh |first1=Richard |chapter=Anarchism and Informal ''Informal'' Pedagogy: 'Gangs', Difference, Deference |editor-last1=Springer |editor-last2=Souza |editor2-first=Marcelo Lopes de |editor3-last=White |editor3-first=Richard J. |title=The Radicalization of Pedagogy: Anarchism, Geography, and the Spirit of Revolt |date=2016 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-78348-671-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=beLaDwAAQBAJ&pg=PA167 |language=en |access-date=30 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=McInerney |first1=Dennis M. |title=Motivation |journal=Educational Psychology |date=2019 |volume=39 |issue=4 |pages=427–429 |doi=10.1080/01443410.2019.1600774 |s2cid=218508624 |doi-access=free |language=en }} * {{cite journal |last1=Mead |first1=Margaret |title=Our Educational Emphases in Primitive Perspective |journal=American Journal of Sociology |date=1943 |volume=48 |issue=6 |pages=633–639 |doi=10.1086/219260 |jstor=2770220 |s2cid=145275269 |issn=0002-9602 |language=en }} * {{cite journal |last1=Meece |first1=J. L. |last2=Blumenfeld |first2=P. C. |last3=Hoyle |first3=R. H. |title=Students' Goal Orientations and Cognitive Engagement in Classroom Activities |journal=Journal of Educational Psychology |date=1988 |volume=80 |issue=4 |pages=514–523 |doi=10.1037/0022-0663.80.4.514 |language=en }} * {{cite book |last1=Miao |first1=Fengchun |last2=Holmes |first2=Wayne |title=Guidance for generative AI in education and research |date=2023 |publisher=UNESCO |isbn=978-92-3-100612-8 |language=en }} * {{cite web |author1=MoE Staff |title=About MoE |url=https://www.education.gov.in/about-moe |website=Ministry of Education (Government of India) |access-date=13 December 2023 |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192616/https://www.education.gov.in/about-moe |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Monds |first1=Kathaleena Edward |chapter=The Freedom to Homeschool: Community as Classroom |editor-last1=Ali-Coleman |editor-last2=Fields-Smith |editor2-first=Cheryl |title=Homeschooling Black Children in the U.S.: Theory, Practice, and Popular Culture |date=2022 |publisher=IAP |isbn=978-1-64802-784-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=sclfEAAAQBAJ&pg=PA111 |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Moore |first1=Alex |title=The Good Teacher: Dominant Discourses in Teaching and Teacher Education |date=2004 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-33564-5 |url=https://books.google.com/books?id=gQAVvZMKspsC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Morgan |first1=W. John |last2=Trofimova |first2=Irina N. |last3=Kliucharev |first3=Grigori A. |title=Civil Society, Social Change, and a New Popular Education in Russia |date=2018 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-62568-0 |url=https://books.google.com/books?id=p3R0DwAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Murphy |first1=John |title=Gods & Goddesses of the Inca, Maya, and Aztec Civilizations |date=2014 |publisher=The Rosen Publishing Group, Inc |isbn=978-1-62275-396-3 |url=https://books.google.com/books?id=aX9hDwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Murphy |first1=Lisa |last2=Mufti |first2=Emmanuel |last3=Kassem |first3=Derek |title=Education Studies |date=2009 |publisher=McGraw-Hill Education (UK) |isbn=978-0-335-23763-0 |url=https://books.google.com/books?id=2-tEBgAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Murphy |first1=Patricia |editor1-last=Gipps |editor1-first=Caroline V. |title=Equity in the Classroom: Towards Effective Pedagogy for Girls and Boys |date=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-71682-0 |url=https://books.google.com/books?id=BjqQAgAAQBAJ |language=en |chapter=1. Defining Pedagogy |access-date=22 August 2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Musterd |first1=Sako |title=Advanced Introduction to Urban Segregation |date=11 December 2023 |publisher=Edward Elgar Publishing |isbn=978-1-80392-408-3 |url=https://books.google.com/books?id=7t7oEAAAQBAJ&pg=PA96 |language=en |access-date=13 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |author=National Education League |title=Compulsory Education |journal=New England Journal of Education |date=1875 |volume=1 |issue=5 |page=52 |jstor=44763565 |issn=2578-4145 |language=en }} * {{cite book |last1=Neem |first1=Johann N. |title=Democracy's Schools: The Rise of Public Education in America |date=2017 |publisher=JHU Press |isbn=978-1-4214-2322-7 |url=https://books.google.com/books?id=WZ47DwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=New |first1=Rebecca Staples |last2=Cochran |first2=Moncrieff |title=Early Childhood Education: An International Encyclopedia |date=2007 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-34143-4 |url=https://books.google.com/books?id=FYdtn8OhQWsC |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Nicholas |first1=David M. |title=The Growth of the Medieval City: From Late Antiquity to the Early Fourteenth Century |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-88550-4 |url=https://books.google.com/books?id=92zXAwAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Noddings |first1=Nel |title=Philosophy of Education |publisher=Westview Press |year=1995 |isbn=978-0-8133-8429-0 |url=https://archive.org/details/philosophyofeduc00nodd/page/1 |language=en }} * {{cite book |last1=Nwuzor |first1=Chizoba Vivian |editor1-last=Akanle |editor1-first=Olayinka |editor2-last=Adésìnà |editor2-first=Jìmí Olálékan |title=The Development of Africa: Issues, Diagnoses and Prognoses |date=25 October 2017 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-66242-8 |url=https://books.google.com/books?id=XaI7DwAAQBAJ |language=en |chapter=Education in Africa |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=O'Brien |first1=Maeve |last2=Flynn |first2=Marie |editor1-last=Downes |editor1-first=Paul |editor2-last=Gilligan |editor2-first=Ann Louise |title=Beyond Educational Disadvantage |date=2007 |publisher=Institute of Public Administration |isbn=978-1-904541-57-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=puvbzwaRBnQC&pg=PA73 |language=en |chapter=Emotions, Inequalities and Care in Education |access-date=28 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=Education at a Glance 2013 OECD Indicators: OECD Indicators |date=2013a |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-20105-7 |url=https://books.google.com/books?id=Fmra8e5e1h0C&pg=PA225 |language=en |access-date=4 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=ISCED 2011 Operational Manual Guidelines for Classifying National Education Programmes and Related Qualifications: Guidelines for Classifying National Education Programmes and Related Qualifications |date=2015 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-22836-8 |url=https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=OECD Economic Surveys: United States 2007 |date=29 May 2007 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-03277-4 |url=https://books.google.com/books?id=0cXVAgAAQBAJ&pg=PA125 |language=en |access-date=4 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=OECD Handbook for Internationally Comparative Education Statistics 2018 Concepts, Standards, Definitions and Classifications: Concepts, Standards, Definitions and Classifications |date=2018 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-30444-4 |url=https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=Reviews of National Policies for Education: Higher Education in the Dominican Republic 2012 |date=2012 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-17705-5 |url=https://books.google.com/books?id=_96M_SWnn4QC |language=en |access-date=1 September 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |author1=OECD |title=Educational Research and Innovation Innovative Learning Environments |date=2013 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-20348-8 |url=https://books.google.com/books?id=mfb8AAAAQBAJ |language=en |access-date=25 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Oliveira |first1=Wilk |last2=Bittencourt |first2=Ig Ibert |title=Tailored Gamification to Educational Technologies |date=2019 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-329-812-5 |url=https://books.google.com/books?id=zuK3DwAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Ornstein |first1=Allan C. |last2=Levine |first2=Daniel U. |last3=Gutek |first3=Gerry |last4=Vocke |first4=David E. |title=Foundations of Education |date=2016 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-1-305-85489-5 |url=https://books.google.com/books?id=-nIcCgAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Public Education |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/public-education |website=Oxford Learner's Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=7 May 2023 |author=OUP staff |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192623/https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/public-education |url-status=live |language=en }} * {{cite journal |last1=Papadatou-Pastou |first1=Marietta |last2=Gritzali |first2=Maria |last3=Barrable |first3=Alexia |title=The Learning Styles Educational Neuromyth: Lack of Agreement Between Teachers' Judgments, Self-Assessment, and Students' Intelligence |date=2018 |journal=Frontiers in Education |publisher=Frontiers Media SA |volume=3 |article-number=105 |issn=2504-284X |doi=10.3389/feduc.2018.00105 |doi-access=free |language=en}} * {{cite book |last1=Paechter |first1=Carrie |title=Learning, Space and Identity |date=2001 |publisher=Sage |isbn=978-0-7619-6939-6 |url=https://books.google.com/books?id=oIuOYpTQtTUC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Page |first1=Randy |last2=Page |first2=Tana |title=Promoting Health and Emotional Well-Being in Your Classroom |date=2010 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=978-0-7637-7612-1 |url=https://books.google.com/books?id=8UEuTrErvuAC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Pashler |first1=Harold |last2=McDaniel |first2=Mark |last3=Rohrer |first3=Doug |last4=Bjork |first4=Robert |title=Learning Styles: Concepts and Evidence |journal=Psychological Science in the Public Interest |date=2008 |volume=9 |issue=3 |pages=105–119 |doi=10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x |pmid=26162104 |s2cid=2112166 |language=en |issn=1529-1006 |doi-access=free }} * {{cite book |last=Patzuk-Russell |first=Ryder |title=The Development of Education in Medieval Iceland |date=2021-02-08 |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781501514180/html |access-date=2023-12-14 |publisher=Medieval Institute Publications |language=en |doi=10.1515/9781501514180 |isbn=978-1-5015-1418-0 |s2cid=241898425 |archive-date=14 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231214134413/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781501514180/html |url-status=live }} * {{cite book |last1=Pazmiño |first1=Robert W. |title=Principles and Practices of Christian Education: An Evangelical Perspective |date=2002 |publisher=Wipf and Stock Publishers |isbn=978-1-72520-227-6 |url=https://books.google.com/books?id=VVn7DwAAQBAJ |language=en |access-date=14 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |last1=Peel |first1=Edwin A. |title=Pedagogy |url=https://www.britannica.com/science/pedagogy |website=Encyclopedia Britannica |access-date=15 August 2022 |language=en |date=2023 |archive-date=29 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220729010305/https://www.britannica.com/science/pedagogy |url-status=live }} * {{cite book |last1=Peters |first1=R. S. |editor-first1=R.S |editor-last1=Peters |title=The Concept of Education |orig-date=1967 |date=2009 |publisher=Routledge |isbn=978-0-203-86107-3 |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203861073-1/educational-process-peters |chapter=What Is an Educational Process? |doi=10.4324/9780203861073 |access-date=13 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120405/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203861073-1/educational-process-peters |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Peters |first1=R. S. |title=Ethics and Education (Routledge Revivals) |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-49478-2 |url=https://books.google.com/books?id=UfRWCgAAQBAJ |language=en |chapter=1. Criteria of Education |access-date=13 May 2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Peters |first1=Richard S. |last2=Woods |first2=John |last3=Dray |first3=William H. |title=The Philosophy of Education |url=https://philpapers.org/rec/PETAOE |chapter=Aims of Education: A Conceptual Inquiry |date=1973 |access-date=13 May 2022 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-875023-9 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120355/https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Pizmony-Levy |first1=Oren |chapter=Big Comparisons, Little Knowledge: Public Engagement With PISA in the United States and Israel |editor-last1=Wiseman |editor-first1=Alexander W. |editor-last2=Taylor |editor2-first=Calley Stevens |title=The Impact of the OECD on Education Worldwide |date=4 May 2017 |publisher=Emerald Group Publishing |isbn=978-1-78714-727-0 |url=https://books.google.com/books?id=8_nNDgAAQBAJ |language=en |access-date=10 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Poe |first1=Marshall |title=A History of Communications: Media and Society From the Evolution of Speech to the Internet |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-511-97691-9 |language=en }} * {{cite journal |last1=Portes |first1=Pedro R. |title=Social and Psychological Factors in the Academic Achievement of Children of Immigrants: A Cultural History Puzzle |journal=American Educational Research Journal |date=1999 |volume=36 |issue=3 |pages=489–507 |doi=10.2307/1163548 |jstor=1163548 |language=en }} * {{cite book |last1=Power |first1=Edward J. |title=Main Currents in the History of Education |date=1970 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-050581-0 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=273 |language=en |access-date=3 May 2023 |archive-date=3 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503072835/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=273 |url-status=live }} * {{cite book |last1=Quinn |first1=Francis M. |chapter=The Demise of Curriculum |editor-last1=Humphreys |editor2-last=Quinn |editor2-first=Francis M. |title=Health Care Education: The Challenge of the Market |date=2013 |publisher=Springer |isbn=978-1-4899-3232-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yikDCAAAQBAJ&pg=PA27 |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Raghupathi |first1=Viju |last2=Raghupathi |first2=Wullianallur |title=The Influence of Education on Health: An Empirical Assessment of OECD Countries for the Period 1995–2015 |journal=Archives of Public Health |date=2020 |volume=78 |issue=1 |page=20 |doi=10.1186/s13690-020-00402-5 |pmid=32280462 |pmc=7133023 |issn=2049-3258 |doi-access=free |language=en }} * {{cite journal |last1=Raikes |first1=Abbie |last2=Alvarenga Lima |first2=Jem Heinzel-Nelson |last3=Abuchaim |first3=Beatriz |title=Early Childhood Education in Brazil: Child Rights to ECE in Context of Great Disparities |journal=Children |date=24 May 2023 |volume=10 |issue=6 |page=919 |doi=10.3390/children10060919 |pmid=37371151 |pmc=10297598 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Ramsay |first1=John G. |chapter=Education, History of |editor-last1=Provenzo |editor-first1=Eugene F. |title=Encyclopedia of the Social and Cultural Foundations of Education |date=2008 |publisher=Sage |isbn=978-1-4522-6597-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT321 |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Reagan |first1=Timothy |title=Non-Western Educational Traditions: Alternative Approaches to Educational Thought and Practice |publisher=Lawrence Erlbaum Associates, Publishers |year=2005 |isbn=978-0-8058-4857-1 |url=https://books.google.com/books?id=bCGRAgAAQBAJ |language=en |access-date=17 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Reid |first1=Alan |chapter=Restoring the 'Publicness' of Public Education |editor-last1=Wilkinson |editor2-last=Niesche |editor2-first=Richard |editor3-last=Eacott |editor3-first=Scott |title=Challenges for Public Education: Reconceptualising Educational Leadership, Policy and Social Justice as Resources for Hope |date=2018 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-79193-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=9bR2DwAAQBAJ&pg=PT190 |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Reimers |first1=Fernando M. |title=Education and Climate Change: The Role of Universities |date=2020 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-57927-2 |url=https://books.google.com/books?id=U84MEAAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=Indigenous Education in a Global Context |url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756810/obo-9780199756810-0064.xml |website=Oxford Bibliographies |access-date=14 May 2022 |language=en |last1=Reyhner |first1=Jon |last2=Singh |first2=Navin Kumar |date=2021 |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515101348/https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756810/obo-9780199756810-0064.xml |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Rodriguez-Segura |first1=Daniel |title=EdTech in Developing Countries: A Review of the Evidence |journal=The World Bank Research Observer |date=2022 |volume=37 |issue=2 |pages=171–203 |doi=10.1093/wbro/lkab011 |language=en }} * {{cite journal |last1=Rohrer |first1=Doug |last2=Pashler |first2=Harold |title=Learning styles: where's the evidence? |journal=Medical Education |date=2012 |publisher=Wiley |volume=46 |issue=7 |issn=0308-0110 |doi=10.1111/j.1365-2923.2012.04273.x |doi-access=free |pages=634–635 |pmid=22691144 |language=en }} * {{cite book |last1=Rosenkranz |first1=Karl |last2=Brackett |first2=Anna Callender |title=The Science of Education: A Paraphrase of Dr. Karl Rosenkranz's Paedagogik Als System |date=1872 |publisher=G.I. Jones |url=https://books.google.com/books?id=HJhDAAAAIAAJ |language=en |access-date=18 May 2022 }}{{cbignore}} * {{cite web |last1=Roser |first1=Max |last2=Ortiz-Ospina |first2=Esteban |title=Primary and Secondary Education |url=https://ourworldindata.org/primary-and-secondary-education |website=Our World in Data |access-date=2 May 2023 |date=2013 |archive-date=18 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518145614/https://ourworldindata.org/primary-and-secondary-education |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Salganik |first1=Laura Hersh |last2=Matheson |first2=Nancy |last3=Phelps |first3=Richard P. |title=Education Indicators: An International Perspective |date=1997 |publisher=DIANE Publishing |isbn=978-0-7881-4267-3 |url=https://books.google.com/books?id=DvUh5AZtMfoC |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Salvatori |first1=Mariolina Rizzi |title=Pedagogy: Disturbing History, 1820–1930 |date=2003 |publisher=University of Pittsburgh Pre |isbn=978-0-8229-7246-4 |url=https://books.google.com/books?id=abocsyBzTMMC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Sampath |first1=K. |title=Introduction to Educational Technology |date=1981 |publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd |isbn=978-81-207-3139-4 |url=https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Schmid |first1=Evi |last2=Garrels |first2=Veerle |title=Parental Involvement and Educational Success Among Vulnerable Students in Vocational Education and Training |journal=Educational Research |date=2021 |volume=63 |issue=4 |pages=456–473 |doi=10.1080/00131881.2021.1988672 |s2cid=244163476 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Schoen |first1=La Tefy G. |editor1-last=Provenzo |editor1-first=Eugene F. |title=Encyclopedia of the Social and Cultural Foundations of Education |date=29 October 2008 |publisher=Sage |isbn=978-1-4522-6597-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT339 |language=en |chapter=Educational Indicators |access-date=5 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Schuknecht |first1=Ludger |title=Public Spending and the Role of the State: History, Performance, Risk and Remedies |date=2020 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-49623-0 |url=https://books.google.com/books?id=TvwAEAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Scott |first1=William |last2=Vare |first2=Paul |title=Learning, Environment and Sustainable Development: A History of Ideas |date=2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-00-020802-3 |url=https://books.google.com/books?id=k1YAEAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Scribner |first1=Sylvia |last2=Cole |first2=Michael |title=Cognitive Consequences of Formal and Informal Education: New Accommodations Are Needed Between School-Based Learning and Learning Experiences of Everyday Life. |journal=Science |date=1973 |volume=182 |issue=4112 |pages=553–559 |doi=10.1126/science.182.4112.553 |pmid=17739714 |language=en }} * {{cite book |last1=Selwyn |first1=Neil |title=Education in a Digital World: Global Perspectives on Technology and Education |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-80844-6 |url=https://books.google.com/books?id=LVs4z6El6uMC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |author1=SEP Staff |title=Secretaría de Educación Pública |url=https://www.sep.gob.mx/ |website=Secretaría de Educación Pública |access-date=13 December 2023 |archive-date=12 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212204241/http://www.sep.gob.mx/ |url-status=live |language=es }} * {{cite book |last1=Sewell |first1=Keira |last2=Newman |first2=Stephen |chapter=1. What Is Education? |editor-last1=Curtis |editor-last2=Ward |editor-last3=Sharp |editor-last4=Hankin |editor4-first=Les |title=Education Studies: An Issue Based Approach |date=2013 |publisher=Learning Matters |isbn=978-1-4462-9693-6 |url=https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ |language=en |access-date=13 May 2022 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Shah |first1=Anwar |editor1-last=Jong |editor2-last=Rizvi |editor2-first=Gowher |title=The State of Access: Success and Failure of Democracies to Create Equal Opportunities |date=1 November 2009 |publisher=Brookings Institution Press |isbn=978-0-8157-0176-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=lFRjq_2OZBAC&pg=PA208 |language=en |chapter=Demanding to Be Served: Holding Governments to Account for Improved Access |access-date=4 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Shelley |first1=Fred M. |title=Examining Education Around the World |date=2022 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-4408-6448-3 |url=https://books.google.com/books?id=gErEEAAAQBAJ |language=en |access-date=31 August 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Shute |first1=Valerie J. |last2=Hansen |first2=Eric G. |last3=Underwood |first3=Jody S. |last4=Razzouk |first4=Rim |title=A Review of the Relationship Between Parental Involvement and Secondary School Students' Academic Achievement |journal=Education Research International |date=2011 |volume=2011 |pages=1–10 |doi=10.1155/2011/915326 |doi-access=free |language=en }} * {{cite web |last1=Siegel |first1=Harvey |last2=Phillips |last2=D.C. |last3=Callan |first3=Eamonn |title=Philosophy of Education |url=https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=25 March 2022 |date=2018 |archive-date=28 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328075115/https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/ |url-status=live |language=en }} * {{cite web |last1=Siegel |first1=Harvey |title=Philosophy of Education |url=https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-education |website=Encyclopedia Britannica |access-date=23 March 2022 |language=en |date=2023 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324024617/https://web.archive.org/web/20220324024617/https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-education |url-status=live }} * {{cite book |last1=Siegel |first1=Harvey |title=The Oxford Handbook of Philosophy of Education |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 |language=en |chapter=Introduction: Philosophy of Education and Philosophy |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780195312881.003.0001 |isbn=978-0-19-531288-1 |access-date=13 May 2022 |date=2010 |pages=3–9 |archive-date=19 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319214557/https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001 |url-status=live }} * {{cite book |last1=Singh |first1=M. |date=2015 |title=Global Perspectives on Recognising Non-formal and Informal Learning: Why Recognition Matters |series=Technical and Vocational Education and Training: Issues, Concerns and Prospects |volume=21 |publisher=Springer-UNESCO |doi=10.1007/978-3-319-15278-3 |isbn=978-3-319-15277-6 |chapter=Introduction |language=en }} * {{cite book |last1=Skowron |first1=Janice |title=Powerful Lesson Planning: Every Teacher's Guide to Effective Instruction |date=2015 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-5107-0121-2 |url=https://books.google.com/books?id=LTWCDwAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Sliwka |first1=Anne |title=Innovating to Learn, Learning to Innovate |date=2008 |publisher=OECD Publishing |isbn=978-92-64-04798-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=jjPERMPmyvAC&pg=PA93 |language=en |chapter=The Contribution of Alternative Education |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Sluga |first1=Hans |title=Family Resemblance |journal=Grazer Philosophische Studien |date=2006 |volume=71 |issue=1 |pages=1–21 |doi=10.1163/18756735-071001003 |s2cid=90166164 |url=https://philpapers.org/rec/SLUFR |access-date=13 May 2022 |archive-date=20 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320211329/https://philpapers.org/rec/SLUFR |url-status=live |url-access=subscription |language=en }} * {{cite book |last1=Smith |first1=Kevin B. |last2=Meier |first2=Kenneth J. |title=The Case Against School Choice: Politics, Markets and Fools |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-28655-6 |url=https://books.google.com/books?id=jIkYDQAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Smith |first1=Patricia L. |last2=Ragan |first2=Tillman J. |title=Instructional Design |date=2004 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-39353-5 |url=https://books.google.com/books?id=_cAkAAAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Smith |first1=Sharon |title=Forms of Education: Rethinking Educational Experience Against and Outside the Humanist Legacy |journal=British Journal of Educational Studies |date=2020 |volume=68 |issue=6 |pages=781–783 |doi=10.1080/00071005.2020.1785788 |s2cid=225403522 |url=https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00071005.2020.1785788?journalCode=rbje20 |issn=0007-1005 |access-date=13 May 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730081139/https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00071005.2020.1785788?journalCode=rbje20 |url-status=live |url-access=subscription |language=en }} * {{cite book |last1=Spring |first1=Joel |title=Global Impacts of the Western School Model: Corporatization, Alienation, Consumerism |date=3 September 2018 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-00272-1 |url=https://books.google.com/books?id=hRBqDwAAQBAJ |language=en |access-date=10 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |title=What Is Media Literacy and Why Is It Important? Minitex |url=https://www.minitex.umn.edu/news/2021-04/what-media-literacy-and-why-it-important |website=Minitex |access-date=6 May 2021 |archive-date=6 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506134302/https://www.minitex.umn.edu/news/2021-04/what-media-literacy-and-why-it-important |last1=Staats |first1=Beth |language=en }} * {{cite web |last1=Sternberg |first1=Robert J. |title=Human Intelligence |url=https://www.britannica.com/science/human-intelligence-psychology |website=Encyclopedia Britannica |access-date=24 April 2023 |language=en |date=2022 |archive-date=25 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425073411/https://www.britannica.com/science/human-intelligence-psychology |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Strauss |first1=Claudia |title=Beyond 'Formal' versus 'Informal' Education: Uses of Psychological Theory in Anthropological Research |journal=Ethos |date=1984 |volume=12 |issue=3 |doi=10.1525/eth.1984.12.3.02a00010 |jstor=640180 |issn=0091-2131 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Sullivan |first1=Amanda Alzena |title=Breaking the STEM Stereotype: Reaching Girls in Early Childhood |date=2019 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4758-4205-0 |url=https://books.google.com/books?id=oTWoDwAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Taylor |first1=C M. |title=Education and Personal Development: A Reflection |journal=Archives of Disease in Childhood |date=1999 |volume=81 |issue=6 |pages=531–537 |doi=10.1136/adc.81.6.531 |pmid=10569977 |pmc=1718155 |language=en }} * {{cite book |last1=Rosove |first1=Perry E. |title=Introduction to Educational Technology |chapter=The Integration of Humanism and Educational Technology |date=1973 |publisher=Educational Technology Publications |isbn=978-0-87778-049-6 |url=https://books.google.com/books?id=f_kxVhGxQTcC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite news |title=A Study Finds Nearly Half of Jobs Are Vulnerable to Automation |url=https://www.economist.com/graphic-detail/2018/04/24/a-study-finds-nearly-half-of-jobs-are-vulnerable-to-automation |access-date=6 May 2021 |newspaper=The Economist |date=2018 |author=The economist data team |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730081142/https://www.economist.com/graphic-detail/2018/04/24/a-study-finds-nearly-half-of-jobs-are-vulnerable-to-automation |url-status=live |language=en }} * {{cite web |author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica)) |title=Alternative Education |url=https://www.britannica.com/topic/alternative-education |website=Encyclopedia Britannica |access-date=7 May 2023 |language=en |date=2023 |archive-date=23 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190423055917/https://www.britannica.com/topic/alternative-education |url-status=live }} * {{cite web |title=Herbartianism |url=https://www.britannica.com/topic/Herbartianism |website=Encyclopedia Britannica |access-date=20 August 2022 |language=en |author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica)) |date=2014 |archive-date=4 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804140310/https://www.britannica.com/topic/Herbartianism |url-status=live }} * {{cite book |last1=Tiem |first1=Darlene Van Tiem |last2=Moseley |first2=James L. |last3=Dessinger |first3=Joan C. |title=Fundamentals of Performance Improvement: Optimizing Results Through People, Process, and Organizations |date=2012 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-02524-6 |url=https://books.google.com/books?id=PVicUnsMex8C |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Tillman |first1=Daniel A. |last2=An |first2=Song A. |last3=Robertson |first3=William H. |editor1-last=Mora |editor1-first=Javier Calvo de Mora |editor2-last=Kennedy |editor2-first=Kerry J. |title=Schools and Informal Learning in a Knowledge-Based World |date=19 September 2019 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-66619-3 |url=https://books.google.com/books?id=esyxDwAAQBAJ |language=en |chapter=The Relationship Between Formal and Informal Learning |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Todd |first1=Loreto |last2=Hancock |first2=Ian |title=International English Usage |date=16 November 2005 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-96471-0 |url=https://books.google.com/books?id=RGiIAgAAQBAJ |language=en |access-date=7 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Tomlinson |first1=Sally |title=A Sociology of Special Education (RLE Edu M) |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-45711-1 |url=https://books.google.com/books?id=r9IJB4NWhP8C |language=en |access-date=6 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Torabian |first1=Juliette E. |title=Wealth, Values, Culture & Education: Reviving the essentials for equality & sustainability |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-92893-3 |url=https://books.google.com/books?id=y1xwEAAAQBAJ&pg=PR7 |language=en |access-date=15 January 2024 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Tosto |first1=Samantha A. |last2=Alyahya |first2=Jehad |last3=Espinoza |first3=Victoria |last4=McCarthy |first4=Kylie |last5=Tcherni-Buzzeo |first5=Maria |title=Online learning in the wake of the COVID-19 pandemic: Mixed methods analysis of student views by demographic group |journal=Social Sciences & Humanities Open |date=2023 |volume=8 |issue=1 |article-number=100598 |doi=10.1016/j.ssaho.2023.100598 |doi-access=free |pmid=37366390 |pmc=10284669 |language=en }} * {{cite book |last1=Traxler |first1=John |last2=Crompton |first2=Helen |title=Critical Mobile Pedagogy: Cases of Digital Technologies and Learners at the Margins |date=26 November 2020 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-53716-5 |url=https://books.google.com/books?id=JUsIEAAAQBAJ |language=en |access-date=6 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Tudor |first1=Sofia Loredana |title=Formal – Non-formal – Informal in Education |journal=Procedia – Social and Behavioral Sciences |date=2013 |volume=76 |pages=821–826 |doi=10.1016/j.sbspro.2013.04.213 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Tukdeo |first1=Shivali |title=India Goes to School: Education Policy and Cultural Politics |date=17 November 2019 |publisher=Springer Nature India |isbn=978-81-322-3957-4 |url=https://books.google.com/books?id=Ysy-DwAAQBAJ |language=en |access-date=21 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal | vauthors=Tyner et al. | title=Investigating the replicability of the social and behavioural sciences | journal=Nature | publisher=Springer Science and Business Media LLC | volume=652 | issue=8108 | date=2026-04-01 | issn=0028-0836 | doi=10.1038/s41586-025-10078-y | pages=143–150 | pmid=41922700 | pmc=13456834 | bibcode=2026Natur.652..143T |ref=Tyner et al.| hdl=20.500.12639/8831 | hdl-access=free |language=en }} * {{cite web |author=UN |url=https://www.un.org/en/observances/international-years |title=International Years |publisher=United Nations |access-date=9 February 2023 |date=2023 |archive-date=11 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211165229/https://www.un.org/en/observances/international-years |url-status=live |language=en }} * {{cite web |author=UN |url=https://www.un.org/en/observances/list-days-weeks |title=List of International Days and Weeks |publisher=United Nations |access-date=9 February 2023 |date=2023a |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617013027/https://www.un.org/en/observances/list-days-weeks |url-status=live |language=en }} * {{cite web |url=https://www.un.org/development/desa/dspd/wp-content/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf |title=Policy Brief: Education During COVID-19 and Beyond |publisher=United Nations |date=2020 |access-date=11 December 2020 |author=UN |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730081221/https://www.un.org/development/desa/dspd/wp-content/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf |url-status=live |language=en }} * {{cite web |author=UNESCO |date=2012 |title=International Standard Classification of Education ISCED 2011 |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106011231/https://en.unesco.org/themes/education/sdgs/material/04 |archive-date=6 January 2017 |website=uis.unesco.org |language=en }} * {{cite web |author=UNESCO |title=Convention Against Discrimination in Education |url=https://www.unesco.org/en/right-education/convention-against-discrimination |website=UNESCO |language=en |access-date=30 April 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412191750/https://www.unesco.org/en/right-education/convention-against-discrimination |url-status=live }} * {{cite book |title=Guidelines To Strengthen the Right to Education in National Frameworks |date=2021 |publisher=UNESCO Publishing |isbn=978-92-3-100428-5 |url=https://books.google.com/books?id=Dv4bEAAAQBAJ |language=en |author=UNESCO |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite web |url=https://en.unesco.org/themes/education/sdgs/material/04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121083949/https://en.unesco.org/themes/education/sdgs/material/04 |title=UNESCO SDG Resources for Educators – Quality Education |website=en.unesco.org |date=2018 |publisher=[[UNESCO]] |access-date=21 January 2022 |archive-date=21 January 2022 |author=UNESCO |language=en }} * {{cite book |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002447/244756e.pdf |title=Out in the Open: Education Sector Responses to Violence Based on Sexual Orientation and Gender Identity/Expression |publisher=Paris: UNESCO |year=2016 |isbn=978-92-3-100150-5 |access-date=8 May 2017 |author=UNESCO |archive-date=16 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180816073216/http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002447/244756e.pdf |url-status=live |language=en }} * {{cite web |author=United Nations |title=Education for All |url=https://www.un.org/en/academic-impact/education-all |website=United Nations website |access-date=1 May 2023 |language=en |archive-date=19 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219121526/https://www.un.org/en/academic-impact/education-all |url-status=live }} * {{cite book |last1=Urata |first1=Shūjirō |last2=Kuroda |first2=Kazuo |last3=Tonegawa |first3=Yoshiko |title=Sustainable Development Disciplines for Humanity: Breaking Down the 5Ps—People, Planet, Prosperity, Peace, and Partnerships |date=2022 |publisher=Springer Nature Singapore |isbn=978-981-19-4859-6 |url=https://books.google.com/books?id=UdSgEAAAQBAJ |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Van Hiel |first1=Alain |last2=Van Assche |first2=Jasper |last3=De Cremer |first3=David |last4=Onraet |first4=Emma |last5=Bostyn |first5=Dries |last6=Haesevoets |first6=Tessa |last7=Roets |first7=Arne |title=Can Education Change the World? Education Amplifies Differences in Liberalization Values and Innovation Between Developed and Developing Countries |journal=PLOS One |date=2018 |volume=13 |issue=6 |article-number=e0199560 |doi=10.1371/journal.pone.0199560 |pmid=29928058 |pmc=6013109 |bibcode=2018PLoSO..1399560V |doi-access=free |language=en }} * {{cite journal | last1=Van Iddekinge | first1=Chad H. | last2=Arnold | first2=John D. | last3=Krivacek | first3=Sara J. | last4=Frieder | first4=Rachel E. | last5=Roth | first5=Philip L. | title=Making the grade? A meta-analysis of academic performance as a predictor of work performance and turnover. | journal=Journal of Applied Psychology | volume=109 | issue=12 | date=2024 | issn=1939-1854 | doi=10.1037/apl0001212 | pages=1972–1993 | pmid=39190439 | url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/apl0001212 | access-date=6 September 2026 | url-access=subscription |language=en }} * {{cite journal |last1=Verbree |first1=Anne-Roos |last2=Maas |first2=Lientje |last3=Hornstra |first3=Lisette |last4=Wijngaards-de Meij |first4=Leoniek |title=Personality Predicts Academic Achievement in Higher Education: Differences by Academic Field of Study? |journal=Learning and Individual Differences |date=2021 |volume=92 |article-number=102081 |doi=10.1016/j.lindif.2021.102081 |s2cid=239399549 |doi-access=free |language=en }} * {{cite book |last1=Vico |first1=Giambattista |title=New Science |date=1999 |publisher=Penguin UK |isbn=978-0-14-190769-7 |url=https://books.google.com/books?id=FxiJufNjEmwC |language=en |access-date=30 October 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Wagner |first1=Michael |last2=Deindl |first2=Philipp |last3=Schmölzer |first3=Georg |title=Future Medical Education in Pediatrics and Neonatology |date=2023 |publisher=Frontiers Media SA |isbn=978-2-8325-1317-0 |url=https://books.google.com/books?id=DzCxEAAAQBAJ |language=en |access-date=9 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Waks |first1=Leonard J. |title=Contemporary Technologies in Education |chapter=Massive Open Online Courses and the Future of Higher Education |date=2019 |pages=183–213 |doi=10.1007/978-3-319-89680-9_10 |chapter-url= |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-89679-3 |s2cid=169763293 |language=en }} * {{cite book |last1=Waller |first1=Richard |chapter=The Sociology of Education |editor1-last=Dufour |editor2-last=Will |editor2-first=Curtis |title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies |date=2011 |publisher=Open University Press |isbn=978-0-335-24107-1 |language=en }} * {{cite book |last1=Walton |first1=Linda |chapter=Educational Institutions |editor-last1=Kedar |editor-last2=Wiesner-Hanks |editor2-first=Merry E. |title=The Cambridge World History: Volume 5, Expanding Webs of Exchange and Conflict, 500CE–1500CE |date=9 April 2015 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-29775-9 |url=https://books.google.com/books?id=Jv9tCAAAQBAJ |language=en |access-date=10 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Ward |first1=Stephen |chapter=Introduction |editor-last1=Ward |editor-first1=Stephen |title=Education Studies: A Student's Guide |date=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-35767-3 |url=https://books.google.com/books?id=CTIdhx-3YPcC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal | last=Wardekker | first=Willem L. | title=Schools and Moral Education: Conformism or Autonomy? | journal=Journal of Philosophy of Education | volume=35 | issue=1 | date=2001 | issn=0309-8249 | doi=10.1111/1467-9752.00212 | pages=101–114 | url=https://academic.oup.com/jope/article/35/1/101-114/6842427 | access-date=2026-09-17 |language=en}} * {{cite book |last1=Warren |first1=Sue |chapter=Introduction to Education as a Field of Study |editor-last1=Warren |editor-first1=Sue |title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts |date=2009 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-0-8264-9920-2 |url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Warren |first1=Sue |last2=Waltham |first2=Susan |chapter=Ethics for Educators |editor-last1=Warren |editor1-first=Sue |title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts |date=2009 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-0-8264-9920-2 |url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Watkins |first1=Chris |last2=Mortimore |first2=Peter |title=Understanding Pedagogy and Its Impact on Learning |date=1999 |url=https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml |publisher=Sage |chapter=1: Pedagogy: What Do We Know? |doi=10.4135/9781446219454 |isbn=978-1-85396-453-4 |access-date=22 August 2022 |archive-date=12 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712120304/https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml |url-status=live |language=en }} * {{cite journal |last1=Watson |first1=Lani |title=The Epistemology of Education |journal=Philosophy Compass |date=2016 |volume=11 |issue=3 |pages=146–159 |doi=10.1111/phc3.12316 |url= |issn=1747-9991 |language=en }} * {{cite book |last1=Webb-Mitchell |first1=Brett |title=Christly Gestures: Learning to be Members of the Body of Christ |date=2003 |publisher=William B. Eerdmans Publishing Company |isbn=978-0-8028-4937-3 |url=https://books.google.com/books?id=JeNXdeqyZ-MC |language=en |access-date=6 December 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Weiner |first1=Bernard |editor1-last=Kazdin |editor1-first=Alan E. |title=Encyclopedia of Psychology Volume 5 |date=2000 |publisher=American Psychological Association |isbn=978-1-55798-187-5 |url=https://www.apa.org/pubs/books/4600100 |chapter=Motivation: An Overview |access-date=30 April 2023 |archive-date=13 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210513123009/https://www.apa.org/pubs/books/4600100 |url-status=live |language=en }} * {{cite book |last1=Williams |first1=Susan M. |last2=Mehlinger |first2=Howard D. |last3=Powers |first3=Susan M. |last4=Baldwin |first4=Roger G. |editor1-last=Guthrie |editor1-first=James W. |title=Encyclopedia of Education |publisher=Macmillan Reference USA |isbn=978-0-02-865594-9 |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology |chapter=Technology in Education |language=en |date=2003a |access-date=30 April 2023 |archive-date=1 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501034921/https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology |url-status=live }} * {{cite journal |last1=Willingham |first1=Daniel T. |last2=Hughes |first2=Elizabeth M. |last3=Dobolyi |first3=David G. |title=The Scientific Status of Learning Styles Theories |journal=Teaching of Psychology |date=2015 |volume=42 |issue=3 |pages=266–271 |doi=10.1177/0098628315589505 |s2cid=146126992 |language=en }} * {{cite journal |last1=Wilson |first1=John |title=The Concept of Education Revisited |journal=Journal of Philosophy of Education |date=2003 |volume=37 |issue=1 |pages=101–108 |doi=10.1111/1467-9752.3701007 |url= |language=en |issn=0309-8249 }} * {{cite book |last1=Winters |first1=Marcus A. |title=Teachers Matter: Rethinking How Public Schools Identify, Reward, and Retain Great Educators |date=2012 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4422-1077-6 |url=https://books.google.com/books?id=zwxT1OKJ6zMC |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |last1=Xu |first1=Duoduo |last2=Wu |first2=Xiaogang |title=Separate and unequal: hukou, school segregation, and educational inequality in urban China |journal=Chinese Sociological Review |date=20 October 2022 |volume=54 |issue=5 |pages=433–457 |doi=10.1080/21620555.2021.2019007 |s2cid=254045383 |language=en }} * {{cite book |last1=Yamada |first1=Shoko |title=Post-Education-for-All and Sustainable Development Paradigm: Structural Changes With Diversifying Actors and Norms |date=2016 |publisher=Emerald Group Publishing |isbn=978-1-78441-270-8 |url=https://books.google.com/books?id=HeChDAAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Yeravdekar |first1=Vidya Rajiv |last2=Tiwari |first2=Gauri |title=Internationalization of Higher Education in India |date=2016 |publisher=Sage India |isbn=978-93-86042-13-2 |url=https://books.google.com/books?id=ZitwDQAAQBAJ |language=en |access-date=30 April 2023 }}{{cbignore}} * {{cite book |last1=Young |first1=Spencer E. |chapter=Education in Medieval Europe |editor-last1=Rury |editor-last2=Tamura |editor2-first=Eileen H. |title=The Oxford Handbook of the History of Education |date=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-934003-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA110 |language=en |access-date=3 May 2023 }}{{cbignore}} * {{cite journal |first1=Olaf |last1=Zawacki-Richter |first2=Dianne |last2=Conrad |first3=Aras |last3=Bozkurt |first4=Cengiz Hakan |last4=Aydin |first5=Svenja |last5=Bedenlier |first6=Insung |last6=Jung |first7=Joachim |last7=Stöter |first8=George |last8=Veletsianos |first9=Lisa Marie |last9=Blaschke |first10=Melissa |last10=Bond |first11=Andrea |last11=Broens |first12=Elisa |last12=Bruhn |first13=Carina |last13=Dolch |first14=Marco |last14=Kalz |first15=Michael |last15=Kerres |first16=Yasar |last16=Kondakci |first17=Victoria |last17=Marin |first18=Kerstin |last18=Mayrberger |first19=Wolfgang |last19=Müskens |first20=Som |last20=Naidu |first21=Adnan |last21=Qayyum |first22=Jennifer |last22=Roberts |first23=Albert |last23=Sangrà |first24=Frank Senyo |last24=Loglo |first25=Patricia J. |last25=Slagter van Tryon |first26=Junhong |last26=Xiao |title=Elements of Open Education: An Invitation to Future Research |journal=The International Review of Research in Open and Distributed Learning |date=2020 |volume=21 |issue=3 |doi=10.19173/irrodl.v21i3.4659 |s2cid=226018305 |doi-access=free |hdl=11511/54051 |hdl-access=free |language=en }} {{refend}} {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.oecd.org/education/ Arsimi – OECD] * [https://www.unesco.org/en/education Arsimi – UNESCO] * [https://www.worldbank.org/en/topic/education Arsimi – Banka Botërore] [[Kategoria:Arsim]] [[Kategoria:Pedagogji]] [[Kategoria:Kulturë]] [[Kategoria:Edukatë]] [[Kategoria:Artikuj kryesorë]] fn4kfs51fi16nt3rvww1i1snklg4odr 3059837 3059835 2026-10-26T16:45:52Z Arianit 106 U kthye versioni 3059835 i bërë nga [[Special:Contributions/Arianit|Arianit]] ([[User talk:Arianit|diskutimet]]) 3059837 wikitext text/x-wiki {{Shiko gjithashtu|Prindërimi}} [[File:Indians of Santa Clara Pueblo, New Mexico, making pottery, 1916 - NARA - 519165.jpg|thumb]] '''Edukimi''' (si term rrjedh nga [[gjuha latine]]: ''educatio'' - edukatë, rritje; {{lang-en|'upbringing'}}; {{lang-de|'erziehung'}})<ref>Si term ekuivalent në gjuhën angleze është marrë fjala "upbringing, gjersa për termin në gjuhën shqipe [[Arsimi|Arsim]] është marrë fjala angleze [[:en:Education|Education]], (Shih).</ref> si nocion dhe proces, është veprimtari e organizuar që merr pjesë në zhvillimin e cilësive pozitive të njeriut, duke i harmonizuar marrëdhëniet shoqërore dhe individuale.<ref>Pasho Baku: Enciklopedia universale e ilustruar. Shtëpia Botuese Bacchus, Tiranë, 2011, fq. 267</ref> == Përkufizimi == Në fjalorin elektronik të gjuhës shqipe ''edukata'' përkufizohet kështu: 1. Tërësia e vetive a e cilësive shpirtërore, mendore e fizike, e shprehive kulturore etj. (botëkuptimi, vetitë morale, tiparet e karakterit e të vullnetit, zakonet, shijet etj.), që fiton njeriu nën ndikimin sistematik të shkollës, të familjes e të shoqërisë dhe duke mësuar e punuar; formimi i përgjithshëm e i veçantë i njeriut. Edukatë e shëndoshë. Edukatë morale (politike, ushtarake). Edukatë familjare. Edukatë shkollore. Edukatë estetike (muzikore, shëndetësore). U japim fëmijëve edukatën e punës. 2. Sjellje e njerëzishme. Njeri me (pa) edukatë. Ka edukatë (të mirë). I mungonte edukata. I është bërë edukatë. 2. Edukatë fizike, lëndë mësimore që bëhet në shkollë për t'i formuar nxënësit e studentët nga ana fizike, për t'i bërë të aftë për punë dhe për mbrojtje. Edukatë moralo - politike lëndë mësimore që zhvillohet në shkollën tetëvjeçare për ta formuar nxënësin nga ana morale e politike.<ref>[http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i gjuhës së sotme shqipe]</ref> Në ''[[Fjalor i pedagogjisë|Fjalorin e pedagogjisë]]'' të autorit [[Shefik Osmani]], edukata përkufizohet si, "një nga kategoritë kryesore të pedagogjisë; veprimtari e vetëdijshme dhe e organizuar, përmes së cilës shoqëria dhe vetë i edukuari ndikojnë për zhvillimin e forcave fizike dhe shpirtërore të individit, për ta formuar atë në mënyrë të gjithanshme."<ref>Shefik Osmani:Fjalor i pedagogjisë, "8 Nëntori", Tiranë, 1983, fq. 164 {{OCLC|254579414}}</ref> Koncepti ''edukatë'' është kategori primare e teorisë pedagogjike, e cila përfshin në vete edhe konceptet ''[[Arsimi|arsim]]'' dhe ''[[Mësimi|mësim]]''. == Komponentet == Dimensionet kryesore të edukatës të njohura edhe si komponentet e përgjithshme të edukatës janë: #[[Edukimi fizik|Edukata fizike]] #[[Edukimi intelektual|Edukata intelektuale]] (mendore) #[[Edukimi moral|Edukata morale]] #[[Edukimi estetik|Edukata estetike]] #[[Edukimi punues|Edukata punuese]] == Shih edhe == * [[Arsimi]] * [[Mësimi]] * [[Shkolla]] * [[Prindërimi]] * [[Pedagogjia]] * [[Edukologjia]] == Literatura == * {{cite book|last1=Anderson|first1=Philip M.|editor1-last=Kincheloe|editor1-first=Joe L.|title=Classroom Teaching: An Introduction|date=2005|publisher=Peter Lang|isbn=978-0-8204-7858-6|url=https://books.google.com/books?id=kzWq-oGRlNcC|language=en|chapter=3. The Meaning of Pedagogy}} * {{cite web|title=Education and Socioeconomic Status|url=https://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/education|website=American Psychological Association|access-date=28 prill 2023|author=APA staff|archive-date=30 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160530033848/http://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/factsheet-education.aspx|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Aqil|first1=Moulay Driss|last2=Babekri|first2=El Hassane|last3=Nadmi|first3=Mustapha|editor1-last=Vogeli|editor1-first=Bruce R.|editor2-last=Tom|editor2-first=Mohamed E. A. El|title=Mathematics And Its Teaching In The Muslim World|date=25 qershor 2020|publisher=World Scientific|isbn=978-981-314-679-2|url=https://books.google.com/books?id=TGjvDwAAQBAJ|language=en|chapter=Morocco: Contributions to Mathematics Education From Morocco|access-date=7 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Archer|first1=R. L.|title=Contributions to the History of Education: Volume 5, Secondary Education in the Nineteenth Century|date=2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-62232-6|url=https://books.google.com/books?id=jZxtAAAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Barr|first1=Robert D.|last2=Parrett|first2=William H.|editor1-last=Guthrie|editor1-first=James W.|title=Encyclopedia of Education|date=2003b|publisher=Macmillan Reference USA|isbn=978-0-02-865594-9|url=https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/alternative-schooling|language=en|chapter=Alternative Schooling|access-date=9 maj 2023|archive-date=26 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231026124659/https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/alternative-schooling|url-status=live}} * {{cite book|last1=Bartlett|first1=Steve|last2=Burton|first2=Diana|title=Education Studies: Essential Issues|date=2003|publisher=Sage|isbn=978-0-7619-4049-4|lang=en}} * {{cite book|last1=Bartlett|first1=Steve|last2=Burton|first2=Diana|title=Introduction to Education Studies|url=https://archive.org/details/introductiontoed0000bart|date=2007|publisher=Sage|isbn=978-1-4129-2193-0|edition=2nd|lang=en}} * {{cite book|last1=Bartram|first1=Brendan|chapter=Comparative Education|editor-last1=Warren|editor-first1=Sue|title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts|date=2009|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-8264-9920-2|url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Beatty|first1=Barbara|chapter=Conflicting Constructions of Childhood and Children in Education History|editor-last1=Rury|editor-first1=John L.|editor-last2=Tamura|editor-first2=Eileen H.|title=The Oxford Handbook of the History of Education|date=2019|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-934003-3|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA436|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite journal|last1=Beckett|first1=Kelvin|title=John Dewey's Conception of Education: Finding Common Ground With R. S. Peters and Paulo Freire|journal=Educational Philosophy and Theory|date=2018|volume=50|issue=4|pages=380–389|doi=10.1080/00131857.2017.1365705|s2cid=148998580|issn=0013-1857|lang=en}} * {{cite journal|last1=Beckett|first1=Kelvin Stewart|title=R. S. Peters and the Concept of Education|journal=Educational Theory|date=2011|volume=61|issue=3|pages=239–255|doi=10.1111/j.1741-5446.2011.00402.x|url=https://archive.org/details/sim_educational-theory_2011_61_3/page/n6|language=en}} * {{cite book|last1=Beiter|first1=Klaus Dieter|title=The Protection of the Right to Education by International Law: Including a Systematic Analysis of Article 13 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights|date=2005|publisher=Brill|isbn=978-90-474-1754-5|url=https://books.google.com/books?id=nE-wCQAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Bennett|first1=Pip|editor1-last=Hebert|editor1-first=David G.|title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education|date=2023|publisher=Springer Nature Singapore|isbn=978-981-99-0139-5|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_7|language=en|chapter=Lessons from Ubuntu for Moral Education|pages=107–122|doi=10.1007/978-981-99-0139-5_7|access-date=21 dhjetor 2023|archive-date=21 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091347/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_7|url-status=live}} * {{cite web|last1=Bhalotra|first1=Sonia|last2=Harttgen|first2=Kenneth|last3=Klasen|first3=Stephan|title=The Impact of school fees on educational attainment and the intergenerational transmission of education|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000225956|website=UNESCO|access-date=4 janar 2024|archive-date=4 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104172111/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000225956|url-status=live|lang=en}} * {{cite journal|last1=Biesta|first1=Gert|title=What Is Education For? On Good Education, Teacher Judgement, and Educational Professionalism|journal=European Journal of Education|date=2015|volume=50|issue=1|pages=75–87|doi=10.1111/ejed.12109|url=http://bura.brunel.ac.uk/handle/2438/10509|language=en|access-date=30 nëntor 2023|archive-date=18 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218131021/https://bura.brunel.ac.uk/handle/2438/10509|url-status=live}} * {{cite book|last1=Blaug|first1=M.|title=Economics of Education: A Selected Annotated Bibliography|date=2014|publisher=Elsevier|isbn=978-1-4831-8788-4|url=https://books.google.com/books?id=upSjBQAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Bonvillian|first1=William B.|last2=Sarma|first2=Sanjay E.|title=Workforce Education: A New Roadmap|date=2 shkurt 2021|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-04488-2|url=https://books.google.com/books?id=iBkSEAAAQBAJ|language=en|access-date=20 dhjetor 2023}} * {{cite web|last1=Bowen|first1=James|last2=Gelpi|first2=Ettore|last3=Anweiler|first3=Oskar|title=Education|url=https://www.britannica.com/topic/education|website=Encyclopedia Britannica|date=2023|access-date=30 prill 2023|language=en|archive-date=12 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071212112030/http://www.britannica.com/eb/article-47496/education|url-status=live}} * {{cite book|last1=Briggs|first1=A.|editor1-last=Gordon|editor1-first=Peter|editor2-last=Szreter|editor2-first=R.|title=The History of Education: The Making of a Discipline|date=12 tetor 2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-22407-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=TvFrNwp604kC&pg=PA168|language=en|chapter=The Study of the History of Education|access-date=11 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Brighouse|first1=Harry|title=The Oxford Handbook of Philosophy of Education|date=2009|url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-003|language=en|chapter=Moral and Political Aims of Education|pages=35–51|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/oxfordhb/9780195312881.003.0003|isbn=978-0-19-531288-1|access-date=30 prill 2023|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227154851/https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-003|url-status=live}} * {{cite book|last1=Bryant|first1=Napoleon A.|title=Science Learning for All: Celebrating Cultural Diversity|date=2001|publisher=NSTA Press|isbn=978-0-87355-194-6|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Qe_2b5K8inEC&pg=PA12|language=en|chapter=Make the Curriculum}} * {{cite journal|last1=Buckner|first1=Elizabeth|title=The Internationalization of Higher Education: National Interpretations of a Global Model|journal=Comparative Education Review|date=2019|volume=63|issue=3|pages=315–336|doi=10.1086/703794|s2cid=198608127|lang=en}} * {{cite book|last1=Bukoye|first1=Roseline Olufunke|title=The 2nd Innovative and Creative Education and Teaching International Conference|chapter=Utilization of Instruction Materials as Tools for Effective Academic Performance of Students: Implications for Counselling|publisher=MDPI|date=2019|doi=10.3390/proceedings2211395|volume=2|issue=21|page=1395|doi-access=free|lang=en}} * {{cite journal|last1=Bullard|first1=Julie|last2=Hitz|first2=Randy|title=Early Childhood Education and Adult Education: Bridging the Cultures|journal=Journal of Early Childhood Teacher Education|date=1997|volume=18|issue=1|pages=15–22|doi=10.1080/10901029708549133|issn=1090-1027|lang=en}} * {{cite book|last1=Burman|first1=Eva|last2=Cooper|first2=Maxine|last3=Ling|first3=Lorraine|last4=Stephenson|first4=Joan|title=Values in Education|date=2005|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-72831-2|url=https://books.google.com/books?id=zKf8WUrE3XUC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Chazan|first1=Barry|chapter=What is "Education"?|title=Principles and Pedagogies in Jewish Education|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-83925-3|language=en|year=2022|pages=13–21|doi=10.1007/978-3-030-83925-3_3|s2cid=239896844}} * {{cite journal|last1=Chimombo|first1=Joseph|title=Issues in Basic Education in Developing Countries: An Exploration of Policy Options for Improved Delivery|journal=Journal of International Cooperation in Education|date=2005|volume=8|issue=1|url=https://home.hiroshima-u.ac.jp/cice/wp-content/uploads/2014/03/8-1-11.pdf|access-date=15 dhjetor 2018|archive-date=11 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411230916/https://home.hiroshima-u.ac.jp/cice/wp-content/uploads/2014/03/8-1-11.pdf|doi=10.15027/34225|lang=en}} * {{cite book|last1=Cizek|first1=Gregory J.|title=Cheating on Tests: How To Do It, Detect It, and Prevent It|date=1999|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-67251-5|url=https://books.google.com/books?id=j8qQAgAAQBAJ&pg=PA73|language=en|access-date=6 janar 2024}} * {{cite book|last1=Claire|first1=Shewbridge|last2=Marian|first2=Hulshof|last3=Deborah|first3=Nusche|last4=Louise|first4=Stoll|title=OECD Reviews of Evaluation and Assessment in Education: School Evaluation in the Flemish Community of Belgium 2011|date=2011|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-11672-6|url=https://books.google.com/books?id=ooyfeUTZCEIC|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|last1=Cobb|first1=Casey D.|last2=Glass|first2=Gene V.|title=Public and Private Education in America: Examining the Facts|date=2021|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-4408-6375-2|url=https://books.google.com/books?id=aF89EAAAQBAJ|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite book|last1=Cohen|first1=Louis|last2=Manion|first2=Lawrence|last3=Morrison|first3=Keith|title=Research Methods in Education|date=2018|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-45652-2|url=https://books.google.com/books?id=9mYPEAAAQBAJ|language=en|edition=8th|access-date=30 prill 2023}} * {{cite web|title=Private Education|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/private-education|website=Collin's English Dictionary|access-date=7 maj 2023|author=Collins staff|archive-date=3 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403144444/http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/private-education|url-status=live|lang=en}} * {{cite journal|last1=Coombs|first1=Jerrold R.|title=Educational Ethics: Are We on the Right Track?|url=https://archive.org/details/sim_educational-theory_fall-1998_48_4/page/n128|journal=Educational Theory|date=1998|volume=48|issue=4|pages=555–569|doi=10.1111/j.1741-5446.1998.00555.x|lang=en}} * {{cite book|last1=Cordasco|first1=Francesco|title=A Brief History of Education: A Handbook of Information on Greek, Roman, Medieval, Renaissance, and Modern Educational Practice|date=1976|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-8226-0067-1|url=https://books.google.com/books?id=UuKr3jgXad0C|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Craver|first1=Samuel M.|last2=Philipsen|first2=Maike Ingrid|title=Foundations of Education: Problems and Possibilities in American Education|date=30 qershor 2011|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-4411-1856-1|url=https://books.google.com/books?id=G8qoAwAAQBAJ|language=en|access-date=9 dhjetor 2023}} * {{cite journal|last1=Crawford|first1=Ronald L.|title=The Fulbright Teacher Exchange Program: A Few Caveats|url=https://archive.org/details/sim_die-unterrichtspraxis_spring-1986_19_1/page/81|journal=Die Unterrichtspraxis / Teaching German|date=1986|volume=19|issue=1|pages=81–83|doi=10.2307/3530867|jstor=3530867|lang=en}} * {{cite book|last1=Curtis|first1=Will|chapter=The Philosophy of Education|editor1-last=Dufour|editor1-first=Barry|editor2-last=Will|editor2-first=Curtis|title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies|date=2011|publisher=Open University Press|isbn=978-0-335-24107-1|lang=en}} * {{cite book|last1=Dekker|first1=Jeroen J. H.|title=A Cultural History of Education in the Renaissance|date=20 prill 2023|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-350-23905-0|url=https://books.google.com/books?id=C32mEAAAQBAJ|language=en|access-date=9 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=DeVitis|first1=Joseph L.|last2=Irwin-DeVitis|first2=Linda|title=Adolescent Education: A Reader|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-1-4331-0504-3|url=https://books.google.com/books?id=fp585V0f7ucC|language=en|chapter=Preface|access-date=15 maj 2022}} * {{cite book|last1=Dewey|first1=John|title=Democracy and Education|date=2004|publisher=Courier Corporation|isbn=978-0-486-43399-8|url=https://www.gutenberg.org/files/852/852-h/852-h.htm#link2HCH0006|language=en|chapter=6. Education as Conservative and Progressive|access-date=13 maj 2022|archive-date=19 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519055545/https://www.gutenberg.org/files/852/852-h/852-h.htm#link2HCH0006|url-status=live}} * {{cite book|last1=Dreeben|first1=Olga|title=Patient Education in Rehabilitation|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=978-0-7637-5544-7|url=https://books.google.com/books?id=iogMlHuG0tsC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite web|last1=El-Abbadi|first1=Mostafa|title=Library of Alexandria|url=https://www.britannica.com/topic/Library-of-Alexandria|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=3 maj 2023|date=2023|archive-date=14 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514014837/https://www.britannica.com/topic/Library-of-Alexandria|url-status=live}} * {{cite book|editor1-last=Esposito|editor1-first=John L.|title=The Oxford Dictionary of Islam|date=1 janar 2003|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-512558-0|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100125907|chapter=Madrasa|access-date=9 dhjetor 2023|archive-date=9 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209131614/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100125907|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Ferary|first1=Dorothy|editor1-last=Hebert|editor1-first=David G.|title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education|date=2023|publisher=Springer Nature Singapore|isbn=978-981-99-0139-5|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_4|language=en|chapter=A Philosophical Perspective on the Purpose of Education in Indonesia|pages=51–71|doi=10.1007/978-981-99-0139-5_4|access-date=21 dhjetor 2023|archive-date=21 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091350/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_4|url-status=live}} * {{cite book|last1=Field|first1=J.|title=International Encyclopedia of Education|publisher=Elsevier|isbn=978-0-08-044894-7|chapter-url=https://books.google.com/books?id=jTH6Upca0kgC&pg=PA89|language=en|chapter=Lifelong Learning|date=2009}} * {{cite book|last1=Francois|first1=Emmanuel Jean|title=Building Global Education With a Local Perspective: An Introduction to Glocal Higher Education|date=2015|publisher=Springer|isbn=978-1-137-38677-9|url=https://books.google.com/books?id=wLyDDAAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Frankena|first1=William K.|last2=Burbules|first2=Nicholas C.|last3=Raybeck|first3=Nathan|editor1-last=Guthrie|editor1-first=James W.|title=Encyclopedia of Education|date=2003|publisher=Macmillan Reference USA|isbn=978-0-02-865594-9|edition=2nd|chapter=Philosophy of Education|url=https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education|access-date=30 tetor 2023|archive-date=30 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030121201/https://www.encyclopedia.com/education/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Freire|first1=Paulo|title=Pedagogy of the Oppressed|date=1970|publisher=Herder and Herder|isbn=978-0-14-080331-0|url=https://envs.ucsc.edu/internships/internship-readings/freire-pedagogy-of-the-oppressed.pdf|language=en|chapter=Chapter 2|access-date=13 maj 2022|archive-date=5 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220405043908/https://envs.ucsc.edu/internships/internship-readings/freire-pedagogy-of-the-oppressed.pdf|url-status=live}} * {{cite book|last1=Friesen|first1=Norm|title=The Textbook and the Lecture: Education in the Age of New Media|date=2017|publisher=JHU Press|isbn=978-1-4214-2434-7|url=https://books.google.com/books?id=0Ks-DwAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Gallard|first1=Diahann|last2=Garden|first2=Angie|chapter=The Psychology of Education|editor1-last=Dufour|editor1-first=Barry|editor2-last=Will|editor2-first=Curtis|title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies|date=2011|publisher=Open University Press|isbn=978-0-335-24107-1|lang=en}} * {{cite book|last1=Gary|first1=Roberts|last2=Crime|first2=United Nations Office on Drugs and|title=Education Sector Responses to the Use of Alcohol, Tobacco and Drugs|date=2017|publisher=UNESCO Publishing|isbn=978-92-3-100211-3|url=https://books.google.com/books?id=6dAlDwAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite journal|last1=Ge (Rochelle) (葛贇)|first1=Yun|title=Internationalisation of Higher Education: New Players in a Changing Scene|journal=Educational Research and Evaluation|date=2022|volume=27|issue=3–4|pages=229–238|doi=10.1080/13803611.2022.2041850|s2cid=248370676|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Gilliot|first1=Claude|editor-last1=Meri|editor-first1=Josef|title=Routledge Revivals: Medieval Islamic Civilization (2006): An Encyclopedia - Volume II|date=12 janar 2018|publisher=Routledge|isbn=978-1-351-66813-2|url=https://books.google.com/books?id=P-pGDwAAQBAJ|language=en|chapter=Libraries}} * {{cite book|last1=Gingell|first1=John|last2=Winch|first2=Christopher|title=Philosophy of Education: The Key Concepts|date=2002|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-69031-2|url=https://books.google.com/books?id=x3KFAgAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite journal|last1=Glaeser|first1=Edward L.|last2=Ponzetto|first2=Giacomo A. M.|last3=Shleifer|first3=Andrei|title=Why Does Democracy Need Education?|journal=Journal of Economic Growth|date=2007|volume=12|issue=2|pages=77–99|doi=10.1007/s10887-007-9015-1|url=http://nrs.harvard.edu/urn-3:HUL.InstRepos:27867132|lang=en}} * {{cite book|last1=Gomathi|first1=S.|last2=Mohanavel|first2=S.|editor-last1=Goundar|editor-first1=Sam|editor-last2=Purwar|editor-first2=Archana|editor-last3=Singh|editor-first3=Ajmer|title=Applications of Artificial Intelligence, Big Data and Internet of Things in Sustainable Development|date=19 tetor 2022|publisher=CRC Press|isbn=978-1-000-65253-6|chapter-url=https://books.google.com/books?id=c3iGEAAAQBAJ&pg=PT29|language=en|chapter=Artificial Intelligence for Sustainable Pedagogical Development|doi=10.1201/9781003245469-2|access-date=5 janar 2024}} * {{cite journal|last1=Goswami|first1=U|year=2006|title=Neuroscience and Education: From Research to Practice?|journal=Nature Reviews Neuroscience|volume=7|issue=5|pages=406–413|doi=10.1038/nrn1907|pmid=16607400|s2cid=3113512|lang=en}} * {{cite journal|last1=Götmark|first1=Frank|last2=Andersson|first2=Malte|title=Human fertility in relation to education, economy, religion, contraception, and family planning programs|journal=BMC Public Health|date=2020|volume=20|issue=1|page=265|doi=10.1186/s12889-020-8331-7|doi-access=free|pmid=32087705|pmc=7036237|lang=en}} * {{cite book|last1=Grigorenko|first1=Elena L.|title=International Encyclopedia of the Social Sciences|publisher=Macmillan Reference USA|isbn=978-0-02-865973-2|url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/multiple-intelligences-theory|chapter=Multiple Intelligences Theory|access-date=30 prill 2023|date=2008|archive-date=1 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501103418/https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/multiple-intelligences-theory|url-status=live|lang=en}} * {{cite journal|last1=Haack|first1=Robin|title=Education and the Good Life|journal=Philosophy|date=1981|volume=56|issue=217|pages=289–302|doi=10.1017/S0031819100050282|jstor=3750273|s2cid=144950876|issn=0031-8191|lang=en}} * {{cite journal|last1=Haleem|first1=Abid|last2=Javaid|first2=Mohd|last3=Qadri|first3=Mohd Asim|last4=Suman|first4=Rajiv|title=Understanding the Role of Digital Technologies in Education: A Review|journal=Sustainable Operations and Computers|date=2022|volume=3|pages=275–285|doi=10.1016/j.susoc.2022.05.004|bibcode=2022soc..book..275H|s2cid=249055862|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Hand|first1=Michael|chapter=What Should Go on the Curriculum|editor-last1=Bailey|editor-first1=Richard|title=The Philosophy of Education: An Introduction|date=2014|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-4742-2899-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=i2eOBAAAQBAJ&pg=PA48|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite journal|last1=Harris|first1=William T.|title=The Church, the State, and the School|journal=The North American Review|date=1881|volume=133|issue=298|pages=215–227|jstor=25100991|issn=0029-2397|lang=en}} * {{cite journal|last1=Hart|first1=Caroline Sarojini|title=Education, Inequality and Social Justice: A Critical Analysis Applying the Sen-Bourdieu Analytical Framework|journal=Policy Futures in Education|date=2019|volume=17|issue=5|pages=582–598|doi=10.1177/1478210318809758|s2cid=149540574|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Hartnett|first1=Maggie|title=Motivation in Online Education|date=8 mars 2016|publisher=Springer Science+Business Media Singapore|isbn=978-981-10-0700-2|url=https://books.google.com/books?id=P_K9CwAAQBAJ|language=en|access-date=21 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Hebert|first1=David G.|editor1-last=Hebert|editor1-first=David G.|title=Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education|date=2023|publisher=Springer Nature Singapore|isbn=978-981-99-0139-5|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_1|language=en|chapter=Why Comparative and Decolonial Studies in Philosophy of Education?|pages=1–13|doi=10.1007/978-981-99-0139-5_1|access-date=21 dhjetor 2023|archive-date=21 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231221091348/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-99-0139-5_1|url-status=live}} * {{cite book|last1=Hicks|first1=David|chapter=Education and Environment|editor-last1=Ward|editor-first1=Stephen|title=Education Studies: A Student's Guide|date=2004a|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-35767-3|url=https://books.google.com/books?id=CTIdhx-3YPcC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Hill|first1=Paul|last2=Pierce|first2=Lawrence C.|last3=Guthrie|first3=James W.|title=Reinventing Public Education: How Contracting Can Transform America's Schools|date=2009|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-33653-4|url=https://books.google.com/books?id=_f6sNcXeW0YC|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite journal|last1=Horwitz|first1=Ilana M.|title=Religion and Academic Achievement: A Research Review Spanning Secondary School and Higher Education|journal=Review of Religious Research|date=2021|volume=63|issue=1|pages=107–154|doi=10.1007/s13644-020-00433-y|s2cid=256247903|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Hoskin|first1=Keith|editor1-last=Green|editor1-first=Bill|title=The Insistence of the Letter|date=2021|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-84402-7|chapter-url=https://books.google.com/books?id=_UU3EAAAQBAJ&pg=RA13-PA27|language=en|chapter=Technologies of Learning and Alphabetic Culture: The History of Writing as the History of Education|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Hughes|first1=Conrad|title=Education and Elitism: Challenges and Opportunities|date=26 prill 2021|publisher=Routledge|isbn=978-1-000-37731-6|url=https://books.google.com/books?id=y1olEAAAQBAJ&pg=PT56|language=en|access-date=4 janar 2024}} * {{cite book|last1=Hughes|first1=Pat|chapter=Breaking Barriers to Learning|editor-last1=Warren|editor-first1=Sue|title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts|date=2009|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-8264-9920-2|url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|author=International Commission on the Futures of Education|title=Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education|date=2022|publisher=UN|isbn=978-92-1-001210-2|language=en|url=https://books.google.com/books?id=AMNdEAAAQBAJ|access-date=14 maj 2023}} * {{cite book|last1=Jackson|first1=Philip W.|title=What Is Education?|date=2011|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38939-4|url=https://books.google.com/books?id=j4xx_uHSVgEC|language=en|chapter=6. In Pursuit of Perfection|access-date=13 maj 2022}} * {{cite book|last1=Jacob|first1=W. James|last2=Cheng|first2=Sheng Yao|last3=Porter|first3=Maureen K.|title=Indigenous Education: Language, Culture and Identity|date=2015|publisher=Springer|isbn=978-94-017-9355-1|url=https://books.google.com/books?id=uvtNBgAAQBAJ|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite book|last1=Jarvis|first1=Peter|title=An International Dictionary of Adult and Continuing Education|date=2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-97506-8|url=https://books.google.com/books?id=lqGaMNgraXIC|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite journal|last1=Johnes|first1=Jill|last2=Portela|first2=Maria|last3=Thanassoulis|first3=Emmanuel|title=Efficiency in Education|journal=Journal of the Operational Research Society|date=2017|volume=68|issue=4|pages=331–338|doi=10.1057/s41274-016-0109-z|s2cid=14220634|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Johnson|first1=Mark S.|last2=Stearns|first2=Peter N.|title=Education in World History|date=2023|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-317-81337-8|url=https://books.google.com/books?id=lnN4EAAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite web|last1=Jong-Wha|first1=Lee|title=Education in the Age of Automation|url=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2018/09/17/commentary/world-commentary/education-age-automation/|website=The Japan Times|access-date=6 maj 2021|date=2018|archive-date=6 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506134301/https://www.japantimes.co.jp/opinion/2018/09/17/commentary/world-commentary/education-age-automation/|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Kassem|first1=Derek|last2=Mufti|first2=Emmanuel|last3=Robinson|first3=John|title=Education Studies: Issues and Critical Perspectives|date=2006|publisher=McGraw-Hill Education|isbn=978-0-335-21973-5|language=en}} * {{cite book|last1=Kemmis|first1=Stephen|last2=Edwards-Groves|first2=Christine|title=Understanding Education: History, Politics and Practice|date=24 tetor 2017|publisher=Springer Nature Singapore|isbn=978-981-10-6433-3|url=https://books.google.com/books?id=fFM7DwAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite web|title=Learning Theory|last1=Kimble|first1=Gregory A.|url=https://www.britannica.com/science/learning-theory|website=Encyclopedia Britannica|access-date=20 gusht 2022|language=en|date=2023|archive-date=12 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712144034/https://www.britannica.com/science/learning-theory|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Kotzee|first1=Ben|title=Education and 'Thick' Epistemology|url=https://archive.org/details/sim_educational-theory_2011_61_5/page/548|journal=Educational Theory|date=2011|volume=61|issue=5|pages=549–564|doi=10.1111/j.1741-5446.2011.00420.x|language=en}} * {{cite book|last1=Kraftl|first1=Peter|title=Informal Education, Childhood and Youth: Geographies, Histories, Practices|date=2014|publisher=Springer|isbn=978-1-137-02773-3|url=https://books.google.com/books?id=B3CEAwAAQBAJ|language=en|access-date=30 tetor 2023}} * {{cite web|title=Our Education System Is Losing Relevance. Here's How To Update It|url=https://www.weforum.org/agenda/2020/04/our-education-system-is-losing-relevance-heres-how-to-update-it/|website=World Economic Forum|access-date=6 maj 2021|language=en|last1=Krishnan|first1=Karthik|date=2020|archive-date=6 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506181511/https://www.weforum.org/agenda/2020/04/our-education-system-is-losing-relevance-heres-how-to-update-it/|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Krueger|first1=Alan B|last2=Lindahl|first2=Mikael|title=Education for Growth: Why and for Whom?|journal=Journal of Economic Literature|date=2001|volume=39|issue=4|pages=1101–1136|doi=10.1257/jel.39.4.1101|url=http://papers.nber.org/papers/w7591.pdf|access-date=23 mars 2023|archive-date=25 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192507/https://www.nber.org/system/files/working_papers/w7591/w7591.pdf|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Kte'pi|first1=Bill|chapter=Chronology|editor-last1=Ainsworth|editor-first1=James|title=Sociology of Education: An A-to-Z Guide|date=2013|publisher=Sage|isbn=978-1-5063-5473-6|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Yub3CwAAQBAJ&pg=PT63|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Kuskis|first1=Alexander|last2=Logan|first2=Robert|chapter=A Historical View of Education from the Perspective of Marshall McLuhan and Media Ecology|editor-last1=Ciastellardi|editor-first1=Matteo|title=International Journal of McLuhan Studies 2012–13: Education Overload. From Total Surround to Pattern Recognition|date=2014|publisher=Universidad Oberta de Catalunya, Barcelona|isbn=978-84-939995-9-9|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ZDaCBAAAQBAJ&pg=PT34|language=es|access-date=3 maj 2023}} * {{cite journal|last1=La Belle|first1=Thomas J.|title=Formal, Nonformal and Informal Education: A Holistic Perspective on Lifelong Learning|journal=International Review of Education|date=1982|volume=28|issue=2|pages=159–175|doi=10.1007/BF00598444|s2cid=144859947|language=en|issn=1573-0638}} * {{cite book|last1=Lamprianou|first1=Iasonas|last2=Athanasou|first2=James A.|title=A Teacher's Guide to Educational Assessment: Revised Edition|publisher=BRILL|isbn=978-90-8790-914-7|url=https://books.google.com/books?id=4XsfEAAAQBAJ&pg=PA31|language=en|date=2009}} * {{cite book|last1=Le Play|first1=Debbie|chapter=Comparative Education|editor1-last=Dufour|editor1-first=Barry|editor2-last=Will|editor2-first=Curtis|title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies|date=2011|publisher=Open University Press|isbn=978-0-335-24107-1|lang=en}} * {{cite journal|last1=Lee|first1=Ya-Hui|title=From Older Adult Education to Social Service: The Transformation of Elderly Education Organizations|journal=Journal of Social Service Research|date=2021|volume=47|issue=5|pages=714–723|doi=10.1080/01488376.2021.1908483|s2cid=234801525|issn=0148-8376|lang=en}} * {{cite book|last1=Liu|first1=Ying|chapter=An Exploration of EFL Teachers' Assessment Literacy and Its Enhancement|editor-last1=Hussain|editor-first1=Rosila Bee Binti Mohd|editor-last2=Parc|editor-first2=Jimmyn|editor-last3=Li|editor-first3=Jia|title=Proceedings of the 2023 9th International Conference on Humanities and Social Science Research (ICHSSR 2023)|date=2023|publisher=Springer Nature|isbn=978-2-38476-092-3|chapter-url=https://books.google.com/books?id=BAzWEAAAQBAJ&pg=PA1642|language=en|access-date=25 tetor 2023}} * {{cite book|last1=Lynch|first1=John Patrick|title=Aristotle's School; a Study of a Greek Educational Institution|date=1972|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-02194-5|url=https://books.google.com/books?id=VaYV57QiQDYC|access-date=17 maj 2023|lang=en}} * {{cite journal|last1=Main|first1=Shiho|title='The Other Half' of Education: Unconscious Education of Children|journal=Educational Philosophy and Theory|date=2012|volume=44|issue=1|pages=82–95|doi=10.1111/j.1469-5812.2010.00643.x|s2cid=145281776|issn=0013-1857|lang=en}} * {{cite journal|last1=Marquis|first1=Donald G.|title=The Neurology of Learning|journal=Comparative Psychology (Rev. Ed.).|date=1942|pages=153–177|doi=10.1037/11454-007|lang=en}} * {{cite journal|last1=Marshall|first1=James D.|title=The Meaning of the Concept of Education: Searching for the Lost Arc|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-thought_2006_fall_41_3/page/n33|journal=Journal of Thought|date=2006|volume=41|issue=3|pages=33–37|jstor=42589880|issn=0022-5231|lang=en}} * {{cite book|last1=Marshall|first1=Stephen|editor1-last=Gosper|editor1-first=Maree|editor2-last=Ifenthaler|editor2-first=Dirk|title=Curriculum Models for the 21st Century: Using Learning Technologies in Higher Education|date=2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4614-7366-4|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QVaRAAAAQBAJ&pg=PA65|language=en|chapter=Open Educational Curricula Interpreted Through the Maori Concept of Ako|access-date=6 janar 2024}} * {{cite book|last1=Matheson|first1=David|title=An Introduction to the Study of Education|date=2014|publisher=Routledge|isbn=978-0-203-10545-0|edition=4th|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203105450-1/education-david-matheson|chapter=What Is Education?|pages=15–32|doi=10.4324/9780203105450-8|access-date=13 maj 2022|archive-date=12 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120354/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203105450-8/education-david-matheson|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Mazurek|first1=Kas|last2=Winzer|first2=Margret A.|title=Comparative Studies in Special Education|date=1994|publisher=Gallaudet University Press|isbn=978-1-56368-027-4|url=https://books.google.com/books?id=zOl_hpr0MiEC|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|last1=McHugh|first1=Richard|chapter=Anarchism and Informal ''Informal'' Pedagogy: 'Gangs', Difference, Deference|editor-last1=Springer|editor-first1=Simon|editor-last2=Souza|editor-first2=Marcelo Lopes de|editor-last3=White|editor-first3=Richard J.|title=The Radicalization of Pedagogy: Anarchism, Geography, and the Spirit of Revolt|date=2016|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-78348-671-7|chapter-url=https://books.google.com/books?id=beLaDwAAQBAJ&pg=PA167|language=en|access-date=30 tetor 2023}} * {{cite journal|last1=Mead|first1=Margaret|title=Our Educational Emphases in Primitive Perspective|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-sociology_1943-05_48_6/page/n11|journal=American Journal of Sociology|date=1943|volume=48|issue=6|pages=633–639|doi=10.1086/219260|jstor=2770220|s2cid=145275269|issn=0002-9602|lang=en}} * {{cite journal|last1=Meece|first1=J. L.|last2=Blumenfeld|first2=P. C.|last3=Hoyle|first3=R. H.|title=Students' Goal Orientations and Cognitive Engagement in Classroom Activities|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-educational-psychology_1988-12_80_4/page/n101|journal=Journal of Educational Psychology|date=1988|volume=80|issue=4|pages=514–523|doi=10.1037/0022-0663.80.4.514|language=en}} * {{cite book|last1=Moore|first1=Alex|title=The Good Teacher: Dominant Discourses in Teaching and Teacher Education|date=2004|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-33564-5|url=https://books.google.com/books?id=gQAVvZMKspsC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Murphy|first1=Lisa|last2=Mufti|first2=Emmanuel|last3=Kassem|first3=Derek|title=Education Studies|date=2009|publisher=McGraw-Hill Education (UK)|isbn=978-0-335-23763-0|url=https://books.google.com/books?id=2-tEBgAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Murphy|first1=Patricia|editor1-last=Gipps|editor1-first=Caroline V.|title=Equity in the Classroom: Towards Effective Pedagogy for Girls and Boys|date=2003|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-71682-0|url=https://books.google.com/books?id=BjqQAgAAQBAJ|language=en|chapter=1. Defining Pedagogy|access-date=22 gusht 2022}} * {{cite journal|author=National Education League|title=Compulsory Education|journal=New England Journal of Education|date=1875|volume=1|issue=5|page=52|jstor=44763565|issn=2578-4145|lang=en}} * {{cite book|last1=Neem|first1=Johann N.|title=Democracy's Schools: The Rise of Public Education in America|date=2017|publisher=JHU Press|isbn=978-1-4214-2322-7|url=https://books.google.com/books?id=WZ47DwAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=New|first1=Rebecca Staples|last2=Cochran|first2=Moncrieff|title=Early Childhood Education: An International Encyclopedia|date=2007|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-34143-4|url=https://books.google.com/books?id=FYdtn8OhQWsC|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|last1=Noddings|first1=Nel|title=Philosophy of Education|publisher=Westview Press|year=1995|isbn=978-0-8133-8429-0|url=https://archive.org/details/philosophyofeduc00nodd/page/1|lang=en}} * {{cite book|last1=O'Brien|first1=Maeve|last2=Flynn|first2=Marie|editor1-last=Downes|editor1-first=Paul|editor2-last=Gilligan|editor2-first=Ann Louise|title=Beyond Educational Disadvantage|date=2007|publisher=Institute of Public Administration|isbn=978-1-904541-57-8|chapter-url=https://books.google.com/books?id=puvbzwaRBnQC&pg=PA73|language=en|chapter=Emotions, Inequalities and Care in Education|access-date=28 dhjetor 2023}} * {{cite book|author1=OECD|title=Education at a Glance 2013 OECD Indicators: OECD Indicators|date=2013a|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-20105-7|url=https://books.google.com/books?id=Fmra8e5e1h0C&pg=PA225|language=en|access-date=4 janar 2024}} * {{cite book|author1=OECD|title=ISCED 2011 Operational Manual Guidelines for Classifying National Education Programmes and Related Qualifications: Guidelines for Classifying National Education Programmes and Related Qualifications|date=2015|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-22836-8|url=https://books.google.com/books?id=GRt-BwAAQBAJ|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|author1=OECD|title=OECD Economic Surveys: United States 2007|date=29 maj 2007|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-03277-4|url=https://books.google.com/books?id=0cXVAgAAQBAJ&pg=PA125|language=en|access-date=4 janar 2024}} * {{cite book|author1=OECD|title=OECD Handbook for Internationally Comparative Education Statistics 2018 Concepts, Standards, Definitions and Classifications: Concepts, Standards, Definitions and Classifications|date=2018|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-30444-4|url=https://books.google.com/books?id=IxBuDwAAQBAJ|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|author1=OECD|title=Reviews of National Policies for Education: Higher Education in the Dominican Republic 2012|date=2012|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-17705-5|url=https://books.google.com/books?id=_96M_SWnn4QC|language=en|access-date=1 shtator 2023}} * {{cite book|author1=OECD|title=Educational Research and Innovation Innovative Learning Environments|date=2013|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-20348-8|url=https://books.google.com/books?id=mfb8AAAAQBAJ|language=en|access-date=25 tetor 2023}} * {{cite book|last1=Oliveira|first1=Wilk|last2=Bittencourt|first2=Ig Ibert|title=Tailored Gamification to Educational Technologies|date=2019|publisher=Springer Nature Singapore|isbn=978-981-329-812-5|url=https://books.google.com/books?id=zuK3DwAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Ornstein|first1=Allan C.|last2=Levine|first2=Daniel U.|last3=Gutek|first3=Gerry|last4=Vocke|first4=David E.|title=Foundations of Education|date=2016|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-305-85489-5|url=https://books.google.com/books?id=-nIcCgAAQBAJ|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite web|title=Public Education|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/public-education|website=Oxford Learner's Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=7 maj 2023|author=OUP staff|archive-date=25 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125192623/https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/public-education|url-status=live|lang=en}} * {{cite journal|last1=Papadatou-Pastou|first1=Marietta|last2=Gritzali|first2=Maria|last3=Barrable|first3=Alexia|title=The Learning Styles Educational Neuromyth: Lack of Agreement Between Teachers' Judgments, Self-Assessment, and Students' Intelligence|date=2018|journal=Frontiers in Education|publisher=Frontiers Media SA|volume=3|issn=2504-284X|doi=10.3389/feduc.2018.00105|doi-access=free|lang=en}} * {{cite journal|last1=Pashler|first1=Harold|last2=McDaniel|first2=Mark|last3=Rohrer|first3=Doug|last4=Bjork|first4=Robert|title=Learning Styles: Concepts and Evidence|journal=Psychological Science in the Public Interest|date=2008|volume=9|issue=3|pages=105–119|doi=10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x|pmid=26162104|s2cid=2112166|language=en|issn=1529-1006|doi-access=free}} * {{cite book|last=Patzuk-Russell|first=Ryder|title=The Development of Education in Medieval Iceland|date=2021-02-08|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781501514180/html|access-date=2023-12-14|publisher=Medieval Institute Publications|language=en|doi=10.1515/9781501514180|isbn=978-1-5015-1418-0|s2cid=241898425|archive-date=14 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214134413/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781501514180/html|url-status=live}} * {{cite book|last1=Pazmiño|first1=Robert W.|title=Principles and Practices of Christian Education: An Evangelical Perspective|date=2002|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-7252-0227-6|url=https://books.google.com/books?id=VVn7DwAAQBAJ|language=en|access-date=14 maj 2023}} * {{cite web|last1=Peel|first1=Edwin A.|title=Pedagogy|url=https://www.britannica.com/science/pedagogy|website=Encyclopedia Britannica|access-date=15 gusht 2022|language=en|date=2023|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729010305/https://www.britannica.com/science/pedagogy|url-status=live}} * {{cite book|last1=Peters|first1=R. S.|editor-first1=R.S|editor-last1=Peters|title=The Concept of Education|orig-date=1967|date=2009|publisher=Routledge|isbn=978-0-203-86107-3|chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203861073-1/educational-process-peters|chapter=What Is an Educational Process?|doi=10.4324/9780203861073|access-date=13 maj 2022|archive-date=12 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120405/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203861073-1/educational-process-peters|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Peters|first1=R. S.|title=Ethics and Education (Routledge Revivals)|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-49478-2|url=https://books.google.com/books?id=UfRWCgAAQBAJ|language=en|chapter=1. Criteria of Education|access-date=13 maj 2022}} * {{cite book|last1=Peters|first1=Richard S.|last2=Woods|first2=John|last3=Dray|first3=William H.|title=The Philosophy of Education|url=https://philpapers.org/rec/PETAOE|chapter=Aims of Education: A Conceptual Inquiry|date=1973|access-date=13 maj 2022|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-875023-9|archive-date=12 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512120355/https://philpapers.org/rec/PETAOE|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Pizmony-Levy|first1=Oren|chapter=Big Comparisons, Little Knowledge: Public Engagement With PISA in the United States and Israel|editor-last1=Wiseman|editor-first1=Alexander W.|editor-last2=Taylor|editor-first2=Calley Stevens|title=The Impact of the OECD on Education Worldwide|date=4 maj 2017|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=978-1-78714-727-0|url=https://books.google.com/books?id=8_nNDgAAQBAJ|language=en|access-date=10 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Power|first1=Edward J.|title=Main Currents in the History of Education|date=1970|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-07-050581-0|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=273|language=en|access-date=3 maj 2023|archive-date=3 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230503072835/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b201970&view=1up&seq=273|url-status=live}} * {{cite book|last1=Quinn|first1=Francis M.|chapter=The Demise of Curriculum|editor-last1=Humphreys|editor-first1=John|editor-last2=Quinn|editor-first2=Francis M.|title=Health Care Education: The Challenge of the Market|date=2013|publisher=Springer|isbn=978-1-4899-3232-7|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yikDCAAAQBAJ&pg=PA27|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite journal|last1=Raghupathi|first1=Viju|last2=Raghupathi|first2=Wullianallur|title=The Influence of Education on Health: An Empirical Assessment of OECD Countries for the Period 1995–2015|journal=Archives of Public Health|date=2020|volume=78|issue=1|page=20|doi=10.1186/s13690-020-00402-5|pmid=32280462|pmc=7133023|issn=2049-3258|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Ramsay|first1=John G.|chapter=Education, History of|editor-last1=Provenzo|editor-first1=Eugene F.|title=Encyclopedia of the Social and Cultural Foundations of Education|date=2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4522-6597-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT321|language=en|access-date=3 maj 2023}} * {{cite book|last1=Reagan|first1=Timothy|title=Non-Western Educational Traditions: Alternative Approaches to Educational Thought and Practice|publisher=Lawrence Erlbaum Associates, Publishers|year=2005|isbn=978-0-8058-4857-1|url=https://books.google.com/books?id=bCGRAgAAQBAJ|access-date=17 maj 2023|lang=en}} * {{cite book|last1=Reid|first1=Alan|chapter=Restoring the 'Publicness' of Public Education|editor-last1=Wilkinson|editor-first1=Jane|editor-last2=Niesche|editor-first2=Richard|editor-last3=Eacott|editor-first3=Scott|title=Challenges for Public Education: Reconceptualising Educational Leadership, Policy and Social Justice as Resources for Hope|date=2018|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-79193-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9bR2DwAAQBAJ&pg=PT190|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Reimers|first1=Fernando M.|title=Education and Climate Change: The Role of Universities|date=2020|publisher=Springer Nature|isbn=978-3-030-57927-2|url=https://books.google.com/books?id=U84MEAAAQBAJ|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite web|title=Indigenous Education in a Global Context|url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756810/obo-9780199756810-0064.xml|website=Oxford Bibliographies|access-date=14 maj 2022|language=en|last1=Reyhner|first1=Jon|last2=Singh|first2=Navin Kumar|date=2021|archive-date=15 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515101348/https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756810/obo-9780199756810-0064.xml|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Rohrer|first1=Doug|last2=Pashler|first2=Harold|title=Learning styles: where's the evidence?|journal=Medical Education|date=2012|publisher=Wiley|volume=46|issue=7|issn=0308-0110|doi=10.1111/j.1365-2923.2012.04273.x|doi-access=free|pages=634–635|pmid=22691144|lang=en}} * {{cite book|last1=Rosenkranz|first1=Karl|last2=Brackett|first2=Anna Callender|title=The Science of Education: A Paraphrase of Dr. Karl Rosenkranz's Paedagogik Als System|date=1872|publisher=G.I. Jones|url=https://books.google.com/books?id=HJhDAAAAIAAJ|language=en|access-date=18 maj 2022}} * {{cite web|last1=Roser|first1=Max|last2=Ortiz-Ospina|first2=Esteban|title=Primary and Secondary Education|url=https://ourworldindata.org/primary-and-secondary-education|website=Our World in Data|access-date=2 maj 2023|date=2013|archive-date=18 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518145614/https://ourworldindata.org/primary-and-secondary-education|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Salganik|first1=Laura Hersh|last2=Matheson|first2=Nancy|last3=Phelps|first3=Richard P.|title=Education Indicators: An International Perspective|date=1997|publisher=DIANE Publishing|isbn=978-0-7881-4267-3|url=https://books.google.com/books?id=DvUh5AZtMfoC|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|last1=Salvatori|first1=Mariolina Rizzi|title=Pedagogy: Disturbing History, 1820–1930|date=2003|publisher=University of Pittsburgh Pre|isbn=978-0-8229-7246-4|url=https://books.google.com/books?id=abocsyBzTMMC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Sampath|first1=K.|title=Introduction to Educational Technology|date=1981|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-81-207-3139-4|url=https://books.google.com/books?id=NfhwWGPoV3sC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Schoen|first1=La Tefy G.|editor1-last=Provenzo|editor1-first=Eugene F.|title=Encyclopedia of the Social and Cultural Foundations of Education|date=29 tetor 2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4522-6597-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT339|language=en|chapter=Educational Indicators|access-date=5 janar 2024}} * {{cite journal|last1=Scribner|first1=Sylvia|last2=Cole|first2=Michael|title=Cognitive Consequences of Formal and Informal Education: New Accommodations Are Needed Between School-Based Learning and Learning Experiences of Everyday Life.|url=https://archive.org/details/sim_science_1973-11-09_182_4112/page/552|journal=Science|date=1973|volume=182|issue=4112|pages=553–559|doi=10.1126/science.182.4112.553|pmid=17739714|lang=en}} * {{cite book|last1=Selwyn|first1=Neil|title=Education in a Digital World: Global Perspectives on Technology and Education|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-80844-6|url=https://books.google.com/books?id=LVs4z6El6uMC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite web|author1=SEP Staff|title=Secretaría de Educación Pública|url=https://www.sep.gob.mx/|website=Secretaría de Educación Pública|access-date=13 dhjetor 2023|archive-date=12 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212204241/http://www.sep.gob.mx/|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Sewell|first1=Keira|last2=Newman|first2=Stephen|chapter=1. What Is Education?|editor-last1=Curtis|editor-first1=Will|editor-last2=Ward|editor-first2=Stephen|editor-last3=Sharp|editor-first3=John|editor-last4=Hankin|editor-first4=Les|title=Education Studies: An Issue Based Approach|date=2013|publisher=Learning Matters|isbn=978-1-4462-9693-6|url=https://books.google.com/books?id=B_9OAgAAQBAJ|language=en|access-date=13 maj 2022}} * {{cite book|last1=Shelley|first1=Fred M.|title=Examining Education Around the World|date=2022|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-4408-6448-3|url=https://books.google.com/books?id=gErEEAAAQBAJ|language=en|access-date=31 gusht 2023}} * {{cite journal|last1=Shute|first1=Valerie J.|last2=Hansen|first2=Eric G.|last3=Underwood|first3=Jody S.|last4=Razzouk|first4=Rim|title=A Review of the Relationship Between Parental Involvement and Secondary School Students' Academic Achievement|journal=Education Research International|date=2011|volume=2011|pages=1–10|doi=10.1155/2011/915326|doi-access=free|lang=en}} * {{cite web|last1=Siegel|first1=Harvey|last2=Phillips|first2=D.C.|last3=Callan|first3=Eamonn|title=Philosophy of Education|url=https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/|website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=25 mars 2022|date=2018|archive-date=28 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328075115/https://plato.stanford.edu/entries/education-philosophy/|url-status=live|lang=en}} * {{cite web|last1=Siegel|first1=Harvey|title=Philosophy of Education|url=https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-education|website=Encyclopedia Britannica|access-date=23 mars 2022|language=en|date=2023|archive-date=24 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324024617/https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-education|url-status=live}} * {{cite book|last1=Siegel|first1=Harvey|title=The Oxford Handbook of Philosophy of Education|url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001|language=en|chapter=Introduction: Philosophy of Education and Philosophy|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/oxfordhb/9780195312881.003.0001|isbn=978-0-19-531288-1|access-date=13 maj 2022|date=2010|pages=3–9|archive-date=19 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319214557/https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195312881.001.0001/oxfordhb-9780195312881-e-001|url-status=live}} * {{cite book|last1=Singh|first1=M.|date=2015|title=Global Perspectives on Recognising Non-formal and Informal Learning: Why Recognition Matters|series=Technical and Vocational Education and Training: Issues, Concerns and Prospects|volume=21|publisher=Springer-UNESCO|doi=10.1007/978-3-319-15278-3|isbn=978-3-319-15277-6|chapter=Introduction|lang=en}} * {{cite book|last1=Skowron|first1=Janice|title=Powerful Lesson Planning: Every Teacher's Guide to Effective Instruction|date=2015|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-5107-0121-2|url=https://books.google.com/books?id=LTWCDwAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Sliwka|first1=Anne|title=Innovating to Learn, Learning to Innovate|date=2008|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-04798-3|chapter-url=https://books.google.com/books?id=jjPERMPmyvAC&pg=PA93|language=en|chapter=The Contribution of Alternative Education|access-date=9 maj 2023}} * {{cite book|last1=Smith|first1=Kevin B.|last2=Meier|first2=Kenneth J.|title=The Case Against School Choice: Politics, Markets and Fools|date=2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-28655-6|url=https://books.google.com/books?id=jIkYDQAAQBAJ|language=en|access-date=9 maj 2023}} * {{cite journal|last1=Smith|first1=Sharon|title=Forms of Education: Rethinking Educational Experience Against and Outside the Humanist Legacy|journal=British Journal of Educational Studies|date=2020|volume=68|issue=6|pages=781–783|doi=10.1080/00071005.2020.1785788|s2cid=225403522|url=https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00071005.2020.1785788?journalCode=rbje20|issn=0007-1005|access-date=13 maj 2022|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730081139/https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00071005.2020.1785788?journalCode=rbje20|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Spring|first1=Joel|title=Global Impacts of the Western School Model: Corporatization, Alienation, Consumerism|date=3 shtator 2018|publisher=Routledge|isbn=978-1-351-00272-1|url=https://books.google.com/books?id=hRBqDwAAQBAJ|language=en|access-date=10 dhjetor 2023}} * {{cite web|last1=Sternberg|first1=Robert J.|title=Human Intelligence|url=https://www.britannica.com/science/human-intelligence-psychology|website=Encyclopedia Britannica|access-date=24 prill 2023|language=en|date=2022|archive-date=25 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425073411/https://www.britannica.com/science/human-intelligence-psychology|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Strauss|first1=Claudia|title=Beyond 'Formal' versus 'Informal' Education: Uses of Psychological Theory in Anthropological Research|journal=Ethos|date=1984|volume=12|issue=3|doi=10.1525/eth.1984.12.3.02a00010|jstor=640180|issn=0091-2131|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Sullivan|first1=Amanda Alzena|title=Breaking the STEM Stereotype: Reaching Girls in Early Childhood|date=2019|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4758-4205-0|url=https://books.google.com/books?id=oTWoDwAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite journal|last1=Taylor|first1=C M.|title=Education and Personal Development: A Reflection|journal=Archives of Disease in Childhood|date=1999|volume=81|issue=6|pages=531–537|doi=10.1136/adc.81.6.531|pmid=10569977|pmc=1718155|lang=en}} * {{cite book|last1=Rosove|first1=Perry E.|title=Introduction to Educational Technology|chapter=The Integration of Humanism and Educational Technology|date=1973|publisher=Educational Technology Publications|isbn=978-0-87778-049-6|url=https://books.google.com/books?id=f_kxVhGxQTcC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite web|author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica))|title=Alternative Education|url=https://www.britannica.com/topic/alternative-education|website=Encyclopedia Britannica|access-date=7 maj 2023|language=en|date=2023|archive-date=23 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423055917/https://www.britannica.com/topic/alternative-education|url-status=live}} * {{cite web|title=Herbartianism|url=https://www.britannica.com/topic/Herbartianism|website=Encyclopedia Britannica|access-date=20 gusht 2022|language=en|author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica))|date=2014|archive-date=4 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804140310/https://www.britannica.com/topic/Herbartianism|url-status=live}} * {{cite book|last1=Tillman|first1=Daniel A.|last2=An|first2=Song A.|last3=Robertson|first3=William H.|editor1-last=Mora|editor1-first=Javier Calvo de|editor2-last=Kennedy|editor2-first=Kerry J.|title=Schools and Informal Learning in a Knowledge-Based World|date=19 shtator 2019|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-66619-3|url=https://books.google.com/books?id=esyxDwAAQBAJ|language=en|chapter=The Relationship Between Formal and Informal Learning|access-date=7 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Tomlinson|first1=Sally|title=A Sociology of Special Education (RLE Edu M)|date=2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-45711-1|url=https://books.google.com/books?id=r9IJB4NWhP8C|language=en|access-date=6 maj 2023}} * {{cite book|last1=Torabian|first1=Juliette E.|title=Wealth, Values, Culture & Education: Reviving the essentials for equality & sustainability|date=2022|publisher=Springer Nature|isbn=978-3-030-92893-3|url=https://books.google.com/books?id=y1xwEAAAQBAJ&pg=PR7|language=en|access-date=15 janar 2024}} * {{cite journal|last1=Tosto|first1=Samantha A.|last2=Alyahya|first2=Jehad|last3=Espinoza|first3=Victoria|last4=McCarthy|first4=Kylie|last5=Tcherni-Buzzeo|first5=Maria|title=Online learning in the wake of the COVID-19 pandemic: Mixed methods analysis of student views by demographic group|journal=Social Sciences & Humanities Open|date=2023|volume=8|issue=1|doi=10.1016/j.ssaho.2023.100598|doi-access=free|pmid=37366390|pmc=10284669|lang=en}} * {{cite book|last1=Traxler|first1=John|last2=Crompton|first2=Helen|title=Critical Mobile Pedagogy: Cases of Digital Technologies and Learners at the Margins|date=26 nëntor 2020|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-53716-5|url=https://books.google.com/books?id=JUsIEAAAQBAJ|language=en|access-date=6 dhjetor 2023}} * {{cite journal|last1=Tudor|first1=Sofia Loredana|title=Formal – Non-formal – Informal in Education|journal=Procedia – Social and Behavioral Sciences|date=2013|volume=76|pages=821–826|doi=10.1016/j.sbspro.2013.04.213|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Tukdeo|first1=Shivali|title=India Goes to School: Education Policy and Cultural Politics|date=17 nëntor 2019|publisher=Springer Nature India|isbn=978-81-322-3957-4|url=https://books.google.com/books?id=Ysy-DwAAQBAJ|language=en|access-date=21 dhjetor 2023}} * {{cite web|author=UN|url=https://www.un.org/en/observances/international-years|title=International Years|publisher=United Nations|access-date=9 shkurt 2023|date=2023|archive-date=11 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230211165229/https://www.un.org/en/observances/international-years|url-status=live|lang=en}} * {{cite web|author=UN|url=https://www.un.org/en/observances/list-days-weeks|title=List of International Days and Weeks|publisher=United Nations|access-date=9 shkurt 2023|date=2023a|archive-date=17 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210617013027/https://www.un.org/en/observances/list-days-weeks|url-status=live|lang=en}} * {{cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dspd/wp-content/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf|title=Policy Brief: Education During COVID-19 and Beyond|publisher=United Nations|date=2020|access-date=11 dhjetor 2020|author=UN|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730081221/https://www.un.org/development/desa/dspd/wp-content/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf|url-status=live|lang=en}} * {{cite web|author=UNESCO|date=2012|title=International Standard Classification of Education ISCED 2011|url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170106011231/https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf|archive-date=6 janar 2017|website=uis.unesco.org|lang=en}} * {{cite web|author=UNESCO|title=Convention Against Discrimination in Education|url=https://www.unesco.org/en/right-education/convention-against-discrimination|website=UNESCO|language=en|access-date=30 prill 2023|archive-date=12 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230412191750/https://www.unesco.org/en/right-education/convention-against-discrimination|url-status=live}} * {{cite book|title=Guidelines To Strengthen the Right to Education in National Frameworks|date=2021|publisher=UNESCO Publishing|isbn=978-92-3-100428-5|url=https://books.google.com/books?id=Dv4bEAAAQBAJ|language=en|author=UNESCO|access-date=30 prill 2023}} * {{cite web|url=https://en.unesco.org/themes/education/sdgs/material/04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121083949/https://en.unesco.org/themes/education/sdgs/material/04|title=UNESCO SDG Resources for Educators – Quality Education|website=en.unesco.org|date=2018|publisher=[[UNESCO]]|access-date=21 janar 2022|archive-date=21 janar 2022|author=UNESCO|lang=en}} * {{cite book|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002447/244756e.pdf|title=Out in the Open: Education Sector Responses to Violence Based on Sexual Orientation and Gender Identity/Expression|publisher=Paris: UNESCO|year=2016|isbn=978-92-3-100150-5|access-date=8 maj 2017|author=UNESCO|archive-date=16 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180816073216/http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002447/244756e.pdf|url-status=live|lang=en}} * {{cite web|author=United Nations|title=Education for All|url=https://www.un.org/en/academic-impact/education-all|website=United Nations website|access-date=1 maj 2023|language=en|archive-date=19 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219121526/https://www.un.org/en/academic-impact/education-all|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Van Hiel|first1=Alain|last2=Van Assche|first2=Jasper|last3=De Cremer|first3=David|last4=Onraet|first4=Emma|last5=Bostyn|first5=Dries|last6=Haesevoets|first6=Tessa|last7=Roets|first7=Arne|title=Can Education Change the World? Education Amplifies Differences in Liberalization Values and Innovation Between Developed and Developing Countries|journal=[[PLOS One]]|date=2018|volume=13|issue=6|pages=e0199560|doi=10.1371/journal.pone.0199560|pmid=29928058|pmc=6013109|bibcode=2018PLoSO..1399560V|doi-access=free|lang=en}} * {{cite book|last1=Waks|first1=Leonard J.|title=Contemporary Technologies in Education|url=https://archive.org/details/contemporarytech0000olus|chapter=Massive Open Online Courses and the Future of Higher Education|date=2019|pages=[https://archive.org/details/contemporarytech0000olus/page/183 183]–213|doi=10.1007/978-3-319-89680-9_10|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-89679-3|s2cid=169763293|language=en}} * {{cite book|last1=Waller|first1=Richard|chapter=The Sociology of Education|editor1-last=Dufour|editor1-first=Barry|editor2-last=Will|editor2-first=Curtis|title=Studying Education: An Introduction to the Key Disciplines in Education Studies|date=2011|publisher=Open University Press|isbn=978-0-335-24107-1|lang=en}} * {{cite book|last1=Walton|first1=Linda|chapter=Educational Institutions|editor-last1=Kedar|editor-first1=Benjamin Z.|editor-last2=Wiesner-Hanks|editor-first2=Merry E.|title=The Cambridge World History: Volume 5, Expanding Webs of Exchange and Conflict, 500CE–1500CE|date=9 prill 2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-316-29775-9|url=https://books.google.com/books?id=Jv9tCAAAQBAJ|language=en|access-date=10 dhjetor 2023}} * {{cite book|last1=Ward|first1=Stephen|chapter=Introduction|editor-last1=Ward|editor-first1=Stephen|title=Education Studies: A Student's Guide|date=2004|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-35767-3|url=https://books.google.com/books?id=CTIdhx-3YPcC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Warren|first1=Sue|chapter=Introduction to Education as a Field of Study|editor-last1=Warren|editor-first1=Sue|title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts|date=2009|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-8264-9920-2|url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Warren|first1=Sue|last2=Waltham|first2=Susan|chapter=Ethics for Educators|editor-last1=Warren|editor-first1=Sue|title=An Introduction to Education Studies: The Student Guide to Themes and Contexts|date=2009|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-8264-9920-2|url=https://books.google.com/books?id=AsclGQAACAAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Watkins|first1=Chris|last2=Mortimore|first2=Peter|title=Understanding Pedagogy and Its Impact on Learning|date=1999|url=https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml|publisher=Sage|chapter=1: Pedagogy: What Do We Know?|doi=10.4135/9781446219454|isbn=978-1-85396-453-4|access-date=22 gusht 2022|archive-date=12 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712120304/https://sk.sagepub.com/books/understanding-pedagogy-and-its-impact-on-learning/n1.xml|url-status=live|lang=en}} * {{cite journal|last1=Watson|first1=Lani|title=The Epistemology of Education|journal=Philosophy Compass|date=2016|volume=11|issue=3|pages=146–159|doi=10.1111/phc3.12316|issn=1747-9991|lang=en}} * {{cite book|last1=Weiner|first1=Bernard|editor1-last=Kazdin|editor1-first=Alan E.|title=Encyclopedia of Psychology Volume 5|date=2000|publisher=American Psychological Association|isbn=978-1-55798-187-5|url=https://www.apa.org/pubs/books/4600100|chapter=Motivation: An Overview|access-date=30 prill 2023|archive-date=13 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513123009/https://www.apa.org/pubs/books/4600100|url-status=live|lang=en}} * {{cite book|last1=Williams|first1=Susan M.|last2=Mehlinger|first2=Howard D.|last3=Powers|first3=Susan M.|last4=Baldwin|first4=Roger G.|editor1-last=Guthrie|editor1-first=James W.|title=Encyclopedia of Education|publisher=Macmillan Reference USA|isbn=978-0-02-865594-9|url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology|chapter=Technology in Education|language=en|date=2003a|access-date=30 prill 2023|archive-date=1 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501034921/https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/education/education-terms-and-concepts/educational-technology|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Willingham|first1=Daniel T.|last2=Hughes|first2=Elizabeth M.|last3=Dobolyi|first3=David G.|title=The Scientific Status of Learning Styles Theories|journal=Teaching of Psychology|date=2015|volume=42|issue=3|pages=266–271|doi=10.1177/0098628315589505|s2cid=146126992|lang=en}} * {{cite journal|last1=Wilson|first1=John|title=The Concept of Education Revisited|journal=Journal of Philosophy of Education|date=2003|volume=37|issue=1|pages=101–108|doi=10.1111/1467-9752.3701007|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-philosophy-of-education_2003-02_37_1/page/n106|language=en|issn=0309-8249}} * {{cite book|last1=Winters|first1=Marcus A.|title=Teachers Matter: Rethinking How Public Schools Identify, Reward, and Retain Great Educators|date=2012|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-1077-6|url=https://books.google.com/books?id=zwxT1OKJ6zMC|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Yamada|first1=Shoko|title=Post-Education-for-All and Sustainable Development Paradigm: Structural Changes With Diversifying Actors and Norms|date=2016|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=978-1-78441-270-8|url=https://books.google.com/books?id=HeChDAAAQBAJ|language=en|access-date=30 prill 2023}} * {{cite book|last1=Young|first1=Spencer E.|chapter=Education in Medieval Europe|editor-last1=Rury|editor-first1=John L.|editor-last2=Tamura|editor-first2=Eileen H.|title=The Oxford Handbook of the History of Education|date=2019|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-934003-3|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Mc-aDwAAQBAJ&pg=PA110|language=en|access-date=3 maj 2023}} == Referime == [[Kategoria:Arsim]] [[Kategoria:Pedagogji]] [[Kategoria:Kulturë]] [[Kategoria:Edukatë]] l8yu0uja3vfhuj33inr2506jhcj0mk1 0 8954 3059947 3000214 2026-10-26T23:18:30Z ~2026-57362-13 195008 /* Politika */ 3059947 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Manastir''' | native_name = | settlement_type = Qytet | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = Emblema e Manastirit.PNG | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Bitola old.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Pellagonisë|Pellagonia]] |Komuna = [[Komuna e Manastirit|Manastir]] |Kryetari i Komunës = Toni Konjanovski |Partia udhëheqëse = [[VMRO-DPMNE]] <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 422.39 | population_total = 105,644 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = 298 <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = Manastirli |Krahina = |Lartësia = |Zona Kohore = |Ora Verore = | postal_code = |Prefiksi = +389 (0)47 | registration_plate = BT | website = http://www.bitola.gov.mk/ |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Maqedonia e Veriut <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=41 | gjer_m=01 | gjer_s=52 | gjer_dr =N | gjat_g=21 | gjat_m=20 | gjat_s=25 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }} '''Manastiri''' është qyteti i dytë më i madh në Maqedoninë e Veriut i cili ndodhet në pjesën jugore të vendit. Ai është qyteti në të cilin është krijuar [[Alfabeti|alfabeti shqip]]. Qyteti është një qendër administrative, kulturore, industriale, komerciale, dhe edukative. Ai paraqet është një kryqëzim të rëndësishëm që lidh jugun e [[detit Adriatik]] me [[Deti Egje|Detin Egje]] dhe [[Evropa Qendrore|Europën Qendrore]]. Manastiri ndryshe njihej edhe me emrin "qyteti i konsujve" që nga periudha osmane, pasi që shumë vende evropiane kanë konsullata në Manastir. == Demografia == == Ekonomia == Në Manastir gjendet potenciali më i madh ekonomik pas qytetit të Shkupit. Manastiri është qendër e industrisë së materialit ndërtimor, e industrisë metal-përpunuese, tekstile, të lëkurës, ushqimit, etj. == Kultura == Gjatë fillim shekullit XIX, Manastiri ka qenë një nga vatrat kryesore të klubeve shqiptare, të cilat orvateshin për përhapjen e arsimit shqip kudo ndër shqiptarët. Pas [[Xhonturqit|Revolucionit Xhonturk]] (1908), duke përfituar nga lëshimet e vogla që bënë fillimisht xhonturqit, Manastiri bëhet çerdhe e vërtetë e klubeve shqiptare, patriotëve shqiptarë dhe shtypshkronjave të librave në gjuhën shqipe. Në këtë qytet shqiptar u mbajt [[Kongresi i Manastirit]] (1908) i cili priu për një alfabet të njësuar të gjuhës shqipe. Mbas [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]], Manastiri u pushtua nga hordhi serbe, të cilat bënë mizori të papapara mbi popullsinë shqiptare të Manastirit. Manastiri gjithashtu njihet edhe si një nga qytetet shqiptare që ka mbështetur [[Kryengritjen e Ilindenit]] (Ilirdës) (1903) e cila i siguroi Republikës së Krushevës një autonomi të shkurtër. Në këtë qytet janë takuar shpeshherë përfaqësuesit patriotë shqiptarë si [[Çerçiz Topulli]], [[Bajo Topulli]], [[Mihal Grameno]], [[Ahmet Njazi Bej Resnja]] me krerët e rezistencës maqedonase. == Historia == Manastiri ka qenë kryeqendër gravituese e Vilajetit të Manastirit, i cili përfshinte një sipërfaqe prej 22.000&nbsp;km katrorë, ku bënin pjesë edhe tokat shqiptare të Iliridës deri në Elbasan. Manastiri është qytet i hershëm mesjetar i banuar nga popullsia arbërore. Ky qytet është ngërthyer në arteriet më të rëndësishme të Ballkanit mesjetar. Në këtë qytet janë të njohura karvanët tregtarë, të cilët ekspozonin mallrat dhe produktet nga Lindja dhe Perëndimi. Duke qenë se Manastiri ka paraqitur një pozitë tejet strategjike në Ballkan, pushtuesit osmanë, pas Betejës së Savrës (Lushnjë) kundër Balshës II, iu sulën Manastirit dhe Kosturit si qytete ku do të mund ta përqendronin ushtrinë e tyre për pushtime të mëtejshme. Manastiri, si një nga qytetet më të rëndësishme të Ballkanit Jugor dhe në veçanti të Shqipërisë, është pushtuar kohë pas kohe nga pushtues të ndryshëm të huaj: Perandoria e Niqesë (Azi e Vogël), Perandoria Bizantine (formacion pasues i Perandorisë Romake), Perandoria Bullgare e mbretit Asen dhe nga Perandoria e Car [[Stefan Uroshi IV Dushani|Dushanit]]. Këtu ndodhet godina e alfabetit shqiptar e njohur si [[Muzeu i Kongresit të Manastirit]] (Shtëpia e [[Fehim Zavalani]]t), ashtu si edhe godina e [[Bajo Topullit]]. == Politika == partia dominuese: VMRO-DPMNE == Të tjera == Telekomunikacioni Transporti Pushime == Shih edhe == * [[Kongresi i Manastirit]] * [[Diskutim:Manastiri/Arkiva 000|Emrat e fshatrave të Manastirit]] - Maqedonisht * [[Masakra e Manastirit]] * [[Muzeu i Kongresit të Manastirit]] == Lidhje të jashtme == * [http://makedonija. name/cities/bitola Manastiri - Bitola, Maqedonia e Veriut]{{Lidhje e thyer}} {{commonskat|Bitola|Manastiri}} {{Komuna e Manastirit}} [[Kategoria:Manastir]] [[Kategoria:Qytete në Maqedoni të Veriut]] {{MKD-gjeo-cung}} kzfi6p6zth2fj2bbtbpkaq4nr47aywz 0 14721 3059807 3053538 2026-10-26T14:02:36Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059807 wikitext text/x-wiki {{coord|41.31|N|20.32|E|source:wikidata|display=title}} {{Shiko gjithashtu|Rrethi i Dibrës}}{{Other uses}} {{Infobox settlement | name = [[File:Flag of the Republic Ilirida.png|24px]] '''Dibër''' | native_name = Дебар | settlement_type = Qytet | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Debar-Macedonia.JPG | image_caption = Dibra dhe Liqeni i Dibrës në të majtë <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni jugperëndimor (Maqedoni)|Jugperëndimor]] |Komuna = [[Komuna e Dibrës|Dibër]] |Kryetari i Komunës = Hekuran Duka |Sipërfaqja = | population_total = 14,561 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = Dibran |Krahina = |Lartësia = 763 |Zona Kohore = |Ora Verore = | postal_code = 1250 |Prefiksi = +389 (0) 46 | registration_plate = DB | website = [http://www.dibra.gov.mk/mk/index.html] |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | image_map_fizike = Yes | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = 280 |CoordAddon = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = 41.3117 | Gjatësia = 20.3215 |Portali informativ=Qyteti i Dibrës (facebook)}} '''Dibër''' ose '''Dibra e Madhe''' ({{lang-mk|Дебар/Debar}}), është një qytet që shtrihet në zonën kufitare mes [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë Verioe]] dhe Shqiperise jashtë rrugës nga [[Struga]] për në [[Gostivari|Gostivar]]. Është poashtu komunë apo bashki [[Komuna e Dibrës]]. Dibra ka një shumicë etnike shqiptare prej 74% dhe është qyteti i vetëm i Maqedonisë së Veriut në të cilën maqedonasit etnikë nuk renditen në vendin e parë apo të dytë demografikisht. Gjuha zyrtare është [[Gjuha shqipe|shqipja]]. Dibra në planin kombëtar shqiptar është qytet i rëndësishëm për [[Kongresi i Dibrës|Kongresin e Dibrës]], i mbajtur më 1909, i cili deklaroi që gjuha shqipe mund të mësohej brenda [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. == Emri == Emri i qytetit në maqedonisht është Debarr (Дебар). Në shqip: Dibër apo Dibër e Madhe (ndryshe nga [[Peshkopia|Dibra]] tjetër në [[Shqipëria|Shqipëri]]). Në [[Gjuha serbe|serbisht]] Dibër (Дебар), në [[Gjuha bullgare|bullgarisht]] ''Debǎr'' (Дебър) në [[Gjuha turke|gjuhën turke]] Debre ose Debre-i Bala, në [[Gjuha greke|greqisht]], ''Dívrē'' (Δίβρη) ose Dívra (Δίβρα) dhe në kohët romake si Deborus.<ref>Siç është përmendur në faqen 783 në [https://books.google.ca/books?id=h68_AAAAcAAJ&pg=RA1-PT78&lpg=RA1-PT78&dq=deborus+macedonia&source=bl&ots=0nDVfn1BeY&sig=U4VnuzXohp5fSx5E_ko0izXymY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiunN-U66TJAhWB1x4KHVyqDfAQ6AEIPDAH#v=onepage&q&f=false Dibra ne kohen romake] libër me titull  Dictionarium historicum, geographicum, poeticum nga Carlo Stefano.</ref> == Historia == Historia e qytetit të Dibrës përmendet që nga shekulli i 5 p.e.s nga Herodoti, e më vonë në shekullin e parë të erës sonë nga Straboni dhe Plini. [[Klaudio Ptolomeu]] në shekullin e dytë të erës sonë konfirmon në hartat e tija planin e qytetit të quajtur Dober apo Doberos dhe banorët e tij Doberët.<ref name=":0">Evans, Thammy (2014).[https://books.google.com.au/books?id=VUa3BwAAQBAJ&pg=PA245&dq=Tetovo&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiDlrz58IPKAhWD26YKHT16AEYQ6AEIJjAC#v=onepage&q=Tetovo&f=false Dibra ne kohet e lashta]  Bradt Travel Guides Ltd, IDC House, The Vale, Chalfront St Peter, Bucks SL9 9RZ, England: The Globe Pequot Press Inc. p. 260.[[Wikipedia:International Standard Book Number|ISBN]] Marrë 2015-12-31.</ref> Hulumtimet arkeollogjike dhe historike të deritanishme konfirmojnë se Dibra është pasardhësi i qytetit të Doberos, prej nga rrjedh dhe emri i sotëm Dibër.<ref name=":0" /> Perandori bizantin [[Basili II]] dinte për ekzistencën e Dibres dhe Felix Petançiç i referohej asaj si Dibri në 1502.<ref name=":0" /> Pasi [[Samoili]] i Bullgarisë u mposht në [[1014]] nga perandori bizantin [[Basili II]], Dibra u administrua nën Peshkopatën e Manastirit. Në gjysmën e dytë të shekullit të 14-të, Dibra ishte qeverisur nga [[Kastriotët|'''Familja e Kastriotëve''']], por ra nën sundimin e [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]], kur sunduesi shqiptar [[Gjon Kastrioti]] vdiq pak pasi katër fëmijët e tij u morën peng. Ajo u pushtua nga osmanët në 1395 dhe më pas u bë selia e Sanxhakut të Dibrës. Në vitin 1440 [[Skënderbeu]] u emërua si sanjakbey-beu (emer me pozitë të lartë ne [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]]).<ref>Zhelyazkova, Antonina. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515014034/http://www.omda.bg/imir/studies/alban_id9.html |date=15 maj 2011 }}Arkivuar nga [http://www.omda.bg/imir/studies/alban_id9.html the original] më 3 prill, 2011. Shfrytzuar më 3 prill, 2011. Në vitin 1440, ai u promovua në Sancakbey të Dibrës</ref><ref>Hösch, Peter (1972). [https://books.google.com/books?id=2RoXAQAAIAAJ&q=sanjak+of+dibra&dq=sanjak+of+dibra&hl=en&ei=ISOaTYjXDo32sgbYq83PCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CEYQ6AEwCTgK ''The Balkans: a short history from Greek times to the present day, Volume 1972, Part 2'']. Crane, Russak. fq. 96. E tërhequr më 4 prill 2011.</ref> [[Skënderbeu|Gjergj Kastrioti]] mbijetoi për të marrë tokën e babait të tij dhe për të Çliruar të gjithë Shqipërinë në vitin 1444. Një statujë më e madhe se ajo e Skënderbeut e zbukuron qendrën e Dibrës, duke treguar dashamirësinë që vendasit kanë për kauzën e tij. Gjatë luftërave osmane midis viteve 1443-1479 rajoni i Dibrës ishte kufiri midis Osmanëve dhe [[Lidhja e Lezhës|Lidhjes së Lezhës]], të udhëhequr nga Skënderbeu dhe u bë një zonë e konfliktit të vazhdueshëm. Kishte dy beteja kryesore pranë Dibrës, më 29 qershor 1444 dhe më 27 shtator 1446, të dyja përfundonin me humbjen e ushtrive osmane. Dibra u pushtua përsëri nga turqit, dhe u bë i njohur si Debre. Qytetaret vazhdimisht u rebeluan kundër sundimit turk, megjithatë, jo më pak për shkak të pasurisë së shumë bejve dhe aga turq që jetonin aty jashtë taksave vendore dhe yndyrnave të tokës. Rregulli turk gjithashtu solli tregti në Dibër dhe qendra e qytetit u rrit dhe u bë e njohur për industrinë e saj të zejeve.<ref name=":0" /> Pjesa më e madhe e arkitektit nga ajo periudhë ende mbijeton. Në fillim të shekullit të 19-të, kur dibranët u rebeluan kundër sulltanit turk, udhëtari franceze, publicisti dhe shkencëtari Ami Boue vërejti se Dibra kishte 64 dyqane dhe 4,200 banorë. Për herë të parë ishte qendra e [[Vilajeti i Shkodrës|Vilajetit të Shkodrës]] para vitit 1877 dhe më pas në [[Vilajeti i Manastirit]] midis 1877-1912 si Debre ose Debre-i Bala ("Debre Epërme " në [[Gjuha turke|gjuhën turke]] , në kontrast me Debre Zir, i cili ishte emri turk i [[Peshkopia|Peshkopis]] se sotme ). Dibra ishte shumë e përfshirë në lëvizjen kombëtare shqiptare dhe më 1 nëntor 1878 liderët shqiptarë të qytetit morën pjesë në themelimin e [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]]. Në vitin 1907 u zhvillua [[Kongresi i Dibrës]] në qytet, i cili e bëri [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]] një gjuhë zyrtare brenda [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Kongresi lejoi që shqiptarët të mësojn ligjërisht në shkolla për herë të parë brenda Perandorisë.<ref>Torte, Rexhep (4 Gusht 2009). [http://www.albaniapress.com/lajme/9518/Perfundoi-shenimi-i-100-vjetorit-te-Kongresit-te-Dibres.html "Përfundoi shënimi i 100-vjetorit të Kongresit të Dibrës"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140102192859/http://www.albaniapress.com/lajme/9518/Perfundoi-shenimi-i-100-vjetorit-te-Kongresit-te-Dibres.html |date=2 janar 2014 }}.</ref> [[Skeda:Balli Kombetar Debar.jpg|thumb|Balli Kombetar Diber]] Gjatë luftërave ballkanike të vitit 1912-13, Dibra u kthye nga shqiptarët, por më pas u dorëzua në [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërinë e Sërbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve Jugosllave]] si një shpërblim për të ndihmuar aleatët gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]]. Pas kësaj, shumë serbë dhe malazezë u inkurajuan të vendoseshin në Dibër, një taktikë e zakonshme për të siguruar që toka e fituar rishtas të bëhet më e integruar me [[Sllavët]]. Ajo u pushtua nga Mbretëria e Bullgarisë ndërmjet viteve 1915 dhe 1918. Nga viti 1929 deri më 1941, Dibra ishte pjesë e [[Banovina Vardari|Vardar Banovinës]] së [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë Jugosllave]]. Dibra u aneksua, së bashku me pjesën më të madhe të Maqedonisë së Veriut Perëndimore, në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]] më 17 prill 1941, pas pushtimit të Boshtit gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. [[Shqiperia etnike|Shqiperia e madhe]] ishte zyrtarisht një protektorat i Italisë dhe për këtë arsye detyrat e administratës publike u kaluan autoriteteve shqiptare. Shkollat ​​në gjuhën shqipe, radio stacionet dhe gazetat u krijuan në Dibër. Kur Italia kapitulloi në shtator 1943, Dibra kaloi në duart e Gjermanisë. Në vitin 1944, pas një lufte dy mujore për qytetin midis [[Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare|Frontit Antifashist Nacionalçlirimtarë]] dhe forcave gjermane që mbanin qytetin, duke përfshirë edhe divizionin [[SS Skënderbeu]], komunistët e udhëhequr nga [[Haxhi Lleshi]] më në fund e siguruan Dibrën më 30 gusht 1944.<ref>Magaš, Branka (1993). [https://books.google.com/books?id=d5np99Vgc0YC&pg=PA46 ''The destruction of Yugoslavia: tracking the break-up 1980-92'']. Verso. fq. 46. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-86091-593-5|978-0-86091-593-5]]. Marrë 25 Nëntor 2011</ref> Pas ndërprerjes së armiqësive me fundin e Luftës së Dytë Botërore dhe vendosjes së komunizmit në Shqipëri dhe në Jugosllavi, Dibra u kthye në duart e Jugosllavisë. Dibra ka qenë qendër e njohur tregtare dhe e artizanatit në të kaluarën dhe ka luajtur rol të ëndësishëm në historinë e këtij regjioni. Ky qytet ka qenë udhëkryqi kreysor i këtij regjioni nepër të cilin kalonte edhe [[Via Egnatia]]. Më vitin [[1502]] njihet si qendër e rëndësishme qytetare. Në vitet 30-40 të shek. XIX, kishte afro 8400 banorë dhe 250 dyqane dhe ishte një nga qendrat më të rëndësishme ekonomike. Ne 1909 në Dibër u mbajt [[Kongresi i Dibrës]], kongres ky që edhe pse u organizua nga xhonturqit dhe pak shërbim i solli Lëvizjes Kombëtare,<ref name="HSH Ak.Shk">[http://www.shqiperia.com/lajme/lajm/nr/372/Kongresi-i-Dibres-(23-29-korrik-1909) Historia e Shqiperise sipas Akademise se Shkencave te Shqiperise]</ref> për herë të parë bëri që gjuha shqipe të mund te jepej mësim nëpër shkolla në menyrë të ligjshme brenda Perandorisë Osmane.<ref name="Torte">{{cite web|last=Torte|first=Rexhep|url=http://www.albaniapress.com/lajme/9518/Perfundoi-shenimi-i-100-vjetorit-te-Kongresit-te-Dibres.html|title=Përfundoi shënimi i 100-vjetorit të Kongresit të Dibrës|date=4 gusht 2009|access-date=25 nëntor 2012|archive-date=2 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102192859/http://www.albaniapress.com/lajme/9518/Perfundoi-shenimi-i-100-vjetorit-te-Kongresit-te-Dibres.html|url-status=dead|website=albaniapress.com|language=sq}}</ref> Deri në vitin [[1911]] Dibra ka qenë një nga vendet më të zhvilluara në regjion si nga ekonomia, artizanatet, tregtia, ndërtimet dhe arkitekturën e saj të veçantë por edhe në planin kulturo-social. Në këtë kohe Dibra numëronte 10.000 banorë dhe 489 shitore. Por mbas turbullirave dhe luftave Ballkanike ky vend e humbi rëndësinë e vet, ashtuqë sot është një nder vendet më të pazhvilluara ne Maqedoninë e Veriut. Dibra është një qytet pa fshatra, pasi pjesa më e madhe e fshatrave mbetën përtej kufijëve, praktikisht në Shqipëri. Qyteti pësoi degradim ekonomik dhe degradim kulturor të gjithanshëm. == Gjeografia == Qyteti i Dibrës ndodhet në pjesën më perëndimore të [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] në përgjithësi pranë kufirit me [[Shqipëria|Shqipërinë]]. Kryeqyteti i [[Shkupi]]t është 131&nbsp;km larg, dhe qyteti më i afërt është [[Struga]] (52&nbsp;km) dhe [[Gostivari]] (71&nbsp;km).Atë e përbën [[fusha e dibres]] ndërmjet [[Mali Deshat ( Krcin )|malit Deshat (Krcin)]], [[Liqeni i Dibrës|liqeni i Dibrës]] dhe lugina e Drinit të zi që derdhet në liqenin e sipërpërmendur. Në fakt, fusha përfaqson një terracë relievi të gjerë, që lëshohet nga lugina e Drinit të zi. Dibra ndodhet në lartësi mbidetare prej 625 metra. [[Komuna e Dibrës]] kufizohet me Komunat:[[Komuna e Mavrovës dhe Radostushës|Mavrovës dhe Radostushës]] në veri-lindje, [[Komuna e Kërçovës]] ne juglindje, [[Komuna e Qendrës Zhupa]] në jug dhe në vijën kufitare shtetrore me [[Shqipëria|Shqipërinë]]. Në Dibër kryqëzohen: rruga rajonale që përshkon Gostivarin, Hanet e Mavrovës, Dibrën, Lukovën, Strugën si dhe ajo që lidh Dibrën me pikën kufitare të Bllatës(për në [[Shqipëria|Shqipëri]]). Dibra është e rrethuar nga: * [[Bistra (mal)|Mali Bistra]] * [[Jabllanica (mal)|Mali Jabllanica]] * [[Stogovo ( Mal )|Mali Stogovo]] * [[Deshat ( Mal )|Mali Deshat]] == Klima == Klima në qytet është e përzier nga kontinentale dhe malore me karakteristika ekspresive dhe [[Deti Mesdhe|Mesdheut]](Mediterranean) klimë që rezulton nga ndikimi i fortë klimatik të [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]] që vjen dhe ndjehet luginën Perëndimore dhe përgjatë [[Drini i Zi|Drinit të Zi]]. Dimrat në Dibër karakterizohet nga dëbora e madhe, dhe për shkak të maleve të larta, klima mesdhetare ndikojn në ekzistencën e liqenit artificial kurse në vjeshtë janë karakterizuar nga lagështia e lartë dhe reshje, ndërsa vera është karakterizuar nga freskia. == Ekonomia == Komuna e Dibrës rradhitet në rendin e komunave të pazhvilluara. Si veprimtari kryesore ekonomike janë bujqësia dhe blegtoria. Sipërfaqja e përgjithshme agrare në komunën e Dibrës përfshin 7.708 ha nga e cila tokë 33.4% është tokë e punueshme, kullosat përfshihen me 22 perqind (%) ndërsa me pyje përfshihen 44.6%. Si pasuri natyrore të qytetit mund të përmendim ujërat më të njohura termo-minerale në Evropë, rezervat e mëdha të gipsit si dhe liqenin hidroakumulues si burim të energjisë. Industria ka qenë promotori kryesor i proçeseve pozitive të zhvillimit të ekonomisë në komunën e Dibrës. Sipërfaqja e Komunës Dibër ka një pozitë të atillë ku bashkohen kanjonet apo luginat piktoreske të lumenjve [[Radika (Lum)]] dhe [[Drini i Zi]], të cilët derdhen në liqenin e Dibrës. Ajo është e rrethuar nga malet e Jablanicës, Stogovës dhe Kërçinit(Deshat). Liqeni i Dibrës shtrihet nga HEC “Globoçica”, nëpër luginën e lumit Drin i zi dhe atë të Radikës deri të banjat e Kosovrastit, me gjatësi maksimale prej 22&nbsp;km dhe sipërfaqe prej 13 km2, ndërsa vëllimi i përgjithshëm i ujit është 520 miljon m3 ujë. HEC Spilja, për një vit prodhon mesatarisht 300 milion kw/h energji elektrike. Uji i Liqenit të Dibrës shfrytëzohet edhe për ujitje, nëpërmjet sistemit hidromeliorativ në Fushën e Dibrës. Dibra ka dy burime termoninerale: në fshatrat [[Banishta|Banisht]] dhe [[Kosovrasti i Poshtëm|Kosovrasti]], të cilat janë të njohura si vende shërimi dhe numërohen ndërmjet banjave me aftësi shëruese më të njohura në Europë (për shërimin e shumë sëmundjeve). Bartës i turizmit banjor në Dibër është OSHR “Banjat e Dibrës” me mbi 150 të punësuar dhe me kapacitet prej 700 shtretër – dhe atë në hotelet në fshatin Kosovrast, Banjisht dhe Venec(në qytet). Në vit realizohen mesatarisht rreth 60.000 buajtje. Potencialet natyrore të shprehura në vlera relievike, hidrografike dhe pejsazho-ambientale, mundësojnë zhvillim e turizmit banjor, liqenor, malor e rekreativ me rëndësi rajonale e lokale. Në teritorin e Komunës Dibër ndodhet relievi i vetëm i gipsit në Republikë, i cili shtrihet në gjatësi prej 9&nbsp;km. Xehja e gipsit është e kualitetit të lartë(99%), me përmbajtje të gipsit të pastër, dhe për nga kualiteti rënditet ndërmjet atyre më kualitativë në botë. == Demografia == [[Skeda:Skenderbeg-Debar-monument.jpg|right|parapamje|250px|Statuja e [[Skenderbeu]]t në Dibër.]]Sipas të dhënave statistikore në vitin [[1994]] në Komunën e Dibrës jetojnë 17.588 banorë nga të cilët 77% jetojnë në qytetin Dibër ndërsa 23% jetojnë nëpër fshatrat perreth qytetit. Sipas regjistrimit të vitit 2002 Komuna e Dibrës kishte 19 452 banorë, shtesa e popullsisë vjen nga shtimi natyral i saj dhe nga bashkëngjitja e dy fshatrave që i ishin hequr Komunës së Dibrës në vitin 1994. Fshatrat që u shtuan janë te Mogorces dhe Garit.<ref>{{Cite web|url=http://212.110.72.46:8080/mlsg/|title=Министерство за Локална Самоуправа. База на општински урбанистички планови|url-status=dead|access-date=17 maj 2009|archive-date=15 shtator 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915015002/http://212.110.72.46:8080/mlsg/|language=mk}}</ref> Popullsia e qytetit të Dibrës së Madhe ne vitin 2002 arriti në 14 561 banorë, me këtë përbërje etnike: {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Kombësia''' | '''gjithsej''' |- | [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut|Shqiptarë]] | 10 768 (73,95%) |- | [[Maqedonët (etni sllave)|Maqedonas]] | 1 054 ( 7,24%) |- | [[Turq]] | 1 415 ( 9,71%) |- | [[Romë]] | 1 079 ( 7,41%) |- | [[Vllehë]] | 2 |- | [[Serb]] | 22 |- | [[Boshnjakë]] | 2 |- | Të tjerë | 219 |- |} Sipas përbërjes fetare kemi këtë kategorizim: {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Besimi fetar''' | '''gjithsej''' |- | [[Myslimani|Muslimanë]] | 13 763 (94,52%) |- | [[Ortodoksë]] | 668 ( 4,58%) |- | [[Katolikë]] | 55 ( 0,37%) |- | të tjerë | 55 |- |} Ndarja sipas gjuhës amëtare ne qytetin e Dibrës së Madhe është si më poshtë: {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Gjuha Amëtare''' | '''gjithsej''' |- | [[Gjuha shqipe]] | 11 510 (79,04%) |- | [[Gjuha maqedonase|Gjuha maqedonase]] | 1 950 (13,39%) |- | [[Gjuha turke|Turke]] | 955 ( 6,56%) |- | [[Rome]] | 49 ( 0,33%) |- | [[Gjuha serbe|Serbe]] | 19 |- | [[Gjuha boshnjake|Boshnjake]] | 3 |- | Të tjerë | 75 |- |} {| class="wikitable mw-collapsible" |+Popullsia e Dibrës ndër vite !Viti !Shqiptarë !Turqit !Romët !Maqedonasit !Vllahët !Sërbet !Boshnjakët !Të Tjerë !Gjitsej |- |1948 |— |— |— |— |— |— |— |— | '''4.698''' |- |1953 |4.122 |53 |83 |1.110 |2 |87 |— |63 |'''5.520''' |- |1961 |4.507 |195 |— |1.009 |— |57 |— |555 | '''6.323''' |- |1971 |6.681 |367 |— |1.276 |— |105 |— |394 | '''8.823''' |- |1981 |8.625 |573 |1.030 |1.106 |— |37 |— |830 |'''12.201''' |- |1991 |1.606 |1.149 |1.309 |1.375 |— |34 |— |438 | '''5.911''' |- |1994 |9.400 |1.175 |1.103 |1.431 |1 |34 |— |196 |'''13.340''' |- |2002 |10.768 |1.415 |1.079 |1.054 |2 |22 |2 |219 |'''14.561''' |} == Familjet e rëndësishme (Sheherllinjtë e Dibrës) == Sot në Dibër nuk ekziston më familja Çausholli, një familje aristokrate, familja Jorganxhiu, Abule, Strazimiri, një familje e pastër dibrane. Shumë familje të tjera te pakta kane mbetur si: Erbeli, Sela, Ballanca, Pilku të cilat kanë qenë të detyruara nga dhuna serbe të emigrojnë për në Tiranë. Shume familje te tjera emigruan ne kryesisht ne Amerike si Kosovrasti, Dema, Mela etj. I pari Dibran qe ka shkelur ne Amerike eshte Azem Kosovrasti e pas tij shume te tjere si: Haxhi Dema, Kadri Kllobcishta etj, emra qe sot I gjeni ne Wall of honour ne New York per kontributin e tyre ne komunitet e shoqeri. Sipermarres te suksesshem sot, qe kane hapur dyert e tyre per shume shqiptare te tjere dhe i kane punesuar ne bizneset e tyre si Pizza Pronto Pizza, Restorant Blini, Kompania Mela (nder kompanite me te medha per pastrimin e ndertesave) qe ka punesuar me dhjetera shqiptare. == Arsimi == Përqindja e nxënësve të cilët kalojnë nga shkolla fillore (nëntëvjeçare) në shkollën e mesme është rreth 85%, prej të cilëve rreth 65 % vazhdojnë në Dibër, dhe 20% vazhdojnë në qytete tjera. Mesatarja e nxënësve të cilët kalojnë nga shkolla e mesme në shkollë të lartë është rreth 70%(për 7 vitet e fundit), dhe më konkretisht vitin e kaluar nga 151 nxënës, 90 prej tyre vazhdojnë në shkollë të lartë (90% e tyre në UEJL, Univerzitetin e Prishtinës, Tiranës, Manastirit, Shkupit, shumica e të cilëve nuk shfrytzojnë bursa shkollore). Shkalla e kalimit të kuadrit me arsim të lartë në qytete tjera është shumë i vogël.Gjithashtu ne vitin 2012 eshte hapur universiteti e Dibres. == Kultura == Dibra ka qenë një nga vatrat e qëndresës kundër pushtuesve të ndryshëm dhe dha një ndihmesë të veçantë në luftrat shqiptaro-osmane nën udhëheqen e Skënderbeut. Dibra si vend i vjetër ka dhe traditën e vjetër të saj, e cila mund të themi se në mënyrë fanatike ruhet edhe sot. Ajo ka karakteristikat e saja të veçanta me të cila dallohet nga rrethet tjera. Edhe pse ka pasë ndikime të kulturave tjera, dibranët akoma i rruajnë zakonet e vjetra, këngët e tyre të vjetra, lojrat, veshjen dhe të gjithë simbolet tjera etnografike. Sot ka një stagnim në zhvillimin e sportit dhe kulturës ne mesin e të rinjve, për arsye se shoqëritë dhe objektet e shumta që më parë egzistonin, sot nuk janë aktive apo kanë një aktivitet simbolik Shoqëria e parë kulturore artistike "Liman Kaba" e cila ka qenë e njohur gati në tërë viset shqiptare tani është shkryer në SHKA "Haki Stërmilli". Mund të përmendim teatrin "Qemal Ajdini" në të cilin teatër janë shfaqur shumë pjesë dramatike nga artistë profesional dha ametërë dibranë. Ekziston edhe grupi i këngëve qytatare "Penestija" i cili gati çdo vit organizon festivalin e këngëve qytetare "Këngët e Penestijes". Këtu mund të përmendim edhe klubin e shkrimtarëve "ART klub" i cili gati çdo muaj bën prezentim të ndonjë libri të ri të shkruar nga anëtarë të saj. Nga fusha e sportit do të përmendim klubin më të vjetër futbollistik "Korabi", i formuar në vitin [[1923]], klub në të cilin kanë kaluar shumë gjenerata lojtarësh, ne këtë moment luan në ligën e tretë perëndimore. Në Dibër kemi dhe dy klubet të karatesë "Uraniku" dhe "Korabi", klube të cilët kanë prezentuar shpirtin sportiv të dibranëve nëpër garat internacionale evropiane duke fituar mdalje nëpër këto gara. Klubet e hendbollit dhe basketbollit tani për tani nuk janë aktive. == Migracioni nje fenomen fatkeq per qytetin e Dibres == Fenomeni i emigracionit dhe migracionit në Dibër është shumë i pranishëm. Për shkaqe politike, ekonomike, e sociale, përafërsisht 8.000-10.000 dibranë kanë emigruar në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] dhe shtetet veriperëndimore të [[Evropa|Evropës]]. Migracioni i popullsisë në relacionin fshat-qytet është evident, dhe në aspektin e urbanizmit përbën një problem serioz për shkak të ndërtimeve pa leje dhe vendbanimeve pa urbanizëm.Prapambeturia ekonomike e fshatrave, gjendja e papërshtatshme sociale, mungesa e objekteve infratsrukturore, janë disa nga shkaqet e këtij migracioni. Sot ne qytetin e Dibres Kryetar eshte Hekuran Duka. == Video == * [http://www.youtube.com/watch?v=BTQhCEp9UQY Liqeni i Dibrë] * [http://www.youtube.com/watch?v=lSbScHRrZTY Radika - ekipi sportiv] * [http://www.youtube.com/watch?v=7510TcU-zCk Lindja e Diellit në Dibër të Madhe] * [http://www.youtube.com/watch?v=NZhf_QPtbis Dibra e Madhe] * [http://www.youtube.com/watch?v=8YVsLOU3mhI Lumi Radika] == Njerëz të dalluar nga Dibra == * [[Nexhat Agolli]], politikan dhe nënkryetar i [[ASNOM]] * [[Eqrem Basha]], shkrimtar * [[Abdurraman Dibra]], politikan, ministër në sundimin e Ahmet Zogut * [[Fiqri Dine]], ish kryeministër ne [[Shqiperi]] * [[Moisi Arianit Golemi]], Gjeneral ne ushtrine e Skenderbeut * [[Sherif Langu]], hafiz, hoxhë, imam dhe veprimtar i çështjes kombëtare. * [[Haki Stërmilli]], writer * [[Myfti Vehbi Dibra]],Kryetari i parë i Parlamentit të Shqipërisë, Kryetari i parë i Komunitetit Mysliman të Shqipërisë. *[[Elez Koçi]], patriot dhe hero i popullit, ngritës i [[Flamuri i Shqipërisë|Flamurit Kombëtar]] në [[1916 në Shqipëri|1916]] kundra Bullgarëve. *[[Faik Kurti]], artist dhe vallëtar i [[Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore]] == Shih edhe == * [[Rrethi i Dibrës]] * [[Komuna e Dibrës]] * [[Republika e Iliridës]] * [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]] * [[Diskutim:Dibra/Arkiva 000|Fshatrat e Dibrës së Madhe]] - Maqedonisht == Galeria == <gallery> Skeda:Albanians (1904) Dibra.jpg|Shqiptarët ne vitin 1904 Dibër Skeda:Dibra.jpg|Panoramë Skeda:VeshjeKombetare.JPG|Veshje Kombëtare Skeda:1941-Luigi-Caprotti-04-Dibra.jpg|Luigi Caprott Skeda:Vehbi Dibra, ( 1867–1937) Albanian cleric.jpg|Vehbi Dibra, ( 1867–1937) Skeda:Sanjak of Dibra, Ottoman Balkans (late 19th century).png|Sanxhaku i Dibres, Perandoria Osmane ( ne fund te shekullit 19) Skeda:Shqiperia etnike dhe krahinat e saj.jpg|Shqiperia etnike dhe krahinat e saj Skeda:Iljaz Pasha Dibra.jpg|Iljaz Pasha Dibra Skeda:ElezKoçiPikturë.jpg|Elez Sadik Koçi Skeda:Vallja peshkopise.jpg|Faik Kurti </gallery> == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20211130144505/http://dibra.gov.mk/ Faqja zyrtare e qytetit] [http://www.bdcapa.com/ Banjat e Dibres Capa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200227214419/http://bdcapa.com/ |date=27 shkurt 2020 }} - Banjisht & Kosovrast {{Komuna e Dibrës}} [[Kategoria:Qytete në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Dibër|*]] [[Kategoria:Qytete shqiptare]] tci4nvizuzj5lsshdknbey5wwilzfcu 4 17270 3059755 3052043 2026-10-26T12:26:58Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059755 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të përkryer/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="fa-divider" id="Kandidatura"><div class="fa-divider-line"></div><div class="fa-divider-label">Kandidatura<span class="fa-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="fa-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet|kandidature}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Borussia Mönchengladbach}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Adolf Hitleri}} svbrafoso0w89ooo8ca5iaf52va8bk4 0 18905 3059810 3059129 2026-10-26T14:07:00Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059810 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ylli në qendër të Sistemit Diellor}} {{Use British English|date=March 2025}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{CS1 config|mode=cs1}} {{infobox | headerstyle = background: #FFFFC0 | title = Dielli | image = [[File:The Sun in white light.jpg|frameless|alt=Një sferë e bardhë që shkëlqen, me njolla të zeza diellore]] | caption = Dielli siç shihet përmes një filtri diellor | labelstyle = background: inherit; | label1 = Emra | data1 = Dielli, [[Soli (hyjni)|Sol]],<ref name=OED /> {{ill|Sól|en|Sól (Germanic mythology)}}, [[Helio]]<ref name=Lexico /> | label2 = Mbiemra | data2 = Diellor<ref name=OED2 /> | label3 = {{ill|Simbolet e planetëve|en|Planet symbols|lt=Simboli}} | data3 = [[File:Sun symbol (bold).svg|24px|☉|alt=Rreth me një pikë në mes|class=skin-invert]] | header4 = Të dhëna vëzhgimi | label5 = Distanca mesatare nga Toka | data5 = {{val|1|ul=au}}<br />149.600.000 km<br />8&nbsp;min 19&nbsp;s, shpejtësia e dritës<ref name="Pitjeva2009">{{cite journal |last1=Pitjeva |first1=E. V. |last2=Standish |first2=E. M. |year=2009 |title=Proposals for the masses of the three largest asteroids, the Moon–Earth mass ratio and the Astronomical Unit |url=https://zenodo.org/record/1000691 |url-status=live |journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |volume=103 |issue=4 |pages=365–372 |bibcode=2009CeMDA.103..365P |doi=10.1007/s10569-009-9203-8 |issn=1572-9478 |s2cid=121374703 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190709062657/https://zenodo.org/record/1000691 |archive-date=9 July 2019 |access-date=13 July 2019 |language=en}}</ref> | label6 = {{longitem|Ndriçimi i dukshëm}} | data6 = −26.74 (''V'')<ref name="nssdc">{{cite web |last=Williams |first=D. R. |date=1 July 2013 |title=Sun Fact Sheet |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100715200549/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html |archive-date=15 July 2010 |access-date=12 August 2013 |publisher=NASA Goddard Space Flight Center |language=en}}</ref> | label7 = {{longitem|Madhësia absolute}} | data7 = 4.83<ref name="nssdc" /> | label8 = {{longitem|Klasifikimi spektral}} | data8 = G2V<ref>{{cite book |last=Zombeck |first=Martin V. |url=http://ads.harvard.edu/books/hsaa/ |title=Handbook of Space Astronomy and Astrophysics 2nd edition |year=1990 |publisher=[[Cambridge University Press]] |access-date=13 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210203012304/http://ads.harvard.edu/books/hsaa/ |archive-date=3 February 2021 |url-status=live |language=en}}</ref> | label9 = {{ill|Metaliciteti|en|Metallicity}} | data9 = ''Z'' = {{val|0.0165|0.0010}}<ref name="magg">{{cite journal |last1=Magg |first1=Ekaterina |last2=Bergemann |first2=Maria |last3=Serenelli |first3=Aldo |last4=Bautista |first4=Manuel |last5=Plez |first5=Bertrand |last6=Heiter |first6=Ulrike |last7=Gerber |first7=Jeffrey M. |last8=Ludwig |first8=Hans-Günter |last9=Basu |first9=Sarbani |last10=Ferguson |first10=Jason W. |last11=Gallego |first11=Helena Carvajal |last12=Gamrath |first12=Sébastien |last13=Palmeri |first13=Patrick |last14=Quinet |first14=Pascal |title=Observational constraints on the origin of the elements: IV. Standard composition of the Sun |journal=Astronomy & Astrophysics |date=May 2022 |volume=661 |pages=A140 |doi=10.1051/0004-6361/202142971 |doi-access=free |arxiv=2203.02255 |bibcode=2022A&A...661A.140M |language=en}}</ref> | label10 = Madhësia këndore | data10 = {{val|0.527|–|0.545|u=°}}<ref>{{cite web |title=Eclipse 99: Frequently Asked Questions |url=http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527142627/http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html |archive-date=27 May 2010 |access-date=24 October 2010 |publisher=NASA |language=en}}</ref> | header11 = Karakteristikat orbitale | label12 = {{longitem|Distanca mesatare nga qendra e [[Hyjplimja|Rrugës së Qumështit]]}} | data12 = 24.000 deri në 28.000 [[Dritëviti|dritëvjet]]<ref name="francis14">{{cite journal |last1=Francis |first1=Charles |last2=Anderson |first2=Erik |date=June 2014 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |arxiv=1309.2629 |bibcode=2014MNRAS.441.1105F |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |s2cid=119235554 |language=en}}</ref> | label13 = {{ill|Viti galaktik|en|Galactic year}} | data13 = 225–250 milionë {{ill|Viti julian|en|Julian year (astronomy)|lt=vjet}} | label14 = [[Shpejtësia (fizikë)|Shpejtësia]] | data14 = {{indented plainlist |<!-- -->*251 km/s<br />orbitë rreth qendrës galaktike <!-- -->*20 km/s<br />drejt lagjes yjore <!-- -->*370 km/s<br />drejt sfondit kozmik mikrovalor<ref>{{cite journal |display-authors=5 |last1=Hinshaw |first1=G. |last2=Weiland |first2=J. L. |last3=Hill |first3=R. S. |last4=Odegard |first4=N. |last5=Larson |first5=D. |last6=Bennett |first6=C. L. |last7=Dunkley |first7=J. |last8=Gold |first8=B. |last9=Greason |first9=M. R. |last10=Jarosik |first10=N. |last11=Komatsu |first11=E. |last12=Nolta |first12=M. R. |last13=Page |first13=L. |last14=Spergel |first14=D. N. |last15=Wollack |first15=E. |last16=Halpern |first16=M. |last17=Kogut |first17=A. |last18=Limon |first18=M. |last19=Meyer |first19=S. S. |last20=Tucker |first20=G. S. |last21=Wright |first21=E. L. |year=2009 |title=Five-year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=180 |issue=2 |pages=225–245 |arxiv=0803.0732 |bibcode=2009ApJS..180..225H |doi=10.1088/0067-0049/180/2/225 |s2cid=3629998 |language=en}}</ref> }} | label15 = Pjerrësia ndaj planit orbital | data15 = {{unbulleted list | |7.25° (ekliptika)<ref name=nssdc /> |67.23° (plani galaktik) }} | label16 = {{ill|Rektascensioni|en|Right ascension|lt=Drejtdrejtimi i polit të veriut}} | data16 = 286.13° (286° 7′ 48″)<ref name="nssdc" /> | label17 = {{ill|Deklinacioni|en|Declination|lt=Deklinacioni i polit të veriut}} | data17 = +63.87° (63° 52′ 12″N)<ref name="nssdc" /> | label18 = Periudha e rrotullimit sidereal | data18 = {{unbulleted list |25.05 ditë (ekuatori) |34.4 ditë (polet)<ref name=nssdc /><!-- derived from T = ( 14.37 − 2.33 sin^2 L − 1.56 sin^4 L ) °/day, L = 90° --> }} | label19 = Shpejtësia e rrotullimit ekuatorial | data19 = {{val|1.997|u=km/s}}<ref name="sse">{{cite web |title=Solar System Exploration: Planets: Sun: Facts & Figures |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102034758/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archive-date=2 January 2008 |publisher=NASA |language=en}}</ref> | header20 = Karakteristikat fizike | label21 = {{longitem|[[Rrezja|Rrezja ekuatoriale]]}} | data21 = {{val|695500|u=km|fmt=commas}}<ref name=sse /><br />{{val|109|u=× rrezja e Tokës}}<ref name=sse /> | label23 = Rrafshimi | data23 = 0.00005<ref name="nssdc" /> | label24 = Sipërfaqja | data24 = {{val|6.09|e=12|u=km2}}<br />{{nowrap|{{val|fmt=commas|12000|u=× sipërfaqja e Tokës}}}} | label25 = [[Vëllimi|Vëllimi]] | data25 = {{unbulleted list |{{val|1.412|e=18|u=km3}}<ref name=sse /> |{{val|fmt=commas|1300000|u=× vëllimi i Tokës}} }} | label26 = [[Masa|Masa]] | data26 = {{unbulleted list |{{val|1.988475|0.000092|e=30|u=kg}}<ref name="Quantities">{{cite journal |bibcode=2016AJ....152...41P |title=Nominal Values for Selected Solar and Planetary Quantities: IAU 2015 Resolution B3 |last1=Prša |first1=Andrej |last2=Harmanec |first2=Petr |last3=Torres |first3=Guillermo |last4=Mamajek |first4=Eric |last5=Asplund |first5=Martin |last6=Capitaine |first6=Nicole |last7=Christensen-Dalsgaard |first7=Jørgen |last8=Depagne |first8=Éric |last9=Haberreiter |first9=Margit |last10=Hekker |first10=Saskia |last11=Hilton |first11=James |last12=Kopp |first12=Greg |last13=Kostov |first13=Veselin |last14=Kurtz |first14=Donald W. |last15=Laskar |first15=Jacques |last16=Mason |first16=Brian D. |last17=Milone |first17=Eugene F. |last18=Montgomery |first18=Michele |last19=Richards |first19=Mercedes |last20=Schmutz |first20=Werner |last21=Schou |first21=Jesper |last22=Stewart |first22=Susan G. |journal=The Astronomical Journal |date=2016 |volume=152 |issue=2 |page=41 |doi=10.3847/0004-6256/152/2/41 |doi-access=free |arxiv=1605.09788 |language=en}}</ref> |{{val|fmt=commas|332950|u=× masa e Tokës}}<ref name=nssdc /> }} | label27 = Dendësia mesatare | data27 = {{anchor|Density}}{{val|1.408|u=g/cm3}}<br />{{val|0.255|u=× dendësia e Tokës}}<ref name=nssdc /><ref name=sse /> | label28 = Mosha | data28 = 4.6 miliardë vjet<ref name="Bonanno">{{cite journal |last1=Bonanno |first1=A. |last2=Schlattl |first2=H. |last3=Paternò |first3=L. |year=2002 |title=The age of the Sun and the relativistic corrections in the EOS |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=390 |issue=3 |pages=1115–1118 |arxiv=astro-ph/0204331 |bibcode=2002A&A...390.1115B |doi=10.1051/0004-6361:20020749 |doi-access=free |s2cid=119436299 |language=en}}</ref><ref name=Connelly2012>{{cite journal |last1=Connelly |first1=J. N. |last2=Bizzarro |first2=M. |last3=Krot |first3=A. N. |last4=Nordlund |first4=Å. |last5=Wielandt |first5=D. |last6=Ivanova |first6=M. A. |date=2 November 2012 |title=The Absolute Chronology and Thermal Processing of Solids in the Solar Protoplanetary Disk |journal=Science |volume=338 |issue=6107 |pages=651–655 |bibcode=2012Sci...338..651C |doi=10.1126/science.1226919 |pmid=23118187 |s2cid=21965292 |language=en}}</ref> | label29 = {{longitem|{{ill|Graviteti sipërfaqësor|en|Surface gravity|lt=Graviteti sipërfaqësor ekuatorial}}}} | data29 = {{val|274|u=m/s2}}<ref name=nssdc /><br />{{cvt|274|m/s2|g0|disp=out|lk=out}}<ref name=sse /> | label30 = {{longitem|Faktori i momentit të inercisë}} | data30 = ~ {{val|0.059}}<ref name=nssdc /> | label31 = {{longitem|Shpejtësia e ikjes nga sipërfaqja}} | data31 = {{val|617.7|u=km/s}}<br />55 × shpejtësia e ikjes nga Toka<ref name=sse /> | label32 = Temperatura | data32 = {{unbulleted list | |{{val|15700000|ul=K|fmt=commas}} (qendra)<ref name=nssdc /> |{{val|5777|u=K|fmt=commas}} ([[fotosfera]])<ref name=sse /> |{{val|5000000|u=K|fmt=commas}} ([[Korona diellore|korona]]) }} | label33 = Ndriçimi | data33 = {{unbulleted list | |{{val|3.828|e=26|ul=W}}<ref name=nssdc /> |{{val|3.75|e=28|u=lumeni}} |{{val|98|u=lm/W}} efikasiteti ndriçues |{{val|2.99|e=27|u=cd}} |{{val|6.17|e=9|u=lm/m²}} }} | label34 = {{ill|Indeksi i ngjyrës|en|Color index|lt=Ngjyra}} (B-V) | data34 = {{val|0.656|0.005}}<ref>{{cite journal |first=David F. |last=Gray |title=The Inferred Color Index of the Sun |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=104 |issue=681 |pages=1035–1038 |date=November 1992 |doi=10.1086/133086 |bibcode=1992PASP..104.1035G |language=en}}</ref> | label35 = Rrezatanca mesatare | data35 = {{val|2.009|e=7|u=W·m⁻²·sr⁻¹}} | label37 = {{longitem|Përbërja e fotosferës sipas masës}} | data37 = {{unbulleted list| | 73.46% [[Hidrogjeni|hidrogjen]] | 24.85% [[Heliumi|helium]] | 0.77% [[Oksigjeni|oksigjen]] | 0.29% [[Karboni|karbon]] | 0.16% [[Hekuri|hekur]] | 0.12% [[Neoni|neon]] | 0.09% [[Azoti|azot]] | 0.07% [[Silici|silic]] | 0.05% [[Magneziumi|magnez]] | 0.04% [[Sulfuri|squfur]]<ref>{{cite web |title=The Sun's Vital Statistics |url=http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/6BOkQXma3?url=http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=29 July 2008 |publisher=Stanford Solar Center |language=en}} Cituar sipas {{cite book |last=Eddy |first=J. |date=1979 |title=A New Sun: The Solar Results From Skylab |url=https://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm |page=37 |publisher=NASA |id=NASA SP-402 |access-date=12 July 2017 |archive-date=30 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210730024856/https://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm |url-status=live |language=en}}</ref> }} }} '''Dielli''' është [[Ylli|ylli]] që ndodhet në qendër të [[Sistemi diellor|Sistemit Diellor]]. Ai është një [[Sfera|sferë]] masive me [[Plazma (fizikë)|plazmë]] të nxehtë, e cila nxehet deri në {{ill|Incandeshenca|en|Incandescence|lt=incandeshencë}} nga reaksionet e {{ill|Fuzioni bërthamor|en|Nuclear fusion|lt=fuzionit bërthamor}} në bërthamën e tij. Dielli rrezaton energjinë nga [[sipërfaqja]] e tij kryesisht si [[dritë e dukshme]] dhe [[rrezatim infra të kuq]], ndërsa 10% e energjisë është në diapazonin e [[Rrezet ultravjollcë|rrezeve ultravjollcë]]. Ai është burimi kryesor i energjisë për [[Jeta|jetën]] në [[Toka|Tokë]]. Në shumë kultura, Dielli ka qenë objekt nderimi dhe, që nga [[Historia e lashtë|lashtësia]], temë qendrore e kërkimeve astronomike. Dielli orbiton qendrën e Rrugës së Qumështit, në një distancë prej 24.000 deri në 28.000 [[Dritëviti|dritëvjetësh]]. Distanca mesatare e tij nga Toka është rreth {{val|1.496|e=8|u=kilometres}}, ose afërsisht 8 [[minutë-dritë|minuta-dritë]]. Distanca midis Diellit dhe Tokës u përdor për të përcaktuar një njësi gjatësie të quajtur [[njësia astronomike]] (au), e cila tani përcaktohet si {{val|149.5978707|e=6|u=kilometres|}}. Dielli është objekti më i madh dhe më masiv në Sistemin Diellor; [[rrezja diellore|diametri i tij]] është rreth {{val|1391400|u=km|fmt=commas}} ({{val|864600|u=mi|fmt=commas}}), afërsisht 109 herë më i madh se ai i Tokës. [[masa e Diellit|Masa e Diellit]] është rreth 330.000 herë më e madhe se masa e Tokës dhe përbën afërsisht 99,86% të masës së përgjithshme të Sistemit Diellor. Shtresa sipërfaqësore e Diellit, fotosfera, përbëhet kryesisht nga [[Hidrogjeni|hidrogjeni]] (~73%) dhe [[Heliumi|heliumi]] (~25%), si dhe nga sasi shumë më të vogla elementesh më të rënda, përfshirë [[Oksigjeni|oksigjenin]], [[Karboni|karbonin]], [[Neoni|neonin]] dhe [[Hekuri|hekurin]]. Dielli u formua rreth 4,6&nbsp;miliardë<ref group=lower-alpha name=short>Të gjithë numrat në këtë artikull përdorin shkallën e shkurtër. Një miliard është 10⁹, ose 1.000.000.000.</ref> vjet më parë nga [[Shembja gravitacionale|shembja gravitacionale]] e lëndës brenda një rajoni të një [[re molekulare|reje të madhe molekulare]]. Pjesa më e madhe e kësaj lënde u mblodh në qendër; pjesa tjetër u rrafshua në një disk rrotullues që u shndërrua në Sistemin Diellor. Masa qendrore u bë aq e nxehtë dhe e dendur sa, përfundimisht, nisi fuzioni bërthamor në [[Bërthama diellore|bërthamën e saj]]. Dielli tani klasifikohet si një [[yll i sekuencës kryesore i tipit G]] (G2V). Çdo sekondë, bërthama e Diellit bashkon rreth 600&nbsp;miliardë [[kilogram]]ë hidrogjen në helium dhe shndërron katër miliardë kilogramë lëndë në [[ekuivalenca masë–energji|energji]]. Rreth katër deri në shtatë miliardë vjet nga tani, kur shkrirja e hidrogjenit në bërthamën e Diellit të bjerë deri në atë pikë sa Dielli të mos jetë më në [[ekuilibër hidrostatik]], dendësia dhe temperatura e bërthamës së tij do të rriten ndjeshëm, duke bërë që shtresat e jashtme të zgjerohen dhe përfundimisht Dielli të shndërrohet në një [[gjigant i kuq]]. Sipas modeleve, pas fazës së gjigantit të kuq Dielli do të hedhë shtresat e jashtme dhe do të bëhet një lloj ylli i dendur e ftohës, një [[xhuxh i bardhë]]; ai nuk do të prodhojë më energji nga fuzioni, por do të vazhdojë të shkëlqejë e të lëshojë nxehtësi nga fuzioni i mëparshëm, ndoshta për triliona vjet. Më pas, sipas teorive, ai do të shndërrohet në një [[xhuxh i zi]] jashtëzakonisht të dendur, që lëshon energji të papërfillshme. == Etimologjia == Fjala angleze ''sun'' (diell) rrjedh nga [[Gjuha e vjetër angleze|anglishtja e vjetër]] {{Lang|ang|sunne}}. Fjalë të së njëjtës rrënjë gjenden në gjuhë të tjera [[Gjuhët gjermanike|gjermanike]], përfshirë {{Lang|fy|sinne}} në [[Gjuha perëndimore friziane|frizishten perëndimore]], {{Lang|nl|zon}} në [[Gjuha holandeze|holandisht]], {{Lang|nds|Sünn}} në [[Dialekti i gjermanishtes së ulët|gjermanishten e ulët]], {{Lang|de|Sonne}} në gjermanishten standarde, {{Lang|bar|Sunna}} në [[Gjuha bavareze|bavarisht]], {{Lang|non|sunna}} në [[Gjuha e vjetër norse|norsishten e vjetër]] dhe {{Lang|got|sunnō}} në gjuhën gotike. Të gjitha këto fjalë rrjedhin nga forma proto-gjermanike {{Lang|gem-x-proto|*sunnōn}}.<ref>{{cite book |last=Barnhart |first=R. K. |title=The Barnhart Concise Dictionary of Etymology |year=1995 |publisher=HarperCollins |isbn=978-0-06-270084-1 |page=776 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Orel |first=Vladimir |author-link=Vladimir Orel |year=2003 |title=A Handbook of Germanic Etymology |page=[https://archive.org/details/Orel-AHandbookOfGermanicEtymology/mode/2up/search/sun 41] |url=https://archive.org/details/Orel-AHandbookOfGermanicEtymology/mode/2up |via=Internet Archive |publisher=Brill |place=Leiden |isbn=978-9-00-412875-0 |language=en}}</ref> Në fund të fundit, këto lidhen me fjalën për ''diellin'' në degë të tjera të familjes së gjuhëve indo-evropiane, ndonëse në shumicën e rasteve gjendet një temë emërore me ''l'', në vend të temës gjinore me ''n'', si për shembull në [[Gjuha latine|latinishten]] {{Lang|la|sōl}}, [[Gjuha greke e lashtë|greqishten e lashtë]] {{Lang|grc|ἥλιος}} ({{Lang|grc-Latn|hēlios}}), [[Gjuha e Uellsit|uaishten]] {{Lang|cy|haul}} dhe [[Gjuha çeke|çekishten]] {{Lang|cs|slunce}}, si edhe në sanskritisht {{Lang|sa|स्वर्}} ({{Lang|sa-Latn|svár}}) dhe [[Gjuha perse|persisht]] {{Lang|fa|خور}} ({{Lang|fa-Latn|xvar}}), ku *l është bërë ''r''. Në të vërtetë, tema me ''l'' mbijetoi edhe në proto-gjermanisht, në formën {{Lang|gem-x-proto|*sōwelan}}, prej së cilës rrjedhin {{Lang|got|sauil}} në gjuhën gotike (krahas {{Lang|got|sunnō}}) dhe forma prozaike {{Lang|non|sól}} në norsishten e vjetër (krahas formës poetike {{Lang|non|sunna}}). Nëpërmjet saj rrjedhin edhe fjalët për ''diellin'' në gjuhët bashkëkohore skandinave: {{Lang|sv|sol}} në [[Gjuha suedeze|suedisht]] dhe [[Gjuha daneze|danisht]], {{Lang|is|sól}} në [[Gjuha islandeze|islandisht]], etj.<ref>{{cite book |last=Orel |first=Vladimir |author-link=Vladimir Orel |year=2003 |title=A Handbook of Germanic Etymology |page=[https://archive.org/details/Orel-AHandbookOfGermanicEtymology/mode/2up/search/sun 41] |url=https://archive.org/details/Orel-AHandbookOfGermanicEtymology/mode/2up |via=Internet Archive |publisher=Brill |place=Leiden |isbn=978-9-00-412875-0 |language=en}}</ref> Mbiemrat kryesorë në anglisht që lidhen me Diellin janë ''sunny'' për dritën e diellit dhe, në kontekste teknike, ''solar'' ({{IPAc-en|ˈ|s|oʊ|l|ər}}),<ref name="OED2">{{cite encyclopedia |title=solar |encyclopedia=Oxford English Dictionary |edition=online |publisher=Oxford University Press |url=https://www.oed.com/search/dictionary/?q=solar |url-access=subscription |language=en}}</ref> nga latinishtja {{Lang|la|sol}}.<ref>{{cite encyclopedia |last1=Little |first1=William |encyclopedia=Oxford Universal Dictionary on Historical Principles |last2=Fowler |first2=H. W. |last3=Coulson |first3=J. |year=1955 |edition=3rd |title=Sol |asin=B000QS3QVQ |url=https://archive.org/details/oxforduniversald07litt |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> Nga greqishtja {{Lang|grc-Latn|helios}} vjen mbiemri i rrallë ''heliac'' ({{IPAc-en|ˈ|h|iː|l|i|æ|k}}).<ref>{{cite encyclopedia |title=heliac |encyclopedia=Oxford English Dictionary |edition=online |publisher=Oxford University Press |url=https://www.oed.com/search/dictionary/?q=heliac |url-access=subscription |language=en}}</ref> Në anglisht, fjalët greke dhe latine përdoren në poezi si personifikime të Diellit: [[Helio|Helios]] ({{IPAc-en|ˈ|h|iː|l|i|ə|s}}) dhe [[Soli (hyjni)|Sol]] ({{IPAc-en|'|s|ɒ|l}}).<ref name="Lexico">{{cite web |title=Helios |website=Lexico UK English Dictionary |publisher=Oxford University Press |url=http://www.lexico.com/definition/Helios |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327234645/https://www.lexico.com/definition/helios |archive-date=2020-03-27 |language=en}}</ref><ref name="OED">{{cite encyclopedia |title=Sol |encyclopedia=Oxford English Dictionary |edition=online |publisher=Oxford University Press |url=https://www.oed.com/search/dictionary/?q=Sol |url-access=subscription |language=en}}</ref> Në fantashkencë, ''Sol'' mund të përdoret për ta dalluar Diellin nga yjet e tjerë. Termi ''sol'', me ''s'' të vogël, përdoret nga astronomët planetarë për kohëzgjatjen e një dite diellore në një planet tjetër, si [[Marsi]].<ref>{{cite web |date=2006-11-15 |title=Opportunity's View, Sol 959 (Vertical) |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/mer/images/pia01892.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022155351/http://www.nasa.gov/mission_pages/mer/images/pia01892.html |archive-date=2012-10-22 |access-date=2007-08-01 |publisher=[[NASA]] |language=en}}</ref> Simboli astronomik i Diellit është një rreth me një pikë në qendër: ☉.<ref>{{cite book |last1=Allen |first1=Clabon W. |author-link1=Clabon Allen |last2=Cox |first2=Arthur N. |editor-last=Cox |editor-first=Arthur N. |year=2000 |title=Allen's Astrophysical Quantities |page=2 |publisher=Springer |edition=4th |isbn=978-0-38-798746-0 |url=https://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C |language=en}}</ref> Ai përdoret për njësi si ''M''_☉ (masa diellore), ''R''_☉ (rrezja diellore) dhe ''L''_☉ (ndriçueshmëria diellore).<ref>{{cite web |title=solar mass |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100516843 |access-date=2024-05-26 |website=Oxford Reference |archive-date=2024-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526223811/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100516843 |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Weissman |first1=Paul |url=https://books.google.com/books?id=4gmSOrXIQUEC&dq=%22solar+radius%22&pg=PA349 |title=Encyclopedia of the Solar System |last2=McFadden |first2=Lucy-Ann |last3=Johnson |first3=Torrence |date=1998-09-18 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-08-057313-7 |pages=349, 820 |language=en}}</ref> Studimi shkencor i Diellit quhet ''heliologji''.<ref>{{cite web |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/heliology |title=heliology |publisher=Collins |website=Collins Dictionary |access-date=2024-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260130121636/https://www.collinsdictionary.com/archives/heliology |archive-date=2026-01-30 |url-status=live |language=en}}</ref> == Karakteristikat e përgjithshme == [[File:Solar System True Color EN.png|thumb|upright=1.3|Krahasimi i madhësisë së trupave kryesorë qiellorë në Sistemin Diellor, përfshirë Diellin. Distancat nuk janë në shkallë.]] Dielli është një {{ill|Yll i sekuencës kryesore i tipit G|en|G-type main-sequence star}} që përbën rreth 99,86% të masës së [[Sistemi diellor|Sistemit Diellor]].<ref name="Woolfson00">{{cite journal |last=Woolfson |first=M. |date=2000 |title=The origin and evolution of the solar system |url=http://inis.jinr.ru/sl/vol1/_djvu/P_Physics/Woolfson%20M.M.%20Origin%20and%20evolution%20of%20the%20solar%20system%20(IOP)(425s).pdf |url-status=live |journal=Astronomy & Geophysics |volume=41 |issue=1 |page=12 |bibcode=2000A&G....41a..12W |doi=10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711133403/http://inis.jinr.ru/sl/vol1/_djvu/P_Physics/Woolfson%20M.M.%20Origin%20and%20evolution%20of%20the%20solar%20system%20(IOP)(425s).pdf |archive-date=2020-07-11 |access-date=2020-04-12 |doi-access=free |language=en}}</ref><!-- There are several estimations on the mass of the Solar System; for further information please have a look at the talk page. --> Dielli klasifikohet si yll i tipit G2,<ref name="Phillips1995-47" /> domethënë është një {{ill|Yll i tipit G|en|G-type star}}, ku numri 2 tregon se [[temperatura efektive|temperatura sipërfaqësore]] e tij bie në intervalin e dytë të klasës G. Ka një [[Madhësia absolute|madhësi absolute]] prej +4,83 dhe vlerësohet të jetë më i ndritshëm se rreth 85% e yjeve në [[Hyjplimja]], shumica e të cilëve janë [[Xhuxhi i kuq|xhuxhë të kuq]].<ref>{{cite news |last=Than |first=K. |date=2006 |title=Astronomers Had it Wrong: Most Stars are Single |publisher=Space.com |url=http://www.space.com/scienceastronomy/060130_mm_single_stars.html |url-status=live |access-date=2007-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101221093125/http://www.space.com/scienceastronomy/060130_mm_single_stars.html |archive-date=2010-12-21 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last=Lada |first=C. J. |year=2006 |title=Stellar multiplicity and the initial mass function: Most stars are single |journal=Astrophysical Journal Letters |volume=640 |issue=1 |pages=L63–L66 |arxiv=astro-ph/0601375 |bibcode=2006ApJ...640L..63L |doi=10.1086/503158 |s2cid=8400400 |language=en}}</ref> Ai është më masiv se 95% e yjeve brenda një largësie prej {{cvt|7|pc|ly}}.<ref>{{cite journal |last1=Robles |first1=José A. |last2=Lineweaver |first2=Charles H. |last3=Grether |first3=Daniel |last4=Flynn |first4=Chris |last5=Egan |first5=Chas A. |last6=Pracy |first6=Michael B. |last7=Holmberg |first7=Johan |last8=Gardner |first8=Esko |title=A Comprehensive Comparison of the Sun to Other Stars: Searching for Self-Selection Effects |journal=The Astrophysical Journal |date=September 2008 |volume=684 |issue=1 |pages=691–706 |doi=10.1086/589985 |arxiv=0805.2962 |bibcode=2008ApJ...684..691R |hdl=1885/34434 |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/589985/fulltext/73840.text.html |access-date=2024-05-24 |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524200812/https://iopscience.iop.org/article/10.1086/589985/fulltext/73840.text.html |url-status=live |language=en}}</ref> Dielli është një yll i [[Popullsia I|Popullsisë I]], ose i pasur me elemente të rënda.{{efn|name=heavy elements}}<ref name="zeilik">{{cite book |last1=Zeilik |first1=M. A. |title=Introductory Astronomy & Astrophysics |last2=Gregory |first2=S. A. |year=1998 |publisher=Saunders College Publishing |isbn=978-0-03-006228-5 |edition=4th |page=322 |language=en}}</ref> Formimi i tij, rreth 4,6&nbsp;miliardë vjet më parë, mund të jetë shkaktuar nga valët goditëse të një ose disa [[Yjet Supernova|supernovave]] të afërta.<ref name=Connelly2012/><ref name="Falk">{{cite journal |last1=Falk |first1=S. W. |last2=Lattmer |first2=J. M. |last3=Margolis |first3=S. H. |year=1977 |title=Are supernovae sources of presolar grains? |journal=Nature |volume=270 |issue=5639 |pages=700–701 |bibcode=1977Natur.270..700F |doi=10.1038/270700a0 |s2cid=4240932 |language=en}}</ref> Këtë e sugjeron bollëku i lartë i elementeve të rënda në Sistemin Diellor, si [[Ari|ari]] dhe [[Urani (element kimik)|urani]], krahasuar me bollëkun e këtyre elementeve në yjet e varfra me elemente të rënda, të ashtuquajturat yje të [[Popullsia II|Popullsisë II]]. Elementet e rënda ka shumë të ngjarë të jenë prodhuar nga reaksionet bërthamore [[Endotermik|endotermike]] gjatë një supernove, ose nga [[Transmutimi bërthamor|transmutimi]] nëpërmjet [[përthithjes së neutroneve]] brenda një ylli masiv të gjeneratës së dytë.<ref name="zeilik" /> === Forma === Dielli nuk ka një kufi të përcaktuar, por dendësia e tij zvogëlohet në mënyrë eksponenciale me rritjen e lartësisë mbi {{ill|Fotosfera|en|Photosphere|lt=fotosferën}}.<ref name="Beer et al, 2012-41">{{cite book |last1=Beer |first1=J. |title=Cosmogenic Radionuclides: Theory and Applications in the Terrestrial and Space Environments |url=https://books.google.com/books?id=zKA0tZg0HwEC&pg=PA41 |last2=McCracken |first2=K. |last3=von Steiger |first3=R. |date=2012 |publisher=Springer |isbn=978-3-642-14651-0 |page=41 |language=en}}</ref> Për qëllime matjeje, rrezja e Diellit konsiderohet si largësia nga qendra e tij deri në skajin e fotosferës, sipërfaqja e dukshme e Diellit.<ref name="Phillips1995-73">{{cite book |last=Phillips |first=K. J. H. |title=Guide to the Sun |date=1995 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-39788-9 |url=https://books.google.com/books?id=idwBChjVP0gC&pg=PA73 |page=73 |language=en}}</ref> Rrumbullakësia e Diellit përcaktohet nga ndryshimi relativ midis rrezes së tij në ekuator, <math>R_\textrm{eq}</math>, dhe në pole, <math>R_\textrm{pol}</math>; kjo madhësi quhet shtypje dhe shprehet kështu:<ref name="Meftah-2015">{{cite journal |last1=Meftah |first1=M. |last2=Irbah |first2=A. |last3=Hauchecorne |first3=A. |last4=Corbard |first4=T. |last5=Turck-Chièze |first5=S. |last6=Hochedez |first6=J.-F. |last7=Boumier |first7=P. |last8=Chevalier |first8=A. |last9=Dewitte |first9=S. |last10=Mekaoui |first10=S. |last11=Salabert |first11=D. |date=March 2015 |title=On the Determination and Constancy of the Solar Oblateness |url=http://link.springer.com/10.1007/s11207-015-0655-6 |journal=Solar Physics |language=en |volume=290 |issue=3 |pages=673–687 |doi=10.1007/s11207-015-0655-6 |bibcode=2015SoPh..290..673M |issn=0038-0938}}</ref> <math display="block">\Delta_\odot = (R_\textrm{eq} -R_\textrm{pol})/R_\textrm{pol}.</math> Kjo vlerë është e vështirë të matet. Për shkak të shtrembërimit atmosferik, matja duhet të kryhet me satelitë; vlera është shumë e vogël, ndaj nevojitet një teknikë tepër e saktë.<ref name=GoughOverview2012>{{cite journal |last=Gough |first=Douglas |date=2012-09-28 |title=How Oblate Is the Sun? |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1226988 |journal=Science |language=en |volume=337 |issue=6102 |pages=1611–1612 |doi=10.1126/science.1226988 |pmid=23019636 |bibcode=2012Sci...337.1611G |issn=0036-8075 |url-access=subscription |archive-date=2023-11-14 |access-date=2024-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114163057/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1226988 |url-status=live }}</ref> Dikur u propozua se shtypja ishte e mjaftueshme për të shpjeguar {{ill|Precesioni i perihelit të Mërkurit|en|Perihelion precession of Mercury|lt=Precesionin e perihelit të Mërkurit}}, por [[Relativiteti i përgjithshëm|relativiteti i përgjithshëm]] i [[Albert Ajnshtajni|Ajnshtajnit]] mund ta shpjegonte këtë precesion edhe duke e trajtuar Diellin si sferik. Kur matjet me saktësi të lartë të shtypjes u bënë të mundura falë {{ill|Observatorit të Dinamikës Diellore|en|Solar Dynamics Observatory}}<ref>{{cite journal |last1=Kuhn |first1=J. R. |last2=Bush |first2=R. |last3=Emilio |first3=M. |last4=Scholl |first4=I. F. |date=2012-09-28 |title=The Precise Solar Shape and Its Variability |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1223231 |journal=Science |language=en |volume=337 |issue=6102 |pages=1638–1640 |doi=10.1126/science.1223231 |pmid=22903522 |bibcode=2012Sci...337.1638K |issn=0036-8075 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20250711074917/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1223231 |archive-date=2025-07-11 |access-date=2024-12-31 |url-status=live }}</ref> dhe satelitit {{ill|Picard|en|Picard (satellite)}},<ref name=Meftah-2015/> vlera e matur doli edhe më e vogël se sa pritej,<ref name=GoughOverview2012/> {{Val|8.2e-6}}, ose 8 pjesë në një milion. Këto matje treguan se Dielli është objekti natyror më pranë një sfere të përsosur nga të gjithë ata që janë vëzhguar ndonjëherë.<ref name="perfect sphere">{{cite web |last=Jones |first=G. |date=2012-08-16 |title=Sun is the most perfect sphere ever observed in nature |url=https://www.theguardian.com/science/2012/aug/16/sun-perfect-sphere-nature |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140303022045/http://www.theguardian.com/science/2012/aug/16/sun-perfect-sphere-nature |archive-date=2014-03-03 |access-date=2013-08-19 |website=The Guardian |language=en}}</ref> Vlera e shtypjes mbetet e pandryshuar pavarësisht ndryshimeve në rrezatimin diellor.<ref name=Meftah-2015/> Efekti baticor i planetëve është i dobët dhe nuk ndikon ndjeshëm në formën e Diellit.<ref name="Schutz2003">{{cite book |last=Schutz |first=B. F. |title=Gravity from the ground up |url=https://books.google.com/books?id=P_T0xxhDcsIC&pg=PA98 |year=2003 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-45506-0 |pages=98–99 |language=en}}</ref> === Rrotullimi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Rrotullimi diellor|en|Solar rotation}}}} Dielli rrotullohet më shpejt në ekuator sesa në [[Polet e trupave astronomikë|polet e tij]]. Ky {{ill|Rrotullimi diferencial|en|Solar rotation|lt=rrotullim diferencial}} shkaktohet nga lëvizja konvektive për shkak të transportit të nxehtësisë dhe nga [[Forca e Koriolit|forca e Koriolit]], që vjen si pasojë e rrotullimit të Diellit. Në një sistem reference të përcaktuar nga yjet, periudha e rrotullimit është afërsisht 25,6 ditë në ekuator dhe 33,5 ditë në pole. Kur vëzhgohet nga Toka teksa ajo rrotullohet rreth Diellit, periudha e dukshme e rrotullimit të Diellit në ekuatorin e tij është rreth 28 ditë.<ref name="Phillips1995-78">{{Cite book |last=Phillips |first=K. J. H. |title=Guide to the Sun |year=1995 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-39788-9 |url=https://books.google.com/books?id=idwBChjVP0gC&pg=PA78 |pages=78–79 |language=en}}</ref> Kur vëzhgohet nga një pikë mbi polin e tij verior, Dielli rrotullohet në kahun e kundërt të akrepave të orës rreth boshtit të tij të rrotullimit.{{Efn|name=rotation}}<ref name="spaceacademy">{{Cite web |title=The Anticlockwise Solar System |url=https://www.spaceacademy.net.au/library/notes/anticlok.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807081832/https://www.spaceacademy.net.au/library/notes/anticlok.htm |archive-date=2020-08-07 |access-date=2020-07-02 |publisher=Australian Space Academy |language=en}}</ref> Një studim i {{ill|Analogët diellorë|en|Solar analog|lt=analogëve diellorë}} sugjeron se Dielli i hershëm rrotullohej deri në dhjetë herë më shpejt se sot. Kjo do ta kishte bërë sipërfaqen shumë më aktive, me emetim më të madh të rrezeve X dhe rrezatimit ultraviolet. {{ill|Njollat diellore|en|Sunspot}} do të kishin mbuluar {{Val|5|–|30|u=%}} të sipërfaqes.<ref>{{Cite conference |title=The Sun in time: age, rotation, and magnetic activity of the Sun and solar-type stars and effects on hosted planets |last1=Guinan |first1=Edward F. |last2=Engle |first2=Scott G. |conference=The Ages of Stars, Proceedings of the International Astronomical Union, IAU Symposium |volume=258 |pages=395–408 |date=June 2009 |doi=10.1017/S1743921309032050 |arxiv=0903.4148 |bibcode=2009IAUS..258..395G |language=en}}</ref> Shpejtësia e rrotullimit u ngadalësua gradualisht nga frenimi magnetik, teksa fusha magnetike e Diellit ndërvepronte me erën diellore që rrjedh prej tij.<ref>{{Cite journal |title=Magnetic Braking of Sun-like and Low-mass Stars: Dependence on Coronal Temperature |last1=Pantolmos |first1=George |last2=Matt |first2=Sean P. |journal=The Astrophysical Journal |volume=849 |issue=2 |at=id. 83 |date=November 2017 |doi=10.3847/1538-4357/aa9061 |doi-access=free |arxiv=1710.01340 |bibcode=2017ApJ...849...83P |language=en}}</ref> Një mbetje e këtij rrotullimi të shpejtë fillestar vazhdon të ekzistojë në bërthamën e Diellit, e cila rrotullohet një herë në javë; katër herë më shpejt se shpejtësia mesatare e rrotullimit të sipërfaqes.<ref>{{Cite journal |title=Asymptotic g modes: Evidence for a rapid rotation of the solar core |last1=Fossat |first1=E. |last2=Boumier |first2=P. |last3=Corbard |first3=T. |last4=Provost |first4=J. |last5=Salabert |first5=D. |last6=Schmider |first6=F. X. |last7=Gabriel |first7=A. H. |last8=Grec |first8=G. |last9=Renaud |first9=C. | last10=Robillot | first10=J. M. |last11=Roca-Cortés |first11=T. |last12=Turck-Chièze |first12=S. |last13=Ulrich |first13=R. K. |last14=Lazrek |first14=M. |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=604 |at=id. A40 |date=August 2017 |doi=10.1051/0004-6361/201730460 |doi-access=free |arxiv=1708.00259 |bibcode=2017A&A...604A..40F |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ESA, NASA's SOHO Reveals Rapidly Rotating Solar Core |first=Susannah |last=Darling |date=2017-08-01 |publisher=[[NASA]] |url=https://www.nasa.gov/science-research/heliophysics/esa-nasas-soho-reveals-rapidly-rotating-solar-core/ |access-date=2024-05-31 |archive-date=2024-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240601013608/https://www.nasa.gov/science-research/heliophysics/esa-nasas-soho-reveals-rapidly-rotating-solar-core/ |url-status=live |language=en}}</ref> === Përbërja === {{Hatnote|Shih gjithashtu: {{ill|Molekulat në yje|en|Molecules in stars}}}} Fotosfera e Diellit përbëhet kryesisht nga [[Hidrogjeni|hidrogjeni]] dhe [[Heliumi|heliumi]]. Në këtë fazë të jetës së Diellit, këta përbërës përbëjnë përkatësisht 74,9% dhe 23,8% të masës së fotosferës së tij.<ref name="solar-composition-lodders">{{cite journal |doi=10.1086/375492 |last=Lodders |first=Katharina |author-link=Katharina Lodders |date=2003-07-10 |title=Solar System Abundances and Condensation Temperatures of the Elements |journal=The Astrophysical Journal |volume=591 |issue=2 |pages=1220–1247 |url=http://weft.astro.washington.edu/courses/astro557/LODDERS.pdf |bibcode=2003ApJ...591.1220L |access-date=2015-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107043527/http://weft.astro.washington.edu/courses/astro557/LODDERS.pdf |archive-date=2015-11-07 |s2cid=42498829 |language=en}}<br />{{cite journal |last=Lodders |first=K. |author-link=Katharina Lodders |title=Abundances and Condensation Temperatures of the Elements |url=http://www.lpi.usra.edu/meetings/metsoc2003/pdf/5272.pdf |journal=Meteoritics & Planetary Science |volume=38 |issue=suppl |page=5272 |date=2003 |bibcode=2003M&PSA..38.5272L |access-date=2008-08-03 |archive-date=2011-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513163004/http://www.lpi.usra.edu/meetings/metsoc2003/pdf/5272.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Të gjithë elementet më të rëndë, të quajtur ''[[Metaliciteti|metale]]'' në astronomi, përbëjnë më pak se 2% të masës; më të bollshmit janë [[Oksigjeni|oksigjeni]] (rreth 1% e masës së Diellit), [[Karboni|karboni]] (0,3%), [[Neoni|neoni]] (0,2%) dhe [[Hekuri|hekuri]] (0,2%).<ref name="hkt2004">{{cite book |last1=Hansen |first1=C. J. |last2=Kawaler |first2=S. A. |last3=Trimble |first3=V. |title=Stellar Interiors: Physical Principles, Structure, and Evolution |pages=19–20 |edition=2nd |publisher=Springer |date=2004 |isbn=978-0-387-20089-7 |language=en}}</ref> Përbërja kimike e fotosferës zakonisht konsiderohet përfaqësuese e përbërjes së Sistemit Diellor fillestar.<ref name="aller1968">{{cite journal |last=Aller |first=L. H. |title=The chemical composition of the Sun and the solar system |journal=Proceedings of the Astronomical Society of Australia |volume=1 |issue=4 |page=133 |date=1968 |bibcode=1968PASA....1..133A |doi=10.1017/S1323358000011048 |s2cid=119759834 |doi-access=free |language=en}}</ref> Zakonisht, bollëku i elementeve të rënda në Diell, siç përshkruhet më sipër, matet si përmes [[Spektroskopia astronomike|spektroskopisë]] së fotosferës së Diellit, ashtu edhe duke matur bollëkun e tyre në {{ill|Meteoriti|en|Meteorite|lt=meteorite}} që nuk janë nxehur kurrë deri në shkrirje. Mendohet se këto meteorite e ruajnë përbërjen e Diellit protostellar dhe, për këtë arsye, nuk ndikohen nga fundosja e elementeve të rënda brenda Diellit. Dy metodat zakonisht përputhen mirë.<ref name="basu2008">{{cite journal |last1=Basu |first1=S. |last2=Antia |first2=H. M. |year=2008 |title=Helioseismology and Solar Abundances |journal=Physics Reports |volume=457 |issue=5–6 |pages=217–283 |arxiv=0711.4590 |bibcode=2008PhR...457..217B |doi=10.1016/j.physrep.2007.12.002 |s2cid=119302796 |language=en}}</ref> Përbërja kimike fillestare e Diellit u trashëgua nga [[Materia nderyjore|mjedisi ndëryjor]] prej të cilit u formua. Fillimisht, ajo përbëhej nga rreth 71,1% hidrogjen, 27,4% helium dhe 1,5% elemente më të rënda.<ref name="solar-composition-lodders" /> Përbërja e brendshme e Diellit nuk dihet. Vlerësimet e bazuara në modele të reaksioneve bërthamore yjore japin vlera të ndryshme nga vlerësimet e bazuara në vëzhgimet e [[Helioseizmologjia|seizmologjisë diellore]].<ref>{{cite journal |last1=Asplund |first1=M. |last2=Amarsi |first2=A. M. |last3=Grevesse |first3=N. |date=2021-09-01 |title=The chemical make-up of the Sun: A 2020 vision |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2021/09/aa40445-21/aa40445-21.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=653 |pages=A141 |doi=10.1051/0004-6361/202140445 |doi-access=free |arxiv=2105.01661 |bibcode=2021A&A...653A.141A |issn=0004-6361 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802004620/https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2021/09/aa40445-21/aa40445-21.html |archive-date=2026-08-02 |access-date=2026-08-01 |url-status=live}}</ref> Që nga formimi i Diellit, procesi kryesor i shkrirjes ka qenë shndërrimi i hidrogjenit në helium. Gjatë 4,6 miliardë viteve të fundit, sasia e heliumit dhe vendndodhja e tij brenda Diellit kanë ndryshuar gradualisht. Përqindja e heliumit në bërthamë është rritur nga rreth 24% në rreth 60% për shkak të shkrirjes, ndërsa një pjesë e heliumit dhe e elementeve të rënda është fundosur nga fotosfera drejt qendrës së Diellit për shkak të [[Graviteti|gravitetit]]. Përqindjet e elementeve më të rënda kanë mbetur të pandryshuara. [[Transferi i nxehtësisë|Nxehtësia përcillet]] nga bërthama e Diellit drejt jashtë me rrezatim, jo me konveksion (shih më poshtë [[#Zona rrezatuese|zonën rrezatuese]]); rrjedhimisht, produktet e shkrirjes nuk barten jashtë nga nxehtësia, por mbeten në bërthamë.<ref name="hkt2004_9.2.3">{{cite book |last1=Hansen |first1=C. J. |last2=Kawaler |first2=S. A. |last3=Trimble |first3=V. |title=Stellar Interiors: Physical Principles, Structure, and Evolution |pages=§&nbsp;9.2.3 |no-pp=yes |edition=2nd |publisher=Springer |year=2004 |isbn=978-0-387-20089-7 |language=en}}</ref> Gradualisht ka filluar të formohet një bërthamë e brendshme heliumi, ku nuk mund të ndodhë shkrirja, sepse aktualisht bërthama e Diellit nuk është mjaftueshëm e nxehtë ose e dendur për të shkrirë heliumin. Në fotosferën e sotme, fraksioni i heliumit është më i ulët, ndërsa [[Metaliciteti|metaliciteti]] është vetëm 84% e vlerës që kishte në fazën protostellare (para fillimit të shkrirjes bërthamore në bërthamë). Në të ardhmen, heliumi do të vazhdojë të grumbullohet në bërthamë dhe, pas rreth 5 miliardë vitesh, ky grumbullim gradual do të bëjë që Dielli të largohet nga [[Sekuenca kryesore|sekuenca kryesore]] dhe të bëhet një [[Gjiganti i kuq|gjigant i kuq]].<ref>{{cite journal |last=Iben |first=Icko Jnr. |title=Stellar Evolution. II. The Evolution of a 3 M_☉ Star from the Main Sequence Through Core Helium Burning |journal=The Astrophysical Journal |volume=142 |page=1447 |date=November 1965 |doi=10.1086/148429 |bibcode=1965ApJ...142.1447I |language=en}}</ref> == Struktura == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Modeli standard diellor|en|Standard solar model}}}} [[File:Sun poster.svg|thumb|upright=2.25|left|Ilustrim i strukturës së Diellit me ngjyra të rreme për kontrast|alt=Shih mbishkrimin]] {{Clear}} === Bërthama === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Bërthama diellore|en|Solar core}}}} Bërthama e Diellit shtrihet nga qendra deri në rreth 20–25% të rrezes diellore.<ref name="Garcia2007">{{Cite journal |last=García |first=R. |date=2007 |title=Tracking solar gravity modes: the dynamics of the solar core |journal=Science |volume=316 |issue=5831 |pages=1591–1593 |bibcode=2007Sci...316.1591G |doi=10.1126/science.1140598 |pmid=17478682 |s2cid=35285705 |display-authors=etal |language=en}}</ref> Ajo ka dendësi deri në {{Val|150|u=g|up=cm3}}<ref name="Basu">{{Cite journal |last1=Basu |first1=Sarbani |last2=Chaplin |first2=William J. |last3=Elsworth |first3=Yvonne |last4=New |first4=Roger |last5=Serenelli |first5=Aldo M. |year=2009 |title=Fresh insights on the structure of the solar core |journal=The Astrophysical Journal |volume=699 |issue=2 |pages=1403–1417 |arxiv=0905.0651 |bibcode=2009ApJ...699.1403B |doi=10.1088/0004-637X/699/2/1403 |s2cid=11044272 |language=en}}</ref><ref name="NASA1">{{Cite web |date=18 January 2007 |title=NASA/Marshall Solar Physics |url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/interior.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329081742/https://solarscience.msfc.nasa.gov/interior.shtml |archive-date=29 March 2019 |access-date=11 July 2009 |publisher=Marshall Space Flight Center |language=en}}</ref> (rreth 150 herë më e dendur se uji i lëngshëm) dhe temperaturë afër 15,7 milionë [[Kelvini|kelvinëve]] (K).<ref name="NASA1" /> Në të kundërt, temperatura e sipërfaqes së Diellit është rreth {{Val|5800|u=K}}. Analizat e fundit të të dhënave nga misioni {{ill|Observatori Diellor dhe Heliosferik|en|Solar and Heliospheric Observatory}} (SOHO) mbështesin idenë se bërthama rrotullohet më shpejt se zona rrezatuese që e rrethon.<ref name="Garcia2007" /> Gjatë pjesës më të madhe të jetës së Diellit, energjia është prodhuar përmes bashkimit bërthamor në zonën e bërthamës, nëpërmjet [[Zinxhiri proton–proton|zinxhirit proton–proton]]; ky proces e shndërron hidrogjenin në helium.<ref>{{Cite conference |last=Broggini |first=C. |date=2003 |title=Physics in Collision, Proceedings of the XXIII International Conference: Nuclear Processes at Solar Energy |url=http://www.slac.stanford.edu/econf/C030626 |conference=XXIII Physics in Collisions Conference |location=Zeuthen, Germany |page=21 |arxiv=astro-ph/0308537 |bibcode=2003phco.conf...21B |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421113407/http://www.slac.stanford.edu/econf/C030626/ |archive-date=21 April 2017 |access-date=12 August 2013 |url-status=live |language=en}}</ref> Aktualisht, 0,8% e energjisë së prodhuar në Diell vjen nga një tjetër varg reaksionesh bashkimi, i quajtur [[Cikli CNO|cikli CNO]]; pritet që përqindja e energjisë që vjen nga cikli CNO të rritet ndërsa Dielli plaket dhe bëhet më i ndritshëm.<ref name="jpcs271_1_012031">{{Cite journal |last1=Goupil |first1=M. J. |last2=Lebreton |first2=Y. |last3=Marques |first3=J. P. |last4=Samadi |first4=R. |last5=Baudin |first5=F. |date=2011 |title=Open issues in probing interiors of solar-like oscillating main sequence stars 1. From the Sun to nearly suns |journal=Journal of Physics: Conference Series |volume=271 |issue=1 |article-number=012031 |arxiv=1102.0247 |bibcode=2011JPhCS.271a2031G |doi=10.1088/1742-6596/271/1/012031 |s2cid=4776237 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=The Borexino Collaboration |date=2020 |title=Experimental evidence of neutrinos produced in the CNO fusion cycle in the Sun |url=https://www.nature.com/articles/s41586-020-2934-0 |journal=Nature |volume=587 |issue=? |pages=577–582 |arxiv=2006.15115 |bibcode=2020Natur.587..577B |doi=10.1038/s41586-020-2934-0 |pmid=33239797 |s2cid=227174644 |access-date=26 November 2020 |archive-date=27 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127093809/https://www.nature.com/articles/s41586-020-2934-0 |url-status=live |language=en}}</ref> Bërthama është e vetmja zonë e Diellit që prodhon një sasi të konsiderueshme [[Energjia termike|energjie termike]] përmes bashkimit; 99% e fuqisë së Diellit prodhohet në 24% më të brendshëm të rrezes së tij, ndërsa pothuajse asnjë bashkim nuk ndodh përtej 30% të rrezes. Pjesa tjetër e Diellit ngrohet nga kjo energji, e cila bartet përmes shtresave të njëpasnjëshme drejt jashtë, deri në fotosferën diellore, prej nga largohet në hapësirë nëpërmjet rrezatimit (fotoneve) ose advekcionit (grimcave me masë).<ref name="Phillips1995-47">{{Cite book |last=Phillips |first=K. J. H. |title=Guide to the Sun |year=1995 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-39788-9 |url=https://books.google.com/books?id=idwBChjVP0gC&pg=PA47 |pages=47–53 |language=en}}</ref><ref name=Zirker2002-15>{{Cite book |last=Zirker |first=J. B. |date=2002 |title=Journey from the Center of the Sun |pages=[https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/15 15–34] |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-05781-1 |url=https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/15 |language=en}}</ref> [[File:Proton-proton reaction chain.svg|thumb|Ilustrim i zinxhirit të reaksioneve proton–proton, ku nga hidrogjeni formohen [[deuteriumi]], {{ill|Heliumi-3|en|Helium-3|lt=helium-3}} dhe {{ill|Heliumi-4|en|Helium-4|lt=helium-4}}|alt=Rrathë dhe shigjeta tregojnë protonet që bashkohen në një varg reaksionesh bashkimi dhe japin helium-3, i cili zbërthehet në dy bërthama helium-4]] Zinxhiri proton–proton ndodh në bërthamë rreth {{Val|9.2|e=37}} herë në sekondë, duke shndërruar çdo sekondë rreth 3.7{{E|38}} protone në [[Grimca alfa|grimca alfa]] (bërthama heliumi), nga gjithsej rreth {{Val|8.9|e=56}} protone të lira në Diell; kjo është afërsisht {{Val|6.2|e=11|u=kg|up=s}}. Megjithatë, secilit proton i duhen mesatarisht rreth 9 miliardë vjet që të bashkohet me një tjetër nëpërmjet zinxhirit PP.<ref name="Phillips1995-47" /> Bashkimi i katër [[Protoni|protoneve]] të lira (bërthamave të hidrogjenit) në një grimcë alfa të vetme (bërthamë heliumi) çliron si energji rreth 0,7% të masës së bashkuar,<ref>{{Cite book |last=Shu |first=F. H. |url=https://archive.org/details/physicaluniverse00shuf/page/102 |title=The Physical Universe: An Introduction to Astronomy |year=1982 |publisher=University Science Books |isbn=978-0-935702-05-7 |page=[https://archive.org/details/physicaluniverse00shuf/page/102 102] |language=en}}</ref> ndaj Dielli çliron energji me një shpejtësi shndërrimi masë–energji prej 4,26 miliardë kg/s (për çka nevojiten 600 miliardë kg hidrogjen<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Ask Us: Sun |url=https://helios.gsfc.nasa.gov/qa_sun.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903223810/https://helios.gsfc.nasa.gov/qa_sun.html |archive-date=3 September 2018 |access-date=13 July 2017 |website=Cosmicopia |publisher=NASA |language=en}}</ref>), ose 384,6&nbsp;[[Jota-|jotavatë]] ({{Val|3.846|e=26|u=W}}),<ref name="nssdc" /> apo 9,192{{E|10}}&nbsp;[[Megatonët TNT|megatona TNT]] në sekondë. Fuqia e madhe e Diellit vjen kryesisht nga madhësia dhe dendësia e madhe e bërthamës së tij (në krahasim me Tokën dhe objektet në Tokë), ndërsa për metër kub prodhohet vetëm një sasi mjaft e vogël fuqie. Modelet teorike të brendësisë së Diellit tregojnë se dendësia maksimale e fuqisë, ose prodhimi i energjisë, është afërsisht 276,5 [[Vati|vat]] për metër kub në qendrën e bërthamës,<ref>{{Cite web |last=Cohen |first=H. |date=9 November 1998 |title=Table of temperatures, power densities, luminosities by radius in the Sun |url=http://fusedweb.llnl.gov/CPEP/Chart_Pages/5.Plasmas/Sunlayers.html |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20011129122524/http%3A//fusedweb%2Ellnl%2Egov/cpep/chart_pages/5%2Eplasmas/sunlayers%2Ehtml |archive-date=29 November 2001 |access-date=30 August 2011 |publisher=Contemporary Physics Education Project |language=en}}</ref> që, sipas {{ill|Karl Kruszelnicki|en|Karl Kruszelnicki}}, është pothuajse e njëjtë me dendësinë e fuqisë brenda një grumbulli plehrash organike.<ref>{{Cite web |date=17 April 2012 |title=Lazy Sun is less energetic than compost |url=http://www.abc.net.au/science/articles/2012/04/17/3478276.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306123113/http://www.abc.net.au/science/articles/2012/04/17/3478276.htm |archive-date=6 March 2014 |access-date=25 February 2014 |publisher=Australian Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> Shpejtësia e bashkimit në bërthamë është në ekuilibër të qëndrueshëm: një rritje e lehtë e shpejtësisë së bashkimit do ta ngrohte më shumë bërthamën dhe do ta zgjeronte pak nën peshën e shtresave të jashtme, duke ulur dendësinë dhe, rrjedhimisht, shpejtësinë e bashkimit e duke korrigjuar [[Zgjerimi termik|çrregullimin]]; një ulje e lehtë e shpejtësisë do ta ftohte dhe tkurrte pak bërthamën, duke rritur dendësinë dhe shpejtësinë e bashkimit, e kështu do ta kthente atë sërish në gjendjen e tanishme.<ref>{{Cite journal |last1=Haubold |first1=H. J. |last2=Mathai |first2=A. M. |date=1994 |title=Solar Nuclear Energy Generation & The Chlorine Solar Neutrino Experiment |volume=320 |issue=1994 |pages=102–116 |journal=AIP Conference Proceedings |arxiv=astro-ph/9405040 |bibcode=1995AIPC..320..102H |doi=10.1063/1.47009 |s2cid=14622069 |language=en}}</ref> === Zona rrezatuese === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Zona rrezatuese|en|Radiative zone}}}} [[File:Heat Transfer in Stars.svg|thumb|Ilustrim i strukturës së brendshme të yjeve të ndryshëm sipas masës. Dielli në mes ka një zonë të brendshme rrezatuese dhe një zonë të jashtme konvektive.|alt=Shihni mbishkrimin]] Zona rrezatuese është shtresa më e trashë e Diellit. Ajo fillon mbi bërthamën, në rreth 0,25 rreze diellore, dhe shtrihet deri në rreth 0,7 [[rreze diellore|rrezeve diellore]]. Zona e ka marrë emrin sepse [[rrezatimi termik]] është mënyra kryesore e transferimit të energjisë: fotonet shpërndahen aq shpesh nga gazi i dendur, saqë u duhen një milion vjet për ta përshkuar këtë zonë.<ref name="NASAWorldBook">{{cite web |url=http://mynasa.nasa.gov/worldbook/sun_worldbook.html |publisher=NASA |title=Sun |website=World Book at NASA |access-date=2012-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510142009/http://mynasa.nasa.gov/worldbook/sun_worldbook.html |archive-date=2013-05-10 |language=en}}</ref> Temperatura bie nga afërsisht 7 milionë në 2 milionë kelvinë sa më shumë largohemi nga bërthama.<ref name="NASA1" /> Ky [[gradienti i temperaturës|gradient i temperaturës]] është më i vogël se vlera e [[gradienti adiabat i temperaturës|gradientit adiabat të temperaturës]] dhe prandaj nuk mund të nxisë konveksionin; kjo shpjegon pse energjia në këtë zonë transferohet me anë të [[Rrezatimi|rrezatimit]], jo me konveksion termik.<ref name="NASA1" /> Dendësia bie njëqindfish (nga 20.000&nbsp;kg/m³ në 200&nbsp;kg/m³) ndërmjet 0,25 rrezeve diellore dhe 0,7 rrezeve, ku ndodhet maja e zonës rrezatuese.<ref name="NASAWorldBook" /><!-- Nga en.wiki: http://adsabs.harvard.edu/abs/2008SoPh..251..101M --> === Takoklina === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Takoklina|en|Tachocline}}}} Zona rrezatuese dhe zona konvektive ndahen nga një shtresë kalimtare, takoklina. Në këtë rajon, ndryshimi i theksuar i regjimit ndërmjet rrotullimit të njëtrajtshëm të zonës rrezatuese dhe rrotullimit diferencial të [[zona konvektive|zonës konvektive]] krijon një [[sforcimi prerës|sforcim prerës]] të madh ndërmjet tyre—një gjendje në të cilën shtresa horizontale të njëpasnjëshme rrëshqasin pranë njëra-tjetrës.<ref>{{cite book |last=Tobias |first=S. M. |title=Fluid Dynamics and Dynamos in Astrophysics and Geophysics |date=2005 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-8493-3355-2 |editor-first=A. M. |editor-last=Soward |pages=193–235 |chapter=The solar tachocline: Formation, stability and its role in the solar dynamo |access-date=2020-08-22 |display-editors=etal |chapter-url=https://books.google.com/books?id=PLNwoJ6qFoEC&pg=PA193 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029102001/https://books.google.com/books?id=PLNwoJ6qFoEC&pg=PA193 |archive-date=2020-10-29 |url-status=live |language=en}}</ref> Sipas hipotezës së tanishme, një [[dinamoja diellore|dinamo magnetike]], ose [[dinamoja diellore]], brenda kësaj shtrese gjeneron [[Fusha magnetike|fushën magnetike]] të Diellit.<ref name=NASA1 /> === Zona konvektive === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Zona konvektive|en|Convection zone}}}} Zona konvektive e Diellit shtrihet nga 0,7 rreze diellore (500.000&nbsp;km) deri pranë sipërfaqes. Në këtë shtresë, plazma diellore nuk është mjaftueshëm e dendur ose e nxehtë për ta transferuar energjinë termike të brendësisë drejt jashtë me anë të rrezatimit. Përkundrazi, dendësia e plazmës është mjaft e ulët që të krijohen rryma konvektive, të cilat e çojnë energjinë e Diellit drejt sipërfaqes. Lënda e nxehur në takoklinë merr nxehtësi dhe zgjerohet, duke ulur kështu dendësinë e saj dhe duke e lejuar të ngrihet. Si pasojë, krijohet një lëvizje e rregullt e masës në formën e qelizave termike, të cilat transportojnë pjesën më të madhe të nxehtësisë drejt fotosferës së Diellit sipër tyre. Pasi lënda ftohet në mënyrë difuzive dhe rrezatuese pak nën sipërfaqen e fotosferës, dendësia e saj rritet dhe ajo zbret në bazën e zonës konvektive, ku merr përsëri nxehtësi nga maja e zonës rrezatuese dhe cikli konvektiv vazhdon. Në fotosferë, temperatura ka rënë 350 herë, në {{convert|5,700|K|F}}, dhe dendësia në vetëm 0,2&nbsp;g/m³ (rreth 1/10.000 e dendësisë së ajrit në nivelin e detit dhe një e milionta e asaj të shtresës së brendshme të zonës konvektive).<ref name=NASA1 /> Kolonat termike të zonës konvektive lënë gjurmë në sipërfaqen e Diellit, duke i dhënë asaj pamjen kokrrizore të quajtur [[granulimi diellor|granulim diellor]] në shkallën më të vogël dhe [[supergranulimi|supergranulim]] në shkallë më të mëdha. Konveksioni turbulent në këtë pjesë të jashtme të brendësisë diellore mban në veprim dinamon «në shkallë të vogël» në vëllimin pranë sipërfaqes së Diellit.<ref name=NASA1 /> Kolonat termike të Diellit janë [[qelizat e Benarit|qeliza të Benarit]] dhe kanë formën e prizmave afërsisht gjashtëkëndore.<ref>{{cite book |last=Mullan |first=D. J. |title=From the Sun to the Great Attractor |year=2000 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-41064-5 |editor-last=Page |editor-first=D. |page=22 |chapter=Solar Physics: From the Deep Interior to the Hot Corona |access-date=2020-08-22 |editor-last2=Hirsch |editor-first2=J. G. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=rk5fxs55_OkC&pg=PA22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417080656/https://books.google.com/books?id=rk5fxs55_OkC&pg=PA22 |archive-date=2021-04-17 |url-status=live |language=en}}</ref> === Atmosfera === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Atmosfera yjore|en|Stellar atmosphere}}}} Atmosfera diellore është rajoni i Diellit që shtrihet nga maja e zonës konvektive deri te kufiri i brendshëm i [[heliosfera|heliosferës]]. Zakonisht ndahet në tri shtresa kryesore: fotosfera, [[kromosfera]] dhe [[Korona diellore|korona]].<ref>{{cite book |url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-540-46315-3_3 |title=Handbook of the Solar-Terrestrial Environment |date=2007 |publisher=Springer Berlin Heidelberg |isbn=978-3-540-46314-6 |editor-last=Kamide |editor-first=Y. |location=Berlin, Heidelberg |pages=55–93 |language=en |doi=10.1007/978-3-540-46315-3_3 |editor-last2=Chian |editor-first2=A.}}</ref> Kromosfera dhe korona ndahen nga një [[rajoni kalimtar diellor|rajon kalimtar]] i hollë, i cili shpesh konsiderohet si një shtresë shtesë më vete.<ref>{{cite book |last1=Cravens |first1=Thomas E. |title=Physics of Solar System Plasmas |date=1997 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=978-0-511-52946-7 |doi=10.1017/CBO9780511529467 |language=en}}</ref>{{rp|173–174}} Disa burime e konsiderojnë heliosferën si atmosferën e ''jashtme'' ose të ''zgjeruar'' të Diellit.<ref>{{cite web |title=Components of the Heliosphere |url=https://www.nasa.gov/image-article/components-of-heliosphere/ |publisher=NASA |access-date=2025-04-08 |date=2013-01-25 |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417150145/https://www.nasa.gov/image-article/components-of-heliosphere/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Solanki |first1=Sami K |last2=Inhester |first2=Bernd |last3=Schüssler |first3=Manfred |title=The Solar Magnetic Field |journal=Reports on Progress in Physics |date=2006-03-01 |volume=69 |issue=3 |pages=563–668 |doi=10.1088/0034-4885/69/3/R02 |bibcode=2006RPPh...69..563S |arxiv=1008.0771 |language=en}}</ref> ==== Fotosfera ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Fotosfera|en|Photosphere}}}} [[File:Highest resolution photo of Sun (NSF) as of January 20, 2020.jpg|thumb|alt=Imazh me ngjyra të rreme i fotosferës diellore|Fotosfera ka një strukturë qelizash konvektive të quajtura ''{{ill|Granulat diellore|en|Solar granule|lt=granula}}''.]] Sipërfaqja e dukshme e Diellit, fotosfera, është shtresa nën të cilën Dielli bëhet i patejdukshëm ndaj dritës së dukshme.<ref name=Abhyankar1977 /> Fotonet e prodhuara në këtë shtresë dalin nga Dielli përmes atmosferës së tejdukshme diellore sipër saj dhe bëhen rrezatim diellor, pra dritë dielli. Ndryshimi i patejdukshmërisë vjen nga pakësimi i sasisë së {{ill|Anioni i hidrogjenit|en|Hydrogen anion|lt=joneve H⁻}}, të cilat e thithin lehtësisht dritën e dukshme.<ref name=Abhyankar1977 /> Nga ana tjetër, drita e dukshme që perceptohet prodhohet kur elektronet reagojnë me atomet e hidrogjenit për të formuar jone H⁻.<ref name="Gibson">{{cite book |last=Gibson |first=Edward G. |date=1973 |title=The Quiet Sun (NASA SP-303) |publisher=NASA |asin=B0006C7RS0 |language=en}}</ref><ref name="Shu">{{cite book |last=Shu |first=F. H. |title=The Physics of Astrophysics |volume=1 |publisher=University Science Books |year=1991 |isbn=978-0-935702-64-4 |language=en}}</ref> Fotosfera është nga dhjetëra deri në qindra kilometra e trashë dhe është pak më pak e patejdukshme se ajri në Tokë. Meqë pjesa e sipërme e fotosferës është më e ftohtë se pjesa e poshtme, Dielli duket më i ndritshëm në qendër sesa në skaj, ose në ''limb'' të diskut diellor. Ky fenomen njihet si ''{{ill|Errësimi i skajit|en|limb darkening}}''.<ref name="Abhyankar1977" /> Spektri i dritës së diellit është afërsisht ai i një trupi të zi që rrezaton në {{convert|5,777|K|F}},<ref name=sse /> dhe përmban vija atomike përthithjeje nga shtresat e rralla mbi fotosferë. Fotosfera ka një dendësi grimcash prej ~10²³&nbsp;m⁻³ (rreth 0,37% të numrit të grimcave për vëllim në atmosferën e Tokës në nivelin e detit). Fotosfera nuk është plotësisht e jonizuar — shkalla e jonizimit është rreth 3%, kështu që shumica e hidrogjenit mbetet në formë atomike.<ref>{{cite journal |last1=Rast |first1=M. |last2=Nordlund |first2=Å. |last3=Stein |first3=R. |last4=Toomre |first4=J. |date=1993 |title=Ionization Effects in Three-Dimensional Solar Granulation Simulations |journal=The Astrophysical Journal Letters |volume=408 |issue=1 |page=L53–L56 |bibcode=1993ApJ...408L..53R |doi=10.1086/186829 |doi-access=free |language=en}}</ref> Shtresa më e ftohtë e Diellit është një rajon me temperaturë minimale, që shtrihet deri rreth {{val|500|u=km}} mbi fotosferë dhe ka temperaturë rreth {{val|4100|u=K|fmt=commas}}.<ref name="Abhyankar1977">{{cite journal |last=Abhyankar |first=K. D. |date=1977 |title=A Survey of the Solar Atmospheric Models |url=http://prints.iiap.res.in/handle/2248/510 |url-status=live |journal=Bulletin of the Astronomical Society of India |volume=5 |pages=40–44 |bibcode=1977BASI....5...40A |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512151641/http://prints.iiap.res.in/handle/2248/510 |archive-date=2020-05-12 |access-date=2009-07-12 |language=en}}</ref> Kjo pjesë e Diellit është aq e ftohtë sa mundëson ekzistencën e molekulave të thjeshta, si [[Monoksidi i karbonit]] dhe uji.<ref name="Solanki1994">{{cite journal |last1=Solanki |first1=S. K. |last2=Livingston |first2=W. |last3=Ayres |first3=T. |date=1994 |title=New Light on the Heart of Darkness of the Solar Chromosphere |journal=[[Revista Science]] |pmid=17748350 |volume=263 |issue=5143 |pages=64–66 |bibcode=1994Sci...263...64S |doi=10.1126/science.263.5143.64 |s2cid=27696504 |language=en}}</ref> ==== Kromosfera ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kromosfera|en|Chromosphere}}}} Mbi shtresën me temperaturë minimale ndodhet një shtresë rreth 2.000 km e trashë, ku mbizotëron një spektër vijash emetimi dhe përthithjeje.<ref name="Abhyankar1977" /> Ajo quhet ''kromosferë'', nga rrënja greke ''chroma'', që do të thotë ngjyrë, sepse është e dukshme si një shkëlqim me ngjyrë në fillim dhe në fund të eklipseve të plota diellore.<ref name="NASAWorldBook" /> Temperatura e kromosferës rritet gradualisht me lartësinë dhe arrin deri rreth 20.000 K pranë skajit të sipërm.<ref name="Abhyankar1977" /> Në pjesën e sipërme të kromosferës, heliumi jonizohet pjesërisht.<ref name="Hansteen1997">{{Cite journal |last1=Hansteen |first1=V. H. |last2=Leer |first2=E. |last3=Holzer |first3=T. E. |date=1997 |title=The role of helium in the outer solar atmosphere |journal=The Astrophysical Journal |volume=482 |issue=1 |pages=498–509 |bibcode=1997ApJ...482..498H |doi=10.1086/304111 |doi-access=free |language=en}}</ref> [[File:171879main LimbFlareJan12 lg.jpg|thumb|Rajoni kalimtar i Diellit, fotografuar nga teleskopi optik diellor i satelitit [[Hinode (satellite)|Hinode]]|left|alt=Fotografi e sipërfaqes së Diellit, me shpërthime që ngrihen prej saj në anën e majtë.]] Kromosfera dhe korona mbi të ndahen nga një rajon i hollë kalimtar (rreth {{val|200|u=km}}), ku temperatura rritet shpejt nga rreth {{val|20000|u=K|fmt=commas}} në kromosferën e sipërme deri afër temperaturave të koronës, rreth {{val|1000000|u=K|fmt=commas}}.<ref name="Erdelyi2007">{{Cite journal |last1=Erdèlyi |first1=R. |last2=Ballai |first2=I. |date=2007 |title=Heating of the solar and stellar coronae: a review |journal=Astron. Nachr. |volume=328 |issue=8 |pages=726–733 |bibcode=2007AN....328..726E |doi=10.1002/asna.200710803 |doi-access=free |language=en}}</ref> Rritja e temperaturës lehtësohet nga jonizimi i plotë i heliumit në rajonin kalimtar, gjë që e zvogëlon ndjeshëm ftohjen rrezatuese të plazmës.<ref name="Hansteen1997" /> Rajoni kalimtar nuk ndodhet në një lartësi të përcaktuar qartë, por formon një lloj reje rreth dukurive kromosferike, si {{ill|Spikulat diellore|en|Solar spicule|lt=spikulat diellore}} dhe filamentet diellore, dhe është në lëvizje të vazhdueshme e kaotike.<ref name="NASAWorldBook" /> Rajoni kalimtar nuk shihet lehtësisht nga sipërfaqja e Tokës, por vëzhgohet pa vështirësi nga hapësira me instrumente të ndjeshme ndaj rrezatimit {{ill|Ultravjollca ekstreme|en|extreme ultraviolet|lt=ultravjollcë ekstrem}}.<ref name="Dwivedi2006">{{Cite journal |last=Dwivedi |first=B. N. |date=2006 |title=Our ultraviolet Sun |url=http://www.iisc.ernet.in/currsci/sep102006/587.pdf |url-status=live |journal=Current Science |volume=91 |issue=5 |pages=587–595 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025001339/http://www.iisc.ernet.in/currsci/sep102006/587.pdf |archive-date=2020-10-25 |access-date=2015-03-22 |language=en}}</ref> ==== Korona ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Korona diellore|en|Solar corona}}}} [[File:2017 Total Solar Eclipse (35909952653).jpg|thumb|Gjatë një [[Eklipsi diellor|eklipsi të plotë diellor]], korona mund të shihet me sy të lirë.|alt=Fotografi e një eklipsi diellor]] Korona është shtresa pasuese e Diellit. Korona e poshtme, pranë sipërfaqes së Diellit, ka dendësi grimcash prej rreth 10¹⁵&nbsp;m⁻³ deri në 10¹⁶&nbsp;m⁻³.<ref name=Hansteen1997 />{{Efn|name=particle density}} Temperatura mesatare e koronës dhe e erës diellore është rreth 1.000.000–2.000.000&nbsp;K; megjithatë, në rajonet më të nxehta arrin 8.000.000–20.000.000 K.<ref name=Erdelyi2007 /> Megjithëse ende nuk ekziston një teori e plotë që shpjegon temperaturën e koronës, dihet se të paktën një pjesë e nxehtësisë së saj vjen nga {{ill|Rilidhja magnetike|en|Magnetic reconnection|lt=rilidhja magnetike}}.<ref name=Erdelyi2007 /><ref name="Russell2001">{{Cite book |last=Russell |first=C. T. |title=Space Weather (Geophysical Monograph) |date=2001 |publisher=American Geophysical Union |isbn=978-0-87590-984-4 |editor-last=Song |editor-first=Paul |pages=73–88 |chapter=Solar wind and interplanetary magnetic field: A tutorial |access-date=2009-07-11 |editor-last2=Singer |editor-first2=Howard J. |editor-last3=Siscoe |editor-first3=George L. |chapter-url=http://www-ssc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/SolWindTutorial.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001131951/http://www-ssc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/SolWindTutorial.pdf |archive-date=2018-10-01 |url-status=live |language=en}}</ref> Kufiri i jashtëm i koronës ndodhet aty ku shpejtësia e erës diellore, e cila rritet në drejtim radial në shkallë të gjerë, barazohet me shpejtësinë fazore të {{ill|Vala e Alfvénit|en|Alfvén wave|lt=valës së Alfvénit}}, e cila zvogëlohet në drejtim radial. Kjo përcakton një sipërfaqe të mbyllur, josferike, të quajtur ''{{ill|Sipërfaqja kritike e Alfvénit|en|Alfvén critical surface|lt=sipërfaqja kritike e Alfvénit}}'', nën të cilën rrjedhat koronale janë {{ill|Nën-Alfvénike|en|Alfvén Mach number|lt=nën-Alfvénike}}, ndërsa mbi të cilën era diellore është super-Alfvénike.<ref>{{cite journal |last1=Cranmer |first1=Steven R. |last2=Chhiber |first2=Rohit |last3=Gilly |first3=Chris R. |last4=Cairns |first4=Iver H. |last5=Colaninno |first5=Robin C. |last6=McComas |first6=David J. |last7=Raouafi |first7=Nour E. |last8=Usmanov |first8=Arcadi V. |last9=Gibson |first9=Sarah E. |last10=DeForest |first10=Craig E. |title=The Sun's Alfvén Surface: Recent Insights and Prospects for the Polarimeter to Unify the Corona and Heliosphere (PUNCH) |journal=Solar Physics |date=November 2023 |volume=298 |issue=11 |page=126 |doi=10.1007/s11207-023-02218-2 |bibcode=2023SoPh..298..126C |arxiv=2310.05887 |language=en}}</ref> Lartësia ku ndodh ky kalim ndryshon sipas vendndodhjes dhe aktivitetit diellor; ajo arrin vlerën më të ulët pranë minimumit diellor dhe më të lartën pranë maksimumit diellor. Në prill 2021, sipërfaqja u përshkua për herë të parë nga sonda {{ill|Parker Solar Probe|en}}, në largësi heliocentrike prej 16 deri në 20 rrezesh diellore.<ref>{{cite journal |last1=Kasper |first1=J. C. |last2=Klein |first2=K. G. |last3=Lichko |first3=E. |last4=Huang |first4=Jia |last5=Chen |first5=C. H. K. |last6=Badman |first6=S. T. |last7=Bonnell |first7=J. |last8=Whittlesey |first8=P. L. |last9=Livi |first9=R. |last10=Larson |first10=D. |last11=Pulupa |first11=M. |last12=Rahmati |first12=A. |last13=Stansby |first13=D. |last14=Korreck |first14=K. E. |last15=Stevens |first15=M. |last16=Case |first16=A. W. |last17=Bale |first17=S. D. |last18=Maksimovic |first18=M. |last19=Moncuquet |first19=M. |last20=Goetz |first20=K. |last21=Halekas |first21=J. S. |last22=Malaspina |first22=D. |last23=Raouafi |first23=Nour E. |last24=Szabo |first24=A. |last25=MacDowall |first25=R. |last26=Velli |first26=Marco |last27=Dudok de Wit |first27=Thierry |last28=Zank |first28=G. P. |title=Parker Solar Probe Enters the Magnetically Dominated Solar Corona |journal=Physical Review Letters |date=2021-12-14 |volume=127 |issue=25 |article-number=255101 |doi=10.1103/PhysRevLett.127.255101 |pmid=35029449 |bibcode=2021PhRvL.127y5101K |hdl=10150/663300 |hdl-access=free |language=en}}</ref><ref name="touching">{{cite web |last=Hatfield |first=Miles |title=NASA Enters the Solar Atmosphere for the First Time |url=https://www.nasa.gov/feature/goddard/2021/nasa-enters-the-solar-atmosphere-for-the-first-time-bringing-new-discoveries |website=NASA |date=2021-12-13 |access-date=2022-07-30 |archive-date=2021-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227093247/https://www.nasa.gov/feature/goddard/2021/nasa-enters-the-solar-atmosphere-for-the-first-time-bringing-new-discoveries/ |url-status=live |language=en}}</ref> Parashikimet për shtrirjen e saj të mundshme të plotë e vendosin atë në një largësi prej 8 deri në 30 rrezesh diellore.<ref>{{cite journal |last1=Liu |first1=Ying D. |last2=Chen |first2=Chong |last3=Stevens |first3=Michael L. |last4=Liu |first4=Mingzhe |title=Determination of Solar Wind Angular Momentum and Alfvén Radius from Parker Solar Probe Observations |journal=The Astrophysical Journal Letters |date=2021-02-01 |volume=908 |issue=2 |pages=L41 |doi=10.3847/2041-8213/abe38e |bibcode=2021ApJ...908L..41L |arxiv=2102.03376 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Katsikas |first1=Valadis |last2=Exarhos |first2=George |last3=Moussas |first3=Xenophon |title=Study of the Solar Slow Sonic, Alfvén and Fast Magnetosonic Transition Surfaces |journal=Advances in Space Research |date=August 2010 |volume=46 |issue=4 |pages=382–390 |doi=10.1016/j.asr.2010.05.003 |bibcode=2010AdSpR..46..382K |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wexler |first1=David B. |last2=Stevens |first2=Michael L. |last3=Case |first3=Anthony W. |last4=Song |first4=Paul |title=Alfvén Speed Transition Zone in the Solar Corona |journal=The Astrophysical Journal Letters |date=2021-10-01 |volume=919 |issue=2 |pages=L33 |doi=10.3847/2041-8213/ac25fa |bibcode=2021ApJ...919L..33W |doi-access=free |language=en}}</ref> === Heliosfera === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Heliosfera|en|Heliosphere}}}} [[File:PIA22835-VoyagerProgram&Heliosphere-Chart-20181210.png|thumb|left|Paraqitje e {{ill|Heliosfera|en|Heliosphere|lt=heliosferës}}]] Heliosfera përkufizohet si rajoni i hapësirës ku era diellore mbizotëron mbi [[Materia nderyjore|materien nderyjore]].<ref>{{Cite book |last1=Parker |first1=E. N. |editor1-last=Kamide |editor1-first=Yohsuke |editor2-last=Chian |editor2-first=Abraham C.-L. |title=Handbook of the Solar-Terrestrial Environment |date=2007 |publisher=Springer |location=Berlin |isbn=978-3-540-46315-3 |chapter=Solar Wind |doi=10.1007/978-3-540-46315-3 |bibcode=2007hste.book.....K |url=https://archive.org/details/handbookofsolart0000unse |language=en}}</ref> Turbulenca dhe forcat dinamike në heliosferë nuk mund të ndikojnë në formën e koronës diellore brenda saj, sepse informacioni mund të përhapet vetëm me shpejtësinë e valëve Alfvén. Era diellore udhëton vazhdimisht nga jashtë përmes heliosferës,<ref>{{Cite web |date=2003-04-22 |title=A Star with two North Poles |url=https://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090718014855/https://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm |archive-date=2009-07-18 |website=Science @ NASA |publisher=NASA |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Riley |first1=P. |last2=Linker |first2=J. A. |last3=Mikić |first3=Z. |date=2002 |title=Modeling the heliospheric current sheet: Solar cycle variations |journal=Journal of Geophysical Research |volume=107 |issue=A7 |pages=SSH 8–1 |bibcode=2002JGRA..107.1136R |doi=10.1029/2001JA000299 |id=CiteID 1136 |doi-access=free |language=en}}</ref> duke e formuar fushën magnetike diellore në trajtë spirale ({{ill|Spiralja Parker|en|Parker spiral|lt=spiralja Parker}}),<ref name=Russell2001 /> derisa godet {{ill|Heliopauza|en|Heliopause (astronomy)|lt=heliopauzën}} në një largësi prej më shumë se {{convert|50|au|e9km|abbr=unit}} nga Dielli. Në dhjetor 2004, sonda ''[[Voyager 1]]'' kaloi përmes një balline goditëse që mendohet se është pjesë e heliopauzës.<ref>{{Cite press release |title=The Distortion of the Heliosphere: Our Interstellar Magnetic Compass |date=2005 |publisher=[[Agjencia Hapësinore Evropiane]] |url=https://sci.esa.int/web/soho/-/36805-the-distortion-of-the-heliosphere |access-date=2006-03-22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119051736/https://sci.esa.int/web/soho/-/36805-the-distortion-of-the-heliosphere |archive-date=2025-11-19 |language=en}}</ref> Në fund të vitit 2012, ''Voyager 1'' regjistroi një rritje të dukshme të përplasjeve me {{ill|Rrezet kozmike|en|cosmic ray|lt=rrezet kozmike}} dhe një rënie të mprehtë të grimcave me energji më të ulët nga era diellore; kjo tregonte se sonda kishte kaluar heliopauzën dhe kishte hyrë në [[Materia nderyjore|materien nderyjore]],<ref>{{Cite press release |last=Landau |first=Elizabeth |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/news/details.php?article_id=44 |title=Voyager 1 Helps Solve Interstellar Medium Mystery |publisher=Jet Propulsion Laboratory |date=2015-10-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803125531/https://voyager.jpl.nasa.gov/news/details.php?article_id=44 |archive-date=2023-08-03 |language=en}}</ref> gjë që ndodhi më 25 gusht 2012, në një largësi prej afërsisht {{convert|122|au|e9km|abbr=unit}} nga Dielli.<ref>{{Cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar-mission/ |title=Interstellar Mission |publisher=Jet Propulsion Laboratory |access-date=2021-05-14 |archive-date=2017-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914060928/https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar-mission/#:~:text=On%20Aug.,billion%20kilometers)%20from%20the%20sun. |url-status=live |language=en}}</ref> Heliosfera ka një bisht heliosferik që zgjatet pas saj për shkak të lëvizjes së veçantë të Diellit përmes galaktikës.<ref>{{Cite web |last1=Dunbar |first1=Brian |title=Components of the Heliosphere |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/sunearth/science/heliosphere-components.html |website=NASA |date=2015-03-02 |access-date=2021-03-20 |archive-date=2021-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808183941/https://www.nasa.gov/mission_pages/sunearth/science/heliosphere-components.html |url-status=live |language=en}}</ref> == Drita, rrezatimi dhe vëzhgimi == {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Drita e diellit|en|Sunlight}} dhe {{ill|Rrezatimi diellor|en|Solar irradiance}}}} [[File:Sun in fog in Lysekil.jpg|right|thumb|Dielli i parë përmes një mjegulle të lehtë|alt=Një fotografi e Diellit me një shtresë mjegulle të dukshme përpara tij.]] Energjia e Diellit mbështet jetën në Tokë nëpërmjet [[Fotosinteza|fotosintezës]], mundëson shikimin te kafshët dhe ndikon në klimën dhe motin e Tokës.<ref>{{cite web |title=The Sun's Energy: An Essential Part of the Earth System |url=https://scied.ucar.edu/learning-zone/earth-system/energy-from-sun |website=Center for Science Education |access-date=2024-05-24 |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524200130/https://scied.ucar.edu/learning-zone/energy-from-sun |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=The Sun's Influence on Climate |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691153834/the-suns-influence-on-climate |date=2015-06-23 |publisher=Princeton University Press |access-date=2024-05-24 |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524200130/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691153834/the-suns-influence-on-climate |url-status=live |language=en}}</ref> Dielli është me shumë diferencë objekti më i ndritshëm në qiellin e Tokës, me një {{ill|Madhësia e dukshme|en|Apparent magnitude|lt=madhësi të dukshme}} prej −26,74.<ref>{{cite journal |last=Burton |first=W. B. |date=1986 |title=Stellar parameters |journal=Space Science Reviews |volume=43 |issue=3–4 |pages=244–250 |doi=10.1007/BF00190626 |s2cid=189796439 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Bessell |first1=M. S. |last2=Castelli |first2=F. |last3=Plez |first3=B. |date=1998 |title=Model atmospheres broad-band colors, bolometric corrections and temperature calibrations for O–M stars |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=333 |pages=231–250 |bibcode=1998A&A...333..231B |language=en}}</ref> Ai është pak më pak se 13&nbsp;miliardë herë më i ndritshëm se ylli tjetër më i ndritshëm, [[Siriusi]], i cili ka madhësi të dukshme −1,46.<ref name="Hoffleit1991">{{cite book |chapter=HR 2491 |title=Bright Star Catalogue |edition=5th Revised |last1=Hoffleit |first1=D. |author-link1=Dorrit Hoffleit |display-authors=etal |date=1991 |publisher=Centre de Données astronomiques de Strasbourg |url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%202491 |bibcode=1991bsc..book.....H |archive-date=2011-05-20 |access-date=2024-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110520040541/http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%202491 |url-status=live |language=en}}</ref> {{ill|Konstanta diellore|en|Solar constant}} është sasia e fuqisë që Dielli depoziton për njësi sipërfaqeje të ekspozuar drejtpërdrejt ndaj dritës së diellit. Ajo është afërsisht {{val|1368|u=W/m2|fmt=commas}} vat për metër katror, në një largësi prej një [[njësi astronomike|njësie astronomike]] (au) nga Dielli, pra në orbitën e Tokës ose pranë saj.<ref name="TSI">{{cite web |title=Construction of a Composite Total Solar Irradiance (TSI) Time Series from 1978 to present |url=http://www.pmodwrc.ch/pmod.php?topic=tsi/composite/SolarConstant |date=2006-05-24 |website=pmodwrc |archive-url=https://web.archive.org/web/20110801183920/http://www.pmodwrc.ch/pmod.php?topic=tsi%2Fcomposite%2FSolarConstant |archive-date=2011-08-01 |access-date=2005-10-05 |language=en}}</ref> Atmosfera e Tokës e dobëson dritën e diellit, kështu që në sipërfaqe mbërrin më pak fuqi, afërsisht {{val|1000|u=W/m2|fmt=commas}} vat për metër katror, në kushte të kthjellëta kur Dielli është pranë [[zeniti]]t.<ref name="El-Sharkawi2005">{{Cite book |last=El-Sharkawi |first=Mohamed A. |title=Electric energy |date=2005 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-8493-3078-0 |url=https://books.google.com/books?id=UokcachsYcYC&pg=PA87 |pages=87–88 |language=en}}</ref> Drita e diellit në kufirin e sipërm të atmosferës së Tokës përbëhet, për nga energjia totale, nga rreth 50% dritë infra të kuqe, 40% dritë e dukshme dhe 10% dritë ultravjollcë.<ref>{{cite encyclopedia |entry=Radiation (Solar) |encyclopedia=Encyclopedia of Atmospheric Sciences |year=2003 |last=Fu |first=Qiang |title=Radiation (SOLAR) |editor-last1=Curry |editor-first1=Judith A. |editor-last2=Pyle |editor-first2=John A. |publisher=Elsevier |pages=1859–1863 |doi=10.1016/B0-12-227090-8/00334-1 |isbn=978-0-12-227090-1 |url=http://curry.eas.gatech.edu/Courses/6140/ency/Chapter3/Ency_Atmos/Radiation_Solar.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101070344/http://curry.eas.gatech.edu/Courses/6140/ency/Chapter3/Ency_Atmos/Radiation_Solar.pdf |archive-date=2012-11-01 |access-date=2012-12-29 |language=en}}</ref> Atmosfera filtron mbi 70% të rrezatimit ultravjollcë diellor, veçanërisht në gjatësitë valore më të shkurtra.<ref>{{cite web |title=Reference Solar Spectral Irradiance: Air Mass 1.5 |url=http://rredc.nrel.gov/solar/spectra/am1.5/ |website=NREL |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512190812/https://web.archive.org/web/20190512190812/https://rredc.nrel.gov/solar//spectra/am1.5/ |archive-date=2019-05-12 |access-date=2009-11-12 |language=en}}</ref> === Drita e dukshme dhe vëzhgimi === Ngjyra e Diellit është [[Ngjyra e bardhë|e bardhë]], me një indeks të hapësirës së ngjyrave {{ill|Hapësira e ngjyrave CIE 1931|en|CIE 1931 color space|lt=CIE}} afër (0,3, 0,3), kur shihet nga hapësira ose kur është lart në qiell. Rrezatimi diellor për çdo gjatësi vale arrin kulmin në pjesën e gjelbër të spektrit kur Dielli shihet nga hapësira.<ref>{{cite news |title=What Color is the Sun? |work=Universe Today |url=http://www.universetoday.com/18689/color-of-the-sun/ |url-status=live |access-date=2016-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160525215525/http://www.universetoday.com/18689/color-of-the-sun/ |archive-date=2016-05-25 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=What Color is the Sun? |url=http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030154449/http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |archive-date=2017-10-30 |access-date=2016-05-23 |publisher=Stanford Solar Center |language=en}}</ref> Kur Dielli është shumë ulët në qiell, [[shpërndarja atmosferike]] e bën të duket i verdhë, i kuq, portokalli ose ngjyrë purpuri dhe, në raste të rralla, edhe [[Shkrepëtima e gjelbër|i gjelbër ose blu]]. Disa kultura e përfytyrojnë Diellin si të verdhë, ndërsa disa të tjera edhe si të kuq; arsyet kulturore për këtë janë objekt debati.<ref name="yellow sun paradox">{{Cite journal |last=Wilk |first=S. R. |date=2009 |title=The Yellow Sun Paradox |url=http://www.osa-opn.org/Content/ViewFile.aspx?id=11147 |journal=Optics & Photonics News |pages=12–13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618183229/http://www.osa-opn.org/Content/ViewFile.aspx?id=11147 |archive-date=2012-06-18 |language=en}}</ref> Një dukuri optike e njohur si [[Shkrepëtima e gjelbër|shkrepëtima e gjelbër]] mund të shihet ndonjëherë pak pas perëndimit të Diellit ose para lindjes së tij. Shkrepëtima shkaktohet kur drita e Diellit, pak poshtë horizontit, përthyhet drejt vëzhguesit, zakonisht nëpërmjet një përmbysjeje të temperaturës. Drita me gjatësi valore më të shkurtër (vjollcë, blu, e gjelbër) përthyhet më shumë se ajo me gjatësi valore më të gjatë (e verdhë, portokalli, e kuqe), por drita vjollcë dhe blu shpërndahet më tepër, duke lënë dritën që perceptohet si e gjelbër.<ref>{{cite web |title=The Green Flash |url=https://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/greenflash.shtml |date=2008-12-16 |publisher=BBC |access-date=2008-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216135504/http://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/greenflash.shtml |archive-date=2008-12-16 |language=en}}</ref> ==== Ekspozimi i syrit ==== [[File:- panoramio (785).jpg|thumb|Dielli i parë nga Toka, me [[shkëlqim verbues]] të shkaktuar nga lentet. Syri sheh gjithashtu shkëlqim verbues kur Dielli shihet drejtpërdrejt.|alt=Shihni përshkrimin]] Shkëlqimi i Diellit mund të shkaktojë dhimbje kur shihet me [[syri i lirë|sy të lirë]]; megjithatë, vështrimi i tij për periudha të shkurtra nuk është i rrezikshëm për sytë normalë, që nuk janë të [[Midriaza|zgjeruar]].<ref>{{Cite journal |first1=T. J. |last1=White |first2=M. A. |last2=Mainster |first3=P. W. |last3=Wilson |first4=J. H. |last4=Tips |title=Chorioretinal temperature increases from solar observation |journal=Bulletin of Mathematical Biophysics |volume=33 |issue=1 |pages=1–17 |year=1971 |doi=10.1007/BF02476660 |pmid=5551296 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |first1=M. O. M. |last1=Tso |first2=F. G. |last2=La Piana |title=The Human Fovea After Sungazing |journal=Transactions of the American Academy of Ophthalmology and Otolaryngology |year=1975 |volume=79 |pages=OP788–95 |pmid=1209815 |issue=6 |language=en}}</ref> Vështrimi i drejtpërdrejtë i Diellit, i njohur si {{ill|Vështrimi i Diellit|en|Sungazing}}, shkakton artefakte pamore të quajtura {{ill|Fosfeni|en|Phosphene}} dhe verbëri të pjesshme të përkohshme. Ai gjithashtu dërgon rreth 4&nbsp;miliwatt dritë dielli në retinë, duke e ngrohur pak dhe duke shkaktuar potencialisht dëme te sytë që nuk reagojnë siç duhet ndaj shkëlqimit.<ref>{{Cite journal |last1=Hope-Ross |first1=M. W. |title=Ultrastructural findings in solar retinopathy |journal=Eye |volume=7 |issue=4 |year=1993 |doi=10.1038/eye.1993.7 |pmid=8325420 |last2=Mahon |first2=G. J. |last3=Gardiner |first3=T. A. |last4=Archer |first4=D. B. |pages=29–33 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Solar Retinopathy from Sun-Gazing Under Influence of LSD |last1=Schatz |first1=H. |last2=Mendelblatt |first2=F. |journal=British Journal of Ophthalmology |volume=57 |issue=4 |year=1973 |doi=10.1136/bjo.57.4.270 |pmid=4707624 |pmc=1214879 |pages=270–273 |language=en}}</ref> Vështrimi i drejtpërdrejtë i Diellit me sy të lirë mund të shkaktojë lezione në retinë të ngjashme me djegien nga dielli, të shkaktuara nga rrezet UV, që shfaqen pas rreth 100&nbsp;sekondash, veçanërisht kur rrezatimi UV është i fortë dhe i përqendruar.<ref>{{Cite journal |first1=W. T. Jr. |last1=Ham |first2=H. A. |last2=Mueller |first3=D. H. |last3=Sliney |journal=Nature |title=Retinal sensitivity to damage from short wavelength light |volume=260 |issue=5547 |pages=153–155 |year=1976 |doi=10.1038/260153a0 |pmid=815821 |bibcode=1976Natur.260..153H |s2cid=4283242 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |first1=W. T. Jr. |last1=Ham |first2=H. A. |last2=Mueller |first3=J. J. Jr. |last3=Ruffolo |first4=D. III |last4=Guerry |chapter=Solar Retinopathy as a function of Wavelength: its Significance for Protective Eyewear |title=The Effects of Constant Light on Visual Processes |editor-last=Williams |editor-first=T. P. |editor-last2=Baker |editor-first2=B. N. |publisher=Plenum Press |pages=319–346 |year=1980 |isbn=978-0-306-40328-6 |language=en}}</ref> Shikimi i Diellit përmes pajisjeve optike që përqendrojnë dritën, si [[Dylbitë]], mund të shkaktojë dëme të përhershme në retinë nëse nuk përdoret filtër i përshtatshëm. Disa filtra të improvizuar që lejojnë kalimin e rrezeve UV ose [[Rrezet infra të kuqe|infra të kuqe]] mund të dëmtojnë syrin kur shkëlqimi është i madh.<ref>{{Cite book |first=T. |last=Kardos |title=Earth science |url=https://books.google.com/books?id=xI6EDV_PRr4C&pg=PT102 |page=87 |publisher=J. W. Walch |year=2003 |isbn=978-0-8251-4500-1 |access-date=2020-08-22 |language=en}}</ref> Shikimi i shkurtër i Diellit të mesditës përmes një teleskopi pa filtër mund të shkaktojë dëme të përhershme.<ref>{{cite book |last=Macdonald |first=Lee |chapter=Equipment for Observing the Sun |year=2012 |title=How to Observe the Sun Safely |publisher=Springer |place=New York |page=17 |doi=10.1007/978-1-4614-3825-0_2 |quote=Never look directly at the Sun through any form of optical equipment, even for an instant. |series=Patrick Moore's Practical Astronomy Series |isbn=978-1-4614-3824-3 |language=en}}</ref> Gjatë lindjes dhe perëndimit, drita e Diellit dobësohet nga [[Shpërndarja Rayleigh|shpërndarja e Rayleigh-ut]] dhe shpërndarja e Mie-s, pasi përshkon një rrugë veçanërisht të gjatë në atmosferën e Tokës,<ref>{{Cite journal |last1=Haber |first1=Jorg |last2=Magnor |first2=Marcus |last3=Seidel |first3=Hans-Peter |title=Physically based Simulation of Twilight Phenomena |year=2005 |journal=ACM Transactions on Graphics |volume=24 |issue=4 |pages=1353–1373 |doi=10.1145/1095878.1095884 |s2cid=2349082 |language=en}}</ref> dhe ndonjëherë Dielli është aq i zbehtë sa mund të shihet rehat me sy të lirë ose në mënyrë të sigurt përmes pajisjeve optike (me kusht që të mos ketë rrezik që drita e fortë e Diellit të shfaqet papritur përmes një hapësire mes reve). Mjegullira, pluhuri atmosferik dhe lagështia e lartë kontribuojnë në këtë dobësim atmosferik.<ref>{{Cite journal |title=Diurnal asymmetries in global radiation |first=I. G. |last=Piggin |journal=Archiv für Meteorologie, Geophysik und Bioklimatologie, Serie B |year=1972 |volume=20 |issue=1 |doi=10.1007/BF02243313 |pages=41–48 |bibcode=1972AMGBB..20...41P |s2cid=118819800 |language=en}}</ref> === Rrezatime të tjera === Rrezatimi diellor [[Rrezet ultravjollcë|ultravjollcë]] jonizon pjesën e sipërme të atmosferës së Tokës në anën e ndriçuar nga Dielli, duke krijuar [[Ionosfera|ionosferën]] përçuese të elektricitetit.<ref name="Phillips1995">{{Cite book |last=Phillips |first=K. J. H. |title=Guide to the Sun |url=https://books.google.com/books?id=idwBChjVP0gC&pg=PA14 |date=1995 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-39788-9 |pages=14–15, 34–38 |language=en}}</ref> Ky rrezatim shkakton djegie nga dielli dhe ka edhe efekte të tjera biologjike, si prodhimi i [[Vitamina D|vitaminës D]] dhe nxirja e lëkurës nga dielli. Ai është shkaku kryesor i kancerit të lëkurës. Drita ultravjollcë dobësohet ndjeshëm nga [[Shtresa e ozonit|shtresa e ozonit]] e Tokës, prandaj sasia e rrezatimit UV ndryshon shumë sipas [[Gjerësia gjeografike|gjerësisë gjeografike]] dhe ka qenë pjesërisht përgjegjëse për shumë përshtatje biologjike, përfshirë ndryshimet në ngjyrën e lëkurës së njeriut.<ref>{{Cite journal |last=Barsh |first=G. S. |date=2003 |title=What Controls Variation in Human Skin Color? |journal=PLOS Biology |volume=1 |issue=1 |article-number=e7 |doi=10.1371/journal.pbio.0000027 |pmc=212702 |pmid=14551921 |doi-access=free |language=en}}</ref> Drita ultravjollcë e Diellit ka veti antiseptike dhe mund të përdoret për dezinfektimin e mjeteve dhe të ujit. {{ill|Fotoni|en|Photon|lt=Fotonet}} me energji të lartë të [[Rrezet gama|rrezeve gama]], të çliruara fillimisht nga reaksionet e shkrirjes në bërthamë, përthithen pothuajse menjëherë nga plazma diellore e zonës rrezatuese, zakonisht pasi kanë përshkuar vetëm disa milimetra. Riemetimi ndodh në një drejtim të rastësishëm dhe zakonisht me energji pak më të ulët. Për shkak të kësaj radhe emetimesh dhe përthithjesh, rrezatimit i duhet shumë kohë për të arritur sipërfaqen e Diellit. Vlerësimet për kohën e udhëtimit të fotoneve variojnë nga 10.000 deri në 170.000&nbsp;vjet.<ref name="NASA">{{Cite web |date=2007 |title=Ancient sunlight |url=http://sunearthday.nasa.gov/2007/locations/ttt_sunlight.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20090515085541/http://sunearthday.nasa.gov/2007/locations/ttt_sunlight.php |archive-date=2009-05-15 |access-date=2009-06-24 |website=Technology Through Time |publisher=NASA |issue=50 |language=en}}</ref> Në të kundërt, duhen vetëm 2,3&nbsp;sekonda që {{ill|Neutrino|en|Neutrino|lt=neutrinot}}, të cilat përbëjnë rreth 2% të prodhimit të përgjithshëm të energjisë së Diellit, të arrijnë sipërfaqen. Meqë transporti i energjisë në Diell përfshin fotone në ekuilibër [[termodinamik]] me [[Lënda|lëndën]], shkalla kohore e këtij transporti është më e gjatë, rreth 30.000.000&nbsp;vjet. Kjo është koha që do t'i duhej Diellit për t'u kthyer në një gjendje të qëndrueshme nëse shpejtësia e prodhimit të energjisë në bërthamën e tij do të ndryshonte papritur.<ref>{{Cite journal |last=Stix |first=M. |date=2003 |title=On the time scale of energy transport in the sun |journal=Solar Physics |volume=212 |issue=1 |pages=3–6 |bibcode=2003SoPh..212....3S |doi=10.1023/A:1022952621810 |s2cid=118656812 |language=en}}</ref> [[Neutrino elektronik|Neutrinot elektronike]] çlirohen nga reaksionet e shkrirjes në bërthamë, por, ndryshe nga fotonet, ato ndërveprojnë rrallë me lëndën, kështu që pothuajse të gjitha mund të largohen menjëherë nga Dielli. Megjithatë, matjet e numrit të këtyre neutrinove të prodhuara në Diell janë tre herë më të ulëta se parashikimet teorike. Në vitin 2001, zbulimi i [[Lëkundja e neutrinove|lëkundjes së neutrinove]] e zgjidhi mospërputhjen: Dielli lëshon numrin e neutrinove elektronike të parashikuar nga teoria, por detektorëve të neutrinove u mungonin {{Frac|2|3}} e tyre, sepse neutrinot kishin ndryshuar [[Shija (fizikë e grimcave)|shije]] deri në çastin e zbulimit.<ref name="Schlattl">{{Cite journal |last=Schlattl |first=H. |date=2001 |title=Three-flavor oscillation solutions for the solar neutrino problem |journal=Physical Review D |volume=64 |issue=1 |article-number=013009 |arxiv=hep-ph/0102063 |bibcode=2001PhRvD..64a3009S |doi=10.1103/PhysRevD.64.013009 |s2cid=117848623 |language=en}}</ref> == Aktiviteti magnetik == Dielli ka një fushë [[Fusha magnetike yjore|magnetike yjore]] që ndryshon në sipërfaqen e tij. Fusha në pole është {{Convert|1|-|2|G|sigfig=1|lk=on}}, ndërsa fusha zakonisht arrin {{Convert|3000|G|sigfig=1}} në veçoritë e quajtura ''njolla diellore'' dhe {{Convert|10|-|100|G|sigfig=1}} në [[Protuberanca diellore|protuberancat diellore]].<ref name="nssdc" /> Fusha magnetike ndryshon me kohën dhe sipas vendndodhjes. Cikli pothuajse periodik 11-vjeçar [[Cikli diellor|diellor]] është ndryshimi më i dukshëm: numri dhe madhësia e njollave diellore shtohen e pakësohen.<ref name="doi10.1146/annurev-astro-081913-040012">{{Cite journal |doi=10.1146/annurev-astro-081913-040012 |title=Solar Dynamo Theory |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=52 |pages=251–290 |year=2014 |last1=Charbonneau |first1=P. |bibcode=2014ARA&A..52..251C |s2cid=17829477 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref name="Zirker2002-119">{{Cite book |last=Zirker |first=J. B. |date=2002 |title=Journey from the Center of the Sun |pages=[https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/119 119–120] |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-05781-1 |url=https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/119 |language=en}}</ref><ref name="Lang">{{Cite book |last=Lang |first=Kenneth R. |date=2008 |title=The Sun from Space |page=75 |publisher=Springer-Verlag |isbn=978-3-540-76952-1 |language=en}}</ref> Fusha magnetike diellore shtrihet shumë përtej vetë Diellit. Plazma përçuese elektrike e erës diellore e bart fushën magnetike të Diellit në hapësirë, duke formuar atë që quhet fushë magnetike ndërplanetare.<ref name="Russell2001" /> Në një përafrim të njohur si ''magnetohidrodinamika ideale'', plazma lëviz vetëm përgjatë vijave të fushës magnetike. Si rrjedhojë, era diellore që rrjedh për nga jashtë e shtrin fushën magnetike ndërplanetare në të njëjtin drejtim, duke e detyruar të marrë një strukturë afërsisht radiale. Për një fushë magnetike diellore të thjeshtë dipolare, me polaritete të kundërta në të dy anët e ekuatorit magnetik diellor, në erën diellore formohet një fletë e hollë e rrymës elektrike ([[Fleta e rrymës heliosferike|fletë rryme heliosferike]]). Në largësi të mëdha, rrotullimi i Diellit e përdredh fushën magnetike dipolare dhe fletën përkatëse të rrymës në një strukturë spirale [[Spiralja e Arkimedit|të tipit spiralë të Arkimedit]], të quajtur ''{{ill|Spiralja Parker|en|Parker spiral|lt=spiralja Parker}}''.<ref name="Russell2001" /> === Njollat diellore === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Njollat diellore|en|Sunspot}}}} [[File:The Largest Sunspot Group (noao0114).tiff|thumb|Një grup i madh njollash diellore, vëzhguar në dritë të bardhë|alt=Fotografi bardhezi e një grupi njollash diellore.]] Njollat diellore shihen si njolla të errëta në fotosferën e Diellit dhe përkojnë me përqendrime të fushës magnetike, ku transporti konvektiv i nxehtësisë nga brendësia e Diellit drejt sipërfaqes pengohet. Si pasojë, njollat diellore janë pak më të ftohta se fotosfera përreth dhe prandaj duken të errëta. Gjatë një [[minimumi diellor|minimumi diellor]] tipik, shihen pak njolla diellore, e herë pas here nuk shihet asnjë. Ato që shfaqen gjenden në gjerësi të larta diellore. Ndërsa cikli diellor përparon drejt [[Maksimumi diellor|maksimumit]], njollat diellore priren të formohen më pranë ekuatorit diellor, dukuri e njohur si ''[[Ligji i Spörerit|ligji i Spörerit]]''. Njollat më të mëdha diellore mund të kenë dhjetëra mijëra kilometra gjerësi.<ref name="Sunspot2001">{{cite web |date=2001-03-30 |title=The Largest Sunspot in Ten Years |url=http://www.gsfc.nasa.gov/gsfc/spacesci/solarexp/sunspot.htm |publisher=Goddard Space Flight Center |access-date=2009-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070823050403/http://www.gsfc.nasa.gov/gsfc/spacesci/solarexp/sunspot.htm |archive-date=2007-08-23 |language=en}}</ref> Një cikël 11-vjeçar i njollave diellore përbën gjysmën e një cikli 22-vjeçar të [[Dinamojës diellore|dinamos diellore]] Babcock–Leighton, i cili përkon me një shkëmbim lëkundës të energjisë midis fushave magnetike diellore toroidale dhe poloidale. Në kulmin e ciklit diellor, fusha magnetike dipolare poloidale e jashtme është pranë forcës së saj minimale të ciklit të dinamos; ndërsa fusha e brendshme kuadrupolare toroide, e krijuar nga rrotullimi diferencial brenda takoklinës, është pranë forcës së saj maksimale. Në këtë pikë të ciklit të dinamos, ngritja e lëndës nga lëvizja pluskuese në zonën konvektive bën që fusha magnetike toroide të dalë përmes fotosferës, duke krijuar çifte njollash diellore, të rreshtuara përafërsisht në drejtimin lindje–perëndim dhe me polaritete magnetike të kundërta në pikat e tyre të shfaqjes. Polariteti magnetik i çifteve të njollave diellore ndërrohet në çdo cikël diellor, një dukuri e përshkruar nga [[Ligji i Hale-it|ligji i Hale-it]].<ref>{{cite journal |last1=Hale |first1=G. E. |last2=Ellerman |first2=F. |last3=Nicholson |first3=S. B. |last4=Joy |first4=A. H. |title=The Magnetic Polarity of Sun-Spots |journal=The Astrophysical Journal |volume=49 |page=153 |year=1919 |doi=10.1086/142452 |bibcode=1919ApJ....49..153H |doi-access=free |language=en}}</ref><ref name="solarcycle">{{cite web |date=2008-01-04 |title=NASA Satellites Capture Start of New Solar Cycle |publisher=PhysOrg |url=http://www.physorg.com/news119271347.html |access-date=2009-07-10 |archive-date=2008-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080406132839/http://www.physorg.com/news119271347.html |url-status=live |language=en}}</ref> Gjatë fazës së rënies së ciklit diellor, energjia kalon nga fusha magnetike toroide e brendshme te fusha poloidale e jashtme, ndërsa numri dhe madhësia e njollave diellore zvogëlohen. Në minimumin e ciklit diellor, fusha toroide është, përkatësisht, në forcën e saj minimale, njollat diellore janë relativisht të rralla dhe fusha poloidale është në forcën e saj maksimale. Me fillimin e ciklit të ri 11-vjeçar të njollave diellore, rrotullimi diferencial e kalon sërish energjinë magnetike nga fusha poloidale te ajo toroide, por me polaritet të kundërt nga ai i ciklit të mëparshëm. Procesi vazhdon pandërprerë dhe, në një skenar të idealizuar e të thjeshtuar, çdo cikël 11-vjeçar i njollave diellore përkon me një ndryshim të polaritetit të përgjithshëm të fushës magnetike në shkallë të gjerë të Diellit.<ref>{{Cite news |date=2001-02-16 |title=Sun flips magnetic field |url=http://edition.cnn.com/2001/TECH/space/02/16/sun.flips/ |publisher=CNN |access-date=2009-07-11 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121063331/http://edition.cnn.com/2001/TECH/space/02/16/sun.flips/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Phillips |first=T. |date=2001-02-15 |title=The Sun Does a Flip |url=https://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |publisher=NASA |access-date=2009-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512121817/https://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |archive-date=2009-05-12 |language=en}}</ref> === Aktiviteti diellor === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Cikli diellor|en|Solar cycle}}}} [[File:Solar-cycle-data.png|thumb|Matjet e vitit 2005 të ndryshimit të ciklit diellor gjatë 30 viteve të mëparshme|left|alt=Shihni mbishkrimin]] Fusha magnetike e Diellit shkakton shumë efekte që së bashku quhen [[Ndryshueshmëria diellore|aktivitet diellor]]. [[Shpërthimet diellore]] dhe nxjerrjet e masës koronale priren të ndodhin në grupet e njollave diellore. Nga [[vrimat koronale]] në sipërfaqen fotosferike lëshohen rryma të erës diellore me shpejtësi të lartë, të cilat ndryshojnë ngadalë. Si nxjerrjet e masës koronale, ashtu edhe rrymat e shpejta të erës diellore bartin plazmën dhe fushën magnetike ndërplanetare përtej në Sistemin Diellor.<ref name=Zirker2002>{{cite book |last=Zirker |first=J. B. |date=2002 |title=Journey from the Center of the Sun |pages=[https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/120 120–127] |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-05781-1 |url=https://archive.org/details/journeyfromcente0000zirk/page/120 |language=en}}</ref> Efektet e aktivitetit diellor në Tokë përfshijnë [[aurorat]] në gjerësi të mesme dhe të larta, si edhe ndërprerjen e komunikimeve radiofonike dhe të [[Rryma elektrike|rrymës elektrike]]. Mendohet se aktiviteti diellor ka luajtur rol të madh në [[formimin dhe evolucionin e Sistemit Diellor]].<ref>{{cite journal |last1=Nandy |first1=Dibyendu |last2=Martens |first2=Petrus C. H. |last3=Obridko |first3=Vladimir |last4=Dash |first4=Soumyaranjan |last5=Georgieva |first5=Katya |title=Solar evolution and extrema: current state of understanding of long-term solar variability and its planetary impacts |journal=Progress in Earth and Planetary Science |date=2021-07-05 |volume=8 |issue=1 |page=40 |doi=10.1186/s40645-021-00430-x |doi-access=free |bibcode=2021PEPS....8...40N |issn=2197-4284 |language=en}}</ref> Ndryshimet në rrezatimin diellor gjatë ciklit diellor 11-vjeçar janë lidhur me ndryshimet në numrin e njollave diellore.<ref>{{cite journal |last1=Willson |first1=R. C. |last2=Hudson |first2=H. S. |date=1991 |title=The Sun's luminosity over a complete solar cycle |journal=Nature |volume=351 |issue=6321 |pages=42–44 |doi=10.1038/351042a0 |bibcode=1991Natur.351...42W |s2cid=4273483 |language=en}}</ref> Cikli diellor ndikon në kushtet e [[Motit hapësinor|motit hapësinor]], përfshirë ato përreth Tokës. Për shembull, në shekullin XVII, cikli diellor dukej sikur ishte ndalur plotësisht për disa dhjetëvjeçarë; gjatë kësaj periudhe u vëzhguan pak njolla diellore, e cila njihet si [[Minimumi i Maunderit]]. Kjo përkoi në kohë me periudhën e [[Epoka e Vogël e Akullnajave|Epokës së Vogël të Akullnajave]], kur Evropa përjetoi temperatura jashtëzakonisht të ulëta.<ref>{{cite journal |author-link=John A. Eddy |last=Eddy |first=John A. |title=The Maunder Minimum |journal=Science |volume=192 |issue=4245 |pages=1189–1202 |date=June 1976 |pmid=17771739 |doi=10.1126/science.192.4245.1189 |jstor=1742583 |bibcode=1976Sci...192.4245E |s2cid=33896851 |language=en}}</ref><ref name="Lean">{{Cite journal |last1=Lean |first1=J. |author-link=Judith Lean |last2=Skumanich |first2=A. |last3=White |first3=O. |date=1992 |title=Estimating the Sun's radiative output during the Maunder Minimum |journal=Geophysical Research Letters |volume=19 |issue=15 |pages=1591–1594 |doi=10.1029/92GL01578 |bibcode=1992GeoRL..19.1591L |url=https://zenodo.org/record/1231321 |access-date=2019-12-16 |archive-date=2020-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511052658/https://zenodo.org/record/1231321 |url-status=live |language=en}}</ref> Minimumet e zgjatura të mëparshme janë zbuluar përmes analizës së [[Unaza e pemës|unazave të pemëve]] dhe duket se kanë përkuar me temperatura globale më të ulëta se mesatarja.<ref>{{Cite book |last1=Mackay |first1=R. M. |last2=Khalil |first2=M. A. K. |chapter=Greenhouse gases and global warming |chapter-url=https://books.google.com/books?id=tQBS3bAX8fUC&q=solar+minimum+dendochronology&pg=PA1 |editor-last=Singh |editor-first=S. N. |date=2000 |title=Trace Gas Emissions and Plants |pages=1–28 |publisher=Springer |isbn=978-0-7923-6545-7 |access-date=2020-11-03 |archive-date=2021-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417054703/https://books.google.com/books?id=tQBS3bAX8fUC&q=solar+minimum+dendochronology&pg=PA1 |url-status=live |language=en}}</ref> === Ngrohja e koronës === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Problemi i ngrohjes së koronës|en|Coronal heating problem}}}} Temperatura e fotosferës është afërsisht 6.000&nbsp;K, ndërsa temperatura e [[Korona diellore|koronës diellore]] arrin {{val|1000000|-|2000000|u=K|fmt=commas}}.<ref name="Erdelyi2007" /> Temperatura e lartë e koronës tregon se ajo ngrohet nga diçka tjetër, jo nga [[përcjellja e nxehtësisë]] e drejtpërdrejtë prej fotosferës.<ref name="Russell2001" /> Mendohet se energjia e nevojshme për ngrohjen e koronës sigurohet nga lëvizja turbulente në zonën e konveksionit nën fotosferë; për të shpjeguar ngrohjen e koronës janë propozuar dy mekanizma kryesorë.<ref name="Erdelyi2007" /> I pari është ngrohja nga valët, ku valët e zërit, gravitacionale ose magnetohidrodinamike krijohen nga turbulenca në zonën e konveksionit.<ref name="Erdelyi2007" /> Këto valë udhëtojnë lart dhe shpërhapen në koronë, duke depozituar energjinë e tyre në lëndën përreth në formën e nxehtësisë.<ref name="Alfven">{{Cite journal |last=Alfvén |first=H. |date=1947 |title=Magneto-hydrodynamic waves, and the heating of the solar corona |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=107 |issue=2 |pages=211–219 |bibcode=1947MNRAS.107..211A |doi=10.1093/mnras/107.2.211 |doi-access=free |language=en}}</ref> Mekanizmi tjetër është ngrohja magnetike, ku energjia magnetike grumbullohet vazhdimisht nga lëvizjet në fotosferë dhe çlirohet përmes {{ill|Rilidhja magnetike|en|Magnetic reconnection}} në formën e shpërthimeve të mëdha diellore dhe një morie ngjarjesh të ngjashme, por më të vogla — nanoshpërthimeve.<ref name="Parker2">{{Cite journal |last=Parker |first=E. N. |date=1988 |title=Nanoflares and the solar X-ray corona |journal=The Astrophysical Journal |volume=330 |issue=1 |page=474 |bibcode=1988ApJ...330..474P |doi=10.1086/166485 |language=en}}</ref> Ende nuk dihet nëse valët janë një mekanizëm efikas ngrohjeje. Është zbuluar se të gjitha valët, përveç valëve Alfvén, shpërhapen ose përthyhen para se të arrijnë në koronë.<ref name="Sturrock">{{Cite journal |last1=Sturrock |first1=P. A. |last2=Uchida |first2=Y. |year=1981 |title=Coronal heating by stochastic magnetic pumping |journal=The Astrophysical Journal |volume=246 |issue=1 |page=331 |bibcode=1981ApJ...246..331S |doi=10.1086/158926 |hdl-access=free |hdl=2060/19800019786 |language=en}}</ref> Për më tepër, valët Alfvén nuk shpërhapen lehtësisht në koronë. Prandaj, kërkimet e tanishme janë përqendruar te mekanizmat e ngrohjes nga shpërthimet.<ref name="Erdelyi2007" /> == Fazat e jetës == {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Formimi dhe evoluimi i Sistemit Diellor|en|Formation and evolution of the Solar System}} dhe {{ill|Evoluimi i Yjeve|en|Stellar evolution}}}} [[File:The life cycle of a Sun-like star (annotated).jpg|thumb|upright=1.8|Pamje e përgjithshme e evoluimit të një ylli si Dielli, nga {{ill|Protoylli|en|Protostar}} në shembje majtas deri në fazën e {{ill|Gjiganti i kuq|en|Red giant}} djathtas|alt=Shihni përshkrimin]] Sot, Dielli është afërsisht në gjysmën e fazës së sekuencës kryesore të jetës së tij. Ai nuk ka ndryshuar shumë për më shumë se katër miliardë<ref group=lower-alpha name=short /> vjet dhe do të mbetet mjaft i qëndrueshëm edhe për rreth pesë miliardë vjet. Megjithatë, pasi të ndalet shkrirja e hidrogjenit në bërthamën e tij, Dielli do të pësojë ndryshime të mëdha, si brenda ashtu edhe jashtë. === Formimi === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Formimi dhe evoluimi i Sistemit Diellor|en|Formation and evolution of the Solar System}}}} Dielli u formua rreth 4,6&nbsp;miliardë vjet më parë nga shembja e një pjese të një {{ill|Reja molekulare|en|Molecular cloud}} gjigante, e përbërë kryesisht nga hidrogjeni dhe heliumi, e cila me gjasë lindi edhe shumë yje të tjerë.<!-- Nga en.wiki: We would say 4.57, but there may be uncertainty; for example, https://arxiv.org/pdf/1507.05847.pdf seems to suggest 4.587 rather than 4.567 --><ref name=Zirker2002-7>{{Cite book |last=Zirker |first=Jack B. |title=Journey from the Center of the Sun |date=2002 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-05781-1 |pages=7–8 |language=en}}</ref> Kjo moshë vlerësohet duke përdorur {{ill|Modelet kompjuterike|en|Computer model}} të [[Evoluimi i Yjeve|evoluimit yjor]] dhe përmes {{ill|Nukleokosmokronologjia|en|Nucleocosmochronology}}.<ref name="Bonanno" /> Rezultati përputhet me datimin radiometrik të materialit më të vjetër të Sistemit Diellor, rreth 4,567&nbsp;miliardë vjet më parë.<ref>{{Cite journal |last1=Amelin |first1=Y. |last2=Krot |first2=A. |last3=Hutcheon |first3=I. |last4=Ulyanov |first4=A. |title=Lead isotopic ages of chondrules and calcium-aluminum-rich inclusions |journal=Science |volume=297 |issue=5587 |pages=1678–1683 |date=2002 |doi=10.1126/science.1073950 |pmid=12215641 |bibcode=2002Sci...297.1678A |s2cid=24923770 |language=en}}</ref><ref name="nature436">{{Cite journal |last1=Baker |first1=J. |last2=Bizzarro |first2=M. |last3=Wittig |first3=N. |last4=Connelly |first4=J. |last5=Haack |first5=H. |title=Early planetesimal melting from an age of 4.5662 Gyr for differentiated meteorites |journal=Nature |volume=436 |issue=7054 |pages=1127–1131 |date=2005 |pmid=16121173 |doi=10.1038/nature03882 |bibcode=2005Natur.436.1127B |s2cid=4304613 |language=en}}</ref> Studimet e {{ill|Meteoriti|en|Meteorite}}ve të lashtë zbulojnë gjurmë të bërthamave të qëndrueshme bijë nga izotope jetëshkurtra, si {{ill|Hekuri-60|en|Iron-60}}, të cilat formohen vetëm në yje jetëshkurtër që shpërthejnë. Kjo tregon se një ose më shumë [[Yjet Supernova|supernova]] duhet të kenë ndodhur pranë vendit ku u formua Dielli. Një {{ill|Valë goditëse|en|Shock wave}} nga një supernova aty pranë do ta kishte nxitur formimin e Diellit, duke ngjeshur lëndën brenda resë molekulare dhe duke bërë që disa zona të shembeshin nën gravitetin e tyre.<ref>{{cite journal |last1=Williams |first1=J. |title=The astrophysical environment of the solar birthplace |journal=Contemporary Physics |volume=51 |issue=5 |pages=381–396 |year=2010 |doi=10.1080/00107511003764725 |bibcode=2010ConPh..51..381W |arxiv=1008.2973 |s2cid=118354201 |language=en}}</ref> Ndërsa një fragment i resë shembet, ai filloi gjithashtu të rrotullohej për shkak të {{ill|Ruajtjes së momentit këndor|en|Conservation of angular momentum}} dhe të nxehej me rritjen e trysnisë.<ref>{{cite web |last=Glozman |first=Igor |date=2022 |title=Formation of the Solar System |url=https://people.highline.edu/iglozman/classes/astronotes/solsys_form.htm |access-date=2022-01-16 |website=Highline College |publication-place=Des Moines, WA |archive-date=2023-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035535/https://people.highline.edu/iglozman/classes/astronotes/solsys_form.htm |url-status=live |language=en}}</ref> Gazi dhe pluhuri me një moment këndor tepër të madh për të rënë në yllin e sapoformuar qarkullonin, duke formuar një {{ill|Disk protoplanetar|en|Protoplanetary disk}} që do të bëhej planetët dhe trupat e tjerë të Sistemit Diellor.<ref>{{Cite journal |last=Greaves |first=Jane S. |date=2005-01-07 |title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1101979 |journal=Science |language=en |volume=307 |issue=5706 |pages=68–71 |doi=10.1126/science.1101979 |pmid=15637266 |bibcode=2005Sci...307...68G |issn=0036-8075 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504201221/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1101979 |archive-date=2022-05-04 |access-date=2026-01-05 |url-status=live }}</ref> Graviteti dhe trysnia brenda bërthamës së resë prodhuan shumë nxehtësi ndërsa ajo grumbullonte më shumë lëndë nga disku përreth, gjë që më në fund shkaktoi {{ill|Nukleosinteza yjore|en|Stellar nucleosynthesis|lt=shkrirjen bërthamore}}.<ref>{{cite web |last=Jones |first=Andrew Zimmerman |date=2019-05-30 |title=How Stars Make All of the Elements |url=https://www.thoughtco.com/stellar-nucleosynthesis-2699311 |access-date=2023-01-16 |website=ThoughtCo |archive-date=2023-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230711191648/https://www.thoughtco.com/stellar-nucleosynthesis-2699311 |url-status=live |language=en}}</ref> [[File:The violent youth of solar proxies.jpg|thumb|Rinia e vrullshme e yjeve si Dielli]] === Sekuenca kryesore === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Sekuenca kryesore|en|Main sequence}}}} [[File:Evolution of the Sun 2 EN.svg|class=skin-invert-image|thumb|Evolucioni i një ylli të ngjashëm me Diellin. Paraqitet trajektorja e një ylli me masë sa ajo e Diellit në diagramin Hertzsprung–Russell, nga sekuenca kryesore deri në fazën e xhuxhit të bardhë.|upright=1.6|alt=Shihni mbishkrimin]] Dielli është afërsisht në gjysmën e fazës së tij të sekuencës kryesore, gjatë së cilës reaksionet e shkrirjes bërthamore në bërthamën e tij bashkojnë [[hidrogjeni|hidrogjenin]] në [[heliumi|helium]]. Çdo sekondë, në bërthamën e Diellit mbi katër miliardë kilogramë lëndë shndërrohen në energji, duke prodhuar neutrine dhe {{ill|Rrezatimi diellor|en|Solar radiation|lt=rrezatim diellor}}. Me këtë ritëm, Dielli deri më tani e ka shndërruar në energji një masë rreth 100 herë më të madhe se masa e Tokës, afërsisht 0,03% të masës së përgjithshme të Diellit. Dielli do të qëndrojë gjithsej rreth 10 deri në 11&nbsp;miliardë vjet si yll i sekuencës kryesore, përpara fazës së {{ill|Gjiganti i kuq|en|Red giant|lt=gjigantit të kuq}}.<ref>{{Cite book |last1=Goldsmith |first1=D. |last2=Owen |first2=T. |title=The search for life in the universe |url=https://books.google.com/books?id=Q17NmHY6wloC&pg=PA96 |page=96 |publisher=University Science Books |year=2001 |isbn=978-1-891389-16-0 |access-date=2020-08-22 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030203521/https://books.google.com/books?id=Q17NmHY6wloC&pg=PA96 |url-status=live |language=en}}</ref> Në pikën e 8 miliardë vjetëve, Dielli do të jetë në pikën më të nxehtë të tij, sipas misionit të observatorit hapësinor ''{{ill|Gaia|en|Gaia (spacecraft)}}'' të ESA-s në vitin 2022.<ref>{{Cite web |date=2022-08-12 |title=ESA's Gaia Mission Sheds New Light on Past and Future of Our Sun |url=https://www.sci.news/astronomy/sun-future-11093.html |access-date=2022-08-15 |website=Sci.News: Breaking Science News |archive-date=2023-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404001136/https://www.sci.news/astronomy/sun-future-11093.html |url-status=live |language=en}}</ref> Gjatë qëndrimit të tij në sekuencën kryesore, Dielli gradualisht po bëhet më i nxehtë në bërthamë, më i nxehtë në sipërfaqe, më i madh në rreze dhe më i ndritshëm: që nga fillimi i jetës së tij në sekuencën kryesore, rrezja e tij është rritur me 15% dhe temperatura e sipërfaqes është rritur nga {{Convert|5,620|K|F}} në {{Convert|5,772|K|F}}, duke sjellë një rritje prej 48% të ndriçueshmërisë, nga 0,677 ndriçueshmëri diellore në ndriçueshmërinë e sotme prej 1,0. Kjo ndodh sepse atomet e heliumit në bërthamë kanë një masë molekulare mesatare më të madhe se atomet e hidrogjenit që janë bashkuar, çka sjell më pak trysni termike. Prandaj, bërthama tkurret, duke bërë që shtresat e jashtme të Diellit të afrohen më shumë me qendrën dhe të çlirojnë energji potenciale gravitacionale. Sipas {{ill|Teorema e virialit|en|Virial theorem|lt=teoremës së virialit}}, gjysma e kësaj energjie gravitacionale të çliruar shkon për ngrohje, gjë që çon në rritje graduale të shpejtësisë së shkrirjes dhe, rrjedhimisht, në rritje të ndriçueshmërisë. Ky proces përshpejtohet ndërsa bërthama gradualisht bëhet më e dendur.<ref name="carroll_ostlie">{{cite book |last1=Carroll |first1=Bradley W. |title=An introduction to modern astrophysics |last2=Ostlie |first2=Dal A |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-42216-1 |edition=Second |location=Cambridge, United Kingdom |pages=350, 447, 448, 457 |language=en}}</ref> Aktualisht, shkëlqimi i tij po rritet me rreth 1% çdo 100&nbsp;milionë vjet. Do të duhen të paktën 1&nbsp;miliard vjet nga tani që kjo rritje të bëjë që uji i lëngshëm në Tokë të shterojë.<ref>{{cite web |first=Puneet |last=Kollipara |url=https://www.science.org/content/article/earth-wont-die-soon-thought |title=Earth Won't Die as Soon as Thought |work=Science |date=2014-01-22 |access-date=2015-05-24 |archive-date=2020-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023013/https://www.sciencemag.org/news/2014/01/earth-wont-die-soon-thought |url-status=live |language=en}}</ref> Pas kësaj, Toka nuk do të jetë më në gjendje të mbështesë jetë komplekse shumëqelizore, dhe organizmat e fundit shumëqelizorë të mbetur në planet do të pësojnë një zhdukje masive përfundimtare dhe të plotë.<ref name="Snyder-BeattieAndBonsall2022">{{cite journal |last1=Snyder-Beattie |first1=Andrew E. |last2=Bonsall |first2=Michael B. |date=2022-03-30 |title=Catastrophe risk can accelerate unlikely evolutionary transitions |journal=Proceedings of the Royal Society B |volume=289 |issue=1971 |article-number=20212711 |doi=10.1098/rspb.2021.2711 |pmid=35350860 |pmc=8965398 |bibcode=2022RSPSB.28912711S |language=en}}</ref> === Pas shterimit të hidrogjenit në bërthamë === [[File:Sun red giant.svg|thumb|left|Madhësia e Diellit të sotëm (tani në [[sekuenca kryesore|sekuencën kryesore]]) krahasuar me madhësinë e vlerësuar gjatë fazës së tij të ardhshme si [[gjigant i kuq|gjigant i kuq]]|alt=Shihni mbishkrimin]] Dielli nuk ka masë të mjaftueshme për të shpërthyer si [[Yjet Supernova|supernovë]]. Në vend të kësaj, kur hidrogjeni në bërthamën e tij të shterojë pas rreth 5&nbsp;miliardë vjetësh, shkrirja bërthamore e hidrogjenit do të ndalet dhe asgjë nuk do ta pengojë bërthamën të tkurret. Çlirimi i energjisë së potencialit gravitacional do ta bëjë Diellin më të ndritshëm dhe do t’i japë fund fazës së tij në sekuencën kryesore, duke bërë që të zgjerohet gjatë 2 miliardë viteve të ardhshme: fillimisht do të bëhet një {{ill|Ylli nëngjigant|en|Subgiant}}, për një miliard vjet, e më pas një [[gjigant i kuq|gjigant i kuq]].<ref name="carroll_ostlie" /><ref>{{cite web |first=Nola Taylor |last=Redd |title=Red Giant Stars: Facts, Definition & the Future of the Sun |url=http://www.space.com/22471-red-giant-stars.html |website=space.com |language=en |access-date=2016-02-20 |archive-date=2016-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160209042249/http://www.space.com/22471-red-giant-stars.html |url-status=live}}</ref><ref name=schroder>{{Cite journal |last1=Schröder |first1=K.-P. |last2=Connon Smith |first2=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |title=Distant future of the Sun and Earth revisited |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=386 |issue=1 |pages=155–163 |year=2008 |doi-access=free |arxiv=0801.4031 |bibcode=2008MNRAS.386..155S |s2cid=10073988 |language=en}}</ref> Ngrohja e shkaktuar nga tkurrja gravitacionale do ta zgjerojë më tej Diellin dhe do të çojë në shkrirjen e hidrogjenit në një shtresë menjëherë jashtë bërthamës, ku mbetet hidrogjen i pashkrirë; kjo do të kontribuojë në rritjen e ndriçimit, i cili përfundimisht do të arrijë mbi 1.000 herë vlerën e tanishme.<ref name="carroll_ostlie" /> Kur Dielli të hyjë në fazën e [[dega e gjigantit të kuq|degës së gjigantit të kuq]] (RGB), ai do të gëlltisë (dhe shkatërrojë) [[Merkuri (planet)|Mërkurin]] dhe [[Venusi|Afërditën]]. Orbita e Tokës fillimisht mund të zgjerohet deri në 1,5&nbsp;au për shkak të humbjes së masës së Diellit. Megjithatë, orbita e Tokës më pas mund të fillojë të zvogëlohet për shkak të [[forcat baticore|forcave baticore]] (dhe, përfundimisht, nga fërkimi me kromosferën e poshtme të Diellit), kështu që Toka do të gëlltitet nga Dielli gjatë fazës së [[maja e degës së gjigantit të kuq|majës së degës së gjigantit të kuq]], pas 7,59&nbsp;miliardë vjetësh, përkatësisht 3,8 dhe 1&nbsp;milion vjet pasi Mërkuri dhe Afërdita të kenë pësuar të njëjtin fat.<ref name="schroder" /> Megjithatë, ky përfundim mbetet i pasigurt, pasi humbja e përgjithshme e masës së Diellit nuk dihet me siguri. Toka mund t’i mbijetojë gëlltitjes.<ref name=Esseldeurs_et_al_2026>{{cite journal |title=The fate of Earth during the Sun's giant phases – New constraints from ab initio tidal modelling and AGB mass loss |first1=M. |last1=Esseldeurs |first2=S. |last2=Mathis |first3=L. |last3=Decin |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=710 |date=June 2026 |page=L26 |doi=10.1051/0004-6361/202660576 |doi-access=free |arxiv=2606.19575 |bibcode=2026A&A...710L..26E |language=en }}</ref> Kur Dielli të arrijë majën e degës së gjigantit të kuq, ai do të jetë rreth 256 herë më i gjerë se sot, me rreze 1,19&nbsp;au.<ref name="schroder" /><ref name="sackmann">{{cite journal |last1=Boothroyd |first1=Arnold I. |last2=Sackmann |first2=I.-Juliana |date=1999-01-01 |orig-date=1995-12-19 |title=The CNO Isotopes: Deep Circulation in Red Giants and First and Second Dredge-up |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/306546 |journal=The Astrophysical Journal |publisher=The American Astronomical Society (AAS), The Institute of Physics (IOP) |volume=510 |issue=1 |pages=232–250 |arxiv=astro-ph/9512121 |bibcode=1999ApJ...510..232B |doi=10.1086/306546 |s2cid=561413 |archive-date=2024-04-04 |access-date=2024-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404213028/https://iopscience.iop.org/article/10.1086/306546 |url-status=live |language=en}}</ref> Dielli do të kalojë rreth një miliard vjet në fazën RGB dhe do të humbasë afërsisht një të tretën e masës së tij.<ref name="schroder" /> Pas fazës së degës së gjigantit të kuq, Diellit do t’i mbeten afërsisht 120&nbsp;milionë vjet jetë aktive, por brenda kësaj periudhe relativisht të shkurtër do të ndodhin shumë gjëra. Së pari, bërthama (e mbushur me helium [[materia e degjeneruar|të degjeneruar]]) do të ndizet vrullshëm gjatë {{ill|Flakërimi i heliumit|en|Helium flash}}; vlerësohet se 6% e bërthamës—e cila atëherë do të përbëjë vetë 40% të masës së Diellit—do të shndërrohet në karbon brenda pak minutash përmes {{ill|Procesi trefish alfa|en|Triple-alpha process}}.<ref>{{Cite web |first=David |last=Taylor |publisher=Northwestern University |url=http://faculty.wcas.northwestern.edu/~infocom/The%20Website/end.html |title=The End of the Sun |access-date=2015-05-24 |archive-date=2019-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190522175414/http://faculty.wcas.northwestern.edu/~infocom/The%20Website/end.html |url-status=live |language=en}}</ref> Më pas Dielli do të tkurret deri në rreth 10 herë madhësinë e tanishme dhe 50 herë ndriçimin e tanishëm, me një temperaturë pak më të ulët se sot. Përfundimisht ai do të arrijë {{ill|Grumbulli i kuq|en|Red clump}} ose {{ill|Dega horizontale|en|Horizontal branch}}, por një yll me metalicitetin e Diellit nuk evoluon drejt ngjyrës blu përgjatë degës horizontale. Në vend të kësaj, ai do të bëhet mesatarisht më i madh dhe më i ndritshëm gjatë rreth 100&nbsp;milionë vjetëve, ndërsa fillon të shkrijë heliumin në bërthamën e tij.<ref name=schroder /> Kur heliumi të shterojë, Dielli do ta përsërisë zgjerimin që ndodhi kur u shterua hidrogjeni në bërthamë. Këtë herë, megjithatë, gjithçka do të ndodhë më shpejt dhe Dielli do të bëhet më i madh e më i ndritshëm. Kjo është faza e {{ill|Dega asimptotike e gjigantëve|en|Asymptotic-giant-branch|lt=Degës asimptotike të gjigantëve}}, gjatë së cilës Dielli do të kryejë herë pas here reaksione të hidrogjenit në një shtresë ose të heliumit në një shtresë më të thellë. Pas rreth 20&nbsp;milionë vjetësh në fazën e hershme të degës asimptotike të gjigantëve, Dielli do të bëhet gjithnjë e më i paqëndrueshëm, me humbje të shpejtë të masës dhe {{ill|Pulsimet termike|en|Thermal pulse|lt=pulsime termike}} që do t’ia rrisin madhësinë dhe ndriçimin për disa qindra vjet, afërsisht çdo 100.000&nbsp;vjet. Pulsimet termike do të bëhen gjithnjë më të mëdha, dhe pulsimi i fundit do ta çojë ndriçimin deri në 5.000 herë nivelin e tanishëm. Pavarësisht kësaj, rrezja maksimale e Diellit në fazën AGB do të jetë më e vogël se maksimumi i tij në majën e fazës RGB: 179 rreze diellore, ose rreth 0,832&nbsp;au.<ref name="schroder" /><ref name=agb>{{cite journal |last1=Vassiliadis |first1=E. |last2=Wood |first2=P. R. |doi=10.1086/173033 |title=Evolution of low- and intermediate-mass stars to the end of the asymptotic giant branch with mass loss |journal=The Astrophysical Journal |volume=413 |page=641 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...413..641V |doi-access=free |language=en}}</ref> Modelet ndryshojnë në varësi të ritmit dhe kohës së humbjes së masës. Modelet që parashikojnë humbje më të madhe të masës gjatë fazës së degës së gjigantit të kuq japin yje më të vegjël e më pak të ndritshëm në majën e degës asimptotike të gjigantëve, ndoshta vetëm 2.000 herë më të ndritshëm dhe me rreze më pak se 200 herë më të madhe.<ref name="schroder" /> Për Diellin parashikohen katër pulsime termike përpara se ai ta humbasë plotësisht mbështjellësin e jashtëm dhe të fillojë të krijojë një [[mjegullnajë planetare]].<ref name=SunIII>{{cite journal |last1=Sackmann |first1=I.-J. |last2=Boothroyd |first2=A. I. |last3=Kraemer |first3=K. E. |date=1993 |title=Our Sun. III. Present and Future |journal=The Astrophysical Journal |volume=418 |pages=457–468 |doi=10.1086/173407 |bibcode=1993ApJ...418..457S |language=en}}</ref> Evolucioni pas fazës së degës asimptotike të gjigantëve është edhe më i shpejtë. Ndriçimi mbetet afërsisht konstant ndërsa temperatura rritet, dhe gjysma e masës së Diellit që është nxjerrë jashtë jonizohet e kthehet në një mjegullnajë planetare, ndërsa bërthama e ekspozuar arrin temperaturën 30.000&nbsp;K, sikur të ishte në një lloj {{ill|Cikli blu|en|Blue loop}}. Bërthama përfundimtare e zhveshur, një [[Xhuxhi i bardhë|xhuxh i bardhë]], do të ketë temperaturë mbi 100.000&nbsp;K dhe do të përmbajë rreth 54,05% të masës së tanishme të Diellit.<ref name=schroder /> Simulimet tregojnë se Dielli mund të jetë ndër yjet me masë më të vogël që janë në gjendje të formojnë një mjegullnajë planetare.<ref>{{cite journal |last1=Gesicki |first1=K. |last2=Zijlstra |first2=A. A. |last3=Miller Bertolami |first3=M. M. |year=2018 |title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off |journal=Nature Astronomy |volume=2 |number=7 |pages=580–584 |doi=10.1038/s41550-018-0453-9 |arxiv=1805.02643 |bibcode=2018NatAs...2..580G |language=en}}</ref> Kjo mjegullnajë do të shpërndahet pas rreth 10.000&nbsp;vjetësh, por xhuxhi i bardhë do të mbijetojë për triliona vjet, ndërsa zbehet gradualisht dhe kthehet në një {{ill|Xhuxhi i zi|en|Black dwarf}} hipotetik, jashtëzakonisht të dendur.<ref name=bloecker1>{{cite journal |bibcode=1995A&A...297..727B |title=Stellar evolution of low and intermediate-mass stars. I. Mass loss on the AGB and its consequences for stellar evolution |last=Bloecker |first=T. |journal=Astronomy and Astrophysics |year=1995 |volume=297 |page=727 |language=en}}</ref><ref name=bloecker2>{{Cite journal |bibcode=1995A&A...299..755B |title=Stellar evolution of low- and intermediate-mass stars. II. Post-AGB evolution |last=Bloecker |first=T. |journal=Astronomy and Astrophysics |year=1995 |volume=299 |page=755 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |first=Jørgen |last=Christensen-Dalsgaard |title=Solar structure and evolution |journal=Living Reviews in Solar Physics |year=2021 |volume=18 |number=2 |article-number=2 |doi=10.1007/s41116-020-00028-3 |arxiv=2007.06488 |bibcode=2021LRSP...18....2C |language=en}}</ref> Si rrjedhojë, ai nuk do të çlirojë më energji.<ref name="Johnson-Groh 2020 j255">{{cite web |last=Johnson-Groh |first=Mara |title=The end of the universe may be marked by 'black dwarf supernova' explosions |website=Live Science |date=2020-08-25 |url=https://www.livescience.com/black-dwarf-supernovae-end-universe.html |access-date=2023-11-24 |archive-date=2023-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602022731/https://www.livescience.com/black-dwarf-supernovae-end-universe.html |url-status=live |language=en}}</ref> == Fusha gravitacionale dhe ndikimi == {{Kryesor|Sistemi diellor}} [[File:Oort_cloud_Sedna_orbit.svg|thumb|Pozicioni i Diellit brenda [[Sistemi diellor|Sistemit diellor]], i cili shtrihet deri në skajin e {{ill|Reja e Oortit|en|Oort cloud|lt=Resë së Oortit}}, ku, në largësinë {{cvt|125,000|to|230,000|au|ly|1}}, përfundon [[sfera e ndikimit gravitacional]] të Diellit.]] Dielli ka tetë planete të njohura që rrotullohen rreth tij. Këtu përfshihen katër planete shkëmbore ([[Merkuri (planet)|Merkuri]], [[Venusi]], [[Toka]] dhe [[Marsi]]), dy gjigantë gazorë ([[Jupiteri]] dhe [[Saturni]]) dhe dy gjigantë akullorë ([[Urani (planet)|Urani]] dhe [[Neptuni]]). Sistemi diellor ka gjithashtu nëntë trupa që përgjithësisht konsiderohen [[Planeti xhuxh|planete xhuxhë]] dhe disa kandidatë të tjerë për këtë klasifikim, një [[Brezi asteroidal|brez asteroidal]], shumë kometa dhe një numër të madh trupash akullorë që ndodhen përtej orbitës së Neptunit. Gjashtë planetet dhe shumë trupa më të vegjël kanë edhe [[Sateliti natyror|satelitë natyrorë]]: sistemet satelitore të Jupiterit, Saturnit dhe Uranit, në veçanti, ngjajnë në disa aspekte me versione të vogla të sistemit të Diellit.<ref>{{cite book |title=Physics and Chemistry of the Solar System |date=2004 |publisher=Elsevier |editor-first=John |editor-last=Lewis |edition=2 |page=265 |isbn=978-0-08-047012-2 |url=https://books.google.com/books?id=xl50rOf5V08C&pg=PA265 |language=en}}</ref> {{convert|1 |au|e6km e6mi|lk=in|spell=In|disp=x|abbr=off| (rreth |)}} (au) fillimisht u përkufizua si largësia mesatare ndërmjet qendrave të Diellit dhe Tokës. Largësia e çastit ndryshon rreth {{±}}{{convert|2.5|e6km|abbr=none}} ndërsa Toka lëviz nga [[periheli]] rreth 3 janarit deri në [[afeli]] rreth 4 korrikut.<ref name="USNO">{{cite web |date=2008-01-31 |title=Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000–2020 |url=http://aa.usno.navy.mil/data/docs/EarthSeasons.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013000301/http://aa.usno.navy.mil/data/docs/EarthSeasons.php |archive-date=2007-10-13 |access-date=2009-07-17 |publisher=US Naval Observatory |language=en}}</ref> Në largësinë mesatare, dritës i duhen rreth 8 minuta e 20 sekonda për të udhëtuar nga horizonti i Diellit deri te horizonti i Tokës.<ref>{{cite web |last=Cain |first=Fraser |date=2013-04-15 |title=How long does it take sunlight to reach the Earth? |url=https://phys.org/news/2013-04-sunlight-earth.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220302095547/https://phys.org/news/2013-04-sunlight-earth.html |archive-date=2022-03-02 |access-date=2022-03-02 |website=phys.org |language=en}}</ref> Në vitin 2012, njësia astronomike u përkufizua si 149.597.870.700 m.<ref name="IAUresB2">{{cite conference |title=On the re-definition of the astronomical unit of length |id=Resolution&nbsp;B2 |conference=XXVIII&nbsp;General Assembly of International Astronomical Union |publisher=International Astronomical Union |place=Beijing, China |date=2012-08-31 |url=http://www.iau.org/static/resolutions/IAU2012_English.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305215811/http://www.iau.org/static/resolutions/IAU2012_English.pdf |archive-date=2025-03-05 |quote=... recommends ... 5. that the unique symbol "au" be used for the astronomical unit. |language=en}}</ref> [[File:Solar_system_barycenter.svg|thumb|Lëvizja e dukshme e barqendrës së Sistemit diellor në raport me Diellin]] Dielli lëviz nën ndikimin e tërheqjes gravitacionale të planeteve. Qendra e Diellit lëviz rreth barqendrës së Sistemit diellor, në një largësi që varion nga 0,1 deri në 2,2 rreze diellore. Lëvizja e Diellit rreth barqendrës përsëritet afërsisht çdo 179 vjet, e rrotulluar rreth 30° kryesisht për shkak të periudhës sinodike të Jupiterit dhe Saturnit.<ref>{{cite journal |first=Paul D. |last=Jose |title=Sun's Motion and Sunspots |journal=The Astronomical Journal |date=April 1965 |volume=70 |issue=3 |pages=193–200 |doi=10.1086/109714 |bibcode=1965AJ.....70..193J |url=http://www.landscheidt.info/pdf/jose1965.pdf |access-date=2020-03-22 |archive-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322184010/http://www.landscheidt.info/pdf/jose1965.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Kjo lëvizje shkaktohet kryesisht nga Jupiteri, Saturni, Urani dhe Neptuni. Gjatë disa periudhave prej disa dekadash, kur Neptuni dhe Urani janë në [[kundërshti (astronomi)|kundërshti]], lëvizja është mjaft e rregullt dhe formon një model treflorësh, ndërsa midis këtyre periudhave duket më kaotike.<ref>Shih figurën 2 te {{cite journal |url=https://angeo.copernicus.org/articles/18/399/2000/ |doi=10.1007/s00585-000-0399-x |title=Can origin of the 2400-year cycle of solar activity be caused by solar inertial motion? |date=2000 |last1=Charvátová |first1=I. |journal=Annales Geophysicae |volume=18 |issue=4 |pages=399–405 |bibcode=2000AnGeo..18..399C |archive-date=2024-09-19 |access-date=2025-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919020941/https://angeo.copernicus.org/articles/18/399/2000/ |url-status=live |doi-access=free |language=en}}</ref> Pas 179 vjetësh (nëntë herë periudha sinodike e Jupiterit dhe Saturnit), modeli përsëritet pak a shumë, por i rrotulluar rreth 24°.<ref>{{cite journal |last1=Paul Jose |title=Sun's Motion and Sunspots |journal=The Astronomical Journal |date=April 1965 |volume=70 |pages=193–200 |doi=10.1086/109714 |bibcode=1965AJ.....70..193J |url=http://www.landscheidt.info/pdf/jose1965.pdf |access-date=2020-03-22 |archive-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322184010/http://www.landscheidt.info/pdf/jose1965.pdf |url-status=live |language=en}} Vlera 24° del nga (360)(15&nbsp;J&nbsp;−&nbsp;6&nbsp;S)/(S&nbsp;−&nbsp;J), ku S dhe J janë përkatësisht periudhat e Saturnit dhe Jupiterit.</ref> Orbitat e planeteve të brendshme, përfshirë atë të Tokës, zhvendosen po ashtu nga të njëjtat forca gravitacionale. Prandaj, lëvizja e Diellit ka pak ndikim në pozicionet relative të Tokës dhe Diellit, ose në rrezatimin diellor që merr Toka me kalimin e kohës.<ref>{{cite journal |title=Retraction Note: Oscillations of the baseline of solar magnetic field and solar irradiance on a millennial timescale |journal=Scientific Reports |date=2020-03-04 |doi=10.1038/s41598-020-61020-3 |volume=10 |last1=Zharkova |first1=V. V. |last2=Shepherd |first2=S. J. |last3=Zharkov |first3=S. I. |last4=Popova |first4=E. |issue=1 |page=4336 |pmid=32132618 |pmc=7055216 |bibcode=2020NatSR..10.4336Z |doi-access=free |language=en}}</ref> Vlerësohet se fusha gravitacionale e Diellit mbizotëron mbi forcat gravitacionale të objekteve përreth deri në rreth dy vite-dritë (125.000 au). Përkundrazi, vlerësimet më të ulëta për rrezen e [[Reja e Oortit|Resë së Oortit]] nuk e vendosin atë përtej 50.000 au.<ref name="Encrenaz_et_al_2004">{{Cite book |last1=Encrenaz |first1=T. |author-link=Thérèse Encrenaz |title=The Solar System |last2=Bibring |first2=J. P. |last3=Blanc |first3=M. |last4=Barucci |first4=M. A. |last5=Roques |first5=F. |last6=Zarka |first6=P. H. |date=2004 |publisher=Springer |edition=3rd |page=1 |language=en}}</ref> Pjesa më e madhe e masës orbiton në rajonin ndërmjet 3.000 dhe 100.000 au.<ref>{{Cite journal |last1=Torres |first1=S. |last2=Cai |first2=M. X. |last3=Brown |first3=A. G. A. |last4=Portegies Zwart |first4=S. |date=September 2019 |title=Galactic tide and local stellar perturbations on the Oort cloud: creation of interstellar comets |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=629 |page=13 |arxiv=1906.10617 |bibcode=2019A&A...629A.139T |doi=10.1051/0004-6361/201935330 |doi-access=free |s2cid=195584070 |id=A139 |language=en}}</ref> Objektet më të largëta të njohura, si [[Kometa West|kometa West]], kanë afel rreth 70.000 au larg Diellit.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Neil |date=May 2020 |title=10 great comets of recent times |url=https://www.skyatnightmagazine.com/space-science/greatest-comets-of-recent-times |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125042109/https://www.skyatnightmagazine.com/space-science/greatest-comets-of-recent-times |archive-date=2022-01-25 |access-date=2022-04-10 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> Sfera e Hill-it e Diellit në raport me bërthamën galaktike, pra shtrirja efektive e ndikimit të tij gravitacional, u llogarit nga G. A. Çebotarjov të ishte 230.000&nbsp;au.<ref name="Chebotarev">{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1963-01-01 |volume=40 |page=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=2024-05-06 |archive-date=2024-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/2024-05-07 |url-status=live |language=ru}}</ref> == Vendndodhja e përgjithshme {{Anchor|Location}} == === Lagjja qiellore === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Lista e yjeve më të afërt|en|List of nearest stars}}, {{ill|Lista e ekzoplanetëve më të afërt|en|List of nearest exoplanets}} dhe {{ill|Lista e shoqatave yjore dhe grupeve lëvizëse në afërsi|en|List of nearby stellar associations and moving groups}}}} [[File:The Local Interstellar Cloud and neighboring G-cloud complex.svg|thumb|Diagram i {{ill|Resë Ndëryjore Lokale|en|Local Interstellar Cloud|lt=resë ndëryjore lokale}}, {{ill|Resë G|en|G-Cloud|lt=resë G}} dhe yjeve përreth. Në vitin 2022, pozicioni i saktë i Sistemit Diellor brenda reve ndëryjore mbetet një pyetje e pazgjidhur në astronomi.<ref>{{Cite journal |last1=Swaczyna |first1=Paweł |last2=Schwadron |first2=Nathan A. |last3=Möbius |first3=Eberhard |last4=Bzowski |first4=Maciej |last5=Frisch |first5=Priscilla C. |last6=Linsky |first6=Jeffrey L. |last7=McComas |first7=David J. |last8=Rahmanifard |first8=Fatemeh |last9=Redfield |first9=Seth |last10=Winslow |first10=Réka M. |last11=Wood |first11=Brian E. |last12=Zank |first12=Gary P. |date=2022-10-01 |title=Mixing Interstellar Clouds Surrounding the Sun |journal=The Astrophysical Journal Letters |volume=937 |issue=2 |pages=L32:1–2 |arxiv=2209.09927 |bibcode=2022ApJ...937L..32S |doi=10.3847/2041-8213/ac9120 |issn=2041-8205 |doi-access=free |language=en}}</ref>]] Brenda 10&nbsp;dritëvjetëve nga Dielli ka relativisht pak yje; më i afërti është sistemi i trefishtë yjor {{ill|Alfa Centauri|en|Alpha Centauri}}, që ndodhet rreth 4,4&nbsp;dritëvjet larg dhe mund të gjendet brenda {{ill|Resë G|en|G-Cloud|lt=resë G}} të Flluskës Lokale.<ref>{{Cite journal |last1=Linsky |first1=Jeffrey L. |last2=Redfield |first2=Seth |last3=Tilipman |first3=Dennis |date=November 2019 |title=The Interface between the Outer Heliosphere and the Inner Local ISM: Morphology of the Local Interstellar Cloud, Its Hydrogen Hole, Strömgren Shells, and 60Fe Accretion |journal=The Astrophysical Journal |volume=886 |issue=1 |page=19 |arxiv=1910.01243 |bibcode=2019ApJ...886...41L |doi=10.3847/1538-4357/ab498a |s2cid=203642080 |id=41 |doi-access=free |language=en}}</ref> Alfa Centauri A dhe B janë një çift i lidhur ngushtë {{ill|Analogët diellorë|en|Solar analog|lt=yjesh të ngjashëm me Diellin}}, ndërsa ylli më i afërt me Diellin, [[xhuxhi i kuqë]] i vogël {{ill|Proxima Centauri|en|Proxima Centauri}}, orbiton çiftin në një distancë prej 0,2&nbsp;dritëvjetësh. Në vitin 2016 u zbulua se rreth Proxima Centauri orbiton një [[ekzoplaneti|ekzoplanet]] potencialisht i banueshëm, i quajtur {{ill|Proxima Centauri b|en|Proxima Centauri b}}, ekzoplaneti i konfirmuar më i afërt me Diellin.<ref name="proxima b discovery paper">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister |language=en}}</ref> Sistemi Diellor është i rrethuar nga {{ill|Reja Ndëryjore Lokale|en|Local Interstellar Cloud}}, megjithëse nuk është e qartë nëse ndodhet brenda saj apo pak përtej skajit të saj.<ref name="Linsky2019b">{{Cite journal |last1=Linsky |first1=Jeffrey L. |last2=Redfield |first2=Seth |last3=Tilipman |first3=Dennis |date=2019-11-20 |title=The Interface between the Outer Heliosphere and the Inner Local ISM: Morphology of the Local Interstellar Cloud, Its Hydrogen Hole, Strömgren Shells, and 60 Fe Accretion* |journal=The Astrophysical Journal |volume=886 |issue=1 |page=41 |arxiv=1910.01243 |bibcode=2019ApJ...886...41L |doi=10.3847/1538-4357/ab498a |issn=0004-637X |s2cid=203642080 |doi-access=free |language=en}}</ref> Në rajonin brenda 300&nbsp;dritëvjetëve nga Dielli, të njohur si {{ill|Flluska Lokale|en|Local Bubble}}, ekzistojnë edhe shumë {{ill|Reja ndëryjore|en|Interstellar cloud|lt=re ndëryjore}} të tjera.<ref name="Linsky2019b" /> Kjo e fundit është një zgavër në trajtë ore-rëre, ose {{ill|Superflluska|en|Superbubble|lt=superflluskë}}, në [[Materia nderyjore|mediumin ndëryjor]], me gjerësi rreth 300&nbsp;dritëvjet. Flluska është e mbushur me plazmë me temperaturë të lartë, gjë që sugjeron se mund të jetë produkt i disa [[Yjet Supernova|supernovave]] të kohëve të fundit.<ref>{{Cite journal |last1=Zucker |first1=Catherine |last2=Goodman |first2=Alyssa A. |author-link2=Alyssa A. Goodman |last3=Alves |first3=João |last4=Bialy |first4=Shmuel |last5=Foley |first5=Michael |last6=Speagle |first6=Joshua S. |last7=Großschedl |first7=Josefa |last8=Finkbeiner |first8=Douglas P. |last9=Burkert |first9=Andreas |last10=Khimey |first10=Diana |last11=Swiggum |first11=Cameren |display-authors=3 |date=January 2022 |title=Star formation near the Sun is driven by expansion of the Local Bubble |url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-04286-5 |journal=Nature |language=en |volume=601 |issue=7893 |pages=334–337 |arxiv=2201.05124 |bibcode=2022Natur.601..334Z |doi=10.1038/s41586-021-04286-5 |issn=1476-4687 |pmid=35022612 |s2cid=245906333}}</ref> Flluska Lokale është një superflluskë e vogël në krahasim me strukturat lineare më të gjera fqinje, {{ill|Vala e Radcliffe-it|en|Radcliffe wave}} dhe ''Split'' (më parë {{ill|Brezi i Gouldit|en|Gould Belt}}), secila prej të cilave ka një gjatësi prej disa mijëra dritëvjetësh.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=2020-01-23 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |issue=7794 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748v1 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |language=en}}</ref> Të gjitha këto struktura janë pjesë e {{ill|Krahu i Orionit|en|Orion Arm|lt=Krahut të Orionit}}, i cili përmban shumicën e yjeve të [[Hyjplimja|Rrugës së Qumështit]] që duken me sy të lirë.<ref>{{Cite journal |last1=McKee |first1=Christopher F. |last2=Parravano |first2=Antonio |last3=Hollenbach |first3=David J. |date=November 2015 |title=Stars, Gas, and Dark Matter in the Solar Neighborhood |journal=The Astrophysical Journal |volume=814 |issue=1 |pages=24 |arxiv=1509.05334 |bibcode=2015ApJ...814...13M |doi=10.1088/0004-637X/814/1/13 |s2cid=54224451 |id=13 |language=en}}</ref> Grupet e yjeve formohen së bashku në {{ill|Grumbulli i yjeve|en|Star cluster|lt=grumbuj yjesh}}, para se të shpërndahen në shoqata me lëvizje të përbashkët. Një grupim i spikatur, i dukshëm me sy të lirë, është {{ill|Grupi lëvizës i Arushës së Madhe|en|Ursa Major moving group}}, që ndodhet rreth 80&nbsp;dritëvjet larg, brenda Flluskës Lokale. Grumbulli më i afërt i yjeve është {{ill|Hiadet|en|Hyades (star cluster)}}, që shtrihet në skajin e Flluskës Lokale. Rajonet më të afërta të formimit të yjeve janë {{ill|Reja molekulare e Kurorës Jugore|en|Corona Australis Molecular Cloud}}, {{ill|Kompleksi i resë Rho Ophiuchi|en|Rho Ophiuchi cloud complex|lt=kompleksi i resë Rho Ophiuchi}} dhe {{ill|Reja molekulare e Demit|en|Taurus molecular cloud|lt=reja molekulare e Demit}}; kjo e fundit ndodhet pak përtej Flluskës Lokale dhe është pjesë e valës Radcliffe.<ref>{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |author-link3=Alyssa A. Goodman |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |display-authors=3 |year=2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the solar neighborhood |journal=Nature |volume=578 |issue=7794 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |language=en}}</ref> Kalimet e afërta të yjeve brenda 0,25&nbsp;parsekëve (0,8&nbsp;dritëvjet) nga Dielli ndodhin afërsisht një herë në çdo 100.000&nbsp;vjet. Afrimi më i afërt i matur mirë ishte ai i {{ill|Ylli i Scholz-it|en|Scholz's Star|lt=Yllit të Scholz-it}}, i cili iu afrua Diellit në rreth 50.000&nbsp;au para rreth 70&nbsp;mijë vjetësh, duke kaluar ndoshta nëpër pjesën e jashtme të {{ill|Reja e Oortit|en|Oort cloud|lt=Resë së Oortit}}.<ref>{{Cite journal |last1=Mamajek |first1=Eric E. |last2=Barenfeld |first2=Scott A. |last3=Ivanov |first3=Valentin D. |last4=Kniazev |first4=Alexei Y. |last5=Väisänen |first5=Petri |last6=Beletsky |first6=Yuri |last7=Boffin |first7=Henri M. J. |date=February 2015 |title=The Closest Known Flyby of a Star to the Solar System |journal=The Astrophysical Journal Letters |volume=800 |issue=1 |page=4 |arxiv=1502.04655 |bibcode=2015ApJ...800L..17M |doi=10.1088/2041-8205/800/1/L17 |s2cid=40618530 |id=L17 |language=en}}</ref> Çdo miliard vjet ka 1% gjasë që një yll të kalojë brenda 100&nbsp;au nga Dielli, duke e shqetësuar potencialisht Sistemin Diellor.<ref name="Raymond_et_al_2024">{{cite journal |last1=Raymond |first1=Sean N. |last2=Kaib |first2=Nathan A. |last3=Selsis |first3=Franck |last4=Bouy |first4=Herve |display-authors=1 |date=January 2024 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |language=en}}</ref> === Lëvizja galaktike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Viti galaktik|en|Galactic year}}}} {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Kinematika yjore|en|Stellar kinematics}}}} [[File:Motion of Sun, Earth and Moon around the Milky Way.jpg|thumb|upright=1.2|Lëvizja dhe orientimi i përgjithshëm i Diellit, me Tokën dhe Hënën si satelitë të Sistemit Diellor]] Dielli, duke marrë me vete të gjithë Sistemin Diellor, rrotullohet rreth qendrës së masës së galaktikës me një shpejtësi mesatare prej 230&nbsp;km/s (828.000&nbsp;km/h),<ref name="StarChild">{{Cite web |url=http://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question18.html |website=NASA |title=StarChild Question of the Month – Does the Sun move around the Milky Way? |date=February 2000 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030090914/https://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question18.html |archive-date=2023-10-30 |language=en}}</ref> dhe i duhen rreth 220–250&nbsp;milionë [[Viti galaktik|vjet të Tokës]] për të përfunduar një rrotullim (një vit galaktik). Që nga formimi i Diellit, ai e ka bërë këtë rreth 20 herë.<ref name="Currin 2020 t043">{{Cite web |last=Currin |first=Grant |title=How long is a galactic year? |website=Live Science |date=2020-08-30 |url=https://www.livescience.com/how-long-galactic-year.html |access-date=2023-11-25 |archive-date=2023-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125013457/https://www.livescience.com/how-long-galactic-year.html |url-status=live |language=en}}</ref><ref name="sun-orbit-Leong-2002">{{Cite book |last=Leong |first=S. |title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year) |url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |publisher=The Physics Factbook |date=2002 |access-date=2007-05-10 |archive-date=2011-08-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/617GgQWCh?url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |url-status=live |language=en}}</ref> Drejtimi i lëvizjes së Diellit, apeksi diellor, është përafërsisht drejt yllit Vega. Në të kaluarën, Dielli ka të ngjarë të ketë kaluar përmes Flluskës supergjigante Orion–Eridanus, përpara se të hynte në Flluskën Lokale.<ref>{{Cite journal |last1=Schulreich |first1=M. M. |last2=Feige |first2=J. |last3=Breitschwerdt |first3=D. |date=2023-12-01 |title=Numerical studies on the link between radioisotopic signatures on Earth and the formation of the Local Bubble. II. Advanced modelling of interstellar 26Al, 53Mn, 60Fe, and 244Pu influxes as traces of past supernova activity in the solar neighbourhood |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=680 |pages=A39 |arxiv=2309.13983 |bibcode=2023A&A...680A..39S |doi=10.1051/0004-6361/202347532 |doi-access=free |issn=0004-6361 |language=en}}</ref> [[File:Milky Way Arms ssc2008-10.svg|thumb|upright=1.2|Orbita ideale e Diellit rreth qendrës galaktike, paraqitur nga lart në një ilustrim të pamjes së tanishme të Rrugës së Qumështit]] Ndërsa lëviz rreth galaktikës, Dielli lëviz edhe në raport me lëvizjen mesatare të yjeve të tjerë përreth. Një model i thjeshtë parashikon se, në një sistem referimi që rrotullohet bashkë me galaktikën, Dielli lëviz në një elipsë, duke qarkulluar rreth një pike që vetë rrotullohet rreth galaktikës.<ref>{{Cite journal |last1=B. Fuchs |display-authors=etal |title=The search for the origin of the Local Bubble redivivus |journal=MNRAS |volume=373 |issue=3 |pages=993–1003 |year=2006 |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.11044.x |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0609227 |bibcode=2006MNRAS.373..993F |s2cid=15460224 |language=en}}</ref> Periudha e qarkullimit të Diellit rreth kësaj pike është rreth 166&nbsp;milionë vjet, më e shkurtër se koha që i duhet pikës për të bërë një rrotullim rreth galaktikës. Gjatësia e elipsës është rreth 1.760&nbsp;[[parsek]]ë dhe gjerësia e saj rreth 1.170&nbsp;parsekë. (Krahasojeni këtë me largësinë e Diellit nga qendra e galaktikës, rreth 7 ose 8 kiloparsekë.) Në të njëjtën kohë, Dielli lëviz «në veri» dhe «në jug» të rrafshit galaktik me një periudhë tjetër, rreth 83&nbsp;milionë vjet, duke u larguar rreth 99&nbsp;parsekë nga rrafshi.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |last2=Rees |first2=Robin |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |year=2014 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=978-1-139-49522-6 |language=en}}</ref> Pikës rreth së cilës qarkullon Dielli i duhen rreth 240&nbsp;milionë vjet për të bërë një rrotullim rreth galaktikës. (Shih [[Kinematika yjore]] për më shumë hollësi.) Orbita e Diellit rreth Rrugës së Qumështit ndikohet nga shpërndarja jo e njëtrajtshme e masës në galaktikë, si në krahët spiralë galaktikë, ashtu edhe ndërmjet tyre. Megjithatë, statistikisht, nuk ka shumë të ngjarë që Dielli të jetë larguar ndjeshëm në drejtimin radial nga rrezja ku u formua brenda galaktikës.<ref>{{Cite journal |title=Radial migration of the Sun in the Milky Way: a statistical study |last1=Martínez-Barbosa |first1=C. A. |display-authors=etal |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=446 |issue=1 |pages=823–841 |date=January 2015 |doi=10.1093/mnras/stu2094 |doi-access=free |arxiv=1410.2238 |bibcode=2015MNRAS.446..823M |language=en}}</ref> Është hedhur ideja se kalimi i Diellit përmes krahëve spiralë me dendësi më të lartë shpesh përkon me zhdukje masive në Tokë, ndoshta për shkak të shtimit të ngjarjeve të goditjes.<ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |pages=17–26 |date=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |s2cid=31391193 |access-date=2017-10-26 |archive-date=2019-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Sistemit Diellor i duhen rreth 225–250&nbsp;milionë vjet për të përfunduar një orbitë përmes Rrugës së Qumështit (një ''[[Viti galaktik|vit galaktik]]''),<ref name="sun-orbit-Leong-2002" /> prandaj mendohet se ka përfunduar 20–25 orbita gjatë jetës së Diellit. Shpejtësia orbitale e Sistemit Diellor rreth qendrës së Rrugës së Qumështit është afërsisht 251&nbsp;km/s (156&nbsp;mi/s).<ref name="space.newscientist.com">{{Cite journal |last=Croswell |first=Ken |author-link=Ken Croswell |date=2008 |title=Milky Way keeps tight grip on its neighbor |url=https://www.newscientist.com/article/dn12652-milky-way-keeps-a-light-grip-on-speedy-neighbours.html#.VQ7JD46WnCY |journal=New Scientist |volume=199 |issue=2669 |page=8 |doi=10.1016/S0262-4079(08)62026-6 |access-date=2017-09-15 |archive-date=2020-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511052658/https://www.newscientist.com/article/dn12652-milky-way-keeps-a-light-grip-on-speedy-neighbours/?ignored=irrelevant#.VQ7JD46WnCY |url-status=live |language=en}}</ref> Me këtë shpejtësi, Sistemit Diellor i duhen rreth 1.190&nbsp;vjet për të përshkuar një vit-dritë, ose 7 ditë për të përshkuar 1 UA.<ref>{{Cite book |last=Garlick |first=M. A. |title=The Story of the Solar System |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 |language=en}}</ref> Rruga e Qumështit lëviz në raport me rrezatimin kozmik të sfondit mikrovalor (CMB), në drejtim të yjësisë Hidra, me shpejtësi 550&nbsp;km/s. Por, meqë Dielli lëviz në raport me qendrën galaktike në drejtim të Mjellmës (gjatësia galaktike 90°; gjerësia 0°) me shpejtësi mbi 200{{Nbsp}}km/s, shpejtësia rezultante në raport me CMB-në është rreth 370&nbsp;km/s, në drejtim të Kupës ose [[Luani (yjësia)|Luanit]] (gjatësia galaktike 264°, gjerësia 48°).<ref>Tabela 3 e {{Cite journal |last=Kogut |first=A. |date=1993 |title=Dipole Anisotropy in the COBE Differential Microwave Radiometers First-Year Sky Maps |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |issue=1993 |page=1 |arxiv=astro-ph/9312056 |doi=10.1086/173453 |bibcode=1993ApJ...419....1K |display-authors=etal |language=en}}</ref> Ky drejtim është 132° larg nga Mjellma. == Historia vëzhguese == === Kuptimi i hershëm === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Dielli në kulturë|en|Sun in culture}}}} [[File:Solvognen DO-6865 2000.jpg|thumb|Karroca diellore e Trundholmit, e tërhequr nga një kalë, është një skulpturë që besohet se paraqet një pjesë të rëndësishme të mitologjisë së {{ill|Epoka nordike e bronzit|en|Nordic Bronze Age}}.|alt=Skulpturë e Diellit në një karrocë të tërhequr nga një kalë, e cila ka rrota në vend të thundrave.]] Në shumë kultura parahistorike dhe të lashta, Dielli mendohej se ishte një [[Hyjni diellore|hyjni diellore]] ose një tjetër entitet [[E mbinatyrshmja|i mbinatyrshëm]].<ref name="e488">{{cite book |last=Hawthorn |first=Hannah |title=The Magick of Birthdays |publisher=Penguin |publication-place=New York |date=2022 |isbn=978-0-593-53854-8 |page=103 |language=en}}</ref><ref name="t793">{{cite book |last=Singh |first=Madanjeet |title=The Sun |publisher=ABRAMS |publication-place=New York |date=1993 |isbn=978-0-8109-3838-0 |page=305 |language=en}}</ref> Në fillim të mijëvjeçarit të parë p.e.s., [[Astronomët babilonas|astronomët babilonas]] vëzhguan se lëvizja e Diellit përgjatë {{ill|Ekliptika|en|Ecliptic}}ës nuk është e njëtrajtshme, ndonëse nuk e dinin arsyen; sot dihet se kjo shkaktohet nga lëvizja e Tokës në një {{ill|Orbitë eliptike|en|Elliptic orbit}}, ku Toka lëviz më shpejt kur është më pranë Diellit në perihel dhe më ngadalë kur është më larg tij në afel.<ref>{{cite book |title=Babylon to Voyager and beyond: a history of planetary astronomy |first=David |last=Leverington |publisher=[[Cambridge University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-521-80840-8 |pages=6–7 |language=en}}</ref> Një nga njerëzit e parë që dha një shpjegim shkencor ose filozofik për Diellin ishte filozofi [[Greqia e Lashtë|grek]] [[Anaksagora]]. Ai arsyetoi se Dielli ishte një top i stërmadh metali flakërues, edhe më i madh se toka e Peloponezit, dhe se Hëna pasqyronte dritën e Diellit.<ref>{{cite journal |last=Sider |first=D. |title=Anaxagoras on the Size of the Sun |jstor=269068 |journal={{ill|Filologjia klasike (revistë)|en|Classical Philology (journal)}} |volume=68 |issue=2 |pages=128–129 |date=1973 |doi=10.1086/365951 |s2cid=161940013 |language=en}}</ref> Në shekullin III p.e.s., [[Eratosteni]] vlerësoi largësinë midis Tokës dhe Diellit si «400 dhe 80.000 mijëra stadia», përkthimi i së cilës është i paqartë dhe nënkupton ose 4.080.000 {{ill|Stadia|en|Stadion (unit)|lt=stadia}} (755.000 km), ose 804.000.000 stadia (148 deri në 153 milionë kilometra, ose 0,99 deri në 1,02 AU); vlera e fundit është e saktë brenda pak për qind. Në shekullin I e.s., [[Ptolemeu]] e vlerësoi largësinë si 1.210 herë [[Rrezja e Tokës|rrezja e Tokës]], afërsisht {{Convert|7.71|e6km|AU}}.<ref>{{cite journal |last=Goldstein |first=B. R. |title=The Arabic Version of Ptolemy's Planetary Hypotheses |journal=Transactions of the American Philosophical Society |volume=57 |issue=4 |pages=9–12 |date=1967 |doi=10.2307/1006040 |jstor=1006040 |language=en}}</ref> Teoria se Dielli është qendra rreth së cilës rrotullohen planetët u propozua për herë të parë nga greku i lashtë [[Aristarku i Samosit]] në shekullin III p.e.s.,<ref>{{cite journal |last=Stahl |first=William Harris |date=1945 |title=The Greek Heliocentric Theory and Its Abandonment |jstor=283344 |journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association |volume=76 |pages=321–332 |doi=10.2307/283344 |issn=0065-9711 |language=en}}</ref> dhe më pas u përvetësua nga [[Seleuku i Seleukisë|Seleuku i Seleukisë]] (shih edhe [[Heliocentrizmi]]).<ref>{{cite book |last=Toomer |first=G. J. |chapter=Seleucus (5), of Seleuceia, astronomer |date=2016-03-07 |title=Oxford Research Encyclopedia of Classics |url=https://oxfordre.com/classics/view/10.1093/acrefore/9780199381135.001.0001/acrefore-9780199381135-e-5799 |access-date=2024-05-27 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/acrefore/9780199381135.013.5799 |isbn=978-0-19-938113-5 |language=en}}</ref> Në shekullin XVI, [[Nikola Koperniku]] e zhvilloi këtë pikëpamje në një model matematikor më të hollësishëm të një sistemi heliocentrik.<ref>{{cite book |last1=Fraknoi |first1=Andrew |last2=Morrison |first2=David |last3=Wolff |first3=Sidney |date=2022-03-09 |chapter=2.4 The Birth of Modern Astronomy |title=Astronomy 2e |publisher=OpenStax |chapter-url=https://openstax.org/books/astronomy-2e/pages/2-4-the-birth-of-modern-astronomy |access-date=2024-05-27 |archive-date=2025-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250209075201/https://openstax.org/books/astronomy-2e/pages/2-4-the-birth-of-modern-astronomy |url-status=live |language=en}}</ref> === Zhvillimi i kuptimit shkencor === [[File:Sun-bonatti.png|thumb|Sol, personifikimi i Diellit, nga një botim i vitit 1550 i ''Liber astronomiae'' i [[Guido Bonatti]]t|alt=Vizatim i një burri me kurorë në një qerre të tërhequr nga kuaj.]] Vëzhgimet e njollave diellore u regjistruan nga astronomët kinezë gjatë [[Dinastia Han|dinastisë Han]] (202&nbsp;p.e.s.{{Snd}}220&nbsp;e.s.), dhe të dhënat e këtyre vëzhgimeve u ruajtën për shekuj me radhë. Edhe [[Ibn Ruzhd]]i përshkroi njollat diellore në shekullin XII.<ref>{{Cite book |last=Ead |first=Hamed A. |title=Averroes As A Physician |publisher=University of Cairo |url=https://www.alchemywebsite.com/islam21.html |year=1998 |access-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260805234319/https://www.alchemywebsite.com/islam21.html |archive-date=2026-08-05 |url-status=live |language=en}}</ref> Shpikja e teleskopit në fillim të shekullit XVII mundësoi vëzhgime të hollësishme të njollave diellore nga {{ill|Thomas Harriot|en|Thomas Harriot}}, [[Galileo Galilei]] dhe astronomë të tjerë. Galileo parashtroi se njollat diellore ndodheshin në sipërfaqen e Diellit dhe nuk ishin objekte të vogla që kalonin mes Tokës dhe Diellit.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei (1564–1642) |url=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/galilei_galileo.shtml |publisher=BBC |access-date=2006-03-22 |archive-date=2018-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929134432/http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/galilei_galileo.shtml |url-status=live |language=en}}</ref> Kontributet e astronomisë islame mesjetare përfshijnë zbulimin e {{ill|Al-Battani|en|Al-Battani}}t se drejtimi i {{ill|Apogjeu|en|Apogee|lt=apogjeut}} të Diellit (vendi në orbitën e Diellit kundrejt yjeve të palëvizshëm ku ai duket se lëviz më ngadalë) po ndryshon.<ref>{{Cite book |title=A short History of scientific ideas to 1900 |first=C. |last=Singer |publisher=Oxford University Press |year=1959 |page=151 |language=en}}</ref> Sipas termave moderne heliocentrike, kjo shkaktohet nga lëvizja graduale e afelit të orbitës së <em>Tokës</em>. [[Ibn Junus]]i vëzhgoi më shumë se 10.000 pozicione të Diellit gjatë shumë vitesh, duke përdorur një {{ill|Astrolabi|en|Astrolabe}} të madh.<ref>{{Cite book |chapter=The Arabian Science |first=C. |last=Ronan |pages=201–244 |title=The Cambridge Illustrated History of the World's Science |publisher=Cambridge University Press |year=1983 |language=en}} te f. 213–214.</ref> Distanca e parë mjaft e saktë deri te Dielli u përcaktua më 1684 nga [[Giovanni Domenico Cassini]]. Duke qenë se matjet e drejtpërdrejta të paralaksit diellor ishin të vështira, ai zgjodhi të maste paralaksin e Marsit. Pasi dërgoi {{ill|Jean Richer|en|Jean Richer}}in në {{ill|Kajanë|en|Cayenne}}, pjesë e [[Guajana Franceze|Guajanës Franceze]], për të kryer matje njëkohësisht, Cassini përcaktoi në Paris paralaksin e [[Marsi|Marsit]], kur Marsi ishte më pranë Tokës më 1672. Duke përdorur distancën sipërfaqësore ndërmjet dy vendeve të vëzhgimit, Cassini llogariti distancën Tokë–Mars, pastaj përdori [[ligjet e Keplerit]] për të përcaktuar distancën Tokë–Diell. Vlera e tij, rreth 10% më e vogël se vlerat moderne, ishte shumë më e madhe se të gjitha vlerësimet e mëparshme.<ref>{{Cite book |last=Rossi |first=Elisabetta |url=http://www.fedoabooks.unina.it/public/presses/1/17_Rossi_1.pdf |title=Unveiling the Size of the Universe: The first Accurate Measurement of the Earth-Sun Distance by Giovanni Domenico Cassini |date=2024 |publisher=FedOA – Federico II University Press |doi=10.6093/978-88-6887-277-9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109042915/http://www.fedoabooks.unina.it/public/presses/1/17_Rossi_1.pdf |archive-date=2026-01-09 |url-status=live |language=en}}</ref> Nga një vëzhgim i {{ill|Kalimi i Venusit|en|Transit of Venus|lt=kalimit të Venusit}} më 1032, [[Ibn Sina]] arriti në përfundimin se Venusi ishte më afër Tokës sesa Dielli.<ref name="Goldstein">{{Cite journal |title=Theory and Observation in Medieval Astronomy |first=Bernard R. |last=Goldstein |journal=[[Isis (revistë)|Isis]] |volume=63 |issue=1 |date=March 1972 |pages=39–47 [44] |doi=10.1086/350839 |bibcode=1972Isis...63...39G |s2cid=120700705 |language=en}}</ref> Më 1677, {{ill|Edmond Halley|en|Edmond Halley}} vëzhgoi kalimin e Mërkurit përpara Diellit dhe kuptoi se vëzhgimet e {{ill|Paralaksi diellor|en|Solar parallax|lt=paralaksit diellor}} të një planeti (në mënyrë më ideale, duke përdorur kalimin e Venusit) mund të shfrytëzoheshin për të përcaktuar trigonometrikisht distancat ndërmjet Tokës, [[Venusi|Venusit]] dhe Diellit.<ref>{{Cite conference |last=Chapman |first=Allan |date=April 2005 |editor-last=Kurtz |editor-first=D. W. |title=Jeremiah Horrocks, William Crabtree, and the Lancashire observations of the transit of Venus of 1639 |conference=Transits of Venus: New Views of the Solar System and Galaxy, Proceedings of IAU Colloquium #196, held 7–11 June 2004 in Preston, U.K. |publisher=Cambridge University Press |publication-place=Cambridge |volume=2004 |pages=3–26 |bibcode=2005tvnv.conf....3C |doi=10.1017/S1743921305001225 |doi-access=free |journal=Proceedings of the International Astronomical Union |language=en}}</ref> Vëzhgimet e {{ill|Kalimi i Venusit i vitit 1769 i vëzhguar nga Tahiti|en|1769 transit of Venus observed from Tahiti|lt=kalimit të Venusit të vitit 1769}} bënë të mundur që astronomët të llogaritnin distancën mesatare Tokë–Diell si {{convert|93726900|mi|km}}, vetëm 0,8% më të madhe se vlera moderne.<ref>{{Cite journal |last=Teets |first=Donald |date=December 2003 |title=Transits of Venus and the Astronomical Unit |url=http://www.maa.org/sites/default/files/pdf/pubs/mm_dec03-Venus.pdf |journal=Mathematics Magazine |volume=76 |pages=335–348 |doi=10.1080/0025570X.2003.11953207 |jstor=3654879 |s2cid=54867823 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203080207/https://www.maa.org/sites/default/files/pdf/pubs/mm_dec03-Venus.pdf |archive-date=2022-02-03 |access-date=2022-04-03 |number=5 |language=en}}</ref> [[File:BBSO full-disk H-alpha 2002-07-26 153931 color.png|thumb|left|Dielli i parë në dritën alfa të hidrogjenit|alt=Fotografi e Diellit]] Në vitin 1666, [[Isak Njutoni]] vëzhgoi dritën e Diellit me anë të një [[Prizmi (optikë)|prizmi]] dhe tregoi se ajo përbëhet nga drita me shumë ngjyra.<ref>{{Cite news |title=Sir Isaac Newton (1643–1727) |publisher=BBC Teach |url=https://www.bbc.co.uk/teach/articles/zh8792p |access-date=2006-03-22 |archive-date=2015-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150310093436/http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/newton_isaac.shtml |url-status=live |language=en}}</ref> Në vitin 1800, {{ill|William Herschel|en|William Herschel|lt=Uilliam Herçel (William Herschel)}} zbuloi rrezatimin [[Rrezet infra të kuqe|infra të kuq]] përtej pjesës së kuqe të spektrit diellor.<ref>{{Cite web |title=Herschel Discovers Infrared Light |url=http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/cosmic_classroom/classroom_activities/herschel_bio.html |publisher=Cool Cosmos |access-date=2006-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225094516/http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/cosmic_classroom/classroom_activities/herschel_bio.html |archive-date=2012-02-25 |language=en}}</ref> Gjatë shekullit XIX përparuan studimet spektroskopike të Diellit; [[Joseph von Fraunhofer]] regjistroi mbi 600 [[Linjat e përthithjes|vija përthithjeje]] në spektër, ndër të cilat më të fortat njihen ende shpesh si ''{{ill|Vijat e Fraunhoferit|en|Fraunhofer lines}}''. Shekulli XX solli disa sisteme të specializuara për vëzhgimin e Diellit, veçanërisht në gjatësi vale të ndryshme të brezit të ngushtë, si ato që përdornin filtra për kalciumin H (396,9&nbsp;nm), kalciumin K (393,37&nbsp;nm) dhe [[Alfa e hidrogjenit|alfan e hidrogjenit]] (656,46&nbsp;nm).<ref>{{Cite book |chapter=Instruments for observing the Corona |first=Gudrun |last=Wolfschmidt |title=Instruments of Science, An Historical Encyclopedia |year=1998 |pages=147–148 |isbn=978-0-8153-1561-2 |publisher=Science Museum, London, and National Museum of American History, Smithsonian Institution |editor1-first=Deborah Jean |editor1-last=Warner |editor2-first=Robert |editor2-last=Bud |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1AsFdUxOwu8C&pg=PA148 |language=en}}</ref> Gjatë studimeve të hershme të [[Spektri optik|spektrit optik]] të fotosferës, u gjetën disa vija përthithjeje që nuk përputheshin me asnjë [[Lista e elementeve kimikë|element kimik]] të njohur atëherë në Tokë. Në vitin 1868, {{ill|Norman Lockyer|en|Norman Lockyer|lt=Norman Lokjeri (Norman Lockyer)}} hodhi hipotezën se këto vija përthithjeje shkaktoheshin nga një element i ri, të cilin e quajti ''helium'', sipas [[Helio|Heliosit]], perëndisë greke të Diellit. Njëzet e pesë vjet më vonë, heliumi u izolua në Tokë.<ref name="Lockyer">{{Cite web |last=Parnel |first=C. |title=Discovery of Helium |url=http://www-solar.mcs.st-andrews.ac.uk/~clare/Lockyer/helium.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107043457/http://www-solar.mcs.st-andrews.ac.uk/~clare/Lockyer/helium.html |archive-date=2015-11-07 |access-date=2006-03-22 |publisher=University of St Andrews |language=en}}</ref> Në fillim të epokës moderne shkencore, burimi i energjisë së Diellit ishte një enigmë e madhe. {{ill|Lord Kelvin|en|Lord Kelvin|lt=Lord Kelvini (Lord Kelvin)}} sugjeroi se Dielli ishte një trup i lëngshëm që ftohej gradualisht dhe rrezatonte një rezervë të brendshme nxehtësie.<ref name="kelvin">{{Cite journal |last=Thomson |first=W. |title=On the Age of the Sun's Heat |url=http://zapatopi.net/kelvin/papers/on_the_age_of_the_suns_heat.html |journal=Macmillan's Magazine |date=1862 |volume=5 |pages=388–393 |access-date=2006-08-25 |archive-date=2006-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925190954/http://zapatopi.net/kelvin/papers/on_the_age_of_the_suns_heat.html |url-status=live |language=en}}</ref> Kelvini dhe {{ill|Hermann von Helmholtz|en|Hermann von Helmholtz|lt=Hermann fon Helmolci (Hermann von Helmholtz)}} propozuan një mekanizëm [[Tkurrja gravitacionale|tkurrjeje gravitacionale]] për të shpjeguar prodhimin e energjisë, por vlerësimi i moshës që dilte prej tij ishte vetëm 20&nbsp;milionë vjet, shumë më pak se periudha prej të paktën 300&nbsp;milionë vjetësh që sugjeronin disa zbulime gjeologjike të asaj kohe.<ref name="kelvin" /><ref>{{Cite journal |year=2000 |title=Kelvin's age of the Earth paradox revisited |journal=Journal of Geophysical Research |volume=105 |issue=B6 |pages=13155–13158 |bibcode=2000JGR...10513155S |doi=10.1029/2000JB900028 |last1=Stacey |first1=Frank D. |doi-access=free |language=en}}</ref> Në vitin 1890, Lokjeri propozoi hipotezën meteoritike për formimin dhe evolucionin e Diellit.<ref>{{Cite journal |last=Lockyer |first=J. N. |title=The meteoritic hypothesis; a statement of the results of a spectroscopic inquiry into the origin of cosmical systems |journal=London and New York |year=1890 |bibcode=1890mhsr.book.....L |language=en}}</ref> Vetëm në vitin 1904 u paraqit një zgjidhje e dokumentuar. [[Ernest Rutherford]] sugjeroi se prodhimi i energjisë së Diellit mund të mbahej nga një burim i brendshëm nxehtësie dhe propozoi [[Dezintegrimi radioaktiv|zbërthimin radioaktiv]] si burim të saj.<ref>{{Cite web |last=Darden |first=L. |title=The Nature of Scientific Inquiry |url=http://www.philosophy.umd.edu/Faculty/LDarden/sciinq/ |year=1998 |access-date=2006-08-25 |archive-date=2012-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120817040843/http://www.philosophy.umd.edu/Faculty/LDarden/sciinq/ |url-status=live |language=en}}</ref> [[Albert Ajnshtajni]] dha të dhënën thelbësore për burimin e prodhimit të energjisë së Diellit me marrëdhënien e tij të [[Ekuivalenca masë–energji|ekuivalencës masë–energji]], {{nowrap|''E'' {{=}} ''mc''²}}.<ref>{{Cite book |last=Hawking |first=S. W. |author-link=Stephen Hawking |date=2001 |title=The Universe in a Nutshell |publisher=Bantam |isbn=978-0-553-80202-3 |page=12 |url=https://books.google.com/books?id=0CO2iwfzRJkC&pg=PA12 |language=en}}</ref> Në vitin 1920, sir {{ill|Arthur Eddington|en|Arthur Eddington|lt=Artur Eddingtoni (Arthur Eddington)}} propozoi se trysnitë dhe temperaturat në bërthamën e Diellit mund të shkaktonin një reaksion të [[Shkrirja bërthamore|shkrirjes bërthamore]], që bashkonte hidrogjenin (protonet) në bërthama heliumi, duke prodhuar energji nga ndryshimi neto i masës.<ref>{{Cite web |title=Studying the stars, testing relativity: Sir Arthur Eddington |url=http://www.esa.int/esaSC/SEMDYPXO4HD_index_0.html |website=Space Science |publisher=[[Agjencia Hapësinore Evropiane]] |date=2005 |access-date=2007-08-01 |archive-date=2012-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020174459/http://www.esa.int/esaSC/SEMDYPXO4HD_index_0.html |url-status=live |language=en}}</ref> Mbizotërimi i hidrogjenit në Diell u vërtetua në vitin 1925 nga {{ill|Cecilia Payne|en|Cecilia Payne|lt=Sesilia Pejn (Cecilia Payne)}}, duke përdorur teorinë e jonizimit të zhvilluar nga {{ill|Meghnad Saha|en|Meghnad Saha}}. Koncepti teorik i shkrirjes u zhvillua në vitet 1930 nga astrofizikanët {{ill|Subrahmanyan Chandrasekhar|en|Subrahmanyan Chandrasekhar|lt=Subrahmanyan Çandrasekhari (Subrahmanyan Chandrasekhar)}} dhe {{ill|Hans Bethe|en|Hans Bethe}}. Bethe llogariti hollësitë e dy reaksioneve kryesore bërthamore që prodhojnë energjinë dhe fuqizojnë Diellin.<ref name="Bethe">{{Cite journal |last1=Bethe |first1=H. |title=On the Formation of Deuterons by Proton Combination |journal=Physical Review |volume=54 |issue=10 |page=862 |date=1938 |doi=10.1103/PhysRev.54.862.2 |last2=Critchfield |first2=C. |bibcode=1938PhRv...54Q.862B |language=en}}</ref><ref name="Bethe2">{{Cite journal |last=Bethe |first=H. |title=Energy Production in Stars |journal=Physical Review |volume=55 |issue=1 |pages=434–456 |date=1939 |doi=10.1103/PhysRev.55.434 |pmid=17835673 |bibcode=1939PhRv...55..434B |s2cid=36146598 |doi-access=free |language=en}}</ref> Në vitin 1957, {{ill|Margaret Burbidge|en|Margaret Burbidge|lt=Margarët Barbixh (Margaret Burbidge)}}, {{ill|Geoffrey Burbidge|en|Geoffrey Burbidge|lt=Xhefri Barbixh (Geoffrey Burbidge)}}, {{ill|William Alfred Fowler|en|William Alfred Fowler|lt=Uilliam Alfrid Fauler (William Alfred Fowler)}} dhe {{ill|Fred Hoyle|en|Fred Hoyle|lt=Fred Hojli (Fred Hoyle)}} treguan se shumica e elementeve në univers janë [[Nukleosinteza|sintetizuar]] nga reaksionet bërthamore brenda yjeve, disa prej të cilëve janë si Dielli.<ref>{{Cite journal |first1=E. M. |last1=Burbidge |first2=G. R. |last2=Burbidge |first3=W. A. |last3=Fowler |first4=F. |last4=Hoyle |title=Synthesis of the Elements in Stars |journal=Reviews of Modern Physics |volume=29 |issue=4 |pages=547–650 |year=1957 |doi=10.1103/RevModPhys.29.547 |bibcode=1957RvMP...29..547B |url=https://authors.library.caltech.edu/45747/1/BURrmp57.pdf |doi-access=free |access-date=2020-04-12 |archive-date=2018-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723054833/https://authors.library.caltech.edu/45747/1/BURrmp57.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> === Misionet hapësinore diellore === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Observatori diellor|en|Solar observatory}} dhe {{ill|Lista e misioneve të heliofizikës|en|List of heliophysics missions}}}} [[File:Pioneer-6-9.jpg|thumb|{{ill|Pioneer 6, 7, 8 dhe 9|en|Pioneer 6, 7, 8, and 9|lt=''Pioneer 6'', ''7'', ''8'' dhe ''9''}}]] Satelitët e parë të projektuar për vëzhgimin afatgjatë të Diellit nga hapësira ndërplanetare ishin {{ill|Pioneer 6, 7, 8 dhe 9|en|Pioneer 6, 7, 8, and 9|lt=''Pioneer 6'', ''7'', ''8'' dhe ''9''}}, të lëshuar nga NASA midis viteve 1959 dhe 1968. Këto sonda rrotulloheshin rreth Diellit në një largësi të ngjashme me atë të Tokës dhe kryen matjet e para të hollësishme të erës diellore dhe fushës magnetike diellore. ''Pioneer 9'' funksionoi për një kohë veçanërisht të gjatë, duke transmetuar të dhëna deri në maj 1983.<ref>{{cite web |last=Wade |first=M. |title=Pioneer 6-7-8-9-E |url=http://www.astronautix.com/craft/pio6789e.htm |date=2008 |publisher=Encyclopedia Astronautica |access-date=22 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060422075141/http://www.astronautix.com/craft/pio6789e.htm |archive-date=22 April 2006 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Solar System Exploration: Missions: By Target: Our Solar System: Past: Pioneer 9 |url=http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=Pioneer_09 |publisher=[[NASA]] |access-date=30 October 2010 |quote=NASA maintained contact with Pioneer 9 until May 1983 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402205810/http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=Pioneer_09 |archive-date=2 April 2012 |language=en}}</ref> Në vitet 1970, dy anije kozmike {{ill|Helios (sondë)|en|Helios (spacecraft)|lt=''Helios''}} dhe montimi teleskopik Apollo në Skylab u dhanë shkencëtarëve të dhëna të reja të rëndësishme për erën diellore dhe koronën diellore. Sondat ''Helios 1'' dhe ''2'' ishin bashkëpunim amerikano-gjerman për studimin e erës diellore nga një orbitë që, në perihel, e çonte anijen kozmike brenda orbitës së Mërkurit.<ref name=Burlaga2001 /> Stacioni hapësinor Skylab, i lëshuar nga NASA më 1973, përfshinte një modul vëzhgimi diellor të quajtur Montimi Teleskopik Apollo, i cili përdorej nga astronautët që qëndronin në stacion.<ref name=Dwivedi2006 /> Skylab kreu vëzhgimet e para të rajonit kalimtar diellor me rezolucion kohor dhe të emetimeve ultravjollcë nga korona diellore.<ref name=Dwivedi2006 /> Zbulimet përfshinë vëzhgimet e para të nxjerrjeve të masës koronale, të quajtura atëherë «tranziente koronale», si dhe të {{ill|Vrimat koronale|en|Coronal hole|lt=vrimave koronale}}, që sot dihet se lidhen ngushtë me erën diellore.<ref name=Burlaga2001>{{Cite journal |last=Burlaga |first=L. F. |title=Magnetic Fields and plasmas in the inner heliosphere: Helios results |year=2001 |journal=Planetary and Space Science |volume=49 |issue=14–15 |pages=1619–1627 |doi=10.1016/S0032-0633(01)00098-8 |bibcode=2001P&SS...49.1619B |url=https://zenodo.org/record/1259695 |access-date=25 August 2019 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713051926/https://web.archive.org/record/1259695 |url-status=live |language=en}}</ref> [[File:Smm.jpg|thumb|left|Vizatim i një sonde të {{ill|Misionit të Maksimumit Diellor|en|Solar Maximum Mission}}|alt=Shihni mbishkrimin]] Më 1980, NASA lëshoi sondat e Misionit të Maksimumit Diellor. Kjo anije kozmike ishte projektuar për të vëzhguar rrezet gama, [[Rrezet rentgen|rrezet rentgen]] dhe rrezatimin [[Rrezet ultravjollcë|ultravjollcë]] nga shpërthimet diellore gjatë një periudhe me aktivitet dhe ndriçim të lartë diellor. Megjithatë, vetëm disa muaj pas lëshimit, një defekt elektronik bëri që sonda të kalonte në gjendje gatishmërie, ku qëndroi joaktive për tre vjet. Më 1984, misioni {{ill|STS-41-C|en|STS-41-C}} i anijes kozmike [[Anija kozmike Challenger|''Challenger'']] e rikuperoi satelitin dhe ia riparoi pajisjet elektronike, përpara se ta lëshonte sërish në orbitë. Më pas, Misioni i Maksimumit Diellor mori mijëra pamje të koronës diellore, përpara se të hynte sërish në atmosferën e Tokës në qershor 1989.<ref>{{cite web |last=Burkepile |first=C. J. |title=Solar Maximum Mission Overview |url=http://web.hao.ucar.edu/public/research/svosa/smm/smm_mission.html |date=1998 |access-date=22 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060405183758/http://web.hao.ucar.edu/public/research/svosa/smm/smm_mission.html |archive-date=5 April 2006 |language=en}}</ref> E lëshuar më 1991, sonda japoneze {{ill|Yohkoh|en|Yohkoh}} («Rrezja e Diellit») vëzhgoi shpërthimet diellore në gjatësi vale të rrezeve rentgen. Të dhënat e misionit u mundësuan shkencëtarëve të identifikonin disa lloje të ndryshme shpërthimesh dhe treguan se korona larg rajoneve me aktivitet kulmor ishte shumë më dinamike dhe aktive nga sa mendohej më parë. Yohkoh vëzhgoi një cikël të plotë diellor, por kaloi në gjendje gatishmërie kur një eklips unazor më 2001 bëri që të humbiste orientimin ndaj Diellit. Ajo u shkatërrua gjatë rihyrjes në atmosferë më 2005.<ref>{{cite press release |title=Result of Re-entry of the Solar X-ray Observatory "Yohkoh" (SOLAR-A) to the Earth's Atmosphere |url=http://www.jaxa.jp/press/2005/09/20050913_yohkoh_e.html |publisher=Japan Aerospace Exploration Agency |date=13 September 2005 |access-date=22 March 2006 |archive-date=10 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810150641/http://www.jaxa.jp/press/2005/09/20050913_yohkoh_e.html |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810150641/http://www.jaxa.jp/press/2005/09/20050913_yohkoh_e.html |archivedate=10 gusht 2013}}</ref> {{ill|Observatori Diellor dhe Heliosferik|en|Solar and Heliospheric Observatory}}, i ndërtuar së bashku nga [[Agjencia Hapësinore Evropiane]] dhe NASA, u lëshua më 2 dhjetor 1995.<ref name=Dwivedi2006 /> Fillimisht ishte menduar të kryente një mision dyvjeçar,<ref>{{cite web |url=https://www.universetoday.com/138664/22-years-of-the-sun-from-soho/ |title=22 Years of the Sun from SOHO |website=Universe Today |access-date=31 May 2024 |date=26 February 2018 |first=Evan |last=Gough |archive-date=31 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531234534/https://www.universetoday.com/138664/22-years-of-the-sun-from-soho/ |url-status=live |language=en}}</ref> SOHO vazhdon të jetë në funksion edhe në vitin 2024.<ref>{{cite web |url=https://www.universetoday.com/166353/someone-just-found-sohos-5000th-comet/ |title=Someone Just Found SOHO's 5,000th Comet |first=Nancy |last=Atkinson |date=28 March 2024 |access-date=31 May 2024 |website=Universe Today |archive-date=31 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531234533/https://www.universetoday.com/166353/someone-just-found-sohos-5000th-comet/ |url-status=live |language=en}}</ref> I vendosur në pikën e Lagranzhit midis Tokës dhe Diellit, ku tërheqja gravitacionale e të dy trupave është e barabartë, SOHO ka ofruar një pamje të vazhdueshme të Diellit në shumë gjatësi vale që prej lëshimit të tij.<ref name=Dwivedi2006 /> Përveç vëzhgimit të drejtpërdrejtë të Diellit, SOHO ka mundësuar zbulimin e një numri të madh [[Kometa|kometash]], kryesisht të {{ill|Kometat që kalojnë pranë Diellit|en|Sungrazing comet|lt=kometave që kalojnë pranë Diellit}} shumë të vogla, të cilat digjen ndërsa kalojnë pranë tij.<ref>{{cite web |title=Sungrazing Comets |url=https://sungrazer.nrl.navy.mil/ |publisher=LASCO (US Naval Research Laboratory) |date=13 March 2015 |access-date=19 March 2009 |archive-date=25 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525060147/http://sungrazer.nrl.navy.mil/ |url-status=live |language=en}}</ref> [[File:The Ulysses spacecraft undergoes testing at the vacuum spin-balancing facility in ESTEC.jpg|thumb|Anija kozmike {{ill|Ulysses (sondë)|en|Ulysses (spacecraft)|lt=''Ulysses''}} gjatë provave në impiantin e balancimit rrotullues në vakum|alt=Fotografi e anijes kozmike Ulysses]] Të gjithë këta satelitë e kanë vëzhguar Diellin nga rrafshi ekliptik dhe, për këtë arsye, kanë studiuar në hollësi vetëm rajonet e tij ekuatoriale. Sonda {{ill|Ulysses (sondë)|en|Ulysses (spacecraft)|lt=''Ulysses''}} u lëshua më 1990 për të studiuar rajonet polare të Diellit. Fillimisht ajo udhëtoi drejt Jupiterit, për të përdorur efektin e «llastikut gravitacional» dhe për të hyrë në një orbitë që do ta çonte shumë lart mbi rrafshin ekliptik. Pasi ''Ulysses'' hyri në orbitën e planifikuar, ajo filloi të vëzhgonte erën diellore dhe fuqinë e fushës magnetike në gjerësi të larta diellore. Ajo zbuloi se era diellore nga këto gjerësi lëvizte me rreth 750&nbsp;km/s, më ngadalë nga sa pritej, dhe se prej tyre përhapeshin valë të mëdha magnetike që shpërndanin rrezet kozmike galaktike.<ref>{{cite web |author=JPL/CALTECH |title=Ulysses: Primary Mission Results |url=http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/mission_primary.html |publisher=NASA |year=2005 |access-date=22 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060106150819/http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/mission_primary.html |archive-date=6 January 2006 |language=en}}</ref> Bollëku i elementeve në fotosferë njihet mirë falë studimeve spektroskopike astronomike, por përbërja e brendësisë së Diellit kuptohet shumë më pak. Misioni ''{{ill|Genesis|en|Genesis (spacecraft)}}'', i projektuar për të marrë mostra të erës diellore dhe për t’i kthyer në Tokë, synonte t’u mundësonte astronomëve të matnin drejtpërdrejt përbërjen e materialit diellor.<ref>{{Cite journal |last1=Calaway |first1=M. J. |title=Genesis capturing the Sun: Solar wind irradiation at Lagrange 1 |journal=Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B |volume=267 |issue=7 |pages=1101–1108 |date=2009 |doi=10.1016/j.nimb.2009.01.132 |last2=Stansbery |first2=Eileen K. |last3=Keller |first3=Lindsay P. |bibcode=2009NIMPB.267.1101C |url=https://zenodo.org/record/1259269 |access-date=13 July 2019 |archive-date=11 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511052700/https://zenodo.org/record/1259269 |url-status=live |language=en}}</ref> == Aspekte fetare == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Hyjnia diellore|en|Solar deity}}}} Hyjnitë diellore luajnë rol të rëndësishëm në shumë fe dhe mitologji.<ref name="APLLondon">{{Cite book |last1=Coleman |first1=J. A. |last2=Davidson |first2=George |title=The Dictionary of Mythology: An A–Z of Themes, Legends, and Heroes |year=2015 |publisher=Arcturus |location=London |isbn=978-1-78404-478-7 |page=316 |language=en}}</ref> [[Adhurimi i Diellit]] ishte qendror për qytetërime si ai i [[Egjipti i Lashtë|egjiptianëve të lashtë]], inkasit e Amerikës së Jugut dhe aztekët e asaj që sot është Meksika. Në [[Hinduizmi|hinduizëm]], Dielli ende konsiderohet hyjni dhe njihet si [[Surja|Surja]] ({{Lang|sa|सूर्य}}). Shumë monumente të lashta u ndërtuan duke marrë parasysh dukuritë diellore; për shembull, [[megaliti|megalitet]] prej guri shënojnë solsticin e verës ose të dimrit (për shembull, në {{ill|Nabta Playa|en|Nabta Playa}}, Egjipt; {{ill|Mnajdra|en|Mnajdra}}, Maltë; dhe [[Stonehenge]], Angli); {{ill|Newgrange|en|Newgrange}}, një tumë parahistorike e ndërtuar nga njerëzit në Irlandë, u projektua për të përcaktuar solsticin e dimrit; piramida e {{ill|El Castillo, Chichen Itza|en|El Castillo, Chichen Itza|lt=El Castillos}} në {{ill|Chichén Itzá|en|Chichén Itzá}}, Meksikë, është projektuar që të krijojë hije në formën e gjarpërinjve që ngjiten në [[piramida|piramidë]] gjatë ekuinokseve të pranverës dhe vjeshtës.<ref>{{Cite journal |journal=Arqueología Mexicana |title=El Sol en Chichén Itza y Dzibilchaltún. La Supuesta Importancia de los Equinoccios en Mesoamérica |language=es |first1=Ivan |last1=Šprajc |first2=Pedro Francisco Sanchéz |last2=Nava |date=21 March 2018 |number=149 |pages=26–31 |volume=XXV |url=https://arqueologiamexicana.mx/mexico-antiguo/el-sol-en-chichen-itza-y-dzibilchaltun-la-supuesta-importancia-de-los-equinoccios-en |archive-date=22 February 2025 |access-date=27 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222155431/https://arqueologiamexicana.mx/mexico-antiguo/el-sol-en-chichen-itza-y-dzibilchaltun-la-supuesta-importancia-de-los-equinoccios-en |url-status=live}}</ref> Sumerët e lashtë besonin se Dielli ishte {{ill|Utu|en|Utu}},<ref name="BlackGreen1992">{{Cite book |last1=Black |first1=Jeremy |first2=Anthony |last2=Green |title=Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary |url=https://books.google.com/books?id=05LXAAAAMAAJ&q=Inana |publisher=The British Museum Press |year=1992 |isbn=978-0-7141-1705-8 |pages=182–184 |access-date=22 August 2020 |language=en}}</ref><ref name="Nemet1998">{{Citation |last=Nemet-Nejat |first=Karen Rhea |year=1998 |title=Daily Life in Ancient Mesopotamia |publisher=Greenwood |isbn=978-0-313-29497-6 |page=[https://archive.org/details/dailylifeinancie00neme/page/203 203] |url=https://archive.org/details/dailylifeinancie00neme/page/203 |language=en}}</ref> hyjni e drejtësisë dhe një hyjni ndihmëse.<ref name="BlackGreen1992"/> Më vonë, Utu u identifikua me hyjninë semite lindore {{ill|Shamash|en|Shamash}}.<ref name="BlackGreen1992"/><ref name="Nemet1998"/> [[File:Maler der Grabkammer der Nefertari 001.jpg|thumb|Ra në [[Varri i Nefertarit|varrin e Nefertarit]], shekulli XIII p.e.s.|alt=Një pikturë e Ra-së dhe Nefertarit]] Të paktën që nga Dinastia e Katërt e Egjiptit të Lashtë, Dielli adhurohej si hyjnia [[Ra|Ra]], i paraqitur si një hyjni me kokë skifteri, mbi të cilën qëndronte disku diellor. Gjatë periudhës së Mbretërisë së Re të Egjiptit, Dielli u identifikua me brumbullin e plehut. Në trajtën e diskut diellor {{ill|Ateni|en|Ateni|lt=Aten}}, Dielli pati një ringjallje të shkurtër gjatë periudhës së Amarnës, kur u bë hyjnia kryesore, në mos e vetmja, për faraonin [[Akhenatën|Akhenaten]].<ref>{{Cite book |last1=Teeter |first1=Emily |title=Religion and Ritual in Ancient Egypt |year=2011 |publisher=Cambridge University Press |location=New York |isbn=978-0-521-84855-8 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Frankfort |first1=Henri |title=Ancient Egyptian Religion: an Interpretation |year=2011 |publisher=Dover |isbn=978-0-486-41138-5 |language=en}}</ref> Egjiptianët e paraqitnin Ra-në duke përshkuar qiellin me një barkë diellore, i shoqëruar nga hyjni më të vogla. Për grekët, ai ishte Heliosi, i transportuar nga një karrocë e tërhequr prej kuajsh të zjarrtë. Që nga sundimi i [[Elagabali|Elagabalit]] në Perandorinë e vonë Romake, ditëlindja e Diellit festohej si festë e {{ill|Sol Invictus|en|Sol Invictus|lt=Sol Invictusit}} (fjalë për fjalë, «Dielli i Pamposhtur»), pak pas solsticit të dimrit. Nga Toka, Dielli duket sikur rrotullohet një herë në vit përgjatë [[ekliptika|ekliptikës]] përmes [[zodiaku|zodiakut]], ndaj astronomët grekë e klasifikuan si një nga shtatë [[planetët klasikë|planetët]] (nga greqishtja ''planetes'', «endacak»); emërtimi i ditëve të javës sipas shtatë planetëve daton që nga periudha romake.<ref name="oed">{{Cite encyclopedia |last=Cresswell |first=Julia |encyclopedia=The Oxford Dictionary of Word Origins |title=planet |publisher=Oxford University Press |date=2021 |isbn=978-0-19-886875-0 |doi=10.1093/acref/9780198868750.001.0001 |language=en}}</ref><ref name="almagest">{{Cite journal |first=Bernard R. |last=Goldstein |title=Saving the phenomena: the background to Ptolemy's planetary theory |journal=Journal for the History of Astronomy |volume=28 |issue=1 |year=1997 |pages=1–12 |bibcode=1997JHA....28....1G |doi=10.1177/002182869702800101 |s2cid=118875902 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Ptolemy's Almagest |author=Ptolemy |last2=Toomer |first2=G. J. |publisher=Princeton University Press |year=1998 |isbn=978-0-691-00260-6 |language=en}}</ref> Në fenë proto-indo-evropiane, Dielli personifikohej si perëndesha {{Lang|ine-x-proto|[[Hyjnia diellore|Seh₂ul]]}}.<ref>{{Cite encyclopedia |year=1997 |title=Encyclopedia of Indo-European Culture |editor1-last=Mallory |editor1-first=James P. |editor1-link=J. P. Mallory |editor2-last=Adams |editor2-first=Douglas Q. |editor2-link=Douglas Q. Adams |place=London |publisher=Routledge |id=(EIEC) |url=https://books.google.com/books?id=tzU3RIV2BWIC&q=Sun+goddess |isbn=978-1-884964-98-5 |access-date=20 October 2017 |language=en}}</ref><ref name="MALLORY129">{{Cite book |last=Mallory |first=J. P. |year=1989 |title=In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology and Myth |url=https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma |page=[https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma/page/129 129] |publisher=Thames & Hudson |isbn=978-0-500-27616-7 |language=en}}</ref> Pasardhësit e kësaj perëndeshe në gjuhët indo-evropiane përfshijnë {{ill|Sól|en|Sól (sun)}} e nordishtes së vjetër ({{Lang|non-Latn|{{ill|Sól|en|Sól (sun)}}}}), [[Gjuha sanskrite|sanskritishten]] ({{Lang|sa-Latn|[[Surja|Surya]]}}), {{ill|Sulis|en|Sulis}} në gjuhën galike ({{Lang|xtg-Latn|{{ill|Sulis|en|Sulis}}}}), [[Gjuha lituaneze|lituanishten]] ({{Lang|lt|{{ill|Saulė|en|Saulė}}}}) dhe [[Gjuhët sllave|gjuhët sllave]] ({{Lang|sla-Latn|Solntse}}).<ref name="MALLORY129"/> Në [[Feja e lashtë greke|fenë e lashtë greke]], hyjnia diellore ishte perëndia mashkull Helios,<ref>{{Cite web |title=Hesiod, ''Theogony'' line 371 |work=Perseus Digital Library |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0130%3Acard%3D371 |access-date=28 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915222218/https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0130:card%3D371 |date=15 September 2021 |archive-date=15 September 2021 |language=en}}</ref> i cili më vonë u sinkretizua me [[Apoloni|Apolonin]].<ref>{{Cite book |last=Burkert |first=Walter |author-link=Walter Burkert |year=1985 |title=Greek Religion |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge |isbn=978-0-674-36281-9 |page=120 |language=en}}</ref> Në Romën e lashtë, [[E diela|e diela]] ishte dita e hyjnisë së Diellit. Në paganizëm, Dielli ishte burim jete. Ai ishte në qendër të një kulti popullor mes romakëve, të cilët ngriheshin në agim për të pritur rrezet e para të diellit teksa luteshin. Kremtimi i [[Solstici i dimrit|solsticit të dimrit]] (që ndikoi në Krishtlindje) ishte pjesë e kultit romak të Sol Invictusit. Të krishterët e përvetësuan si ditë të [[Shabati|Shabatit]]. Simboli i dritës ishte një element pagan i përvetësuar nga të krishterët, ndoshta më i rëndësishmi që nuk buronte nga traditat judaike. Kishat e krishtera ndërtoheshin në mënyrë që besimtarët të ktheheshin nga lindja e diellit.<ref>{{Cite book |first=Owen |last=Chadwick |title=A History of Christianity |url=https://books.google.com/books?id=qugouOh3KjMC&pg=PA22 |year=1998 |publisher=St. Martin's |page=22 |isbn=978-0-312-18723-1 |access-date=15 November 2015 |language=en}}</ref> Në [[Bibla|Bibël]], [[Libri i Malakisë|Libri i Malakisë]] përmend «Diellin e Drejtësisë», të cilin disa të krishterë e kanë interpretuar si referencë ndaj [[Mesia|Mesisë]] ([[Krishti|Krishtit]]).<ref>{{Cite book |last=Spargo |first=Emma Jane Marie |title=The Category of the Aesthetic in the Philosophy of Saint Bonaventure |url=https://books.google.com/books?id=SUkWAAAAMAAJ&q=sol+iustitiae+malachiae+IV+2&pg=PA86 |page=86 |year=1953 |publisher=The Franciscan Institute |location=St. Bonaventure, New York; E. Nauwelaerts, Louvain, Belgium; F. Schöningh, Paderborn, Germany |language=en}}</ref> {{ill|Tonatiuh|en|Tonatiuh}}, hyjnia azteke e Diellit, lidhej ngushtë me [[flijimi njerëzor|flijimin njerëzor]].<ref name="Townsend1979">{{Cite book |title=State and Cosmos in the Art of Tenochtitlan |url=https://archive.org/details/statecosmosinart00town |access-date=28 May 2024 |last=Townsend |first=Richard |publisher=Dumbarton Oaks |year=1979 |location=Washington, D.C. |page=[https://archive.org/details/statecosmosinart00town/page/66 66] |language=en}}</ref> Perëndesha e Diellit {{ill|Amaterasu|en|Amaterasu}} është hyjnia më e rëndësishme në fenë [[Shinto]],<ref name="Roberts 110">{{Cite book |last=Roberts |first=Jeremy |title=Japanese Mythology A To Z |location=New York |publisher=Chelsea House Publishers |year=2010 |edition=2nd |isbn=978-1-60413-435-3 |pages=4–5 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Wheeler |first=Post |title=The Sacred Scriptures of the Japanese |location=New York |publisher=Henry Schuman |pages=393–395 |year=1952 |language=en}}</ref> dhe besohet se është paraardhësja e të gjithë perandorëve japonezë.<ref name="Roberts 110"/> == Shiko edhe == {{Div col|colwidth=30em}} * {{ill|Eksploruesi i avancuar i përbërjes|en|Advanced Composition Explorer}} * {{ill|Analema|en|Analemma}} * {{ill|Pika antisolare|en|Antisolar point}} * {{ill|Paradoksi i Diellit të ri të zbehtë|en|Faint young Sun paradox}} * {{ill|Lista e yjeve më të shndritshëm|en|List of brightest stars}} * {{ill|Lista e yjeve më të afërt|en|List of nearest stars}} * {{ill|Dielli i mesnatës|en|Midnight sun}} * {{ill|Dielli në astrologji|en|Planets in astrology}} * {{ill|Teleskopi diellor|en|Solar telescope}} * {{ill|Rruga e Diellit|en|Sun path}} * {{ill|Dita Diell-Tokë|en|Sun-Earth Day}} * {{ill|Dielli në letërsi artistike|en|Sun in fiction}} * {{ill|Kronologjia e së ardhmes së largët|en|Timeline of the far future}} {{Div col end}} == Shënime == {{Reflist|group=note}} {{Listë shënimesh | notes = {{Efn | name = heavy elements | Në [[Astronomia|shkencat astronomike]], termi ''elemente të rënda'' (ose ''metale'') u referohet të gjitha elementeve kimike, përveç hidrogjenit dhe heliumit. }} {{Efn | name = particle density | Atmosfera e Tokës pranë nivelit të detit ka një dendësi grimcash prej rreth 2{{E|25}}&nbsp;m⁻³. }} {{Efn | name=rotation | Kundërorar është gjithashtu drejtimi i rrotullimit orbital rreth Diellit për objektet e Sistemit Diellor dhe drejtimi i rrotullimit rreth boshtit për shumicën e objekteve. }} }} == Referime == {{Reflist}} == Lexim i mëtejshëm == * {{cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=rspEEVTcmIAC |title=Chasing the sun: the epic story of the star that gives us life |publisher=Random House |year=2010 |isbn=978-1-4000-6875-3 |location=New York, NY |language=en}} * {{cite encyclopedia |title=Solar activity |encyclopedia=Scholarpedia |url=http://www.scholarpedia.org/article/Solar_activity |last=Hudson |first=Hugh |date=2008 |volume=3 |issue=3 |page=3967 |bibcode=2008SchpJ...3.3967H |doi=10.4249/scholarpedia.3967 |issn=1941-6016 |doi-access=free |access-date=2015-09-27 |archive-date=2015-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003000052/http://www.scholarpedia.org/article/Solar_activity |url-status=live |language=en}} * {{cite journal |last=Thompson |first=Michael J |date=August 2004 |title=Helioseismology and the Sun's interior |journal=Astronomy & Geophysics |volume=45 |issue=4 |pages=4.21–4.25 |bibcode=2004A&G....45d..21T |doi=10.1046/j.1468-4004.2003.45421.x |issn=1366-8781 |doi-access=free |language=en}} == Lidhje të jashtme == {{sisterlinks|Dielli|commons=Sun|v=no|n=no|b=no|s=no}} * [http://www.astronomycast.com/astronomy/episode-30-the-sun-spots-and-all/ Astronomy Cast: The Sun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512175051/http://www.astronomycast.com/astronomy/episode-30-the-sun-spots-and-all/ |date=2011-05-12}} * [http://www.acrim.com/ Vëzhgimet satelitore të ndriçimit diellor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170611210135/http://acrim.com/ |date=2017-06-11}} * [https://www.youtube.com/watch?v=qpMRtvFD8ek&hl=fr Animacion – E ardhmja e Diellit] * [https://www.youtube.com/watch?v=6tmbeLTHC_0 «Thermonuclear Art – The Sun In Ultra-HD»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104211748/https://www.youtube.com/watch?v=6tmbeLTHC_0 |date=2015-11-04}} | {{ill|Qendra e Fluturimeve Hapësinore Goddard|en|Goddard Space Flight Center}} * [https://www.youtube.com/watch?v=l3QQQu7QLoM «A Decade of Sun»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211203035548/https://www.youtube.com/watch?v=l3QQQu7QLoM |date=2021-12-03}} | Qendra e Fluturimeve Hapësinore Goddard {{Authority control}} [[Kategoria:Dielli| ]] [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë videoklipe]] [[Kategoria:Objekte astronomike të njohura që nga lashtësia]] [[Kategoria:Yje të sekuencës kryesore të tipit G]] [[Kategoria:Burime drite]] [[Kategoria:Plazma hapësinore]] [[Kategoria:Yje me emra të përveçëm]] [[Kategoria:Sistemi diellor]] [[Kategoria:Yje të popullsisë I]] ojoq40j0eqesc0dc94xqocxk4ih8lsz 1 19902 3059808 3024615 2026-10-26T14:02:37Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059808 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Dibra/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dibra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059807 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211130144505/http://dibra.gov.mk/ për lidhjen http://www.dibra.gov.mk/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 15:02 (CET) 8y6c5cmhyka5mvbqea49xtt7ydb61wp 10 21173 3059874 3048513 2026-10-26T17:59:25Z Klein Muçi 52109 Projektet pa version në shqip: shenja EN pas emrit, në vend të yllit, dhe një rresht që e shpjegon nën rrjetë, brenda kutisë — përmes Claude AI 3059874 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Faqja kryesore/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Faqja kryesore/Mbyllja/styles.css" /> <div class="mp-card-inner"> <div class="mp-card-footer"> <div class="WMF-logo">[[File:Wikimedia-logo black.svg|40px|center|link=|alt=|class=skin-invert]]</div> <div class="WMF-text">'''Wikipedia''' mbikëqyret nga '''Fondacioni Wikimedia''', një fondacion jofitimprurës i cili gjithashtu mbikëqyr disa projekte të tjera shumë-gjuhëshe me përmbajtje të lirë:</div> <div class="grid"><!-- -->[[Wiktionary:sq:|<div class="item background-1"> <div class="text"><div>Wiki-Fjalori</div><div>Fjalori i lirë</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikivoyage:sq:|<div class="item background-2"> <div class="text"><div>Wikiudhëtime</div><div>Udhëzuesi i lirë i udhëtimeve</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikiquote:sq:|<div class="item background-3 mp-invert"> <div class="text"><div>Wikicitate</div><div>Përmbledhja e lirë e citateve</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikiversity:en:|<div class="item background-4"> <div class="text"><div>Wikiversiteti <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Mundësi mësimore të lira</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikisource:sq:|<div class="item background-5"> <div class="text"><div>Wikiburime</div><div>Libraria e lirë</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikibooks:sq:|<div class="item background-6"> <div class="text"><div>Wikilibra</div><div>Libra dhe tekste didaktike të lira</div></div></div>]]<!-- -->[[Commons:Faqja kryesore|<div class="item background-7"> <div class="text"><div>Wikimedia Commons</div><div>Depoja e materialeve multimediale të lira</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikidata:|<div class="item background-8"> <div class="text"><div>Wikidata</div><div>Baza e lirë e të dhënave</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikispecies:Main Page|<div class="item background-9"> <div class="text"><div>Wikispecie <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Lista e lirë e specieve</div></div></div>]]<!-- -->[[Incubator:|<div class="item background-10"> <div class="text"><div>Wikimedia Incubator</div><div>Zhvillimi i projekteve në gjuhë të reja</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikifunctions:|<div class="item background-11"> <div class="text"><div>Wikifunctions <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Depoja e kodit të lirë</div></div></div>]]<!-- -->[[Meta:Main Page/sq|<div class="item background-12"> <div class="text"><div>Wikimedia Meta-Wiki</div><div>Koordinimi i projekteve</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikimedia:Home/sq|<div class="item background-13 mp-invert"> <div class="text"><div>Fondacioni Wikimedia</div><div>Faqja zyrtare e Fondacionit Wikimedia</div></div></div>]]<!-- -->[[Outreach:Main Page/sq|<div class="item background-14"> <div class="text"><div>Wikimedia Outreach</div><div>Përhapja</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikimania:|<div class="item background-15"> <div class="text"><div>Wikimania <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Konferenca ndërkombëtare</div></div></div>]]<!-- -->[[Stats:|<div class="item background-16"> <div class="text"><div>Wikistats <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Statistika</div></div></div>]]<!-- -->[[Mediawikiwiki:Template:Main page/sq|<div class="item background-17"> <div class="text"><div>MediaWiki</div><div>Udhëzime për programin MediaWiki</div></div></div>]]<!-- -->[[Wikitech:|<div class="item background-18"> <div class="text"><div>Wikitech <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Udhëzime teknike të përgjithshme</div></div></div>]]<!-- -->[[Phabricator:|<div class="item background-19"> <div class="text"><div>Phabricator <span class="mp-lang" title="Pa version në shqip: hapet versioni në anglisht">EN</span></div><div>Raportimi e zgjidhja e problemeve teknike</div></div></div>]]<!-- -->[[Testwiki:|<div class="item background-20 mp-invert"> <div class="text"><div>Test Wikipedia</div><div>Hapësira për prova teknike</div></div></div>]]<!-- --></div> <div class="mp-footer-legend"><span class="mp-lang">EN</span> Projektet me këtë shenjë nuk kanë version në shqip; lidhjet e tyre çojnë te versioni në anglisht.</div> </div> </div> [[Kategoria:Faqja kryesore]] idoreewj58qgz0aevuavibfu9gvo73s 0 22204 3059905 2941767 2026-10-26T19:45:40Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Child, versioni i datës 16 shtator 2026 (revizioni 1375270529) 3059905 wikitext text/x-wiki {{Short description|Njeri mes lindjes dhe pubertetit}} {{Use dmy dates|date=May 2016}} [[Skeda:International children dressed in their native costumes participate in the 100th anniversary of the Statue of Liberty - DPLA - 4461efafd5c4ba7fde8eedb1f13f439e.jpeg|thumb|250px|Fëmijë nga vende të ndryshme me veshje tradicionale në [[Liberty Weekend]]]] Një '''fëmijë''' është një [[Njeriu|qenie njerëzore]] mes fazave të [[Lindja e fëmijës|lindjes]] dhe [[Puberteti|pubertetit]],<ref name="Child">{{cite web|title=Child |publisher=TheFreeDictionary.com|access-date=2013-01-05|url=http://www.thefreedictionary.com/Child|language=en}}</ref><ref name="Mosby">{{cite book|last=O'Toole|first=MT|title=Mosby's Dictionary of Medicine, Nursing & Health Professions|location=St. Louis MO|oclc=800721165|isbn=978-0-323-07403-2|url=https://archive.org/details/mosbysdictionary09edunse/page/344/mode/2up?q=345|publisher=Elsevier Health Sciences|year=2013|page=345|language=en}}</ref> ose gjatë periudhës së [[Zhvillimi i trupit të njeriut|zhvillimit]] mes foshnjërisë dhe pubertetit.<ref name="Rathus">{{cite book|vauthors=Rathus SA|title=Childhood and Adolescence: Voyages in Development|isbn=978-1-285-67759-0|publisher=Cengage Learning|year=2013|page=48|url=https://books.google.com/books?id=OfIWAAAAQBAJ&pg=PT48|language=en}}</ref> Termi mund t'i referohet edhe një qenieje njerëzore të palindur.<ref>{{cite web|title=Child|publisher=OED.com|access-date=2023-04-11|url=https://www.oed.com/viewdictionaryentry/Entry/31619|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Child|publisher=Merriam-Webster.com|access-date=2023-04-11|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/child|language=en}}</ref> Në vendet anglishtfolëse, përkufizimi ligjor i ''fëmijës'' përgjithësisht i referohet një [[I mituri|të mituri]], në këtë rast një personi nën [[I rrituri|moshën madhore]] vendore (me disa përjashtime, si konsumimi dhe blerja e [[Pija alkoolike|pijeve alkoolike]] edhe pasi arrihet mosha madhore<ref>{{cite web|title=When Is It Legal For Minors To Drink?|url=https://alcohol.org/laws/underage-drinking/|access-date=2024-05-31|website=Alcohol.org|language=en}}</ref>), pavarësisht zhvillimit të tij fizik, mendor dhe seksual si [[Mosha madhore|i rritur biologjikisht]].<ref name="Child" /><ref>{{cite web|title=Children and the law|url=https://learning.nspcc.org.uk/child-protection-system/children-the-law/child-protection-system/children-the-law|access-date=2024-05-31|website=NSPCC Learning|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=23.8: Adulthood|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Human_Biology/Human_Biology_(Wakim_and_Grewal)/23%3A_Human_Growth_and_Development/23.8%3A_Adulthood#:~:text=Defining%20Adulthood,-Adulthood%20is%20the&text=A%20person%20may%20be%20physically,by%20law%20until%20older%20ages.|website=LibreTexts - Biology|date=2018-12-31|quote=Një person mund të jetë fizikisht i pjekur dhe i rritur biologjikisht rreth moshës 16-vjeçare, por ligjërisht të mos konsiderohet i rritur deri në një moshë më të madhe. Për shembull, në ShBA nuk mund të regjistrohesh në forcat e armatosura ose të votosh deri në moshën 18-vjeçare dhe nuk mund të marrësh përsipër shumë përgjegjësi ligjore e financiare deri në moshën 21-vjeçare.|language=en}}</ref> Fëmijët përgjithësisht kanë më pak [[Të drejtat e fëmijëve|të drejta]] dhe përgjegjësi sesa të rriturit. Zakonisht konsiderohen të paaftë për të marrë vendime serioze. ''Fëmijë'' mund të përshkruajë edhe marrëdhënien me një [[Prindi|prind]] (si [[Biri|bijtë]] dhe [[Bija|bijat]] e çdo moshe)<ref>{{cite web|url=http://www.ssa.gov/dibplan/dacpage.shtml|title=For example, the US Social Security department specifically defines an adult child as being over 18|publisher=Ssa.gov|access-date=2013-10-09|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001072300/http://www.ssa.gov/dibplan/dacpage.shtml|archive-date=2013-10-01|df=dmy-all|language=en}}</ref> ose, [[Metafora|në mënyrë metaforike]], me një figurë autoriteti; mund të shprehë edhe përkatësinë në një klan, fis ose fe, si dhe të qenit i ndikuar fort nga një kohë, vend ose rrethanë e caktuar, si te shprehjet «fëmijë i natyrës» ose «fëmijë i viteve gjashtëdhjetë».<ref>{{cite web|title=American Heritage Dictionary|url=http://www.bartleby.com/61/13/C0291300.html|date=2007-12-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071229155809/http://www.bartleby.com/61/13/C0291300.html|archive-date=2007-12-29|language=en}}</ref> == Përkufizimet biologjike, ligjore dhe shoqërore == [[Skeda:Children games Louvre Ma99 n2.jpg|thumb|Fëmijë duke luajtur me top, vepër arti romake, shekulli II e.s.]] Në shkencat biologjike, fëmija zakonisht përkufizohet si një person nga lindja deri në pubertet,<ref name="Child"/><ref name="Mosby"/> ose gjatë periudhës së zhvillimit nga foshnjëria deri në pubertet.<ref name="Rathus"/> Në kuptimin ligjor, termi ''fëmijë'' mund t’i referohet kujtdo që është nën moshën madhore ose nën një kufi tjetër moshe. [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e përkufizon ''fëmijën'' në [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës|Konventën për të Drejtat e Fëmijës]] si «qenie njerëzore nën moshën 18 vjeç, përveç rastit kur, sipas [[Ligji|ligjit]] që zbatohet për fëmijën, mosha madhore arrihet më herët».<ref name="un">{{Cite web|url=http://www.hakani.org/en/convention/Convention_Rights_Child.pdf |title=Convention on the Rights of the Child|department = General Assembly Resolution 44/25 of 20 November 1989 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101031104336/http://www.hakani.org/en/convention/Convention_Rights_Child.pdf |archive-date=2010-10-31 |publisher=The Policy Press, Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|language=en}}</ref> Kjo konventë është ratifikuar nga 192 prej 194 vendeve anëtare. Termi ''fëmijë'' mund t’i referohet edhe dikujt që është nën një kufi tjetër moshe të përcaktuar me ligj, i palidhur me moshën madhore. Për shembull, në [[Singapori|Singapor]], fëmijë përcaktohet ligjërisht kushdo nën moshën 14 vjeç, sipas «Children and Young Persons Act», ndërsa mosha madhore është 21 vjeç.<ref>{{Cite web|title=Children and Young Persons Act|url=http://statutes.agc.gov.sg/aol/search/display/view.w3p;page=0;query=DocId%3A911aba78-1d05-4341-96b7-ee334d4a06f0%20%20Status%3Ainforce%20Depth%3A0;rec=0|website=Singapore Statutes Online|access-date=2017-10-20|archive-date=2018-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203075312/http://statutes.agc.gov.sg/aol/search/display/view.w3p;page=0;query=DocId:911aba78-1d05-4341-96b7-ee334d4a06f0%20%20Status:inforce%20Depth:0;rec=0|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Proposal to lower the Age of Contractual Capacity from 21 years to 18 years, and the Civil Law (Amendment) Bill |publisher=Ministry of Law (Singapore) |location=Singapore |url=http://www.mlaw.gov.sg/content/minlaw/en/news/public-consultations/proposal-to-lower-the-age-of-contractual-capacity-from-21-years-to-18-years-and-the-civil-law.html |access-date=2017-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626054418/https://www.mlaw.gov.sg/content/minlaw/en/news/public-consultations/proposal-to-lower-the-age-of-contractual-capacity-from-21-years-to-18-years-and-the-civil-law.html |archive-date=2018-06-26 |url-status=dead |language=en}}</ref> Në ligjin amerikan të imigracionit, fëmijë quhet kushdo nën moshën 21 vjeç.<ref>{{Cite web|url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/8/1101|title=8 U.S. Code § 1101 - Definitions|website=LII / Legal Information Institute|language=en}}</ref> Disa përkufizime në anglisht të fjalës ''child'' përfshijnë edhe [[Fetusi|fetusin]] (që ndonjëherë quhet «i palinduri»).<ref name="SeeShorter">Shih ''[[Oxford English Dictionary]]'' të shkurtuar, f. 397 (botimi i 6-të, 2007), përkufizimi i parë i të cilit është «Fetus; foshnjë;...». Shih gjithashtu «The Compact Edition of the ''[[Oxford English Dictionary]]'': Complete Text Reproduced Micrographically», vëll. I (''Oxford University Press'', Oxford, 1971), f. 396, ku përkufizohet si «qenie njerëzore e palindur ose e sapolindur; fetus, foshnjë».</ref> Në shumë kultura, fëmija konsiderohet i rritur pasi kalon një {{ill|rit kalimi|en|Rite of passage}}, që mund të përkojë ose jo me kohën e pubertetit. Fëmijët përgjithësisht kanë më pak të drejta se të rriturit dhe konsiderohen të paaftë për të marrë vendime të rëndësishme; ligjërisht, ata duhet të jenë gjithmonë nën kujdesin e një të rrituri përgjegjës ose nën kujdestari, pavarësisht nëse prindërit e tyre divorcohen. <!-- Nga en.wiki: Njohja e fëmijërisë si gjendje e ndryshme nga mosha e rritur nisi të shfaqej në shekujt XVI dhe XVII. Shoqëria filloi ta shihte fëmijën jo si një të rritur në miniaturë, por si një person me pjekuri më të ulët, që kishte nevojë për mbrojtje, dashuri dhe përkujdesje nga të rriturit. Ky ndryshim mund të ndiqet në piktura: në [[Mesjeta|Mesjetë]], fëmijët paraqiteshin në art si të rritur në miniaturë, pa tipare fëminore. Në shekullin XVI, imazhet e fëmijëve filluan të merrnin një pamje të dallueshme fëminore. Nga fundi i shekullit XVII e tutje, fëmijët paraqiteshin duke luajtur me lodra dhe më vonë nisi të zhvillohej edhe [[Letërsia për fëmijë|letërsia për fëmijë]].<ref>{{Cite web| vauthors = Sharnette H |url=http://www.elizabethi.org/contents/essays/childhood.htm |title=Essays on childhood|publisher=Elizabethi.org |access-date=2013-10-09|language=en}}</ref> --> == Fazat e zhvillimit të fëmijërisë == {{Hatnote|Lexo më tepër: [[Fazat e zhvillimit të fëmijës]] dhe {{ill|Zhvillimi i fëmijës|en|Child development}}}} === Fëmijëria e hershme === [[Skeda:Children Playing Violin Suzuki Institute 2011.JPG|thumb|Fëmijë duke luajtur në grup me [[Violina|violinë]], Itaka, Nju Jork, 2011]] [[Skeda:Malagasy girls Madagascar Merina.jpg|thumb|Fëmijë në [[Madagaskari|Madagaskar]], 2011]] [[Skeda:Child playing piano - 1984-11-01.jpg|thumb|Fëmijë duke luajtur në piano, 1984]] [[Fëmijëria e hershme]] vjen pas fazës së [[Foshnja|foshnjërisë]] dhe nis me moshën kur fëmija fillon të flasë ose të ecë vetë.<ref>{{Cite book |last1=Alam |first1=Gajanafar |title=Population and Society |date=2014 |publisher=K.K. Publications |isbn=978-8178441986|language=en}}</ref><ref>{{Cite web | vauthors = Purdy ER | date = 2019-01-18 |title=Infant and toddler development|url=https://www.britannica.com/science/infant-and-toddler-development|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-05-27}}</ref> Ndërsa kjo periudhë mbaron rreth moshës 3 vjeç, kur fëmija bëhet më pak i varur nga ndihma e prindërve për nevojat bazë, fëmijëria e hershme vazhdon afërsisht deri në moshën 5 ose 6 vjeç. Megjithatë, sipas Shoqatës Kombëtare për Edukimin e Fëmijëve të Vegjël, fëmijëria e hershme përfshin edhe foshnjërinë. Në këtë fazë, fëmijët mësojnë duke vëzhguar, eksperimentuar dhe komunikuar me të tjerët. Të rriturit mbikëqyrin dhe mbështesin procesin e zhvillimit të fëmijës, i cili më pas çon drejt autonomisë së tij. Gjithashtu, gjatë kësaj faze krijohet një lidhje e fortë emocionale mes fëmijës dhe kujdestarëve. Në këtë moshë, fëmijët fillojnë edhe parashkollorin dhe kopshtin, e kështu fillon jeta e tyre shoqërore. === Fëmijëria e mesme === Fëmijëria e mesme fillon rreth moshës 7-vjeçare dhe përfundon rreth moshës 9- ose 10-vjeçare.<ref>{{Cite book |title=Development In Middle Childhood |date=2020-05-26 |chapter-url=https://uark.pressbooks.pub/hbse1/chapter/cognitive-development-in-middle-childhood_ch_17/ |language=en |last1=Tyler |first1=Susan |chapter=Chapter 17: Cognitive Development in Middle Childhood |publisher=University of Arkansas Libraries }}</ref> Fëmijëria e hershme dhe ajo e mesme së bashku quhen vitet formuese. Në këtë periudhë të mesme, fëmijët zhvillohen nga ana shoqërore dhe mendore. Ata janë në një fazë kur krijojnë miqësi të reja dhe fitojnë aftësi të reja, të cilat u mundësojnë të bëhen më të pavarur dhe të zhvillojnë individualitetin e tyre. Gjatë fëmijërisë së mesme, fëmijët hyjnë në vitet shkollore, ku përballen me një mjedis të ndryshëm nga ai me të cilin janë mësuar. Ky mjedis i ri u sjell fëmijëve sfida dhe përvoja të reja.<ref name="Collins_1984">{{cite book | vauthors = Collins WA | collaboration = National Research Council (US) Panel to Review the Status of Basic Research on School-Age Children | title = Development during Middle Childhood | year = 1984 | location = Washington D.C. | publisher = National Academies Press (US) | pmid = 25032422 | doi = 10.17226/56 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216778/ | isbn = 978-0-309-03478-4 |language=en }}</ref> Me fillimin e shkollës, bëhen të dukshme çrregullimet mendore që përndryshe mund të mos vëreheshin. Shumë prej tyre përfshijnë [[Autizmi|autizmin]], [[Disleksia|disleksinë]], [[Diskalkulia|diskalkulinë]] dhe ADHD-në.<ref name="Berger_2017">{{cite book | vauthors = Berger K |title=The Developing Person through the Lifespan |date=2017 |publisher=Worth Publishers |isbn=978-1-319-01587-9 |language=en }}</ref>{{rp|303–309}} [[Pedagogjia speciale]], mjedisi më pak kufizues, ndërhyrja në përgjigje ndaj nevojave të nxënësit dhe planet e individualizuara të edukimit janë plane të posaçme për të ndihmuar fëmijët me aftësi të kufizuara.<ref name="Berger_2017" />{{rp|310–311}} Fëmijëria e mesme është periudha kur fëmijët fillojnë ta kuptojnë përgjegjësinë dhe ndikohen gjithnjë e më shumë nga bashkëmoshatarët dhe prindërit. Në këtë periudhë vijnë edhe punët e shtëpisë dhe vendimet më të përgjegjshme, si dhe krahasimi shoqëror dhe loja shoqërore.<ref name="Berger_2017" />{{rp|338}} Gjatë lojës shoqërore, fëmijët mësojnë nga njëri-tjetri dhe i mësojnë njëri-tjetrit, shpesh përmes vëzhgimit.<ref>{{cite book | vauthors = Konner M |title=The Evolution of Childhood |date=2010 |publisher=The Belknap Press of Harvard University Press |location=Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-04566-8 |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780674045668/page/512 512–513] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/isbn_9780674045668/page/512 |language=en }}</ref> === Fëmijëria e vonë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Paraadoleshenca|en|Preadolescence}}}} Paraadoleshenca është një fazë e zhvillimit njerëzor që vjen pas fëmijërisë së hershme dhe para [[Adoleshenca|adoleshencës]]. Zakonisht përkufizohet si periudha nga mosha 9 deri në 12 vjeç dhe përfundon me fillimin e theksuar të pubertetit, i cili shënohet, ndër të tjera, nga [[menarka]], spermarha dhe arritja e shpejtësisë maksimale të rritjes në gjatësi. Këto ndryshime zakonisht ndodhin midis moshës 11 dhe 14 vjeç. Paraadoleshenca mund të përkufizohet edhe si periudha dyvjeçare para fillimit të theksuar të pubertetit.<ref>{{cite web | url=https://dictionary.apa.org/childhood | title=APA Dictionary of Psychology |language=en }}</ref> Paraadoleshenca mund të sjellë sfida dhe shqetësime të vetat. Në shumë mënyra të rëndësishme, fëmijët paraadoleshentë e shohin botën ndryshe nga fëmijët më të vegjël. Zakonisht, pikëpamja e tyre për jetën është më realiste sesa bota e fëmijërisë së hershme, e mbushur me emocione të forta dhe e përqendruar te fantazia. Mendimet dhe veprimet e paraadoleshentëve janë më të pjekura, të arsyeshme dhe realiste: «faza më “e arsyeshme” e zhvillimit… fëmija tani është një qenie shumë më pak emocionale».<ref>Mavis Klein, ''Okay Parenting'' (1991), f. 13 dhe 78</ref> Paraadoleshentët mund t’i shohin ndryshe marrëdhëniet njerëzore (për shembull, mund të vërejnë anën njerëzore dhe të metat e figurave të [[autoriteti|autoritetit]]). Krahas kësaj, ata mund të fillojnë të zhvillojnë ndjenjën e vetes dhe [[Identiteti (shkenca shoqërore)|identitetit]] dhe të ndiejnë më shumë [[Pavarësia|pavarësi]]: «mund ta ndiejë veten si individ, jo më “thjesht një anëtar të familjes”».<ref>E. Fenwick/T. Smith, ''Adolescence'' (Londër, 1993), f. 29</ref> == Fazat e zhvillimit pas fëmijërisë == === Adoleshenca === [[Skeda:Paolo Monti - Serie fotografica - BEIC 6341393.jpg|thumb|Një vajzë adoleshente, fotografuar nga Paolo Monti]] [[Adoleshenca]] zakonisht përcaktohet si periudha midis fillimit të pubertetit dhe moshës madhore ligjore: ajo përkon kryesisht me vitet e adoleshencës (13–19). Megjithatë, [[Puberteti|puberteti]] zakonisht fillon para viteve të adoleshencës (në moshën 10–11 vjeç te vajzat dhe 11–12 vjeç te djemtë). Edhe pse biologjikisht fëmija është një [[qenie njerëzore]] në periudhën nga [[Lindja e fëmijës|lindja]] deri në [[Puberteti|pubertet]],<ref name="Child"/><ref name="Mosby"/> adoleshentët konsiderohen ligjërisht fëmijë, pasi zakonisht nuk i kanë të drejtat e të rriturve dhe në shumë kultura u kërkohet ende të ndjekin arsimin e detyrueshëm, megjithëse kjo ndryshon. Fillimi i adoleshencës sjell ndryshime të ndryshme fizike, psikologjike dhe në sjellje. Përfundimi i adoleshencës dhe fillimi i moshës madhore ndryshojnë sipas vendit dhe funksionit; madje, edhe brenda të njëjtit shtet ose kulturë mund të ketë mosha të ndryshme kur individi konsiderohet mjaftueshëm i pjekur që shoqëria t’i besojë detyra të caktuara. == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e fëmijërisë|en|History of childhood}}}} [[Skeda:Su Han Ch'en 001.jpg|upright|thumb|''Fëmijë duke luajtur'', nga artisti kinez Su Hanchen, i dinastisë Song, rreth vitit 1150 e.s.]] Gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] evropiane, përshkrimet artistike të fëmijëve u shtuan ndjeshëm, por kjo nuk pati shumë ndikim në qëndrimin shoqëror ndaj tyre.<ref>{{Cite book| vauthors = Pollock LA |title=Forgotten children : parent-child relations from 1500 to 1900|date=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-25009-2 |oclc=255923951|language=en}}</ref> Historiani francez [[Philippe Ariès]] argumentoi se gjatë shekullit XVII në Evropë filloi të shfaqej koncepti i fëmijërisë,<ref>{{Cite book | title = Centuries of Childhood | vauthors = Ariès P | date = 1960| title-link = Centuries of Childhood | author-link = Philippe Ariès |language=en}}</ref> por historianë të tjerë, si Nicholas Orme, e kanë kundërshtuar këtë pikëpamje dhe kanë argumentuar se fëmijëria është parë si një fazë e veçantë të paktën që nga periudha mesjetare.<ref>{{Cite book | title = Medieval Children |last1=Orme |first1=Nicholas |date=2001 |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-08541-9|language=en}}</ref> Të rriturit i shihnin fëmijët si qenie të veçanta, të pafajshme dhe që kishin nevojë për mbrojtje e edukim nga të rriturit përreth tyre. Filozofi anglez [[John Locke]] pati ndikim të veçantë në përcaktimin e këtij qëndrimi të ri ndaj fëmijëve, sidomos përmes teorisë së tij të [[Tabula rasa|tabula rasës]], sipas së cilës mendja në lindje është një «fletë e zbrazët». Një rrjedhojë e kësaj doktrine ishte ideja se mendja e fëmijës lind e zbrazët dhe se prindërit kanë për detyrë ta pajisin fëmijën me nocione të drejta. Në periudhën e hershme të [[Kapitalizmi|kapitalizmit]], ngritja e një klase të mesme të madhe tregtare, kryesisht në vendet [[Protestantizmi|protestante]] të [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Republikës Holandeze]] dhe [[Anglia|Anglisë]], solli një ideologji të re familjare të përqendruar te rritja e fëmijëve. Puritanizmi theksonte rëndësinë e shpëtimit individual dhe kujdesit për mirëqenien shpirtërore të fëmijëve.<ref>{{Cite journal | vauthors = Fox VC | title = Poor Children's Rights in Early Modern England. | journal = The Journal of Psychohistory | date = April 1996 | volume = 23 | issue = 3 | pages = 286–306 | url = https://www.proquest.com/openview/20f04350242eb7f2342f8b8bb8326d76/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816657 |language=en}}</ref> [[Skeda:Fig 1 Sir Joshua Reynolds The Age of Innocence. Painted circa 1788. Frame contemporary with picture. From Houghton, 2005, 24.jpg|thumb|left|upright|''{{ill|Epoka e pafajësisë|en|The Age of Innocence (painting)}}'', rreth viteve 1785/8. Reynolds theksoi hijeshinë e natyrshme të fëmijëve në pikturat e tij.]] Pikëpamja moderne për fëmijërinë, me autonominë dhe synimet e saj, filloi të shfaqej gjatë [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] të shekullit XVIII dhe periudhës së [[Romanticizmi|Romanticizmit]] që pasoi.<ref name="cohen"/><ref name="reeves"/> [[Jean Jacques Rousseau|Zhan-Zhak Ruso]] e formuloi qëndrimin romantik ndaj fëmijëve në romanin e tij të famshëm të vitit 1762, ''Mbi edukimin''. Duke u mbështetur në idetë e [[John Locke|Xhon Lokut]] dhe të mendimtarëve të tjerë të shekullit XVII, Zhan-Zhak Ruso e përshkroi fëmijërinë si një periudhë të shkurtër strehimi përpara se njerëzit të përballen me rreziqet dhe vështirësitë e moshës madhore.<ref name="cohen">{{Cite book | vauthors = Cohen D |title= The development of play |date=1993 |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-134-86782-0 |edition=2nd | page = 20 |language=en}}</ref> Portretet e shumta të fëmijëve nga Sir [[Joshua Reynolds|Xhoshua Reinoldsi]] dëshmonin qëndrimet e reja iluministe ndaj fëmijëve të vegjël. Piktura e tij e vitit 1788, ''{{ill|Epoka e pafajësisë|en|The Age of Innocence (painting)}}'', thekson pafajësinë dhe hijeshinë e natyrshme të fëmijës së paraqitur dhe shpejt u bë e dashur për publikun.<ref name=postle>[[Martin Postle|Postle, Martin]]. (2005) "''The Age of Innocence''" Child Portraiture in Georgian Art and Society", in ''Pictures of Innocence: Portraits of Children from Hogarth to Lawrence''. Bath: Holburne Museum of Art, pp. 7–8. {{ISBN|0903679094}}</ref> [[Skeda:Princesses leopoldina isabel and friend (cropped).jpg|thumb|upright|Princeshat braziliane [[Princess Leopoldina of Brazil|Leopoldina]] (majtas) dhe [[Isabel, Princess Imperial of Brazil|Isabel]] (në qendër), me një shoqe të paidentifikuar, rreth vitit 1860.]] Ideja e fëmijërisë si vatër e hyjnisë, pastërtisë dhe pafajësisë shtjellohet më tej në poezinë e [[William Wordsworth|Uilliam Uërdsuërthit]], «Ode: Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood». Imazhet e saj, sipas një studiuesi, u «formësuan nga një ndërthurje komplekse e estetikës pastorale, pikëpamjeve panteiste për hyjninë dhe një ideje të pastërtisë shpirtërore të bazuar në nocionin edenik të pafajësisë pastorale, të ndërthurur me nocione neoplatonike të rimishërimit».<ref name="reeves">{{Cite book | vauthors = Reeves M |chapter='A Prospect of Flowers', Concepts of Childhood and Female Youth in Seventeenth-Century British Culture | veditors = Cohen ES, Reeves M |title=The Youth of Early Modern Women |publisher=Amsterdam University Press |year=2018 |doi=10.2307/j.ctv8pzd5z |jstor=j.ctv8pzd5z |access-date=2018-02-11 |chapter-url=http://www.oapen.org/viewer/web/viewer.html?file=http://www.oapen.org/document/1004126 |page=40 |isbn=978-90-485-3498-2 |s2cid=189343394 |url=https://openresearchlibrary.org/viewer/f69686a8-6316-46fa-a2fa-c260796f72ed |url-status=dead |language=en}}</ref> Historiania Margaret Reeves sugjeron se ky koncept romantik i fëmijërisë ka një histori më të gjatë nga sa njihet zakonisht; rrënjët e tij mund të gjurmohen, për shembull, te përfytyrime të ngjashme poetike të fëmijërisë që qarkullonin në poezinë neoplatonike të poetit metafizik të shekullit XVII, Henry Vaughan («The Retreate», 1650; «Childe-hood», 1655). Këto pikëpamje binin ndesh me qëndrimet e ashpra didaktike kalviniste, sipas të cilave foshnjat lindnin me natyrë të korruptuar.{{Sfnp|Reeves|2018|pp=41–42}} [[Skeda:Vazken Andréassian HoMenEtMen-Sgaoudagan doghantsk Konstantinobolis 1918.jpg|thumb|upright|Skautë armenë më 1918]] Me fillimin e [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]] në Angli, më 1760, mospërputhja mes idealeve romantike fisnike për fëmijërinë dhe realitetit të shfrytëzimit gjithnjë e më të madh të fëmijëve në vendet e punës u bë gjithnjë e më e dukshme. Nga fundi i shekullit XVIII, fëmijët britanikë punësoheshin posaçërisht në fabrika e miniera dhe si pastrues oxhaqesh,<ref name = "Del_Col_1930">{{Cite book | vauthors = Del Col L | chapter = The Life of the Industrial Worker in Ninteenth-Century &#91;sic&#93; England — Evidence Given Before the Sadler Committee (1831–1832) | veditors = Scott JF, Baltzly A | title = Readings in European History | date = September 1930 | publisher = Appleton-Century-Crofts | url = http://www.victorianweb.org/history/workers1.html |language=en}}</ref> ku shpesh punonin me orë të gjata në punë të rrezikshme dhe për paga të ulëta.<ref>{{Cite web | vauthors = Daniels B | url = http://www.hiddenlives.org.uk/articles/poverty.html | title = Poverty and Families in the Victorian Era | work = hiddenlives.org |language=en}}</ref> Me kalimin e shekullit, kundërthënia mes kushteve reale të fëmijëve të varfër dhe pikëpamjes së klasës së mesme për fëmijërinë si periudhë thjeshtësie dhe pafajësie çoi në fushatat e para për vendosjen e mbrojtjes ligjore për fëmijët. Reformatorët britanikë nisën të kundërshtonin [[punë e fëmijëve|punën e fëmijëve]] nga vitet 1830 e tutje, të nxitur edhe nga përshkrimet tronditëse të jetës në rrugët e Londrës nga [[Çarls Dikens]].<ref>{{Cite book | vauthors = Malkovich A |title=Charles Dickens and the Victorian child : romanticizing and socializing the imperfect child |date=2013 |publisher=Routledge |location=New York |isbn=978-1-135-07425-8 |language=en}}</ref> Fushata përfundimisht çoi në miratimin e ligjeve për fabrikat, të cilat kufizuan shfrytëzimin e fëmijëve në vendet e punës.<ref name = "Del_Col_1930" /><ref>{{Cite journal | title = The Factory and Workshop Act, 1901 | journal = British Medical Journal | volume = 2 | issue = 2139 | pages = 1871–1872 | date = December 1901 | pmid = 20759953 | pmc = 2507680 | doi = 10.1136/bmj.2.2139.1871 | issn = 0959-8138 |language=en}}</ref> === Konceptet moderne të fëmijërisë === [[Skeda:Fountain Fun.jpg|thumb|Fëmijët luajnë në një shatërvan në një mbrëmje vere, në Davis, Kaliforni.]] [[Skeda:A moment in the garden.jpg|thumb|Një burrë i moshuar dhe mbesa e tij në Turqi.]] [[Skeda:Nepalese-children-with-cats.jpg|thumb|Fëmijë nepalezë duke luajtur me [[Macja|macet]].]] [[Skeda:Harari Girls, Ethiopia (8261348010).jpg|thumb|upright|Vajza harari në Etiopi.]] Qëndrimi modern ndaj fëmijëve u shfaq nga fundi i shekullit XIX; shtresat e mesme dhe të larta viktoriane theksuan rolin e familjes dhe shenjtërinë e fëmijës — një qëndrim që ka mbetur mbizotërues në shoqëritë perëndimore që atëherë.<ref>{{cite book | vauthors = Jordan TE |title=Victorian child savers and their culture : a thematic evaluation |date=1998 |publisher=Edwin Mellen Press |location=Lewiston, New York | oclc = 39465039 |isbn=978-0-7734-8289-0 |language=en}}</ref> Letërsia për fëmijë lulëzoi, me një numër të madh librash humoristikë, të orientuar drejt fëmijëve dhe të përshtatur me imagjinatën e tyre. Fantazia e [[Lewis Carroll]]it, ''[[Aventurat e Lizës në Botën e Çudirave]]'', e botuar në Angli më 1865, shënoi një pikë kthese në këtë zhanër; e vlerësuar si «kryevepra e parë angleze e shkruar për fëmijë», botimi i saj hapi «Epokën e parë të artë» të letërsisë për fëmijë. Në gjysmën e dytë të shekullit XIX, në mbarë Evropën u vendos shkollimi i detyrueshëm shtetëror për fëmijët, gjë që i largoi përfundimisht nga vendet e punës dhe i çoi në shkolla.<ref>Sagarra, Eda. (1977). ''A Social History of Germany 1648–1914'', fq. 275–84</ref><ref>Weber, Eugen. (1976). ''Peasants into Frenchmen: The Modernization of Rural France, 1870–1914'', fq. 303–38</ref> Ekonomia e tregut e shekullit XIX mundësoi konceptimin e fëmijërisë si një periudhë argëtimi, lumturie dhe imagjinate. Kukullat dhe shtëpitë e kukullave të prodhuara në fabrika i kënaqnin vajzat, ndërsa djemtë merreshin me sporte dhe veprimtari të organizuara.<ref>{{cite book | vauthors = Chudacoff HP |title=Children at Play: An American History |date=2007 |publisher=New York University Press |isbn=978-0-8147-1665-6 |language=en}}</ref> Lëvizja e skautëve u themelua nga sir [[Robert Baden-Powell]] më 1908,<ref>{{cite book| vauthors = Woolgar B, La Riviere S | year = 2002| title = Why Brownsea? The Beginnings of Scouting | publisher = Brownsea Island Scout and Guide Management Committee |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hillcourt |first1=William |title=Baden-Powell; the two lives of a hero |date=1964 |publisher=Putnam |location=New York |isbn=978-0839535942 |url=https://archive.org/details/badenpowelltwoli0000unse/mode/2up?q=brownsea |oclc =1338723 |language=en}}</ref> dhe u ofronte djemve të rinj veprimtari në natyrë, me synimin për të zhvilluar karakterin, qytetarinë dhe aftësinë fizike.<ref>{{cite book | vauthors = Boehmer E | title=Notes to 2004 edition of Scouting for Boys|year=2004|publisher=Oxford University Press|location=[[Oksford]] |language=en}}</ref> Në shekullin XX, [[Philippe Ariès]], historian francez i specializuar në historinë mesjetare, argumentoi në librin e tij të vitit 1960 ''[[Shekujt e fëmijërisë]]'' se fëmijëria nuk ishte dukuri natyrore, por krijim shoqëror. Më 1961 ai botoi një studim të pikturave, gurëve të varreve, mobilieve dhe regjistrave shkollorë, ku vërente se para shekullit XVII fëmijët paraqiteshin si të rritur në miniaturë. Më 1966, filozofi amerikan [[George Boas]] botoi librin ''Kulti i fëmijërisë''. Që atëherë, historianët kanë studiuar gjithnjë e më shumë fëmijërinë në të kaluarën.<ref>{{cite journal| vauthors = Ulbricht J |date=November 2005|title=J.C. Holz Revisited: From Modernism to Visual Culture|journal=Art Education|volume=58|issue=6|pages=12–17|doi=10.1080/00043125.2005.11651564|s2cid=190482412|issn=0004-3125 |language=en}}</ref> Më 2006, [[Hugh Cunningham (historian)|Hugh Cunningham]] botoi librin ''Shpikja e fëmijërisë'', ku trajton fëmijërinë britanike që nga viti 1000, Mesjeta, deri te periudha e pasluftës e viteve 1950, 1960 dhe 1970, siç e quan ai.<ref>{{cite book | vauthors = Cunningham H | date = July 2016 |chapter=The Growth of Leisure in the Early Industrial Revolution, c. 1780–c. 1840 | title = Leisure in the Industrial Revolution |pages=15–56 |publisher=Routledge |doi=10.4324/9781315637679-2 |isbn=978-1-315-63767-9 |language=en}}</ref> Fëmijëria zhvillohet dhe ndryshon teksa ndryshojnë mënyrat e jetesës dhe pritshmëritë e të rriturve. Në kohët moderne, shumë të rritur besojnë se fëmijët nuk duhet të kenë shqetësime apo punë, sepse jeta duhet të jetë e lumtur dhe pa telashe. Fëmijëria shihet si ndërthurje e thjeshtësisë, pafajësisë, lumturisë, argëtimit, imagjinatës dhe mrekullisë. Ajo përfytyrohet si një periudhë loje, mësimi, shoqërizimi, eksplorimi dhe shqetësimesh, në një botë ku të rriturit ndërhyjnë pak.<ref name="cohen"/><ref name="reeves"/> «Humbja e pafajësisë» është një koncept i përhapur dhe shpesh shihet si pjesë e pandashme e rritjes. Zakonisht përfytyrohet si një përvojë ose periudhë në jetën e fëmijës që zgjeron vetëdijen e tij për të keqen, dhimbjen ose botën përreth. Kjo temë shfaqet në romanet ''[[Të vrasësh zogun përqeshës]]'' dhe ''{{ill|Zoti i mizave|en|Lord of the Flies}}''. Personazhi imagjinar [[Piter Pan]] mishëronte një fëmijëri që nuk mbaron kurrë.<ref>{{cite news |last1=Bloom |first1=Harold |title=Major themes in Lord of the Flies |url=https://1.cdn.edl.io/DCZIfXm4z8XvzcRiCqTQbpSIBE3zLa6rhs0IuJCTkigqTLD9.pdf |archive-date=2019-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194237/https://1.cdn.edl.io/DCZIfXm4z8XvzcRiCqTQbpSIBE3zLa6rhs0IuJCTkigqTLD9.pdf |url-status=live |language=en}}</ref><ref>Barrie, J. M. ''Peter Pan''. Hodder & Stoughton, 1928, Akti V, Skena 2.</ref> == Fëmijëria e shëndetshme == === Roli i prindërve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Prindërimi|en|Parenting}}}} === Shëndeti i fëmijëve === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Obeziteti në fëmijëri|en|Childhood obesity}} · {{ill|Imunizimet në fëmijëri|en|Childhood immunizations}} · {{ill|Lista e sëmundjeve të fëmijërisë|en|List of childhood diseases}}}} Shëndeti i fëmijëve përfshin mirëqenien fizike, mendore dhe shoqërore të tyre. Ruajtja e shëndetit të fëmijëve nënkupton ofrimin e ushqimeve të shëndetshme, sigurimin që ata të flenë e të ushtrohen mjaftueshëm, si dhe mbrojtjen e sigurisë së tyre.<ref>{{Cite web|url=https://www.medlineplus.gov/childrenshealth.html|title=Children's Health | work = MedlinePlus | publisher = U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health, U.S. Department of Health and Human Services |language=en }}</ref> Në disa pjesë të botës, fëmijët shpesh vuajnë nga {{ill|kequshqyerja|en|Malnutrition}}, e cila shoqërohet shpesh me gjendje të tjera, si diarreja, pneumonia dhe malaria.<ref>{{Cite journal | vauthors = Caulfield LE, de Onis M, Blössner M, Black RE | title = Undernutrition as an underlying cause of child deaths associated with diarrhea, pneumonia, malaria, and measles | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 80 | issue = 1 | pages = 193–198 | date = July 2004 | pmid = 15213048 | doi = 10.1093/ajcn/80.1.193 | doi-access = free |language=en }}</ref> Në mbarë botën, vetëm 30,8% e fëmijëve të moshës 6 deri në 23 muaj konsumojnë një dietë me larmi minimale.<ref>{{Cite book |last1=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd8306en |title=The State of Food Security and Nutrition in the World 2026 |last2=IFAD |last3=UNICEF |last4=WFP |last5=WHO |date=2026 |publisher=FAO ; IFAD ; UNICEF ; WFP ; WHO |isbn=978-92-5-140461-4 |language=en |doi=10.4060/cd8306en |issn=2663-8061}}</ref> === Mbrojtja e fëmijëve === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Puna e fëmijëve|en|Child labor}} · {{ill|Ligjet për punën e fëmijëve|en|Child labor laws}} · {{ill|Shmangia e rrezikut|en|Risk aversion}} · {{ill|Abuzimi i fëmijëve|en|Child abuse}} · {{ill|Ligji për mbrojtjen e fëmijëve|en|Protection of Children Act}}}} Sipas UNICEF-it, mbrojtja e fëmijëve nënkupton «parandalimin dhe trajtimin e dhunës, shfrytëzimit dhe abuzimit ndaj fëmijëve – përfshirë {{ill|shfrytëzimin seksual tregtar|en|Commercial sexual exploitation}}, {{ill|trafikimin e fëmijëve|en|Child trafficking}}, [[Puna e fëmijëve|punën e fëmijëve]] dhe praktikat e dëmshme tradicionale, si [[Gjymtimi gjenital femëror|gjymtimi/prerja gjenitale femërore]] dhe {{ill|martesa e fëmijëve|en|Child marriage}}».<ref>{{Cite web | title = What is child Protection? | url = http://www.unicef.org/chinese/protection/files/What_is_Child_Protection.pdf | publisher = The United Nations Children’s Fund (UniCeF) | date = May 2006 | access-date = 2021-01-07 | archive-date = 2021-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210417093417/https://www.unicef.org/chinese/protection/files/What_is_Child_Protection.pdf | url-status = dead |language=en }}</ref> [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] mbron të drejtat themelore të fëmijëve. === Loja === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Loja (veprimtari)|en|Play (activity)}} · {{ill|Sheshi i lojërave|en|Playground}} · {{ill|Miku imagjinar|en|Imaginary friend}} · {{ill|Klubi i fshehtë i fëmijërisë|en|Childhood secret club}}}} [[Skeda:MOPC 60.png|Fëmijë duke kërcyer në jetimoren Mother of Peace për fëmijët e prekur nga SIDA, [[Zimbabve]]|thumb|upright]] Loja është thelbësore për mirëqenien njohëse, fizike, shoqërore dhe emocionale të fëmijëve.<ref name="Ginsburg_2007">{{Cite journal | vauthors = Ginsburg KR | title = The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds | journal = Pediatrics | volume = 119 | issue = 1 | pages = 182–191 | date = January 2007 | pmid = 17200287 | doi = 10.1542/peds.2006-2697 | bibcode = 2007Pedia.119..182G | s2cid = 54617427 | doi-access = free |language=en }}</ref> Ajo u ofron fëmijëve mundësi për zhvillim fizik (vrapim, kërcim, ngjitje etj.), intelektual (aftësi shoqërore, norma komunitare, etikë dhe njohuri të përgjithshme) dhe emocional (empati, dhembshuri dhe miqësi). Loja e pastrukturuar nxit krijimtarinë dhe imagjinatën. Loja dhe ndërveprimi me fëmijë të tjerë, si edhe me disa të rritur, krijojnë mundësi për miqësi, ndërveprime shoqërore, konflikte dhe zgjidhjen e tyre. Megjithatë, të rriturit priren të supozojnë (shpesh gabimisht) se pothuajse të gjitha veprimtaritë shoqërore të fëmijëve mund të kuptohen si «lojë» dhe, për më tepër, se veprimtaritë e tyre në lojë nuk kërkojnë shumë aftësi ose përpjekje.<ref>{{Cite journal | vauthors = Björk-Willén P, Cromdal J |year=2009 |title=When education seeps into 'free play': How preschool children accomplish multilingual education |journal= Journal of Pragmatics |volume=41 |pages=1493–1518 |issue=8 |doi=10.1016/j.pragma.2007.06.006 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal | vauthors = Cromdal J |year=2001 |title=Can I be with?: Negotiating play entry in a bilingual school |journal= Journal of Pragmatics |volume=33 |pages=515–543 |issue= 4|doi=10.1016/S0378-2166(99)00131-9 |language=en }}</ref><ref>{{Cite book | vauthors = Butler CW |title=Talk and social interaction in the playground |year=2008 |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |location=Aldershot | isbn = 978-0-7546-7416-0 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal | vauthors = Cromdal J |year=2009 |title=Childhood and social interaction in everyday life: Introduction to the special issue |journal= Journal of Pragmatics |volume=41 |pages=1473–76 |issue=8 |doi=10.1016/j.pragma.2007.03.008 |language=en }}</ref> Pikërisht përmes lojës fëmijët, që në moshë shumë të vogël, përfshihen në botën përreth dhe ndërveprojnë me të. Loja u mundëson fëmijëve të krijojnë dhe të eksplorojnë një botë që mund ta zotërojnë, duke mposhtur frikërat e tyre ndërsa ushtrojnë role të të rriturve, ndonjëherë së bashku me fëmijë të tjerë ose me të rritur që kujdesen për ta.<ref name="Ginsburg_2007"/> Loja e drejtuar nga vetë fëmijët u mëson atyre të punojnë në grupe, të ndajnë, të negociojnë, të zgjidhin konflikte dhe të mbrojnë interesat e tyre. Megjithatë, kur loja kontrollohet nga të rriturit, fëmijët u nënshtrohen rregullave dhe shqetësimeve të tyre dhe humbasin disa nga përfitimet që loja u ofron. Kjo është veçanërisht e vërtetë për zhvillimin e krijimtarisë, udhëheqjes dhe aftësive për punë në grup.<ref name="Ginsburg_2007"/> [[Skeda:Ralph Hedley The tournament 1898.jpg|thumb|[[Ralph Hedley]], ''The Tournament'', 1898. Paraqiten djem më të varfër duke luajtur jashtë, në një zonë rurale të [[Anglia Verilindore|verilindjes së Anglisë]].]] Loja konsiderohet aq e rëndësishme për zhvillimin optimal të fëmijës, saqë është njohur nga [[Komisioni i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut|{{ill|Komisioni i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut|en|United Nations Commission on Human Rights}}]] si një e drejtë e çdo fëmije.<ref name = "un"/> Fëmijët që rriten në një mjedis të nxituar dhe me presion mund të mos i marrin përfitimet mbrojtëse që do t’u sillte loja e udhëhequr nga vetë fëmijët.<ref name="Ginsburg_2007"/> Fillimi i lojës në klasë u mundëson mësuesve dhe nxënësve të ndërveprojnë përmes lojës së lidhur me një përvojë mësimore. Kështu, loja nxit ndërveprimin mes të rriturve dhe fëmijëve në mjedisin mësimor. «Struktura lozonjare» nënkupton ndërthurjen e të nxënit joformal me atë formal për të krijuar një përvojë mësimore efektive për fëmijët e vegjël.<ref>{{Cite journal | vauthors = Walsh G, Sproule L, McGuinness C, Trew K | title = Playful structure: a novel image of early years pedagogy for primary school classrooms. | journal = Early Years | date = July 2011 | volume = 31 | issue = 2 | pages = 107–119 | doi = 10.1080/09575146.2011.579070 | s2cid = 154926596 |language=en }}</ref> Edhe pse loja konsiderohet si gjëja më e rëndësishme për zhvillimin optimal të fëmijës, mjedisi ndikon në lojën e tij dhe, rrjedhimisht, në zhvillimin e tij. Fëmijët e varfër përballen me pabarazi të përhapura mjedisore: ata kanë më pak mbështetje shoqërore, ndërsa prindërit e tyre janë më pak të vëmendshëm dhe më autoritarë. Fëmijët nga familjet me të ardhura të ulëta kanë më pak gjasa të kenë qasje në libra dhe kompjuterë që do të ndihmonin zhvillimin e tyre.<ref name="pmid14992634">{{Cite journal | vauthors = Evans GW | title = The environment of childhood poverty | journal = The American Psychologist | volume = 59 | issue = 2 | pages = 77–92 | date = 2004 | pmid = 14992634 | doi = 10.1037/0003-066X.59.2.77 |language=en }}</ref> === Kultura e rrugës === {{Hatnote|Artikuj kryesorë: {{ill|Kultura rrugore e fëmijëve|en|Children's street culture}} dhe {{ill|Lojërat rrugore të fëmijëve|en|Children's street games}}}} [[Skeda:Boys in front of the movie theatre on Dundas Street.jpg|thumb|Fëmijë përpara një kinemaje në Toronto, vitet 1920.]] Kultura rrugore e fëmijëve i referohet kulturës së krijuar bashkërisht nga fëmijët e vegjël dhe nganjëherë quhet ''bota e tyre e fshehtë''. Ajo është më e zakonshme te fëmijët nga mosha shtatë deri në dymbëdhjetë vjeç. Është më e përhapur në lagjet urbane industriale të klasës punëtore, ku fëmijët tradicionalisht lejohen të luajnë për periudha të gjata në rrugë pa mbikëqyrje. Këtë kulturë e shpikin dhe e mbajnë gjallë kryesisht vetë fëmijët, me pak ndërhyrje nga të rriturit. Kultura rrugore e fëmijëve të vegjël zhvillohet zakonisht në rrugica të qeta e në trotuare, si edhe përgjatë shtigjeve që shkojnë drejt parqeve, shesheve të lojërave, hapësirave me shkurre e tokave djerrë, si dhe dyqaneve të lagjes. Shpesh, ajo u jep kuptim imagjinativ pjesëve të caktuara të hapësirës urbane, si ndërtesave lokale, bordurave dhe objekteve të rrugës. Fëmijët caktojnë zona të veçanta që shërbejnë si vende joformale takimi e çlodhjeje (shih Sobel, 2001). Një hapësirë urbane që një të rrituri mund t’i duket e pajetë ose e lënë pas dore, mund të ketë për fëmijët kuptime të thella që lidhen me «shpirtin e vendit». Që prej përhapjes së argëtimeve brenda shtëpisë, si lojërat elektronike dhe televizioni, janë shprehur shqetësime për gjallërinë, madje edhe mbijetesën, e kulturës rrugore të fëmijëve. == Gjeografitë e fëmijërisë == Gjeografitë e fëmijërisë trajtojnë mënyrën se si shoqëria e të rriturve e percepton fëmijërinë, mënyrat e shumta se si qëndrimet dhe sjelljet e të rriturve ndikojnë në jetën e fëmijëve, si dhe mjedisin që i rrethon dhe pasojat e tij.<ref>{{Cite book |last=Disney |first=Tom |url=https://doi.org/10.1093/OBO/9780199874002-0193 |title=Geographies of Children and Childhood |publisher=Oxford University Press |year=2018 |doi=10.1093/OBO/9780199874002-0193 |language=en}}</ref> Në disa aspekte, gjeografitë e fëmijërisë i ngjajnë {{ill|gjeografive të fëmijëve|en|Children's geographies}}, që shqyrtojnë vendet dhe hapësirat ku jetojnë fëmijët.<ref>{{cite book| vauthors = Holloway SL | veditors = Holloway SL, Valentine G |year=2004|title=Children's Geographies|doi=10.4324/9780203017524|isbn=978-0-203-01752-4 |language=en}}</ref> === Çrregullimi nga mungesa e natyrës === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Çrregullimi nga mungesa e natyrës|en|Nature deficit disorder}}}} Çrregullimi nga mungesa e natyrës, term i krijuar nga Richard Louv në librin e tij të vitit 2005 ''Last Child in the Woods'' (''Fëmija i fundit në pyll''), i referohet prirjes në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada për të kaluar më pak kohë duke luajtur në natyrë,<ref>{{cite web | url = https://www.csmonitor.com/2006/0629/p13s02-lifp.html | title = For more children, less time for outdoor play: Busy schedules, less open space, more safety fears, and lure of the Web keep kids inside | vauthors = Gardner M | work = The Christian Science Monitor | date = 2006-06-29 | language=en}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.umich.edu/~urecord/0405/Dec06_04/20.shtml | title = U.S. children and teens spend more time on academics | vauthors = Swanbrow D | work = The University Record Online | publisher = The University of Michigan | access-date = 2021-01-07 | archive-date = 2007-07-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070702135326/http://www.umich.edu/~urecord/0405/Dec06_04/20.shtml | url-status = dead | language=en}}</ref> gjë që sjell një gamë të gjerë problemesh të sjelljes.<ref>{{cite web|url=https://www.canadianliving.com/health-fitness/nutrition/article/are-your-kids-really-spending-enough-time-outdoors|title=Are your kids really spending enough time outdoors?|last=Burak|first=Tammie|website=Canadian Living|date=2007-07-02|access-date=2009-11-22|language=en}}</ref> Me shtimin e përdorimit të telefonave celularë, kompjuterëve, lojërave elektronike dhe televizionit, fëmijët kanë më shumë arsye të qëndrojnë brenda, në vend që të eksplorojnë jashtë. «Fëmija mesatar amerikan kalon 44 orë në javë me mediat elektronike».<ref name=Agitators>{{cite news|url=https://www.pghcitypaper.com/news-2/outside-agitators-1340829/|title=Outside Agitators|date=2008-10-02|last=O'Driscoll|first=Bill|newspaper=Pittsburgh City Paper|access-date=2009-11-22|language=en}}</ref> Një studim i vitit 2007 vuri në dukje një lidhje mes rënies së numrit të vizitave në {{ill|parqet kombëtare të Shteteve të Bashkuara|en|List of areas in the United States National Park System}} dhe rritjes së konsumit të mediave elektronike nga fëmijët.<ref name=Conservation>{{cite journal | vauthors = Pergams OR, Zaradic PA | title = Is love of nature in the US becoming love of electronic media? 16-year downtrend in national park visits explained by watching movies, playing video games, internet use, and oil prices | journal = Journal of Environmental Management | volume = 80 | issue = 4 | pages = 387–393 | date = September 2006 | pmid = 16580127 | doi = 10.1016/j.jenvman.2006.02.001 | bibcode = 2006JEnvM..80..387P | url = https://www.conservationmagazine.org/2008/07/numbers-in-context/ | url-access = subscription | language=en}}</ref> Media e ka përshpejtuar shkëputjen e fëmijëve nga natyra duke e zbehur praninë e saj, si në filmat e Disney-t.<ref>{{cite journal | vauthors = Prévot-Julliard AC, Julliard R, Clayton S | title = Historical evidence for nature disconnection in a 70-year time series of Disney animated films | journal = Public Understanding of Science | volume = 24 | issue = 6 | pages = 672–680 | date = August 2015 | pmid = 24519887 | doi = 10.1177/0963662513519042 | s2cid = 43190714 | language=en}}</ref> == Mosha e përgjegjësisë == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Mosha e pëlqimit|en|Age of consent}}, {{ill|Mosha madhore|en|Age of majority}}, {{ill|Mosha e përgjegjësisë penale|en|Age of criminal responsibility}} dhe {{ill|Mosha e martesës|en|Marriageable age}}}} Mosha në të cilën fëmijët konsiderohen përgjegjës për veprimet e tyre që lidhen me detyrimet shoqërore (p.sh. martesa, votimi etj.) ka ndryshuar me kalimin e kohës,<ref>{{cite news |last1=RJ |first1=Raawat |title=बच्चे चुनौतियों का जवाब दे सकते हैं – द समझ एन.जी.ओ. |url=https://readerblogs.navbharattimes.indiatimes.com/natures_warrior/children-can-respond-to-challenges-the-samajh-ngo/ |access-date=2021-12-13 |work=Navbharat Times Reader's Blog |date=2021-12-09 |language=hi}}</ref> dhe kjo pasqyrohet në mënyrën se si trajtohen në gjykata. Në kohën romake, fëmijët konsideroheshin të pafajshëm për krime; këtë qëndrim e përvetësoi më vonë edhe Kisha. Në shekullin XIX, besohej se fëmijët nën moshën shtatë vjeç nuk ishin të aftë të kryenin krime. Fëmijët nga mosha shtatë vjeç e lart konsideroheshin përgjegjës për veprimet e tyre. Prandaj, ata mund të akuzoheshin penalisht, të dërgoheshin në burgjet e të rriturve dhe të ndëshkoheshin si të rritur, me kamxhik, damkosje ose varje. Mosha minimale e punësimit dhe mosha e martesës ndryshojnë gjithashtu. Kufiri i moshës për shërbimin ushtarak vullnetar ose të detyruar mbetet objekt diskutimi edhe në nivel ndërkombëtar.<ref>{{cite journal| vauthors = Yun S |title=BreakingImaginary Barriers: Obligations of Armed Non-State Actors Under General Human Rights Law – The Case of the Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child|journal=Journal of International Humanitarian Legal Studies|date=2014|volume=5|issue=1–2|pages=213–257|doi=10.1163/18781527-00501008|ssrn=2556825|s2cid=153558830 |language=en}}</ref> ==Arsimi== [[Skeda:Kuito class.jpg|thumb|Fëmijë në një klasë të hapur në Bié, [[Angola]]]] [[Skeda:Torvisen kansakoulu 1924-26.jpg|thumb|Fëmijë të ulur në një klasë finlandeze në shkollën e Torvinenit në [[Sodankylä]], [[Finlanda]], në vitet 1920]] {{Kryesor|Arsimi}} Arsimi, në kuptimin e përgjithshëm, i referohet aktit ose procesit të përvetësimit ose dhënies së njohurive të përgjithshme, zhvillimit të aftësive të arsyetimit dhe gjykimit, si dhe përgatitjes intelektuale për jetën e të rriturve.<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/education |title= Define Education |work=Dictionary.com |publisher=Dictionary.reference.com |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> Arsimi formal zhvillohet më së shpeshti përmes ndjekjes së shkollës. Disa qeveri e kanë njohur [[E drejta për arsim|të drejtën për arsim]]. Në nivel global, neni 13 i [[Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore|Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore]] të vitit 1966, të [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], njeh të drejtën e çdokujt për arsim.<ref name="ICESCR-art13.1">''ICESCR'', neni 13.1</ref> [[Arsimi i detyrueshëm|Arsimi është i detyrueshëm]] deri në një moshë të caktuar në shumicën e vendeve, por ndjekja e [[Shkolla|shkollës]] mund të mos jetë e tillë; në disa juridiksione njihen si forma të vlefshme të arsimit mundësi alternative, si mësimi në shtëpi ose [[E-mësimi|mësimi elektronik]]. Fëmijët në disa vende, veçanërisht në pjesë të Afrikës dhe Azisë, shpesh nuk shkojnë në shkollë ose e ndjekin atë vetëm për periudha të shkurtra. Sipas të dhënave të [[UNICEF]]-it, në vitin 2011, 57 milionë fëmijë nuk ndiqnin shkollën; ndërsa më shumë se 20% e fëmijëve afrikanë nuk e kishin ndjekur kurrë shkollën fillore ose ishin larguar pa e përfunduar arsimin fillor.<ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/education/bege_61659.html |title=Out-of-School Children Initiative &#124; Basic education and gender equality |publisher=UNICEF |access-date=2014-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140806051617/http://www.unicef.org/education/bege_61659.html |archive-date=2014-08-06 |url-status=dead |df=dmy-all |language=en}}</ref> Sipas një raporti të OKB-së, [[lufta|konfliktet e armatosura]] pengojnë 28 milionë fëmijë në mbarë botën të arsimohen, për shkak të rrezikut të dhunës seksuale dhe sulmeve në shkolla.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12606912 |title=BBC News - Unesco: Conflict robs 28 million children of education |publisher=Bbc.co.uk |date=2011-03-01 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> Faktorë të tjerë që i pengojnë fëmijët të shkojnë në shkollë përfshijnë varfërinë, [[punë e fëmijëve|punën e fëmijëve]], qëndrimet shoqërore dhe largësinë e madhe nga shkolla.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/4896302.stm |title=UK &#124; Education &#124; Barriers to getting an education |work=BBC News |date=2006-04-10 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Melik J |url=https://www.bbc.com/news/business-19870729 |title= Africa gold rush lures children out of school |publisher=Bbc.com – BBC News |date=2012-10-11 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> ==Qëndrimet ndaj fëmijëve== [[Skeda:Group of Breaker boys. Smallest is Sam Belloma.jpg|thumb|Grup djemsh që punonin në miniera në Pittston, Pensilvani, më 1911. [[Punë e fëmijëve|Puna e fëmijëve]] ishte e përhapur deri në fillim të shekullit XX. Në shekullin XXI, përqindjet më të larta të punës së fëmijëve gjenden në Afrikë.]] Qëndrimet shoqërore ndaj fëmijëve ndryshojnë në kultura të ndryshme në mbarë botën dhe ndryshojnë me kalimin e kohës. Një studim i vitit 1988 mbi qëndrimet evropiane ndaj rëndësisë së fëmijëve zbuloi se Italia ishte më e përqendruar te fëmijët, ndërsa Holanda më pak, kurse vende të tjera, si Austria, Britania e Madhe, Irlanda dhe [[Gjermania Perëndimore]], gjendeshin diku në mes.<ref>{{Cite journal |vauthors=Jones RK, Brayfield A |title=Life's greatest joy?: European attitudes toward the centrality of children. |journal=Social Forces |date=June 1997 |volume=75 |issue=4 |pages=1239–1269 |doi=10.1093/sf/75.4.1239 |language=en}}</ref> ===Martesa e fëmijëve=== Në vitin 2013, përqindja e vajzave që martoheshin para moshës 18 vjeç arriti në 75% në Niger, 68% në Republikën e Afrikës Qendrore dhe Çad, 66% në Bangladesh dhe 47% në [[India|Indi]].<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2013/03/08/child-brides-sold/1972905/ |title=Child brides around the world sold off like cattle|agency=Associated Press |newspaper=[[USA Today]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308200221/https://www.usatoday.com/story/news/world/2013/03/08/child-brides-sold/1972905/ |archive-date=2013-03-08 |date=2013-03-08 |language=en}}</ref> Sipas një raporti të UNICEF-it të vitit 2019 mbi martesat e fëmijëve, 37% e vajzave në Afrikën subsahariane martoheshin para moshës 18 vjeç, të ndjekura nga ato të Azisë Jugore me 30%. Përqindje më të ulëta u gjetën në Amerikën Latine dhe Karaibe (25%), Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut (18%), si dhe në Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore (11%), ndërsa në Evropën Perëndimore dhe Amerikën e Veriut përqindjet ishin minimale.<ref>{{Cite web|url=https://data.unicef.org/topic/child-protection/child-marriage/|title=Child marriage|website=UNICEF DATA|language=en|access-date=2020-04-27}}</ref> Martesa e fëmijëve është më e përhapur te vajzat, por përfshin edhe djemtë. Një studim i vitit 2018 në revistën ''Vulnerable Children and Youth Studies'' zbuloi se, në mbarë botën, 4,5% e meshkujve martoheshin para moshës 18 vjeç; Republika e Afrikës Qendrore kishte përqindjen mesatare më të lartë, 27,9%.<ref>{{Cite journal|vauthors=Gastón CM, Misunas C, Cappa C |date=2019-07-03|title=Child marriage among boys: a global overview of available data |journal=Vulnerable Children and Youth Studies |volume=14 |issue=3 |pages=219–228 |doi=10.1080/17450128.2019.1566584 |issn=1745-0128 |doi-access=free |language=en}}</ref> ===Fertiliteti dhe numri i fëmijëve për grua=== Përpara se [[Kontrolli i lindjeve|kontracepsioni]] të bëhej gjerësisht i disponueshëm në shekullin XX, gratë kishin pak zgjedhje përveç [[abstinenca|abstinencës]] ose lindjes së shumë fëmijëve. Në fakt, shqetësimet e sotme për [[Rritja e popullsisë|rritjen e popullsisë]] u bënë të mundshme vetëm pas uljes së ndjeshme të [[vdekshmëria e fëmijëve|vdekshmërisë së fëmijëve]] dhe vazhdimit të fertilitetit. Në vitin 2017, shkalla globale e fertilitetit të përgjithshëm u vlerësua në 2,37 fëmijë për grua,<ref name=":2">{{Cite journal |vauthors=Vollset SE, Goren E, Yuan CW, Cao J, Smith AE, Hsiao T, Bisignano C, Azhar GS, Castro E, Chalek J, Dolgert AJ, Frank T, Fukutaki K, Hay SI, Lozano R, Mokdad AH, Nandakumar V, Pierce M, Pletcher M, Robalik T, Steuben KM, Wunrow HY, Zlavog BS, Murray CJ |display-authors=6 |title=Fertility, mortality, migration, and population scenarios for 195 countries and territories from 2017 to 2100: a forecasting analysis for the Global Burden of Disease Study |journal=Lancet |volume=396 |issue=10258 |pages=1285–1306 |date=October 2020 |pmid=32679112 |pmc=7561721 |doi=10.1016/s0140-6736(20)30677-2 |language=en}}</ref> duke i shtuar popullsisë botërore rreth 80 milionë njerëz në vit. Për të matur numrin e përgjithshëm të fëmijëve, shkencëtarët shpesh parapëlqejnë fertilitetin e përfunduar të kohortës në moshën 50-vjeçare (CCF50).<ref name=":2" /> Megjithëse numri i fëmijëve ndikohet edhe nga [[Norma shoqërore|normat shoqërore]], [[Feja|feja]], [[presioni i bashkëmoshatarëve]] dhe faktorë të tjerë shoqërorë, CCF50 duket se varet më së shumti nga niveli arsimor i grave: nga 5–8 fëmijë te gratë pa arsim deri në më pak se 2 te gratë me 12 ose më shumë vite arsimimi.<ref name=":2" /> == Çështjet == === Emergjencat dhe konfliktet === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Deklarata për mbrojtjen e grave dhe fëmijëve në situata emergjence dhe konflikti të armatosur|en|Declaration on the Protection of Women and Children in Emergency and Armed Conflict}} · {{ill|Fëmijët në konfliktin izraelito-palestinez|en|Children in the Israeli–Palestinian conflict}} · {{ill|Save the Children|en|Save the Children}} · {{ill|Rrjeti ndërinstitucional për arsimin në emergjenca|en|Inter-Agency Network for Education in Emergencies}} · {{ill|Përdorimi i fëmijëve nga ushtria|en|Military use of children}} · {{ill|Trafikimi i fëmijëve|en|Trafficking of children}} · {{ill|Rrëmbimi ndërkombëtar i fëmijëve|en|International child abduction}} · {{ill|Fëmijët refugjatë|en|Refugee children}}}} Emergjencat dhe konfliktet përbëjnë rreziqe të dëmshme për [[shëndeti|shëndetin]], sigurinë dhe mirëqenien e fëmijëve. Ka shumë lloje të ndryshme konfliktesh dhe emergjencash, si [[Lufta|luftërat]] dhe [[Fatkeqësia natyrore|fatkeqësitë natyrore]]. Në vitin 2010, rreth 13 milionë fëmijë ishin të zhvendosur për shkak të konflikteve të armatosura dhe dhunës në mbarë botën.<ref name="UNICEF_2010">{{Cite book | author = UNICEF | date = 2010 | title = The State of the World's Children Report, Special Edition | url = http://crianca.mppr.mp.br/arquivos/File/publi/unicef_sowc/sit_mund_inf_2010_ed_especial_tabelas.pdf | location = New York | publisher = UNICEF | isbn = 978-92-806-4445-6 | language = en }}</ref> Aty ku konfliktet e dhunshme janë të zakonshme, jeta e fëmijëve të vegjël ndërpritet ndjeshëm dhe familjet e tyre hasin vështirësi të mëdha për t'u ofruar kujdesin e ndjeshëm dhe të vazhdueshëm që u nevojitet për zhvillim të shëndetshëm.<ref name="UNICEF_2010" /> Studimet mbi ndikimin e emergjencave dhe konflikteve në shëndetin fizik dhe mendor të fëmijëve nga lindja deri në moshën 8 vjeç tregojnë se, kur fatkeqësia është natyrore, shkalla e çrregullimit të stresit post-traumatik te fëmijët e prekur varion nga 3% deri në 87%.<ref name="Shannon_1994">{{Cite journal | vauthors = Shannon MP, Lonigan CJ, Finch AJ, Taylor CM | title = Children exposed to disaster: I. Epidemiology of post-traumatic symptoms and symptom profiles | journal = Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry | volume = 33 | issue = 1 | pages = 80–93 | date = January 1994 | pmid = 8138525 | doi = 10.1097/00004583-199401000-00012 | language = en }}</ref> Megjithatë, shkalla e këtij çrregullimi te fëmijët që jetojnë në kushte konflikti të zgjatur varion nga 15% deri në 50%.<ref>{{Cite book | vauthors = De Jong JT | date = 2002 | title = Trauma, War, and Violence: Public Mental Health in Socio Cultural Context | location = New York | publisher = Kluwer | isbn = 978-0-306-47675-4 | language = en }}</ref><ref name=":1">{{Cite book | url = http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002335/233558E.pdf | title = Investing against Evidence: The Global State of Early Childhood Care and Education | vauthors = Marope PT, Kaga Y | publisher = Paris: UNESCO | year = 2015 | isbn = 978-92-3-100113-0 | pages = 118–125 | language = en }}</ref> === Abuzimi i fëmijëve dhe puna e fëmijëve === Mbrojtja e fëmijëve nga [[Abuzimi i fëmijëve|abuzimi]] konsiderohet një synim i rëndësishëm bashkëkohor. Kjo përfshin mbrojtjen e fëmijëve nga shfrytëzimi, si puna e fëmijëve, trafikimi i fëmijëve dhe shitja e fëmijëve, abuzimi seksual i fëmijëve, përfshirë prostitucionin dhe pornografinë me fëmijë, përdorimi i fëmijëve nga ushtria, si dhe pastrimi i prejardhjes së fëmijëve në birësime të paligjshme. Për këto qëllime ekzistojnë disa instrumente ndërkombëtare, si: * {{ill|Konventa për format më të këqija të punës së fëmijëve|en|Worst Forms of Child Labour Convention}} * {{ill|Konventa për moshën minimale, 1973|en|Minimum Age Convention, 1973}} * {{ill|Protokolli Fakultativ për shitjen e fëmijëve, prostitucionin me fëmijë dhe pornografinë me fëmijë|en|Optional Protocol on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography}} * {{ill|Konventa e Këshillit të Evropës për mbrojtjen e fëmijëve nga shfrytëzimi dhe abuzimi seksual|en|Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse}} * {{ill|Protokolli Fakultativ për përfshirjen e fëmijëve në konfliktet e armatosura|en|Optional Protocol on the Involvement of Children in Armed Conflict}} * {{ill|Konventa e Hagës për birësimin|en|Hague Adoption Convention}} == Shëndeti == === Vdekshmëria e fëmijëve === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Vdekshmëria e fëmijëve|en|Child mortality}} · {{ill|Vdekshmëria foshnjore|en|Infant mortality}}}} [[Skeda:2012 Infant mortality rate per 1000 live births, under-5, world map.svg|thumb|360px|Shkalla e vdekshmërisë foshnjore në botë në vitin 2012.<ref name="unicef2013">{{Cite web|date=2013|title=Infant Mortality Rates in 2012|url=http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714153724/http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-date=2014-07-14|publisher=[[UNICEF]]|language=en}}</ref>]] Në fillim të shekullit XVII, në [[Anglia|Angli]], rreth dy të tretat e të gjithë fëmijëve vdisnin para moshës katërvjeçare.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VL_6X5zWOokC&pg=PA47|title=America's promise: a concise history of the United States (Volume 1: To 1877)|vauthors=Rorabaugh WJ, Critchlow DT, Baker PC|date=2004|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-7425-1189-7|page=47|language=en}}{{Lidhje e vdekur|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Gjatë [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]], jetëgjatësia e fëmijëve u rrit ndjeshëm.<ref>{{Cite encyclopedia|date=29 October 2020|title=Modernization – Population Change|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/387301/modernization/12022/Population-change|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|vauthors=Kumar K|language=en}}</ref> Ky zhvillim vazhdoi në Angli dhe, në shekullin XXI, shkalla e vdekshmërisë së fëmijëve ra në mbarë botën. Në vitin 1990, rreth 12,6 milionë fëmijë nën moshën pesëvjeçare vdiqën në mbarë botën; ky numër ra në 6,6 milionë në vitin 2012. Shkalla e vdekshmërisë foshnjore ra nga 90 vdekje për 1.000 lindje të gjalla në vitin 1990, në 48 në vitin 2012. Shkalla mesatare më e lartë e vdekshmërisë foshnjore është në Afrikën nën-Sahariane, me 98 vdekje për 1.000 lindje të gjalla, pra më shumë se dyfishi i mesatares botërore.<ref name="unicef2013" /> == Shiko edhe == * [[Djali]] * [[Vajza]] * {{ill|Përmbledhje e fëmijërisë|en|Outline of childhood}} * {{ill|Përfitimet për fëmijët|en|Child benefits}} * {{ill|Skllavëria e fëmijëve|en|Child slavery}} * {{ill|Mungesa e fëmijëve|en|Childlessness}} * {{ill|Kostoja e rritjes së një fëmije|en|Cost of raising a child}} * {{ill|Depresioni në fëmijëri dhe adoleshencë|en|Depression in childhood and adolescence}} * {{ill|Historia e fëmijërisë|en|History of childhood}} ** {{ill|Historia e fëmijërisë në Shtetet e Bashkuara|en|History of childhood in the United States}} * {{ill|Politika e një fëmije|en|One-child policy}}, në Kinë nga viti 1979 deri në vitin 2015 * {{ill|Feja dhe fëmijët|en|Religion and children}} * {{ill|Të drejtat e të rinjve|en|Youth rights}} * {{ill|Arkeologjia e fëmijërisë|en|Archaeology of childhood}} * {{ill|Shoqëria dhe kultura e epokës viktoriane|en|Society and culture of the Victorian era}}#Status of children; Mbretëria e Bashkuar në shekullin XIX == Burimet == * Burimi: ''The State of Food Security and Nutrition in the World 2026'', botuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO). [https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/5eda804a-d21d-4042-a0fd-39088374c9df/content/cd8306en.html#gsc.tab=0 Dokumenti]; [https://openknowledge.fao.org/items/63b052f9-f2c1-453b-97a3-1d814facea36 kushtet e licencës]. Licenca: CC BY 4.0. == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * Burimi: ''Investing against Evidence: The Global State of Early Childhood Care and Education'', nga Marope PT dhe Kaga Y, f. 118–125. UNESCO. [http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002335/233558E.pdf Dokumenti]; [http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=233558&set=0058CBADEE_0_390&gp=1&lin=1&ll=1 kushtet e licencës]. Licenca: CC-BY-SA IGO 3.0. * Burimi: ''Creating sustainable futures for all; Global education monitoring report, 2016; Gender review'', nga UNESCO, f. 20. [http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002460/246045e.pdf Dokumenti]; [http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=246045&set=005915672A_2_228&gp=1&lin=1&ll=1 kushtet e licencës]. Licenca: CC-BY-SA IGO 3.0. == Lexim i mëtejshëm == {{Commonskat|Children|Fëmijët}} * {{cite book |editor-last=Clement |editor-first=Priscilla Ferguson |editor2-first=Jacqueline S. |editor2-last=Reinier |title=Boyhood in America: an encyclopedia |others=2 vol |publisher=ABC-CLIO |year=2001 |isbn=978-1-57607-215-8 |language=en}} * Cook, Daniel Thomas. ''The moral project of childhood: Motherhood, material life, and early children's consumer culture'' (NYU Press, 2020). [https://books.google.com/books?id=vUWODwAAQBAJ&dq=children&pg=PP9 Libër online]; shih edhe [https://www.shcy.org/features/books/the-moral-project-of-childhood/ recensionin online]. * {{ill|Paula S. Fass|en}}. ''The end of American childhood: A history of parenting from life on the frontier to the managed child'' (Princeton University Press, 2016). * Fass, Paula S., red. ''The Routledge History of Childhood in the Western World'' (2012). [https://books.google.com/books?id=jxf_P2GOcUEC&dq=fass+%22Childhood%22&pg=PR3 Online] * Fass, Paula, red. ''Encyclopedia of Children and Childhood: In History and Society'' (3 vëll., Macmillan, 2003). * Fawcett, Barbara, Brid Featherstone dhe Jim Goddard. ''Contemporary child care policy and practice'' (Bloomsbury Publishing, 2017). [https://books.google.com/books?id=QSJIEAAAQBAJ&pg=PR1 Online] * Forman-Brunell, Miriam. ''Girlhood in America: An Encyclopedia'' (2001). * Hutchison, Elizabeth D. dhe Leanne W. Charlesworth. “Securing the welfare of children: Policies past, present, and future.” ''Families in Society'' 81.6 (2000): 576–585. * Klass, Perri. ''The Best Medicine: How Science and Public Health Gave Children a Future'' (WW Norton & Company, 2020). [https://books.google.com/books?id=fNjVDwAAQBAJ&dq=children&pg=PT6 Online] * Kearney, Mary Celeste. “Coalescing: The development of girls' studies.” ''NWSA journal'' 21.1 (2009): 1–28. [https://muse.jhu.edu/pub/1/article/263654/summary Fragment] * Michail, Samia. “Understanding school responses to students’ challenging behaviour: A review of literature.” ''Improving schools'' 14.2 (2011): 156–171. [https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=6a6198a7d46523bddb15d23e024f442ac29e9f82 Online] * Sorin, Reesa. ''Changing images of childhood: Reconceptualising early childhood practice'' (Faculty of Education, University of Melbourne, 2005). [https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=9594881ae4f396a654957f719b1bb4e3589d0819 Online] * Sorin, Reesa. “Childhood through the eyes of the child and parent.” ''Journal of Australian Research in Early Childhood Education'' 14.1 (2007). [https://www.researchgate.net/profile/Reesa-Sorin/publication/266081356_Childhood_through_the_eyes_of_the_child_and_parent/links/5ed6138492851c9c5e725cd1/Childhood_through_the_eyes_of_the_child_and_parent.pdf Online] * Vissing, Yvonne. “History of Children’s Human Rights in the USA.” Në ''Children's Human Rights in the USA: Challenges and Opportunities'' (Cham: Springer International Publishing, 2023), f. 181–212. * Yuen, Francis K.O. ''Social work practice with children and families: a family health approach'' (Routledge, 2014). [https://books.google.com/books?id=efbJAwAAQBAJ&pg=PP1 Online] {{S-start}} {{succession box|title=[[Zhvillimi njerëzor|Fazat e zhvillimit njerëzor]]<br />Fëmijëria|before=Fëmijëria e vogël|after={{ill|Paraadoleshenca|en|Preadolescence}}|years=}} {{S-end}} {{Authority control}} [[Kategoria:Fëmijëria|*]] [[Kategoria:Psikologji]] [[Kategoria:Familje]] mnhs6qovxhbh44hzm6n6w4b3egxoq1j 3059970 3059905 2026-10-27T00:40:09Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059970 wikitext text/x-wiki {{Short description|Njeri mes lindjes dhe pubertetit}} {{Use dmy dates|date=May 2016}} [[Skeda:International children dressed in their native costumes participate in the 100th anniversary of the Statue of Liberty - DPLA - 4461efafd5c4ba7fde8eedb1f13f439e.jpeg|thumb|250px|Fëmijë nga vende të ndryshme me veshje tradicionale në [[Liberty Weekend]]]] Një '''fëmijë''' është një [[Njeriu|qenie njerëzore]] mes fazave të [[Lindja e fëmijës|lindjes]] dhe [[Puberteti|pubertetit]],<ref name="Child">{{cite web|title=Child |publisher=TheFreeDictionary.com|access-date=2013-01-05|url=http://www.thefreedictionary.com/Child|language=en}}</ref><ref name="Mosby">{{cite book|last=O'Toole|first=MT|title=Mosby's Dictionary of Medicine, Nursing & Health Professions|location=St. Louis MO|oclc=800721165|isbn=978-0-323-07403-2|url=https://archive.org/details/mosbysdictionary09edunse/page/344/mode/2up?q=345|publisher=Elsevier Health Sciences|year=2013|page=345|language=en}}</ref> ose gjatë periudhës së [[Zhvillimi i trupit të njeriut|zhvillimit]] mes foshnjërisë dhe pubertetit.<ref name="Rathus">{{cite book|vauthors=Rathus SA|title=Childhood and Adolescence: Voyages in Development|isbn=978-1-285-67759-0|publisher=Cengage Learning|year=2013|page=48|url=https://books.google.com/books?id=OfIWAAAAQBAJ&pg=PT48|language=en}}</ref> Termi mund t'i referohet edhe një qenieje njerëzore të palindur.<ref>{{cite web|title=Child|publisher=OED.com|access-date=2023-04-11|url=https://www.oed.com/viewdictionaryentry/Entry/31619|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Child|publisher=Merriam-Webster.com|access-date=2023-04-11|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/child|language=en}}</ref> Në vendet anglishtfolëse, përkufizimi ligjor i ''fëmijës'' përgjithësisht i referohet një [[I mituri|të mituri]], në këtë rast një personi nën [[I rrituri|moshën madhore]] vendore (me disa përjashtime, si konsumimi dhe blerja e [[Pija alkoolike|pijeve alkoolike]] edhe pasi arrihet mosha madhore<ref>{{cite web|title=When Is It Legal For Minors To Drink?|url=https://alcohol.org/laws/underage-drinking/|access-date=2024-05-31|website=Alcohol.org|language=en}}</ref>), pavarësisht zhvillimit të tij fizik, mendor dhe seksual si [[Mosha madhore|i rritur biologjikisht]].<ref name="Child" /><ref>{{cite web|title=Children and the law|url=https://learning.nspcc.org.uk/child-protection-system/children-the-law/child-protection-system/children-the-law|access-date=2024-05-31|website=NSPCC Learning|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=23.8: Adulthood|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Human_Biology/Human_Biology_(Wakim_and_Grewal)/23%3A_Human_Growth_and_Development/23.8%3A_Adulthood#:~:text=Defining%20Adulthood,-Adulthood%20is%20the&text=A%20person%20may%20be%20physically,by%20law%20until%20older%20ages.|website=LibreTexts - Biology|date=2018-12-31|quote=Një person mund të jetë fizikisht i pjekur dhe i rritur biologjikisht rreth moshës 16-vjeçare, por ligjërisht të mos konsiderohet i rritur deri në një moshë më të madhe. Për shembull, në ShBA nuk mund të regjistrohesh në forcat e armatosura ose të votosh deri në moshën 18-vjeçare dhe nuk mund të marrësh përsipër shumë përgjegjësi ligjore e financiare deri në moshën 21-vjeçare.|language=en}}</ref> Fëmijët përgjithësisht kanë më pak [[Të drejtat e fëmijëve|të drejta]] dhe përgjegjësi sesa të rriturit. Zakonisht konsiderohen të paaftë për të marrë vendime serioze. ''Fëmijë'' mund të përshkruajë edhe marrëdhënien me një [[Prindi|prind]] (si [[Biri|bijtë]] dhe [[Bija|bijat]] e çdo moshe)<ref>{{cite web|url=http://www.ssa.gov/dibplan/dacpage.shtml|title=For example, the US Social Security department specifically defines an adult child as being over 18|publisher=Ssa.gov|access-date=2013-10-09|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001072300/http://www.ssa.gov/dibplan/dacpage.shtml|archive-date=2013-10-01|df=dmy-all|language=en}}</ref> ose, [[Metafora|në mënyrë metaforike]], me një figurë autoriteti; mund të shprehë edhe përkatësinë në një klan, fis ose fe, si dhe të qenit i ndikuar fort nga një kohë, vend ose rrethanë e caktuar, si te shprehjet «fëmijë i natyrës» ose «fëmijë i viteve gjashtëdhjetë».<ref>{{cite web|title=American Heritage Dictionary|url=http://www.bartleby.com/61/13/C0291300.html|date=2007-12-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071229155809/http://www.bartleby.com/61/13/C0291300.html|archive-date=2007-12-29|language=en}}</ref> == Përkufizimet biologjike, ligjore dhe shoqërore == [[Skeda:Children games Louvre Ma99 n2.jpg|thumb|Fëmijë duke luajtur me top, vepër arti romake, shekulli II e.s.]] Në shkencat biologjike, fëmija zakonisht përkufizohet si një person nga lindja deri në pubertet,<ref name="Child"/><ref name="Mosby"/> ose gjatë periudhës së zhvillimit nga foshnjëria deri në pubertet.<ref name="Rathus"/> Në kuptimin ligjor, termi ''fëmijë'' mund t’i referohet kujtdo që është nën moshën madhore ose nën një kufi tjetër moshe. [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e përkufizon ''fëmijën'' në [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës|Konventën për të Drejtat e Fëmijës]] si «qenie njerëzore nën moshën 18 vjeç, përveç rastit kur, sipas [[Ligji|ligjit]] që zbatohet për fëmijën, mosha madhore arrihet më herët».<ref name="un">{{Cite web|url=http://www.hakani.org/en/convention/Convention_Rights_Child.pdf |title=Convention on the Rights of the Child|department = General Assembly Resolution 44/25 of 20 November 1989 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101031104336/http://www.hakani.org/en/convention/Convention_Rights_Child.pdf |archive-date=2010-10-31 |publisher=The Policy Press, Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|language=en}}</ref> Kjo konventë është ratifikuar nga 192 prej 194 vendeve anëtare. Termi ''fëmijë'' mund t’i referohet edhe dikujt që është nën një kufi tjetër moshe të përcaktuar me ligj, i palidhur me moshën madhore. Për shembull, në [[Singapori|Singapor]], fëmijë përcaktohet ligjërisht kushdo nën moshën 14 vjeç, sipas «Children and Young Persons Act», ndërsa mosha madhore është 21 vjeç.<ref>{{Cite web|title=Children and Young Persons Act|url=http://statutes.agc.gov.sg/aol/search/display/view.w3p;page=0;query=DocId%3A911aba78-1d05-4341-96b7-ee334d4a06f0%20%20Status%3Ainforce%20Depth%3A0;rec=0|website=Singapore Statutes Online|access-date=2017-10-20|archive-date=2018-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203075312/http://statutes.agc.gov.sg/aol/search/display/view.w3p;page=0;query=DocId:911aba78-1d05-4341-96b7-ee334d4a06f0%20%20Status:inforce%20Depth:0;rec=0|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Proposal to lower the Age of Contractual Capacity from 21 years to 18 years, and the Civil Law (Amendment) Bill |publisher=Ministry of Law (Singapore) |location=Singapore |url=http://www.mlaw.gov.sg/content/minlaw/en/news/public-consultations/proposal-to-lower-the-age-of-contractual-capacity-from-21-years-to-18-years-and-the-civil-law.html |access-date=2017-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626054418/https://www.mlaw.gov.sg/content/minlaw/en/news/public-consultations/proposal-to-lower-the-age-of-contractual-capacity-from-21-years-to-18-years-and-the-civil-law.html |archive-date=2018-06-26 |url-status=dead |language=en}}</ref> Në ligjin amerikan të imigracionit, fëmijë quhet kushdo nën moshën 21 vjeç.<ref>{{Cite web|url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/8/1101|title=8 U.S. Code § 1101 - Definitions|website=LII / Legal Information Institute|language=en}}</ref> Disa përkufizime në anglisht të fjalës ''child'' përfshijnë edhe [[Fetusi|fetusin]] (që ndonjëherë quhet «i palinduri»).<ref name="SeeShorter">Shih ''[[Oxford English Dictionary]]'' të shkurtuar, f. 397 (botimi i 6-të, 2007), përkufizimi i parë i të cilit është «Fetus; foshnjë;...». Shih gjithashtu «The Compact Edition of the ''[[Oxford English Dictionary]]'': Complete Text Reproduced Micrographically», vëll. I (''Oxford University Press'', Oxford, 1971), f. 396, ku përkufizohet si «qenie njerëzore e palindur ose e sapolindur; fetus, foshnjë».</ref> Në shumë kultura, fëmija konsiderohet i rritur pasi kalon një {{ill|rit kalimi|en|Rite of passage}}, që mund të përkojë ose jo me kohën e pubertetit. Fëmijët përgjithësisht kanë më pak të drejta se të rriturit dhe konsiderohen të paaftë për të marrë vendime të rëndësishme; ligjërisht, ata duhet të jenë gjithmonë nën kujdesin e një të rrituri përgjegjës ose nën kujdestari, pavarësisht nëse prindërit e tyre divorcohen. <!-- Nga en.wiki: Njohja e fëmijërisë si gjendje e ndryshme nga mosha e rritur nisi të shfaqej në shekujt XVI dhe XVII. Shoqëria filloi ta shihte fëmijën jo si një të rritur në miniaturë, por si një person me pjekuri më të ulët, që kishte nevojë për mbrojtje, dashuri dhe përkujdesje nga të rriturit. Ky ndryshim mund të ndiqet në piktura: në [[Mesjeta|Mesjetë]], fëmijët paraqiteshin në art si të rritur në miniaturë, pa tipare fëminore. Në shekullin XVI, imazhet e fëmijëve filluan të merrnin një pamje të dallueshme fëminore. Nga fundi i shekullit XVII e tutje, fëmijët paraqiteshin duke luajtur me lodra dhe më vonë nisi të zhvillohej edhe [[Letërsia për fëmijë|letërsia për fëmijë]].<ref>{{Cite web| vauthors = Sharnette H |url=http://www.elizabethi.org/contents/essays/childhood.htm |title=Essays on childhood|publisher=Elizabethi.org |access-date=2013-10-09|language=en}}</ref> --> == Fazat e zhvillimit të fëmijërisë == {{Hatnote|Lexo më tepër: [[Fazat e zhvillimit të fëmijës]] dhe {{ill|Zhvillimi i fëmijës|en|Child development}}}} === Fëmijëria e hershme === [[Skeda:Children Playing Violin Suzuki Institute 2011.JPG|thumb|Fëmijë duke luajtur në grup me [[Violina|violinë]], Itaka, Nju Jork, 2011]] [[Skeda:Malagasy girls Madagascar Merina.jpg|thumb|Fëmijë në [[Madagaskari|Madagaskar]], 2011]] [[Skeda:Child playing piano - 1984-11-01.jpg|thumb|Fëmijë duke luajtur në piano, 1984]] [[Fëmijëria e hershme]] vjen pas fazës së [[Foshnja|foshnjërisë]] dhe nis me moshën kur fëmija fillon të flasë ose të ecë vetë.<ref>{{Cite book |last1=Alam |first1=Gajanafar |title=Population and Society |date=2014 |publisher=K.K. Publications |isbn=978-8178441986|language=en}}</ref><ref>{{Cite web | vauthors = Purdy ER | date = 2019-01-18 |title=Infant and toddler development|url=https://www.britannica.com/science/infant-and-toddler-development|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-05-27}}</ref> Ndërsa kjo periudhë mbaron rreth moshës 3 vjeç, kur fëmija bëhet më pak i varur nga ndihma e prindërve për nevojat bazë, fëmijëria e hershme vazhdon afërsisht deri në moshën 5 ose 6 vjeç. Megjithatë, sipas Shoqatës Kombëtare për Edukimin e Fëmijëve të Vegjël, fëmijëria e hershme përfshin edhe foshnjërinë. Në këtë fazë, fëmijët mësojnë duke vëzhguar, eksperimentuar dhe komunikuar me të tjerët. Të rriturit mbikëqyrin dhe mbështesin procesin e zhvillimit të fëmijës, i cili më pas çon drejt autonomisë së tij. Gjithashtu, gjatë kësaj faze krijohet një lidhje e fortë emocionale mes fëmijës dhe kujdestarëve. Në këtë moshë, fëmijët fillojnë edhe parashkollorin dhe kopshtin, e kështu fillon jeta e tyre shoqërore. === Fëmijëria e mesme === Fëmijëria e mesme fillon rreth moshës 7-vjeçare dhe përfundon rreth moshës 9- ose 10-vjeçare.<ref>{{Cite book |title=Development In Middle Childhood |date=2020-05-26 |chapter-url=https://uark.pressbooks.pub/hbse1/chapter/cognitive-development-in-middle-childhood_ch_17/ |language=en |last1=Tyler |first1=Susan |chapter=Chapter 17: Cognitive Development in Middle Childhood |publisher=University of Arkansas Libraries }}</ref> Fëmijëria e hershme dhe ajo e mesme së bashku quhen vitet formuese. Në këtë periudhë të mesme, fëmijët zhvillohen nga ana shoqërore dhe mendore. Ata janë në një fazë kur krijojnë miqësi të reja dhe fitojnë aftësi të reja, të cilat u mundësojnë të bëhen më të pavarur dhe të zhvillojnë individualitetin e tyre. Gjatë fëmijërisë së mesme, fëmijët hyjnë në vitet shkollore, ku përballen me një mjedis të ndryshëm nga ai me të cilin janë mësuar. Ky mjedis i ri u sjell fëmijëve sfida dhe përvoja të reja.<ref name="Collins_1984">{{cite book | vauthors = Collins WA | collaboration = National Research Council (US) Panel to Review the Status of Basic Research on School-Age Children | title = Development during Middle Childhood | year = 1984 | location = Washington D.C. | publisher = National Academies Press (US) | pmid = 25032422 | doi = 10.17226/56 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216778/ | isbn = 978-0-309-03478-4 |language=en }}</ref> Me fillimin e shkollës, bëhen të dukshme çrregullimet mendore që përndryshe mund të mos vëreheshin. Shumë prej tyre përfshijnë [[Autizmi|autizmin]], [[Disleksia|disleksinë]], [[Diskalkulia|diskalkulinë]] dhe ADHD-në.<ref name="Berger_2017">{{cite book | vauthors = Berger K |title=The Developing Person through the Lifespan |date=2017 |publisher=Worth Publishers |isbn=978-1-319-01587-9 |language=en }}</ref>{{rp|303–309}} [[Pedagogjia speciale]], mjedisi më pak kufizues, ndërhyrja në përgjigje ndaj nevojave të nxënësit dhe planet e individualizuara të edukimit janë plane të posaçme për të ndihmuar fëmijët me aftësi të kufizuara.<ref name="Berger_2017" />{{rp|310–311}} Fëmijëria e mesme është periudha kur fëmijët fillojnë ta kuptojnë përgjegjësinë dhe ndikohen gjithnjë e më shumë nga bashkëmoshatarët dhe prindërit. Në këtë periudhë vijnë edhe punët e shtëpisë dhe vendimet më të përgjegjshme, si dhe krahasimi shoqëror dhe loja shoqërore.<ref name="Berger_2017" />{{rp|338}} Gjatë lojës shoqërore, fëmijët mësojnë nga njëri-tjetri dhe i mësojnë njëri-tjetrit, shpesh përmes vëzhgimit.<ref>{{cite book | vauthors = Konner M |title=The Evolution of Childhood |date=2010 |publisher=The Belknap Press of Harvard University Press |location=Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-04566-8 |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780674045668/page/512 512–513] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/isbn_9780674045668/page/512 |language=en }}</ref> === Fëmijëria e vonë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Paraadoleshenca|en|Preadolescence}}}} Paraadoleshenca është një fazë e zhvillimit njerëzor që vjen pas fëmijërisë së hershme dhe para [[Adoleshenca|adoleshencës]]. Zakonisht përkufizohet si periudha nga mosha 9 deri në 12 vjeç dhe përfundon me fillimin e theksuar të pubertetit, i cili shënohet, ndër të tjera, nga [[menarka]], spermarha dhe arritja e shpejtësisë maksimale të rritjes në gjatësi. Këto ndryshime zakonisht ndodhin midis moshës 11 dhe 14 vjeç. Paraadoleshenca mund të përkufizohet edhe si periudha dyvjeçare para fillimit të theksuar të pubertetit.<ref>{{cite web | url=https://dictionary.apa.org/childhood | title=APA Dictionary of Psychology |language=en }}</ref> Paraadoleshenca mund të sjellë sfida dhe shqetësime të vetat. Në shumë mënyra të rëndësishme, fëmijët paraadoleshentë e shohin botën ndryshe nga fëmijët më të vegjël. Zakonisht, pikëpamja e tyre për jetën është më realiste sesa bota e fëmijërisë së hershme, e mbushur me emocione të forta dhe e përqendruar te fantazia. Mendimet dhe veprimet e paraadoleshentëve janë më të pjekura, të arsyeshme dhe realiste: «faza më “e arsyeshme” e zhvillimit… fëmija tani është një qenie shumë më pak emocionale».<ref>Mavis Klein, ''Okay Parenting'' (1991), f. 13 dhe 78</ref> Paraadoleshentët mund t’i shohin ndryshe marrëdhëniet njerëzore (për shembull, mund të vërejnë anën njerëzore dhe të metat e figurave të [[autoriteti|autoritetit]]). Krahas kësaj, ata mund të fillojnë të zhvillojnë ndjenjën e vetes dhe [[Identiteti (shkenca shoqërore)|identitetit]] dhe të ndiejnë më shumë [[Pavarësia|pavarësi]]: «mund ta ndiejë veten si individ, jo më “thjesht një anëtar të familjes”».<ref>E. Fenwick/T. Smith, ''Adolescence'' (Londër, 1993), f. 29</ref> == Fazat e zhvillimit pas fëmijërisë == === Adoleshenca === [[Skeda:Paolo Monti - Serie fotografica - BEIC 6341393.jpg|thumb|Një vajzë adoleshente, fotografuar nga Paolo Monti]] [[Adoleshenca]] zakonisht përcaktohet si periudha midis fillimit të pubertetit dhe moshës madhore ligjore: ajo përkon kryesisht me vitet e adoleshencës (13–19). Megjithatë, [[Puberteti|puberteti]] zakonisht fillon para viteve të adoleshencës (në moshën 10–11 vjeç te vajzat dhe 11–12 vjeç te djemtë). Edhe pse biologjikisht fëmija është një [[qenie njerëzore]] në periudhën nga [[Lindja e fëmijës|lindja]] deri në [[Puberteti|pubertet]],<ref name="Child"/><ref name="Mosby"/> adoleshentët konsiderohen ligjërisht fëmijë, pasi zakonisht nuk i kanë të drejtat e të rriturve dhe në shumë kultura u kërkohet ende të ndjekin arsimin e detyrueshëm, megjithëse kjo ndryshon. Fillimi i adoleshencës sjell ndryshime të ndryshme fizike, psikologjike dhe në sjellje. Përfundimi i adoleshencës dhe fillimi i moshës madhore ndryshojnë sipas vendit dhe funksionit; madje, edhe brenda të njëjtit shtet ose kulturë mund të ketë mosha të ndryshme kur individi konsiderohet mjaftueshëm i pjekur që shoqëria t’i besojë detyra të caktuara. == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e fëmijërisë|en|History of childhood}}}} [[Skeda:Su Han Ch'en 001.jpg|upright|thumb|''Fëmijë duke luajtur'', nga artisti kinez Su Hanchen, i dinastisë Song, rreth vitit 1150 e.s.]] Gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] evropiane, përshkrimet artistike të fëmijëve u shtuan ndjeshëm, por kjo nuk pati shumë ndikim në qëndrimin shoqëror ndaj tyre.<ref>{{Cite book| vauthors = Pollock LA |title=Forgotten children : parent-child relations from 1500 to 1900|date=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-25009-2 |oclc=255923951|language=en}}</ref> Historiani francez [[Philippe Ariès]] argumentoi se gjatë shekullit XVII në Evropë filloi të shfaqej koncepti i fëmijërisë,<ref>{{Cite book | title = Centuries of Childhood | vauthors = Ariès P | date = 1960| title-link = Centuries of Childhood | author-link = Philippe Ariès |language=en}}</ref> por historianë të tjerë, si Nicholas Orme, e kanë kundërshtuar këtë pikëpamje dhe kanë argumentuar se fëmijëria është parë si një fazë e veçantë të paktën që nga periudha mesjetare.<ref>{{Cite book | title = Medieval Children |last1=Orme |first1=Nicholas |date=2001 |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-08541-9|language=en}}</ref> Të rriturit i shihnin fëmijët si qenie të veçanta, të pafajshme dhe që kishin nevojë për mbrojtje e edukim nga të rriturit përreth tyre. Filozofi anglez [[John Locke]] pati ndikim të veçantë në përcaktimin e këtij qëndrimi të ri ndaj fëmijëve, sidomos përmes teorisë së tij të [[Tabula rasa|tabula rasës]], sipas së cilës mendja në lindje është një «fletë e zbrazët». Një rrjedhojë e kësaj doktrine ishte ideja se mendja e fëmijës lind e zbrazët dhe se prindërit kanë për detyrë ta pajisin fëmijën me nocione të drejta. Në periudhën e hershme të [[Kapitalizmi|kapitalizmit]], ngritja e një klase të mesme të madhe tregtare, kryesisht në vendet [[Protestantizmi|protestante]] të [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Republikës Holandeze]] dhe [[Anglia|Anglisë]], solli një ideologji të re familjare të përqendruar te rritja e fëmijëve. Puritanizmi theksonte rëndësinë e shpëtimit individual dhe kujdesit për mirëqenien shpirtërore të fëmijëve.<ref>{{Cite journal | vauthors = Fox VC | title = Poor Children's Rights in Early Modern England. | journal = The Journal of Psychohistory | date = April 1996 | volume = 23 | issue = 3 | pages = 286–306 | url = https://www.proquest.com/openview/20f04350242eb7f2342f8b8bb8326d76/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816657 |language=en}}</ref> [[Skeda:Fig 1 Sir Joshua Reynolds The Age of Innocence. Painted circa 1788. Frame contemporary with picture. From Houghton, 2005, 24.jpg|thumb|left|upright|''{{ill|Epoka e pafajësisë|en|The Age of Innocence (painting)}}'', rreth viteve 1785/8. Reynolds theksoi hijeshinë e natyrshme të fëmijëve në pikturat e tij.]] Pikëpamja moderne për fëmijërinë, me autonominë dhe synimet e saj, filloi të shfaqej gjatë [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] të shekullit XVIII dhe periudhës së [[Romanticizmi|Romanticizmit]] që pasoi.<ref name="cohen"/><ref name="reeves"/> [[Jean Jacques Rousseau|Zhan-Zhak Ruso]] e formuloi qëndrimin romantik ndaj fëmijëve në romanin e tij të famshëm të vitit 1762, ''Mbi edukimin''. Duke u mbështetur në idetë e [[John Locke|Xhon Lokut]] dhe të mendimtarëve të tjerë të shekullit XVII, Zhan-Zhak Ruso e përshkroi fëmijërinë si një periudhë të shkurtër strehimi përpara se njerëzit të përballen me rreziqet dhe vështirësitë e moshës madhore.<ref name="cohen">{{Cite book | vauthors = Cohen D |title= The development of play |date=1993 |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-134-86782-0 |edition=2nd | page = 20 |language=en}}</ref> Portretet e shumta të fëmijëve nga Sir [[Joshua Reynolds|Xhoshua Reinoldsi]] dëshmonin qëndrimet e reja iluministe ndaj fëmijëve të vegjël. Piktura e tij e vitit 1788, ''{{ill|Epoka e pafajësisë|en|The Age of Innocence (painting)}}'', thekson pafajësinë dhe hijeshinë e natyrshme të fëmijës së paraqitur dhe shpejt u bë e dashur për publikun.<ref name=postle>[[Martin Postle|Postle, Martin]]. (2005) "''The Age of Innocence''" Child Portraiture in Georgian Art and Society", in ''Pictures of Innocence: Portraits of Children from Hogarth to Lawrence''. Bath: Holburne Museum of Art, pp. 7–8. {{ISBN|0903679094}}</ref> [[Skeda:Princesses leopoldina isabel and friend (cropped).jpg|thumb|upright|Princeshat braziliane [[Princess Leopoldina of Brazil|Leopoldina]] (majtas) dhe [[Isabel, Princess Imperial of Brazil|Isabel]] (në qendër), me një shoqe të paidentifikuar, rreth vitit 1860.]] Ideja e fëmijërisë si vatër e hyjnisë, pastërtisë dhe pafajësisë shtjellohet më tej në poezinë e [[William Wordsworth|Uilliam Uërdsuërthit]], «Ode: Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood». Imazhet e saj, sipas një studiuesi, u «formësuan nga një ndërthurje komplekse e estetikës pastorale, pikëpamjeve panteiste për hyjninë dhe një ideje të pastërtisë shpirtërore të bazuar në nocionin edenik të pafajësisë pastorale, të ndërthurur me nocione neoplatonike të rimishërimit».<ref name="reeves">{{Cite book |vauthors=Reeves M |chapter='A Prospect of Flowers', Concepts of Childhood and Female Youth in Seventeenth-Century British Culture |veditors=Cohen ES, Reeves M |title=The Youth of Early Modern Women |publisher=Amsterdam University Press |year=2018 |doi=10.2307/j.ctv8pzd5z |jstor=j.ctv8pzd5z |access-date=2018-02-11 |chapter-url=http://www.oapen.org/viewer/web/viewer.html?file=http://www.oapen.org/document/1004126 |page=40 |isbn=978-90-485-3498-2 |s2cid=189343394 |url=https://openresearchlibrary.org/viewer/f69686a8-6316-46fa-a2fa-c260796f72ed |url-status=dead |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201212203301/https://openresearchlibrary.org/viewer/f69686a8-6316-46fa-a2fa-c260796f72ed |archive-date=12 dhjetor 2020}}</ref> Historiania Margaret Reeves sugjeron se ky koncept romantik i fëmijërisë ka një histori më të gjatë nga sa njihet zakonisht; rrënjët e tij mund të gjurmohen, për shembull, te përfytyrime të ngjashme poetike të fëmijërisë që qarkullonin në poezinë neoplatonike të poetit metafizik të shekullit XVII, Henry Vaughan («The Retreate», 1650; «Childe-hood», 1655). Këto pikëpamje binin ndesh me qëndrimet e ashpra didaktike kalviniste, sipas të cilave foshnjat lindnin me natyrë të korruptuar.{{Sfnp|Reeves|2018|pp=41–42}} [[Skeda:Vazken Andréassian HoMenEtMen-Sgaoudagan doghantsk Konstantinobolis 1918.jpg|thumb|upright|Skautë armenë më 1918]] Me fillimin e [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]] në Angli, më 1760, mospërputhja mes idealeve romantike fisnike për fëmijërinë dhe realitetit të shfrytëzimit gjithnjë e më të madh të fëmijëve në vendet e punës u bë gjithnjë e më e dukshme. Nga fundi i shekullit XVIII, fëmijët britanikë punësoheshin posaçërisht në fabrika e miniera dhe si pastrues oxhaqesh,<ref name = "Del_Col_1930">{{Cite book | vauthors = Del Col L | chapter = The Life of the Industrial Worker in Ninteenth-Century &#91;sic&#93; England — Evidence Given Before the Sadler Committee (1831–1832) | veditors = Scott JF, Baltzly A | title = Readings in European History | date = September 1930 | publisher = Appleton-Century-Crofts | url = http://www.victorianweb.org/history/workers1.html |language=en}}</ref> ku shpesh punonin me orë të gjata në punë të rrezikshme dhe për paga të ulëta.<ref>{{Cite web | vauthors = Daniels B | url = http://www.hiddenlives.org.uk/articles/poverty.html | title = Poverty and Families in the Victorian Era | work = hiddenlives.org |language=en}}</ref> Me kalimin e shekullit, kundërthënia mes kushteve reale të fëmijëve të varfër dhe pikëpamjes së klasës së mesme për fëmijërinë si periudhë thjeshtësie dhe pafajësie çoi në fushatat e para për vendosjen e mbrojtjes ligjore për fëmijët. Reformatorët britanikë nisën të kundërshtonin [[punë e fëmijëve|punën e fëmijëve]] nga vitet 1830 e tutje, të nxitur edhe nga përshkrimet tronditëse të jetës në rrugët e Londrës nga [[Çarls Dikens]].<ref>{{Cite book | vauthors = Malkovich A |title=Charles Dickens and the Victorian child : romanticizing and socializing the imperfect child |date=2013 |publisher=Routledge |location=New York |isbn=978-1-135-07425-8 |language=en}}</ref> Fushata përfundimisht çoi në miratimin e ligjeve për fabrikat, të cilat kufizuan shfrytëzimin e fëmijëve në vendet e punës.<ref name = "Del_Col_1930" /><ref>{{Cite journal | title = The Factory and Workshop Act, 1901 | journal = British Medical Journal | volume = 2 | issue = 2139 | pages = 1871–1872 | date = December 1901 | pmid = 20759953 | pmc = 2507680 | doi = 10.1136/bmj.2.2139.1871 | issn = 0959-8138 |language=en}}</ref> === Konceptet moderne të fëmijërisë === [[Skeda:Fountain Fun.jpg|thumb|Fëmijët luajnë në një shatërvan në një mbrëmje vere, në Davis, Kaliforni.]] [[Skeda:A moment in the garden.jpg|thumb|Një burrë i moshuar dhe mbesa e tij në Turqi.]] [[Skeda:Nepalese-children-with-cats.jpg|thumb|Fëmijë nepalezë duke luajtur me [[Macja|macet]].]] [[Skeda:Harari Girls, Ethiopia (8261348010).jpg|thumb|upright|Vajza harari në Etiopi.]] Qëndrimi modern ndaj fëmijëve u shfaq nga fundi i shekullit XIX; shtresat e mesme dhe të larta viktoriane theksuan rolin e familjes dhe shenjtërinë e fëmijës — një qëndrim që ka mbetur mbizotërues në shoqëritë perëndimore që atëherë.<ref>{{cite book | vauthors = Jordan TE |title=Victorian child savers and their culture : a thematic evaluation |date=1998 |publisher=Edwin Mellen Press |location=Lewiston, New York | oclc = 39465039 |isbn=978-0-7734-8289-0 |language=en}}</ref> Letërsia për fëmijë lulëzoi, me një numër të madh librash humoristikë, të orientuar drejt fëmijëve dhe të përshtatur me imagjinatën e tyre. Fantazia e [[Lewis Carroll]]it, ''[[Aventurat e Lizës në Botën e Çudirave]]'', e botuar në Angli më 1865, shënoi një pikë kthese në këtë zhanër; e vlerësuar si «kryevepra e parë angleze e shkruar për fëmijë», botimi i saj hapi «Epokën e parë të artë» të letërsisë për fëmijë. Në gjysmën e dytë të shekullit XIX, në mbarë Evropën u vendos shkollimi i detyrueshëm shtetëror për fëmijët, gjë që i largoi përfundimisht nga vendet e punës dhe i çoi në shkolla.<ref>Sagarra, Eda. (1977). ''A Social History of Germany 1648–1914'', fq. 275–84</ref><ref>Weber, Eugen. (1976). ''Peasants into Frenchmen: The Modernization of Rural France, 1870–1914'', fq. 303–38</ref> Ekonomia e tregut e shekullit XIX mundësoi konceptimin e fëmijërisë si një periudhë argëtimi, lumturie dhe imagjinate. Kukullat dhe shtëpitë e kukullave të prodhuara në fabrika i kënaqnin vajzat, ndërsa djemtë merreshin me sporte dhe veprimtari të organizuara.<ref>{{cite book | vauthors = Chudacoff HP |title=Children at Play: An American History |date=2007 |publisher=New York University Press |isbn=978-0-8147-1665-6 |language=en}}</ref> Lëvizja e skautëve u themelua nga sir [[Robert Baden-Powell]] më 1908,<ref>{{cite book| vauthors = Woolgar B, La Riviere S | year = 2002| title = Why Brownsea? The Beginnings of Scouting | publisher = Brownsea Island Scout and Guide Management Committee |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hillcourt |first1=William |title=Baden-Powell; the two lives of a hero |date=1964 |publisher=Putnam |location=New York |isbn=978-0839535942 |url=https://archive.org/details/badenpowelltwoli0000unse/mode/2up?q=brownsea |oclc =1338723 |language=en}}</ref> dhe u ofronte djemve të rinj veprimtari në natyrë, me synimin për të zhvilluar karakterin, qytetarinë dhe aftësinë fizike.<ref>{{cite book | vauthors = Boehmer E | title=Notes to 2004 edition of Scouting for Boys|year=2004|publisher=Oxford University Press|location=[[Oksford]] |language=en}}</ref> Në shekullin XX, [[Philippe Ariès]], historian francez i specializuar në historinë mesjetare, argumentoi në librin e tij të vitit 1960 ''[[Shekujt e fëmijërisë]]'' se fëmijëria nuk ishte dukuri natyrore, por krijim shoqëror. Më 1961 ai botoi një studim të pikturave, gurëve të varreve, mobilieve dhe regjistrave shkollorë, ku vërente se para shekullit XVII fëmijët paraqiteshin si të rritur në miniaturë. Më 1966, filozofi amerikan [[George Boas]] botoi librin ''Kulti i fëmijërisë''. Që atëherë, historianët kanë studiuar gjithnjë e më shumë fëmijërinë në të kaluarën.<ref>{{cite journal| vauthors = Ulbricht J |date=November 2005|title=J.C. Holz Revisited: From Modernism to Visual Culture|journal=Art Education|volume=58|issue=6|pages=12–17|doi=10.1080/00043125.2005.11651564|s2cid=190482412|issn=0004-3125 |language=en}}</ref> Më 2006, [[Hugh Cunningham (historian)|Hugh Cunningham]] botoi librin ''Shpikja e fëmijërisë'', ku trajton fëmijërinë britanike që nga viti 1000, Mesjeta, deri te periudha e pasluftës e viteve 1950, 1960 dhe 1970, siç e quan ai.<ref>{{cite book | vauthors = Cunningham H | date = July 2016 |chapter=The Growth of Leisure in the Early Industrial Revolution, c. 1780–c. 1840 | title = Leisure in the Industrial Revolution |pages=15–56 |publisher=Routledge |doi=10.4324/9781315637679-2 |isbn=978-1-315-63767-9 |language=en}}</ref> Fëmijëria zhvillohet dhe ndryshon teksa ndryshojnë mënyrat e jetesës dhe pritshmëritë e të rriturve. Në kohët moderne, shumë të rritur besojnë se fëmijët nuk duhet të kenë shqetësime apo punë, sepse jeta duhet të jetë e lumtur dhe pa telashe. Fëmijëria shihet si ndërthurje e thjeshtësisë, pafajësisë, lumturisë, argëtimit, imagjinatës dhe mrekullisë. Ajo përfytyrohet si një periudhë loje, mësimi, shoqërizimi, eksplorimi dhe shqetësimesh, në një botë ku të rriturit ndërhyjnë pak.<ref name="cohen"/><ref name="reeves"/> «Humbja e pafajësisë» është një koncept i përhapur dhe shpesh shihet si pjesë e pandashme e rritjes. Zakonisht përfytyrohet si një përvojë ose periudhë në jetën e fëmijës që zgjeron vetëdijen e tij për të keqen, dhimbjen ose botën përreth. Kjo temë shfaqet në romanet ''[[Të vrasësh zogun përqeshës]]'' dhe ''{{ill|Zoti i mizave|en|Lord of the Flies}}''. Personazhi imagjinar [[Piter Pan]] mishëronte një fëmijëri që nuk mbaron kurrë.<ref>{{cite news |last1=Bloom |first1=Harold |title=Major themes in Lord of the Flies |url=https://1.cdn.edl.io/DCZIfXm4z8XvzcRiCqTQbpSIBE3zLa6rhs0IuJCTkigqTLD9.pdf |archive-date=2019-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194237/https://1.cdn.edl.io/DCZIfXm4z8XvzcRiCqTQbpSIBE3zLa6rhs0IuJCTkigqTLD9.pdf |url-status=live |language=en}}</ref><ref>Barrie, J. M. ''Peter Pan''. Hodder & Stoughton, 1928, Akti V, Skena 2.</ref> == Fëmijëria e shëndetshme == === Roli i prindërve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Prindërimi|en|Parenting}}}} === Shëndeti i fëmijëve === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Obeziteti në fëmijëri|en|Childhood obesity}} · {{ill|Imunizimet në fëmijëri|en|Childhood immunizations}} · {{ill|Lista e sëmundjeve të fëmijërisë|en|List of childhood diseases}}}} Shëndeti i fëmijëve përfshin mirëqenien fizike, mendore dhe shoqërore të tyre. Ruajtja e shëndetit të fëmijëve nënkupton ofrimin e ushqimeve të shëndetshme, sigurimin që ata të flenë e të ushtrohen mjaftueshëm, si dhe mbrojtjen e sigurisë së tyre.<ref>{{Cite web|url=https://www.medlineplus.gov/childrenshealth.html|title=Children's Health | work = MedlinePlus | publisher = U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health, U.S. Department of Health and Human Services |language=en }}</ref> Në disa pjesë të botës, fëmijët shpesh vuajnë nga {{ill|kequshqyerja|en|Malnutrition}}, e cila shoqërohet shpesh me gjendje të tjera, si diarreja, pneumonia dhe malaria.<ref>{{Cite journal | vauthors = Caulfield LE, de Onis M, Blössner M, Black RE | title = Undernutrition as an underlying cause of child deaths associated with diarrhea, pneumonia, malaria, and measles | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 80 | issue = 1 | pages = 193–198 | date = July 2004 | pmid = 15213048 | doi = 10.1093/ajcn/80.1.193 | doi-access = free |language=en }}</ref> Në mbarë botën, vetëm 30,8% e fëmijëve të moshës 6 deri në 23 muaj konsumojnë një dietë me larmi minimale.<ref>{{Cite book |last1=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd8306en |title=The State of Food Security and Nutrition in the World 2026 |last2=IFAD |last3=UNICEF |last4=WFP |last5=WHO |date=2026 |publisher=FAO ; IFAD ; UNICEF ; WFP ; WHO |isbn=978-92-5-140461-4 |language=en |doi=10.4060/cd8306en |issn=2663-8061}}</ref> === Mbrojtja e fëmijëve === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Puna e fëmijëve|en|Child labor}} · {{ill|Ligjet për punën e fëmijëve|en|Child labor laws}} · {{ill|Shmangia e rrezikut|en|Risk aversion}} · {{ill|Abuzimi i fëmijëve|en|Child abuse}} · {{ill|Ligji për mbrojtjen e fëmijëve|en|Protection of Children Act}}}} Sipas UNICEF-it, mbrojtja e fëmijëve nënkupton «parandalimin dhe trajtimin e dhunës, shfrytëzimit dhe abuzimit ndaj fëmijëve – përfshirë {{ill|shfrytëzimin seksual tregtar|en|Commercial sexual exploitation}}, {{ill|trafikimin e fëmijëve|en|Child trafficking}}, [[Puna e fëmijëve|punën e fëmijëve]] dhe praktikat e dëmshme tradicionale, si [[Gjymtimi gjenital femëror|gjymtimi/prerja gjenitale femërore]] dhe {{ill|martesa e fëmijëve|en|Child marriage}}».<ref>{{Cite web | title = What is child Protection? | url = http://www.unicef.org/chinese/protection/files/What_is_Child_Protection.pdf | publisher = The United Nations Children’s Fund (UniCeF) | date = May 2006 | access-date = 2021-01-07 | archive-date = 2021-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210417093417/https://www.unicef.org/chinese/protection/files/What_is_Child_Protection.pdf | url-status = dead |language=en }}</ref> [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] mbron të drejtat themelore të fëmijëve. === Loja === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Loja (veprimtari)|en|Play (activity)}} · {{ill|Sheshi i lojërave|en|Playground}} · {{ill|Miku imagjinar|en|Imaginary friend}} · {{ill|Klubi i fshehtë i fëmijërisë|en|Childhood secret club}}}} [[Skeda:MOPC 60.png|Fëmijë duke kërcyer në jetimoren Mother of Peace për fëmijët e prekur nga SIDA, [[Zimbabve]]|thumb|upright]] Loja është thelbësore për mirëqenien njohëse, fizike, shoqërore dhe emocionale të fëmijëve.<ref name="Ginsburg_2007">{{Cite journal | vauthors = Ginsburg KR | title = The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds | journal = Pediatrics | volume = 119 | issue = 1 | pages = 182–191 | date = January 2007 | pmid = 17200287 | doi = 10.1542/peds.2006-2697 | bibcode = 2007Pedia.119..182G | s2cid = 54617427 | doi-access = free |language=en }}</ref> Ajo u ofron fëmijëve mundësi për zhvillim fizik (vrapim, kërcim, ngjitje etj.), intelektual (aftësi shoqërore, norma komunitare, etikë dhe njohuri të përgjithshme) dhe emocional (empati, dhembshuri dhe miqësi). Loja e pastrukturuar nxit krijimtarinë dhe imagjinatën. Loja dhe ndërveprimi me fëmijë të tjerë, si edhe me disa të rritur, krijojnë mundësi për miqësi, ndërveprime shoqërore, konflikte dhe zgjidhjen e tyre. Megjithatë, të rriturit priren të supozojnë (shpesh gabimisht) se pothuajse të gjitha veprimtaritë shoqërore të fëmijëve mund të kuptohen si «lojë» dhe, për më tepër, se veprimtaritë e tyre në lojë nuk kërkojnë shumë aftësi ose përpjekje.<ref>{{Cite journal | vauthors = Björk-Willén P, Cromdal J |year=2009 |title=When education seeps into 'free play': How preschool children accomplish multilingual education |journal= Journal of Pragmatics |volume=41 |pages=1493–1518 |issue=8 |doi=10.1016/j.pragma.2007.06.006 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal | vauthors = Cromdal J |year=2001 |title=Can I be with?: Negotiating play entry in a bilingual school |journal= Journal of Pragmatics |volume=33 |pages=515–543 |issue= 4|doi=10.1016/S0378-2166(99)00131-9 |language=en }}</ref><ref>{{Cite book | vauthors = Butler CW |title=Talk and social interaction in the playground |year=2008 |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |location=Aldershot | isbn = 978-0-7546-7416-0 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal | vauthors = Cromdal J |year=2009 |title=Childhood and social interaction in everyday life: Introduction to the special issue |journal= Journal of Pragmatics |volume=41 |pages=1473–76 |issue=8 |doi=10.1016/j.pragma.2007.03.008 |language=en }}</ref> Pikërisht përmes lojës fëmijët, që në moshë shumë të vogël, përfshihen në botën përreth dhe ndërveprojnë me të. Loja u mundëson fëmijëve të krijojnë dhe të eksplorojnë një botë që mund ta zotërojnë, duke mposhtur frikërat e tyre ndërsa ushtrojnë role të të rriturve, ndonjëherë së bashku me fëmijë të tjerë ose me të rritur që kujdesen për ta.<ref name="Ginsburg_2007"/> Loja e drejtuar nga vetë fëmijët u mëson atyre të punojnë në grupe, të ndajnë, të negociojnë, të zgjidhin konflikte dhe të mbrojnë interesat e tyre. Megjithatë, kur loja kontrollohet nga të rriturit, fëmijët u nënshtrohen rregullave dhe shqetësimeve të tyre dhe humbasin disa nga përfitimet që loja u ofron. Kjo është veçanërisht e vërtetë për zhvillimin e krijimtarisë, udhëheqjes dhe aftësive për punë në grup.<ref name="Ginsburg_2007"/> [[Skeda:Ralph Hedley The tournament 1898.jpg|thumb|[[Ralph Hedley]], ''The Tournament'', 1898. Paraqiten djem më të varfër duke luajtur jashtë, në një zonë rurale të [[Anglia Verilindore|verilindjes së Anglisë]].]] Loja konsiderohet aq e rëndësishme për zhvillimin optimal të fëmijës, saqë është njohur nga [[Komisioni i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut|{{ill|Komisioni i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut|en|United Nations Commission on Human Rights}}]] si një e drejtë e çdo fëmije.<ref name = "un"/> Fëmijët që rriten në një mjedis të nxituar dhe me presion mund të mos i marrin përfitimet mbrojtëse që do t’u sillte loja e udhëhequr nga vetë fëmijët.<ref name="Ginsburg_2007"/> Fillimi i lojës në klasë u mundëson mësuesve dhe nxënësve të ndërveprojnë përmes lojës së lidhur me një përvojë mësimore. Kështu, loja nxit ndërveprimin mes të rriturve dhe fëmijëve në mjedisin mësimor. «Struktura lozonjare» nënkupton ndërthurjen e të nxënit joformal me atë formal për të krijuar një përvojë mësimore efektive për fëmijët e vegjël.<ref>{{Cite journal | vauthors = Walsh G, Sproule L, McGuinness C, Trew K | title = Playful structure: a novel image of early years pedagogy for primary school classrooms. | journal = Early Years | date = July 2011 | volume = 31 | issue = 2 | pages = 107–119 | doi = 10.1080/09575146.2011.579070 | s2cid = 154926596 |language=en }}</ref> Edhe pse loja konsiderohet si gjëja më e rëndësishme për zhvillimin optimal të fëmijës, mjedisi ndikon në lojën e tij dhe, rrjedhimisht, në zhvillimin e tij. Fëmijët e varfër përballen me pabarazi të përhapura mjedisore: ata kanë më pak mbështetje shoqërore, ndërsa prindërit e tyre janë më pak të vëmendshëm dhe më autoritarë. Fëmijët nga familjet me të ardhura të ulëta kanë më pak gjasa të kenë qasje në libra dhe kompjuterë që do të ndihmonin zhvillimin e tyre.<ref name="pmid14992634">{{Cite journal | vauthors = Evans GW | title = The environment of childhood poverty | journal = The American Psychologist | volume = 59 | issue = 2 | pages = 77–92 | date = 2004 | pmid = 14992634 | doi = 10.1037/0003-066X.59.2.77 |language=en }}</ref> === Kultura e rrugës === {{Hatnote|Artikuj kryesorë: {{ill|Kultura rrugore e fëmijëve|en|Children's street culture}} dhe {{ill|Lojërat rrugore të fëmijëve|en|Children's street games}}}} [[Skeda:Boys in front of the movie theatre on Dundas Street.jpg|thumb|Fëmijë përpara një kinemaje në Toronto, vitet 1920.]] Kultura rrugore e fëmijëve i referohet kulturës së krijuar bashkërisht nga fëmijët e vegjël dhe nganjëherë quhet ''bota e tyre e fshehtë''. Ajo është më e zakonshme te fëmijët nga mosha shtatë deri në dymbëdhjetë vjeç. Është më e përhapur në lagjet urbane industriale të klasës punëtore, ku fëmijët tradicionalisht lejohen të luajnë për periudha të gjata në rrugë pa mbikëqyrje. Këtë kulturë e shpikin dhe e mbajnë gjallë kryesisht vetë fëmijët, me pak ndërhyrje nga të rriturit. Kultura rrugore e fëmijëve të vegjël zhvillohet zakonisht në rrugica të qeta e në trotuare, si edhe përgjatë shtigjeve që shkojnë drejt parqeve, shesheve të lojërave, hapësirave me shkurre e tokave djerrë, si dhe dyqaneve të lagjes. Shpesh, ajo u jep kuptim imagjinativ pjesëve të caktuara të hapësirës urbane, si ndërtesave lokale, bordurave dhe objekteve të rrugës. Fëmijët caktojnë zona të veçanta që shërbejnë si vende joformale takimi e çlodhjeje (shih Sobel, 2001). Një hapësirë urbane që një të rrituri mund t’i duket e pajetë ose e lënë pas dore, mund të ketë për fëmijët kuptime të thella që lidhen me «shpirtin e vendit». Që prej përhapjes së argëtimeve brenda shtëpisë, si lojërat elektronike dhe televizioni, janë shprehur shqetësime për gjallërinë, madje edhe mbijetesën, e kulturës rrugore të fëmijëve. == Gjeografitë e fëmijërisë == Gjeografitë e fëmijërisë trajtojnë mënyrën se si shoqëria e të rriturve e percepton fëmijërinë, mënyrat e shumta se si qëndrimet dhe sjelljet e të rriturve ndikojnë në jetën e fëmijëve, si dhe mjedisin që i rrethon dhe pasojat e tij.<ref>{{Cite book |last=Disney |first=Tom |url=https://doi.org/10.1093/OBO/9780199874002-0193 |title=Geographies of Children and Childhood |publisher=Oxford University Press |year=2018 |doi=10.1093/OBO/9780199874002-0193 |language=en}}</ref> Në disa aspekte, gjeografitë e fëmijërisë i ngjajnë {{ill|gjeografive të fëmijëve|en|Children's geographies}}, që shqyrtojnë vendet dhe hapësirat ku jetojnë fëmijët.<ref>{{cite book| vauthors = Holloway SL | veditors = Holloway SL, Valentine G |year=2004|title=Children's Geographies|doi=10.4324/9780203017524|isbn=978-0-203-01752-4 |language=en}}</ref> === Çrregullimi nga mungesa e natyrës === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Çrregullimi nga mungesa e natyrës|en|Nature deficit disorder}}}} Çrregullimi nga mungesa e natyrës, term i krijuar nga Richard Louv në librin e tij të vitit 2005 ''Last Child in the Woods'' (''Fëmija i fundit në pyll''), i referohet prirjes në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada për të kaluar më pak kohë duke luajtur në natyrë,<ref>{{cite web | url = https://www.csmonitor.com/2006/0629/p13s02-lifp.html | title = For more children, less time for outdoor play: Busy schedules, less open space, more safety fears, and lure of the Web keep kids inside | vauthors = Gardner M | work = The Christian Science Monitor | date = 2006-06-29 | language=en}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.umich.edu/~urecord/0405/Dec06_04/20.shtml | title = U.S. children and teens spend more time on academics | vauthors = Swanbrow D | work = The University Record Online | publisher = The University of Michigan | access-date = 2021-01-07 | archive-date = 2007-07-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070702135326/http://www.umich.edu/~urecord/0405/Dec06_04/20.shtml | url-status = dead | language=en}}</ref> gjë që sjell një gamë të gjerë problemesh të sjelljes.<ref>{{cite web|url=https://www.canadianliving.com/health-fitness/nutrition/article/are-your-kids-really-spending-enough-time-outdoors|title=Are your kids really spending enough time outdoors?|last=Burak|first=Tammie|website=Canadian Living|date=2007-07-02|access-date=2009-11-22|language=en}}</ref> Me shtimin e përdorimit të telefonave celularë, kompjuterëve, lojërave elektronike dhe televizionit, fëmijët kanë më shumë arsye të qëndrojnë brenda, në vend që të eksplorojnë jashtë. «Fëmija mesatar amerikan kalon 44 orë në javë me mediat elektronike».<ref name=Agitators>{{cite news|url=https://www.pghcitypaper.com/news-2/outside-agitators-1340829/|title=Outside Agitators|date=2008-10-02|last=O'Driscoll|first=Bill|newspaper=Pittsburgh City Paper|access-date=2009-11-22|language=en}}</ref> Një studim i vitit 2007 vuri në dukje një lidhje mes rënies së numrit të vizitave në {{ill|parqet kombëtare të Shteteve të Bashkuara|en|List of areas in the United States National Park System}} dhe rritjes së konsumit të mediave elektronike nga fëmijët.<ref name=Conservation>{{cite journal | vauthors = Pergams OR, Zaradic PA | title = Is love of nature in the US becoming love of electronic media? 16-year downtrend in national park visits explained by watching movies, playing video games, internet use, and oil prices | journal = Journal of Environmental Management | volume = 80 | issue = 4 | pages = 387–393 | date = September 2006 | pmid = 16580127 | doi = 10.1016/j.jenvman.2006.02.001 | bibcode = 2006JEnvM..80..387P | url = https://www.conservationmagazine.org/2008/07/numbers-in-context/ | url-access = subscription | language=en}}</ref> Media e ka përshpejtuar shkëputjen e fëmijëve nga natyra duke e zbehur praninë e saj, si në filmat e Disney-t.<ref>{{cite journal | vauthors = Prévot-Julliard AC, Julliard R, Clayton S | title = Historical evidence for nature disconnection in a 70-year time series of Disney animated films | journal = Public Understanding of Science | volume = 24 | issue = 6 | pages = 672–680 | date = August 2015 | pmid = 24519887 | doi = 10.1177/0963662513519042 | s2cid = 43190714 | language=en}}</ref> == Mosha e përgjegjësisë == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Mosha e pëlqimit|en|Age of consent}}, {{ill|Mosha madhore|en|Age of majority}}, {{ill|Mosha e përgjegjësisë penale|en|Age of criminal responsibility}} dhe {{ill|Mosha e martesës|en|Marriageable age}}}} Mosha në të cilën fëmijët konsiderohen përgjegjës për veprimet e tyre që lidhen me detyrimet shoqërore (p.sh. martesa, votimi etj.) ka ndryshuar me kalimin e kohës,<ref>{{cite news |last1=RJ |first1=Raawat |title=बच्चे चुनौतियों का जवाब दे सकते हैं – द समझ एन.जी.ओ. |url=https://readerblogs.navbharattimes.indiatimes.com/natures_warrior/children-can-respond-to-challenges-the-samajh-ngo/ |access-date=2021-12-13 |work=Navbharat Times Reader's Blog |date=2021-12-09 |language=hi}}</ref> dhe kjo pasqyrohet në mënyrën se si trajtohen në gjykata. Në kohën romake, fëmijët konsideroheshin të pafajshëm për krime; këtë qëndrim e përvetësoi më vonë edhe Kisha. Në shekullin XIX, besohej se fëmijët nën moshën shtatë vjeç nuk ishin të aftë të kryenin krime. Fëmijët nga mosha shtatë vjeç e lart konsideroheshin përgjegjës për veprimet e tyre. Prandaj, ata mund të akuzoheshin penalisht, të dërgoheshin në burgjet e të rriturve dhe të ndëshkoheshin si të rritur, me kamxhik, damkosje ose varje. Mosha minimale e punësimit dhe mosha e martesës ndryshojnë gjithashtu. Kufiri i moshës për shërbimin ushtarak vullnetar ose të detyruar mbetet objekt diskutimi edhe në nivel ndërkombëtar.<ref>{{cite journal| vauthors = Yun S |title=BreakingImaginary Barriers: Obligations of Armed Non-State Actors Under General Human Rights Law – The Case of the Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child|journal=Journal of International Humanitarian Legal Studies|date=2014|volume=5|issue=1–2|pages=213–257|doi=10.1163/18781527-00501008|ssrn=2556825|s2cid=153558830 |language=en}}</ref> ==Arsimi== [[Skeda:Kuito class.jpg|thumb|Fëmijë në një klasë të hapur në Bié, [[Angola]]]] [[Skeda:Torvisen kansakoulu 1924-26.jpg|thumb|Fëmijë të ulur në një klasë finlandeze në shkollën e Torvinenit në [[Sodankylä]], [[Finlanda]], në vitet 1920]] {{Kryesor|Arsimi}} Arsimi, në kuptimin e përgjithshëm, i referohet aktit ose procesit të përvetësimit ose dhënies së njohurive të përgjithshme, zhvillimit të aftësive të arsyetimit dhe gjykimit, si dhe përgatitjes intelektuale për jetën e të rriturve.<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/education |title= Define Education |work=Dictionary.com |publisher=Dictionary.reference.com |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> Arsimi formal zhvillohet më së shpeshti përmes ndjekjes së shkollës. Disa qeveri e kanë njohur [[E drejta për arsim|të drejtën për arsim]]. Në nivel global, neni 13 i [[Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore|Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore]] të vitit 1966, të [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], njeh të drejtën e çdokujt për arsim.<ref name="ICESCR-art13.1">''ICESCR'', neni 13.1</ref> [[Arsimi i detyrueshëm|Arsimi është i detyrueshëm]] deri në një moshë të caktuar në shumicën e vendeve, por ndjekja e [[Shkolla|shkollës]] mund të mos jetë e tillë; në disa juridiksione njihen si forma të vlefshme të arsimit mundësi alternative, si mësimi në shtëpi ose [[E-mësimi|mësimi elektronik]]. Fëmijët në disa vende, veçanërisht në pjesë të Afrikës dhe Azisë, shpesh nuk shkojnë në shkollë ose e ndjekin atë vetëm për periudha të shkurtra. Sipas të dhënave të [[UNICEF]]-it, në vitin 2011, 57 milionë fëmijë nuk ndiqnin shkollën; ndërsa më shumë se 20% e fëmijëve afrikanë nuk e kishin ndjekur kurrë shkollën fillore ose ishin larguar pa e përfunduar arsimin fillor.<ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/education/bege_61659.html |title=Out-of-School Children Initiative &#124; Basic education and gender equality |publisher=UNICEF |access-date=2014-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140806051617/http://www.unicef.org/education/bege_61659.html |archive-date=2014-08-06 |url-status=dead |df=dmy-all |language=en}}</ref> Sipas një raporti të OKB-së, [[lufta|konfliktet e armatosura]] pengojnë 28 milionë fëmijë në mbarë botën të arsimohen, për shkak të rrezikut të dhunës seksuale dhe sulmeve në shkolla.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12606912 |title=BBC News - Unesco: Conflict robs 28 million children of education |publisher=Bbc.co.uk |date=2011-03-01 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> Faktorë të tjerë që i pengojnë fëmijët të shkojnë në shkollë përfshijnë varfërinë, [[punë e fëmijëve|punën e fëmijëve]], qëndrimet shoqërore dhe largësinë e madhe nga shkolla.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/4896302.stm |title=UK &#124; Education &#124; Barriers to getting an education |work=BBC News |date=2006-04-10 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Melik J |url=https://www.bbc.com/news/business-19870729 |title= Africa gold rush lures children out of school |publisher=Bbc.com – BBC News |date=2012-10-11 |access-date=2014-08-03 |language=en}}</ref> ==Qëndrimet ndaj fëmijëve== [[Skeda:Group of Breaker boys. Smallest is Sam Belloma.jpg|thumb|Grup djemsh që punonin në miniera në Pittston, Pensilvani, më 1911. [[Punë e fëmijëve|Puna e fëmijëve]] ishte e përhapur deri në fillim të shekullit XX. Në shekullin XXI, përqindjet më të larta të punës së fëmijëve gjenden në Afrikë.]] Qëndrimet shoqërore ndaj fëmijëve ndryshojnë në kultura të ndryshme në mbarë botën dhe ndryshojnë me kalimin e kohës. Një studim i vitit 1988 mbi qëndrimet evropiane ndaj rëndësisë së fëmijëve zbuloi se Italia ishte më e përqendruar te fëmijët, ndërsa Holanda më pak, kurse vende të tjera, si Austria, Britania e Madhe, Irlanda dhe [[Gjermania Perëndimore]], gjendeshin diku në mes.<ref>{{Cite journal |vauthors=Jones RK, Brayfield A |title=Life's greatest joy?: European attitudes toward the centrality of children. |journal=Social Forces |date=June 1997 |volume=75 |issue=4 |pages=1239–1269 |doi=10.1093/sf/75.4.1239 |language=en}}</ref> ===Martesa e fëmijëve=== Në vitin 2013, përqindja e vajzave që martoheshin para moshës 18 vjeç arriti në 75% në Niger, 68% në Republikën e Afrikës Qendrore dhe Çad, 66% në Bangladesh dhe 47% në [[India|Indi]].<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2013/03/08/child-brides-sold/1972905/ |title=Child brides around the world sold off like cattle|agency=Associated Press |newspaper=[[USA Today]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308200221/https://www.usatoday.com/story/news/world/2013/03/08/child-brides-sold/1972905/ |archive-date=2013-03-08 |date=2013-03-08 |language=en}}</ref> Sipas një raporti të UNICEF-it të vitit 2019 mbi martesat e fëmijëve, 37% e vajzave në Afrikën subsahariane martoheshin para moshës 18 vjeç, të ndjekura nga ato të Azisë Jugore me 30%. Përqindje më të ulëta u gjetën në Amerikën Latine dhe Karaibe (25%), Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut (18%), si dhe në Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore (11%), ndërsa në Evropën Perëndimore dhe Amerikën e Veriut përqindjet ishin minimale.<ref>{{Cite web|url=https://data.unicef.org/topic/child-protection/child-marriage/|title=Child marriage|website=UNICEF DATA|language=en|access-date=2020-04-27}}</ref> Martesa e fëmijëve është më e përhapur te vajzat, por përfshin edhe djemtë. Një studim i vitit 2018 në revistën ''Vulnerable Children and Youth Studies'' zbuloi se, në mbarë botën, 4,5% e meshkujve martoheshin para moshës 18 vjeç; Republika e Afrikës Qendrore kishte përqindjen mesatare më të lartë, 27,9%.<ref>{{Cite journal|vauthors=Gastón CM, Misunas C, Cappa C |date=2019-07-03|title=Child marriage among boys: a global overview of available data |journal=Vulnerable Children and Youth Studies |volume=14 |issue=3 |pages=219–228 |doi=10.1080/17450128.2019.1566584 |issn=1745-0128 |doi-access=free |language=en}}</ref> ===Fertiliteti dhe numri i fëmijëve për grua=== Përpara se [[Kontrolli i lindjeve|kontracepsioni]] të bëhej gjerësisht i disponueshëm në shekullin XX, gratë kishin pak zgjedhje përveç [[abstinenca|abstinencës]] ose lindjes së shumë fëmijëve. Në fakt, shqetësimet e sotme për [[Rritja e popullsisë|rritjen e popullsisë]] u bënë të mundshme vetëm pas uljes së ndjeshme të [[vdekshmëria e fëmijëve|vdekshmërisë së fëmijëve]] dhe vazhdimit të fertilitetit. Në vitin 2017, shkalla globale e fertilitetit të përgjithshëm u vlerësua në 2,37 fëmijë për grua,<ref name=":2">{{Cite journal |vauthors=Vollset SE, Goren E, Yuan CW, Cao J, Smith AE, Hsiao T, Bisignano C, Azhar GS, Castro E, Chalek J, Dolgert AJ, Frank T, Fukutaki K, Hay SI, Lozano R, Mokdad AH, Nandakumar V, Pierce M, Pletcher M, Robalik T, Steuben KM, Wunrow HY, Zlavog BS, Murray CJ |display-authors=6 |title=Fertility, mortality, migration, and population scenarios for 195 countries and territories from 2017 to 2100: a forecasting analysis for the Global Burden of Disease Study |journal=Lancet |volume=396 |issue=10258 |pages=1285–1306 |date=October 2020 |pmid=32679112 |pmc=7561721 |doi=10.1016/s0140-6736(20)30677-2 |language=en}}</ref> duke i shtuar popullsisë botërore rreth 80 milionë njerëz në vit. Për të matur numrin e përgjithshëm të fëmijëve, shkencëtarët shpesh parapëlqejnë fertilitetin e përfunduar të kohortës në moshën 50-vjeçare (CCF50).<ref name=":2" /> Megjithëse numri i fëmijëve ndikohet edhe nga [[Norma shoqërore|normat shoqërore]], [[Feja|feja]], [[presioni i bashkëmoshatarëve]] dhe faktorë të tjerë shoqërorë, CCF50 duket se varet më së shumti nga niveli arsimor i grave: nga 5–8 fëmijë te gratë pa arsim deri në më pak se 2 te gratë me 12 ose më shumë vite arsimimi.<ref name=":2" /> == Çështjet == === Emergjencat dhe konfliktet === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Deklarata për mbrojtjen e grave dhe fëmijëve në situata emergjence dhe konflikti të armatosur|en|Declaration on the Protection of Women and Children in Emergency and Armed Conflict}} · {{ill|Fëmijët në konfliktin izraelito-palestinez|en|Children in the Israeli–Palestinian conflict}} · {{ill|Save the Children|en|Save the Children}} · {{ill|Rrjeti ndërinstitucional për arsimin në emergjenca|en|Inter-Agency Network for Education in Emergencies}} · {{ill|Përdorimi i fëmijëve nga ushtria|en|Military use of children}} · {{ill|Trafikimi i fëmijëve|en|Trafficking of children}} · {{ill|Rrëmbimi ndërkombëtar i fëmijëve|en|International child abduction}} · {{ill|Fëmijët refugjatë|en|Refugee children}}}} Emergjencat dhe konfliktet përbëjnë rreziqe të dëmshme për [[shëndeti|shëndetin]], sigurinë dhe mirëqenien e fëmijëve. Ka shumë lloje të ndryshme konfliktesh dhe emergjencash, si [[Lufta|luftërat]] dhe [[Fatkeqësia natyrore|fatkeqësitë natyrore]]. Në vitin 2010, rreth 13 milionë fëmijë ishin të zhvendosur për shkak të konflikteve të armatosura dhe dhunës në mbarë botën.<ref name="UNICEF_2010">{{Cite book | author = UNICEF | date = 2010 | title = The State of the World's Children Report, Special Edition | url = http://crianca.mppr.mp.br/arquivos/File/publi/unicef_sowc/sit_mund_inf_2010_ed_especial_tabelas.pdf | location = New York | publisher = UNICEF | isbn = 978-92-806-4445-6 | language = en | archive-url = https://web.archive.org/web/20220621132804/https://crianca.mppr.mp.br/arquivos/File/publi/unicef_sowc/sit_mund_inf_2010_ed_especial_tabelas.pdf | archive-date = 21 qershor 2022 | access-date = 26 tetor 2026 | url-status = dead }}</ref> Aty ku konfliktet e dhunshme janë të zakonshme, jeta e fëmijëve të vegjël ndërpritet ndjeshëm dhe familjet e tyre hasin vështirësi të mëdha për t'u ofruar kujdesin e ndjeshëm dhe të vazhdueshëm që u nevojitet për zhvillim të shëndetshëm.<ref name="UNICEF_2010" /> Studimet mbi ndikimin e emergjencave dhe konflikteve në shëndetin fizik dhe mendor të fëmijëve nga lindja deri në moshën 8 vjeç tregojnë se, kur fatkeqësia është natyrore, shkalla e çrregullimit të stresit post-traumatik te fëmijët e prekur varion nga 3% deri në 87%.<ref name="Shannon_1994">{{Cite journal | vauthors = Shannon MP, Lonigan CJ, Finch AJ, Taylor CM | title = Children exposed to disaster: I. Epidemiology of post-traumatic symptoms and symptom profiles | journal = Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry | volume = 33 | issue = 1 | pages = 80–93 | date = January 1994 | pmid = 8138525 | doi = 10.1097/00004583-199401000-00012 | language = en }}</ref> Megjithatë, shkalla e këtij çrregullimi te fëmijët që jetojnë në kushte konflikti të zgjatur varion nga 15% deri në 50%.<ref>{{Cite book | vauthors = De Jong JT | date = 2002 | title = Trauma, War, and Violence: Public Mental Health in Socio Cultural Context | location = New York | publisher = Kluwer | isbn = 978-0-306-47675-4 | language = en }}</ref><ref name=":1">{{Cite book | url = http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002335/233558E.pdf | title = Investing against Evidence: The Global State of Early Childhood Care and Education | vauthors = Marope PT, Kaga Y | publisher = Paris: UNESCO | year = 2015 | isbn = 978-92-3-100113-0 | pages = 118–125 | language = en }}</ref> === Abuzimi i fëmijëve dhe puna e fëmijëve === Mbrojtja e fëmijëve nga [[Abuzimi i fëmijëve|abuzimi]] konsiderohet një synim i rëndësishëm bashkëkohor. Kjo përfshin mbrojtjen e fëmijëve nga shfrytëzimi, si puna e fëmijëve, trafikimi i fëmijëve dhe shitja e fëmijëve, abuzimi seksual i fëmijëve, përfshirë prostitucionin dhe pornografinë me fëmijë, përdorimi i fëmijëve nga ushtria, si dhe pastrimi i prejardhjes së fëmijëve në birësime të paligjshme. Për këto qëllime ekzistojnë disa instrumente ndërkombëtare, si: * {{ill|Konventa për format më të këqija të punës së fëmijëve|en|Worst Forms of Child Labour Convention}} * {{ill|Konventa për moshën minimale, 1973|en|Minimum Age Convention, 1973}} * {{ill|Protokolli Fakultativ për shitjen e fëmijëve, prostitucionin me fëmijë dhe pornografinë me fëmijë|en|Optional Protocol on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography}} * {{ill|Konventa e Këshillit të Evropës për mbrojtjen e fëmijëve nga shfrytëzimi dhe abuzimi seksual|en|Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse}} * {{ill|Protokolli Fakultativ për përfshirjen e fëmijëve në konfliktet e armatosura|en|Optional Protocol on the Involvement of Children in Armed Conflict}} * {{ill|Konventa e Hagës për birësimin|en|Hague Adoption Convention}} == Shëndeti == === Vdekshmëria e fëmijëve === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Vdekshmëria e fëmijëve|en|Child mortality}} · {{ill|Vdekshmëria foshnjore|en|Infant mortality}}}} [[Skeda:2012 Infant mortality rate per 1000 live births, under-5, world map.svg|thumb|360px|Shkalla e vdekshmërisë foshnjore në botë në vitin 2012.<ref name="unicef2013">{{Cite web|date=2013|title=Infant Mortality Rates in 2012|url=http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714153724/http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-date=2014-07-14|publisher=[[UNICEF]]|language=en}}</ref>]] Në fillim të shekullit XVII, në [[Anglia|Angli]], rreth dy të tretat e të gjithë fëmijëve vdisnin para moshës katërvjeçare.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VL_6X5zWOokC&pg=PA47|title=America's promise: a concise history of the United States (Volume 1: To 1877)|vauthors=Rorabaugh WJ, Critchlow DT, Baker PC|date=2004|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-7425-1189-7|page=47|language=en}}{{Lidhje e vdekur|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Gjatë [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]], jetëgjatësia e fëmijëve u rrit ndjeshëm.<ref>{{Cite encyclopedia|date=29 October 2020|title=Modernization – Population Change|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/387301/modernization/12022/Population-change|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|vauthors=Kumar K|language=en}}</ref> Ky zhvillim vazhdoi në Angli dhe, në shekullin XXI, shkalla e vdekshmërisë së fëmijëve ra në mbarë botën. Në vitin 1990, rreth 12,6 milionë fëmijë nën moshën pesëvjeçare vdiqën në mbarë botën; ky numër ra në 6,6 milionë në vitin 2012. Shkalla e vdekshmërisë foshnjore ra nga 90 vdekje për 1.000 lindje të gjalla në vitin 1990, në 48 në vitin 2012. Shkalla mesatare më e lartë e vdekshmërisë foshnjore është në Afrikën nën-Sahariane, me 98 vdekje për 1.000 lindje të gjalla, pra më shumë se dyfishi i mesatares botërore.<ref name="unicef2013" /> == Shiko edhe == * [[Djali]] * [[Vajza]] * {{ill|Përmbledhje e fëmijërisë|en|Outline of childhood}} * {{ill|Përfitimet për fëmijët|en|Child benefits}} * {{ill|Skllavëria e fëmijëve|en|Child slavery}} * {{ill|Mungesa e fëmijëve|en|Childlessness}} * {{ill|Kostoja e rritjes së një fëmije|en|Cost of raising a child}} * {{ill|Depresioni në fëmijëri dhe adoleshencë|en|Depression in childhood and adolescence}} * {{ill|Historia e fëmijërisë|en|History of childhood}} ** {{ill|Historia e fëmijërisë në Shtetet e Bashkuara|en|History of childhood in the United States}} * {{ill|Politika e një fëmije|en|One-child policy}}, në Kinë nga viti 1979 deri në vitin 2015 * {{ill|Feja dhe fëmijët|en|Religion and children}} * {{ill|Të drejtat e të rinjve|en|Youth rights}} * {{ill|Arkeologjia e fëmijërisë|en|Archaeology of childhood}} * {{ill|Shoqëria dhe kultura e epokës viktoriane|en|Society and culture of the Victorian era}}#Status of children; Mbretëria e Bashkuar në shekullin XIX == Burimet == * Burimi: ''The State of Food Security and Nutrition in the World 2026'', botuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO). [https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/5eda804a-d21d-4042-a0fd-39088374c9df/content/cd8306en.html#gsc.tab=0 Dokumenti]; [https://openknowledge.fao.org/items/63b052f9-f2c1-453b-97a3-1d814facea36 kushtet e licencës]. Licenca: CC BY 4.0. == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * Burimi: ''Investing against Evidence: The Global State of Early Childhood Care and Education'', nga Marope PT dhe Kaga Y, f. 118–125. UNESCO. [http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002335/233558E.pdf Dokumenti]; [http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=233558&set=0058CBADEE_0_390&gp=1&lin=1&ll=1 kushtet e licencës]. Licenca: CC-BY-SA IGO 3.0. * Burimi: ''Creating sustainable futures for all; Global education monitoring report, 2016; Gender review'', nga UNESCO, f. 20. [http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002460/246045e.pdf Dokumenti]; [http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=246045&set=005915672A_2_228&gp=1&lin=1&ll=1 kushtet e licencës]. Licenca: CC-BY-SA IGO 3.0. == Lexim i mëtejshëm == {{Commonskat|Children|Fëmijët}} * {{cite book |editor-last=Clement |editor-first=Priscilla Ferguson |editor2-first=Jacqueline S. |editor2-last=Reinier |title=Boyhood in America: an encyclopedia |others=2 vol |publisher=ABC-CLIO |year=2001 |isbn=978-1-57607-215-8 |language=en}} * Cook, Daniel Thomas. ''The moral project of childhood: Motherhood, material life, and early children's consumer culture'' (NYU Press, 2020). [https://books.google.com/books?id=vUWODwAAQBAJ&dq=children&pg=PP9 Libër online]; shih edhe [https://www.shcy.org/features/books/the-moral-project-of-childhood/ recensionin online]. * {{ill|Paula S. Fass|en}}. ''The end of American childhood: A history of parenting from life on the frontier to the managed child'' (Princeton University Press, 2016). * Fass, Paula S., red. ''The Routledge History of Childhood in the Western World'' (2012). [https://books.google.com/books?id=jxf_P2GOcUEC&dq=fass+%22Childhood%22&pg=PR3 Online] * Fass, Paula, red. ''Encyclopedia of Children and Childhood: In History and Society'' (3 vëll., Macmillan, 2003). * Fawcett, Barbara, Brid Featherstone dhe Jim Goddard. ''Contemporary child care policy and practice'' (Bloomsbury Publishing, 2017). [https://books.google.com/books?id=QSJIEAAAQBAJ&pg=PR1 Online] * Forman-Brunell, Miriam. ''Girlhood in America: An Encyclopedia'' (2001). * Hutchison, Elizabeth D. dhe Leanne W. Charlesworth. “Securing the welfare of children: Policies past, present, and future.” ''Families in Society'' 81.6 (2000): 576–585. * Klass, Perri. ''The Best Medicine: How Science and Public Health Gave Children a Future'' (WW Norton & Company, 2020). [https://books.google.com/books?id=fNjVDwAAQBAJ&dq=children&pg=PT6 Online] * Kearney, Mary Celeste. “Coalescing: The development of girls' studies.” ''NWSA journal'' 21.1 (2009): 1–28. [https://muse.jhu.edu/pub/1/article/263654/summary Fragment] * Michail, Samia. “Understanding school responses to students’ challenging behaviour: A review of literature.” ''Improving schools'' 14.2 (2011): 156–171. [https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=6a6198a7d46523bddb15d23e024f442ac29e9f82 Online] * Sorin, Reesa. ''Changing images of childhood: Reconceptualising early childhood practice'' (Faculty of Education, University of Melbourne, 2005). [https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=9594881ae4f396a654957f719b1bb4e3589d0819 Online] * Sorin, Reesa. “Childhood through the eyes of the child and parent.” ''Journal of Australian Research in Early Childhood Education'' 14.1 (2007). [https://www.researchgate.net/profile/Reesa-Sorin/publication/266081356_Childhood_through_the_eyes_of_the_child_and_parent/links/5ed6138492851c9c5e725cd1/Childhood_through_the_eyes_of_the_child_and_parent.pdf Online] * Vissing, Yvonne. “History of Children’s Human Rights in the USA.” Në ''Children's Human Rights in the USA: Challenges and Opportunities'' (Cham: Springer International Publishing, 2023), f. 181–212. * Yuen, Francis K.O. ''Social work practice with children and families: a family health approach'' (Routledge, 2014). [https://books.google.com/books?id=efbJAwAAQBAJ&pg=PP1 Online] {{S-start}} {{succession box|title=[[Zhvillimi njerëzor|Fazat e zhvillimit njerëzor]]<br />Fëmijëria|before=Fëmijëria e vogël|after={{ill|Paraadoleshenca|en|Preadolescence}}|years=}} {{S-end}} {{Authority control}} [[Kategoria:Fëmijëria|*]] [[Kategoria:Psikologji]] [[Kategoria:Familje]] 54r06l5fmce5uajokx2rgiusm53rla6 0 23236 3059838 2974565 2026-10-26T16:49:40Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Emotion, versioni i datës 30 shtator 2026 (revizioni 1377744449) 3059838 wikitext text/x-wiki {{Short description|Përjetim subjektiv i vetëdijshëm}} {{Hatnote group| {{Other uses}} {{Redirect|Emotional}} }} {{CS1 config|mode=cs1}} {{Use dmy dates|date=October 2021}} [[Skeda:Sixteen faces expressing the human passions. Wellcome L0068375 (cropped).jpg|thumb|Gjashtëmbëdhjetë fytyra që shprehin pasionet njerëzore – gravurë me ngjyra nga J. Pass, 1821, sipas [[Charles Le Brun|Sharl Lebrunit]]|371x371px]] '''Emocionet''' janë gjendje fizike dhe [[Gjendja mendore|mendore]] që shkaktohen nga ndryshime {{ill|Neurofiziologjia|en|Neurophysiology|lt=neurofiziologjike}} dhe {{ill|Neuropsikologjia|en|Neuropsychology|lt=neuropsikologjike}}, të lidhura në mënyra të ndryshme me përjetime subjektive si [[Mendimi|mendimet]], ndjenjat, reagimet në [[Sjellja|sjellje]] dhe një shkallë [[Kënaqësia|kënaqësie]] ose [[Vuajtja|pakënaqësie]].<ref>{{cite book|last1=Panksepp|first1=Jaak|title=Affective neuroscience: the foundations of human and animal emotions|date=2005|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford [u.a.]|isbn=978-0-19-509673-6|page=9|edition=[Reprint]|quote=Our emotional feelings reflect our ability to subjectively experience certain states of the nervous system. Although conscious feeling states are universally accepted as major distinguishing characteristics of human emotions, in animal research the issue of whether other organisms feel emotions is little more than a conceptual embarrassment|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Damasio AR|s2cid=8504450|title=Emotion in the perspective of an integrated nervous system|journal=Brain Research. Brain Research Reviews|volume=26|issue=2–3|pages=83–86|date=May 1998|pmid=9651488|doi=10.1016/s0165-0173(97)00064-7|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last2=Davidson|first1=Paul|last1=Ekman|first2=Richard J.|title=The Nature of emotion: fundamental questions|date=1994|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-508944-8|pages=291–293|quote=Emotional processing, but not emotions, can occur unconsciously.|language=en}}</ref><ref name="Schacter">{{cite book |last1=Schacter |first1=Daniel L. |url=https://archive.org/details/psychology0000scha/page/310 |title=Psychology |last2=Gilbert |first2=Daniel T. |last3=Wegner |first3=Daniel M. |publisher=Worth Publishers |year=2011 |isbn=978-1-4292-3719-2 |edition=2nd |location=New York |page=[https://archive.org/details/psychology0000scha/page/310 310] |author-link1=Daniel Schacter |author-link2=Daniel Gilbert (psychologist) |author-link3=Daniel Wegner|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hugh |first1=Turnbull, Oliver |last2=Eduardo |first2=Salas, Christian |date=2021 |title=The Neuropsychology of Emotion and Emotion Regulation: The Role of Laterality and Hierarchy |url=https://www.mdpi.com/2076-3425/11/8/1075 |journal=Brain Sciences |language=en |volume=11 |issue=8 |doi=10.3390/brain |doi-broken-date=26 June 2026 |doi-access=free |issn=2076-3425 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618125956/https://www.mdpi.com/2076-3425/11/8/1075 |archive-date=2024-06-18}}</ref> Nuk ka një {{ill|Konsensusi shkencor|en|Scientific consensus|lt=konsensus shkencor}} për përkufizimin e tyre.<ref>{{cite journal|last=Cabanac |first=Michel |year=2002 |title=What is emotion? |journal=Behavioural Processes |volume=60 |number=2 |pages=69–83 |doi=10.1016/S0376-6357(02)00078-5 |pmid=12426062 |s2cid=24365776 |quote=There is no consensus in the literature on a definition of emotion. The term is taken for granted in itself and, most often, emotion is defined with reference to a list: anger, disgust, fear, joy, sadness, and surprise. [...] I propose here that emotion is any mental experience with high intensity and high hedonic content (pleasure/displeasure).|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Handbook of emotions |date=2016 |editor=Lisa Feldman Barrett |editor2=Michael Lewis |editor3=Jeannette M. Haviland-Jones |isbn=978-1-4625-2534-8 |edition=Fourth |location=New York |oclc=950202673|language=en}}</ref> Emocionet shpesh janë të ndërthurura me [[Humori (psikologji)|humorin]], [[Temperamenti|temperamentin]], [[Personaliteti|personalitetin]], prirjen ose [[Krijimtaria|krijimtarinë]].<ref>{{cite journal|last=Averill|first=James R.|date=February 1999|title=Individual Differences in Emotional Creativity: Structure and Correlates|journal=Journal of Personality|language=en|volume=67|issue=2|pages=331–371|doi=10.1111/1467-6494.00058|issn=0022-3506|pmid=10202807}}</ref> Hulumtimi mbi emocionet është shtuar gjatë dy dekadave të fundit,<ref>{{Cite journal |last1=Iancarelli |first1=Alessia |last2=Rypkema |first2=Nicholas R. |last3=Ritchey |first4=Maureen |last4=Satpute |first4=Ajay B. |date=2025-02-01 |title=The Affective Science Network: A Fieldwide Map of over 1 Million Citations |journal=Affective Science |volume=6 |issue=2 |pages=321–339 |language=en |doi=10.1007/s42761-024-00292-8 |pmid=40605945 |issn=2662-205X|doi-access=free |pmc=12209489 }}</ref> dhe në të kanë kontribuar shumë fusha, përfshirë [[Psikologjia|psikologjinë]], [[Mjekësia|mjekësinë]], [[Historia|historinë]], {{ill|Sociologjia e emocioneve|en|Sociology of emotions|lt=sociologjinë e emocioneve}}, [[Shkenca kompjuterike|shkencën kompjuterike]] dhe [[Filozofia|filozofinë]]. Përpjekjet e shumta për të shpjeguar origjinën, funksionin dhe aspekte të tjera të emocioneve kanë nxitur kërkime intensive për këtë temë. Teorizimi mbi origjinën evolucionare dhe qëllimin e mundshëm të emocioneve daton që nga koha e [[Çarls Darvin|Çarls Darvinit]]. Fushat aktuale të kërkimit përfshijnë [[Neuroshkenca|neuroshkencën]] e emocioneve, ku përdoren mjete si tomografia me emetim pozitronesh dhe skanimi me rezonancë magnetike funksionale për të studiuar proceset e figurave afektive në [[Truri|tru]].<ref>{{cite journal|doi=10.1146/annurev.psych.50.1.191|title=Emotion|year=1999|last1=Cacioppo|first1=John T.|last2=Gardner|first2=Wendi L.|journal=Annual Review of Psychology|volume=50|pages=191–214|pmid=10074678|language=en}}</ref> Nga një këndvështrim mekanik, emocionet mund të përkufizohen si «një përvojë pozitive ose negative e lidhur me një model të caktuar veprimtarie [[Fiziologjia|fiziologjike]]».<ref name="Schacter" /> Emocionet janë komplekse dhe përfshijnë disa përbërës të ndryshëm, si përvoja subjektive, proceset [[Kognicioni|njohëse]], sjellja shprehëse, ndryshimet psikofiziologjike dhe sjellja instrumentale.<ref name=":0">{{cite journal |last1=Cabral |first1=João Carlos Centurion |last2=de Almeida |first2=Rosa Maria Martins |title=From social status to emotions: Asymmetric contests predict emotional responses to victory and defeat. |journal=Emotion |date=June 2022 |volume=22 |issue=4 |pages=769–779 |doi=10.1037/emo0000839 |pmid=32628033 |language=en}}</ref><ref name=":1" /> Dikur, akademikët përpiqeshin ta identifikonin emocionin me një nga këta përbërës: [[William James|William Jamesin]] me përvojën subjektive, përkrahësit e [[Biheviorizmi|biheviorizmit]] me sjelljen instrumentale, {{ill|Psikofiziologjia|en|Psychophysiology|lt=psikofiziologët}} me ndryshimet fiziologjike e kështu me radhë. Më vonë, u pohua se emocioni përbëhet nga të gjithë këta përbërës. Përbërësit e ndryshëm të emocionit klasifikohen disi ndryshe sipas disiplinës akademike. Në psikologji dhe filozofi, emocioni zakonisht përfshin një përvojë subjektive e të vetëdijshme, të karakterizuar kryesisht nga shprehje psikofiziologjike, reagime biologjike dhe gjendje mendore. Një përshkrim i ngjashëm me shumë përbërës i emocionit gjendet edhe në [[Sociologjia|sociologji]]. Për shembull, Peggy Thoits e përshkroi emocionin si diçka që përfshin përbërës fiziologjikë, etiketa kulturore ose emocionale (zemërim, habi etj.), veprime shprehëse të trupit dhe vlerësimin e situatave e të konteksteve.<ref name="Thoits, P. A. 1989">{{cite journal |vauthors=Thoits PA |year=1989 |title=The sociology of emotions |journal=[[Annual Review of Sociology]] |volume=15 |pages=317–342 |doi=10.1146/annurev.soc.15.1.317|language=en }}</ref> Proceset njohëse, si arsyetimi dhe marrja e vendimeve, shpesh shihen si të ndara nga proceset emocionale, duke krijuar një ndarje midis «të menduarit» dhe «të ndierit». Megjithatë, jo të gjitha teoritë e emocioneve e konsiderojnë të vlefshme këtë ndarje.<ref>{{cite journal |vauthors=Barrett LF, Mesquita B, Ochsner KN, Gross JJ |date=January 2007 |title=The experience of emotion |journal=[[Annual Review of Psychology]] |volume=58 |issue=1 |pages=373–403 |doi=10.1146/annurev.psych.58.110405.085709 |pmc=1934613 |pmid=17002554|language=en}}</ref> Sot, shumica e kërkimeve mbi emocionet në kontekstin klinik dhe atë të mirëqenies përqendrohen te dinamika e emocioneve në jetën e përditshme: kryesisht te intensiteti i emocioneve të caktuara dhe ndryshueshmëria, paqëndrueshmëria, inercia dhe diferencimi i tyre, si edhe te fakti nëse dhe si emocionet e shtojnë ose e zbehin njëra-tjetrën me kalimin e kohës dhe te ndryshimet në këto dinamika midis njerëzve dhe gjatë jetës.<ref name="EmotionDynamics">{{Cite journal|last1=Reitsema|first1=A.M. |date=2021|title=Emotion dynamics in children and adolescents: A meta-analytic and descriptive review|journal=Emotion|volume=22|issue=2|pages=374–396|doi=10.1037/emo0000970 |pmid=34843305 |url=https://research.rug.nl/en/publications/ef6d161b-b81f-4a49-81f3-b6c5cf95c1be |hdl=11370/ef6d161b-b81f-4a49-81f3-b6c5cf95c1be|hdl-access=free|language=en}}</ref><ref name="Charles">{{cite journal |last1=Charles |first1=Susan T. |last2=Carstensen |first2=Laura L. |title=Social and Emotional Aging |journal=Annual Review of Psychology |date=1 January 2010 |volume=61 |issue=1 |pages=383–409 |doi=10.1146/annurev.psych.093008.100448 |pmid=19575618 |language=en |issn=0066-4308|pmc=3950961 }}</ref> == Etimologjia == Fjala ''emocion'', e cila vjen nga latinishtja dhe do të thotë «lëvizje e diçkaje nga brenda jashtë», u krijua më 1543 nga humanisti francez Étienne Dolet (1509–1546), i cili e përdori në frëngjisht (''emotion'') në përkthimin e tij të veprës së Ciceronit ''Tusculanae Disputationes''<ref>{{cite journal|vauthors=d'Isa R, Bebas P, Parsons MH, Kurek K, and Stryjek R|date=July 2026|title=Tail-rattling in rodents: more than a threat display|journal=Journal of Comparative Physiology A|volume=212|issue=4|pages=661–710|doi=10.1007/s00359-026-01808-2|pmid=42260014|language=en}}</ref>. Në këtë vepër, Dolet e përdori fjalën ''emotion'' 16 herë (për shembull, «passions & émotions qui sont en nous»). Në anglisht, fjala «emotion» daton që nga viti 1579, kur u përshtat nga fjala franceze. Termi ''emocion'' hyri në diskutimin akademik si një term ombrellë për {{ill|Pasionet (filozofi)|en|Passions (philosophy)|lt=pasionet}}, {{ill|Ndjenjat|en|Feeling|lt=ndjenjat}} dhe [[Afrimiteti|afeksionet]].<ref>{{cite book | last=Dixon | first=Thomas | title=From passions to emotions: the creation of a secular psychological category | publisher=Cambridge University Press | date=2003 | isbn=978-0-521-02669-7 | url=https://books.google.com/books?id=B9c8tNQVI4YC | archive-url=https://web.archive.org/web/20211009004144/https://books.google.com/books?id=B9c8tNQVI4YC | archive-date=9 October 2021 | url-status=live|language=en}}</ref> Në fillim të viteve 1800, sidomos nën ndikimin e Thomas Brownit, fjala ''emocion'' u bë një term i mirëfilltë teorik që i referohej përvojës mendore; koncepti modern i emocionit u shfaq për herë të parë në gjuhën angleze rreth viteve 1830.<ref name="Smith Human Emotions">{{cite book|title=The Book of Human Emotions|last1=Smith|first1=Tiffany Watt Smith|date=2015|publisher=Little, Brown, and Company|isbn=978-0-316-26540-9|pages=4–7|name-list-style=vanc|language=en}}</ref> «Askush nuk ndiente emocione para rreth vitit 1830. Në vend të tyre, njerëzit ndienin gjëra të tjera – “pasione”, “aksidente të shpirtit”, “ndjenja morale” – dhe i shpjegonin ato shumë ndryshe nga mënyra se si i kuptojmë sot emocionet.»<ref name="Smith Human Emotions" /> Disa studime ndërkulturore tregojnë se kategorizimi i «emocionit» dhe klasifikimi i emocioneve bazë, si «zemërimi» dhe «trishtimi», nuk janë universale dhe se kulturat i kategorizojnë ndryshe kufijtë dhe fushat e këtyre koncepteve.<ref name="Russell">{{cite journal|vauthors=Russell JA|s2cid=4830394|date=November 1991|title=Culture and the categorization of emotions|journal=Psychological Bulletin|volume=110|issue=3|pages=426–450|doi=10.1037/0033-2909.110.3.426|pmid=1758918|language=en}}</ref> Megjithatë, të tjerë argumentojnë se ekzistojnë disa baza universale të emocioneve.<ref name="Wierzbicka, Anna">{{cite book|last1=Wierzbicka|first1=Anna|title=Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals|author-link=Anna Wierzbicka|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|year=1999|isbn=0-521-59971-7|pages=240–1|language=en}}<!-- Nga en.wiki: contributor making original citation stated "see Section 6.1", which is pages 240-241 --></ref> Në psikiatri dhe psikologji, paaftësia për të shprehur ose perceptuar emocionet nganjëherë quhet {{ill|Aleksitimia|en|Alexithymia}}.<ref>{{cite journal |last1=Taylor |first1=GJ |title=Alexithymia: concept, measurement, and implications for treatment |journal=American Journal of Psychiatry |date=June 1984 |volume=141 |issue=6 |pages=725–732 |doi=10.1176/ajp.141.6.725 |pmid=6375397 |language=en}}</ref> == Historia == {{Pa fusnota|section|date=July 2026}} Natyra njerëzore dhe ndjesitë trupore që e shoqërojnë kanë qenë gjithmonë në interesin e mendimtarëve dhe filozofëve. Ato kanë ngjallur interes edhe më të madh në shoqëritë perëndimore dhe lindore. Gjendjet emocionale janë lidhur me hyjnoren dhe me ndriçimin e mendjes dhe trupit të njeriut.<ref>{{cite book|last=Kagan|first=Jerome|title=What is emotion?: History, measures, and meanings|publisher=Yale University Press|year=2007|pages=10, 11|language=en}}</ref> Veprimet gjithnjë në ndryshim të individëve dhe luhatjet e humorit të tyre kanë pasur rëndësi të madhe për shumicën e filozofëve perëndimorë, përfshirë [[Aristoteli|Aristotelin]], [[Platoni|Platonin]], Dekartin, Akuinasin dhe Hobsin. Kjo i shtyu të propozonin teori të gjera, shpesh konkurruese, për të shpjeguar emocionet dhe nxitësit përkatës të veprimeve njerëzore, si edhe pasojat e tyre. Në [[Epoka e Iluminizmit|Epokën e Iluminizmit]], mendimtari skocez [[David Hume]]<ref>{{cite book|last=Mossner|first=Ernest Campbell|title=The Life of David Hume|publisher=Oxford University Press|year=2001|page=2 |isbn=978-0-199-24336-5|language=en}}</ref> parashtroi një argument revolucionar për të shpjeguar nxitësit kryesorë të veprimit dhe sjelljes njerëzore. Ai argumentoi se veprimet nxiten nga «frika, dëshirat dhe pasionet». Siç shkroi në librin e tij ''A Treatise of Human Nature'' (1773): «Vetëm arsyeja nuk mund të jetë kurrë motiv për ndonjë veprim të vullnetit… ajo nuk mund t’i kundërvihet kurrë pasionit në drejtimin e vullnetit… Arsyeja është dhe duhet të jetë skllavja e pasioneve, dhe nuk mund të pretendojë kurrë ndonjë detyrë tjetër veçse t’u shërbejë e t’u bindet atyre».<ref>{{cite book|last=Hume|first=David|title=A treatise of human nature|publisher=Courier Corporation|year=2003|language=en}}</ref> Me këto rreshta, Hume u përpoq të shpjegonte se arsyeja dhe veprimet e mëtejshme do t’u nënshtroheshin dëshirave dhe përvojës së individit. Më vonë, mendimtarët do të argumentonin se veprimet dhe emocionet janë të lidhura ngushtë me aspektet shoqërore, politike, historike dhe kulturore të realitetit; këto aspekte do të lidheshin gjithashtu me kërkimet e përparuara neurologjike dhe fiziologjike mbi trurin dhe pjesë të tjera të trupit fizik. == Përkufizime == Përkufizimi i emocionit nga Lexico është «Një ndjenjë e fortë që buron nga rrethanat, gjendja shpirtërore ose marrëdhëniet me të tjerët».<ref>{{Cite web|url=https://www.lexico.com/definition/emotion|title=Emotion &#124; Definition of Emotion by Oxford Dictionary on Lexico.com also meaning of Emotion|website=Lexico Dictionaries &#124; English|access-date=2021-03-02|archive-date=2021-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009004612/https://www.lexico.com/definition/emotion|language=en}}</ref> Emocionet janë përgjigje ndaj ngjarjeve të rëndësishme të brendshme dhe të jashtme.<ref>{{Cite book|last=Schacter|first=D. L.|last2=Gilbert|first2=D. T.|last3=Wegner|first3=D. M.|last4=Hood|first4=B. M.|year=2011|title=Psychology|edition=European|publisher=Palgrave Macmillan|location=Basingstoke|language=en}}</ref> Emocionet mund të jenë ngjarje (p.sh. [[Paniku|paniku]]) ose prirje (p.sh. armiqësia), si dhe jetëshkurtra (p.sh. zemërimi) ose jetëgjata (p.sh. [[Pikëllimi|pikëllimi]]).<ref>{{Cite book|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|year=2018|chapter=Emotion|chapter-url=https://plato.stanford.edu/entries/emotion/#DefiEmotWhatDesi|access-date=2018-11-16|archive-date=2018-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211114052/https://web.archive.org/web/20181211114052/https://plato.stanford.edu/entries/emotion/#DefiEmotWhatDesi|url-status=live|language=en}}</ref> Psikoterapisti Michael C. Graham i përshkruan të gjitha emocionet si të vendosura në një vazhdimësi intensiteti.<ref>{{Cite book|last=Graham|first=Michael C.|date=2014|title=Facts of Life: ten issues of contentment|publisher=Outskirts Press|isbn=978-1-4787-2259-5|page=63|language=en}}</ref> Kështu, frika mund të shkojë nga shqetësimi i lehtë deri te terrori, ndërsa turpi mund të shkojë nga sikleti i thjeshtë deri te turpi shkatërrues.<ref>{{Cite book|last=Graham|first=Michael C.|date=2014|title=Facts of Life: Ten Issues of Contentment|publisher=Outskirts Press|isbn=978-1-4787-2259-5|language=en}}</ref> Emocionet janë përshkruar si të përbëra nga një grup i bashkërenduar përgjigjesh, ku mund të përfshihen mekanizma verbalë, [[Fiziologjia|fiziologjikë]], të sjelljes dhe [[Sistemi nervor|nervorë]].<ref name="Fox2008">{{Cite book|last=Fox|first=Elaine|title=Emotion Science: An Integration of Cognitive and Neuroscientific Approaches|publisher=Palgrave MacMillan|year=2008|isbn=978-0-230-00517-4|pages=16–17|language=en}}</ref> Emocionet janë [[klasifikim i emocioneve|klasifikuar]], me disa marrëdhënie mes tyre dhe me disa kundërvënie të drejtpërdrejta. Graham i ndan emocionet në funksionale dhe jofunksionale dhe argumenton se të gjitha emocionet funksionale kanë përfitime.<ref>{{Cite book|last=Graham|first=Michael C.|date=2014|title=Facts of Life: ten issues of contentment|publisher=Outskirts Press|isbn=978-1-4787-2259-5|language=en}}</ref> Në disa përdorime të fjalës, emocionet janë ndjenja të forta të drejtuara ndaj dikujt ose diçkaje.<ref name="ReferenceA">Hume, D. Emotions and Moods. Organizational Behavior, 258–97.</ref> Nga ana tjetër, fjala emocion mund t’u referohet gjendjeve të lehta (si të qenët i acaruar ose i kënaqur), si dhe gjendjeve që nuk drejtohen ndaj asgjëje (si ankthi dhe depresioni). Një linjë kërkimi shqyrton kuptimin e fjalës emocion në gjuhën e përditshme dhe zbulon se ky përdorim ndryshon mjaft nga ai në ligjërimin akademik.<ref name="Fehr & Russell">{{Cite journal|vauthors=Fehr B, Russell JA|year=1984|title=Concept of Emotion Viewed from a Prototype Perspective|journal=Journal of Experimental Psychology: General|volume=113|issue=3|pages=464–486|doi=10.1037/0096-3445.113.3.464|s2cid=4825988|language=en}}</ref> Në terma praktikë, {{ill|Joseph E. LeDoux|en|Joseph E. LeDoux}} i ka përkufizuar emocionet si rezultat i një procesi kognitiv dhe të vetëdijshëm, që ndodh si përgjigje ndaj reagimit të një sistemi trupor ndaj një nxitësi.<ref name="LeDoux">{{Cite web|url=https://brainworldmagazine.com/on-fear-emotions-and-memory-an-interview-with-dr-joseph-ledoux/2/|title=On Fear, Emotions, and Memory: An Interview with Dr. Joseph LeDoux – Page 2 of 2 – Brain World|date=2018-06-06|access-date=2018-11-16|archive-date=2021-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009004614/https://brainworldmagazine.com/on-fear-emotions-and-memory-an-interview-with-dr-joseph-ledoux/2/|url-status=live|language=en}}</ref> == Përbërësit == Sipas Modelit të Procesit të Përbërësve (CPM) të emocioneve nga {{ill|Klaus Scherer|en|Klaus Scherer}},<ref name=":1">{{Cite journal|vauthors=Scherer KR|s2cid=145575751|title=What are emotions? And how can they be measured?|journal=Social Science Information|year=2005|volume=44|issue=4|pages=693–727|doi=10.1177/0539018405058216|language=en}}</ref> emocionet kanë pesë përbërës thelbësorë. Sipas këndvështrimit të procesit të përbërësve, përvoja emocionale kërkon që të gjitha këto procese të bashkërendohen dhe të sinkronizohen për një periudhë të shkurtër, të nxitura nga proceset e vlerësimit. Edhe pse përfshirja e [[Vlerësimi kognitiv|vlerësimit kognitiv]] si një nga përbërësit është disi e debatueshme, meqë disa teoricienë supozojnë se emocioni dhe [[Kognicioni|kognicioni]] janë sisteme të ndara, por që ndërveprojnë, CPM-ja paraqet një rend ngjarjesh që përshkruan në mënyrë efektive bashkërendimin gjatë një episodi emocional. * ''Vlerësimi kognitiv'': vlerëson ngjarjet dhe objektet. * ''Simptomat trupore'': përbërësi fiziologjik i përvojës emocionale. * ''Prirjet për veprim'': përbërës motivues për përgatitjen dhe drejtimin e përgjigjeve motorike. * ''Shprehja'': shprehja [[Shprehja e fytyrës|e fytyrës]] dhe [[Zëri njerëzor|e zërit]] pothuajse gjithmonë shoqëron një gjendje emocionale për të komunikuar reagimin dhe synimin e veprimeve. * ''Ndjenjat'': përvoja subjektive e gjendjes emocionale pasi ajo ka ndodhur. == Dallimi == {{Multiple image | align = left | direction = vertical | image1 = | caption1 = Dyadat emocionale të Plutchikut. | image2 = | width = 300px | caption2 = Dyadat e mësipërme të renditura sipas të kundërtave. }} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Matjet e afektit|en|Affect measures}}}} Emocioni mund të dallohet nga disa konstrukte të ngjashme në fushën e {{ill|Neuroshkenca afektive|en|Affective neuroscience|lt=neuroshkencës afektive}}:<ref name="Fox2008"/> * Emocionet: prirje për një lloj të caktuar veprimi si përgjigje ndaj një stimuli të veçantë, që shkaktojnë një varg ndryshimesh të shpejta dhe të sinkronizuara fiziologjike e kognitive.<ref name=":0"/> * [[Ndjenja|Ndjenja]]: jo të gjitha ndjenjat përfshijnë emocion, siç është ndjenja e të diturit. Në kontekstin e emocioneve, ndjenjat kuptohen më mirë si paraqitje subjektive të emocioneve, vetjake për individin që i përjeton ato.<ref name="Givens"/><ref>{{Cite book|last=Haviland-Jones|first=Jeannette M.|title=Handbook of emotions|last2=Lewis|first2=Michael|last3=Barrett|first3=Lisa Feldman|date=2016|publisher=Guilford press|isbn=978-1-4625-2534-8|edition=4|location=New York (N.Y.)|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=UWA|date=2019-06-27|title=Science of Emotion: The Basics of Emotional Psychology {{!}} UWA|url=https://online.uwa.edu/news/emotional-psychology/|access-date=2025-04-25|website=UWA Online|language=en}}</ref> * [[Humori (psikologji)|Gjendjet e humorit]]: gjendje afektive të qëndrueshme, që konsiderohen më pak intensive se emocionet dhe duket se nuk kanë një stimul kontekstual.<ref name="ReferenceA"/> == Klasifikimi == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Klasifikimi i emocioneve|en|Emotion classification}}}} Mund të bëhet një dallim midis episodeve emocionale dhe prirjeve emocionale. Prirjet emocionale mund të krahasohen edhe me tiparet e karakterit: për dikë mund të thuhet se është përgjithësisht i prirur të përjetojë emocione të caktuara. Për shembull, një person nervoz është përgjithësisht më i prirur të ndiejë [[Irritimi|irritim]] më lehtë ose më shpejt se të tjerët. Së fundi, disa teoricienë i vendosin emocionet brenda një kategorie më të përgjithshme të «gjendjeve afektive», ku mund të përfshihen edhe dukuri të lidhura me emocionet, si [[Kënaqësia|kënaqësia]] dhe [[Vuajtja|dhimbja]], gjendjet motivuese (për shembull, uria ose [[Kureshtja|kureshtja]]), gjendjet shpirtërore, prirjet dhe tiparet.<ref>{{cite journal|last=Schwarz|first=N. H.|year=1990|title=Feelings as information: Informational and motivational functions of affective states|journal=Handbook of motivation and cognition: Foundations of social behavior|volume=2|pages=527–561|language=en}}</ref> === Teoria e emocioneve bazë === [[File:Emotions - 3.svg|thumb|330px|Shembuj të emocioneve bazë]] [[File:Plutchik-wheel.svg|thumb|330px|Rrota e emocioneve]] Për më shumë se 40 vjet, [[Paul Ekman|{{ill|Paul Ekman|en|Paul Ekman}}]] ka mbështetur pikëpamjen se emocionet janë të veçuara, të matshme dhe fiziologjikisht të dallueshme. Puna më me ndikim e Ekmanit u përqendrua te zbulimi se disa emocione dukeshin se njiheshin universalisht, madje edhe në kultura që nuk kishin ende shkrim dhe nuk mund t’i kishin mësuar përmes medias lidhjet midis shprehjeve të fytyrës dhe emocioneve. Një studim tjetër klasik zbuloi se, pasi pjesëmarrësit shtrembëronin muskujt e fytyrës për të krijuar shprehje të dallueshme (për shembull, neveri), ata raportonin përjetime subjektive dhe fiziologjike që përputheshin me shprehjet përkatëse. Hulumtimi i Ekmanit mbi shprehjet e fytyrës shqyrtoi gjashtë emocione bazë: [[Inati|zemërimin]], [[Neveria|neverinë]], [[Frika|frikën]], [[Lumturia|lumturinë]], [[Trishtimi|trishtimin]] dhe habinë.<ref>{{cite book|last=Shiota|first=Michelle N.|date=2016|chapter=Ekman's theory of basic emotions|editor-last=Miller|editor-first=Harold L.|title=The Sage encyclopedia of theory in psychology|location=Thousand Oaks, CA|publisher=[[SAGE Publications]]|pages=[https://books.google.com/books?id=7C45DQAAQBAJ&pg=PA248 248–250]|isbn=978-1-4522-5671-9|doi=10.4135/9781483346274.n85|quote=Some aspects of Ekman's approach to basic emotions are commonly misunderstood. Three misinterpretations are especially common. The first and most widespread is that Ekman posits exactly six basic emotions. Although his original facial-expression research examined six emotions, Ekman has often written that evidence may eventually be found for several more and has suggested as many as 15 likely candidates.|language=en}}</ref> Më vonë gjatë karrierës së tij,<ref name="Ekman and Cordaro">{{cite journal|last1=Ekman|first1=Paul|last2=Cordaro|first2=Daniel|s2cid=52833124|title=What is Meant by Calling Emotions Basic|journal=Emotion Review|date=2011-09-20|volume=3|issue=4|pages=364–370|doi=10.1177/1754073911410740|issn=1754-0739|language=en}}</ref> Ekmani teorizoi se mund të ekzistojnë edhe emocione të tjera universale përtej këtyre gjashtëve. Në dritën e kësaj, studimet e fundit ndërkulturore të drejtuara nga [[Daniel Cordaro|{{ill|Daniel Cordaro|en|Daniel Cordaro}}]] dhe [[Dacher Keltner|{{ill|Dacher Keltner|en|Dacher Keltner}}]], të dy ish-studentë të Ekmanit, e zgjeruan listën e emocioneve universale. Përveç gjashtë emocioneve fillestare, këto studime sollën dëshmi për [[Dëfrimi|dëfrimin]], [[Mahnitja|mahnitjen]], [[Kënaqësia|kënaqësinë]], [[Dëshira (malli)|dëshirën]], [[Sikleti|sikletin]], [[Dhembja|dhimbjen]], lehtësimin dhe [[Simpatia|simpatinë]], të shprehura si në fytyrë, ashtu edhe me zë. Gjithashtu, ato gjetën dëshmi për shprehje të fytyrës që shprehin [[Mërzia|mërzi]], [[Hutimi|hutim]], interes, [[Krenaria|krenari]] dhe [[Turpi|turp]], si edhe për shprehje zanore të [[Përbuzja|përbuzjes]], lehtësimit dhe triumfit.<ref name="Cordaro, Keltner, Tshering, Wangchuk and Flynn">{{cite journal|last1=Cordaro|first1=Daniel T.|last2=Keltner|first2=Dacher|last3=Tshering|first3=Sumjay|last4=Wangchuk|first4=Dorji|last5=Flynn|first5=Lisa M.|title=The voice conveys emotion in ten globalized cultures and one remote village in Bhutan.|journal=Emotion|date=2016|volume=16|issue=1|pages=117–128|doi=10.1037/emo0000100|pmid=26389648|language=en|issn=1931-1516}}</ref><ref name="Cordaro, Sun, Keltner, Kamble and Huddar and McNeil">{{cite journal|last1=Cordaro|first1=Daniel T.|last2=Sun|first2=Rui|last3=Keltner|first3=Dacher|last4=Kamble|first4=Shanmukh|last5=Huddar|first5=Niranjan|last6=McNeil|first6=Galen|s2cid=3436764|title=Universals and cultural variations in 22 emotional expressions across five cultures.|journal=Emotion|date=February 2018|volume=18|issue=1|pages=75–93|doi=10.1037/emo0000302|pmid=28604039|language=en|issn=1931-1516}}</ref><ref>{{cite book|last1=Keltner|first1=Dacher|last2=Oatley|first2=Keith|last3=Jenkins|first3=Jennifer M|title=Understanding emotions|date=2019|publisher=Wiley Global Education|isbn=978-1-119-49253-5|language=en|oclc=1114474792}}</ref> [[Robert Plutchik]] u pajtua me pikëpamjen e Ekmanit, të mbështetur te biologjia, por zhvilloi «[[Klasifikimi i emocioneve|rrotën e emocioneve]]», duke propozuar tetë emocione parësore të grupuara në çifte pozitive ose negative: gëzimi kundrejt trishtimit; zemërimi kundrejt frikës; besimi kundrejt neverisë; dhe habia kundrejt pritjes.<ref>{{cite book|last=Plutchik|first=Robert|date=2000|title=Emotions in the practice of psychotherapy: clinical implications of affect theories|location=Washington, DC|publisher=[[Shoqata Amerikane e Psikologjisë]]|isbn=1-55798-694-0|oclc=44110498|doi=10.1037/10366-000|language=en}}</ref> Disa emocione bazë mund të ndryshojnë për të formuar emocione të ndërlikuara. Emocionet e ndërlikuara mund të lindin nga kushtëzimi kulturor ose nga lidhjet e krijuara me emocionet bazë. Përndryshe, ashtu si ngjyrat parësore kombinohen, edhe ''emocionet parësore'' mund të përzihen për të krijuar spektrin e plotë të përvojës emocionale njerëzore. Për shembull, [[Inati|zemërimi]] ndërpersonal dhe [[Neveria|neveria]] mund të përzihen për të formuar [[Përbuzja|përbuzjen]]. Ekzistojnë marrëdhënie midis emocioneve bazë, të cilat sjellin ndikime pozitive ose negative.<ref>{{cite journal|vauthors=Plutchik R|year=2002|title=Nature of emotions|journal=American Scientist|volume=89|issue=4|page=349|doi=10.1511/2001.28.739|language=en}}</ref> [[Jaak Panksepp]] veçoi shtatë sisteme afektive parësore të trashëguara biologjikisht: SEEKING (pritshmëria), FEAR (ankthi), RAGE (zemërimi), LUST (eksitimi seksual), CARE (përkujdesja), PANIC/GRIEF (trishtimi) dhe PLAY (gëzimi shoqëror). Ai propozoi se këto afekte i gjeneron ajo që njihet si «vetja thelbësore».<ref>{{cite book|last1=Panksepp|first1=Jaak|url=https://books.google.com/books?id=bVdxXN_vVGEC&q=at+least+seven+basic+affective+systems|title=The Archaeology of Mind: Neuroevolutionary Origins of Human Emotions (Norton Series on Interpersonal Neurobiology)|last2=Biven|first2=Lucy|year=2012|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-0-393-70731-1|language=en|access-date=2021-07-21|archive-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721142921/https://books.google.com/books?id=bVdxXN_vVGEC&q=at+least+seven+basic+affective+systems|url-status=live}}</ref> === Teoria e analizës shumëdimensionale === [[File:Geneva Emotion Wheel - English.png|alt=Renditja e emocioneve sipas këndit të pakëndshëm–të këndshëm dhe aktivizimit–qetësisë.|thumb|330px|Dy dimensione të emocioneve, të paraqitura në mënyrë të përdorshme në praktikë<ref>{{citation|last1=Scherer|first1=Klaus R.|chapter=The GRID meets the Wheel: Assessing emotional feeling via self-report1|year=2013|title=Components of Emotional Meaning|pages=281–298|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-959274-6|last2=Shuman|first2=Vera|last3=Fontaine|first3=Johnny R. J.|last4=Soriano|first4=Cristina|doi=10.1093/acprof:oso/9780199592746.003.0019|chapter-url=https://archive-ouverte.unige.ch/unige:97384|access-date=20 December 2019|archive-date=29 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129140826/https://archive-ouverte.unige.ch/unige:97384|url-status=live|language=en}}</ref>]] Psikologët kanë përdorur metoda si {{ill|Analiza faktoriale|en|Factor analysis}} për të përpjekur t’i paraqesin përgjigjet që lidhen me emocionet nëpërmjet një numri më të vogël dimensionesh. Këto metoda synojnë t’i reduktojnë emocionet në dimensione themelore që përmbledhin ngjashmëritë dhe dallimet mes përvojave.<ref>{{cite book|title=The Measurement of Meaning|last1=Osgood|first1=Charles Egerton|last2=Suci|first2=George J.|last3=Tannenbaum|first3=Percy H.|name-list-style=vanc|date=1957|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-74539-3|location=Urbana, Illinois|language=en}}</ref> Shpesh, dy dimensionet e para që zbulohen përmes analizës faktoriale janë {{ill|Valenca (psikologji)|en|Valence (psychology)|lt=valenca}} (sa negativisht ose pozitivisht ndihet përvoja) dhe {{ill|Aktivizimi|en|Arousal|lt=aktivizimi}} (sa energjike ose e plogësht ndihet përvoja). Këto dy dimensione mund të paraqiten në një hartë koordinatash dy-dimensionale.<ref name="Schacter" /> Është hedhur teoria se kjo hartë dy-dimensionale paraqet një përbërës të rëndësishëm të emocioneve, të quajtur [[Teoria e emocioneve të ndërtuara|afekti bazë]].<ref name="Barrett and Russell">{{cite journal|vauthors=Russell JA, Barrett LF|title=Core affect, prototypical emotional episodes, and other things called emotion: dissecting the elephant|journal=Journal of Personality and Social Psychology|volume=76|issue=5|pages=805–819|date=May 1999|pmid=10353204|doi=10.1037/0022-3514.76.5.805 |bibcode=1999JPSP...76..805R |language=en}}</ref><ref name="Russell 2003">{{cite journal|vauthors=Russell JA|title=Core affect and the psychological construction of emotion|journal=Psychological Review|volume=110|issue=1|pages=145–172|date=January 2003|pmid=12529060|doi=10.1037/0033-295X.110.1.145|s2cid=2890641|language=en}}</ref> Nuk mendohet se afekti bazë është i vetmi përbërës i emocioneve, por se u jep atyre energjinë hedonike dhe të ndier. Duke përdorur metoda statistikore për të analizuar gjendjet emocionale të nxitura nga video të shkurtra, Cowen dhe Keltner identifikuan 27 lloje përvojash emocionale: admirim, adhurim, vlerësim estetik, argëtim, zemërim, ankth, mrekullim, siklet, mërzi, qetësi, hutim, dëshirë e fortë, neveri, dhimbje empatike, përhumbje, ngazëllim, frikë, tmerr, interes, gëzim, nostalgji, lehtësim, romancë, trishtim, kënaqësi, dëshirë seksuale dhe habi.<ref>{{cite journal| vauthors=Cowen AS, Keltner D|title=Self-report captures 27 distinct categories of emotion bridged by continuous gradients|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=114|number=38|pages=E7900–7909|year=2017|doi=10.1073/pnas.1702247114|doi-access=free|publisher=National Academy of Sciences|pmid=28874542|pmc=5617253|bibcode=2017PNAS..114E7900C |issn=0027-8424|language=en}}</ref> == Teoritë<span class="anchor" id="Theory"></span> == <!-- Nga en.wiki: Facial feedback --> {{Hatnote|Shih gjithashtu: {{ill|Shpjegimet funksionale të emocioneve|en|Functional accounts of emotion}}}} === Historia paramoderne === Në hinduizëm, Bharata Muni shpjegoi nëntë rasat (emocionet) në ''[[Nāṭyaśāstra]]'', një tekst i lashtë sanskrit për {{ill|Teoria dramatike|en|Dramatic theory}} dhe arte të tjera skenike, i shkruar midis viteve 200 p.e.s. dhe 200 e.s.<ref name=":2">{{Cite web |title=Natyashastra |url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195399318/obo-9780195399318-0071.xml |access-date=2024-05-23 |website=obo |language=en}}</ref> Teoria e {{ill|Rasat (estetikë)|en|Rasa (aesthetics)}} vazhdon të përbëjë bazën [[Estetika|estetike]] të vallëzimit dhe teatrit klasik indian, si [[Bharatanatyam]], {{ill|kathaku|en|Kathak}}, {{ill|Kuchipudi|en|Kuchipudi}}, {{ill|Odissi|en|Odissi}}, vallëzimi {{ill|Manipuri|en|Manipuri dance}}, {{ill|Kudiyattam|en|Kudiyattam}}, {{ill|Kathakali|en|Kathakali}} e të tjera.<ref name=":2" /> Bharata Muni përcaktoi këto: Śṛṅgāraḥ (शृङ्गारः): romancë / dashuri / tërheqje; Hāsyam (हास्यं): të qeshura / hare / komedi; Raudram (रौद्रं): tërbim / zemërim; Kāruṇyam (कारुण्यं): dhembshuri / mëshirë; Bībhatsam (बीभत्सं): neveri / mospëlqim; Bhayānakam (भयानकं): tmerr / terror; Veeram (वीरं): krenari / heroizëm; Adbhutam (अद्भुतं): habi / çudi.<ref>{{Cite book |title=A rasa reader: classical Indian aesthetics |date=2016 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-17390-2 |editor-last=Pollock |editor-first=Sheldon I. |series=Historical sourcebooks in classical Indian thought |location=New York |language=en}}</ref> Në [[Budizmi|budizëm]], emocionet lindin kur një objekt shihet si tërheqës ose i neveritshëm. Njerëzit ndiejnë një prirje që i shtyn drejt objekteve tërheqëse dhe i largon nga ato të neveritshme ose të dëmshme; kjo mund të shfaqet si dëshirë për ta zotëruar objektin (lakmi), për ta shkatërruar (urrejtje), për t’iu larguar (frikë), ose si fiksim apo shqetësim për të (ankth), e kështu me radhë.<ref>{{cite book|title=The Psychology of Emotions in Buddhist Perspective|vauthors=de Silva P|year=1976|url=https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/desilva-p/wheel237.html|access-date=2020-08-03|archive-date=2020-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109030102/https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/desilva-p/wheel237.html|url-status=live|language=en}}</ref> Në teoritë e [[Stoicizmi|stoikëve]], emocionet e zakonshme (si kënaqësia dhe frika) përshkruhen si impulse irracionale që burojnë nga vlerësime të gabuara për atë që është «e mirë» ose «e keqe». Përndryshe, ekzistojnë «emocione të mira» (si gëzimi dhe kujdesi), të cilat i përjetojnë të urtët dhe që burojnë nga vlerësime të sakta për atë që është «e mirë» dhe «e keqe».<ref>{{cite book|last=Arius Didymus|title="Epitome of Stoic Ethics" in the Anthology of Stobaeus|at=Book 2. Chapter 7. Section 10|url=https://www.stoictherapy.com/elibrary-epitome#10|access-date=2021-01-18|archive-date=2021-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118014519/https://www.stoictherapy.com/elibrary-epitome#10|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Cicero|title=Tusculan Disputations|at=Book 4. Section 6|url=http://www.john-uebersax.com/plato/passions.htm|access-date=2021-01-18|archive-date=2021-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414123551/http://www.john-uebersax.com/plato/passions.htm|url-status=live|language=en}}</ref> [[Aristoteli]] besonte se emocionet ishin një përbërës thelbësor i [[Virtyti|virtytit]]. Sipas pikëpamjes aristoteliane, të gjitha emocionet (të quajtura pasione) lidhen me dëshirat ose aftësitë. Gjatë [[Mesjeta|Mesjetës]], kjo pikëpamje u përvetësua dhe u zhvillua më tej nga [[Skolastika|skolastika]] dhe veçanërisht nga [[Tomas Akuinas|Toma Akuini]].<ref>{{cite book|last=Aquinas|first=Thomas|name-list-style=vanc|title=Summa Theologica|at=Q.59, Art.2|url=https://www.newadvent.org/summa/2059.htm|access-date=2013-02-05|archive-date=2013-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130127221643/http://www.newadvent.org/summa/2059.htm|url-status=live|language=en}}</ref> Në lashtësinë kineze, besohej se emocionet e tepruara dëmtonin ''[[Qi|qi]]''-në, gjë që dëmtonte më pas organet jetësore.<ref name="Suchy 2011">{{cite book|last=Suchy|first=Yana|name-list-style=vanc|title=Clinical neuropsychology of emotion|year=2011|publisher=Guilford|location=New York|language=en}}</ref> Teoria e [[Humorizmi|katër humoreve]], e bërë e njohur nga [[Hipokrati]], kontribuoi në studimin e emocioneve, ashtu siç kontribuoi edhe në [[Mjekësia|mjekësi]]. Në fillim të shekullit XI, [[Ibn Sina]] teorizoi mbi ndikimin e emocioneve në shëndet dhe sjellje, duke sugjeruar se emocionet duheshin menaxhuar.<ref>{{cite journal|last=Haque|first=Amber|s2cid=38740431|name-list-style=vanc|date=2004|title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists|jstor=27512819|journal=Journal of Religion and Health|volume=43|issue=4|pages=357–377|doi=10.1007/s10943-004-4302-z|language=en}}</ref> Pikëpamjet e hershme moderne mbi emocionet u zhvilluan në veprat e filozofëve si [[Rëne Dekart]], [[Nikolo Makiaveli]], [[Baruk Spinoza]],<ref>Shih, për shembull, Antonio Damasio (2005), ''Looking for Spinoza''.</ref> [[Thomas Hobbes]]<ref>Leviathan (1651), VI: Of the Interior Beginnings of Voluntary Notions, Commonly called the Passions; and the Speeches by which They are Expressed</ref> dhe [[David Hume]]. Në shekullin XIX, emocionet konsideroheshin përshtatëse dhe studioheshin më shpesh nga këndvështrimi psikiatrik [[Empirizmi|empirist]]. === Teoritë evolucionare === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Evolucioni i emocioneve|en|Evolution of emotion}}}} {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia evolucionare|en|Evolutionary psychology}}}} [[Skeda:Expression of the Emotions Figure 15.png|thumb|Ilustrim nga libri i [[Çarls Darvinit]] ''[[The Expression of the Emotions in Man and Animals|Shprehja e emocioneve te njeriu dhe kafshët]]'' (1872)]] ==== Shekulli XIX ==== Qasjet evolucionare ndaj emocioneve nisën në mesin dhe gjysmën e dytë të shekullit XIX, me librin e Çarls Darvinit të vitit 1872, ''The Expression of the Emotions in Man and Animals''.<ref>Darwin, Charles (1872). ''The Expression of Emotions in Man and Animals''. Shënim: Ky libër u botua fillimisht më 1872, por më pas është ribotuar shumë herë nga botues të ndryshëm.</ref> Në këtë vepër, Darvini argumentoi se shprehjet emocionale kanë origjinë evolucionare dhe mund të shërbejnë për funksione përshtatëse dhe komunikuese.<ref>{{Cite journal|last1=Hess|first1=Ursula|last2=Thibault|s2cid=31276371|title=Darwin & Emotion Expression|date=2009|department=The Principle of Serviceable Habits|journal=American Psychologist|volume=64|issue=2|pages=120–128|doi=10.1037/a0013386|pmid=19203144|quote=for most emotion expressions, Darwin insisted that they were functional in the past or were functional in animals but not in humans.|language=en}}</ref> Ai ishte ndër të parët që studioi në mënyrë sistematike sjelljen joverbale dhe arriti në përfundimin se shprehjet janë universale në kulturat njerëzore dhe se forma homologe të shprehjes emocionale shfaqen edhe te kafshët e tjera. Darvini i interpretoi këto ngjashmëri si dëshmi se shprehja emocionale ishte formësuar nga procese evolucionare, si përzgjedhja natyrore. ==== Bashkëkohore ==== Qasjet më bashkëkohore të psikologjisë evolucionare sugjerojnë se si emocionet bazë, ashtu edhe emocionet shoqërore, evoluan për të nxitur sjellje (shoqërore) që ishin përshtatëse në mjedisin stërgjyshor.<ref name="Gaulin 6">Gaulin, Steven J.C. and Donald H. McBurney (2003). ''Evolutionary Psychology''. Prentice Hall. {{ISBN|978-0131115293}}, Chapter 6, pp. 121–142.</ref> Emocioni është pjesë thelbësore e çdo procesi njerëzor të marrjes së vendimeve dhe planifikimit; dallimi i famshëm që bëhet mes arsyes dhe emocionit nuk është aq i qartë sa duket.<ref name="pmid25251484">{{Cite journal |last1=Lerner |first1=Jennifer S. |last2=Li |first2=Ye |last3=Valdesolo |first3=Piercarlo |last4=Kassam |first4=Karim S. |title=Emotion and Decision Making |journal=Annual Review of Psychology |date=3 January 2015 |volume=66 |issue=1 |pages=799–823 |doi=10.1146/annurev-psych-010213-115043 |pmid=25251484 |language=en}}</ref> Paul D. MacLean pohon se emocioni konkurron, nga njëra anë, me përgjigjet edhe më instinktive dhe, nga ana tjetër, me arsyetimin më abstrakt. Mundësitë e shtuara të neuroimazherisë kanë lejuar gjithashtu studimin e pjesëve evolucionarisht të lashta të trurit. Joseph E. LeDoux dhe {{ill|Antonio Damasio|en|Antonio Damasio}} nxorën përparime të rëndësishme neurologjike nga këto qasje gjatë viteve 1990. Për shembull, në një studim të gjerë të një personi me dëmtim të korteksit paraballor ventromedial, të përshkruar në librin ''[[Descartes' Error|Gabimi i Dekartit]]'', Damasio tregoi se humbja e aftësisë fiziologjike për të përjetuar emocione ia kishte hequr personit aftësinë për të marrë vendime, ndonëse ai ruante aftësi të forta për t’i vlerësuar në mënyrë racionale mundësitë.<ref>{{Cite book |last1=Damásio|first1= António |title= Descartes' Error: Emotion, Reason, and the Human Brain |date= 1994 |publisher=Putnam |isbn=0-399-13894-3|author1-link=António Damásio|language=en}}</ref> Hulumtimet mbi fiziologjinë e emocioneve e kanë bërë neuroshkencën moderne ta braktisë modelin e emocioneve dhe racionalitetit si forca kundërshtare. Ndryshe nga ideali i lashtë grek i arsyes pa pasion, neuroshkenca e emocioneve tregon se emocioni është domosdoshmërisht i ndërthurur me intelektin.<ref>{{Cite book|last1=de Waal |first1= Frans |title=Mama's Last Hug: Animal Emotions and What They Tell Us about Ourselves|date= 2019|isbn=978-0-393-63506-5|publisher=W.W. Norton|location=New York |author1-link=Frans de Waal|language=en}}</ref> Hulumtimet mbi emocionet shoqërore përqendrohen edhe te shfaqjet fizike të emocioneve, përfshirë gjuhën e trupit te kafshët dhe njerëzit (shih {{ill|shfaqja e afektit|en|Affect display}}). Për shembull, inati duket sikur vepron kundër interesave të individit, por mund të krijojë reputacionin e tij si dikush që duhet pasur frikë.<ref name="Gaulin 6"/> Turpi dhe krenaria mund të nxisin sjellje që e ndihmojnë një person të ruajë pozitën e vet në komunitet, ndërsa vetëvlerësimi është vlerësimi që dikush i bën pozitës së vet.<ref name="Gaulin 6"/><ref>{{Cite book|last=Wright |first=Robert |author-link=Robert Wright (journalist) |title=The Moral Animal |title-link=The Moral Animal |year=1994 |isbn=0-679-76399-6 |oclc=33496013 |publisher=Vintage Books|language=en}}</ref>{{Qartëso|reason=A ishte në gjendje ta bënte këtë, apo e bëri?|date=July 2026}} === Teoritë somatike === Teoritë {{ill|somatike|en|Somatic marker hypothesis|lt=somatike}} të emocioneve pohojnë se përgjigjet trupore, dhe jo interpretimet njohëse, janë thelbësore për emocionet. Forma e parë moderne e këtyre teorive u paraqit nga [[William James]] në vitet 1880. Teoria humbi mbështetjen gjatë shekullit XX, por është bërë sërish popullore kohët e fundit, kryesisht falë teoricienëve si {{ill|John T. Cacioppo|en|John T. Cacioppo}},<ref>{{Cite journal|vauthors=Cacioppo JT|year=1998|title=Somatic responses to psychological stress: The reactivity hypothesis|journal=Advances in Psychological Science|volume=2|pages=87–114|language=en}}</ref> Antonio Damasio,<ref name="pmid18472250">{{Cite journal|vauthors=Aziz-Zadeh L, Damasio A|s2cid=44371175|title=Embodied semantics for actions: findings from functional brain imaging|journal=Journal of Physiology, Paris|volume=102|issue=1–3|pages=35–39|date=2008|pmid=18472250|doi=10.1016/j.jphysparis.2008.03.012|language=en}}</ref> {{ill|Joseph E. LeDoux|en|Joseph E. LeDoux}} dhe {{ill|Robert Zajonc|en|Robert Zajonc}}, të cilët mund t’u referohen dëshmive neurologjike.<ref>{{Cite journal|vauthors=Pace-Schott EF, Amole MC, Aue T, Balconi M, Bylsma LM, Critchley H, Demaree HA, Friedman BH, Gooding AE, Gosseries O, Jovanovic T, Kirby LA, Kozlowska K, Laureys S, Lowe L, Magee K, Marin MF, Merner AR, Robinson JL, Smith RC, Spangler DP, Van Overveld M, VanElzakker MB|display-authors=6|title=Physiological feelings|journal=Neuroscience and Biobehavioral Reviews|volume=103|pages=267–304|date=August 2019|pmid=31125635|doi=10.1016/j.neubiorev.2019.05.002|quote=Currently the predominant opinion is that somatovisceral and central nervous responses associated with an emotion serve to prepare situationally adaptive behavioral responses.|department=Theories of emotion & physiology|doi-access=free |hdl=10919/100456|hdl-access=free|language=en}}</ref> ==== Teoria James–Lange ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teoria James–Lange|en|James–Lange theory}}}} [[Skeda:James-Lange Theory of Emotion.png|thumb|357x357px|Grafik i thjeshtuar i [[Teoria James–Lange|teorisë James–Lange mbi emocionet]]]] Në artikullin e tij të vitit 1884<ref name="James">{{Cite journal |last1=James |first1=William |title=II.—WHAT IS AN EMOTION ? |journal=Mind |date=1884 |volume=os-IX |issue=34 |pages=188–205 |doi=10.1093/mind/os-ix.34.188 |language=en}}</ref> [[William James]] argumentoi se ndjenjat dhe emocionet ishin ''dytësore'' ndaj dukurive [[Fiziologjia|fiziologjike]]. Në teorinë e tij, James propozoi se perceptimi i asaj që ai e quante një «fakt nxitës» çonte drejtpërdrejt në një përgjigje fiziologjike, të njohur si «emocion».<ref>{{Cite book|last=Carlson|first=Neil|name-list-style=vanc|title=Physiology of Behavior|publisher=Pearson|series=Emotion|volume=11th edition|year=2012|page=388|isbn=978-0-205-23939-9|language=en}}</ref> Për të shpjeguar llojet e ndryshme të përvojave emocionale, James propozoi se stimujt nxisin veprimtarinë e [[{{ill|Sistemi nervor autonom|en|Autonomic nervous system}}]], e cila më pas prodhon një përvojë emocionale në tru. Edhe psikologu danez {{ill|Carl Lange|en|Carl Lange (physician)}} propozoi një teori të ngjashme afërsisht në të njëjtën kohë; për këtë arsye, teoria u bë e njohur si {{ill|teoria James–Lange|en|James–Lange theory}}. Siç shkroi James, «perceptimi i ndryshimeve trupore, teksa ndodhin, ''është'' emocioni». James pretendon më tej se «ndihem i trishtuar sepse qaj, i zemëruar sepse godas, i frikësuar sepse dridhem; dhe, sipas rastit, qajmë, godasim ose dridhemi sepse jemi të trishtuar, të zemëruar ose të frikësuar».<ref name=James/> Një shembull i zbatimit të kësaj teorie do të ishte ky: një stimul që shkakton emocion (gjarpri) nxit një model përgjigjeje fiziologjike (rritje të rrahjeve të zemrës, frymëmarrje më të shpejtë etj.), i cili interpretohet si një emocion i caktuar (frikë). Kjo teori mbështetet nga eksperimente në të cilat manipulimi i gjendjes trupore shkakton një gjendje emocionale të dëshiruar.<ref name="Laird">Laird, James, ''Feelings: the Perception of Self'', Oxford University Press</ref> Disa njerëz mund të besojnë se emocionet shkaktojnë veprime specifike për to, për shembull: «Po qaj sepse jam i trishtuar» ose «ika sepse u frikësova». Problemi me teorinë James–Lange lidhet me shkakësinë (gjendjet trupore shkaktojnë emocionet dhe u paraprijnë atyre), jo me ndikimin e trupit mbi përvojën emocionale, i cili mund të argumentohet dhe është ende mjaft i pranishëm sot në studimet mbi biofeedback-un dhe teorinë e mishërimit.<ref>{{Cite journal|vauthors=Reisenzein R|year=1995|title=James and the physical basis of emotion: A comment on Ellsworth|journal=Psychological Review|volume=102|issue=4|pages=757–761|doi=10.1037/0033-295X.102.4.757 |language=en}}</ref> Megjithëse teoria është braktisur kryesisht në formën e saj origjinale, Tim Dalgleish argumenton se shumica e neuroshkencëtarëve bashkëkohorë kanë përqafuar disa nga përbërësit e teorisë James–Lange të emocioneve.<ref>{{Cite journal|vauthors=Dalgleish T|s2cid=148864726|year=2004|title=The emotional brain|journal=Nature Reviews Neuroscience|volume=5|issue=7|pages=582–589|doi=10.1038/nrn1432|pmid=15208700 |language=en}}</ref> {{Blockquote|Teoria James–Lange ka mbetur me ndikim. Kontributi i saj kryesor është theksi që i vë mishërimit të emocioneve, veçanërisht argumenti se ndryshimet në shoqëruesit truporë të emocioneve mund të ndryshojnë intensitetin e tyre të përjetuar. Shumica e neuroshkencëtarëve bashkëkohorë do të mbështesnin një pikëpamje të modifikuar James–Lange, sipas së cilës reagimi trupor ndikon në përvojën e emocionit. (f. 583)}} ==== Teoria Cannon–Bard ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teoria Cannon–Bard|en|Cannon–Bard theory}}}} {{ill|Walter Bradford Cannon|en|Walter Bradford Cannon}} pranonte se përgjigjet fiziologjike luanin rol thelbësor në emocione, por nuk besonte se vetëm përgjigjet fiziologjike mund të shpjegonin përvojat emocionale subjektive. Ai argumentonte se përgjigjet fiziologjike ishin tepër të ngadalta dhe shpesh të papërceptueshme, ndaj nuk mund ta shpjegonin vetëdijen subjektive për emocionin, e cila ishte relativisht e shpejtë dhe intensive.<ref>{{Cite book|last=Carlson|first=Neil|name-list-style=vanc|title=Physiology of Behavior|publisher=Pearson|series=Emotion|edition=11th|year=2012|page=389|isbn=978-0-205-23939-9|language=en}}</ref> Ai gjithashtu besonte se pasuria, larmia dhe rrjedha kohore e përvojave emocionale nuk mund të buronin nga reagime fiziologjike që pasqyronin përgjigje relativisht të padiferencuara «lufto ose ik».<ref name="Cannon 1929 399–421">{{Cite journal|last=Cannon|first=Walter B.|name-list-style=vanc|title=Organization for Physiological Homeostasis|journal=Physiological Reviews|year=1929|volume=9|issue=3|pages=399–421|doi=10.1152/physrev.1929.9.3.399|s2cid=87128623 |doi-access=free|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Cannon|first=Walter B.|name-list-style=vanc|title=The James-Lange theory of emotion: A critical examination and an alternative theory.|journal=The American Journal of Psychology|year=1927|volume=39|issue=1/4|pages=106–124|doi=10.2307/1415404|jstor=1415404|s2cid=27900216 |language=en}}</ref> Një shembull i zbatimit të kësaj teorie është ky: një ngjarje që shkakton emocion (gjarpri) nxit njëkohësisht si përgjigjen fiziologjike, ashtu edhe përvojën e vetëdijshme të një emocioni. {{ill|Filip Bard|en|Philip Bard}} kontribuoi në teori me punën e tij mbi kafshët. Bard zbuloi se informacioni ndijor, motorik dhe fiziologjik duhej të kalonte i gjithi përmes {{ill|Diencefaloni|en|Diencephalon}} (veçanërisht {{ill|Talamusi|en|Thalamus}}), përpara se t'i nënshtrohej përpunimit të mëtejshëm. Prandaj, Cannon argumentoi gjithashtu se nga ana anatomike nuk ishte e mundur që ngjarjet ndijore të shkaktonin një përgjigje fiziologjike përpara se të shkaktonin vetëdijen e vetëdijshme; stimujt emocionalë duhej të shkaktonin njëkohësisht si aspektet fiziologjike, ashtu edhe ato përjetimore të emocionit.<ref name="Cannon 1929 399–421"/> ==== Teoria e dy faktorëve ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teoria e dy faktorëve të emocionit|en|Two-factor theory of emotion}}}} [[Stanley Schachter]] e formuloi teorinë e tij mbi punën e mëparshme të mjekut spanjoll {{ill|Gregorio Marañón|en|Gregorio Marañón}}, i cili u injektoi pacientëve [[Adrenalina|epinefrinë]] dhe më pas i pyeti se si ndiheshin. Marañón zbuloi se shumica e këtyre pacientëve ndienin diçka, por, në mungesë të një stimuli real që shkaktonte emocion, nuk mund ta interpretonin ngacmimin e tyre fiziologjik si një emocion të përjetuar. Schachter pranonte se reagimet fiziologjike luanin rol të madh në emocione. Ai sugjeroi se reagimet fiziologjike kontribuonin në përvojën emocionale duke lehtësuar një vlerësim njohës të përqendruar mbi një ngjarje të caktuar që shkakton ngacmim fiziologjik; ky vlerësim përcaktonte përvojën emocionale subjektive. Kështu, emocionet ishin rezultat i një procesi me dy faza: ngacmimit të përgjithshëm fiziologjik dhe përvojës së emocionit. Për shembull, ngacmimi fiziologjik (rrahjet e forta të zemrës) si përgjigje ndaj një stimuli nxitës (pamja e një ariu në kuzhinë). Më pas truri e vëzhgon shpejt mjedisin për të shpjeguar rrahjet e forta dhe dallon ariun. Si rrjedhojë, truri e interpreton rrahjen e zemrës si pasojë e frikës nga ariu.<ref name="Schacter" /> Së bashku me studentin e tij, [[Jerome E. Singer|Jerome Singer]], Schachter tregoi se individët mund të përjetonin reagime të ndryshme emocionale, ndonëse vendoseshin në të njëjtën gjendje fiziologjike përmes një injeksioni epinefrine. Individët shfaqnin ose zemërim, ose dëfrim, në varësi të faktit nëse një person tjetër në situatë (një bashkëpunëtor i eksperimentuesve) e shfaqte atë emocion. Prandaj, kombinimi i vlerësimit të situatës (njohës) dhe marrjes së adrenalinës ose placebos nga pjesëmarrësit përcaktonte së bashku reagimin. Ky eksperiment është kritikuar në librin e Jesse Prinz-it të vitit 2004, ''Gut Reactions''.<ref name="Prinz2004">{{Cite book|last=Prinz|first=Jesse J.|title=Gut Reactions: A Perceptual Theory of Emotion|year=2004|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-534859-0|language=en}}</ref> === Teoritë njohëse === Me përfshirjen tashmë të njohjes në teorinë me dy faktorë, disa teori nisën të argumentonin se veprimtaria njohëse, në formën e gjykimeve, vlerësimeve ose mendimeve, ishte krejtësisht e domosdoshme që të lindte një emocion. Këto teori pranojnë se emocionet nuk janë reagime automatike, por vijnë nga ndërveprimi i interpretimeve njohëse, përgjigjeve fiziologjike dhe kontekstit shoqëror. Një përfaqësues i shquar filozofik i kësaj qasjeje është {{ill|Robert C. Solomon|en|Robert C. Solomon}} (për shembull, ''The Passions: Emotions and the Meaning of Life'' (1993)<ref>{{Cite book |last=Solomon |first=Robert C. |url=https://archive.org/details/passions00robe |title=The Passions: Emotions and the Meaning of Life |publisher=Hackett Publishing |year=1993 |isbn=0-87220-226-7 |location=Indianapolis |url-access=registration |language=en}}</ref>). Solomon-i pretendon se emocionet janë gjykime. Ai ka paraqitur një këndvështrim më të nuancuar, që i përgjigjet asaj që e ka quajtur «kundërshtimi standard» ndaj kognitivizmit: idesë se gjykimi që diçka është e frikshme mund të lindë me emocion ose pa të, prandaj gjykimi nuk mund të barazohet me emocionin. ==== Teoria e dy proceseve ==== {{ill|George Mandler|en|George Mandler}} paraqiti një trajtim të gjerë teorik dhe empirik të emocioneve si të ndikuara nga njohja, vetëdija dhe sistemi nervor autonom në dy libra (''Mind and Emotion'', 1975,<ref>{{Cite book |last=Mandler |first=George |title=Mind and Emotion |year=1975 |publisher=R.E. Krieger Publishing Company |location=Malabar |isbn=978-0-89874-350-0 |language=en}}</ref> dhe ''Mind and Body: Psychology of Emotion and Stress'', 1984<ref>{{Cite book |last=Mandler |first=George |title=Mind and Body: Psychology of Emotion and Stress |year=1984 |publisher=W.W. Norton |location=New York |oclc=797330039 |language=en}}</ref>). === Këndvështrimi i situuar mbi emocionet === Këndvështrimi i situuar mbi emocionet, i zhvilluar nga Paul E. Griffiths dhe Andrea Scarantino, thekson rëndësinë e faktorëve të jashtëm në zhvillimin dhe komunikimin e emocioneve, duke u mbështetur te qasja e {{ill|situacionizmit në psikologji|en|Situationism (psychology)}} në psikologji.<ref>{{Cite book |chapter-url=http://philsci-archive.pitt.edu/2448/ |last1=Griffiths |first1=Paul Edmund |last2=Scarantino |first2=Andrea |year=2009 |chapter=Emotions in the wild: The situated perspective on emotion |isbn=978-0-521-61286-9 |title=The Cambridge Handbook of Situated Cognition |publisher=Cambridge University Press |editor-first1=Murat |editor-last1=Aydede |editor-first2=Philip |editor-last2=Robbins |access-date=2023-03-07 |archive-date=2022-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706042455/http://philsci-archive.pitt.edu/2448/ |url-status=live |language=en}}</ref> Kjo teori ndryshon dukshëm si nga teoritë kognitiviste, ashtu edhe nga teoritë neo-Xhejmsiane mbi emocionet; të dyja i shohin emocionet si procese thjesht të brendshme, ku mjedisi shërben vetëm si nxitës i emocionit. Në të kundërt, këndvështrimi situacionist i sheh emocionet si produkt të një organizmi që shqyrton mjedisin dhe vëzhgon përgjigjet e organizmave të tjerë. Emocioni nxit evoluimin e marrëdhënieve shoqërore, duke shërbyer si sinjal për të ndërmjetësuar sjelljen e organizmave të tjerë. Në disa kontekste, shprehja e emocioneve, si e vullnetshme, ashtu edhe e pavullnetshme, mund të shihet si lëvizje strategjike në ndërveprimet midis organizmave të ndryshëm. Sipas këndvështrimit të situuar mbi emocionet, mendimi konceptual nuk është pjesë e qenësishme e emocionit, sepse emocioni është një formë veprimi e orientuar drejt qëllimit, që përfshin ndërveprim të aftë me botën. Griffiths dhe Scarantino sugjeruan se ky këndvështrim mund të ndihmojë për të kuptuar fobitë, si edhe emocionet e foshnjave dhe të kafshëve. === Gjenetika === Emocionet mund të nxisin ndërveprimet dhe marrëdhëniet shoqërore, prandaj lidhen drejtpërdrejt me fiziologjinë bazë, veçanërisht me sistemet e stresit. Kjo ka rëndësi sepse emocionet lidhen me kompleksin kundër stresit dhe me sistemin e oksitocinës dhe lidhjes, i cili luan rol të rëndësishëm në krijimin e lidhjeve. Temperamentet e fenotipit emocional ndikojnë në lidhjet shoqërore dhe përshtatshmërinë në sisteme të ndërlikuara shoqërore.<ref>{{Cite book |last=Kotrschal |first=Kurt |editor1-last=Watanabe |editor1-first=Shigeru |editor2-last=Kuczaj |editor2-first=Stan A. |title=Emotions of Animals and Humans: Comparative Perspectives |chapter-url=https://books.google.com/books?id=y3-Tjx9yKZMC&pg=PA4 |chapter=Emotions are at the core of individual social performance |date=2013 |publisher=Springer Science+Business Media |isbn=978-4-431-54122-6 |page=4 |access-date=2019-07-08 |quote=emotional phenotype ('temperament') affects social connectedness, 'social efficiency' and finally, fitness, in complex social systems. |archive-date=2020-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801101620/https://books.google.com/books?id=y3-Tjx9yKZMC&pg=PA4 |url-status=live |language=en}}</ref> Këto karakteristika gjenden edhe te specie dhe taksone të tjera dhe vijnë nga ndikimi i gjeneve dhe përcjellja e tyre e vazhdueshme. Informacioni i koduar në sekuencat e ADN-së shërben si plan për ndërtimin e proteinave që përbëjnë qelizat tona. Zigotat kanë nevojë për informacion gjenetik nga qelizat germinale të prindërve të tyre; në çdo ngjarje të formimit të një specieje, tiparet e trashëgueshme që i kanë mundësuar paraardhësit të mbijetojnë dhe të riprodhohen me sukses përcillen bashkë me tipare të reja, që mund të jenë të dobishme për pasardhësit. Gjatë pesë milionë viteve që nga ndarja e linjave evolucionare që çuan te njerëzit modernë dhe shimpanzetë, është ndryshuar vetëm rreth 1,2% e materialit të tyre gjenetik.{{Qartëso|reason=A nënkupton kjo se vetëm 1,2% e ADN-së së njeriut dhe shimpanzesë ndryshon? Apo se ka një ndryshim prej 1,2% krahasuar me paraardhësin e fundit të përbashkët? Nëse është kështu, a i referohet kjo shifër njerëzve apo shimpanzeve? A lidhet me ADN-në koduese, jokoduese apo me ADN-në në tërësi? Nëse lidhet me ADN-në jokoduese ose me ADN-në në tërësi, cila është rëndësia e saj për këtë artikull? |date=July 2026}} Kjo sugjeron {{Qartëso|reason=Ky pohim shpërfill plotësisht dallimet epigjenetike.|date=July 2026}} se gjithçka që na dallon nga shimpanzetë duhet të jetë e koduar në atë sasi shumë të vogël ADN-je, përfshirë edhe sjelljet.{{Qartëso|reason=Pohim i diskutueshëm; kërkohet citim.|date=October 2025}} Studentët që studiojnë sjelljen e kafshëve kanë identifikuar vetëm shembuj brendaspecifikë të fenotipeve të sjelljes të varura nga gjenet. Te llojet e gjinisë ''Microtus'', janë identifikuar dallime të vogla gjenetike në një gjen të receptorit të vazopresinës, të cilat lidhen me dallime të mëdha ndërmjet specieve në organizimin shoqëror dhe sistemin e çiftëzimit.<ref name="HammockYoung2005">{{Cite journal |vauthors=Hammock EA, Young LJ |date=June 2005 |title=Microsatellite instability generates diversity in brain and sociobehavioral traits |journal=Science |volume=308 |issue=5728 |pages=1630–1634 |bibcode=2005Sci...308.1630H |doi=10.1126/science.1111427 |pmid=15947188 |s2cid=18899853 |language=en}}</ref> Një shembull tjetër i mundshëm i dallimeve në sjellje është gjeni FOXP2, i cili merr pjesë në qarqet nervore që përpunojnë të folurin dhe gjuhën.<ref name="Vargha-Khademetal2005">{{Cite journal |vauthors=Vargha-Khadem F, Gadian DG, Copp A, Mishkin M |date=February 2005 |title=FOXP2 and the neuroanatomy of speech and language |journal=Nature Reviews. Neuroscience |volume=6 |issue=2 |pages=131–138 |doi=10.1038/nrn1605 |pmid=15685218 |s2cid=2504002 |language=en}}</ref> Forma e tij e tanishme te njerëzit ndryshonte nga ajo te shimpanzetë vetëm me disa mutacione dhe ka qenë e pranishme prej rreth 200.000 vitesh, periudhë që përkon me shfaqjen e njerëzve modernë.<ref name="Enardetal2002">{{Cite journal |vauthors=Enard W, Khaitovich P, Klose J, Zöllner S, Heissig F, Giavalisco P, Nieselt-Struwe K, Muchmore E, Varki A, Ravid R, Doxiadis GM, Bontrop RE, Pääbo S |date=April 2002 |title=Intra- and interspecific variation in primate gene expression patterns |journal=Science |volume=296 |issue=5566 |pages=340–343 |bibcode=2002Sci...296..340E |doi=10.1126/science.1068996 |pmid=11951044 |s2cid=17564509 |language=en}}</ref> {{Qartëso|reason=Në ç'kuptim «ndryshonte»? A duhet përdorur koha e tashme?|date=July 2026}} Të folurit, gjuha dhe organizimi shoqëror janë të gjitha pjesë e bazës së emocioneve.<ref>{{Cite journal |last1=Lindquist |first1=Kristen A. |last2=MacCormack |first2=Jennifer K. |last3=Shablack |first3=Holly |date=2015 |title=The role of language in emotion: predictions from psychological constructionism |journal=Frontiers in Psychology |volume=6 |page=444 |doi=10.3389/fpsyg.2015.00444 |doi-access=free |issn=1664-1078 |pmc=4396134 |pmid=25926809 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-27 |title=Emotion - Social Structures, Physiology, Psychology {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/emotion/Social-structures-of-emotion |access-date=2025-04-25 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>{{Qartëso|reason=A është kjo baza e emocioneve në përgjithësi? Kjo do të nënkuptonte se speciet pa gjuhë nuk kanë bazë për emocione, pohim që bie ndesh me atë që thuhet gjetkë në artikull.|date=July 2026}} == Formimi == [[Skeda:Timeline of brain models of emotion.svg|thumb|250x250px|Kronologjia e disa prej modeleve më të spikatura të trurit për emocionet në [[Neuroshkenca|neuroshkencën afektive]]]] === Shpjegimi neurobiologjik === Bazuar në zbulimet e bëra përmes hartëzimit nervor të {{ill|Sistemi limbik|en|Limbic system}}, shpjegimi [[Neuroshkenca|neurobiologjik]] i emocioneve njerëzore është se emocioni është një gjendje mendore e këndshme ose e pakëndshme, e organizuar në sistemin limbik të [[Truri|trurit]] të gjitarëve. Nëse dallohen nga përgjigjet reaktive të [[Zvarranikët|zvarranikëve]], emocionet mund të shihen si përpunime të gjitarëve të modeleve të përgjithshme të zgjimit te [[Kurrizorët|kurrizorët]], ku {{ill|Neurokimikatet|en|Neurochemical|lt=neurokimikatet}} (për shembull, {{ill|Dopamina|en|Dopamine|lt=dopamina}}, [[Noradrenalina|noradrenalina]] dhe {{ill|Serotonina|en|Serotonin|lt=serotonina}}) rrisin ose ulin nivelin e veprimtarisë së trurit, siç vërehet në lëvizjet, gjestet dhe qëndrimet e trupit. Emocionet mund të ndërmjetësohen edhe nga {{ill|Feromonet|en|Pheromone|lt=feromonet}} (shih [[Frika|frikën]]).<ref name="Givens">{{cite web|last=Givens|first=David B.|name-list-style=vanc|title=Emotion|url=http://center-for-nonverbal-studies.org/htdocs/emotion.htm|work=Center for Nonverbal Studies|language=en|access-date=2014-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523192511/http://center-for-nonverbal-studies.org/htdocs/emotion.htm|archive-date=2014-05-23 }}</ref> Për shembull, propozohet që emocioni i [[Dashuria|dashurisë]] të jetë shprehje e rrjeteve nervore komplekse të trurit të gjitarëve, ku përfshihen {{ill|Zona tegmentale ventrale|en|Ventral tegmental area}}, {{ill|Talamusi|en|Thalamus}}, {{ill|Substantia nigra|en|Substantia nigra}}, {{ill|Putameni|en|Putamen}}, {{ill|Bërthama kaudate|en|Caudate nucleus}} dhe {{ill|Korteksi cingulat anterior|en|Anterior cingulate cortex}}.<ref>{{Cite journal |last1=Shih |first1=Hsuan-Chu |last2=Kuo |first2=Mu-En |last3=Wu |first3=Changwei W. |last4=Chao |first4=Yi-Ping |last5=Huang |first5=Hsu-Wen |last6=Huang |first6=Chih-Mao |date=2022-06-26 |title=The Neurobiological Basis of Love: A Meta-Analysis of Human Functional Neuroimaging Studies of Maternal and Passionate Love |journal=Brain Sciences |volume=12 |issue=7 |page=830 |doi=10.3390/brainsci12070830 |doi-access=free |issn=2076-3425 |pmc=9313376 |pmid=35884637|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Bartels |first1=A. |last2=Zeki |first2=S. |date=2000-11-27 |title=The neural basis of romantic love |journal=NeuroReport |volume=11 |issue=17 |pages=3829–3834 |doi=10.1097/00001756-200011270-00046 |issn=0959-4965 |pmid=11117499|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Song |first1=Hongwen |last2=Zou |first2=Zhiling |last3=Kou |first3=Juan |last4=Liu |first4=Yang |last5=Yang |first5=Lizhuang |last6=Zilverstand |first6=Anna |last7=d'Oleire Uquillas |first7=Federico |last8=Zhang |first8=Xiaochu |date=2015 |title=Love-related changes in the brain: a resting-state functional magnetic resonance imaging study |journal=Frontiers in Human Neuroscience |volume=9 |page=71 |doi=10.3389/fnhum.2015.00071 |doi-access=free |issn=1662-5161 |pmc=4327739 |pmid=25762915|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Acevedo |first1=Bianca P. |last2=Aron |first2=Arthur |last3=Fisher |first3=Helen E. |last4=Brown |first4=Lucy L. |date=February 2012 |title=Neural correlates of long-term intense romantic love |journal=Social Cognitive and Affective Neuroscience |volume=7 |issue=2 |pages=145–159 |doi=10.1093/scan/nsq092 |issn=1749-5024 |pmc=3277362 |pmid=21208991|language=en}}</ref> Emocione të tjera, si frika dhe ankthi, që për një kohë të gjatë mendohej se krijoheshin vetëm nga pjesët më primitive të trurit (trungu cerebral) dhe lidhen më tepër me përgjigjet e sjelljes «lufto ose ik», janë lidhur gjithashtu me shfaqje adaptive të sjelljes mbrojtëse sa herë që ndeshet një kërcënim. Megjithëse sjelljet mbrojtëse janë vërejtur te shumë lloje, Blanchard et al. (2001) zbuluan një lidhje mes stimujve dhe situatave të caktuara, nga njëra anë, dhe një modeli të ngjashëm të sjelljes mbrojtëse ndaj kërcënimeve te njerëzit dhe gjitarët e tjerë, nga ana tjetër.<ref>{{cite journal |last1=Caroline Blanchard |first1=D |last2=Hynd |first2=April L |last3=Minke |first3=Karl A |last4=Minemoto |first4=Tiffanie |last5=Blanchard |first5=Robert J |title=Human defensive behaviors to threat scenarios show parallels to fear- and anxiety-related defense patterns of non-human mammals |journal=Neuroscience & Biobehavioral Reviews |date=December 2001 |volume=25 |issue=7–8 |pages=761–770 |doi=10.1016/s0149-7634(01)00056-2 |pmid=11801300 |language=en}}</ref> Kur paraqiten stimuj potencialisht të rrezikshëm, aktivizohen struktura të tjera të trurit, përfshirë ato që më parë ishin menduar (hipokampusi, talamusi etj.). Kështu, amigdalës i jepet një rol i rëndësishëm në bashkërendimin e përgjigjeve të mëtejshme të sjelljes, bazuar në neurotransmetuesit e paraqitur që reagojnë ndaj stimujve kërcënues. Funksionet biologjike të amigdalës nuk kufizohen vetëm te «kushtëzimi i frikës» dhe «përpunimi i stimujve aversivë», por përfshijnë edhe përbërës të tjerë të amigdalës. Prandaj, amigdala mund të shihet si një strukturë kyçe për të kuptuar përgjigjet e mundshme të sjelljes në situata rreziku te gjitarët njerëzorë dhe johumanë.<ref>{{cite journal|last=Steimer|first=Thierry|date=2002|title=The biology of fear-and anxiety-related behaviors|journal=Dialogues in Clinical Neuroscience|volume=4|issue=3|pages=231–249|doi=10.31887/DCNS.2002.4.3/tsteimer|pmid=22033741|pmc=3181681|language=en}}</ref> Qendrat motorike të [[Zvarranikët|zvarranikëve]] reagojnë ndaj sinjaleve shqisore të të parit, dëgjimit, prekjes, kimisë, gravitetit dhe lëvizjes me lëvizje të paracaktuara të trupit dhe qëndrime të programuara. Me shfaqjen e [[Gjitari|gjitarëve]] aktivë natën, nuhatja zëvendësoi të parit si shqisën mbizotëruese dhe u shfaq një mënyrë tjetër reagimi, e cila buronte nga shqisa [[Shqisa e nuhatjes|e nuhatjes]]; propozohet se kjo u zhvillua në emocion dhe kujtesë emocionale te gjitarët. Truri i gjitarëve investoi shumë në nuhatje për të pasur sukses natën, kur zvarranikët flinin — një shpjegim për faktin se lobet e nuhatjes në trurin e gjitarëve janë proporcionalisht më të mëdha se ato te zvarranikët. Këto rrugë të aromave gradualisht formuan modelin nervor për atë që më vonë do të bëhej truri ynë limbik.<ref name="Givens"/> Mendohet se emocionet lidhen me veprimtari të caktuara në zonat e trurit që drejtojnë vëmendjen tonë, nxisin sjelljen tonë dhe përcaktojnë rëndësinë e asaj që ndodh rreth nesh. Punimet pioniere të Paul Broca-s (1878),<ref>{{cite journal|last=Broca|first=P.|title=Anatomie comparée des circonvolutions cérébrales: le grande lobe limbique et la scissure limbique dans la série des mammifères|journal=Rev Anthropol|year=1878|number=1|pages=385–498|language=fr}}</ref> James Papez-it (1937),<ref>{{cite journal|title=A proposed mechanism of emotion. 1937 [classical article]|journal=The Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences|volume=7|issue=1|year=1995|pages=103–112|issn=0895-0172|doi=10.1176/jnp.7.1.103|pmid=7711480|last1=Papez|first1=J. W.|language=en}}</ref> dhe Paul D. MacLean-it (1952)<ref>{{cite journal|first1=P.D.|last1=MacLean|title=Some psychiatric implications of physiological studies on frontotemporal portion of limbic system (visceral brain)|journal=Electroencephalography and Clinical Neurophysiology|year=1952|volume=4|issue=4|pages=407–418|pmid=12998590|doi=10.1016/0013-4694(52)90073-4 |language=en}}</ref> sugjeruan se emocionet lidhen me një grup strukturash në qendër të trurit të quajtur [[Sistemi limbik|sistem limbik]], ku përfshihen [[Hipotalamusi|hipotalamusi]], {{ill|Korteksi cingulat|en|Cingulate cortex}}, hipokampet dhe struktura të tjera. Hulumtimet më të fundit kanë treguar se disa prej këtyre strukturave {{ill|Sistemi limbik|en|Limbic system|lt=limbike}} nuk lidhen aq drejtpërdrejt me emocionet sa të tjerat, ndërsa disa struktura jollimbike janë gjetur të kenë rëndësi më të madhe emocionale.<ref>{{Cite journal |last=Pessoa |first=Luiz |date=May 2017 |title=A Network Model of the Emotional Brain |journal=Trends in Cognitive Sciences |volume=21 |issue=5 |pages=357–371 |doi=10.1016/j.tics.2017.03.002 |issn=1879-307X |pmc=5534266 |pmid=28363681|language=en}}</ref> ==== Korteksi prefrontal ==== Ka prova të shumta se [[{{ill|Korteksi prefrontal|en|Prefrontal cortex}}|korteksi prefrontal]] i majtë aktivizohet nga stimuj që nxisin afrimin pozitiv.<ref>{{cite journal|vauthors=Kringelbach ML, O'Doherty J, Rolls ET, Andrews C|title=Activation of the human orbitofrontal cortex to a liquid food stimulus is correlated with its subjective pleasantness|journal=Cerebral Cortex|volume=13|issue=10|pages=1064–1071|date=October 2003|pmid=12967923|doi=10.1093/cercor/13.10.1064|language=en}}</ref> Nëse stimujt tërheqës mund të aktivizojnë në mënyrë përzgjedhëse një zonë të trurit, atëherë logjikisht duhet të vlejë edhe e kundërta: aktivizimi përzgjedhës i asaj zone duhet të bëjë që një stimul të vlerësohet më pozitivisht. Kjo u demonstrua për stimuj pamorë mesatarisht tërheqës<ref>{{cite journal|vauthors=Drake RA|year=1987|title=Effects of gaze manipulation on aesthetic judgments: Hemisphere priming of affect|journal=Acta Psychologica|volume=65|issue=2|pages=91–99|doi=10.1016/0001-6918(87)90020-5|pmid=3687478|language=en}}</ref> dhe u përsërit, duke u zgjeruar edhe te stimujt negativë.<ref>{{cite journal|vauthors=Merckelbach H, van Oppen P|title=Effects of gaze manipulation on subjective evaluation of neutral and phobia-relevant stimuli. A comment on Drake's (1987) 'Effects of Gaze Manipulation on Aesthetic Judgments: Hemisphere Priming of Affect'|journal=Acta Psychologica|volume=70|issue=2|pages=147–151|date=March 1989|pmid=2741709|doi=10.1016/0001-6918(89)90017-6|language=en}}</ref> Dy modele neurobiologjike të emocioneve në korteksin prefrontal parashikonin rezultate të kundërta. Modeli i valencës parashikonte se zemërimi, një emocion negativ, do të aktivizonte korteksin prefrontal të djathtë. Modeli i drejtimit parashikonte se zemërimi, si emocion që nxit afrimin, do të aktivizonte korteksin prefrontal të majtë. U mbështet modeli i dytë.<ref>{{cite journal|vauthors=Harmon-Jones E, Vaughn-Scott K, Mohr S, Sigelman J, Harmon-Jones C|title=The effect of manipulated sympathy and anger on left and right frontal cortical activity|journal=Emotion|volume=4|issue=1|pages=95–101|date=March 2004|pmid=15053729|doi=10.1037/1528-3542.4.1.95|language=en}}</ref> Mbeti ende e hapur pyetja nëse e kundërta e afrimit në korteksin prefrontal përshkruhet më mirë si largim (modeli i drejtimit), si qëndrim pa lëvizur, por me forcë dhe rezistencë (modeli i lëvizjes), apo si qëndrim pa lëvizur me lëshim pasiv (modeli i prirjes për veprim). Mbështetja për modelin e prirjes për veprim (pasiviteti i lidhur me aktivitetin e korteksit prefrontal të djathtë) vjen nga kërkimet mbi ndrojtjen<ref>{{cite journal|vauthors=Schmidt LA|s2cid=145482474|year=1999|title=Frontal brain electrical activity in shyness and sociability|journal=Psychological Science|volume=10|issue=4|pages=316–320|doi=10.1111/1467-9280.00161|language=en}}</ref> dhe frenimin e sjelljes.<ref>{{cite journal|vauthors=Táborský I, Dolník V|title=Physico-chemical properties of interferon produced by a mixed leukocyte suspension|journal=Acta Virologica|volume=21|issue=5|pages=359–364|date=September 1977|pmid=22229|language=en}}</ref> Edhe kërkimet që vunë në provë hipotezat konkurruese të të katër modeleve e mbështetën modelin e prirjes për veprim.<ref>{{cite journal|vauthors=Drake RA, Myers LR|s2cid=144134109|year=2006|title=Visual attention, emotion, and action tendency: Feeling active or passive|journal=Cognition and Emotion|volume=20|issue=5|pages=608–22|doi=10.1080/02699930500368105|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Wacker J, Chavanon ML, Leue A, Stemmler G|title=Is running away right? The behavioral activation-behavioral inhibition model of anterior asymmetry|journal=Emotion|volume=8|issue=2|pages=232–249|date=April 2008|pmid=18410197|doi=10.1037/1528-3542.8.2.232|language=en}}</ref> ==== Emocioni homeostatik/primordial<span class="anchor" id="Homeostatic emotion"></span> ==== Një qasje tjetër neurologjike, e propozuar nga Arthur Craig (Bud Craig) më 2003, dallon dy klasa emocionesh: emocionet «klasike», si dashuria, zemërimi dhe frika, të cilat nxiten nga stimujt mjedisorë, dhe «{{ill|Emocioni homeostatik|en|Homeostatic feeling|lt=emocionet homeostatike}}»{{snd}}ndjenja që kërkojnë vëmendje dhe nxiten nga gjendjet trupore, si dhimbja, uria dhe lodhja. Këto ndjenja motivojnë sjellje (tërheqje, ngrënie ose pushim në këta shembuj) që synojnë ta mbajnë mjedisin e brendshëm të trupit në gjendjen e tij ideale.<ref name="Craig2003">{{cite journal|last1=(Bud) Craig|first1=AD|title=Interoception: the sense of the physiological condition of the body|journal=Current Opinion in Neurobiology|date=August 2003|volume=13|issue=4|pages=500–505|doi=10.1016/s0959-4388(03)00090-4|pmid=12965300|language=en}}</ref>{{Qartëso|reason=Formulimi i pretendimit është i stërholluar dhe jo specifik.|date=July 2026}} Derek Denton i quan këto «emocione primordiale» dhe i përkufizon si «përbërësin subjektiv të instinkteve, të cilat janë modele sjelljeje të programuara gjenetikisht, që mundësojnë [[Homeostaza|homeostazën]]. Ato përfshijnë etjen, urinë për ajër, urinë për ushqim, dhimbjen dhe urinë për minerale të caktuara, etj. Një emocion primordial ka dy përbërës: ndjesinë specifike, e cila mund të bëhet e papërballueshme kur është e fortë, dhe synimin e parezistueshëm për t’u kënaqur përmes një veprimi përmbyllës».<ref name="Denton2009">{{cite journal|vauthors=Denton DA, McKinley MJ, Farrell M, Egan GF|s2cid=14995914|title=The role of primordial emotions in the evolutionary origin of consciousness|journal=Consciousness and Cognition|volume=18|issue=2|pages=500–514|date=June 2009|pmid=18701321|doi=10.1016/j.concog.2008.06.009|language=en}}</ref> === Shpjegimi emergjent === Disa studiues i shohin emocionet si të ndërtuara (që lindin) vetëm në fushat shoqërore dhe njohëse, pa nënkuptuar drejtpërdrejt karakteristika të trashëguara biologjikisht. [[Joseph E. LeDoux|Joseph LeDoux]] bën dallimin midis sistemit mbrojtës të njeriut, i cili ka evoluar me kalimin e kohës, dhe emocioneve si frika dhe [[Ankthi|ankthi]]. Ai ka thënë se [[Amigdala|amigdala]] mund të çlirojë hormone si pasojë e një nxitësi (siç është reagimi i lindur ndaj shikimit të një gjarpri), por «pastaj ne e përpunojmë këtë përmes proceseve njohëse dhe të vetëdijshme».<ref name="LeDoux" /> [[Lisa Feldman Barrett]] vë në dukje dallimet midis [[{{ill|Emocionet dhe kultura|en|Emotions and culture|lt=emocioneve në kultura të ndryshme}}|emocioneve në kultura të ndryshme]] dhe thotë se emocionet (si ankthi) janë të ndërtuara shoqërisht (shih [[{{ill|Teoria e emocioneve të ndërtuara|en|Theory of constructed emotion|lt=teorinë e emocioneve të ndërtuara}}|teorinë e emocioneve të ndërtuara]]). Ajo thotë se «ato nuk shkaktohen; ju i krijoni. Ato lindin nga ndërthurja e vetive fizike të trupit tuaj, e një truri të ndryshueshëm, që krijon lidhje me mjedisin ku zhvillohet, si dhe e kulturës dhe edukimit tuaj, të cilat e formësojnë atë mjedis».<ref>{{cite book|last=Barrett|first=Lisa Feldman|author-link=Lisa Feldman Barrett|title=How Emotions Are Made|chapter=Introduction|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2017|isbn=978-0-544-13331-0|language=en}}</ref> Ajo e ka quajtur këtë qasje [[{{ill|Teoria e emocioneve të ndërtuara|en|Theory of constructed emotion|lt=teoria e emocioneve të ndërtuara}}|teorinë e emocioneve të ndërtuara]]. == Qasjet disiplinore == Shumë disiplina kanë studiuar emocionet. Në [[Psikiatria|psikiatri]], emocionet shqyrtohen si pjesë e studimit dhe trajtimit të çrregullimeve mendore te njerëzit.<ref>{{cite journal |last1=Kraiss |first1=Jannis T. |last2=ten Klooster |first2=Peter M. |last3=Moskowitz |first3=Judith T. |last4=Bohlmeijer |first4=Ernst T. |title=The relationship between emotion regulation and well-being in patients with mental disorders: A meta-analysis |journal=Comprehensive Psychiatry |date=October 2020 |volume=102 |article-number=152189 |doi=10.1016/j.comppsych.2020.152189 |pmid=32629064 |url=https://research.utwente.nl/en/publications/9f4f8dc6-6c4c-47bd-ae8b-fc3fa5e8eb3c |language=en}}</ref> [[Infermieria|Infermieria]] i studion emocionet si pjesë të qasjes së saj ndaj ofrimit të kujdesit shëndetësor holistik për njerëzit.<ref>{{Cite journal |last1=Ambushe |first1=Selamawit Ataro |last2=Awoke |first2=Nefsu |last3=Demissie |first3=Birhanu Wondimeneh |last4=Tekalign |first4=Tiwabwork |date=2023-10-18 |title=Holistic nursing care practice and associated factors among nurses in public hospitals of Wolaita zone, South Ethiopia |journal=BMC Nursing |volume=22 |issue=1 |page=390 |doi=10.1186/s12912-023-01517-0 |doi-access=free |issn=1472-6955 |pmc=10583383 |pmid=37853394 |language=en}}</ref> [[Psikologjia|Psikologjia]] i shqyrton emocionet nga një këndvështrim shkencor, duke i trajtuar si procese mendore dhe sjellje, dhe studion proceset fiziologjike e neurologjike që qëndrojnë në themel të tyre, si p.sh. {{ill|terapia konjitive e sjelljes|en|Cognitive behavioral therapy}}. Në nënfusha të [[Neuroshkenca|neuroshkencës]], si {{ill|neuroshkenca sociale|en|Social neuroscience}} dhe {{ill|neuroshkenca afektive|en|Affective neuroscience}}, shkencëtarët studiojnë mekanizmat nervorë të emocioneve duke ndërthurur neuroshkencën me studimin psikologjik të personalitetit, emocioneve dhe gjendjes shpirtërore.<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://socialaffectiveneuro.org/#:~:text=What%20is%20Social%20and%20Affective,atypical%20social%20and%20affective%20outcomes. |access-date=2025-04-25 |website=Social Affective Neuroscience Society |language=en-US}}</ref> Në [[Gjuhësia|gjuhësi]], shprehja emocionale mund të ndryshojë kuptimin e tingujve.<ref>{{Cite journal |last=Lindquist |first=Kristen A. |date=2021 |title=Language and Emotion: Introduction to the Special Issue |journal=Affective Science |volume=2 |issue=2 |pages=91–98 |doi=10.1007/s42761-021-00049-7 |issn=2662-205X |pmc=8144866 |pmid=34056621 |language=en}}</ref> Në [[Arsimi|arsim]], shqyrtohet roli i emocioneve në raport me të nxënit.<ref name=":3" /><ref>{{Cite journal |last1=Tan |first1=Jing |last2=Mao |first2=Jie |last3=Jiang |first3=Yizhang |last4=Gao |first4=Ming |date=2021-09-14 |title=The Influence of Academic Emotions on Learning Effects: A Systematic Review |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=18 |issue=18 |page=9678 |doi=10.3390/ijerph18189678 |doi-access=free |issn=1660-4601 |pmc=8472431 |pmid=34574602 |language=en}}</ref> [[Shkenca shoqërore|Shkencat shoqërore]] shpesh i shqyrtojnë emocionet për rolin që luajnë në kulturën njerëzore dhe në ndërveprimet shoqërore. Në [[Sociologjia|sociologji]], emocionet shqyrtohen për rolin që kanë në shoqërinë njerëzore, modelet dhe ndërveprimet shoqërore, si dhe kulturën.<ref>{{cite journal |last1=Bericat |first1=Eduardo |title=The sociology of emotions: Four decades of progress |journal=Current Sociology |date=May 2016 |volume=64 |issue=3 |pages=491–513 |doi=10.1177/0011392115588355 |language=en}}</ref> Në [[Antropologjia|antropologji]], studimin e njerëzimit, studiuesit përdorin etnografinë për të kryer analiza kontekstuale dhe krahasime ndërkulturore të një sërë veprimtarish njerëzore. Disa studime antropologjike shqyrtojnë rolin e emocioneve në veprimtaritë njerëzore.<ref>{{Cite web |title=Anthropology of Emotion |url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780199766567/obo-9780199766567-0161.xml |access-date=2025-04-25 |website=Oxford Bibliography |language=en}}</ref> Në fushën e [[Shkenca e komunikimit|studimeve të komunikimit]], studiuesit kritikë të organizatave kanë shqyrtuar rolin e emocioneve në organizata nga këndvështrimi i drejtuesve, punonjësve dhe madje edhe klientëve.<ref>{{cite journal |last1=Yue |first1=Cen April |last2=Men |first2=Linjuan Rita |last3=Ferguson |first3=Mary Ann |title=Examining the Effects of Internal Communication and Emotional Culture on Employees' Organizational Identification |journal=International Journal of Business Communication |date=April 2021 |volume=58 |issue=2 |pages=169–195 |doi=10.1177/2329488420914066 |language=en}}</ref> Përqendrimi te emocionet në organizata i atribuohet konceptit të [[Arlie Russell Hochschild|Arlie Russell Hochschildit]] për {{ill|punën emocionale|en|Emotional labor}}.{{Citim i duhur|date=April 2025}} Universiteti i Kuinslandit pret EmoNet,<ref>{{cite web|url=https://www.emotionsnet.org|title=EmoNet|publisher=Uq.edu.au|access-date=11 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218131800/http://www.uq.edu.au/emonet/|archive-date=18 February 2013 |language=en}}</ref> një listë shpërndarjeje me email që përfaqëson një rrjet akademikësh dhe lehtëson diskutimin shkencor për të gjitha çështjet që lidhen me studimin e emocioneve në mjediset organizative. Lista u krijua në janar 1997 dhe ka mbi 700 anëtarë nga e gjithë bota. Në [[Shkenca ekonomike|ekonomi]], shkencën shoqërore që studion prodhimin, shpërndarjen dhe konsumin e mallrave dhe shërbimeve, emocionet analizohen në disa nënfusha të mikroekonomisë për të vlerësuar rolin e tyre në vendimmarrjen për blerje dhe në perceptimin e [[Risku|rrezikut]].{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Kriminologjia|kriminologji]], qasjen e shkencave shoqërore ndaj studimit të krimit, studiuesit shpesh mbështeten te shkencat e sjelljes, sociologjia dhe psikologjia; emocionet shqyrtohen në çështje kriminologjike si teoria e {{ill|anomisë|en|Anomie}}, si dhe studimet mbi «ashpërsinë», sjelljen agresive dhe huliganizmin.{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Ligji|të drejtën]], që qëndron në themel të bindjes civile, politikës, ekonomisë dhe shoqërisë, dëshmitë për emocionet e njerëzve paraqiten shpesh në paditë për dëmshpërblim sipas së drejtës së {{ill|deliktit|en|Tort}}, si dhe në ndjekjet penale sipas [[E drejta penale|së drejtës penale]] kundër personave të dyshuar për shkelje të ligjit (si dëshmi për gjendjen mendore të të pandehurit gjatë gjykimit, caktimit të dënimit dhe seancave të lirimit me kusht).{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Shkenca politike|shkencat politike]], emocionet shqyrtohen në disa nënfusha, si analiza e vendimmarrjes së votuesve.{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Filozofia|filozofi]], emocionet studiohen në nënfusha si [[Etika|etika]], [[Estetika|estetika]] (filozofia e artit; për shembull, vlerat ndijore dhe emocionale, si dhe çështjet e [[Shija (sociologji)|shijes]] dhe {{ill|sentimentalizmit|en|Sentimentality}}) dhe [[Filozofia e muzikës|filozofia e muzikës]] (shih edhe {{ill|muzika dhe emocioni|en|Music and emotion}}).{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Historia|histori]], studiuesit shqyrtojnë dokumente dhe burime të tjera për të interpretuar e analizuar veprimtaritë e së kaluarës; hamendësimi për gjendjen emocionale të autorëve të dokumenteve historike është një nga mjetet e interpretimit.{{Citim i duhur|date=April 2025}} Në [[Letërsia|letërsi]] dhe në kinematografi, shprehja e emocioneve është gur themeli i zhanreve si drama, melodrama dhe romanca. Në studimet e komunikimit, studiuesit studiojnë rolin që luan emocioni në përhapjen e ideve dhe mesazheve.{{Citim i duhur|date=April 2025}} Emocionet studiohen edhe te kafshët jo-njerëzore në [[Etologjia|etologji]], një degë e zoologjisë që përqendrohet te studimi shkencor i sjelljes së kafshëve. Etologët shpesh studiojnë një lloj sjelljeje (për shembull, [[Agresioni|agresionin]]) te një numër kafshësh që nuk kanë lidhje me njëra-tjetrën.{{Citim i duhur|date=April 2025}} === Historia e emocioneve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e emocioneve|en|History of emotions}}}} {{ill|Historia e emocioneve|en|History of emotions}} është bërë kohët e fundit një temë gjithnjë e më popullore, ndërsa disa studiues argumentojnë se ajo është një kategori thelbësore analize, e ngjashme me {{ill|Klasa|en|Social stratification|lt=klasën}}, [[Raca (kategorizimi njerëzor)|racën]] ose [[Gjinia|gjininë]]. Historianët, ashtu si shkencëtarët e tjerë shoqërorë, supozojnë se emocionet, ndjenjat dhe shprehjet e tyre rregullohen në mënyra të ndryshme nga kultura të ndryshme dhe periudha të ndryshme historike. Madje, shkolla {{ill|konstruktiviste shoqërore|en|Social constructivism}} e historisë pohon se disa ndjenja dhe {{ill|metaemocione|en|Meta-emotion}}, për shembull {{ill|kënaqësia nga fatkeqësia e tjetrit|en|Schadenfreude}}, mësohen dhe nuk rregullohen vetëm nga kultura. Historianët e emocioneve gjurmojnë dhe analizojnë ndryshimin e normave dhe rregullave të ndjenjave, ndërsa shqyrtojnë regjimet, kodet dhe leksikët emocionalë nga këndvështrime të historisë shoqërore, kulturore ose politike. Të tjerë përqendrohen te historia e [[Mjekësia|mjekësisë]], [[Shkenca|shkencës]] ose [[Psikologjia|psikologjisë]]. Ajo që dikush mund dhe lejohet të ndiejë (dhe të shfaqë) në një situatë të caktuar, ndaj disa njerëzve ose gjërave, varet nga [[Norma shoqërore|normat shoqërore]] dhe rregullat; prandaj, këto gjëra ndryshojnë historikisht dhe mund të pësojnë ndryshime.<ref>{{cite web|url=http://www.mpib-berlin.mpg.de/en/research/history-of-emotions|title=History of Emotions &#124; Max Planck Institute for Human Development|publisher=Mpib-berlin.mpg.de|access-date=2013-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505125400/https://www.mpib-berlin.mpg.de/en/research/history-of-emotions|archive-date=2015-05-05|language=en}}</ref> Gjatë viteve të fundit janë hapur disa qendra kërkimore në Gjermani, Angli, Spanjë,<ref>{{cite web|url=http://www.unav.edu/web/instituto-cultura-y-sociedad/cultura-emocional-e-identidad|title=Cultura Emocional E Identidad|publisher=unav.edu|access-date=2013-11-11|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501104802/http://www.unav.edu/web/instituto-cultura-y-sociedad/cultura-emocional-e-identidad|url-status=live|language=es}}</ref> Suedi dhe Australi. Për më tepër, kërkimet mbi {{ill|traumën historike|en|Historical trauma}} sugjerojnë se disa emocione {{ill|traumatike|en|Psychological trauma}} mund të përcillen nga prindërit te pasardhësit, deri në brezin e dytë e madje edhe të tretë; si shembuj paraqiten rastet e {{ill|traumës ndërbreznore|en|Transgenerational trauma}}. === Sociologjia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Sociologjia e emocioneve|en|Sociology of emotions}}}} Një mënyrë e zakonshme se si konceptualizohen emocionet në sociologji është përmes karakteristikave shumëdimensionale, përfshirë etiketat kulturore ose emocionale (për shembull, zemërimi, krenaria, frika, lumturia), ndryshimet fiziologjike (për shembull, djersitja e shtuar dhe ndryshimet në ritmin e pulsit), lëvizjet shprehëse të fytyrës dhe trupit (për shembull, buzëqeshja, vrenjtja e fytyrës, nxjerrja e dhëmbëve) dhe vlerësimet e sinjaleve shqisore të situatës.<ref name="Thoits, P. A. 1989"/> Një teori gjithëpërfshirëse e ngacmimit emocional te njerëzit u zhvillua nga Jonathan Turner (2007; 2009).<ref name="Turner2007">Turner, J.H. (2007). Human emotions: A sociological theory. London: Routledge.</ref><ref name="Turner2009">{{Cite journal|vauthors=Turner JH|s2cid=146259730|year=2009|title=The sociology of emotion: Basic Theoretical arguments|journal=Emotion Review|volume=1|issue=4|pages=340–354|doi=10.1177/1754073909338305|language=en}}</ref> Dy nga faktorët kryesorë që nxisin ngacmimin emocional në këtë teori janë pritshmëritë dhe sanksionet. Kur njerëzit hyjnë në një situatë ose takohen me dikë duke pasur pritshmëri të caktuara për mënyrën se si duhet të zhvillohet takimi, ata përjetojnë emocione të ndryshme, varësisht nga shkalla në të cilën përmbushen ose nuk përmbushen pritshmëritë për veten, tjetrin dhe situatën. Njerëzit mund t’i japin vetes ose tjetrit edhe sanksione pozitive apo negative, të cilat gjithashtu shkaktojnë përvoja të ndryshme emocionale. Turner analizoi një gamë të gjerë teorish të emocioneve nga fusha të ndryshme kërkimore, përfshirë sociologjinë, psikologjinë, shkencën evolucionare dhe neuroshkencën. Bazuar në këtë analizë, ai identifikoi katër emocione që, sipas të gjithë studiuesve, mbështeten në neurologjinë njerëzore: zemërimi pohues, neveri-frikë, lumturia e kënaqësisë dhe trishtimi i zhgënjimit. Këto katër kategori quhen emocione parësore dhe studiuesit pajtohen deri diku se ato kombinohen për të krijuar përvoja emocionale më të përpunuara e më komplekse. Në teorinë e Turnerit, këto emocione më të përpunuara quhen përpunime të rendit të parë dhe përfshijnë ndjenja si krenaria, triumfi dhe mahnitja. Emocionet mund të përjetohen edhe me shkallë të ndryshme intensiteti: ndjenjat e shqetësimit janë një variant me intensitet të ulët i emocionit parësor neveri-frikë, ndërsa depresioni është një variant me intensitet më të lartë. Shpesh bëhen përpjekje për të rregulluar emocionet sipas normave të shoqërisë dhe situatës, nën ndikimin e kërkesave dhe pritshmërive të shumta (ndonjëherë kundërthënëse) që burojnë nga burime të ndryshme. Në shumë kultura, shprehja e zemërimit te vajzat dhe gratë nuk nxitet po aq sa te djemtë dhe burrat (me idenë se një burrë i zemëruar ka një ankesë të vlefshme që duhet korrigjuar, ndërsa një grua e zemëruar është histerike ose tepër e ndjeshme dhe zemërimi i saj, për një arsye a një tjetër, nuk është i vlefshëm). Ndërkaq, shprehja e trishtimit ose frikës te djemtë dhe burrat nuk nxitet po aq sa te vajzat dhe gratë (qëndrime që nënkuptohen në shprehje si «bëhu burrë» ose «mos u bëj qullac»).<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/09/27/books/review/rebecca-traister-good-and-mad-soraya-chemaly-rage-becomes-her.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220101/https://www.nytimes.com/2018/09/27/books/review/rebecca-traister-good-and-mad-soraya-chemaly-rage-becomes-her.html|archive-date=2022-01-01|url-access=limited|title=The Power of Enraged Women|last=Blair|first=Elaine|date=2018-09-27|work=The New York Times|access-date=2018-12-09|language=en|issn=0362-4331}}{{Cbignore}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/01/17/magazine/i-used-to-insist-i-didnt-get-angry-not-anymore.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220101/https://www.nytimes.com/2018/01/17/magazine/i-used-to-insist-i-didnt-get-angry-not-anymore.html|archive-date=2022-01-01|url-access=limited|title=I Used to Insist I Didn't Get Angry. Not Anymore.|last=Jamison|first=Leslie|date=2018-01-17|work=The New York Times|access-date=2018-12-09|language=en|issn=0362-4331}}{{Cbignore}}</ref> Pritshmëritë që lidhen me rolet shoqërore, si «të sillesh si burrë» dhe jo si grua, si dhe «rregullat e ndjenjave» që i shoqërojnë, kontribuojnë në ndryshimet në shprehjen e disa emocioneve. Disa kultura e nxisin ose e pengojnë lumturinë, trishtimin apo xhelozinë, ndërsa shprehja e lirë e neverisë konsiderohet e papranueshme nga ana shoqërore në shumicën e kulturave. Disa institucione shoqërore shihen si të bazuara në emocione të caktuara, siç është dashuria në rastin e institucionit bashkëkohor të martesës. Në reklama, si fushatat shëndetësore ashtu edhe mesazhet politike shpesh përdorin thirrje emocionale. Shembuj të fundit përfshijnë fushatat shëndetësore kundër pirjes së duhanit dhe fushatat politike që theksojnë frikën nga terrorizmi.<ref>{{Cite book|last=Singh|first=Virendra|title=Ethics – Integrity & Aptitude|url=https://books.google.com/books?id=qTD2DQAAQBAJ&pg=PA75|date=2016|publisher=Neelkanth Pralashan|asin=B01BKSC2BK|page=75|access-date=2019-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218043642/https://books.google.ca/books?id=qTD2DQAAQBAJ&pg=PA75|archive-date=18 February 2020|language=en}}</ref> Vëmendja sociologjike ndaj emocioneve ka ndryshuar me kalimin e kohës. [[Emil Dyrkheimi]] (1915/1965)<ref>Durkheim, E. (1915/1912). The elementary forms of the religious life, trans. J.W. Swain. New York: Free Press.</ref> shkroi për gjallërimin kolektiv ose energjinë emocionale që përjetonin pjesëtarët e shoqërisë aborigjene australiane gjatë ritualeve totemike. Ai shpjegoi se si gjendja e shtuar e energjisë emocionale e arritur gjatë këtyre ritualeve i ngrinte individët mbi veten dhe u krijonte ndjesinë se ndodheshin në prani të një fuqie më të lartë, të mishëruar në objektet e shenjta që adhuroheshin. Sipas tij, këto ndjenja ekzaltimi përfundimisht i bënë njerëzit të besonin se kishte fuqi që qeverisnin objektet e shenjta. Në vitet 1990, sociologët u përqendruan te aspekte të ndryshme të emocioneve të veçanta dhe te rëndësia e tyre shoqërore. Sipas Cooley-t (1992),<ref>Cooley, C.H. (1992). Human nature and the social order. New Brunswick: Transaction Publishers.</ref> krenaria dhe turpi ishin emocionet më të rëndësishme që i shtynin njerëzit të ndërmerrnin veprime të ndryshme shoqërore. Ai propozoi se, në çdo takim, ne e vëzhgojmë veten përmes «pasqyrës» që na ofrojnë gjestet dhe reagimet e të tjerëve. Në varësi të këtyre reagimeve, përjetojmë krenari ose turp, gjë që na çon drejt mënyrave të caktuara të veprimit. Retzinger (1991)<ref>{{Cite book|last=Retzinger|first=Suzanne M.|year=1991|title=Violent emotions: Shame and rage in marital quarrels|location=London|publisher=Sage|isbn=0-8039-4183-8}}</ref> kreu studime mbi çiftet e martuara që përjetonin cikle të tërbimit dhe turpit. Duke u mbështetur kryesisht te puna e Goffmanit dhe Cooley-t, Scheff (1990)<ref>{{Cite book|last=Scheff|first=Thomas J.|year=1990|title=Microsociology: discourse, emotion and social structure|location=Chicago|publisher=University of Chicago Press|isbn=0-226-73666-0|language=en}}</ref> zhvilloi një teori mikrosociologjike të lidhjes shoqërore. Krijimi ose ndërprerja e lidhjeve shoqërore varet nga emocionet që përjetojnë njerëzit gjatë ndërveprimeve. Pas këtyre zhvillimeve, Randall Collins (2004)<ref>Collins, R. (2004). Interaction ritual chains. Princeton, NJ: Princeton University Press.</ref> formuloi teorinë e tij të ritualeve të ndërveprimit, duke u mbështetur te puna e Dyrkheimit mbi ritualet totemike, të cilën Goffmani (1964/2013; 1967)<ref>Goffman, E. (1967). ''Interaction ritual''. New York: Anchor Books.</ref><ref>Goffman, E. (1964/2013). ''Encounters: Two studies in the sociology of interactions''. Mansfiled Centre, CT: Martino Publishing.</ref> e kishte shtrirë te takimet e përqendruara të përditshme. Sipas teorisë së ritualeve të ndërveprimit, gjatë ndërveprimeve ballë për ballë përjetojmë nivele ose intensitete të ndryshme të energjisë emocionale. Energjia emocionale konsiderohet ndjenjë vetëbesimi për të vepruar dhe guxim që përjeton njeriu kur gjallërohet nga energjia kolektive e krijuar gjatë tubimeve në grup, të cilat arrijnë nivele të larta intensiteti. Po shtohen studimet që zbatojnë sociologjinë e emocioneve për të kuptuar përvojat mësimore të nxënësve gjatë ndërveprimeve në klasë me mësuesit dhe nxënësit e tjerë (për shembull, Milne dhe Otieno, 2007;<ref>{{Cite journal|vauthors=Milne C, Otieno T|year=2007|title=Understanding engagement: Science demonstrations and emotional energy|journal=Science Education|volume=91|issue=4|pages=532–553|doi=10.1002/sce.20203|bibcode=2007SciEd..91...523M|language=en}}</ref> Olitsky, 2007;<ref>Olitsky, S. (2007). "Science learning, status and identity formation in an urban middle school". In W.-M. Roth & K.G. Tobin (Eds.),'' Science, learning, identity: Sociocultural and cultural-historical perspectives''. (pp. 41–62). Rotterdam, The Netherlands: Sense.</ref> Tobin et al., 2013;<ref>{{Cite journal|last1=Tobin|first1=Kenneth|last2=Ritchie|first2=Stephen M.|last3=Oakley|first3=Jennifer L.|last4=Mergard|first4=Victoria|last5=Hudson|first5=Peter|title=Relationships between emotional climate and the fluency of classroom interactions|journal=Learning Environments Research|date=April 2013|volume=16|issue=1|pages=71–89|doi=10.1007/s10984-013-9125-y|language=en}}</ref> Zembylas, 2002<ref>{{Cite journal|vauthors=Zembylas M|year=2002|title=Constructing genealogies of teachers' emotions in science teaching|journal=Journal of Research in Science Teaching|volume=39|issue=1|pages=79–103|doi=10.1002/tea.10010|bibcode=2002JRScT..39...79Z|language=en}}</ref>). Këto studime tregojnë se të nxënit e lëndëve si shkenca mund të kuptohet përmes ritualeve të ndërveprimit në klasë, të cilat krijojnë energji emocionale dhe gjendje kolektive të ngacmimit emocional, siç është {{ill|Klima emocionale|en|Emotional climate}}. Përveç traditave të ritualeve të ndërveprimit në sociologjinë e emocioneve, qasje të tjera janë grupuar në shtatë kategori: * teori evolucionare/biologjike * teori të ndërveprimit simbolik * teori dramaturgjike * teori të ritualeve * teori të pushtetit dhe statusit * teori të shtresëzimit * teori të shkëmbimit Kjo listë jep një pasqyrë të përgjithshme të traditave të ndryshme në sociologjinë e emocioneve, të cilat ndonjëherë i konceptualizojnë emocionet në mënyra të ndryshme dhe herë të tjera në mënyra plotësuese. Turner (2007) i sintetizoi shumë prej këtyre qasjeve në teorinë e tij sociologjike të emocioneve njerëzore, në përpjekje për të krijuar një shpjegim sociologjik gjithëpërfshirës që mbështetet te zhvillimet e shumë prej traditave të mësipërme.<ref name="Turner2007"/> === Psikoterapia dhe rregullimi === Rregullimi i emocioneve u referohet strategjive njohëse dhe të sjelljes që njerëzit përdorin për të ndikuar te përvoja e tyre emocionale.<ref>{{Cite book|last=Schacter|first=Daniel|title=Psychology|publisher=Worth Publishers|year=2011|page=316|language=en}}</ref> Për shembull, një strategji e sjelljes mund të jetë shmangia e një situate për të shmangur emocione të padëshiruara (përpjekja për të mos menduar për situatën, kryerja e veprimtarive shpërqendruese etj.).<ref>{{Cite book|last=Schacter|first=Daniel|title=Psychology|publisher=Worth Publishers|year=2011|page=340|language=en}}</ref> Në varësi të theksit të përgjithshëm që një shkollë e caktuar i vë përbërësve njohës të emocioneve, shkarkimit të energjisë fizike ose lëvizjes simbolike dhe shprehjes së fytyrës, shkollat e ndryshme të [[Psikoterapia|psikoterapisë]] e trajtojnë rregullimin e emocioneve në mënyra të ndryshme. Shkollat e orientuara nga njohja i trajtojnë emocionet përmes përbërësve të tyre njohës, siç është {{ill|terapia racionale-emotive e sjelljes|en|Rational emotive behavior therapy}}. Të tjera i trajtojnë emocionet përmes lëvizjes simbolike dhe shprehjes së fytyrës (siç bën terapia bashkëkohore {{ill|terapia Gestalt|en|Gestalt therapy}}).<ref>{{Cite web|url=http://www.123webpages.co.uk/user/index.php?user=mgc&pn=10713|title=On Emotion – an article from Manchester Gestalt Centre website|publisher=123webpages.co.uk|access-date=2013-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120512181355/http://www.123webpages.co.uk/user/index.php?user=mgc&pn=10713|archive-date=2012-05-12|language=en}}</ref> === Kërkimet ndërkulturore === Kërkimet mbi emocionet tregojnë se dallimet ndërkulturore në reagimet emocionale janë të theksuara dhe se reagimet emocionale ka të ngjarë të ndryshojnë sipas kulturës.<ref>Shaver, Phillip R.; Wu, Shelley; Schwartz, Judith C. "Cross-cultural similarities and differences in emotion and its representation" In: Clark, Margaret S. (Ed), (1992). ''Emotion. Review of personality and social psychology'', No. 13., (pp. 175–212). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc, ix, 326 pp</ref> Në kontekste strategjike, kërkimet mbi emocionet nga këndvështrimi i {{ill|psikologjia ndërkulturore|en|Cross-cultural psychology}} nevojiten për të kuptuar gjendjen psikologjike të një popullsie të caktuar ose të individëve të veçantë. Kjo nënkupton nevojën për të kuptuar gjendjen emocionale aktuale, prirjen mendore ose motivime të tjera të sjelljes së një auditori të synuar që ndodhet në një kulturë tjetër. Kjo kuptueshmëri mbështetet kryesisht në veçoritë kombëtare, politike, shoqërore, ekonomike dhe psikologjike, por ndikohet edhe nga rrethanat dhe ngjarjet.<ref>North Atlantic Treaty Organization, NATO Standardization Agency AAP-6 – Glossary of terms and definitions, p. 188.</ref> === Shkenca kompjuterike === {{Kryesor|Kompjutimi afektiv}} Në vitet 2000, kërkimet në shkencat kompjuterike, inxhinieri, psikologji dhe neuroshkencë u përqendruan në zhvillimin e pajisjeve që njohin shfaqjen e [[Ndikimi (psikologji)|ndikimit]] njerëzor dhe modelojnë emocionet.<ref>{{Cite book|title=The Handbook of Brain Theory and Neural Networks|edition=2nd|editor-first=M. A.|editor-last=Arbib|publisher=The MIT Press|year=2002|chapter=Emotional Circuits and Computational Neuroscience|first1=Jean-Marc|last1=Fellous|first2=Jorge L.|last2=Armony|first3=Joseph E.|last3=LeDoux|language=en}}</ref> Në shkencat kompjuterike, [[Kompjutimi afektiv]] është një degë e studimit dhe zhvillimit të [[Inteligjenca artificiale|inteligjencës artificiale]], që merret me projektimin e sistemeve dhe pajisjeve të afta për të njohur, interpretuar dhe përpunuar emocionet njerëzore. Është një fushë ndërdisiplinore që përfshin [[Shkenca kompjuterike|shkencat kompjuterike]], [[Psikologjia|psikologjinë]] dhe [[Shkenca kognitive|shkencën kognitive]].<ref>{{Cite conference|first1=Jianhua|last1=Tao|first2=Tieniu|last2=Tan|name-list-style=vanc|title=Affective Computing: A Review|book-title=Affective Computing and Intelligent Interaction; [[Lecture Notes in Computer Science|LNCS]]|volume=3784|pages=981–995|publisher=Springer|year=2005|doi=10.1007/11573548|language=en}}</ref> Edhe pse zanafillat e fushës mund të gjurmohen deri te kërkimet e hershme filozofike mbi [[#James–Lange theory|emocionet]],<ref name=James/> dega më moderne e shkencave kompjuterike e ka zanafillën te punimi i vitit 1995 i {{ill|Rosalind Picard|en|Rosalind Picard}} mbi kompjutimin afektiv.<ref>[http://affect.media.mit.edu/pdfs/95.picard.pdf "Affective Computing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513121418/http://affect.media.mit.edu/pdfs/95.picard.pdf |date=13 May 2011 }} MIT Technical Report #321 ([http://vismod.media.mit.edu/pub/tech-reports/TR-321-ABSTRACT.html Abstract] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724142020/https://vismod.media.mit.edu/pub/tech-reports/TR-321-ABSTRACT.html |date=24 July 2019 }}), 1995</ref> <ref>{{Cite web|url=http://ls12-www.cs.tu-dortmund.de//~fink/lectures/SS06/human-robot-interaction/Emotion-RecognitionAndSimulation.pdf|title=Recognition and Simulation of Emotions|access-date=2008-05-13|last=Kleine-Cosack|first=Christian|name-list-style=vanc|date=October 2006|quote=The introduction of emotion to computer science was done by Pickard (sic) who created the field of affective computing.|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528135730/http://ls12-www.cs.tu-dortmund.de/~fink/lectures/SS06/human-robot-interaction/Emotion-RecognitionAndSimulation.pdf|archive-date=2008-05-28|language=en}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/wired/archive/11.12/love.html|title=The Love Machine; Building computers that care.|magazine=Wired|access-date=2008-05-13|last=Diamond|first=David|name-list-style=vanc|date=December 2003|quote=Rosalind Picard, a genial MIT professor, is the field's godmother; her 1997 book, Affective Computing, triggered an explosion of interest in the emotional side of computers and their users.|archive-date=2008-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080518185630/https://www.wired.com/wired/archive/11.12/love.html|url-status=live|language=en}}</ref> Zbulimi i informacionit emocional nis me [[Sensori|sensorë]] pasivë, të cilët mbledhin të dhëna për gjendjen fizike ose sjelljen e përdoruesit pa e interpretuar hyrjen. Të dhënat e mbledhura u ngjajnë shenjave që njerëzit përdorin për të perceptuar emocionet e të tjerëve. Një fushë tjetër e kompjutimit afektiv është projektimi i pajisjeve llogaritëse që propozohet të kenë aftësi emocionale të lindura ose të jenë në gjendje t’i simulojnë bindshëm emocionet. Përpunimi i të folurit emocional njeh gjendjen emocionale të përdoruesit duke analizuar modelet e të folurit. Zbulimi dhe përpunimi i shprehjeve të fytyrës ose i gjesteve të trupit kryhet me anë të detektorëve dhe sensorëve. Roli i [[Inteligjenca artificiale|inteligjencës artificiale]] në lidhje me emocionet në arsim është shqyrtuar.<ref name=":3">{{Cite journal|last1=Zhang|first1=Heng|last2=Liu|first2=Yuhan|last3=Jiang|first3=Meilin|last4=Chen|first4=Juanjuan|last5=Wang|first5=Minhong|last6=Paas|first6=Fred|title=Emotional Artificial Intelligence in Education: A Systematic Review and Meta-Analysis|journal=Educational Psychology Review|date=December 2025|volume=37|issue=4|article-number=106|doi=10.1007/s10648-025-10086-4|doi-access=free|language=en}}</ref> == Efektet mbi kujtesën == Emocioni ndikon në mënyrën se si kodohen dhe rikujtohen [[{{ill|Kujtesa autobiografike|en|Autobiographical memory}}|kujtimet autobiografike]]. [[Kujtesa emocionale|Kujtimet emocionale]] riaktivizohen më shpesh, kujtohen më mirë dhe u kushtohet më shumë vëmendje.<ref name="auto">{{cite journal|last1=D'Argembeau|first1=Arnaud|last2=Comblain|first2=Christine|last3=Van der Linden|first3=Martial|date=2003|title=Phenomenal characteristics of autobiographical memories for positive, negative, and neutral events|journal=Applied Cognitive Psychology|volume=17|issue=3|pages=281–294|doi=10.1002/acp.856|hdl=2268/1394|hdl-access=free|language=en}}</ref> Duke kujtuar arritjet dhe dështimet tona të së kaluarës, kujtimet autobiografike ndikojnë në mënyrën se si e perceptojmë dhe e ndiejmë veten.<ref name="auto"/> == Teoricienë të shquar == Në fund të shekullit XIX, teoricienët më me ndikim ishin [[William James|Uilliam Xhejmsi]] (1842–1910) dhe {{ill|Carl Lange|en|Carl Lange (physician)}} (1834–1900). James ishte psikolog dhe filozof amerikan, i cili shkroi për [[Psikologjia pedagogjike|psikologjinë pedagogjike]], psikologjinë e përvojës fetare dhe të misticizmit, si dhe filozofinë e [[Pragmatizmi|pragmatizmit]]. Lange ishte mjek dhe psikolog danez. Duke punuar në mënyrë të pavarur, ata zhvilluan {{ill|Teoria James–Lange|en|James–Lange theory}}, një hipotezë mbi origjinën dhe natyrën e emocioneve. Sipas teorisë, te njerëzit, si përgjigje ndaj përvojave në botë, sistemi nervor autonom shkakton ngjarje fiziologjike si tensioni muskulor, rritja e ritmit të zemrës, djersitja dhe tharja e gojës. Emocionet, pra, janë ndjenja që lindin si pasojë e këtyre ndryshimeve fiziologjike, dhe jo shkaku i tyre.<ref>{{cite web|last=Cherry|first=Kendra|name-list-style=vanc|title=What Is the James-Lange Theory of Emotion?|url=http://psychology.about.com/od/jindex/g/jameslange.htm|access-date=2012-04-30|archive-date=2012-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214161205/http://psychology.about.com/od/jindex/g/jameslange.htm|url-status=live|language=en}}</ref> [[Silvan Tomkins]] (1911–1991) zhvilloi teorinë e afektit dhe teorinë e skenarit. Teoria e afektit solli konceptin e emocioneve bazë dhe mbështetej te ideja se mbizotërimi i emocionit, që Tomkins e quajti sistemi i afektit, ishte forca nxitëse në jetën njerëzore.<ref>{{cite web|last=The Tomkins Institute|title=Applied Studies in Motivation, Emotion, and Cognition|work=tomkins|url=http://www.tomkins.org/Tomkins.html|access-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120319164455/http://www.tomkins.org/Tomkins.html|archive-date=2012-03-19|language=en}}</ref> Disa nga teoricienët e emocioneve më me ndikim të shekullit XX, të cilët kanë ndërruar jetë, përfshijnë {{ill|Magda B. Arnold|en|Magda B. Arnold}} (1903–2002), psikologe amerikane që zhvilloi teorinë e vlerësimit të emocioneve;<ref>{{cite journal|last1=Reisenzein|first1=R|s2cid=6113452|year=2006|title=Arnold's theory of emotion in historical perspective|journal=Cognition & Emotion|volume=20|issue=7|pages=920–951|doi=10.1080/02699930600616445|hdl=20.500.11780/598|hdl-access=free|language=en}}</ref> Erroll Bedford, teoricien anglez i emocioneve; {{ill|Richard Lazarus|en|Richard Lazarus}}, psikolog amerikan (1922–2002), i specializuar në emocionet dhe stresin, veçanërisht në lidhjen e tyre me njohjen; {{ill|Herbert A. Simon|en|Herbert A. Simon}} (1916–2001), i cili përfshiu emocionet në vendimmarrje dhe inteligjencën artificiale; [[Robert Plutchik]] (1928–2006), psikolog amerikan që zhvilloi një teori psiko-evolucionare të emocioneve;<ref>{{cite journal|last1=Plutchik|first1=R|s2cid=144109550|year=1982|title=A psychoevolutionary theory of emotions|journal=Social Science Information|volume=21|issue=4–5|pages=529–553|doi=10.1177/053901882021004003|language=en}}</ref> {{ill|Robert Zajonc|en|Robert Zajonc}} (1923–2008), psikolog social polako-amerikan i specializuar në procese shoqërore dhe njohëse, si lehtësimi social; {{ill|Robert C. Solomon|en|Robert C. Solomon}} (1942–2007), filozof amerikan që dha ndihmesë në teoritë filozofike mbi emocionet me libra si ''What Is An Emotion?: Classic and Contemporary Readings'' (2003);<ref>{{cite book|last=Solomon|first=Robert C.|title=What is an Emotion?: Classic and Contemporary Readings|year=2003|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-515964-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/whatisemotioncla00robe|language=en}}</ref> {{ill|Peter Goldie|en|Peter Goldie}} (1946–2011), filozof britanik i specializuar në etikë, estetikë, emocione, gjendje shpirtërore dhe karakter; {{ill|Nico Frijda|en|Nico Frijda}} (1927–2015), psikolog holandez që përparoi teorinë se emocionet njerëzore nxisin prirjen për të ndërmarrë veprime të përshtatshme për rrethanat, siç e shtjelloi në librin e tij ''The Emotions'' (1986);<ref>[[Nico Frijda|Frijda, N.H.]] (1986). ''The Emotions''. Maison des Sciences de l'Homme and [https://web.archive.org/web/20050316220621/http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521316006 Cambridge University Press]</ref> {{ill|Jaak Panksepp|en|Jaak Panksepp}} (1943–2017), psikolog, psikobiolog dhe neuroshkencëtar amerikan i lindur në Estoni, si dhe pionier i neuroshkencës afektive; {{ill|John T. Cacioppo|en|John T. Cacioppo}} (1951–2018), një nga themeluesit e neuroshkencës sociale; dhe {{ill|George Mandler|en|George Mandler}} (1924–2016), psikolog amerikan që shkroi libra me ndikim mbi njohjen dhe emocionet. Teoricienë me ndikim që janë ende aktivë përfshijnë psikologë, neurologë, filozofë dhe sociologë si më poshtë: * {{ill|Michael Apter|en|Michael Apter}} (lindur më 1939), psikolog britanik që zhvilloi teorinë e përmbysjes, një teori strukturore dhe fenomenologjike të personalitetit, motivimit dhe emocioneve * {{ill|Lisa Feldman Barrett|en|Lisa Feldman Barrett}} (lindur më 1963), neuroshkencëtare dhe psikologe e specializuar në shkencën afektive dhe emocionet njerëzore * {{ill|Randall Collins|en|Randall Collins}} (lindur më 1941), sociolog amerikan nga [[Universiteti i Pensilvanisë]], zhvilloi teorinë e ritualit të ndërveprimit, e cila përfshin modelin e sinkronizimit emocional * {{ill|Antonio Damasio|en|Antonio Damasio}} (lindur më 1944), neurolog i sjelljes dhe neuroshkencëtar portugez që punon në SHBA * {{ill|Richard Davidson|en|Richard Davidson}} (lindur më 1951), psikolog dhe neuroshkencëtar amerikan, pionier në neuroshkencën afektive * {{ill|Paul Ekman|en|Paul Ekman}} (lindur më 1934), psikolog i specializuar në studimin e emocioneve dhe lidhjes së tyre me shprehjet e fytyrës * {{ill|Barbara Fredrickson|en|Barbara Fredrickson}}, psikologe sociale e specializuar në emocione dhe [[Psikologjia pozitive|psikologjinë pozitive]] * {{ill|Arlie Russell Hochschild|en|Arlie Russell Hochschild}} (lindur më 1940), sociologe amerikane, kontributi kryesor i së cilës ishte krijimi i një lidhjeje mes rrjedhës së brendshme të emocioneve në jetën shoqërore dhe prirjeve më të gjera që kapitalizmi modern vë në lëvizje brenda organizatave * {{ill|Joseph E. LeDoux|en|Joseph E. LeDoux}} (lindur më 1949), neuroshkencëtar amerikan që studion bazat biologjike të kujtesës dhe emocioneve, veçanërisht mekanizmat e frikës * {{ill|Jesse Prinz|en|Jesse Prinz}}, filozof amerikan i specializuar në emocione, psikologji morale, estetikë dhe vetëdije * {{ill|James A. Russell|en|James A. Russell}} (lindur më 1947), psikolog amerikan që zhvilloi ose bashkëzhvilloi teorinë PAD të ndikimit të mjedisit, modelin rrethor të afektit në [[Klasifikimi i emocioneve|klasifikimin e emocioneve]], teorinë e prototipit të koncepteve emocionale, një kritikë ndaj hipotezës së njohjes universale të emocioneve nga shprehjet e fytyrës, konceptin e afektit bazë, teorinë zhvillimore të diferencimit të koncepteve emocionale dhe, së fundmi, teorinë e ndërtimit psikologjik të emocioneve * {{ill|Klaus Scherer|en|Klaus Scherer}} (lindur më 1943), psikolog zviceran dhe ish-drejtor i Qendrës Zvicerane për Shkencat Afektive në Gjenevë; i specializuar në psikologjinë e emocioneve * {{ill|Ronald de Sousa|en|Ronald de Sousa}} (lindur më 1940), filozof anglo-kanadez i specializuar në filozofinë e emocioneve, filozofinë e mendjes dhe filozofinë e biologjisë * {{ill|Jonathan H. Turner|en|Jonathan H. Turner}} (lindur më 1942), sociolog amerikan nga Universiteti i Kalifornisë në Riverside, teoricien i përgjithshëm i sociologjisë, fushat e specializimit të të cilit përfshijnë sociologjinë e emocioneve, marrëdhëniet etnike, institucionet shoqërore, shtresëzimin shoqëror dhe biosociologjinë * {{ill|Dominique Moïsi|en|Dominique Moïsi}} (lindur më 1946), autor i librit ''The Geopolitics of Emotion'', i cili trajton emocionet e lidhura me globalizimin<ref>{{cite book|last=Moisi|first=Dominique|title=The Geopolitics of Emotion: How Cultures of Fear, Humiliation and Hope are Reshaping the World|year=2009|publisher=Bodley Head|location=London|isbn=978-1-4090-7708-4|language=en}}</ref> == Shiko edhe == {{Div col|colwidth=25em}} * {{ill|Matjet e afektit|en|Affect measures}} * {{ill|Parashikimi afektiv|en|Affective forecasting}} * {{ill|Neuroshkenca afektive|en|Affective neuroscience}} * {{ill|Përballimi|en|Coping}} * {{ill|Emocioni dhe kujtesa|en|Emotion and memory}} * ''Emotion Review'' * [[Inteligjenca emocionale]] * {{ill|Izolimi emocional|en|Emotional isolation}} * {{ill|Terapia e përqendruar te emocionet|en|Emotionally focused therapy}} * {{ill|Emocionet në komunikimin virtual|en|Emotions in virtual communication}} * {{ill|Hipoteza e reagimit të fytyrës|en|Facial feedback hypothesis}} * {{ill|Teoria e gjurmës së paqartë|en|Fuzzy-trace theory}} * {{ill|Emocioni grupor|en|Group emotion}} * {{ill|Emocioni homeostatik|en|Homeostatic feeling}} * {{ill|Emocionet morale|en|Moral emotions}} * {{ill|Ndarja shoqërore e emocioneve|en|Social sharing of emotions}} * {{ill|Teoria e dy faktorëve të emocionit|en|Two-factor theory of emotion}} * {{ill|Efekti Kuleshov|en|Kuleshov effect}} {{Div col end}} == Referime == '''Shënime''' {{Reflist}} '''Lexim i mëtejshëm''' {{Refbegin|32em}} * {{Cite book|title=Sources for the History of Emotions: A Guide|editor-last1=Barclay|editor-first1=Katie|editor-last2=Crozier-De Rosa|editor-first2=Sharon|editor-last3=Stearns|editor-first3=Peter N.|date=2021|publisher=Routledge|location=London & New York|isbn=978-0-367-26145-0|url=https://books.google.com/books?id=TUDpDwAAQBAJ|language=en}} * Glinka, Lukasz Andrzej (2013) ''Theorizing Emotions: A Brief Study of Psychological, Philosophical, and Cultural Aspects of Human Emotions''. Great Abington: Cambridge International Science Publishing. {{ISBN|978-1907343957}}. * Dana Sugu & Amita Chaterjee [https://sites.google.com/site/sugudana/articles-1 "Flashback: Reshuffling Emotions"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430041037/https://sites.google.com/site/sugudana/articles-1 |date=30 April 2011 }}, ''International Journal on Humanistic Ideology'', Vol. 3 No. 1, Spring–Summer 2010. * Cornelius, R. (1996). ''The science of emotion''. New Jersey: Prentice Hall. {{ISBN|978-0-133-00153-2}} * {{Cite book|last=Denton|first=Derek|name-list-style=vanc|title=The Primordial Emotions: The Dawning of Consciousness|year=2006|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-920314-7|language=en}} * González, Ana Marta (2012). ''The Emotions and Cultural Analysis''. Burlington, VT: Ashgate. {{ISBN|978-1409453178}} * {{ill|Paul Ekman|en|Paul Ekman}}, P. (1999). "[https://web.archive.org/web/20101228085345/http://www.paulekman.com/wp-content/uploads/2009/02/Basic-Emotions.pdf Basic Emotions]". In: T. Dalgleish and M. Power (Eds.). ''Handbook of Cognition and Emotion''. John Wiley & Sons Ltd, Sussex, UK:. * {{ill|Nico Frijda|en|Nico Frijda}}, N.H. (1986). ''The Emotions''. Maison des Sciences de l'Homme and [https://web.archive.org/web/20050316220621/http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521316006 Cambridge University Press] {{ISBN|978-0-521-31600-2}} * Russell Hochschild, Arlie (1983). ''The managed heart: commercialization of human feeling''. University of California Press, Berkeley. {{ISBN|978-0520054547}} * Hogan, Patrick Colm. (2011). [http://www.themontrealreview.com/2009/What-literature-teaches-us-about-emotion.php ''What Literature Teaches Us about Emotion''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713080915/http://www.themontrealreview.com/2009/What-literature-teaches-us-about-emotion.php |date=13 July 2011 }} Cambridge: Cambridge University Press. * Hordern, Joshua. (2013). [http://ukcatalogue.oup.com/product/academic/philosophy/social/9780199646814.do%23.UZuheMqmVuR ''Political Affections: Civic Participation and Moral Theology'']. Oxford: Oxford University Press. {{ISBN|0199646813}} * LeDoux, J.E. (1986). "The neurobiology of emotion". Chap. 15 in J.E. LeDoux & W. Hirst (Eds.) ''Mind and Brain: dialogues in cognitive neuroscience''. New York: Cambridge.{{ISBN|978-0-521-31853-2}} * Mandler, G. (1984). ''Mind and Body: Psychology of emotion and stress''. New York: Norton. [https://web.archive.org/web/20081216225314/http://www.affective-sciences.org/system/files/2005_Scherer_SSI.pdf Wayback Machine] * {{Cite book|last=Nussbaum|first=Martha C.|year=2001|title=Upheavals of Thought: The Intelligence of Emotions|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-511-84071-5|language=en}} * Plutchik, R. (1980). "A general psychoevolutionary theory of emotion". In R. Plutchik & H. Kellerman (Eds.), ''Emotion: Theory, research, and experience: Vol. 1. Theories of emotion'' (pp.{{Nbsp}}3–33). New York: Academic. {{ISBN|978-0125587013}} * Roberts, Robert. (2003). ''Emotions: An Essay in Aid of Moral Psychology.'' Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-52584-8}} * {{Cite journal|last1=Robinson|first1=David L.|title=Brain function, emotional experience and personality|journal=Netherlands Journal of Psychology|date=December 2008|volume=64|issue=4|pages=152–168|doi=10.1007/BF03076418|language=en}} * {{Cite journal|last1=Scherer|first1=Klaus R.|title=What are emotions? And how can they be measured?|journal=Social Science Information|date=December 2005|volume=44|issue=4|pages=695–729|doi=10.1177/0539018405058216|language=en}} * Solomon, R. (1993). ''The Passions: Emotions and the Meaning of Life''. Indianapolis: Hackett Publishing. {{ISBN|978-0-872-20226-9}} * {{Cite journal|vauthors=Zeki S, Romaya JP|title=Neural correlates of hate|journal=PLOS ONE|volume=3|issue=10|article-number=e3556|year=2008|pmid=18958169|pmc=2569212|doi=10.1371/journal.pone.0003556|bibcode=2008PLoSO...3.3556Z|doi-access=free|language=en}} * Cognitive Psychology and Cognitive Neuroscience/Motivation and Emotion {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Sisterlinks|b=no|d=no|m=no|n=no|s=no|species=no|species_author=no|voy=no }} * {{Cite SEP|url-id=emotion|title=Emotion}} * {{Cite IEP|url-id=emotion|title=Theories of Emotion}} * [https://www.jmu.edu/counselingctr/files/About%20Emotions.pdf About Emotions] * {{ill|Walter Bradford Cannon|en|Walter Bradford Cannon}} (1915). [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage: an account of recent researches into the function of emotional excitement]. New York: D. Appleton and Company {{Authority control}} [[Kategoria:Emocion| ]] [[Kategoria:Sistemi limbik]] [[Kategoria:Përvoja subjektive]] [[Kategoria:Sjellja njerëzore]] [[Kategoria:Konceptet psikologjike]] [[Kategoria:Gjendjet mendore]] s3drp43vd3yy54amcs18dd7iub9ta8v 3059839 3059838 2026-10-26T16:52:54Z Arianit 106 (paraprakja ishte gabim gjatë përkthimit) Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Love, versioni i datës 19 tetor 2026 (revizioni 1381023316) 3059839 wikitext text/x-wiki {{Short description|Gjendje të forta emocionale ose mendore pozitive}} {{Use dmy dates|date=January 2018}} {{Karakter i veçantë}} '''Dashuria''' përfshin një gamë gjendjesh të forta dhe pozitive emocionale e [[Gjendja mendore|mendore]], nga [[virtyti]] ose zakoni i mirë më sublim, [[Marrëdhënia ndërpersonale|afria]] më e thellë ndërpersonale, deri te kënaqësia më e thjeshtë.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/love |title=Definition of ''love'' in English |dictionary=[[Oxford English Dictionary]] |access-date=2018-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180502140707/https://en.oxforddictionaries.com/definition/love |archive-date=2018-05-02 |language=en}} {{cite web |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/love |title=Meaning of ''love'' in English |publisher=Cambridge English Dictionary |access-date=2018-05-01 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180502141159/https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/love#translations |archive-date=2018-05-02 |language=en}} {{cite book |last=Karandashev |first=Victor |title=Romantic Love in Cultural Contexts |publisher=Springer International Publishing |publication-place=Cham |year=2017 |isbn=978-3-319-42681-5 |doi=10.1007/978-3-319-42683-9 |language=en}} {{cite book |title=Love and Friendship Across Cultures |publisher=Springer Singapore |publication-place=Singapore |year=2021 |isbn=978-981-334-833-2 |doi=10.1007/978-981-33-4834-9 |s2cid=243232407 |editor-last1=Hongladarom |editor-last2=Joaquin |editor-first1=Soraj |editor-first2=Jeremiah Joven |language=en}} {{cite book |last1=Treger |first1=Stanislav |last2=Sprecher |first2=Susan |last3=Hatfield |first3=Elaine C. |title=Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research |chapter=Love |publisher=Springer Netherlands |publication-place=Dordrecht |year=2014 |doi=10.1007/978-94-007-0753-5_1706 |pages=3708–3712 |isbn=978-94-007-0752-8 |quote=Love is a universal human experience. |language=en}}</ref> Një shembull i kësaj larmie kuptimesh është se dashuria për një nënë ndryshon nga dashuria për një {{ill|bashkëshort|en|Spouse}}, e cila ndryshon nga dashuria për [[ushqimi]]n. Më së shpeshti, dashuria nënkupton një ndjenjë tërheqjeje të fortë dhe [[Lidhja emocionale|lidhjeje emocionale]].<ref>{{cite book |title=Oxford Illustrated American Dictionary |year=1998 |publisher=Oxford University Press |page=[https://archive.org/details/dkoxfordillustra0000unse/page/485/mode/1up 485] |language=en}} {{cite web |title=Love Definition & Meaning |website=Merriam-Webster |date=1987-12-27 |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/love |access-date=2021-09-30 |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517210605/https://web.archive.org/web/20190517210605/https://www.merriam-webster.com/dictionary/love |url-status=live |language=en}} {{cite web |title=Love Definition & Meaning |url=https://www.yourdictionary.com/love |access-date=2022-07-12 |website=YourDictionary |archive-date=2022-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712162141/https://web.archive.org/web/20220712162141/https://www.yourdictionary.com/love |url-status=live |language=en}}</ref> Dashuria konsiderohet si pozitive, ashtu edhe negative: si virtyt, ajo përfaqëson [[Mirësia|mirësinë]], [[Dhembshuria|dhembshurinë]] dhe [[Afrimiteti|afrinë]] njerëzore — «kujdesin bujar, besnik dhe dashamirës për të mirën e tjetrit» — ndërsa si [[ves]], përfaqëson një të metë morale njerëzore të ngjashme me [[Mendjemadhësia|mendjemadhësinë]], [[vetëinteresi]]n, {{ill|amour-propre|en|Amour-propre}} dhe [[egotizmi]]n, që mund t’i çojë njerëzit drejt një forme [[Mania|manie]], fiksimi ose {{ill|varësisë së ndërsjellë|en|Codependency}}.<ref>{{cite book |title=Roget's Thesaurus |year=1998 |pages=592, 639 |language=en}} {{cite web |title=Love Definition & Meaning |website=Merriam-Webster |date=1987-12-27 |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/love |access-date=2021-09-30 |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517210605/https://www.merriam-webster.com/dictionary/love |url-status=live |language=en}}</ref> Ajo mund të përshkruajë edhe veprime të dhembshura dhe të përzemërta ndaj njerëzve të tjerë, vetes ose kafshëve.<ref name="Fromm">{{cite book |last=Fromm |first=Erich |title=The Art of Loving |publisher=Harper Perennial |year=1956 |edition=Original English |isbn=978-0-06-095828-2 |language=en}}</ref> Në format e saj të ndryshme, dashuria shërben si një nxitës kryesor i [[Marrëdhënia ndërpersonale|marrëdhënieve ndërpersonale]] dhe, për shkak të rëndësisë së saj qendrore psikologjike, është një nga temat më të zakonshme në [[artet krijuese]].<ref>{{cite web |last=Abbas |first=Azhar |date=2011-04-11 |title=Just Love |url=http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love |access-date=2011-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530043739/http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love |archive-date=2012-05-30 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Callerame |first=Emmanuelle |date=2022-02-03 |title=An Exploration of Love in Art History |url=https://blog.artsper.com/en/a-closer-look/an-exploration-of-love-in-art-history/ |access-date=2023-08-24 |website=Artsper Magazine |language=en-GB}}</ref> Është hedhur ideja se dashuria është një funksion që i mban njerëzit të bashkuar përballë kërcënimeve dhe ndihmon në [[Riprodhimi njerëzor|vazhdimësinë e llojit]].<ref name="Fisher">{{cite book |first=Helen |last=Fisher |title=Why We Love: the nature and chemistry of romantic love |year=2004 |publisher=Henry Holt & Co. |isbn=978-0-8050-6913-6 |language=en}}</ref> Filozofët e lashtë grekë dallonin [[Fjalët greke për dashurinë|gjashtë forma të dashurisë]]: dashurinë familjare ({{lang|grc-Latn|storge}}), dashurinë miqësore ose [[Dashuri platonike|platonike]] ({{lang|grc-Latn|philia}}), [[Dashuri romantike|dashurinë romantike]] ({{lang|grc-Latn|[[Erosi|eros]]}}), [[Dashuri për veten|dashurinë për veten]] ({{lang|grc-Latn|philautia}}), [[Mikpritja|dashurinë për mysafirin]] ({{lang|grc-Latn|xenia}}) dhe dashurinë hyjnore ose të pakushtëzuar ({{lang|grc-Latn|agape}}). Autorët modernë kanë dalluar edhe më shumë lloje dashurie: dashurinë e pashpërblyer, dashurinë e zbrazët, dashurinë shoqëruese, dashurinë e përkryer, dashurinë pasionante, amour de soi dhe dashurinë oborrtare. Shumë kultura kanë dalluar gjithashtu {{lang|lzh-Latn|Ren}}, Yuanfen, {{lang|yag-Latn|Mamihlapinatapai}}, {{lang|pt|[[Intimiteti fizik|Cafuné]]}}, {{lang|sa-Latn|[[Kama]]}}, {{lang|sa-Latn|Bhakti}}, {{lang|pi-Latn|Mettā}}, {{lang|ar-Latn|Ishq}}, {{lang|he-Latn|Chesed}}, {{lang|it|Amore}}, {{ill|Dashuria (virtyt)|en|Charity (virtue)|lt=Charity}}, {{lang|pt|Saudade}} dhe [[Pikëpamjet fetare për dashurinë|variante ose ndërthurje të tjera të këtyre gjendjeve]], si fjalë, përkufizime ose shprehje kulturore të veçanta të dashurisë që lidhen me «çaste» të caktuara, për të cilat anglishtja nuk ka ende fjalë.<ref>{{cite web |first=Adrian |last=Catron |date=2014-12-05 |title=What Is Love? A Philosophy of Life |url=https://www.huffpost.com/entry/what-is-love-a-philosophy_b_5697322 |access-date=2020-10-02 |website=HuffPost |language=en |archive-date=2020-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803155921/https://www.huffpost.com/entry/what-is-love-a-philosophy_b_5697322 |url-status=live}} {{cite book |author-link=Liddell and Scott |author=Liddell, Henry George; Scott, Robert |date=1940 |location=Oxford |publisher=Clarendon Press |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfili%2Fa |title=A Greek-English Lexicon |chapter=φιλία |archive-url=https://web.archive.org/web/20170103220059/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfili%2Fa |archive-date=2017-01-03 |language=en}} {{cite book |translator-last=Mascaró |translator-first=Juan |title=The Bhagavad Gita |publisher=Penguin |series=Penguin Classics |year=2003 |isbn=978-0-14-044918-1 |language=en}}</ref> [[Teoria e rrethit kromatik të dashurisë]] përkufizon tri stile parësore, tri dytësore dhe nëntë tretësore të dashurisë, duke i përshkruar sipas rrethit tradicional kromatik. [[Teoria trekëndore e dashurisë]] sugjeron se intimiteti, pasioni dhe përkushtimi janë përbërësit thelbësorë të dashurisë. Dashuria ka edhe kuptime fetare ose [[Spiritual por jo fetar|shpirtërore]]. Kjo larmi përdorimesh dhe kuptimesh, e ndërthurur me ndërlikueshmërinë e ndjenjave që përfshihen, e bën të vështirë përcaktimin e njëtrajtshëm të dashurisë, më shumë se të gjendjeve të tjera emocionale. {{TOC limit|3}} == Përkufizimet == Fjala „dashuri“ mund të ketë kuptime të ndryshme, por të lidhura me njëra-tjetrën, në kontekste të ndryshme. Shumë gjuhë të tjera përdorin disa fjalë për të shprehur koncepte që në anglisht shprehen me fjalën „dashuri“; një shembull është shumëllojshmëria e [[Fjalët greke për dashurinë|koncepteve greke për „dashurinë“]] ({{lang|grc-Latn|agape}}, {{lang|grc-Latn|eros}}, {{lang|grc-Latn|philia}}, {{lang|grc-Latn|storge}}).<ref name=Nygren>{{cite book|author=Anders Nygren|last=Nygren|first=Anders Theodor Samuel|title=[[Agape and Eros]]|year=1936|language=en}}</ref> [[Identiteti kulturor|Dallimet kulturore]] në konceptimin e dashurisë e bëjnë të vështirë përcaktimin e një përkufizimi universal.<ref>{{cite journal|last1=Kay|first1=Paul|title=What is the Sapir–Whorf Hypothesis?|journal=American Anthropologist|series=New Series|volume=86|issue=1|date=March 1984|pages=65–79|doi=10.1525/aa.1984.86.1.02a00050|last2=Kempton|first2=Willett|language=en}}</ref> Ndonëse natyra ose [[Esenca|thelbi]] i dashurisë është objekt i debateve të shpeshta, aspekte të ndryshme të fjalës mund të qartësohen duke përcaktuar se çfarë ''nuk'' është dashuria (antonimet e fjalës „dashuri“). Dashuria, si shprehje e përgjithshme e një ndjenje pozitive (një formë më e fortë e pëlqimit), zakonisht vihet në kontrast me urrejtjen ose [[Apatia|apatinë]] neutrale. Si formë më pak seksuale dhe më e afërt emocionalisht e lidhjes romantike, dashuria zakonisht vihet në kontrast me [[epshi]]n. Si marrëdhënie ndërpersonale me ngjyrim romantik, dashuria nganjëherë vihet në kontrast me [[Miqësia|miqësinë]], ndonëse fjala ''dashuri'' përdoret shpesh për miqësitë e ngushta ose për dashurinë platonike. (Paqartësi të tjera të mundshme lidhen me përdorime si „e dashura“, „i dashuri“ dhe „thjesht miq të mirë“.) [[Skeda:Columpio Veracruz 059.jpg|thumb|left|Dashuri vëllazërore (skulpturë parahispanike e viteve 250–900 e.s., me prejardhje nga qytetërimi [[Huastec civilization|huastek]]). Muzeu i Antropologjisë në {{ill|Xalapa|en|Xalapa}}, {{ill|Veracruz|en|Veracruz}}, [[Meksika|Meksikë]]]] Në kuptim abstrakt, ''dashuria'' zakonisht i referohet një ndjenje që një person përjeton ndaj një personi tjetër. Dashuria shpesh përfshin kujdesin për një person ose send, apo identifikimin me të (krahaso {{ill|Teoria e cenueshmërisë dhe përkujdesjes për dashurinë|en|Vulnerability and care theory of love}}), përfshirë edhe me veten (krahaso [[narcizmi]]n). Përveç dallimeve ndërkulturore në kuptimin e dashurisë, idetë për dashurinë kanë ndryshuar shumë edhe me kalimin e kohës. Disa historianë i datojnë konceptimet moderne të dashurisë romantike në Evropën oborrtare gjatë Mesjetës ose pas saj, ndonëse ekzistenca e mëparshme e lidhjeve romantike dëshmohet nga poezia e lashtë e dashurisë.<ref>{{cite web |url=http://www.trueopenlove.org/reference/AncientLovePoetry.html |title=Ancient Love Poetry |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930072056/http://www.trueopenlove.org/reference/AncientLovePoetry.html |website=TrueOpenLove |archive-date=30 September 2007 |language=en }}</ref> Disa [[fjalë të urta]] të njohura flasin për dashurinë, nga thënia e [[Virgjili]]t „[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Dashuria i mposht të gjitha]]“ deri te kënga e [[The Beatles]] „{{ill|Gjithçka që të duhet është dashuria|en|All You Need Is Love}}“. Shën Tomë Akuini, duke ndjekur [[Aristoteli]]n, e përkufizon dashurinë si „të dëshirosh të mirën e tjetrit“.<ref>{{cite book|author=[[Aristoteli]]|title=[[Etika e Nikomakut]]|at=[https://standardebooks.org/ebooks/aristotle/nicomachean-ethics/f-h-peters/text/book-8#part-8-1 VIII]|language=en}}</ref><ref name="newadvent.org">{{cite book |title-link=Summa Theologica|last=Aquinas|first=Thomas|title=Summa Theologiae|year=1485|at=[https://www.newadvent.org/summa/2026.htm#article4 I–II, Q26, Art.4] |publisher=New Advent |language=en}}</ref> Filozofi [[Bertrand Russell]] e përshkruan dashurinë si gjendje me „vlerë absolute“, në dallim nga [[relative value (economics)|vlera relative]].<ref>{{cite journal |last=Kirsh |first=Marvin Eli |year=2013 |title=Philosophy, Science and Value |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2250431 |journal=SSRN Electronic Journal |doi=10.2139/ssrn.2250431 |ssrn=2250431 |issn=1556-5068|language=en}}</ref> Filozofi {{ill|Gottfried Wilhelm Leibniz|en|Gottfried Wilhelm Leibniz}} tha se dashuria është „të gëzohesh për lumturinë e tjetrit“.<ref>{{cite web |url=https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Confessio_philosophi |first=Gottfried |last=Leibniz |title=Confessio philosophi |year=1673 |publisher=Wikisource edition |access-date=25 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090427115126/http://la.wikisource.org/wiki/Confessio_philosophi |archive-date=27 April 2009 |url-status=live |language=en }}</ref> Meher Baba pohonte se dashuria përmban një „ndjenjë uniteti“ dhe një „vlerësim aktiv të vlerës së qenësishme të objektit të dashurisë“.<ref>{{cite book | last=Baba | first=Meher | title=Discourses | year=1995 | isbn=978-1-880619-09-4 | location=Myrtle Beach |publisher= Sheriar Press | page=113|language=en}}</ref> Biologu {{ill|Jeremy Griffith|en|Jeremy Griffith}} e përkufizon dashurinë si „vetëmohim të pakushtëzuar“.<ref>{{cite book|url=https://www.humancondition.com/book-of-answers-what-is-love/|chapter=What is love?|title=The Book of Real Answers to Everything!|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116041234/http://www.worldtransformation.com/what-is-love/ |archive-date=16 January 2013 |last=Griffith|first=Jeremy|year=2011|isbn=978-1-74129-007-3|language=en}}</ref> Sipas [[Ambrose Bierce]], dashuria është një çmenduri e përkohshme që shërohet me martesë.<ref>[http://dict.org/bin/Dict?Form=Dict2&Database=devil&Query=Love Zëri „Love“ në ''The Devil's Dictionary''] te Dict.org</ref> == Dashuria jopersonale == Njerëzit mund të përkushtohen thellësisht dhe të kenë vlerësim të madh për një objekt, parim ose synim, duke përjetuar kështu një ndjenjë dashurie ndaj tij. Për shembull, angazhimi i dhembshur dhe «dashuria» e punonjësve vullnetarë për kauzën e tyre mund të burojnë ndonjëherë jo nga dashuria ndërpersonale, por nga dashuria jopersonale, [[altruizmi]] dhe bindjet e forta shpirtërore ose politike.<ref name="Fromm" /> Njerëzit mund të «duan» edhe sende materiale, kafshë ose veprimtari, nëse investohen në krijimin e një lidhjeje ose në identifikimin me to. Nëse përfshihet edhe pasioni seksual, kjo ndjenjë quhet {{ill|Parafilia|en|Paraphilia}}.<ref>{{Cite web |title=Paraphilia |url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html|website=DiscoveryHealth |access-date=16 December 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212105714/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html |archive-date=12 December 2007 |language=en}}</ref> == Dashuria ndërpersonale == Dashuria ndërpersonale u referohet ndjenjave të dashurisë mes njerëzve. Ajo është shumë më e fuqishme se ndjenja e thjeshtë e pëlqimit për dikë. {{ill|Dashuria e papërgjigjur|en|Unrequited love}} u referohet ndjenjave të dashurisë që nuk marrin përgjigje. Dashuria ndërpersonale lidhet më së shumti me [[Marrëdhënia ndërpersonale|marrëdhëniet ndërpersonale]].<ref name="Fromm" /> Kjo lloj dashurie mund të ekzistojë mes pjesëtarëve të familjes, miqve dhe çifteve. Ka disa çrregullime psikologjike që lidhen me dashurinë, siç është {{ill|Erotomania|en|Erotomania}}. Gjatë historisë, filozofia dhe feja kanë hamendësuar për dukurinë e dashurisë. Në shekullin XX, shkenca e [[Psikologjia|psikologjisë]] e ka studiuar këtë temë. Shkencat e [[Antropologjia|antropologjisë]], [[Neuroshkenca|neuroshkencës]] dhe biologjisë kanë ndihmuar gjithashtu në kuptimin e konceptit të dashurisë. === Baza biologjike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Biologjia e dashurisë romantike|en|Biology of romantic love}}}} [[Skeda:Chemical basis of love.svg|thumb|Pasqyrë e thjeshtuar e kimikateve të përfshira në dashuri]] Modelet biologjike priren ta shohin dashurinë romantike si një shtysë ose sistem motivimi të gjitarëve, të ngjashëm me urinë ose etjen.<ref name="Lewis">{{Cite book | last1 = Lewis | first1 = Thomas |last2=Amini|first2= F. |last3=Lannon|first3= R. | title = A General Theory of Love | publisher = Random House | year = 2000 |isbn=978-0-375-70922-7| title-link = A General Theory of Love |language=en}}</ref><ref name="refuting">{{Cite journal |last1=Langeslag |first1=Sandra |date=2024 |title=Refuting Six Misconceptions about Romantic Love |journal=Behavioral Sciences |volume=14 |issue=5 |page=383 |doi=10.3390/bs14050383 |pmc=11117554 |pmid=38785874 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref name=":20">{{Cite journal |last1=Aron |first1=Arthur |last2=Fisher |first2=Helen |last3=Mashek |first3=Debra J. |last4=Strong |first4=Greg |last5=Li |first5=Haifang |last6=Brown |first6=Lucy L. |title=Reward, Motivation, and Emotion Systems Associated With Early-Stage Intense Romantic Love |journal=Journal of Neurophysiology |date=July 2005 |volume=94 |issue=1 |pages=327–337 |doi=10.1152/jn.00838.2004 |pmid=15928068 |language=en}}</ref> {{ill|Helen Fisher|en|Helen Fisher (anthropologist)}}, antropologe dhe studiuese e sjelljes njerëzore, e ndan përvojën e dashurisë në tri sisteme të trurit që mund të funksionojnë pavarësisht nga njëri-tjetri: ''epshi'', ''tërheqja'' dhe ''lidhja''. ''Epshi'' është ndjenja e [[Dëshira seksuale|dëshirës seksuale]]; ''tërheqja'' përcakton çfarë u duket tërheqëse partnerëve dhe çfarë ndjekin ata, duke kursyer kohë dhe energji përmes zgjedhjes së një partneri të preferuar për çiftëzim para të tjerëve; ndërsa ''lidhja'' përfshin ndarjen e një shtëpie, përgjegjësitë prindërore dhe mbrojtjen e ndërsjellë, si dhe, te njerëzit, ndjenjat e sigurisë.<ref name="brain systems">{{Cite journal |last1=Fisher |first1=Helen E. |last2=Aron |first2=Arthur |last3=Mashek |first3=Debra |last4=Li |first4=Haifang |last5=Brown |first5=Lucy L. |title=Defining the Brain Systems of Lust, Romantic Attraction, and Attachment |journal=Archives of Sexual Behavior |date=2002 |volume=31 |issue=5 |pages=413–419 |doi=10.1023/A:1019888024255 |pmid=12238608 |language=en}}</ref><ref name="fisher4">{{Cite journal |last1=Fisher |first1=Helen |last2=Aron |first2=Arthur |last3=Brown |first3=Lucy |date=2006-11-13 |title=Romantic love: a mammalian brain system for mate choice |journal=[[Philosophical Transactions of the Royal Society|Transactions filozofike të Shoqërisë Mbretërore]] |volume=361 |issue=1476 |pages=2173–2186 |doi=10.1098/rstb.2006.1938 |pmc=1764845 |pmid=17118931 |language=en}}</ref> [[Skeda:Gothaer Liebespaar.jpg|thumb|left|180px|''Çifti i të dashuruarve''. 1480–1485]] [[Epshi]] është dëshira fillestare e zjarrtë seksuale që nxit [[Çiftëzimi (njerëzor)|çiftëzimin]] dhe përfshin çlirimin e shtuar të [[Hormoni|hormoneve]] si [[testosteroni]] dhe {{ill|Estrogjeni|en|Estrogen}}. Këto efekte rrallë zgjasin më shumë se disa javë ose muaj. [[Tërheqja ndërpersonale|Tërheqja]] është dëshira më individuale dhe romantike për një kandidat të caktuar për çiftëzim, e cila zhvillohet nga epshi, teksa krijohet përkushtimi ndaj një partneri të vetëm. Studimet e fundit në [[Neuroshkenca|neuroshkencë]] kanë treguar se, kur njerëzit bien në dashuri, truri çliron vazhdimisht një grup të caktuar kimikatesh, përfshirë hormonet neurotransmetuese [[Dopamina|dopaminën]], [[Noradrenalina|noradrenalinën]] dhe {{ill|Serotonina|en|Serotonin}}, të njëjtat përbërje që çlirohen nga {{ill|Amfetamina|en|Amphetamine}}. Këto stimulojnë qendrën e kënaqësisë në tru dhe shkaktojnë efekte anësore, si rritja e [[Pulsi i zemrës|pulsit të zemrës]], pakësimi i oreksit dhe i gjumit ([[Insomnia|pagjumësia]]) dhe një ndjenjë e fortë ngazëllimi ([[Euforia|eufori]]). Hulumtimet tregojnë se kjo fazë zakonisht zgjat nga një vit e gjysmë deri në tre vjet.<ref name="human">{{Cite book | publisher=Holt, Rinehart, & Winston | title=Holt World History: The Human Legacy | date=2008-01-01 | isbn=978-0-03-093780-4 |language=en}}</ref> Meqë fazat e epshit dhe tërheqjes konsiderohen të përkohshme, nevojitet një fazë e tretë për të shpjeguar marrëdhëniet afatgjata. [[Teoria e lidhjes|Lidhja]] është [[lidhja njerëzore]] që nxit marrëdhënie që zgjasin për shumë vite, madje edhe dekada. Zakonisht ajo bazohet në përkushtime si martesa dhe fëmijët, ose në miqësi të ndërsjellë të bazuar në gjëra si interesat e përbashkëta. Ajo është lidhur me nivele më të larta të kimikateve [[Oksitocina|oksitocinë]] dhe [[Vazopresina|vazopresinë]] sesa ato që gjenden në marrëdhëniet afatshkurtra.<ref name="human" /> [[Enzo Emanuele]] dhe bashkëpunëtorët e tij raportuan se molekula e proteinës e njohur si faktori i rritjes nervore (NGF) gjendet në nivele të larta kur njerëzit bien për herë të parë në dashuri, por pas një viti nivelet kthehen në atë të mëparshmen.<ref>{{Cite journal |last1=Emanuele |first1=Enzo |last2=Politi |first2=Pierluigi |last3=Bianchi |first3=Marika |last4=Minoretti |first4=Piercarlo |last5=Bertona |first5=Marco |last6=Geroldi |first6=Diego |title=Raised plasma nerve growth factor levels associated with early-stage romantic love |journal=Psychoneuroendocrinology |date=April 2006 |volume=31 |issue=3 |pages=288–294 |doi=10.1016/j.psyneuen.2005.09.002 |language=en}}</ref> {{clear}} === Baza psikologjike === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Lidhja njerëzore|en|Human bonding}}}} [[Skeda:Sri Lankan woman and child.jpg|thumb|Gjyshja dhe nipi ose mbesa e saj në Sri Lanka]] [[Psikologjia]] e përshkruan dashurinë si një dukuri njohëse dhe shoqërore. [[Psikologu]] {{ill|Robert Sternberg|en|Robert Sternberg}} formuloi {{ill|Teoria trekëndore e dashurisë|en|Triangular theory of love|lt=Teorinë trekëndore të dashurisë}}, sipas së cilës dashuria ka tri përbërës: intimitetin, përkushtimin dhe pasionin. Intimiteti shfaqet kur dy njerëz ndajnë besime dhe hollësi të ndryshme të jetës së tyre personale; zakonisht haset në miqësi dhe marrëdhënie romantike. Përkushtimi është pritshmëria se marrëdhënia do të jetë e përhershme. Dashuria pasionante shfaqet në dashurinë e verbër, si dhe në dashurinë romantike. Të gjitha format e dashurisë shihen si kombinime të ndryshme të këtyre tri përbërësve. Mungesa e dashurisë nuk përfshin asnjërin prej tyre. Pëlqimi përfshin vetëm intimitetin. Dashuria e verbër përfshin vetëm pasionin. Dashuria boshe përfshin vetëm përkushtimin. Dashuria romantike përfshin intimitetin dhe pasionin. Dashuria shoqëruese përfshin intimitetin dhe përkushtimin. Dashuria budallaqe përfshin pasionin dhe përkushtimin. Dashuria e përkryer përfshin të tre përbërësit.<ref>{{Cite journal | last=Sternberg| first= R.J. |year=1986| title=A triangular theory of love| journal=Psychological Review|volume= 93 |issue=2|pages= 119–135| doi= 10.1037/0033-295x.93.2.119|language=en}}</ref> Psikologu amerikan {{ill|Zick Rubin|en|Zick Rubin}} u përpoq ta përkufizonte ''dashurinë'' përmes [[Psikometria|psikometrisë]] në vitet 1970. Puna e tij përcakton një grup tjetër prej tri faktorësh që përbëjnë dashurinë: lidhjen, përkujdesjen dhe intimitetin.<ref>{{Cite journal|last=Rubin|first=Zick|title=Measurement of Romantic Love|journal=Journal of Personality and Social Psychology|volume=16|pages=265–273|year=1970|doi=10.1037/h0029841|pmid=5479131|issue=2|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Rubin|first=Zick|title=Liking and Loving: an invitation to social psychology|url=https://archive.org/details/likinglovinginvi00rubi|url-access=registration|location=New York|publisher=Holt, Rinehart & Winston|year=1973|isbn=978-0-03-083003-7|language=en}}</ref> Pas zhvillimeve në teoritë elektrike, si [[Ligji i Kulombit]], që tregoi se ngarkesat pozitive dhe negative tërhiqen, u përfytyruan analogji me jetën njerëzore, siç është shprehja «të kundërtat tërhiqen». Studimet mbi çiftëzimin njerëzor përgjithësisht kanë zbuluar se kjo nuk vlen për karakterin dhe personalitetin: njerëzit priren të pëlqejnë njerëz të ngjashëm me veten. Megjithatë, në disa fusha të pazakonta e të posaçme, siç është [[Sistemi i imunitetit|sistemi imunitar]], njerëzit duket se parapëlqejnë të tjerë që ndryshojnë prej tyre (për shembull, me sistem imunitar ortogonal), ndoshta sepse kjo mund të çojë në lindjen e një fëmije që trashëgon cilësitë më të mira të të dy prindërve.<ref>{{Cite book | last1 = Berscheid | first1 = Ellen | author-link1 = Ellen S. Berscheid |last2=Walster|first2= Elaine H. | title = Interpersonal Attraction | publisher = Addison-Wesley Publishing Co | year = 1969 | lccn = 69-17443 | isbn = 978-0-201-00560-8 |language=en}}</ref> Vitet e fundit janë zhvilluar teori të ndryshme mbi [[Lidhja njerëzore|lidhjen njerëzore]], të përshkruara në terma të lidhjeve, afërsisë dhe prirjeve. Disa autorë të [[Kultura perëndimore|kulturës perëndimore]] e ndajnë atë në dy përbërës kryesorë: altruizmin dhe narcizmin. Kjo pikëpamje pasqyrohet në veprat e [[M. Scott Peck|Skot Pekut]], i cili në fushën e {{ill|Psikologjia e aplikuar|en|Applied psychology|lt=psikologjisë së aplikuar}} shqyrtoi përkufizimet e dashurisë dhe së keqes. Peku pohon se dashuria përbëhet nga «përkujdesja për rritjen shpirtërore të tjetrit» dhe narcizmi i thjeshtë.<ref name="peck">{{Cite book | title=The Road Less Traveled | isbn=978-0-671-25067-6 | last=Peck | first=Scott | publisher=Simon & Schuster | year=1978 | page=[https://archive.org/details/roadlesstraveled00peck_0/page/169 169] | url=https://archive.org/details/roadlesstraveled00peck_0/page/169 |language=en}}</ref> Të marra së bashku, këto e bëjnë dashurinë një ''veprimtari'', e jo thjesht një ndjenjë. Psikologu [[Erich Fromm]] argumentonte në librin e tij ''{{ill|Arti i të dashuruarit|en|The Art of Loving|lt=The Art of Loving}}'' se dashuria nuk është thjesht ndjenjë, por edhe veprime; madje, «ndjenja» e dashurisë është sipërfaqësore në krahasim me përkushtimin e dikujt për të shprehur dashurinë përmes një vargu veprimesh të dashura me kalimin e kohës.{{r|Fromm}} Frommi pohonte se dashuria, në fund të fundit, nuk është aspak ndjenjë, por përkushtim dhe vazhdimësi në veprime dashurie ndaj një tjetri, vetes ose shumë të tjerëve, për një periudhë të gjatë.{{r|Fromm}} Frommi e përshkroi gjithashtu dashurinë si një zgjedhje të vetëdijshme, e cila në fazat e hershme mund të nisë si ndjenjë e pavullnetshme, por më vonë nuk varet më nga këto ndjenja, por vetëm nga përkushtimi i vetëdijshëm.{{r|Fromm}} === Baza evolucionare === [[Skeda:Le mur des je t'aime, Place des Abbesses, Montmartre, Paris (the plaque with the je t'aime in 311 languages).jpg|thumb|''{{ill|Muri i dashurisë|en|Wall of Love}}'' në {{ill|Monmartri|en|Montmartre}} të Parisit: «Të dua» në 250 gjuhë, nga kaligrafi Fédéric Baron dhe artistja Claire Kito (2000)]] [[Psikologjia evolucionare]] është përpjekur të japë arsye të ndryshme pse dashuria shërben si mjet mbijetese. Njerëzit varen nga ndihma e prindërve për një pjesë të madhe të jetës së tyre, krahasuar me gjitarët e tjerë. Prandaj, dashuria është parë si një mekanizëm që nxit mbështetjen prindërore për fëmijët gjatë kësaj periudhe të zgjatur. Për më tepër, studiues që në kohën e hershme të [[Çarls Darvini]]t identifikuan veçori të dashurisë njerëzore që ndryshojnë nga ato të gjitarëve të tjerë dhe e vlerësuan dashurinë si faktor kryesor në krijimin e sistemeve të mbështetjes shoqërore, të cilat mundësuan zhvillimin dhe zgjerimin e llojit njerëzor.{{Citim i duhur|date=January 2023}} Një faktor tjetër mund të jenë [[sëmundjet seksualisht të transmetueshme]], të cilat mund të shkaktojnë, mes pasojash të tjera, ulje të përhershme të [[fertiliteti]]t, dëmtim të fetusit dhe shtim të ndërlikimeve gjatë [[Lindja e fëmijës|lindjes]]. Kjo do të favorizonte marrëdhëniet monogame kundrejt [[Poligamia|poligamisë]].<ref>{{Cite book|title=The Handbook of Evolutionary Psychology|editor-first=David M.|editor-last=Buss|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|year=2005|chapter=Commitment, Love, and Mate Retention|first1=Lorne|last1=Campbell|first2=Bruce J.|last2=Ellis|language=en}}</ref> === Përfitimi përshtatës === Dashuria ndërpersonale mes një burri dhe një gruaje sjell përfitim përshtatës evolucionar, pasi lehtëson çiftëzimin dhe [[Riprodhimi seksual|riprodhimin seksual]].<ref name = Michod1989>{{Cite journal|last=Michod|first=Richard E.|title=What's love got to do with it? The solution to one of evolution's greatest riddles|journal=The Sciences|year=1989|pages=22–27|doi=10.1002/j.2326-1951.1989.tb02156.x|language=en}}</ref> Megjithatë, disa organizma mund të riprodhohen [[Riprodhimi aseksual|në mënyrë aseksuale]], pa çiftëzim. Të kuptuarit e përfitimit përshtatës të dashurisë ndërpersonale varet nga të kuptuarit e përfitimit përshtatës të riprodhimit seksual në krahasim me riprodhimin aseksual. Richard Michod shqyrtoi dëshmi se dashuria dhe, për rrjedhojë, riprodhimi seksual sjellin dy përparësi kryesore përshtatëse.{{r|Michod1989}} Së pari, riprodhimi seksual lehtëson [[Riparimi i ADN-së|riparimin e dëmtimeve në ADN]] që përcillet nga prindi te pasardhësi (gjatë [[Origjina dhe funksioni i mejozës|mejozës]], një fazë kyçe e procesit seksual). Së dyti, një gjen te cilido prind mund të përmbajë një [[Mutacioni|mutacion]] të dëmshëm, por te pasardhësi i krijuar përmes riprodhimit seksual, shprehja e një mutacioni të dëmshëm të trashëguar nga njëri prind ka gjasa të mbulohet nga shprehja e gjenit homolog të paprekur të trashëguar nga prindi tjetër.{{r|Michod1989}} === Shëndeti === Psikologu [[Abraham Maslow]] e identifikoi ndjesinë e të qenit vërtet i dashur si një nevojë bazë dhe themelore njerëzore.<ref name="Geher, May 2022">{{cite web |url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/darwins-subterranean-world/202205/the-psychology-feeling-unloved |title=The Psychology of Feeling Unloved |last=Geher |first=Glenn |date=2022-05-27 |website=psychologytoday.com |publisher=Psychology Today |access-date=2024-01-19 |language=en}}</ref> Është gjetur se dashuria lidhet fort me lumturinë, aftësinë për të krijuar marrëdhënie dhe zhvillimin e bashkësive.<ref name="Geher, May 2022" /> Ndikimet e pafavorshme të ndjesisë së të qenit i padashur mund të çojnë në gjendje të tilla si [[Çrregullimi i stresit pas-traumatik|çrregullimi i stresit post-traumatik]] (PTSD).<ref name="Geher, May 2022" /> == Pikëpamjet kulturore == === Greqia e lashtë === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Fjalët greke për dashurinë|en|Greek words for love}}}} [[Skeda:Eros bow Musei Capitolini MC410.jpg|thumb|Kopje romake e një skulpture greke nga [[Lisipi]], që paraqet [[Erosi]]n, personifikimin grek të dashurisë romantike]] [[Gjuha greke|Greqishtja]] dallon disa kuptime të ndryshme me të cilat përdoret fjala «dashuri». Grekët e lashtë dallonin katër forma dashurie: lidhjen farefisnore ose dashurinë familjare ({{lang|grc|στοργή}}, ''Storgē''), [[Miqësia|miqësinë]] dhe/ose dëshirën [[Dashuri platonike|platonike]] ({{lang|grc|φιλία}}, ''Filia''), dëshirën seksuale dhe/ose romantike ({{lang|grc|ἔρως}}, ''Erosi''), si dhe vetëzbrazjen ose dashurinë hyjnore ({{lang|grc|ἀγάπη}}, ''Agape'').<ref>{{cite book|first=C. S.|last=Lewis|title=[[Katër dashuritë|The Four Loves]]|year=1960|language=en}}; {{cite book |last=Kristeller |first=Paul Oskar |title=Renaissance Thought and the Arts: Collected Essays |publisher=Princeton University Press |year=1980 |isbn=978-0-691-02010-5 |language=en}}</ref> Autorët modernë kanë dalluar edhe lloje të tjera të dashurisë romantike.<ref>[[Stendhal]], në librin e tij ''On Love'' (''De l'amour''; Paris, 1822), dalloi dashurinë trupore, dashurinë pasionante, një lloj dashurie pa angazhim që e quajti «dashuri shijeje» dhe dashurinë e kotësisë. [[Denis de Rougemont]], në librin e tij ''Love in the Western World'', përshkroi historinë e dashurisë pasionante ({{lang|fr|l'amour-passion}}), nga format e saj oborrtare deri te ato romantike. [[Benjamin Péret]], në hyrjen e ''Anthology of Sublime Love'' (Paris, 1956), dalloi më tej «dashurinë sublime», një gjendje idealizimi të përmbushur që mund të barazohet me formën romantike të dashurisë pasionante.</ref> Megjithatë, në greqisht, sikurse në shumë gjuhë të tjera, historikisht ka qenë e vështirë të ndahen plotësisht kuptimet e këtyre fjalëve. Në të njëjtën kohë, në tekstin e [[Bibla|Biblës]] në greqishten e lashtë gjenden shembuj ku folja {{lang|grc|ἀγαπάω}} (''agapáō'') ka të njëjtin kuptim si {{lang|grc|φιλέω}} (''fileo''). ;''[[Agape]]'' ({{lang|grc|ἀγάπη}}, ''agápē'') : Në greqishten e sotme do të thotë «dashuri». Shprehja {{lang|el|σ' αγαπώ}} (''s'agapó'') do të thotë «të dua» në greqisht. Fjala {{lang|el|αγαπώ}} (''agapó'') është folja «dua». Zakonisht i referohet një dashurie «të pastër», një [[tipi ideal]] të dashurisë, dhe jo tërheqjes fizike që sugjerohet nga {{lang|grc|ἔρως}} (''eros''). Megjithatë, ka shembuj ku {{lang|grc|ἀγάπη}} përdoret me të njëjtin kuptim si {{lang|grc|ἔρως}}. Ajo është përkthyer edhe si «dashuria e shpirtit».{{r|Nygren}} ;''[[Erosi]]'' ({{lang|grc|ἔρως}}, ''érōs'') : (nga hyjnia greke [[Erosi]]) është dashuri pasionante, me dëshirë dhe mall sensual. Fjala greke {{lang|grc|ἐρωτάω}} (''erotáō'') do të thotë «jam i dashuruar». [[Platoni]] e përpunoi përkufizimin e tij. Megjithëse {{lang|grc|ἔρως}} fillimisht ndjehet për një person, me soditjen kthehet në vlerësim të bukurisë brenda atij personi, ose edhe në vlerësim të vetë bukurisë. {{lang|grc|ἔρως}} e ndihmon shpirtin të kujtojë njohuritë për bukurinë dhe kontribuon në kuptimin e së vërtetës shpirtërore. Të dashuruarit dhe filozofët nxiten të kërkojnë të vërtetën nga {{lang|grc|ἔρως}}. Disa përkthime e quajnë «dashuria e trupit».{{r|Nygren}} ;''[[Filia]]'' ({{lang|grc|φιλία}}, ''philía'') : Dashuria e virtytshme dhe e patrazuar ishte një koncept që [[Aristoteli]] e trajtoi dhe e zhvilloi në librin VIII të veprës së tij ''[[Etika e Nikomakut]]''.<ref>{{Cite web|url=http://www.iep.utm.edu/love/|title=Philosophy of Love |website=Internet Encyclopedia of Philosophy|language=en|access-date=2017-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829093137/http://www.iep.utm.edu/love/|archive-date=2017-08-29|url-status=live}}</ref> Ajo përfshin besnikërinë ndaj miqve, familjes dhe bashkësisë, dhe kërkon virtyt, barazi dhe njohje të ndërsjellë. {{lang|grc|φιλία}} nxitet nga arsye praktike; njëra ose të dyja palët përfitojnë nga marrëdhënia. Mund të nënkuptojë edhe «dashuria e mendjes». ;''[[Storge|Storgē]]'' ({{lang|grc|στοργή}}, ''storgē'') : Përzemërsi e natyrshme, si ajo që ndiejnë prindërit për fëmijët e tyre. ;''[[Ksenia]]'' ({{lang|grc|ξενία}}, ''xenía'') : Mikpritja ishte një praktikë jashtëzakonisht e rëndësishme në [[Greqia e Lashtë|Greqinë e lashtë]]. Ajo ishte një lloj miqësie pothuajse e ritualizuar mes mikpritësit dhe të ftuarit të tij, të cilët mund të kishin qenë të panjohur më parë. Mikpritësi e ushqente dhe i siguronte strehim të ftuarit, prej të cilit pritej që t’ia shpërblente vetëm me mirënjohje. Rëndësia e kësaj praktike shihet në të gjithë [[Mitologjia greke|mitologjinë greke]], veçanërisht te [[Homeri]], në ''[[Iliada|Iliadën]]'' dhe ''[[Odiseja|Odisejën]]''. === Roma e lashtë (latinisht) === [[Gjuha latine]] ka disa folje që përkojnë me fjalën angleze «love». {{lang|la|[[wikt:amo#Latin|amō]]}} është folja bazë që do të thotë «dua», ndërsa paskajorja {{lang|la|[[wikt:amare#Italian|amare]]}} («të duash») përdoret ende sot edhe në [[Gjuha italiane|italisht]]. Romakët e përdornin si në kuptimin përzemërt, ashtu edhe në atë romantik ose seksual. Nga kjo folje vijnë {{lang|la|amans}} — i dashur —, {{lang|la|amator}}, «dashnor profesionist», shpesh me nënkuptimin shtesë të shthurjes, dhe {{lang|la|amica}}, «e dashur» në kuptimin që ka kjo fjalë në anglisht, shpesh e përdorur si eufemizëm për prostitutë. Emri përkatës është {{lang|la|amor}} (rëndësia e këtij termi për romakët ilustrohet mirë nga fakti se emri i qytetit, [[Roma]] — në latinisht: {{lang|la|Roma}} — mund të shihet si një [[Anagrama|anagramë]] e fjalës {{lang|la|amor}}, e cila në lashtësi përdorej gjerësisht si emri i fshehtë i qytetit),<ref>{{citation|first=Thomas|last=Köves-Zulauf|title=Reden und Schweigen|location=Munich|publisher=Fink|year=1973|language=de}}</ref> dhe përdoret gjithashtu në shumës për të treguar lidhje dashurore ose aventura seksuale. Nga e njëjta rrënjë vijnë edhe {{lang|la|amicus}} — «mik» — dhe {{lang|la|amicitia}} — «miqësi» (shpesh e bazuar në përfitim të ndërsjellë, dhe ndonjëherë më pranë «detyrimit» ose «ndikimit»). [[Ciceroni]] shkroi një traktat të quajtur ''Mbi miqësinë'' ({{lang|la|[[Laelius de Amicitia|de Amicitia]]}}), i cili e trajton gjerësisht këtë ide. [[Ovidi]] shkroi një udhëzues për takimet e dashurisë të quajtur {{lang|la|[[Ars Amatoria]]}} (''Arti i dashurisë''), i cili trajton në hollësi gjithçka, nga lidhjet jashtëmartesore te prindërit tepër mbrojtës. Latinishtja ndonjëherë përdor {{lang|la|amāre}} aty ku anglishtja do të thoshte thjesht «pëlqej». Megjithatë, ky kuptim shprehet shumë më shpesh në latinisht me fjalët {{lang|la|placere}} ose {{lang|la|delectāre}}, të cilat përdoren në ligjërimin e përditshëm; kjo e fundit përdoret shpesh në poezinë e dashurisë të [[Katuli]]t. {{lang|la|Diligere}} shpesh nënkupton «të ndiesh dashamirësi për» ose «të çmosh», dhe përdoret rrallë, nëse përdoret ndonjëherë, për dashurinë romantike. Kjo fjalë do të ishte e përshtatshme për të përshkruar miqësinë mes dy burrave. Emri përkatës {{lang|la|diligentia}}, megjithatë, do të thotë «zell» ose «kujdes» dhe ka pak mbivendosje kuptimore me foljen. {{lang|la|Observare}} është sinonim i {{lang|la|diligere}}; megjithëse është i ngjashëm në formë me fjalën angleze, kjo folje dhe emri përkatës {{lang|la|observantia}} shpesh nënkuptojnë «vlerësim» ose «dashamirësi». {{lang|la|[[Dashuria hyjnore|Caritas]]}} përdoret në përkthimet latine të Biblës së krishterë për të nënkuptuar «dashuri bamirëse»; ky kuptim, megjithatë, nuk gjendet në letërsinë pagane të [[Letërsia latine|Romës klasike]]. Meqë ajo lind nga një ndërthurje me një fjalë greke, nuk ka folje përkatëse. === Kineze dhe gjuhë të tjera sinike === [[Skeda:Love-zh.svg|thumb|left|upright|{{lang|zh|愛}} (mandarinisht: {{Transl|zh|ài}}), karakteri tradicional kinez për dashurinë, përmban një [[Zemra|zemër]] ({{lang|zh|心}}) në mes.]] Në traditën kineze ekzistojnë dy baza filozofike të dashurisë: njëra vjen nga [[Konfucianizmi]], i cili theksonte veprimin dhe detyrën, ndërsa tjetra nga {{ill|Mohizmi|en|Mohism}}, i cili përkrahte dashurinë universale. Një koncept thelbësor i konfucianizmit është {{lang|zh|{{Linktext|仁}}}} ({{Transl|zh|[[Ren]]}}, «dashuri dashamirëse»), që përqendrohet te detyra, veprimi dhe qëndrimi në një marrëdhënie, më shumë sesa te vetë dashuria. Në konfucianizëm, dashuria dashamirëse shfaqet përmes veprimeve si {{ill|Pieteti birnor|en|filial piety|lt=përkushtimi i fëmijëve ndaj prindërve}}, mirësia e prindërve, besnikëria ndaj mbretit e të tjera. Koncepti i {{lang|zh|愛}} (mandarinisht: {{Transl|zh|ài}}) u zhvillua nga filozofi kinez {{ill|Mozi|en|Mozi}} në shekullin e 4-t p.e.s., si kundërpërgjigje ndaj dashurisë dashamirëse të konfucianizmit. Mozi u përpoq të zëvendësonte lidhjen e tepruar të rrënjosur prej kohësh të kinezëve me strukturat familjare e klanore me konceptin e «dashurisë universale» ({{lang|zh|{{Linktext|兼愛}}}}, {{Transl|zh|jiān'ài}}). Me këtë, ai u kundërvu drejtpërdrejt konfucianëve, të cilët besonin se ishte e natyrshme dhe e drejtë që njerëzit të kujdeseshin për persona të ndryshëm në shkallë të ndryshme. Përkundrazi, Mozi besonte se njerëzit, në parim, duhet të kujdesen njësoj për të gjithë. Mohizmi theksonte se dashuria, në vend që të shfaqte qëndrime të ndryshme ndaj njerëzve të ndryshëm, duhej të ishte e pakushtëzuar dhe t'u ofrohej të gjithëve pa pritur kundërpërgjigje; jo vetëm miqve, familjes dhe të afërmve të tjerë sipas konfucianizmit. Më vonë, në [[Budizmi kinez|budizmin kinez]], termi {{Transl|zh|Ai}} ({{lang|zh|愛}}) u përdor për të shprehur dashurinë e zjarrtë e të kujdesshme dhe u konsiderua dëshirë thelbësore. Në budizëm, {{Transl|zh|Ai}} shihej si diçka që mund të ishte egoiste ose vetëmohuese; kjo e fundit ishte një element kyç drejt ndriçimit shpirtëror. Në [[Gjuha mandarin|gjuhën mandarin]], {{lang|zh|{{Linktext|愛}}}} ({{Transl|zh|ài}}) përdoret shpesh si ekuivalent i konceptit perëndimor të dashurisë. {{lang|zh|{{Linktext|愛}}}} ({{Transl|zh|ài}}) përdoret si folje (p.sh. {{lang|zh|我愛你}}, {{Transl|zh|Wǒ ài nǐ}}, ose «Të dua») dhe si emër (si {{lang|zh|{{Linktext|愛情}}}} {{Transl|zh|àiqíng}}, ose «dashuri romantike»). Megjithatë, për shkak të ndikimit të {{lang|zh|{{Linktext|仁}}}}-së konfuciane ({{Transl|zh|rén}}), shprehja {{lang|zh|我愛你}} ({{Transl|zh|Wǒ ài nǐ}}, «Të dua») mbart me vete një ndjenjë të veçantë përgjegjësie, përkushtimi dhe besnikërie. Në vend që ta thonë shpesh «Të dua», si në disa shoqëri perëndimore, kinezët kanë më shumë gjasë t'i shprehin ndjenjat e dashurisë në mënyrë më të shkujdesur. Prandaj, «Më pëlqen» ({{lang|zh|我喜欢你}}, {{Transl|zh|Wǒ xǐhuan nǐ}}) është një mënyrë më e zakonshme për të shprehur dashurinë në mandarinisht; është më lozonjare dhe më pak serioze.<ref>{{Cite web|first=JFK|last=Miller|date=2009-02-04|url=http://shanghai.urbanatomy.com/index.php/i-ahearts-shanghai/85-i-love-shanghai/429-why-the-chinese-dont-say-qi-love-youq|title=Why the Chinese Don't Say I Love You|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124202633/http://shanghai.urbanatomy.com/index.php/i-ahearts-shanghai/85-i-love-shanghai/429-why-the-chinese-dont-say-qi-love-youq |archive-date=24 January 2010 }}</ref> Kjo vlen edhe në japonisht ({{Transl|ja|suki da}}, {{lang|ja|好きだ}}). === Japonishtja === Gjuha japoneze përdor tri fjalë për të shprehur atë që në anglisht quhet «dashuri». Meqë fjala «dashuri» përfshin një gamë të gjerë emocionesh dhe dukurish sjellore, tri termat kanë nuanca të ndryshme.<ref name="Ryang2006">{{Cite book | last1 = Ryang | first1 = Sonia | title = Love in Modern Japan: Its Estrangement from Self, Sex and Society | year = 2006 | publisher = Routledge | url = https://books.google.com/books?id=tkOUAgAAQBAJ | pages = [https://books.google.com/books?id=tkOUAgAAQBAJ&pg=PA13 13]–14 | isbn = 978-1-135-98863-0 | access-date = 3 February 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160711112044/https://books.google.com/books?id=tkOUAgAAQBAJ&pg=PA13 |archive-date = 11 July 2016 | url-status = live |language=en}}</ref><ref name="About">{{Cite web | last1 = Abe | first1 = Namiko | url = https://www.thoughtco.com/japanese-words-for-love-2028042 | title = Japanese Words for "Love": The Difference between "Ai" and "Koi" | publisher = About.com | access-date = 5 November 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141105225936/http://japanese.about.com/od/japanesecultur1/a/The-Japanese-Words-For-Love.htm | archive-date = 5 November 2014 | url-status = live |language=en}}</ref> Termi {{Nihongo|''ai''|愛}}, që shpesh lidhet me dashurinë amësore<ref name="Ryang2006" /> ose dashurinë vetëmohuese,<ref name="About" /> fillimisht nënkuptonte bukurinë dhe përdorej shpesh në kontekst fetar. Pas [[Restaurimi meixhi|Restaurimit Meixhi]] të vitit 1868, termi u lidh me «dashurinë» për të përkthyer letërsinë perëndimore. Përpara ndikimit perëndimor, termi {{Nihongo|''koi''|恋 ose 孤悲}} shprehte përgjithësisht dashurinë romantike dhe ishte shpesh temë e përmbledhjes së njohur të poezisë japoneze {{ill|Man'yōshū|en|Man'yōshū}}.<ref name="Ryang2006" /> {{Transl|ja|Koi}} përshkruan mallin për një pjesëtar të seksit të kundërt dhe zakonisht interpretohet si egoist dhe dëshirues.<ref name="About" /> Origjina e termit lidhet me konceptin e vetmisë së shkaktuar nga ndarja prej një njeriu të dashur. Megjithëse përdorimi modern i {{Transl|ja|koi}} përqendrohet te dashuria seksuale dhe pasioni, në përmbledhjen Manyō termi përdorej për një gamë më të gjerë situatash, përfshirë butësinë, dashamirësinë dhe dëshirën materiale.<ref name="Ryang2006" /> Termi i tretë, {{Nihongo|''ren'ai''|恋愛}}, është një formim më modern që ndërthur karakteret [[kanxhi]] për {{Transl|ja|ai}} dhe {{Transl|ja|koi}}, megjithëse përdorimi i tij i ngjan më shumë atij të {{Transl|ja|koi}} në kuptimin e dashurisë romantike.<ref name="Ryang2006" /><ref name="About" /> {{Nihongo|''Amae''|甘え}}, që i referohet dëshirës për t'u dashur dhe për t'u përkujdesur nga një figurë autoritare, është një tjetër aspekt i rëndësishëm i këndvështrimit kulturor japonez për dashurinë. Ky koncept është analizuar hollësisht në veprën e Takeo Doit ''{{ill|Anatomia e varësisë|en|The Anatomy of Dependence}}''.<ref>{{Cite journal |journal=Electronic Journal of Sociology |year=2000 |url=https://sociology.org/content/vol005.001/smith-nomi.html |title=Is ''amae'' the Key to Understanding Japanese Culture? |first1=Herman W.|last1= Smith |first2= Takako |last2=Nomi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220062826/http://www.sociology.org/content/vol005.001/smith-nomi.html |archive-date=2014-02-20 |language=en}}</ref> === Indiane === [[Skeda:Radha Madhavam.jpg|thumb|left|Tregimet e dashurisë së hyjnive hindu [[Krishna]] dhe {{ill|Radha|en|Radha}} kanë ndikuar në kulturën dhe artet indiane. Sipër: Radha Madhavam, nga {{ill|Raja Ravi Varma|en|Raja Ravi Varma}}.]] Në letërsinë bashkëkohore, fjala sanskrite për dashurinë është ''sneha''. Terma të tjerë janë ''priya'', që i referohet dashurisë së pafajshme; ''prema'', që i referohet dashurisë shpirtërore; dhe ''[[Kama|kāma]]'', që zakonisht nënkupton dëshirën seksuale.<ref>{{cite book|first=Monier|last=Monier-Williams|url=https://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/0300/mw__0304.html|chapter=काम, kāma|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019211540/http://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/0300/mw__0304.html|archive-date=19 October 2017|title=Monier-Williams Sanskrit English Dictionary|publisher=Motilal Banarsidass|page=271|language=en}}; {{cite book|first=James|last=Lochtefeld|year=2002|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism|volume=1|publisher=Rosen Publishing|location=New York|isbn=0-8239-2287-1|page=340|language=en}}</ref> Megjithatë, termi i referohet edhe çdo kënaqësie shqisore, tërheqjeje emocionale dhe kënaqësie estetike, si ato që burojnë nga artet, vallëzimi, muzika, piktura, skulptura dhe natyra.<ref>{{cite book|last=Morris|first=Kate|title=The Illustrated Dictionary of History|publisher=Lotus Press|year=2011|isbn=978-81-89093-37-2|page=124|language=en}}; {{cite book|last=Van Voorst|first=Robert E.|title=RELG: World|publisher=Cengage Learning|year=2012|isbn=978-1-111-72620-1|page=78|language=en}}; {{cite book|last=Prasad|first=Rajendra|title=A Conceptual-analytic Study of Classical Indian Philosophy of Morals|series=History of Science, Philosophy and Culture in Indian Civilization|volume=12|publisher=Concept Publishing Company|year=2008|isbn=978-81-8069-544-5|pages=249–270|language=en}}</ref> Koncepti i ''kama'' shfaqet në disa nga vargjet më të hershme të njohura të Vedave. Për shembull, libri 10 i Rigvedës përshkruan krijimin e universit nga hiçi përmes nxehtësisë së madhe. Në himnin 129 thuhet: {{Blockquote| 1=<poem> कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः परथमं यदासीत | सतो बन्धुमसति निरविन्दन हर्दि परतीष्याकवयो मनीषा || Në fillim u ngrit Dëshira, fara dhe embrioni i parë i Shpirtit, Të urtët që kërkuan me mendjen e zemrës zbuluan lidhjen e ekzistueses me mosekzistuesen. </poem> |2=[[Rigveda|Rig Veda]]|3=~ shekulli i 15-të p.e.s.<ref>{{cite book|translator-first=Ralph T.H.|translator-last=Griffith|year=1897|url=https://archive.org/stream/hymnsrigveda00unkngoog|title=The Hymns of the Rigveda|volume=2|location=Benares|publisher=E.J. Lazarus and Co.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410225127/https://archive.org/stream/hymnsrigveda00unkngoog#page/n580/mode/2up|archive-date=10 April 2016|at=[https://archive.org/stream/hymnsrigveda00unkngoog#page/n580/mode/2up Book X, Hymn CXXIX, Verse 4, p. 575]|language=en}}</ref>}} {{Clear}} Poezia klasike tamile e Sangamit trajtonte dashurinë romantike mes dy njerëzve. Në poezinë 40 të {{ill|Kuṟuntokai|en|Kuṟuntokai}}, që i atribuohet Sempulapēyaneerār, dhe klasifikohet në peizazhin Kurinji, heroi i përshkruan zemrat e të dashuruarve si të ndërthurura, njësoj si uji i shiut që bie mbi tokën e kuqe. {{Quote|"Nëna ime dhe nëna jote, çfarë janë ato për njëra-tjetrën? Im atë dhe yt atë, ç'lidhje kanë mes tyre? Ti dhe unë, si u njohëm ne me njëri-tjetrin? Si uji i shiut që bie dhe përzihet me tokën e kuqe, zemrat tona të dashuruara u bënë një."|{{ill|Kuṟuntokai|en|Kuṟuntokai}}-40, Toka e kuqe dhe shiu që bie, Kurinji Thinai – Çfarë i tha heroi heroinës për dashurinë e tyre<ref>{{cite web|last=Herbert|first=Vaidehi|title=Ettuthokai – Kurunthokai 1–200|url=https://sangamtranslationsbyvaidehi.com/ettuthokai-kurunthokai-1-200/|website=Sangam Poems Translated by Vaidehi|access-date=2026-10-09|language=en}}</ref>}} {{Quote|"Si një gjarpërth i vogël i bardhë, me vija të bukura në trupin e njomë, shqetëson elefantin e xhunglës, kështu kjo vajzë e imët, me dhëmbë si filiza të rinj orizi, me kyçe të mbushura me byzylykë, më shqetëson."|{{ill|Kuṟuntokai|en|Kuṟuntokai}}, poezia 119<ref>{{cite book|editor=Peter France|title=The Oxford Guide to Literature in English Translation|publisher=Oxford University Press|year=2000|page=456|isbn=978-0-19-818359-4|language=en}}</ref>}} === Persiane === {{Quote box|author={{ill|Sa'di|en|Saadi (poet)}}|salign=right|source=''{{ill|Gulistan|en|Gulistan (book)}}''{{Hapësira|3}} |quote=<poem>Fëmijët e Ademit janë gjymtyrë të një trupi të vetëm, sepse janë krijuar nga e njëjta esencë. Kur fatkeqësia e kohës godet njërën gjymtyrë, gjymtyrët e tjera nuk mund të rrinë të qeta. Nëse nuk ndien dhembshuri për vuajtjet e të tjerëve, nuk meriton të quhesh «njeri».</poem>}} [[Mevlana Xhelaludin Rumi]], Hafizi dhe Sa'di janë figura emblematike të pasionit dhe dashurisë që shprehin kultura dhe gjuha {{ill|persiane|en|Culture of Iran}}. Fjala perse për dashurinë është ''[[Ishq]]'', e cila rrjedh nga [[Gjuha arabe|arabishtja]]; megjithatë, shumica e konsiderojnë një term tepër të fortë për dashurinë ndërpersonale, ndaj më shpesh përdoret në vend të saj ''doost dashtan'' («të pëlqesh»). Në kulturën perse, gjithçka përfshihet nga dashuria dhe gjithçka bëhet për dashurinë: duke nisur nga dashuria për miqtë dhe familjen, bashkëshortët dhe bashkëshortet, e deri te dashuria hyjnore, që është qëllimi përfundimtar i jetës. == Pikëpamjet fetare == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Pikëpamjet fetare për dashurinë|en|Religious views on love}}}} === Abrahamike === [[Skeda:Ahava.jpg|thumb|Skulptura e vitit 1977 ''Love'' e [[Robert Indiana]]s, ku shkruhet {{lang|he-Latn|ahava}}]] ==== Judaizmi ==== {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Pikëpamjet hebraike për dashurinë|en|Jewish views on love}}}} Në [[Gjuha hebreje|gjuhën hebreje]], {{lang|he|אהבה}} ({{lang|he-Latn|ahava}}) është termi më i përdorur si për dashurinë ndërmjet njerëzve, ashtu edhe për dashurinë ndërmjet Perëndisë dhe krijesave të tij. {{ill|Chesed|en|Chesed}}, që shpesh përkthehet si dashamirësi, përdoret për të përshkruar shumë forma të dashurisë ndërmjet njerëzve. Urdhërimi për të dashur njerëzit e tjerë gjendet në [[Tora]], ku thuhet: «Duaje të afërmin tënd si veten» (Levitiku 19:18). Urdhërimi i Torës për ta dashur Perëndinë «me gjithë zemrën, me gjithë shpirtin dhe me gjithë fuqinë» (Ligji i Përtërirë 6:5) interpretohet nga {{ill|Mishna|en|Mishnah}}, një tekst qendror i {{ill|ligjit gojor|en|Oral law}}, si referim ndaj veprave të mira, gatishmërisë për të sakrifikuar jetën në vend që të kryhen disa shkelje të rënda, gatishmërisë për të sakrifikuar të gjitha pasuritë dhe mirënjohjes ndaj Zotit edhe përballë vështirësive ([https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Mishnah/Seder_Zeraim/Tractate_Berakhot/Chapter_9/5 traktati Berakhot 9:5]). {{ill|Literatura rabinike|en|Rabbinic literature}} ndryshon për mënyrën se si mund të zhvillohet kjo dashuri, për shembull, duke soditur veprat hyjnore ose mrekullitë e natyrës. Sa i përket dashurisë ndërmjet bashkëshortëve, ajo shihet si përbërës thelbësor i jetës: «Shijoje jetën me gruan që do» (Predikuesi 9:9). Rabini {{ill|David Wolpe|en}} shkruan se «dashuria nuk ka të bëjë vetëm me ndjenjat e atij që dashuron... Ajo shfaqet kur një person beson te një tjetër dhe ia tregon këtë». Ai shton se «dashuria... është një ndjenjë që shprehet përmes veprimit. Ajo që ndiejmë vërtet pasqyrohet në atë që bëjmë».<ref>{{cite web |last=Wolpe |first=David |url=https://time.com/4225777/meaning-of-love/ |title=We Are Defining Love the Wrong Way |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=2016-02-16 |access-date=2019-02-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226085614/http://time.com/4225777/meaning-of-love/ |archive-date=2019-02-26 |language=en}}</ref> Libri biblik Kënga e Solomonit konsiderohet si një metaforë e dashurisë ndërmjet Perëndisë dhe popullit të tij, e shprehur në mënyrë romantike, por, po të lexohet fjalë për fjalë, ai ngjan me një këngë dashurie. Rabini i shekullit XX [[Eliyahu Eliezer Dessler]] citohet shpesh se e përkufizonte dashurinë nga këndvështrimi hebraik si «dhënie pa pritur të marrësh».<ref>{{cite book |last=Dessler |first=Eliyahu |chapter=Kuntres ha-Chesed |title=Michtav me-Eliyahu |volume=1 |language=he}}</ref> ==== Krishtërimi ==== Sipas kuptimit të krishterë, dashuria vjen nga [[Perëndia]], i cili është vetë dashuri (1 Gjonit 4:8). Dashuria mes burrit dhe gruas — ''{{lang|grc-Latn|eros}}'' në greqisht — dhe dashuria altruiste për të tjerët (''{{lang|grc-Latn|agape}}'') shpesh paraqiten përkatësisht si dashuri «zbritëse» dhe «ngjitëse», por në thelb janë e njëjta gjë.<ref name="vatican1">{{Cite web |url=https://www.vatican.va/content/benedict-xvi/en/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20051225_deus-caritas-est.html |author=Pope Benedict XVI |title=papal encyclical, Deus Caritas Est |access-date=2008-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008152102/https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20051225_deus-caritas-est_en.html |archive-date=2011-10-08 |url-status=live |language=en }}</ref> Në qarqet e krishtera përmenden shpesh disa fjalë greke për «dashurinë». ; ''{{lang|grc-Latn|Agape}}'': Në [[Besëlidhja e Re|Besëlidhjen e Re]], ''{{lang|grc-Latn|agapē}}'' është dashuri bamirëse, vetëmohuese, altruiste dhe e pakushtëzuar. Është dashuri prindërore, që shihet si burim i së mirës në botë; kështu mendohet se Perëndia e do njerëzimin dhe kjo është lloji i dashurisë që të krishterët përpiqen të kenë për njëri-tjetrin.{{R|Nygren}} ; ''{{lang|grc-Latn|Fileo}}'': E përdorur gjithashtu në Besëlidhjen e Re, ''{{lang|grc-Latn|phileo}}'' është reagim njerëzor ndaj diçkaje që konsiderohet e këndshme. Njihet edhe si «dashuri vëllazërore». Dy fjalë të tjera greke për dashurinë, [[Erosi|''eros'']] (dashuri seksuale) dhe ''{{lang|grc-Latn|Storgē}}'' (dashuria e fëmijës për prindin), nuk janë përdorur kurrë në Besëlidhjen e Re.{{R|Nygren}} [[Krishtërimi|Të krishterët]] besojnë se «ta duash Perëndinë me gjithë zemër, mendje dhe forcë» dhe «ta duash [[Lagjja|të afërmin]] si veten» janë dy gjërat më të rëndësishme në jetë (urdhërimi më i madh në [[Tora|Torën]] hebraike, sipas [[Jezusi]]t; krahasoni [[Ungjilli i Markut|Ungjillin e Markut]] 12:28–34). [[Agostini|Shën Agostini]] e përmblodhi këtë kur shkroi: «Duaje Perëndinë dhe bëj ç’të duash».<ref>{{Citation|author=[[Agostini]]|chapter=Homily 7 on the First Epistle of John|title=Homilies on First John|chapter-url=https://www.newadvent.org/fathers/170207.htm|publisher=New Advent|at=8|translator-first=H.|translator-last=Browne|language=en}}</ref> [[Shën Pali|Apostulli Pal]] e lartësoi dashurinë si virtytin më të rëndësishëm. Në interpretimin e tij të famshëm poetik te [[{{ill|1 Korintasve 13|en|1 Corinthians 13}}|kapitulli 13 i Letrës së parë drejtuar korintasve]], ai shkroi: «Dashuria është e durueshme, dashuria është e mirë; nuk ka zili, nuk mburret, nuk krenohet. Nuk sillet në mënyrë të pahijshme, nuk kërkon interesin e vet, nuk zemërohet lehtë, nuk mban mend të keqen. Dashuria nuk gëzohet për padrejtësinë, por gëzohet me të vërtetën. Ajo mbron gjithmonë, beson gjithmonë, shpreson gjithmonë dhe qëndron gjithmonë». (1 Korintasve 13:4–7, NIV) [[Gjoni (apostull)|Apostulli Gjon]] shkroi: «Sepse Perëndia e deshi aq shumë botën, sa dha Birin e tij të vetëmlindur, që kushdo që beson në të të mos humbasë, por të ketë jetën e përjetshme. Perëndia nuk e dërgoi Birin e tij në botë për ta dënuar botën, por që bota të shpëtohej nëpërmjet tij». ([[Ungjilli i Gjonit|Gjoni]] 3:16–17) Gjoni shkroi gjithashtu: «Të dashur, ta duam njëri-tjetrin, sepse dashuria vjen nga Perëndia. Kushdo që do, ka lindur nga Perëndia dhe e njeh Perëndinë. Kush nuk do, nuk e njeh Perëndinë, sepse Perëndia është dashuri». (1 Gjonit 4:7–8) [[Agostini|Shën Agostini]] shkroi se njeriu duhet të jetë në gjendje të dallojë dashurinë nga epshi. Sipas tij, epshi është teprim, ndërsa të duash dhe të të duan ishte ajo që ai kishte kërkuar gjatë gjithë jetës. Ai madje thotë: «Isha i dashuruar me dashurinë».{{Citim i duhur|date=August 2023}} Në fund, ai bie në dashuri dhe dashurohet, nga Perëndia. Sipas Shën Agostinit, i vetmi që mund të të dojë vërtet dhe plotësisht është Perëndia, sepse dashuria njerëzore lejon të meta si «xhelozia, dyshimi, frika, zemërimi dhe grindja».<ref name="Confessions">{{Cite book|author=[[Agostini]]|title=[[{{ill|Rrëfimet (Agostini)|en|Confessions (Augustine)}}|Rrëfimet]]|language=en}}</ref>{{Rp|at=III.1}} Sipas Shën Agostinit, ta duash Perëndinë do të thotë «të arrish paqen që është e jotja».{{R|Confessions|at=X.27}} Agostini e konsideron urdhërimin e dyfishtë të dashurisë te Mateu 22 zemrën e besimit të krishterë dhe të interpretimit të Biblës. Pas shqyrtimit të doktrinës së krishterë, deri në fund të librit të parë të ''[[De Doctrina Christiana]]'' (1.22.21–1.40.44), Agostini trajton çështjen e dashurisë në lidhje me përdorimin dhe gëzimin.<ref>{{Cite journal |last=Woo |first=B. Hoon |title=Augustine's Hermeneutics and Homiletics in ''De doctrina christiana'' |journal=Journal of Christian Philosophy |year=2013 |volume=17 |url=https://www.academia.edu/5228314 |pages=97–117 |access-date=2014-03-24 |archive-date=2023-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326032901/https://www.academia.edu/5228314 |url-status=live |language=en}}</ref> Teologët e krishterë e shohin Perëndinë si burimin e dashurisë, e cila pasqyrohet te njerëzit dhe në marrëdhëniet e tyre të dashurisë. Teologu i shquar i krishterë [[C. S. Lewis]] shkroi një libër me titull ''[[Katër dashuritë]]''. [[Benedikti XVI]] e quajti enciklikën e tij të parë ''{{ill|Deus caritas est|en|Deus caritas est}}'' («Perëndia është dashuri»). Ai tha se njeriu, i krijuar sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë, që është dashuri, mund ta praktikojë dashurinë: t’i përkushtohet Perëndisë dhe të tjerëve (''{{lang|grc-Latn|agape}}'') dhe ta marrë e përjetojë dashurinë e Perëndisë përmes soditjes (''{{lang|grc-Latn|eros}}''). Sipas tij, kjo jetë e dashurisë është jeta e shenjtorëve si [[Tereza e Kalkutës]] dhe [[Maria, nëna e Jezusit]], dhe është drejtimi që ndjekin të krishterët kur besojnë se Perëndia i do.<ref name="vatican1" /> [[Skeda:Cristo crucificado.jpg|thumb|upright|Papa Françesku: «Kryqi ([[Kryqëzimi i Jezusit|Jezusi i kryqëzuar]]) është kuptimi më i madh i dashurisë më të madhe».<ref name="McLellan">{{Cite web|last=McLellan|first=Justin|url=https://www.usccb.org/news/2023/do-you-cry-pope-asks-800000-young-people-wyd-so-does-jesus-he-says|title='Do you cry?' pope asks 800,000 young people at WYD; so does Jesus, he says|access-date=2023-08-09|language=en}}</ref>]] [[Françesku|Papa Françesku]] pohon se «Kryqi ([[Kryqëzimi i Jezusit|Jezusi i kryqëzuar]]) është kuptimi më i madh i dashurisë më të madhe»{{R|McLellan}}, dhe se në kryqëzimin gjenden gjithçka, e gjithë dija dhe tërësia e dashurisë së Perëndisë.<ref>{{Cite web|first=Hannah|last=Brockhaus|url=https://www.ewtnnews.com/vatican/pope-francis-the-entirety-of-gods-love-is-found-in-the-crucifix|date=2020-04-22|title=Pope Francis: The entirety of God's love is found in the crucifix|access-date=2023-08-09|language=en}}</ref> Papa Françesku mësoi se «dashuria e vërtetë përfshin edhe të duash, edhe të lejosh veten të të duan… ajo që ka rëndësi në dashuri nuk është dashuria jonë, por lejimi që Perëndia të na dojë».<ref>{{Cite web|author=[[Françesku|Papa Françesku]]|url=https://www.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2015/january/documents/papa-francesco_20150118_srilanka-filippine-incontro-giovani.html|location=Manila|title=Meeting with the young people in the sports field of Santo Tomas University|date=2015-01-18|website=w2.vatican.va|access-date=2018-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223111444/http://w2.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2015/january/documents/papa-francesco_20150118_srilanka-filippine-incontro-giovani.html|archive-date=2018-02-23|url-status=live|language=en}}</ref> Prandaj, sipas analizës së një teologu katolik, për Papën Françesku «çelësi i dashurisë… nuk është veprimtaria jonë. Është veprimtaria e më të madhit dhe e burimit të të gjitha fuqive në univers: Perëndisë».<ref>{{Cite web|url=https://opinion.inquirer.net/82535/the-key-to-love-according-to-pope-francis|title=The key to love according to Pope Francis|first=Raul|last=Nidoy|date=2015-02-13|access-date=2018-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180224115656/http://opinion.inquirer.net/82535/the-key-to-love-according-to-pope-francis|archive-date=2018-02-24|url-status=live|language=en}}</ref> Në krishterim, përkufizimi praktik i dashurisë përmblidhet nga [[Tomë Akuini]], i cili e përkufizoi dashurinë si «të duash të mirën e tjetrit», ose të dëshirosh që tjetri të ketë sukses.{{R|newadvent.org}} Kjo shpjegon pse të krishterët duhet t’i duan të tjerët, përfshirë armiqtë e tyre. Tomë Akuini shpjegon se dashuria e krishterë nxitet nga dëshira që të tjerët të kenë sukses në jetë dhe të jenë njerëz të mirë. Për dashurinë ndaj armiqve, në Ungjillin e Mateut i atribuohen Jezusit këto fjalë: <blockquote> Keni dëgjuar se është thënë: «Duaje të afërmin dhe urreje armikun». Por unë po ju them: duajini armiqtë tuaj dhe lutuni për ata që ju përndjekin, që të bëheni bij të Atit tuaj që është në qiell. Ai e bën të lindë diellin e tij mbi të këqijtë dhe të mirët, dhe dërgon shi mbi të drejtët dhe të padrejtët. Nëse doni ata që ju duan, çfarë shpërblimi do të merrni? A nuk bëjnë të njëjtën gjë edhe tagrambledhësit? Dhe nëse përshëndetni vetëm njerëzit tuaj, çfarë bëni më shumë se të tjerët? A nuk bëjnë kështu edhe paganët? Jini, pra, të përsosur, ashtu siç është i përsosur Ati juaj qiellor. </blockquote> (5:43–48) [[Tertuliani]] shkroi për dashurinë ndaj armiqve: «Mirësia jonë individuale, e jashtëzakonshme dhe e përsosur qëndron te dashuria për armiqtë tanë. Të duash miqtë është e zakonshme; vetëm ndër të krishterët gjendet dashuria për armiqtë».<ref>{{Citation|author=Tertullian|title=Ad Scapulam|url=https://www.tertullian.org/works/ad_scapulam.htm|volume=I|language=en}}</ref> ==== Islami ==== [[Skeda:الودود.jpg|thumb|200px|alt=Al-Wadūd, ose «I Dashuri», është një nga emrat e Zotit në Islam.|Në Islam, një nga 99 emrat e Zotit është {{Nowrap|''Al-Wadūd''}}, që do të thotë «I Dashuri».]] Dashuria përfshin këndvështrimin islam për jetën si vëllazëri universale, e cila vlen për të gjithë ata që kanë besim. Ndër 99 emrat e Zotit ([[Allahu]]) është edhe ''Al-Wadud'', ose «I Dashuri», që gjendet në [[Surja|suren]] 11:90 dhe 85:14. Në fillim të çdo kapitulli të [[Kurani]]t, Zoti përmendet gjithashtu si ''Ar-Rahman'' dhe ''Ar-Rahim'', ose «Mëshirëploti» dhe «Mëshirëbërësi», duke treguar se askush nuk është më i dashur, më i mëshirshëm e më bujar se Zoti. Kurani e përshkruan Zotin si «plot dashamirësi». Kurani i nxit besimtarët myslimanë t’i trajtojnë {{Qartëso|text=të gjithë njerëzit, ata që nuk i kanë përndjekur|reason=cila është e saktë?|date=August 2023}} me {{lang|ar-Latn|birr}}, ose me «mirësi të thellë», siç thuhet në suren 6:8-9. Kurani e përdor {{lang|ar-Latn|birr}} edhe për të përshkruar dashurinë dhe mirësinë që fëmijët duhet të tregojnë ndaj prindërve të tyre. {{lang|ar-Latn|[[Ishq]]}}, ose dashuria hyjnore, theksohet në [[Sufizmi|sufizëm]], brenda traditës islame. Praktikuesit e sufizmit besojnë se dashuria është shfaqje e esencës së Zotit në univers. Zoti dëshiron ta njohë bukurinë dhe, njësoj si dikush që shikon në pasqyrë për të parë veten, Zoti «shikon» veten në dinamikën e natyrës. Meqenëse gjithçka është pasqyrim i Zotit, shkolla e sufizmit praktikon shikimin e bukurisë brenda asaj që duket e shëmtuar. Sufizmi shpesh quhet feja e dashurisë.<ref>{{Cite book|last=Lewisohn|first=Leonard|title=Cambridge Companions to Religion|year=2014|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=150–180|language=en}}</ref> Në sufizëm, Zoti përmendet kryesisht me tri emërtime: Dashuruesi, i Dashuruari dhe i Dashuri, me termin e fundit që shfaqet shpesh në poezinë sufiste. Sipas një pikëpamjeje të përhapur sufiste, nëpërmjet dashurisë njerëzimi mund të kthehet te pastërtia dhe hiri i vet i lindur. Shenjtorët sufistë njihen si «të dehur» nga [[dashuria për Zotin|dashuria ndaj Zotit]], prandaj poezia dhe muzika sufiste i referohen vazhdimisht verës. ==== Besimi Bahá'í ==== Në veprën e tij ''[[Bisedat e Parisit|Paris Talks]]'', [[`Abdu'l-Bahá]] përshkroi katër lloje dashurie: dashurinë që rrjedh nga Zoti te njerëzit; dashurinë që rrjedh nga njerëzit te Zoti; dashurinë e Zotit për Veten ose Identitetin e Tij; dhe dashurinë e njerëzve për njëri-tjetrin.<ref>{{Cite book|chapter-url=https://reference.bahai.org/en/t/ab/PT/pt-59.html|publisher=Bahá'í Reference Library|title=Paris Talks|chapter=The Four Kinds of Love|pages=179–181|date=1913-01-04|publication-date=1972|edition=11th|access-date=2014-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820183227/http://reference.bahai.org/en/t/ab/PT/pt-59.html|archive-date=2014-08-20|url-status=live|language=en}}</ref> === Dharmike === ==== Budizmi ==== Në [[Budizmi|budizëm]], {{lang|sa|[[kāma]]}} është dashuri shqisore dhe seksuale. Ajo është pengesë në rrugën drejt ndriçimit, sepse është egoiste. {{ill|Karuṇā|en|Karuṇā}} është dhembshuri dhe mëshirë, që pakësojnë vuajtjet e të tjerëve. Ajo plotëson urtësinë dhe është e nevojshme për ndriçimin. {{ill|Adveṣa|en|Adveṣa}} dhe {{lang|pi|[[mettā]]}} janë dashuri dashamirëse. Kjo dashuri është e pakushtëzuar dhe kërkon vetëpranim të konsiderueshëm. Ajo ndryshon shumë nga dashuria e zakonshme, e cila zakonisht lidhet me lidhjen emocionale dhe seksin dhe rrallë shfaqet pa interes vetjak. Në vend të kësaj, në budizëm dashuria nënkupton shkëputjen dhe interesimin altruist për mirëqenien e të tjerëve. Ideali i {{ill|Bodhisattva|en|Bodhisattva}}-s në budizmin Mahajana përfshin heqjen dorë të plotë nga vetja për të marrë përsipër barrën e një bote që vuan. ==== Hinduizmi ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kama|en|Kama}}}} {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kama Sutra|en|Kama Sutra}}}} <!-- Nga en.wiki: Prem (Hinduism) redirects here --> [[Skeda:Kama Rati.jpg|thumb|upright|Kama (majtas) me Ratin, në një mur tempulli të {{ill|Tempulli Chennakeshava, Belur|en|Chennakeshava Temple, Belur}}, në [[Belur, Karnataka|Belur]]]] Në [[Hinduizmi|hinduizëm]], {{lang|sa|[[kāma]]}} është dashuri e këndshme, seksuale, e personifikuar nga perëndia {{ill|Kamadeva|en|Kamadeva}}. Për shumë shkolla hindu, ajo është qëllimi i tretë ({{lang|sa|Kama}}) në jetë. Kamadeva shpesh paraqitet duke mbajtur një hark prej [[kallam sheqeri|kallami sheqeri]] dhe një shigjetë me lule; ndonjëherë ai kalëron mbi një papagall të madh. Zakonisht e shoqërojnë bashkëshortja e tij {{ill|Rati|en|Rati}} dhe shoku i tij Vasanta, zot i stinës së pranverës. Statuja prej guri të Kamadevës dhe të Ratit mund të shihen te hyrja e tempullit Chennakeshava në Belur, në [[Karnataka]], [[India]]. ''Maara'' është një tjetër emër për {{lang|sa|kāma}}. Ndryshe nga {{lang|sa|kāma}}, {{lang|sa|prema}}—ose {{lang|sa|prem}}—i referohet dashurisë së lartë. {{lang|sa|[[Karuṇā]]}} është dhembshuri dhe mëshirë, që e shtyn njeriun të ndihmojë në pakësimin e vuajtjeve të të tjerëve. {{lang|sa|[[Bhakti]]}} është term sanskritisht që do të thotë «përkushtim i dashur ndaj Zotit suprem». Personi që praktikon {{lang|sa|bhakti}} quhet {{lang|sa|bhakta}}. Shkrimtarët, teologët dhe filozofët hindu kanë dalluar nëntë forma të {{lang|sa|bhakti}}-t, të cilat gjenden në ''{{ill|Bhagavata Purana|en|Bhagavata Purana}}'' dhe në veprat e {{ill|Tulsidas|en|Tulsidas}}-it. Vepra filozofike ''{{ill|Narada Bhakti Sutra|en|Narada Bhakti Sutra}}'', e shkruar nga një autor i panjohur, që mendohet se është {{ill|Narada|en|Narada}}, dallon njëmbëdhjetë forma dashurie. Në disa sekte [[vaishnava]] brenda hinduizmit, arritja e dashurisë së pastër, të pakushtëzuar dhe të pandërprerë për Hyjninë konsiderohet qëllimi më i lartë i jetës. Gaudiya-vaisnavët, të cilët adhurojnë Krishnën si Personalitetin Suprem të Hyjnisë dhe shkakun e të gjitha shkaqeve, e shohin dashurinë për Hyjninë ({{lang|sa|Prema}}) si të shfaqur në dy mënyra: {{lang|sa|sambhoga}} dhe {{lang|sa|vipralambha}} (bashkim dhe ndarje)—dy të kundërta.<ref name="Krishna Prema">{{Cite web|url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150168632408280|author=Gour Govinda Swami|title=The Wonderful Characteristic of Krishna Prema|website=[[Facebook]]|access-date=2012-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20121129064142/https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150168632408280|archive-date=2012-11-29|url-status=live|language=en}}</ref> Në gjendjen e ndarjes, njeriu ndien një dëshirë të fortë për të qenë me të dashurin; në gjendjen e bashkimit, përjeton lumturi të skajshme dhe ëmbëlsi nektari. Gaudiya-vaisnavët besojnë se Krishna-prema (dashuria për Hyjninë) djeg dëshirat materiale, shpon zemrën dhe fshin gjithçka—krenarinë, rregullat fetare dhe ndrojtjen. Krishna-prema mendohet se e bën njeriun të mbytet në oqeanin e ekstazës dhe kënaqësisë transhendentale. Dashuria e Radhas, një vajzë baritore, për Krishnën, përmendet shpesh nga gaudiya-vaisnavët si shembulli më i lartë i dashurisë për Hyjninë. {{ill|Radha|en|Radha}} konsiderohet energjia e brendshme e [[Krishna|Krishnës]] dhe e dashura më e lartë e Hyjnisë. Shembulli i dashurisë së saj mendohet se tejkalon të kuptuarit e botës materiale, sepse kapërcen çdo formë dashurie egoiste ose epshi që gjendet në botën materiale. Dashuria e ndërsjellë mes [[Radha]]s (të dashurës supreme) dhe [[Krishna|Krishnës]] (Zotit si i Adhuruari Suprem) është temë e shumë kompozimeve poetike në [[India|Indi]], si ''{{ill|Gita Govinda|en|Gita Govinda}}'' e {{ill|Jayadeva|en|Jayadeva}}-s dhe ''Hari Bhakti Shuddhodhaya''. Në traditën e {{lang|sa|[[Bhakti]]}}-t brenda hinduizmit, besohet se zbatimi i shërbimit përkushtues ndaj Zotit çon në zhvillimin e dashurisë për Zotin ({{lang|bn|taiche bhakti-phale krsne prema upajaya}}); dhe se, sa më shumë rritet dashuria për Zotin në zemër, aq më i lirë bëhet njeriu nga ndotja materiale ({{lang|bn|krishna-prema asvada haile, bhava nasa paya}}). Të qenët plotësisht i dashuruar me Zotin ose Krishnën e çliron njeriun plotësisht nga ndotja materiale dhe kjo konsiderohet rruga më e lartë drejt shpëtimit ose çlirimit. Në këtë traditë, shpëtimi ose çlirimi konsiderohet më i ulët se dashuria dhe vetëm një rrjedhojë e rastësishme e saj. Të qenët i përthithur nga dashuria për Zotin konsiderohet përsosja e jetës.<ref name="Perfect Love">{{Cite web|url=https://www.prabhupadanugas.eu/news/?p=23368|author=A. C. Bhaktivedanta Swami|title=Perfectly in Krishna Love|date=1966-11-29|access-date=2012-01-07|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20141123025652/http%3A//www.prabhupadanugas.eu/?p%3D23368|archive-date=2014-11-23|url-status=live|language=en}}</ref> == Pikëpamjet politike == === Dashuria e lirë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Dashuria e lirë|en|Free love}}}} Termi «dashuri e lirë» është përdorur<ref>{{Cite book|title=Hand-book of the Oneida Community|url=https://library.syracuse.edu/digital/collections/h/Hand-bookOfTheOneidaCommunity/|year=1867|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613152552/http://library.syr.edu/digital/collections/h/Hand-bookOfTheOneidaCommunity/|archive-date=13 June 2010}} Pretendon se e ka krijuar termin rreth vitit 1850 dhe shpreh keqardhje që socialistët e përvetësuan për të sulmuar martesën, një institucion që, sipas tyre, i mbronte gratë dhe fëmijët nga braktisja.{{Citation needed|date=August 2023}}</ref> për të përshkruar një [[Lëvizja shoqërore|lëvizje shoqërore]] që kundërshton [[Martesa|martesën]], të cilën e sheh si një formë robërie shoqërore. Qëllimi fillestar i lëvizjes së dashurisë së lirë ishte ndarja e shtetit nga çështjet seksuale, si martesa, [[kontrolli i lindjeve]] dhe [[shkelja e kurorës]]. Ajo pretendonte se këto çështje u përkisnin njerëzve të përfshirë dhe askujt tjetër.<ref>{{Cite journal|last1=McElroy|first1=Wendy|year=1996|title=The Free Love Movement and Radical Individualism|journal=Libertarian Enterprise|volume=19|page=1|language=en}}</ref> Shumë njerëz në fillim të shekullit XIX besonin se martesa ishte një aspekt i rëndësishëm i jetës për të «përmbushur lumturinë njerëzore tokësore».<ref>{{Cite web|title=Free love – Connexipedia article|url=https://www.connexions.org/CxLibrary/Docs/CxP-Free_Love.htm|access-date=2024-01-20|website=www.connexions.org|language=en}}</ref> Amerikanët e klasës së mesme donin që shtëpia të ishte një vend qëndrueshmërie në një botë të pasigurt. Kjo mendësi krijoi një vizion të roleve gjinore të përcaktuara qartë, i cili nxiti zhvillimin e lëvizjes së dashurisë së lirë si kundërvënie.<ref name="Spurlock, John C 1988">{{Cite book|last=Spurlock|first=John C.|title=Free Love, Marriage, and Middle-Class Radicalism in America|location=New York|publisher=New York University Press|year=1988|language=en}}</ref> Përkrahësit e dashurisë së lirë kishin dy bindje të forta: kundërshtonin idenë e marrëdhënieve seksuale të detyruara dhe mbronin të drejtën e gruas për ta përdorur trupin e saj si të dëshironte.<ref name="Passet, Joanne E 2003">{{Cite book|last=Passet|first=Joanne E.|title=Sex Radicals and the Quest for Women's Equality|location=Chicago|publisher=University of Illinois Press|year=2003|language=en}}</ref> Këto janë edhe bindje të [[feminizmi]]t.<ref name="auto">{{Citation|title=Love's Lessons: Intimacy, Pedagogy and Political Community|first1=Timothy|last1=Laurie|first2=Hannah|last2=Stark|journal=Angelaki: Journal of the Theoretical Humanities|volume=22|issue=4|pages=69–79|year=2017|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0969725X.2017.1406048|doi=10.1080/0969725x.2017.1406048|s2cid=149182610|access-date=3 January 2018|archive-date=21 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221024035/https://www.academia.edu/35349930|url-status=live|url-access=subscription|language=en}}</ref> == Pikëpamjet filozofike == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Filozofia e dashurisë|en|Philosophy of love}}}} Filozofia e dashurisë është një fushë e [[Filozofia shoqërore|filozofisë shoqërore]] dhe [[Etika|etikës]] që përpiqet të shpjegojë natyrën e dashurisë.<ref>{{Cite book|author-link=Søren Kierkegaard|first=Søren|last=Kierkegaard|title=[[Works of Love]]|year=1847|language=en}}</ref> Hetimi filozofik i dashurisë përfshin dallimin midis llojeve të ndryshme të dashurisë personale; pyetjen nëse dashuria mund të arsyetohet dhe si; pyetjen se cila është [[Vlera (etikë)|vlera]] e dashurisë; si dhe ndikimin që ka dashuria mbi [[Autonomia|autonominë]] e të dashuruarit dhe të të dashurit.<ref name="auto" /> == Shiko edhe == [[Skeda:Romeo and Juliet (watercolour) by Ford Maddox Brown.jpg|thumb|292x292px|''Romeo dhe Zhuljeta'', të paraqitur teksa ndahen në ballkon në aktin III; pikturë e vitit 1867 nga Ford Madox Brown]] * {{ill|Aloha|en|Aloha}} * {{ill|Teoria e rrotës së ngjyrave të dashurisë|en|Color wheel theory of love}} * {{ill|Zemra me gishta|en|Finger heart}} * {{ill|Zemra me duar|en|Hand heart}} * {{ill|Zemra në dorë|en|Heart in hand}} * {{ill|Lidhja njerëzore|en|Human bonding}} * {{ill|Shenja ILY|en|ILY sign}} * {{ill|Dashuria me shikim të parë|en|Love at first sight}} * {{ill|Love-in|en}} * {{ill|Lidhja në çift|en|Pair bond}} * {{ill|Poliamoria|en|Polyamory}} * {{ill|Shkenca e marrëdhënieve|en|Relationship science}} * [[Romanca (dashuri)|Romanca]] * {{ill|Dashuria për veten|en|Self-love}} * [[Lidhja shoqërore]] * Forma tradicionale: {{ill|Agape|en}}, {{ill|Filia|en|Philia}}, {{ill|Filautia|en}}, {{ill|Storge|en|Storge (familial love)}} dhe [[Erosi]]: terma grekë për [[Fjalët greke për dashurinë|dashurinë]] == Referime == {{Reflist}} == Burime == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Chadwick|first=Henry|title=Saint Augustine Confessions|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1998|isbn=978-0-19-283372-3|language=en}} * {{Cite book|last=Fisher|first=Helen|title=Why We Love: the Nature and Chemistry of Romantic Love|isbn=978-0-8050-6913-6|year=2004|url=https://archive.org/details/whywelove00hele|publisher=New York : H. Holt|language=en}} * {{Cite journal|author=Giles, James|title=A theory of love and sexual desire|year=1994|journal=Journal for the Theory of Social Behaviour|volume=24|pages=339–357|doi=10.1111/j.1468-5914.1994.tb00259.x|issue=4|language=en}} * {{Cite book|last=Kierkegaard|first=Søren|title=Works of Love|location=New York|publisher=Harper Perennial Modern Classics|year=2009|isbn=978-0-06-171327-9|language=en}} * {{Cite book|last=Oord|first=Thomas Jay|title=Defining Love: A Philosophical, Scientific, and Theological Engagement|location=Grand Rapids, MI|publisher=Brazos|year=2010|isbn=978-1-58743-257-6|language=en}} * {{Cite book|last=Singer|first=Irving|title=The Nature of Love|volume=(in three volumes)|publisher=Random House|year=1966|edition=v.1 reprinted and later volumes from The University of Chicago Press, 1984|isbn=978-0-226-76094-0|url=https://archive.org/details/natureoflove0000sing|language=en}} * {{Cite journal|author=Sternberg, R.J.|title=A triangular theory of love|year=1986|journal=Psychological Review|volume=93|pages=119–135|doi=10.1037/0033-295X.93.2.119|issue=2|language=en}} * {{Cite journal|author=Sternberg, R.J.|title=Liking versus loving: A comparative evaluation of theories|year=1987|journal=Psychological Bulletin|volume=102|pages=331–345|doi=10.1037/0033-2909.102.3.331|issue=3|language=en}} * {{Cite book|last=Tennov|first=Dorothy|title=Love and Limerence: the Experience of Being in Love|location=New York|publisher=Stein and Day|year=1979|isbn=978-0-8128-6134-1|url=https://archive.org/details/lovelimerenceexp00tenn|language=en}} * {{Cite book|author=Wood Samuel E., Ellen Wood and Denise Boyd|title=The World of Psychology|edition=5th|year=2005|publisher=Pearson Education|pages=[https://archive.org/details/masteringworldof00wood/page/402 402–403]|isbn=978-0-205-35868-7|url=https://archive.org/details/masteringworldof00wood/page/402|language=en}} {{Refend}} == Lexim i mëtejshëm == * {{cite book |editor=Bayer, A |title=Art and love in Renaissance Italy |location=New York |publisher=The Metropolitan Museum of Art |year=2008 |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/53033 |language=en}} == Lidhje të jashtme == {{sister project links|d=Q316|v=Have a Happy Relationship|voy=no|m=no|mw=no|species=no|n=no|b=no|c=Category:Love}} * [http://www.iep.utm.edu/love-his/ Historia e dashurisë], ''Internet Encyclopedia of Philosophy'' {{Authority control}} [[Kategoria:Dashuri| ]] [[Kategoria:Emocionet]] [[Kategoria:Koncepte në etikë]] [[Kategoria:Fruti i Shpirtit të Shenjtë]] [[Kategoria:Jeta personale]] [[Kategoria:Virtyt]] [[Kategoria:Gjendje mendore]] ff160dipsupxdasav95jpdkkwa8qtdk 0 24093 3059882 3059133 2026-10-26T18:23:00Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2 #IABot (v2.0.9.6) 3059882 wikitext text/x-wiki {{Short description|Studim filozofik i moralit}} '''Etika''' është studimi [[Filozofia|filozofik]] i dukurive [[Morali|morale]]. Quhet edhe '''filozofia morale''' dhe heton pyetje normative rreth asaj se çfarë duhet të bëjnë njerëzit ose cila sjellje është moralisht e drejtë. Degët e saj kryesore përfshijnë {{ill|Etika normative|en|Normative ethics|lt=etikën normative}}, {{ill|Etika e aplikuar|en|Applied ethics|lt=etikën e aplikuar}} dhe {{ill|Metaetika|en|Metaethics|lt=metaetikën}}. Etika normative synon të gjejë parime të përgjithshme që rregullojnë mënyrën se si njerëzit duhet të veprojnë. Etika e aplikuar shqyrton probleme konkrete etike në situata të jetës reale, si aborti, trajtimi i kafshëve dhe {{ill|Etika e biznesit|en|Business ethics|lt=praktikat e biznesit}}. Metaetika hulumton supozimet dhe konceptet themelore të etikës. Ajo shtron pyetjen nëse ekzistojnë fakte morale objektive, si është e mundur njohuria morale dhe si i motivojnë njerëzit gjykimet morale. Teoritë normative me ndikim janë {{ill|Konsekuencializmi|en|Consequentialism|lt=konsekuencializmi}}, {{ill|Deontologjia|en|Deontology|lt=deontologjia}} dhe {{ill|Etika e virtytit|en|Virtue ethics|lt=etika e virtytit}}. Sipas konsekuencialistëve, një akt është i drejtë nëse çon në pasojat më të mira. Deontologët përqendrohen te vetë aktet dhe thonë se ato duhet t'u përmbahen [[Detyra|detyrimeve]], si thënia e së vërtetës dhe mbajtja e premtimeve. Etika e virtytit e sheh shfaqjen e virtyteve, si [[guximi]] dhe [[dhembshuria]], si parimin themelor të moralit. Etika është e lidhur ngushtë me [[Aksiologjia|aksiologjinë]], e cila studion natyrën dhe llojet e vlerës, si kontrasti midis vlerës së brendshme dhe asaj instrumentale. {{ill|Psikologjia morale|en|Moral psychology}} është një fushë empirike e lidhur me të dhe hulumton proceset psikologjike të përfshira në moral, si arsyetimi dhe formimi i karakterit. {{ill|Etika deskriptive|en|Descriptive ethics}} përshkruan kodet dhe bindjet morale dominuese në shoqëri të ndryshme dhe merr në konsideratë dimensionin e tyre historik. {{ill|Historia e etikës|en|History of ethics}} nisi në periudhën antike me zhvillimin e parimeve dhe teorive etike në [[Egjipti i Lashtë|Egjiptin e Lashtë]], Indinë e lashtë, Kinën e lashtë dhe [[Greqia e Lashtë|Greqinë e Lashtë]]. Kjo periudhë pa shfaqjen e mësimeve etike të lidhura me [[hinduizmi]]n, [[budizmi]]n, [[konfucianizmi]]n, taoizmin dhe kontributet e filozofëve si [[Sokrati]] dhe [[Aristoteli]]. Gjatë [[Mesjeta|mesjetës]], mendimi etik u ndikua fuqishëm nga mësimet fetare. Në epokën moderne, ky fokus u zhvendos drejt një [[Etika sekulare|qasjeje sekulare]] që merrej me përvojën morale, arsyet e veprimit dhe pasojat e veprimeve. Një zhvillim me ndikim në shekullin XX ishte shfaqja e metaetikës. == Përkufizimi {{Anchor|Defining ethics}} == [[Skeda:Head of Aristotle.jpg|thumb|upright=0.8|alt=Bust i Aristotelit|Sipas [[Aristoteli]]t, si të çohet një jetë e mirë është një nga pyetjet qendrore të etikës.<ref>{{Harvnb|Vogt|2017|pp=42–43}}; {{Harvnb|Hollenbach|2002|p=3}}</ref>]] Etika, e quajtur edhe filozofi morale, është studimi i dukurive morale. Është një nga degët kryesore të [[Filozofia|filozofisë]] dhe heton natyrën e [[morali]]t dhe parimet që rregullojnë [[vlerësimi]]n moral të [[Sjellja njerëzore|sjelljes njerëzore]], tipareve të karakterit dhe [[Institucioni|institucioneve]]. Ajo shqyrton çfarë detyrimesh kanë njerëzit, cila sjellje është e drejtë dhe e gabuar dhe si të çohet një jetë e mirë. Disa nga pyetjet e saj kryesore janë «Si duhet të jetojë njeriu?» dhe «Çfarë i jep [[Kuptimi i jetës|kuptim jetës]]?».<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=622}}; {{Harvnb|Nagel|2006|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Crisp|2011|loc=§&nbsp;1. Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Deigh|1999|pp=284–285}}; {{Harvnb|Mulvaney|2009|pp=vii–xi}}</ref> Në {{ill|Filozofia bashkëkohore|en|Contemporary philosophy|lt=filozofinë bashkëkohore}}, etika zakonisht ndahet në etikën normative, etikën e aplikuar dhe metaetikën.<ref>{{Harvnb|Pritchard|2015|p=5}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;1. Applied Ethics as Distinct from Normative Ethics and Metaethic}}; {{Harvnb|Jackson|Goldschmidt|Crummett|Chan|2021|pp=1–2}}</ref> Morali ka të bëjë me atë që njerëzit duhet të bëjnë, jo me atë që bëjnë në të vërtetë, që duan të bëjnë ose që kërkojnë [[Zakoni|zakonet shoqërore]]. Si fushë hetimi racionale dhe sistematike, etika studion arsyet praktike pse njerëzit duhet të veprojnë në një mënyrë e jo në një tjetër. Shumica e teorive etike kërkojnë parime universale që shprehin një këndvështrim të përgjithshëm të asaj që është objektivisht e drejtë dhe e gabuar.<ref>{{Harvnb|Nagel|2006|loc=§ What Is Morality?}}; {{Harvnb|Crisp|2011|loc=§&nbsp;1. Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Haiming|2021|pp=1–2}}; {{Harvnb|Paul|Elder|2005|loc=§ Why a Mini-Guide on Ethical Reasoning?}}</ref> Në një kuptim pak më të ndryshëm, termi ''etikë'' mund të nënkuptojë edhe teori etike individuale në formën e një sistemi racional parimesh morale, si [[etika aristoteliane]], si dhe një kod moral që ndjekin shoqëri, grupe shoqërore ose profesione të caktuara, si {{ill|Etika protestante e punës|en|Protestant work ethic|lt=etika protestante e punës}} dhe {{ill|Etika mjekësore|en|Medical ethics|lt=etika mjekësore}}.<ref>{{Harvnb|AHD staff|2022}}; {{Harvnb|Crisp|2011|loc=§&nbsp;1. Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Deigh|1999|pp=284–285}}</ref> Fjala angleze ''ethics'' e ka origjinën te fjala e [[Gjuha greke e lashtë|greqishtes së lashtë]] {{ill|Etosi|en|Ethos|lt=êthos}} ({{lang|grc|ἦθος}}), që do të thotë «karakter» dhe «prirje personale». Kjo fjalë dha fjalën e greqishtes së lashtë {{lang|grc-Latn|ēthikós}} ({{lang|grc|ἠθικός}}), e cila u përkthye në [[Gjuha latine|latinisht]] si {{lang|la|ethica}} dhe hyri në gjuhën angleze në shekullin XV përmes termit të [[Frëngjishtja e vjetër|frëngjishtes së vjetër]] {{lang|fro|éthique}}.<ref>{{Harvnb|Hoad|1993|p=156}}; {{Harvnb|Liddell|Scott|1889|p=349}}; {{Harvnb|Proscurcin Junior|2014|pp=162–168}}</ref> Termi anglez ''morality'' e ka origjinën te fjala latine {{lang|la|moralis}}, që do të thotë «sjellje» dhe «karakter». Ai hyri në gjuhën angleze gjatë periudhës së {{ill|Anglishtja e mesme|en|Middle English|lt=anglishtes së mesme}} përmes termit të frëngjishtes së vjetër {{lang|fro|moralité}}.<ref>{{Harvnb|OED Staff|2002}}; {{Harvnb|Hoad|1993|p=300}}</ref> Termat ''etikë'' dhe ''moral'' zakonisht përdoren në mënyrë të ndërsjelltë, por disa filozofë bëjnë dallim mes tyre. Sipas një këndvështrimi, morali përqendrohet te detyrimet morale që kanë njerëzit, ndërsa etika është më e gjerë dhe përfshin ide rreth asaj se çfarë është [[e mira]] dhe si të çohet një jetë kuptimplote. Një dallim tjetër është se kodet e sjelljes në fusha të caktuara, si biznesi dhe mjedisi, zakonisht quhen ''etikë'' dhe jo moral, si në rastin e etikës së biznesit dhe {{ill|Etika mjedisore|en|Environmental ethics|lt=etikës mjedisore}}.<ref>{{Harvnb|Athanassoulis|2012|pp=22–27}}; {{Harvnb|Downie|2005|p=271}}; {{Harvnb|Blum|2006}}</ref> == Etika normative == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Etika normative|en|Normative ethics}}}} Etika normative është studimi filozofik i sjelljes etike dhe shqyrton [[Parimi|parimet]] themelore të [[morali]]t. Synon të zbulojë dhe të justifikojë përgjigje të përgjithshme për pyetje si «Si duhet të jetojë njeriu?» dhe «Si duhet të veprojnë njerëzit?», zakonisht në formën e parimeve universale ose të pavarura nga fusha, të cilat përcaktojnë nëse një veprim është i drejtë apo i gabuar.<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;1. Applied Ethics as Distinct from Normative Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Kagan|1998|pp=1–2}}; {{Harvnb|Gustafson|2020|pp=[https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-23514-1_1222-1 1–2]}}; {{Harvnb|Thomas|2022}}</ref> Për shembull, duke u nisur nga përshtypja e veçantë se është e gabuar t'i vësh zjarrin një fëmije për argëtim, etika normative synon të gjejë parime më të përgjithshme që shpjegojnë pse është kështu, si parimi se nuk duhet t'u shkaktosh [[Vuajtja|vuajtje]] ekstreme të pafajshmëve, i cili vetë mund të shpjegohet me një parim edhe më të përgjithshëm.<ref>{{Harvnb|Kagan|1998|pp=1–3}}</ref> Shumë teori të etikës normative synojnë gjithashtu të udhëheqin sjelljen duke ndihmuar njerëzit të marrin [[Vendimmarrja|vendime]] morale.<ref>{{Harvnb|Barsh|Lisewski|2013|p=[https://books.google.com/books?id=tSzdAAAAQBAJ&pg=PA29 29]}}; {{Harvnb|Kagan|1998|pp=18–19}}</ref> Teoritë e etikës normative përcaktojnë si duhet të veprojnë njerëzit ose çfarë lloj sjelljeje është e duhur. Ato nuk synojnë të përshkruajnë se si veprojnë zakonisht njerëzit, çfarë bindjesh morale kanë njerëzit e zakonshëm, se si ndryshojnë këto bindje me kalimin e kohës ose cilat kode etike respektohen në grupe të caktuara shoqërore. Këto tema i përkasin {{ill|Etika përshkruese|en|Descriptive ethics|lt=etikës përshkruese}} dhe studiohen në fusha si [[antropologjia]], [[sociologjia]] dhe [[historia]], dhe jo në etikën normative.<ref>{{Harvnb|Sims|2017|p=[https://books.google.com/books?id=J6csDwAAQBAJ&pg=PA6 6]}}; {{Harvnb|Barsh|Lisewski|2013|p=[https://books.google.com/books?id=tSzdAAAAQBAJ&pg=PA29 29]}}; {{Harvnb|Kagan|1998|pp=7–10}}; {{Harvnb|Sulmasy|Sugarman|2010|p=[https://books.google.com/books?id=QPvoTjDn0B4C&pg=PA11 11]}}; {{Harvnb|Pera|Tonder|2005|p=[https://books.google.com/books?id=S11Eg3KjcOAC&pg=PA7 7]}}</ref> Disa sisteme të etikës normative arrijnë në një parim të vetëm që mbulon të gjitha rastet e mundshme. Të tjerë përfshijnë një grup të vogël rregullash bazë që trajtojnë të gjitha ose të paktën konsideratat morale më të rëndësishme.<ref>{{Harvnb|Kagan|1998|p=2}}; {{Harvnb|Gustafsson|Pietarinen|2016|pp=[https://books.google.com/books?id=UDUPDQAAQBAJ&pg=PA125 125–126]}}</ref> Një vështirësi për sistemet me disa parime bazë është se këto parime mund të bien ndesh me njëri-tjetrin në disa raste dhe të çojnë në {{ill|Dilema etike|en|Ethical dilemma|lt=dilema etike}}.<ref>{{Harvnb|Kagan|1998|pp=2–3}}</ref> Teori të veçanta të etikës normative propozojnë parime të ndryshme si themel të moralit. Tri shkollat e mendimit më ndikuese janë {{ill|Konsekuencializmi|en|Consequentialism|lt=konsekuencializmi}}, {{ill|Deontologjia|en|Deontology|lt=deontologjia}} dhe {{ill|Etika e virtytit|en|Virtue ethics|lt=etika e virtytit}}.<ref>{{Harvnb|Thomas|2022}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;1. Applied Ethics as Distinct from Normative Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Kagan|1998|pp=2, 11}}</ref> Këto shkolla zakonisht paraqiten si alternativa ekskluzive, por, në varësi të mënyrës se si përkufizohen, ato mund të mbivendosen dhe nuk përjashtojnë domosdoshmërisht njëra-tjetrën.<ref>{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}</ref> Në disa raste, ato ndryshojnë në atë se cilat veprime i shohin si të drejta ose të gabuara. Në raste të tjera, ato rekomandojnë të njëjtën linjë veprimi, por ofrojnë justifikime të ndryshme për arsyen pse ai veprim është i drejtë.<ref>{{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Kagan|1998|p=11}}</ref> === Konsekuencializmi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Konsekuencializmi|en|Consequentialism}}}} {{ill|Konsekuencializmi|en|Consequentialism}}, që quhet edhe etikë teleologjike,<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=[https://books.google.com/books?id=M7ZFEAAAQBAJ&pg=PA134 134]}}</ref>{{Efn|Sipas disa teoricienëve, ''etika teleologjike'' është term më i gjerë se ''konsekuencializmi'', sepse përfshin edhe disa forma të etikës së virtytit.<ref>{{Harvnb|McNaughton|Rawling|1998|loc=§&nbsp;1. Act-consequentialism}}</ref>}} thotë se morali varet nga pasojat. Sipas pikëpamjes më të zakonshme, një veprim është i drejtë nëse sjell të ardhmen më të mirë. Kjo do të thotë se nuk ka asnjë linjë tjetër veprimi që ka pasoja më të mira.<ref>{{Harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Haines|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Hooker|2023|loc=§&nbsp;1. Utilitarianism}}</ref> Një aspekt kyç i teorive konsekuencialiste është se ato ofrojnë një karakterizim të asaj që është e mirë dhe më pas përkufizojnë çfarë është e drejtë në bazë të asaj që është e mirë.<ref name="Crisp 2005 200–201">{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}; {{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Deontology's Foil: Consequentialism}}; {{Harvnb|Murthy|2009|p=[https://books.google.com/books?id=tzhEBAAAQBAJ&pg=PA74 74]}}</ref> Për shembull, {{ill|Utilitarizmi|en|Utilitarianism|lt=utilitarizmi klasik}} thotë se kënaqësia është e mirë dhe se veprimi që sjell kënaqësinë më të madhe në tërësi është i drejtë.<ref>{{Harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=§&nbsp;1. Classic Utilitarianism}}</ref> Konsekuencializmi është diskutuar në mënyrë të tërthortë që nga formulimi i utilitarizmit klasik në fund të shekullit XVIII. Një analizë më e qartë e këtij këndvështrimi u bë në shekullin XX, kur termi u sajua nga G.&nbsp;E.&nbsp;M. Anscombe.<ref>{{Harvnb|Carlson|2013|p=[https://books.google.com/books?id=VHIlBAAAQBAJ&pg=PA1 1]}}</ref> Konsekuencialistët zakonisht i kuptojnë pasojat e një veprimi në një kuptim shumë të gjerë që përfshin tërësinë e efekteve të tij. Kjo bazohet në idenë se veprimet bëjnë dallim në botë duke sjellë një zinxhir [[Shkakësia|shkakësor]] ngjarjesh që nuk do të kishin ekzistuar ndryshe.<ref>{{Harvnb|Dorsey|2020|pp=[https://books.google.com/books?id=d0D8DwAAQBAJ&pg=PA97 97–98]}}</ref> Një intuitë themelore pas konsekuencializmit është se e ardhmja duhet të formësohet për të arritur rezultatin më të mirë të mundshëm.<ref>{{Harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Haines|loc=Lead section}}</ref> Vetë veprimi zakonisht nuk shihet si pjesë e pasojave. Kjo do të thotë se, nëse një veprim ka vlerë intrinseke ose vlerë negative, ai nuk përfshihet si faktor. Disa konsekuencialistë e shohin këtë si një të metë, duke thënë se duhen marrë parasysh të gjithë faktorët që kanë rëndësi për vlerën. Ata përpiqen ta shmangin këtë ndërlikim duke e përfshirë vetë veprimin si pjesë të pasojave. Një qasje e lidhur është ta karakterizosh konsekuencializmin jo në bazë të pasojave, por në bazë të rezultatit, ku rezultati përkufizohet si veprimi bashkë me pasojat e tij.<ref>{{Harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}; {{Harvnb|Zimmerman|2015|p=17}}</ref> Shumica e formave të konsekuencializmit janë neutrale ndaj vepruesit. Kjo do të thotë se vlera e pasojave vlerësohet nga një këndvështrim neutral, domethënë veprimet duhet të kenë pasoja që janë të mira në përgjithësi dhe jo thjesht të mira për vepruesin. Është e diskutueshme nëse teoritë morale të varura nga vepruesi, si egoizmi etik, duhet të konsiderohen si lloje të konsekuencializmit.<ref>{{Harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}; {{Harvnb|Edmundson|2004|p=[https://books.google.com/books?id=QYh_vN7CqMEC&pg=PA158 158]}}; {{Harvnb|Brink|2020|p=[https://books.google.com/books?id=U0D8DwAAQBAJ&pg=PA382 382]}}</ref> ==== Llojet ==== Ka shumë lloje të ndryshme të konsekuencializmit. Ato ndryshojnë sipas llojit të entitetit që vlerësojnë, pasojave që marrin në konsideratë dhe mënyrës se si e përcaktojnë vlerën e pasojave.<ref>{{harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=Seksioni hyrës}}</ref> Shumica e teorive vlerësojnë vlerën morale të akteve. Megjithatë, konsekuencializmi mund të përdoret edhe për të vlerësuar [[Motivimi|motive]], tipare të karakterit, rregulla dhe politika.<ref>{{harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=Seksioni hyrës, §&nbsp;5. Pasojat e çfarë? Të drejtat, relativiteti dhe rregullat}}; {{harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}</ref> Shumë lloje e vlerësojnë vlerën e pasojave në bazë të faktit nëse ato nxisin lumturi ose vuajtje. Por ekzistojnë edhe parime të tjera vlerësuese, si [[Dëshira (malli)|përmbushja e dëshirave]], [[autonomia]], {{ill|Liria|en|Freedom}}, [[njohuria]], [[miqësia]], [[bukuria]] dhe vetëpërsosja.<ref>{{harvnb|Haines|loc=Seksioni hyrës}}; {{harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=Seksioni hyrës, §&nbsp;3. Çfarë është e mira? Konsekuencializmi hedonist kundrejt atij pluralist}}; {{harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Kundërpesha e deontologjisë: konsekuencializmi}}; {{harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}</ref> Disa forma të konsekuencializmit mbajnë se ekziston vetëm një burim i vetëm i vlerës.<ref name="Alexander 2021 loc=§&nbsp;1. Deontology's Foil: Consequentialism">{{harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Kundërpesha e deontologjisë: konsekuencializmi}}</ref> Më i spikaturi ndër ta është {{ill|Utilitarizmi|en|Utilitarianism|lt=utilitarizmi klasik}}, i cili pohon se vlera morale e akteve varet vetëm nga [[kënaqësia]] dhe [[vuajtja]] që ato shkaktojnë.<ref>{{harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}; {{harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Kundërpesha e deontologjisë: konsekuencializmi}}</ref> Një qasje alternative thotë se ka shumë burime të ndryshme vlere, të cilat të gjitha kontribuojnë në një vlerë të përgjithshme.<ref name="Alexander 2021 loc=§&nbsp;1. Deontology's Foil: Consequentialism" /> Para shekullit XX, konsekuencialistët merreshin vetëm me totalin e vlerës ose me të mirën e përgjithshme. Në shekullin XX u zhvilluan pikëpamje alternative që marrin në konsideratë edhe shpërndarjen e vlerës. Njëra prej tyre pohon se një shpërndarje e barabartë e të mirave është më e mirë se një shpërndarje e pabarabartë, edhe kur e mira e përgjithshme është e njëjtë.<ref>{{harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}; {{harvnb|Cummiskey|1996|pp=[https://books.google.com/books?id=ZYPmCwAAQBAJ&pg=PA157 157–158]}}</ref> Ka mosmarrëveshje rreth asaj se cilat pasoja duhen vlerësuar. Një dallim i rëndësishëm është ai midis konsekuencializmit të aktit dhe konsekuencializmit të rregullave. Sipas konsekuencializmit të aktit, pasojat e një akti përcaktojnë vlerën e tij morale. Kjo do të thotë se ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë midis pasojave të një akti dhe vlerës së tij morale. Konsekuencializmi i rregullave, nga ana tjetër, mbron tezën se një akt është i drejtë nëse ndjek një grup të caktuar rregullash. Ai përcakton rregullat më të mira duke marrë në konsideratë rezultatet e tyre në nivel komuniteti. Njerëzit duhet të ndjekin rregullat që çojnë në pasojat më të mira kur të gjithë në komunitet i ndjekin ato. Kjo nënkupton se lidhja midis një akti dhe pasojave të tij është e tërthortë. Për shembull, nëse thënia e së vërtetës është një nga rregullat më të mira, atëherë sipas konsekuencializmit të rregullave një person duhet ta thotë të vërtetën edhe në raste të veçanta kur gënjeshtra do të çonte në pasoja më të mira.<ref>{{harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=§&nbsp;5. Pasojat e çfarë? Të drejtat, relativiteti dhe rregullat}}; {{harvnb|Hooker|2023|loc=Seksioni hyrës}}; {{harvnb|Haines|loc=§&nbsp;1f. Konsekuencializmi i rregullave}}; {{harvnb|Hooker|2005|p=164}}; {{harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Kundërpesha e deontologjisë: konsekuencializmi}}</ref> Një tjetër mosmarrëveshje është ajo midis konsekuencializmit aktual dhe atij të pritur. Sipas pikëpamjes tradicionale, vetëm pasojat aktuale të një akti ndikojnë në vlerën e tij morale. Një vështirësi e kësaj pikëpamjeje është se shumë pasoja nuk mund të njihen paraprakisht. Kjo do të thotë se në disa raste edhe akte të planifikuara dhe të synuara mirë janë moralisht të gabuara nëse çojnë pa dashje në rezultate negative. Një këndvështrim alternativ pohon se ajo që ka rëndësi nuk janë pasojat aktuale, por pasojat e pritura. Ky këndvështrim merr parasysh faktin se, kur vendosin çfarë të bëjnë, njerëzit duhet të mbështeten në njohuritë e tyre të kufizuara për pasojat e përgjithshme të veprimeve të tyre. Sipas këtij këndvështrimi, një kurs veprimi ka vlerë morale pozitive, edhe pse çon në një rezultat negativ në tërësi, nëse do të kishte [[Pritja matematike|vlerën më të lartë të pritur]], për shembull, sepse rezultati negativ nuk mund të parashikohej ose nuk kishte gjasa të ndodhte.<ref>{{harvnb|Hooker|2005|pp=162–164}}; {{harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=§&nbsp;1. Utilitarizmi klasik, §&nbsp;4. Cilat pasoja? Konsekuencializmi aktual kundrejt atij të pritur}}</ref> Një dallim tjetër është midis konsekuencializmit maksimizues dhe atij satisfikues (''satisficing''). Sipas konsekuencializmit maksimizues, vetëm akti më i mirë i mundshëm është moralisht i lejuar. Kjo do të thotë se aktet me pasoja pozitive janë të gabuara nëse ekzistojnë alternativa me pasoja edhe më të mira. Një kritikë ndaj konsekuencializmit maksimizues është se ai kërkon shumë, duke u kërkuar njerëzve të bëjnë dukshëm më shumë sesa pritet prej tyre nga shoqëria. Për shembull, nëse veprimi më i mirë për dikë me rrogë të mirë do të ishte të dhuronte 70% të të ardhurave të tij për bamirësi, do të ishte moralisht e gabuar që ai të dhuronte vetëm 65%. Konsekuencializmi satisfikues, nga ana tjetër, kërkon vetëm që një akt të jetë "mjaftueshëm i mirë", edhe nëse nuk është alternativa më e mirë e mundshme. Sipas këtij këndvështrimi, është e mundur të bësh më shumë sesa je moralisht i detyruar të bësh.<ref>{{harvnb|Hooker|2005|p=164}}; {{harvnb|Slote|2005|pp=938–939}}; {{harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Kundërpesha e deontologjisë: konsekuencializmi}}; {{harvnb|Singer|2016|pp=47–48}}; {{harvnb|Byron|2004|p=[https://books.google.com/books?id=bRFFsQE2BrQC&pg=PA9 9]}}</ref>{{efn|Kjo gjendje njihet si {{ill|Supererogacioni|en|Supererogation|lt=supererogacion}}.<ref>{{harvnb|Heyd|2019|loc=Seksioni hyrës}}</ref>}} {{ill|Moizmi|en|Mohism}} në [[Filozofia kineze|filozofinë e lashtë kineze]] është një nga format më të hershme të konsekuencializmit. Ai u shfaq në shekullin V p.e.s. dhe argumentonte se veprimi politik duhet të nxisë drejtësinë si mjet për të rritur mirëqenien e popullit.<ref>{{harvnb|Littlejohn|loc=§&nbsp;1c. Mozi (rreth 470–391 p.e.s.) dhe moizmi}}; {{harvnb|Zhang|2023|p=[https://books.google.com/books?id=2ka8EAAAQBAJ&pg=PA96 96]}}</ref> ==== Utilitarizmi ==== {{Kryesor|{{ill|Utilitarianizmi|en|Utilitarianism}}}} Forma më e njohur e konsekuencializmit është utilitarizmi. Në formën e tij klasike, ai është një konsekuencializëm i aktit që e sheh [[Lumturia|lumturinë]] si burimin e vetëm të vlerës së brendshme. Kjo do të thotë se një veprim është moralisht i drejtë nëse prodhon «të mirën më të madhe për numrin më të madh» duke rritur lumturinë dhe duke zvogëluar vuajtjet. Utilitaristët nuk mohojnë se edhe gjëra të tjera kanë vlerë, si shëndeti, miqësia dhe dituria. Megjithatë, ata mohojnë se këto gjëra kanë vlerë të brendshme. Në vend të kësaj, ata thonë se ato kanë vlerë të jashtme, sepse ndikojnë në lumturi dhe në vuajtje. Në këtë kuptim, ato janë të dëshirueshme si mjet, por, ndryshe nga lumturia, jo si qëllim.<ref>{{Harvnb|Slote|2005|pp=936, 938}}; {{Harvnb|Sinnott-Armstrong|2023|loc=§&nbsp;1. Classic Utilitarianism}}</ref> Pikëpamja se kënaqësia është e vetmja gjë me vlerë të brendshme quhet hedonizëm etik ose hedonizëm vlerësues.<ref>{{Harvnb|Moore|2019|loc=Lead section, §&nbsp;2. Ethical Hedonism}}</ref> {{Multiple image |total_width=400px |perrow=2/1 |image1=Jeremy Bentham by Henry William Pickersgill detail.jpg |alt1=Pikturë e Jeremy Bentham |image2=John Stuart Mill by London Stereoscopic Company, c1870.jpg |alt2=Fotografi e John Stuart Mill |footer=Jeremy Bentham dhe John Stuart Mill janë themeluesit e utilitarizmit klasik.<ref>{{Harvnb|Suikkanen|2020|p=[https://books.google.com/books?id=343mDwAAQBAJ&pg=PA24 24]}}</ref> }} Utilitarizmi klasik u formulua fillimisht nga {{ill|Jeremy Bentham|en}} në fund të shekullit XVIII dhe u zhvillua më tej nga [[John Stuart Mill]]. Benthami paraqiti kalkulusin hedonik për të vlerësuar vlerën e pasojave. Dy aspekte kryesore të kalkulusit hedonik janë intensiteti dhe kohëzgjatja e kënaqësisë. Sipas këtij këndvështrimi, një përvojë e këndshme ka vlerë të lartë nëse ka intensitet të lartë dhe zgjat për një kohë të gjatë. Një kritikë e zakonshme ndaj utilitarizmit të Benthamit argumentonte se fokusimi i tij te intensiteti i kënaqësisë promovon një mënyrë jetese imorale të përqendruar rreth [[Indulgjenca|indulgjencës]] në kënaqësitë shqisore. Milli iu përgjigj kësaj kritike duke dalluar kënaqësitë e larta nga ato të ulëta. Ai deklaroi se kënaqësitë e larta, si kënaqësia intelektuale e leximit të një libri, janë më të vlefshme sesa kënaqësitë e ulëta, si shijimi shqisor i ushqimit dhe pijeve, edhe kur intensiteti dhe kohëzgjatja e tyre janë të njëjta.<ref>{{Harvnb|Slote|2005|pp=936, 938}}; {{Harvnb|Mendus|2005|p=[https://books.google.com/books?id=wYWGIpa7Qr4C&pg=PA141 141]}}; {{Harvnb|Kivy|2011|p=[https://books.google.com/books?id=-c7ThZc5Rv0C&pg=PA238 238]}}</ref> Që nga formulimi i tij fillestar, janë zhvilluar shumë variante të utilitarizmit, duke përfshirë dallimin midis {{ill|Utilitarianizmi i aktit|en|Act utilitarianism|lt=utilitarizmit të aktit}} dhe {{ill|Utilitarianizmi i rregullave|en|Rule utilitarianism|lt=utilitarizmit të rregullave}}, si dhe midis utilitarizmit maksimizues dhe atij që kërkon vetëm një zgjidhje të kënaqshme (''satisficing'').<ref>{{Harvnb|Slote|2005|p=938}}; {{Harvnb|Hooker|2014|p=[https://books.google.com/books?id=z3zBAgAAQBAJ&pg=PA281 281]}}; {{Harvnb|Satyanarayana|2009|p=[https://books.google.com/books?id=gjiBTNR1g0kC&pg=PT76 76]}}</ref> === Deontologjia === {{Kryesor|{{ill|Deontologjia|en|Deontology}}}} Deontologjia vlerëson korrektësinë morale të veprimeve bazuar në një grup {{ill|Norma (filozofi)|en|Norm (philosophy)|lt=normash}} ose [[Parimi|parimesh]]. Këto norma përshkruajnë kërkesat që duhet të ndjekin të gjitha veprimet.<ref>{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}; {{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2. Deontological Theories}}</ref> Ato mund të përfshijnë parime si thënia e së vërtetës, mbajtja e [[Premtimi|premtimeve]] dhe mosshkaktimi me dashje i dëmit ndaj të tjerëve.<ref>{{Harvnb|Simpson|loc=§&nbsp;6c. Deontological Pluralism and Prima Facie Duties}}; {{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}</ref> Ndryshe nga konsekuencialistët, deontologët mbajnë se vlefshmëria e parimeve morale të përgjithshme nuk varet drejtpërdrejt nga pasojat e tyre. Për shembull, filozofi moral {{ill|W. D. Ross|en|W. D. Ross|lt=David Ross}} sugjeron se është e gabuar të prishësh një premtim edhe nëse nga kjo nuk vjen asnjë dëm. Deontologët mbajnë se [[detyra]]t duhet të ndiqen, sepse ato shprehin se si veprimet janë në thelb të drejta ose të gabuara.<ref>{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}; {{Harvnb|Simpson|loc=§&nbsp;6c. Deontological Pluralism and Prima Facie Duties}}</ref> Ata interesohen se cilat veprime janë të drejta dhe shpesh pranojnë se ekziston një hendek midis asaj që është e drejtë dhe asaj që është [[E mira|e mirë]].<ref>{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}; {{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Deontology's Foil: Consequentialism, §&nbsp;2. Deontological Theories}}; {{Harvnb|Murthy|2009|p=[https://books.google.com/books?id=tzhEBAAAQBAJ&pg=PA74 74]}}</ref> Shumë prej tyre fokusohen te ndalesat dhe përshkruajnë cilat veprime janë të ndaluara në çdo rrethanë.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2. Deontological Theories}}; {{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}</ref> ==== Të përqendruara te agjenti dhe te pacienti ==== Teoritë deontologjike të përqendruara te agjenti fokusohen te {{ill|Agjencia morale|en|Moral agency|lt=personi që vepron}} dhe te detyrat që ai ka. Teoritë e përqendruara te agjenti shpesh fokusohen te motivet dhe qëllimet pas veprimeve të njerëzve, duke theksuar rëndësinë e veprimit për arsye të drejta. Ato priren të jenë relative ndaj agjentit, që do të thotë se arsyet për të cilat njerëzit duhet të veprojnë varen nga rrethanat personale. Për shembull, një prind ka një detyrim të veçantë ndaj fëmijës së vet, ndërsa një i huaj nuk ka këtë lloj detyrimi ndaj një fëmije që nuk e njeh. Teoritë e përqendruara te pacienti (marrësi i veprimit), nga ana tjetër, fokusohen te njerëzit që preken nga veprimet dhe te të drejtat që ata kanë. Një shembull është kërkesa për t'i trajtuar njerëzit e tjerë si qëllime në vetvete dhe jo thjesht si mjete për arritjen e një qëllimi.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2. Deontological Theories}}; {{Harvnb|Hale|2017|p=[https://books.google.com/books?id=CQNLDgAAQBAJ&pg=PA216 216]}}; {{Harvnb|Kumm|Walen|2014|p=[https://books.google.com/books?id=DXs9AwAAQBAJ&pg=PA81 81]}}</ref> Kjo kërkesë mund të përdoret për të argumentuar, për shembull, se është e gabuar të vrasësh një person kundër vullnetit të vet, edhe nëse ky veprim do të shpëtonte jetën e disa njerëzve të tjerë. Teoritë deontologjike të përqendruara te pacienti zakonisht janë neutrale ndaj agjentit, që do të thotë se zbatohen njësoj për të gjithë në një situatë, pavarësisht nga roli ose pozicioni i tyre i veçantë.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2. Deontological Theories}}</ref> ==== Kantianizmi ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Etika kantiane|en|Kantian ethics}}}} [[Skeda:Immanuel Kant - Gemaelde 1.jpg|thumb|upright=.8|alt=Pikturë me vaj e Immanuel Kantit|[[Immanuel Kant]] formuloi një sistem deontologjik të bazuar në ligje universale që vlejnë për të gjitha krijesat [[Racionaliteti|racionale]].]] [[Immanuel Kant]] (1724–1804) është një nga deontologët më të njohur.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2.4 Deontological Theories and Kant}}</ref> Ai pohon se arritja e rezultateve që njerëzit i dëshirojnë, si të qenit i lumtur, nuk është qëllimi kryesor i veprimeve morale. Në vend të kësaj, ai argumenton se ekzistojnë parime universale që vlejnë për të gjithë, pavarësisht nga dëshirat e tyre. Ai përdor termin {{ill|Imperativi kategorik|en|categorical imperative|lt=imperativ kategorik}} për këto parime, duke thënë se burimin e kanë në strukturën e {{ill|Arsyeja praktike|en|practical reason|lt=arsyes praktike}} dhe se janë të vërteta për të gjithë agjentët [[Racionaliteti|racionalë]]. Sipas Kantit, të veprosh moralisht do të thotë të veprosh në përputhje me arsyen ashtu siç shprehet ajo përmes këtyre parimeve,<ref>{{Harvnb|Johnson|Cureton|2022|loc=Lead section}}; {{Harvnb|O'Neill|loc=§&nbsp;1. Kant's Ethics}}; {{Harvnb|Jankowiak|loc=§&nbsp;5. Moral Theory}}; {{Harvnb|Nadkarni|2011|p=[https://books.google.com/books?id=aoM8DwAAQBAJ&pg=PT20 20]}}</ref> ndërsa shkelja e tyre është njëkohësisht imorale dhe irracionale.<ref>{{Harvnb|Johnson|Cureton|2022|loc=Lead section}}</ref> Kanti dha disa formulime të imperativit kategorik. Një formulim thotë se njeriu duhet të ndjekë vetëm {{ill|Maksima|en|Maxim (philosophy)|lt=maksima}}{{Efn|Një maksimë është një rregull që njerëzit mund ta miratojnë për të udhëhequr veprimin e tyre, si për shembull «Nëse dëshiron të fitosh shumë para, merresh me shitje» ose «Nuk do të vrasësh».<ref>{{Harvnb|Kerstein|2009|p=[https://books.google.com/books?id=Bqemab0aXx8C&pg=PA128 128]}}; {{Harvnb|Cardwell|2015|p=[https://books.google.com/books?id=iEbKBwAAQBAJ&pg=PA85 85]}}</ref>}} që mund të universalizohen. Kjo do të thotë që personi do të dëshironte që të gjithë ta ndjekin të njëjtën maksimë si ligj universal të zbatueshëm për të gjithë. Një formulim tjetër pohon se njeriu duhet t'i trajtojë të tjerët gjithmonë si qëllime në vetvete dhe kurrë thjesht si mjete për një qëllim. Ky formulim përqendrohet në respektimin dhe vlerësimin e njerëzve të tjerë për hir të tyre, në vend që t'i përdorë ata në ndjekje të qëllimeve personale.<ref>{{Harvnb|O'Neill|loc=§&nbsp;1. Kant's Ethics}}; {{Harvnb|Jankowiak|loc=§&nbsp;5. Moral Theory}}</ref> Në të dyja rastet, Kanti thotë se ajo që ka rëndësi është të kesh një vullnet të mirë. Një person ka vullnet të mirë nëse e respekton ligjin moral dhe formon synimet dhe motivet e tij në përputhje me të. Kanti pohon se veprimet e motivoara në këtë mënyrë janë të mira pa kushte, që do të thotë se janë të mira edhe në rastet kur sjellin pasoja të padëshirueshme.<ref>{{Harvnb|Jankowiak|loc=§&nbsp;5. Moral Theory}}; {{Harvnb|Johnson|Cureton|2022|loc=§&nbsp;2. Good Will, Moral Worth and Duty, §&nbsp;3. Duty and Respect for Moral Law}}</ref> ==== Të tjera ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teoria e urdhrit hyjnor|en|Divine command theory}}, {{ill|Kontraktualizmi|en|Contractualism}}, {{ill|Etika e diskursit|en|Discourse ethics}}}} Teoria e urdhrit hyjnor thotë se Zoti është burimi i [[morali]]t. Ajo pohon se ligjet morale janë urdhra hyjnorë dhe se të veprosh moralisht do të thotë t'i bindesh vullnetit të Zotit dhe ta ndjekësh atë. Ndërsa të gjithë teoricienët e urdhrit hyjnor pajtohen se morali varet nga Zoti, ka mosmarrëveshje për përmbajtjen e saktë të urdhrave hyjnorë, dhe teoricienët që u përkasin feve të ndryshme priren të propozojnë ligje morale të ndryshme.<ref>{{Harvnb|Austin|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Murphy|2019|loc=Lead section}}</ref> Për shembull, teoricienët e krishterë dhe hebrej të urdhrit hyjnor mund të argumentojnë se [[Dhjetë Urdhërimet]] shprehin vullnetin e Zotit,<ref>{{Harvnb|Miller|2004|p=[https://books.google.com/books?id=87hQ2AjcttEC&pg=PA13 13]}}; {{Harvnb|Flynn|2012|p=[https://books.google.com/books?id=pl3bToUqdAIC&pg=PA167 167]}}</ref> ndërsa myslimanët mund ta rezervojnë këtë rol për mësimet e [[Kurani]]t.<ref>{{Harvnb|Flynn|2012|p=[https://books.google.com/books?id=pl3bToUqdAIC&pg=PA167 167]}}; {{Harvnb|Myers|Noebel|2015|p=[https://books.google.com/books?id=hzeACgAAQBAJ&pg=PA241 241]}}</ref> Kontraktualistët e refuzojnë referimin te Zoti si burim i moralit dhe argumentojnë në vend të kësaj se morali bazohet në një {{ill|Kontrata shoqërore|en|social contract|lt=kontratë shoqërore}} të shprehur ose të nënkuptuar mes njerëzve. Ata pohojnë se [[pëlqimi]] faktik ose hipotetik me këtë kontratë është burimi i normave dhe detyrimeve morale. Për të përcaktuar se cilat detyrime kanë njerëzit, kontraktualistët shpesh mbështeten në një eksperiment mendor rreth asaj se për çfarë do të pajtoheshin njerëzit racionalë në rrethana ideale. Për shembull, nëse ata do të pajtoheshin se njerëzit nuk duhet të gënjejnë, atëherë ekziston një detyrim moral për t'u përmbajtur nga gënjeshtra. Meqenëse mbështetet te pëlqimi, kontraktualizmi shpesh kuptohet si një formë e deontologjisë e përqendruar te personi që preket.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2.3 Contractualist Deontological Theories}}; {{Harvnb|Sullivan|2001|p=[https://books.google.com/books?id=1vkgWX7GRr0C&pg=PA118 118]}}; {{Harvnb|Ashford|Mulgan|2018|loc=Lead section}}</ref>{{Efn|Disa etikanë pohojnë se kontraktualizmi nuk është një teori normative etike, por një teori metaetike, për shkak të theksit që vë në mënyrën se si justifikohen normat morale.<ref>{{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;2.3 Contractualist Deontological Theories}}</ref>}} Teoricienë të njohur të kontratës shoqërore përfshijnë [[Thomas Hobbes]], [[John Locke]], [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe {{ill|John Rawls|en}}.<ref>{{Harvnb|Friend|loc=Lead section}}</ref> [[Skeda:JuergenHabermas.jpg|thumb|alt=Fotografi e Jürgen Habermas|Sipas {{ill|Etika e diskursit|en|Discourse ethics|lt=etikës së diskursit}}, ashtu siç e formuloi [[Jürgen Habermas]], normat morale justifikohen përmes diskursit racional brenda shoqërisë.]] Etika e diskursit përqendrohet gjithashtu te marrëveshja shoqërore mbi normat morale, por pohon se kjo marrëveshje bazohet te {{ill|Racionaliteti komunikativ|en|Communicative rationality|lt=racionaliteti komunikativ}}. Ajo synon të arrijë në norma morale për shoqëritë moderne pluraliste që përfshijnë një larmi këndvështrimesh. Një normë morale universale shihet si e vlefshme nëse të gjithë pjesëmarrësit racionalë të diskursit e miratojnë ose do ta miratonin atë. Në këtë mënyrë, morali nuk imponohet nga një autoritet i vetëm moral, por lind nga diskursi moral brenda shoqërisë. Ky diskurs duhet të synojë të krijojë një situatë ideale të të folurit për të garantuar paanësi dhe përfshirje. Në veçanti, kjo do të thotë që pjesëmarrësit e diskursit janë të lirë të [[Liria e shprehjes|shprehin]] mendimet e tyre të ndryshme pa detyrim, por njëkohësisht u kërkohet t'i justifikojnë ato përmes argumentimit racional.<ref>{{Harvnb|Chakraborti|2023|p=[https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ&pg=PA39 39]}}; {{Harvnb|Metselaar|Widdershoven|2016|pp=[https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-09483-0_145 895–896]}}; {{Harvnb|Finlayson|Rees|2023|loc=§&nbsp;3.3 The Principles of Discourse Ethics and Their Justification}}</ref> === Etika e virtytit === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Etika e virtytit|en|Virtue ethics}}}} Shqetësimi kryesor i etikës së virtytit është se si shprehen [[Virtyti|virtytet]] në veprime. Si e tillë, ajo nuk merret drejtpërdrejt as me pasojat e veprimeve, as me detyrat morale universale.<ref>{{Harvnb|Slote|2005a|pp=947–948}}; {{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=Lead section}}</ref> Virtytet janë tipare pozitive të karakterit, si [[ndershmëria]], [[guximi]], [[mirësia]] dhe [[dhembshuria]]. Ata zakonisht kuptohen si prirje për të ndier, për të vendosur dhe për të vepruar në një mënyrë të caktuar, duke u përkushtuar plotësisht ndaj kësaj mënyre. Virtytet janë në kundërvënie me veset, që përfaqësojnë anët e tyre të dëmshme.<ref>{{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=Lead section, §&nbsp;1.1 Virtue}}; {{Harvnb|Slote|2005a|pp=947–948}}</ref> Teoricienët e etikës së virtytit zakonisht thonë se vetëm zotërimi i virtyteve në vetvete nuk mjafton. Përkundrazi, njerëzit duhet t'i shfaqin virtytet në veprimet e tyre. Një faktor i rëndësishëm është urtësia praktike, e quajtur edhe ''[[fronesis]]'', e cila i ndihmon njerëzit të dinë se kur, si dhe cilin virtyt të shprehin. Për shembull, mungesa e urtësisë praktike mund t'i çojë njerëzit e guximshëm të kryejnë veprime moralisht të gabuara, duke marrë rreziqe të panevojshme që më mirë duhen shmangur.<ref>{{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=§&nbsp;1.2 Practical Wisdom}}; {{Harvnb|Caro|Marraffa|Vaccarezza|2021|pp=[https://books.google.com/books?id=QL4sEAAAQBAJ&pg=PT31 31–33]}}</ref> Llojet e ndryshme të etikës së virtytit ndryshojnë në mënyrën se si i kuptojnë virtytet dhe rolin e tyre në jetën praktike. Eudaimonizmi është forma origjinale e teorisë së virtytit, e zhvilluar në [[Filozofia e lashtë greke|filozofinë e lashtë greke]], dhe vendos një lidhje të ngushtë midis sjelljes së virtytshme dhe lumturisë. Ai pohon se njerëzit lulëzojnë duke jetuar një jetë të virtytshme. Teoritë eudaimoniste shpesh pohojnë se virtytet janë potenciale pozitive që gjenden në natyrën njerëzore dhe se realizimi i këtyre potencialeve çon në një jetë të mirë dhe të lumtur.<ref name="Hursthouse 2023 loc=§&nbsp;2. Forms of Virtue Ethics">{{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=§&nbsp;2. Forms of Virtue Ethics}}; {{Harvnb|Athanassoulis|loc=§&nbsp;3. Virtue Ethical Theories}}</ref> Teoritë e bazuara në agjent, përkundrazi, e shohin lumturinë vetëm si një pasojë anësore dhe përqendrohen, në vend të kësaj, te tiparet e admiruara dhe karakteristikat motivuese që shprehen gjatë veprimit. Kjo shpesh kombinohet me idenë se njeriu mund të mësojë nga individë të jashtëzakonshëm, të cilët shërbejnë si [[Modeli i rolit|modele roli]], për të kuptuar se cilat janë ato karakteristika.<ref name="Hursthouse 2023 loc=§&nbsp;2. Forms of Virtue Ethics" /> {{ill|Etika e kujdesit|en|Ethics of care|lt=Etika feministe e kujdesit}} është një formë tjetër e etikës së virtytit. Ajo thekson rëndësinë e [[Marrëdhënia ndërpersonale|marrëdhënieve ndërpersonale]] dhe pohon se dashamirësia, e shprehur përmes kujdesit për [[Mirëqenia|mirëqenien]] e të tjerëve, është një nga virtytet kryesore.<ref>{{Harvnb|Athanassoulis|loc=§&nbsp;3c. The Ethics of Care}}; {{Harvnb|Sander-Staudt|loc=Lead section}}</ref> Shkollat me ndikim të etikës së virtytit në filozofinë e lashtë ishin {{ill|Aristotelizmi|en|Aristotelianism|lt=aristotelizmi}} dhe [[stoicizmi]]. Sipas [[Aristoteli]]t (384–322 p.e.s.), secili virtyt{{Efn|Grekët e lashtë përdornin fjalën ''{{lang|grc|arête}}'', e cila do të thotë si 'virtyt' ashtu edhe 'përsosmëri'.<ref>{{Harvnb|Hursthouse|Pettigrove|2023|loc=§&nbsp;1. Preliminaries}}</ref>}} është një [[E mesmja e artë (filozofi)|mesatare e artë]] midis dy llojeve të veseve: teprica dhe mungesa. Për shembull, guximi është një virtyt që qëndron midis [[Frikacakëria|frikacakërisë]], si gjendje e mungesës, dhe [[Papërgjegjshmëria|pamaturisë]], si gjendje e teprimit. Aristoteli mendonte se veprimi i virtytshëm çon në lumturi dhe i bën njerëzit të lulëzojnë në jetë.<ref>{{Harvnb|Skirbekk|Gilje|2017|p=[https://books.google.com/books?id=_I00e3SQAwMC&pg=PA81 81]}}; {{Harvnb|Kraut|2022|loc=Lead section, §&nbsp;5. The Doctrine of the Mean}}</ref> Stoicizmi u shfaq rreth vitit 300 p.e.s.<ref>{{Harvnb|Hill|Blazejak|2021|p=[https://books.google.com/books?id=UQE5EAAAQBAJ&pg=PA4 4]}}</ref> dhe mësonte se, vetëm përmes virtytit, njerëzit mund të arrijnë lumturinë, të karakterizuar nga një gjendje mendore e qetë, e lirë nga shqetësimet emocionale. Stoikët mbronin racionalitetin dhe vetëkontrollin për ta arritur këtë gjendje.<ref>{{Harvnb|Stephens|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Campbell|1985|pp=327–328}}</ref> Në gjysmën e dytë të shekullit XX, etika e virtytit përjetoi një ringjallje falë filozofëve si Elizabeth Anscombe, Philippa Foot, Alasdair MacIntyre dhe Martha Nussbaum.<ref>{{Harvnb|Hursthouse|1999|p=[https://books.google.com/books?id=EbHmCwAAQBAJ&pg=PA3 3]}}</ref> === Traditat e tjera === Ka shumë shkolla të tjera të etikës normative përveç tri traditave kryesore. Etika pragmatike përqendrohet në rolin e praktikës dhe konsideron se një nga detyrat kryesore të etikës është zgjidhja e problemeve praktike në situata konkrete. Ajo ka ngjashmëri të caktuara me utilitarizmin dhe me fokusimin e tij në pasoja, por përqendrohet më shumë në mënyrën se si morali është i ngulitur në kontekstet sociale dhe kulturore dhe në raport me to. Pragmatistët priren t'u japin më shumë rëndësi [[Shprehia|shprehive]] sesa mendimit të ndërgjegjshëm dhe e kuptojnë moralin si një shprehi që duhet formësuar në mënyrën e duhur.<ref>{{Harvnb|Peterson|2020|pp=65–66}}; {{Harvnb|Legg|Hookway|2021|loc=§&nbsp;6.2 Ethics}}; {{Harvnb|LaFollette|2007|loc=§ The Primacy of Habits, § Morality Is a Habit}}</ref> Etika [[Postmodernizmi|postmoderne]] bie dakord me etikën pragmatike për relativitetin kulturor të moralit. Ajo refuzon idenë se ekzistojnë parime morale objektive që zbatohen universalisht ndaj të gjitha kulturave dhe traditave. Ajo pohon se nuk ekziston një kod etik i vetëm dhe koherent, pasi morali vetë është irracional dhe njerëzit janë qenie moralisht ambivalente.<ref>{{Harvnb|Bauman|1993|pp=8–13}}; {{Harvnb|Kendall|2017|pp=195–196}}</ref> Etika postmoderne, në vend të kësaj, përqendrohet në mënyrën se si kërkesat morale lindin në situata specifike kur njeriu has në njerëz të tjerë.<ref>{{Harvnb|Connor|2004|p=15}}; {{Harvnb|Eaglestone|2004|pp=182, 186–187}}</ref> [[Skeda:EMB - Buddha stehend.jpg|thumb|upright=0.8|alt=Foto e statujës së Budës|Praktikat e dhembshurisë dhe të dashamirësisë janë elemente kyçe të {{ill|Etika budiste|en|Buddhist ethics|lt=etikës budiste}}.]] Egoizmi etik është pikëpamja se njerëzit duhet të veprojnë në përputhje me {{ill|Interesi vetjak|en|Self-interest|lt=interesin e tyre vetjak}} ose se një veprim është moralisht i drejtë nëse personi vepron për përfitimin e vet. Ai ndryshon nga [[egoizmi psikologjik]], i cili pohon se njerëzit në fakt ndjekin interesin e tyre vetjak pa pretenduar se duhet ta bëjnë këtë. Egoistët etikë mund të veprojnë në përputhje me pritshmëritë morale të pranuara përgjithësisht dhe t'u sjellin dobi njerëzve të tjerë, për shembull, duke mbajtur premtimet, duke ndihmuar miqtë dhe duke bashkëpunuar me të tjerët. Megjithatë, ata e bëjnë këtë vetëm si mjet për të shërbyer interesit të tyre vetjak. Egoizmi etik shpesh kritikohet si qëndrim imoral dhe kontradiktor.<ref>{{Harvnb|Shaver|2023|loc=Lead section, §&nbsp;2. Ethical Egoism}}; {{Harvnb|McEwan|2001|p=87}}; {{Harvnb|Fernando|2010|p=2.6}}</ref> Etika normative zë një vend qendror në shumicën e feve. Aspekte kyçe të {{ill|Etika hebreje|en|Jewish ethics|lt=etikës hebreje}} janë ndjekja e 613 urdhërimeve të Perëndisë sipas detyrës së micvës që gjendet në [[Tora|Torën]] dhe marrja e përgjegjësisë për mirëqenien shoqërore.<ref>{{Harvnb|Bollag|2006|pp=15–16}}; {{Harvnb|Blidstein|1995|pp=5–6}}</ref> {{ill|Etika e krishterë|en|Christian ethics}} i kushton më pak rëndësi ndjekjes së ligjeve të sakta dhe mëson, në vend të kësaj, praktikën e dashurisë vetëmohuese, siç është Urdhërimi i Madh: «Duaje të afërmin tënd si vetveten».<ref>{{Harvnb|Beach|1988|p=36}}; {{Harvnb|Porter|2010|p=73}}</ref> [[Pesë Shtyllat e Islamit]] përbëjnë një kuadër bazë të etikës myslimane dhe përqendrohen në praktikën e [[Shehadeti|besimit]], të lutjes, të [[Zekati|bamirësisë]], të agjërimit gjatë Ramadanit dhe të [[haxhillëku]]t në Mekë.<ref>{{Harvnb|Verhoeven|2013|p=27}}</ref> Budistët theksojnë rëndësinë e dhembshurisë dhe të dashamirësisë ndaj të gjitha qenieve të ndjeshme.<ref>{{Harvnb|Chowdhury|2019|p=494}}</ref> Një pikëpamje e ngjashme gjendet në [[xhainizmi]]n, i cili e ka {{ill|Ahimsa|en|lt=mosdhunën}} si virtytin e tij kryesor.<ref>{{Harvnb|Beaman|Strumos|2022|p=76}}</ref> [[Dharma|Detyra]] është një aspekt qendror i etikës hindu dhe ka të bëjë me përmbushjen e detyrimeve shoqërore, të cilat mund të ndryshojnë në varësi të klasës shoqërore të personit dhe fazës së jetës.<ref>{{Harvnb|Chakraborti|2023|p=122}}</ref> [[Konfucianizmi]] i kushton shumë rëndësi harmonisë në shoqëri dhe e sheh dashamirësinë si virtyt kyç.<ref>{{Harvnb|Wu|Wokutch|2008|p=404}}</ref> [[Taoizmi]] e shtrin rëndësinë e jetesës në harmoni në të gjithë botën dhe mëson se njerëzit duhet të praktikojnë [[Wu Wei|veprimin pa përpjekje]] duke ndjekur {{ill|Tao|en|lt=rrjedhën natyrore të universit}}.<ref>{{Harvnb|Ames|2013|p=1681}}; {{Harvnb|Brannigan|2010|p=145}}</ref> Sistemet e besimit të popujve indigjenë, si filozofia e amerikanëve vendas dhe filozofia afrikane Ubuntu, shpesh theksojnë ndërlidhjen e të gjitha qenieve të gjalla me mjedisin, ndërsa nënvizojnë rëndësinë e jetesës në harmoni me natyrën.<ref>{{Harvnb|Ntuli|2002|pp=58–60}}; {{Harvnb|Sinclair|2022|pp=96–97}}</ref> == Metaetika == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Metaetika|en|Metaethics}}}} Metaetika është dega e etikës që shqyrton natyrën, themelet dhe shtrirjen e gjykimeve morale, koncepteve dhe vlerave. Ajo nuk merret me atë se cilat veprime janë të drejta, por me atë se çfarë do të thotë që një veprim të jetë i drejtë dhe nëse gjykimet morale janë {{ill|Subjektiviteti dhe objektiviteti (filozofi)|en|Subjectivity and objectivity (philosophy)|lt=objektive}} dhe mund të jenë fare të vërteta. Ajo shqyrton më tej kuptimin e ''moralit'' dhe të termave të tjerë moralë.<ref>{{Harvnb|Harrison|2005|pp=588–589}}; {{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section}}</ref> Metaetika është një {{ill|Metateoria|en|Metatheory|lt=metateori}} që vepron në një nivel abstraksioni më të lartë se etika normative, duke hetuar supozimet e saj themelore. Teoritë metaetike zakonisht nuk gjykojnë drejtpërdrejt se cilat teori të etikës normative janë të sakta. Megjithatë, teoritë metaetike mund të ndikojnë gjithsesi në teoritë normative duke shqyrtuar parimet e tyre themelore.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;2. The Normative Relevance of Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section, §&nbsp;1. General Observations}}</ref> Metaetika mbivendoset me degë të ndryshme të filozofisë. Në nivelin e [[Ontologjia|ontologjisë]],{{Efn|Ontologjia është dega e filozofisë që studion natyrën dhe kategoritë e qenies.<ref>{{Harvnb|Lowe|2005|p=671}}; {{Harvnb|Campbell|2006|pp=21–22}}; {{Harvnb|Craig|1998|loc=Lead section}}</ref>}} ajo shqyrton nëse ekzistojnë fakte morale objektive.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;4. Ontological Issues in Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section, §&nbsp;3. Naturalism and Non-naturalism}}</ref> Për sa i përket [[Semantika|semantikës]], ajo shtron pyetjen se cilat janë kuptimet e termave moralë dhe nëse deklaratat morale kanë vlerë të së vërtetës.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;3. Semantic Issues in Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section, §&nbsp;4. Is/Ought and the Open Question Argument}}</ref> Ana epistemologjike e metaetikës diskuton nëse dhe si njerëzit mund të fitojnë njohuri morale.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;6. Epistemological Issues in Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section, §&nbsp;5. Moral Epistemology}}</ref> Metaetika mbivendoset me [[Psikologjia|psikologjinë]] për shkak të interesit të saj për mënyrën se si gjykimet morale i motivojnë njerëzit të veprojnë. Ajo mbivendoset edhe me [[Antropologjia|antropologjinë]], pasi synon të shpjegojë se si dallimet ndërkulturore ndikojnë në vlerësimet morale.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;5. Psychology and Metaethics, 7. Anthropological Considerations}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=Lead section, §&nbsp;6. Morals, Motives, and Reasons, §&nbsp;7. Freedom and Responsibility}}</ref> === Konceptet bazë === [[Skeda:Deontic square.svg|thumb|upright=1.2|alt=Diagrami i katrorit deontik|Katrori deontik paraqet marrëdhëniet ndërmjet statuseve të mundshme morale të një veprimi.<ref>{{Harvnb|McNamara|Van De Putte|2022|loc=Lead section, §&nbsp;1.2 The Traditional Scheme and the Modal Analogies}}; {{Harvnb|Ribino|Lodato|2019|p=3}}</ref>]] Metaetika shqyrton konceptet bazë etike dhe marrëdhëniet ndërmjet tyre. Etika merret kryesisht me deklarata normative rreth asaj se çfarë duhet të jetë, në kundërvënie me deklaratat përshkruese, të cilat kanë të bëjnë me atë se çfarë është.<ref>{{Harvnb|Miller|2023|pp=1–4}}; {{Harvnb|Lloyd|Hansen|2003|p=21}}</ref>{{Efn|Ky kundërvënim lidhet ngushtë me {{ill|Problemi është–duhet|en|Is–ought problem|lt=problemin është–duhet}}, të formuluar për herë të parë nga [[David Hume]], i cili thotë se nuk mund të nxirret një deklaratë normative nga një deklaratë përshkruese.<ref>{{Harvnb|Fieser|2000|p=159}}</ref> Marrëdhënia e saktë ndërmjet këtyre llojeve të deklaratave është e diskutueshme.<ref>{{Harvnb|Hudson|1969|pp=11–13}}</ref>}} [[Detyra]]t dhe [[Obligimi|obligimet]] shprehin kërkesa për atë që njerëzit duhet të bëjnë.<ref>{{Harvnb|O'Neill|2013|pp=423–424}}</ref> Detyrat përcaktohen ndonjëherë si kundërparte të [[Të drejtat|të drejtave]] që i shoqërojnë gjithmonë. Sipas këtij këndvështrimi, dikush ka detyrë t'i sjellë dobi një personi tjetër nëse ky i fundit ka të drejtë ta marrë atë dobi.<ref>{{Harvnb|Stoljar|1984|pp=36–37}}; {{Harvnb|Feibleman|2012|pp=121–122}}; {{Harvnb|Corbin|1924|pp=501–502}}</ref> ''Obligimi'' dhe ''lejimi'' janë terma të kundërt që mund të përcaktohen përmes njëri-tjetrit: të jesh i obliguar të bësh diçka do të thotë që nuk të lejohet të mos e bësh atë, dhe të jesh i lejuar të bësh diçka do të thotë që nuk je i obliguar të mos e bësh atë.<ref name="auto">{{Harvnb|McNamara|Van De Putte|2022|loc=§&nbsp;1.2 The Traditional Scheme and the Modal Analogies}}; {{Harvnb|Belzer|loc=§&nbsp;1. Standard Deontic Logic (SDL)}}</ref>{{Efn|{{ill|Logjika deontike|en|Deontic logic}} ofron një [[Sistemi formal|sistem formal]] që përshkruan marrëdhëniet logjike ndërmjet këtyre koncepteve dhe koncepteve të ngjashme.<ref name="auto" />}} Disa teoricienë i përkufizojnë obligimet në terma të [[Vlera (etikë)|vlerave]] ose të asaj që është [[E mira|e mirë]]. Kur përdoret në kuptimin e përgjithshëm, ''e mira'' kundërvihet me ''të keqen''. Kur përshkruhen njerëzit dhe qëllimet e tyre, në vend të fjalës ''keq'' shpesh përdoret termi [[E keqja|''e keqja'']].<ref>{{Harvnb|Haiming|2021|pp=75–76}}; {{Harvnb|Miller|2023|pp=4–5}}; {{Harvnb|Calder|2022|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Hacker|2024}}</ref> Obligimet përdoren për të vlerësuar statusin moral të veprimeve, [[Motivimi|motiveve]] dhe tipareve të karakterit.<ref>{{Harvnb|Miller|2023|pp=4–5}}</ref> Një veprim është moralisht i drejtë nëse përputhet me obligimet e një personi dhe moralisht i gabuar nëse i shkel ato.<ref>{{Harvnb|Pick|2004|pp=159–160}}; {{Harvnb|Haiming|2021|pp=88–89}}; {{Harvnb|Miller|2023|pp=5–6}}</ref> {{ill|Supererogacioni|en|Supererogation}} është një status i veçantë moral që vlen për rastet në të cilat vepruesi bën më shumë sesa kërkohet moralisht prej tij.<ref>{{Harvnb|Heyd|2019|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Miller|2023|pp=5–6}}</ref> Të jesh [[Përgjegjësia morale|moralisht përgjegjës]] për një veprim zakonisht do të thotë që personi zotëron dhe ushtron disa aftësi ose një formë të caktuar kontrolli.{{Efn|Disa filozofë sugjerojnë se ekziston ''fati moral'', i cili ndodh kur faktorë jashtë kontrollit të një personi ndikojnë në statusin moral të atij personi.<ref>{{Harvnb|Latus|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Nelkin|2023|loc=Lead section}}</ref>}} Nëse një person është moralisht përgjegjës, atëherë është e përshtatshme t'i përgjigjesh atij në mënyra të caktuara, për shembull duke e [[Lavdërimi|lavdëruar]] ose duke e [[Fajësimi|fajësuar]].<ref>{{Harvnb|Talbert|2019|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Williams|loc=Lead section, §&nbsp;1. Introduction}}</ref> === Realizmi, relativizmi dhe nihilizmi === Një debat i rëndësishëm në metaetikë ka të bëjë me statusin ontologjik të moralit, duke vënë në pyetje nëse vlerat dhe parimet etike janë reale. Ai shqyrton nëse vetitë morale ekzistojnë si tipare objektive, të pavarura nga [[mendja]] njerëzore dhe [[kultura]], dhe jo si konstrukte subjektive ose shprehje të preferencave personale dhe të [[Norma shoqërore|normave kulturore]].<ref name="ReferenceB">{{Harvnb|DeLapp|loc=Lead section, §&nbsp;4a. Moral Realisms}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023a|loc=Lead section}}</ref> {{ill|Realizmi moral|en|Moral realism|lt=Realistët moralë}} pranojnë pohimin se ekzistojnë fakte morale objektive. Ky këndvështrim nënkupton se vlerat morale janë aspekte të realitetit të pavarura nga mendja dhe se ekziston një fakt absolut për atë nëse një veprim i caktuar është i drejtë apo i gabuar. Një pasojë e këtij këndvështrimi është se kërkesat morale kanë të njëjtin status ontologjik si faktet jomorale: është fakt objektiv nëse ekziston një detyrim për të mbajtur një premtim, njësoj siç është fakt objektiv nëse një gjë është drejtkëndëshe.<ref name="ReferenceB" /> Realizmi moral shoqërohet shpesh me pohimin se ekzistojnë parime etike universale që zbatohen njësoj për të gjithë.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4a. Moral Realisms}}</ref> Ai nënkupton se, nëse dy njerëz nuk pajtohen për një vlerësim moral, atëherë të paktën njëri prej tyre gabon. Ky vëzhgim merret ndonjëherë si argument kundër realizmit moral, pasi mospajtimi moral është i përhapur në shumicën e fushave.<ref>{{Harvnb|Sayre-McCord|2023a|loc=§&nbsp;1. Moral Disagreement}}; {{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4a. Moral Realisms}}</ref>{{Efn|Sipas gjeneralizmit moral, ekzistojnë parime të përgjithshme që përcaktojnë çfarë është e drejtë dhe çfarë e gabuar. {{ill|Partikularizmi moral|en|Moral particularism}} e mohon këtë ide dhe pohon në vend të saj se statusi moral i veprimeve varet nga kontekste të veçanta.<ref>{{Harvnb|Ridge|McKeever|2023|loc=Lead section, §&nbsp;2. 'Particularism' and 'Generalism' are said in many ways}}; {{Harvnb|Tsu|loc=Lead section}}</ref>}} [[Relativizmi moral|Relativistët moralë]] e hedhin poshtë idenë se morali është një tipar objektiv i realitetit. Ata argumentojnë në vend të kësaj se parimet morale janë shpikje njerëzore. Kjo do të thotë se një sjellje nuk është objektivisht e drejtë ose e gabuar, por vetëm subjektivisht e drejtë ose e gabuar në raport me një këndvështrim të caktuar. Këndvështrimet morale mund të ndryshojnë mes personash, kulturash dhe epokash historike.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4b. Moral Relativisms}}; {{Harvnb|Gowans|2021|loc=Lead section, §&nbsp;2. Forms and Arguments}}; {{Harvnb|Westacott|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Dreier|2007|pp=240–241}}</ref> Për shembull, pohime morale si «Skllavëria është e gabuar» ose «Vetëvrasja është e lejueshme» mund të jenë të vërteta në një kulturë dhe të rrema në një tjetër.<ref>{{Harvnb|Westacott|loc=§&nbsp;2&nbsp;g. Moral Relativism}}; {{Harvnb|Gowans|2021|loc=§&nbsp;6. Metaethical Moral Relativism}}</ref>{{Efn|Ky këndvështrim mund të kuptohet përmes analogjisë me teorinë e relativitetit të Ajnshtajnit, sipas së cilës madhësia e vetive fizike si masa, gjatësia dhe kohëzgjatja varet nga [[sistemi i referimit]] i vëzhguesit.<ref>{{Harvnb|Dreier|2007|pp=240–241}}</ref>}} Disa relativistë moralë thonë se sistemet morale ndërtohen për të shërbyer qëllime të caktuara, si koordinimi shoqëror. Sipas këtij këndvështrimi, shoqëri të ndryshme dhe grupe të ndryshme shoqërore brenda një shoqërie ndërtojnë sisteme morale të ndryshme, mbi bazën e qëllimeve të tyre të ndryshme.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4b. Moral Relativisms}}; {{Harvnb|Gowans|2021|loc=§&nbsp;6. Metaethical Moral Relativism}}</ref> {{ill|Nihilizmi moral|en|Moral nihilism|lt=Nihilistët moralë}} mohojnë ekzistencën e fakteve morale. Ata refuzojnë si ekzistencën e fakteve morale objektive që mbrohen nga realizmi moral, ashtu edhe atë të fakteve morale subjektive që mbrohen nga relativizmi moral. Ata besojnë se supozimet bazë mbi të cilat qëndrojnë pohimet morale janë të gabuara. Disa nihilistë moralë nxjerin prej kësaj përfundimin se çdo gjë është e lejuar. Një këndvështrim paksa i ndryshëm thekson se nihilizmi moral nuk është vetë një pozicion moral për atë që lejohet dhe ndalohet, por refuzimi i çdo pozicioni moral.<ref>{{Harvnb|Dreier|2007|pp=240–241}}; {{Harvnb|Krellenstein|2017|pp=[https://www.jstor.org/stable/44631529 75–90]}}</ref> Nihilizmi moral, si relativizmi moral, pranon se njerëzit i gjykojnë veprimet si të drejta ose të gabuara nga këndvështrime të ndryshme. Megjithatë, ai nuk pajtohet se kjo praktikë ka të bëjë me moralin dhe e sheh atë thjesht si një lloj të sjelljes njerëzore.<ref>{{Harvnb|Dreier|2007|pp=241–242}}</ref> ==== Natyralizmi dhe jo-natyralizmi ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Natyralizmi etik|en|Ethical naturalism}} dhe {{ill|Jo-natyralizmi etik|en|Ethical non-naturalism}}}} Një mospajtim qendror mes realistëve moralë është ai mes [[Natyralizmi në filozofi|natyralizmit]] dhe jo-natyralizmit. Natyralizmi pohon se vetitë morale janë veti natyrore, të arritshme për vëzhgim empirik. Ato janë të ngjashme me vetitë natyrore që studiojnë shkencat natyrore, si ngjyra dhe forma.<ref>{{Harvnb|Lutz|2023|loc=Lead section, §&nbsp;1. What Is Moral Naturalism?}}; {{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4a. Moral Realisms}}</ref> Disa natyralistë moralë pohojnë se vetitë morale janë një lloj i veçantë dhe themelor i vetive natyrore.{{Efn|Për shembull, etika e [[Ligji natyror|ligjit natyror]], një pozicion me ndikim në etikën e krishterë, thotë se morali bazohet në një ligj natyror të krijuar nga Zoti.<ref>{{Harvnb|Murphy|2019a|loc=§&nbsp;1. Key Features of Natural Law Theories}}; {{Harvnb|Lisska|2015|p=[https://books.google.com/books?id=Cgg1DQAAQBAJ&pg=PA635 635]}}; {{Harvnb|DeNicola|2018|p=[https://books.google.com/books?id=5uCGDwAAQBAJ&pg=PA66 66]}}</ref>}} Një këndvështrim tjetër pohon se vetitë morale janë reale, por nuk janë pjesë themelore e realitetit dhe mund të reduktohen në veti të tjera natyrore, si vetitë që përshkruajnë shkaqet e [[Kënaqësia|kënaqësisë]] dhe të [[Dhembja|dhembjes]].<ref>{{Harvnb|Lutz|2023|loc=§&nbsp;1. What Is Moral Naturalism?, §&nbsp;2. Descriptivism and Reductivism}}; {{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;4a. Moral Realisms}}</ref> Jo-natyralizmi argumenton se vetitë morale janë pjesë e realitetit dhe se tiparet morale nuk janë identike me vetitë natyrore dhe as të reduktueshme në to. Ky këndvështrim zakonisht motivohet nga idea se vetitë morale janë të veçanta, sepse shprehin atë që duhet të jetë.<ref>{{Harvnb|FitzPatrick|2011|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230294899_2 7–8]}}; {{Harvnb|Ridge|2019|loc=Lead section}}</ref> Përkrahësit e këtij pozicioni shpesh e theksojnë këtë veçanti duke pohuar se përkufizimi i etikës me anë të entiteteve natyrore, ose nxjerrja e pohimeve preskriptive nga pohime përshkruese, përbën një {{ill|Gabimi natyralist|en|Naturalistic fallacy|lt=gabim natyralist}}.<ref>{{Harvnb|Ridge|2019|loc=§&nbsp;1. The Naturalistic Fallacy}}; {{Harvnb|Werner|2020|p=[https://books.google.com/books?id=rWjxDwAAQBAJ&pg=PA148 148]}}</ref> === Kognitivizmi dhe jokognitivizmi === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Kognitivizmi (etika)|en|Cognitivism (ethics)|lt=Kognitivizmi}} dhe {{ill|Jokognitivizmi|en|Non-cognitivism}}}} Debati metaetik midis kognitivizmit dhe jokognitivizmit ka të bëjë me kuptimin e pohimeve morale dhe është pjesë e studimit të semantikës. Sipas kognitivizmit, pohimet morale si «Aborti është moralisht i gabuar» dhe «Nisja në luftë nuk justifikohet kurrë moralisht» janë pohime që mund të vlerësohen si të vërteta ose të rreme, domethënë kanë vlerë të së vërtetës. Kognitivizmi pohon se pohimet morale kanë vlerë të së vërtetës, por nuk merret me atë se cilën vlerë kanë. Ai shpesh shihet si qëndrimi standard, pasi pohimet morale u ngjajnë pohimeve të tjera, si «Aborti është një procedurë mjekësore» ose «Nisja në luftë është një vendim politik», që kanë vlerë të së vërtetës.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;3a. Cognitivism Versus Non-Cognitivism}}; {{Harvnb|Miller|2023|pp=14–15}}</ref> Midis teorisë semantike të kognitivizmit dhe teorisë ontologjike të realizmit moral ka një lidhje të ngushtë. Realistët moralë pohojnë se ekzistojnë fakte morale. Kjo mund të përdoret për të shpjeguar pse pohimet morale janë të vërteta ose të rreme: një pohim është i vërtetë nëse përputhet me faktet dhe i rremë në të kundërt. Si rrjedhojë, filozofët që pranojnë njërën teori shpesh pranojnë edhe tjetrën. Përjashtim bën teoria e gabimit, e cila e ndërthur kognitivizmin me nihilizmin moral duke pohuar se të gjitha pohimet morale janë të rreme, sepse nuk ka fakte morale.<ref name="books.google.com">{{Harvnb|Miller|2023|pp=14–15}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|1988|p=[https://books.google.com/books?id=-msmrkE-67IC&pg=PA10 10]}}</ref> Jokognitivizmi është pikëpamja se pohimet morale nuk kanë vlerë të së vërtetës. Sipas kësaj pikëpamjeje, pohimi «Vrasja është e gabuar» nuk është as i vërtetë as i rremë. Disa jokognitivistë pohojnë se pohimet morale nuk kanë fare kuptim. Një interpretim tjetër është se ato kanë një lloj tjetër kuptimi. Emotivizmi thotë se ato shprehin qëndrime emocionale. Sipas kësaj pikëpamjeje, pohimi «Vrasja është e gabuar» shpreh se folësi ka një qëndrim moral negativ ndaj vrasjes ose nuk e miraton atë. {{ill|Preskriptivizmi universal|en|Universal prescriptivism|lt=Preskriptivizmi}}, nga ana tjetër, i kupton pohimet morale si [[Mënyra urdhërore|urdhra]]. Sipas kësaj pikëpamjeje, të thuash se «Vrasja është e gabuar» shpreh një urdhër si «Mos vraj».<ref>{{Harvnb|Miller|2023|pp=14–15}}; {{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;3a. Cognitivism Versus Non-Cognitivism}}; {{Harvnb|Moreland|Craig|2017|p=[https://books.google.com/books?id=deDeDwAAQBAJ&pg=PA417 417]}}</ref> === Njohuria morale === Epistemologjia e etikës studion nëse dhe si mund të njihen të vërtetat morale. Pikëpamjet {{ill|Fundacionalizmi|en|Foundationalism|lt=fundacionaliste}} pohojnë se disa bindje morale janë themelore dhe nuk kërkojnë justifikim të mëtejshëm. {{ill|Intuicionizmi etik|en|Ethical intuitionism}} është një pikëpamje e tillë, sipas së cilës njerëzit kanë një [[Intuita|aftësi të veçantë njohëse]] përmes së cilës mund të dallojnë [[E mira|të mirën]] nga [[e keqja]]. Intuicionistët shpesh argumentojnë se të vërtetat morale të përgjithshme, si «Të gënjesh është e gabuar», janë të vetëkuptueshme dhe se është e mundur t'i njohësh [[A priori dhe a posteriori|pa u mbështetur në përvojën empirike]]. Një pozicion tjetër fundacionalist përqendrohet te vëzhgime të veçanta dhe jo te intuitat e përgjithshme. Ai pohon se, kur njerëzit përballen me një situatë konkrete morale, ata mund të perceptojnë nëse sjellja e përfshirë ishte e drejtë apo e gabuar.<ref name="Sayre-McCord 2023 loc=§&nbsp;5. Moral Epistemology">{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;6. Epistemological Issues in Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=§&nbsp;5. Moral Epistemology}}</ref> Në ndryshim nga fundacionalistët, {{ill|Koherentizmi|en|Coherentism|lt=koherentistët}} pohojnë se nuk ka bindje morale themelore. Ata argumentojnë se bindjet formojnë një rrjet të ndërlikuar dhe mbështesin e justifikojnë reciprokisht njëra-tjetrën. Sipas kësaj pikëpamjeje, një bindje morale mund të përbëjë njohuri vetëm nëse është koherente me bindjet e tjera në rrjet.<ref name="Sayre-McCord 2023 loc=§&nbsp;5. Moral Epistemology" /> {{ill|Skepticizmi moral|en|Moral skepticism|lt=Skeptikët moralë}} mohojnë ose vënë në dyshim mundësinë e njohurisë morale. Një kundërshtim i zakonshëm i kritikëve të skepticizmit moral pohon se ai çon në sjellje imorale.<ref>{{Harvnb|Sinnott-Armstrong|2019|loc=Lead section, §&nbsp;1. Varieties of Moral Skepticism, §&nbsp;2. A Presumption Against Moral Skepticism?}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=§&nbsp;5. Moral Epistemology}}</ref> [[Skeda:Trolley Problem.svg|thumb|upright=1.25|alt=Diagram që paraqet një tramvaj që po shkon drejt një grupi njerëzish. Ka një shinë alternative me vetëm një person dhe një ndërprerës për të ndërruar shinën.|{{ill|Problemi i tramvajit|en|Trolley problem}} është një eksperiment mendor mbi dallimin moral midis kryerjes dhe lejimit të dëmit.]] {{ill|Eksperimenti mendor|en|Thought experiment|lt=Eksperimentet mendore}} përdoren si metodë në etikë për të vendosur midis teorive konkurruese. Ato zakonisht paraqesin një situatë të imagjinuar që përfshin një {{ill|Dilema etike|en|Ethical dilemma|lt=dilemë etike}} dhe shqyrtojnë se si intuitat e njerëzve për të drejtën dhe të keqen ndryshojnë sipas hollësive të veçanta të asaj situate.<ref>{{Harvnb|Brun|2017|pp=195–196}}; {{Harvnb|Brown|Fehige|2019|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Baggini|Fosl|2024|p=[https://books.google.com/books?id=mZvfEAAAQBAJ&pg=PA284 284]}}</ref> Për shembull, në problemin e tramvajit të Philippa Foot, një person mund të lëvizë një ndërprerës për ta devijuar tramvajin nga një shinë në tjetrën, duke sakrifikuar kështu jetën e një personi për të shpëtuar pesë. Ky skenar shqyrton se si dallimi midis kryerjes dhe lejimit të dëmit ndikon në detyrimet morale.<ref>{{Harvnb|Brun|2017|p=195}}; {{Harvnb|Woollard|Howard-Snyder|2022|loc=§&nbsp;3. The Trolley Problem and the Doing/Allowing Distinction}}; {{Harvnb|Rini|loc=§&nbsp;8. Moral Cognition and Moral Epistemology}}</ref> Një eksperiment tjetër mendor, i propozuar nga Judith Jarvis Thomson, shqyrton implikimet morale të {{ill|Aborti|en|Abortion|lt=abortit}} duke imagjinuar një situatë në të cilën një person lidhet pa pëlqimin e vet me një violinist të sëmurë. Në këtë skenar, violinisti vdes nëse lidhja ndërpritet, ngjashëm me mënyrën se si vdes fetusi në rastin e abortit. Eksperimenti mendor shqyrton nëse do të ishte moralisht e lejueshme që lidhja të ndërpritet brenda nëntë muajve të ardhshëm.<ref>{{Harvnb|Brun|2017|p=195}}; {{Harvnb|Brown|Fehige|2019|loc=§&nbsp;1. Important Characteristics of Thought Experiments}}</ref> === Motivimi moral === Në nivelin psikologjik, metaetika interesohet se si bindjet dhe përvojat morale ndikojnë në sjellje. Sipas internalistëve motivacionalë, ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë midis gjykimeve morale dhe veprimit. Kjo do të thotë se çdo gjykim për atë që është e drejtë e motivon personin të veprojë në përputhje me të. Për shembull, [[Sokrati]] mbron një formë të fortë të internalizmit motivacional duke pohuar se një person mund të kryejë një vepër të keqe vetëm nëse është në [[Padituria|padituri]] për faktin se ajo është e keqe. Format më të dobëta të internalizmit motivacional pohojnë se njerëzit mund të veprojnë kundër gjykimeve të tyre morale, për shembull, për shkak të dobësisë së vullnetit. Externalistët motivacionalë pranojnë se njerëzit mund ta gjykojnë një veprim si moralisht të detyrueshëm pa ndier ndonjë arsye për ta ndërmarrë atë. Kjo do të thotë se gjykimet morale nuk ofrojnë gjithmonë forcë motivuese.<ref>{{Harvnb|DeLapp|loc=§&nbsp;5. Psychology and Metaethics}}; {{Harvnb|Sayre-McCord|2023|loc=§&nbsp;6. Morals, Motives, and Reasons}}; {{Harvnb|Rosati|2016|loc=Lead section, §&nbsp;3. Moral Judgment and Motivation}}; {{Harvnb|Reilly|1977|pp=101–102}}; {{Harvnb|Milevski|2017|p=3}}</ref> Një pyetje që lidhet ngushtë me këtë është nëse gjykimet morale mund të ofrojnë motivim më vete apo duhet të shoqërohen nga gjendje të tjera mendore, si [[Dëshira (malli)|dëshira]] për të vepruar moralisht.<ref>{{Harvnb|Rosati|2016|loc=Lead section, §&nbsp;3. Moral Judgment and Motivation}}</ref> == Etika e aplikuar == {{Kryesor|{{ill|Etika e aplikuar|en|Applied ethics}}}} Etika e aplikuar, e njohur edhe si etika praktike,<ref>{{Harvnb|Darwall|2003|p=17}}; {{Harvnb|Chakraborti|2023|pp=[https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ&pg=PA619 619–620]}}</ref> është dega e etikës dhe e {{ill|Filozofia e aplikuar|en|Applied philosophy|lt=filozofisë së aplikuar}} e cila shqyrton probleme konkrete morale që hasen në situata të jetës reale. Ndryshe nga etika normative, ajo nuk merret me zbulimin ose justifikimin e parimeve universale etike. Në vend të kësaj, ajo studion se si këto parime mund të zbatohen në fusha të caktuara të jetës praktike, çfarë pasojash kanë në këto fusha dhe nëse duhen marrë parasysh faktorë shtesë specifikë për fushën përkatëse.<ref>{{Harvnb|Almond|1998|loc=Lead section, §&nbsp;1. Definitions}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=Lead section, §&nbsp;1. Applied Ethics as Distinct from Normative Ethics and Metaethics}}; {{Harvnb|Petersen|Ryberg|2022}}; {{Harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 174–175]}}</ref> [[Skeda:Cesarean section.jpg|thumb|alt=Fotografi e një operacioni|Një nga vështirësitë e etikës së aplikuar është të përcaktojë se si të zbatohen parimet e përgjithshme etike në situata konkrete, si procedurat mjekësore.]] Një nga sfidat kryesore të etikës së aplikuar është të kapërcejë hendekun midis teorive universale abstrakte dhe zbatimit të tyre në situata konkrete.<ref>{{Harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 175–176]}}</ref> Për shembull, një kuptim i thelluar i kantizmit ose i utilitarizmit zakonisht nuk mjafton për të vendosur se si të analizohen implikimet morale të një {{ill|Procedura mjekësore|en|Medical procedure|lt=procedure mjekësore}} si aborti. Një arsye është se mund të mos jetë e qartë se si kërkesa kantiane për të respektuar {{ill|Qenia si person|en|Personhood|lt=qenien si person të secilit}} zbatohet për një fetus ose, nga këndvështrimi utilitarist, cilat janë pasojat afatgjata për sa i përket [[E mira|të mirës më të madhe]] për numrin më të madh.<ref>{{Harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 175–176]}}; {{Harvnb|Gordon, "''Abortion''"|ref=Gordon, "''Abortion''"|loc=Lead section, §&nbsp;2. Personhood}}</ref> Kjo vështirësi është veçanërisht e rëndësishme për studiuesit e etikës së aplikuar që përdorin një [[Metodologjia|metodologji]] nga lart-poshtë, duke u nisur nga parime universale etike dhe duke i zbatuar ato në raste të veçanta brenda një fushe të caktuar.<ref>{{Harvnb|Beaucham|2003|pp=7–9}}</ref> Një qasje tjetër është përdorimi i një metodologjie nga poshtë-lart, e njohur si {{ill|Kazuistika|en|Casuistry|lt=kazuistika}}. Kjo metodë nuk niset nga parime universale, por nga intuitat morale për raste të veçanta. Ajo synon të arrijë në parime morale të rëndësishme për një fushë të caktuar, të cilat mund të mos zbatohen në fusha të tjera.<ref>{{Harvnb|Beaucham|2003|pp=7–9}}; {{Harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 176–177]}}; {{Harvnb|Almond|1998|loc=§&nbsp;2. Theory and Practice}}; {{Harvnb|Fives|2016|p=[https://books.google.com/books?id=f78YDAAAQBAJ&pg=PA171 171]}}</ref> Në të dyja rastet, kërkimi në etikën e aplikuar shpesh niset nga {{ill|Dilema etike|en|Ethical dilemma|lt=dilemat etike}} në të cilat një person përballet me kërkesa morale që bien ndesh me njëra-tjetrën.<ref>{{Harvnb|Almond|1998|loc=§&nbsp;2. Theory and Practice}}</ref> Etika e aplikuar mbulon çështje që i përkasin si {{ill|Sfera private|en|Private sphere|lt=sferës private}} — për shembull, sjellja e drejtë në familje dhe në marrëdhëniet e ngushta — ashtu edhe {{ill|Sfera publike|en|Public sphere|lt=sferës publike}}, si problemet morale që sjellin teknologjitë e reja dhe detyrimet ndaj brezave të ardhshëm.<ref>{{Harvnb|Almond|1998|loc=§&nbsp;1. Definitions}}</ref> Degët kryesore përfshijnë {{ill|Bioetika|en|Bioethics|lt=bioetikën}}, {{ill|Etika e biznesit|en|Business ethics|lt=etikën e biznesit}} dhe {{ill|Etika profesionale|en|Professional ethics|lt=etikën profesionale}}. Ka shumë degë të tjera dhe fushat e tyre të hulumtimit shpesh mbivendosen.<ref>{{Harvnb|Ryberg|2010|p=[https://books.google.com/books?id=ZsCRosM367gC&pg=PA3 3]}}; {{Harvnb|Meynell|Paron|2023|p=[https://books.google.com/books?id=VrTFEAAAQBAJ&pg=PA11 11]}}; {{Harvnb|Chakraborti|2023|p=[https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ&pg=PA620 620]}}; {{Harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 174–175]}}</ref> === Bioetika === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Bioetika|en|Bioethics}}}} Bioetika merret me problemet morale që lidhen me [[Jeta|organizmat e gjallë]] dhe me disiplinat biologjike.<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;3. Bioethics}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Gillon|1998|pp=267–268}}</ref> Një problem kyç në bioetikë është se si veçori të tilla si [[vetëdija]], aftësia për të ndjerë kënaqësi dhe dhimbje, [[racionaliteti]] dhe të qenit person ndikojnë në statusin moral të entiteteve. Këto dallime kanë të bëjnë, për shembull, me mënyrën se si trajtohen entitetet jo të gjalla, si gurët, dhe entitetet jo të ndjeshme, si bimët, në kontrast me kafshët, dhe me faktin nëse njerëzit kanë një status moral të ndryshëm nga kafshët e tjera.<ref>{{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;4. The Idea of Moral Status in Bioethics}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;4a. Theories of Moral Standing and Personhood}}</ref> Sipas antropocentrizmit, vetëm njerëzit kanë një status moral bazë. Kjo sugjeron se të gjitha entitetet e tjera kanë një status moral të derivuar vetëm për aq sa ndikojnë në jetën njerëzore. Sentientizmi, përkundrazi, u atribuon të gjitha qenieve të ndjeshme një status moral të vetvetishëm. Pozicione të tjera përfshijnë biocentrizmin, i cili përfshin gjithashtu forma jete jo të ndjeshme, dhe ekocentrizmin, i cili pohon se e gjithë natyra ka një status moral bazë.<ref>{{Harvnb|Holmes|2018|pp=288–289}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=§&nbsp;3d. Environmental Ethics}}</ref> Bioetika është e rëndësishme për aspekte të ndryshme të jetës dhe për shumë profesione. Ajo mbulon një gamë të gjerë problemesh morale që lidhen me tema si aborti, [[klonimi]], kërkimi mbi qelizat staminale, [[Euthanasia|eutanazia]], [[vetëvrasja]], [[eksperimentimi i kafshëve]], rritja intensive e kafshëve, mbeturinat bërthamore dhe [[ndotja e ajrit]].<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;3. Bioethics}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;1. Preliminary Distinctions}}</ref> Bioetika mund të ndahet në {{ill|Etika mjekësore|en|Medical ethics|lt=etikën mjekësore}}, {{ill|Etika e kafshëve|en|Animal ethics|lt=etikën e kafshëve}} dhe {{ill|Etika mjedisore|en|Environmental ethics|lt=etikën mjedisore}}, në varësi të faktit nëse problemet etike kanë të bëjnë me njerëzit, me kafshët e tjera apo me natyrën në përgjithësi.<ref>{{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;3a. Introduction}}; {{Harvnb|Peppard|2005|p=[https://books.google.com/books?id=qFBgL8b4_JgC&pg=PR18 xviii]}}; {{Harvnb|Frey|1998|loc=Lead section}}</ref> Etika mjekësore është dega më e vjetër e bioetikës. [[Betimi i Hipokratit]] është një nga tekstet më të hershme që trajtojnë etikën mjekësore, duke vendosur udhëzime etike për praktikuesit e mjekësisë, të tilla si ndalesa për të dëmtuar pacientin.<ref name="ReferenceC">{{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;3b. Medical Ethics}}</ref> Etika mjekësore shpesh trajton çështje që lidhen me fillimin dhe fundin e jetës. Ajo shqyrton statusin moral të fetuseve, për shembull, nëse ata janë persona të plotë dhe nëse aborti është një formë [[Vrasja (vepër penale)|vrasjeje]].<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;3. Bioethics}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;3b. Medical Ethics}}</ref> Çështje etike lindin gjithashtu rreth asaj nëse një person ka të drejtë t'i japë fund jetës së vet në rast sëmundjeje terminale ose vuajtjesh kronike dhe nëse mjekët mund t'i ndihmojnë për ta bërë këtë.<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;3. Bioethics}}; {{Harvnb|Delden|1998|pp=200–201}}</ref> Tema të tjera në etikën mjekësore përfshijnë konfidencialitetin mjekësor, pëlqimin e informuar, kërkimin mbi qeniet njerëzore, transplantimin e organeve dhe aksesin në kujdesin shëndetësor.<ref name="ReferenceC" /> [[Skeda:Battery hens -Bastos, Sao Paulo, Brazil-31March2007.jpg|thumb|upright=0.8|alt=Foto e pulave vezore në kafaze në Brazil|Dëmi ndaj kafshëve është një shqetësim i veçantë në etikën e kafshëve, për shembull, si pasojë e rritjes intensive të kafshëve.]] Etika e kafshëve shqyrton se si njerëzit duhet t'i trajtojnë kafshët e tjera. Kjo fushë shpesh thekson rëndësinë e {{ill|Mirëqenia e kafshëve|en|Animal welfare|lt=mirëqenies së kafshëve}}, ndërsa argumenton se njerëzit duhet të shmangin ose të minimizojnë dëmin ndaj kafshëve. Ka një mendim të përgjithshëm se është e gabuar të [[Abuzimi i kafshëve|torturohen kafshët]] për argëtim. Situata është më e ndërlikuar në rastet kur kafshëve u shkaktohet dëm si efekt anësor i ndjekjes së interesave njerëzore. Kjo ndodh, për shembull, gjatë rritjes industriale të kafshëve, kur kafshët përdoren si ushqim dhe gjatë eksperimenteve kërkimore mbi kafshët.<ref>{{Harvnb|Wilson|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, §&nbsp;3c. Animal Ethics}}; {{Harvnb|Holmes|2018|pp=317–319}}</ref> Një temë kyçe në etikën e kafshëve është formulimi i {{ill|Të drejtat e kafshëve|en|Animal rights|lt=të drejtave të kafshëve}}. Teoricienët e të drejtave të kafshëve pohojnë se kafshët kanë një status të caktuar moral dhe se njerëzit duhet ta respektojnë këtë status kur ndërveprojnë me to.<ref>{{Harvnb|Holmes|2018|pp=333–334}}</ref> Shembuj të të drejtave të propozuara për kafshët përfshijnë të drejtën për jetë, të drejtën për të mos vuajtur pa nevojë dhe të drejtën për sjellje natyrore në një mjedis të përshtatshëm.<ref>{{Harvnb|Francione|2004|pp=[https://books.google.com/books?id=ocbdJD2oUW0C&pg=PA115 115–116]}}; {{Harvnb|Yount|2007|p=[https://books.google.com/books?id=R4jQ_upQZroC&pg=PA26 26]}}</ref> Etika mjedisore merret me problemet morale që lidhen me mjedisin natyror, duke përfshirë kafshët, bimët, [[burimet natyrore]] dhe [[Ekosistemi|ekosistemet]]. Në kuptimin më të gjerë, ajo përfshin të gjithë kozmozin.<ref>{{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=§&nbsp;3d. Environmental Ethics}}; {{Harvnb|Sandler|1998|pp=105–106}}; {{Harvnb|Brennan|Lo|2022|loc=Lead section}}</ref> Në fushën e [[Bujqësia|bujqësisë]], kjo ka të bëjë me rrethanat në të cilat bimësia e një zone mund të pastrohet për përdorimin e tokës për bujqësi dhe me implikimet e mbjelljes së [[Bimët transgjenike|bimëve transgjenike]].<ref>{{Harvnb|Brennan|Lo|2022|loc=§&nbsp;1. Introduction: The Challenge of Environmental Ethics}}; {{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=§&nbsp;3d. Environmental Ethics}}</ref> Në një shkallë më të gjerë, etika mjedisore trajton problemin e ngrohjes globale dhe përgjegjësinë e njerëzve, individuale dhe [[Përgjegjësia e përbashkët|të përbashkët]], duke përfshirë tema si drejtësia klimatike dhe detyrimet ndaj brezave të ardhshëm. Studiuesit e etikës mjedisore shpesh promovojnë praktika dhe politika të qëndrueshme që synojnë mbrojtjen dhe ruajtjen e ekosistemeve dhe të [[Bioshumëllojshmëria|bioshumëllojshmërisë]].<ref>{{Harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=§&nbsp;1. Preliminary Distinctions, §&nbsp;3d. Environmental Ethics}}; {{Harvnb|Cochrane|loc=§&nbsp;2. Radical Ecology}}; {{Harvnb|Smith|2018|p=[https://books.google.com/books?id=LFBVDwAAQBAJ&pg=PA36 36]}}; {{Harvnb|Roser|Seidel|2016|p=[https://books.google.com/books?id=gislDwAAQBAJ&pg=PR1 i]}}</ref> === Etika e biznesit dhe etika profesionale === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Etika e biznesit|en|Business ethics}} dhe {{ill|Etika profesionale|en|Professional ethics}}}} Etika e biznesit shqyrton implikimet morale të sjelljes në biznes dhe mënyrën se si parimet etike zbatohen për korporatat dhe organizatat.<ref name="Rendtorff 1998 365–366">{{Harvnb|Rendtorff|1998|pp=365–366}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;2. Business Ethics}}</ref> Një temë kyçe është {{ill|Përgjegjësia sociale e korporatave|en|Corporate social responsibility}}, që është përgjegjësia e korporatave për të vepruar në mënyrë që i sjell dobi shoqërisë në përgjithësi. Përgjegjësia sociale e korporatave është një çështje komplekse, pasi shumë palë të interesuara përfshihen drejtpërdrejt dhe tërthorazi në vendimet e korporatave, si drejtori ekzekutiv (CEO), [[bordi i drejtorëve]] dhe aksionarët. Një temë e lidhur ngushtë është pyetja nëse korporatat vetë, dhe jo thjesht palët e interesuara, kanë agjenci morale.<ref>{{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;2. Business Ethics}}; {{Harvnb|Rendtorff|1998|pp=365–366}}</ref> Etika e biznesit shqyrton më tej rolin e ndershmërisë dhe drejtësisë në praktikat e biznesit, si dhe implikimet morale të [[ryshfeti]]t, [[Konflikti i interesit|konfliktit të interesit]], mbrojtjes së investitorëve dhe konsumatorëve, të drejtave të punëtorëve, udhëheqjes etike dhe [[Filantropia|filantropisë]] korporative.<ref name="Rendtorff 1998 365–366" /> Etika profesionale është një fushë e lidhur ngushtë që studion parimet etike që zbatohen për anëtarët e një [[profesioni]] të caktuar, si [[Inxhinieri|inxhinierë]], [[Mjeku|mjekë]], [[Avokati|avokatë]] dhe [[Mësuesi|mësues]]. Ajo është një fushë e larmishme, pasi profesione të ndryshme shpesh kanë përgjegjësi të ndryshme.<ref>{{Harvnb|Airaksinen|1998}}; {{Harvnb|Dittmer|loc=§&nbsp;5. Professional Ethics}}</ref> Parimet që zbatohen për shumë profesione përfshijnë që profesionisti të ketë ekspertizën e nevojshme për punën e synuar, të ketë integritet personal dhe të jetë i besueshëm. Parime të tjera janë t'i shërbejnë interesit të grupit të tyre të synuar, të respektojnë konfidencialitetin e klientit dhe të respektojnë e të mbrojnë të drejtat e klientit, si pëlqimi i informuar.<ref>{{Harvnb|Airaksinen|1998|pp=617–620}}</ref> Kërkesat më të sakta shpesh ndryshojnë nga një profesion në tjetrin. Një gur themeli i {{ill|Etika inxhinierike|en|Engineering ethics|lt=etikës inxhinierike}} është mbrojtja e sigurisë, shëndetit dhe mirëqenies publike.<ref>{{Harvnb|Catalano|2022|p=[https://books.google.com/books?id=bYhyEAAAQBAJ&pg=PA17 17]}}</ref> {{ill|Etika juridike|en|Legal ethics}} thekson rëndësinë e respektimit të drejtësisë, integritetit personal dhe konfidencialitetit.<ref>{{Harvnb|Parker|Evans|2007|pp=[https://books.google.com/books?id=-3dVoptUyrwC&pg=PA22 22–23]}}</ref> Faktorë kyç në {{ill|Etika e gazetarisë|en|Journalism ethics|lt=etikën e gazetarisë}} përfshijnë saktësinë, vërtetësinë, pavarësinë dhe [[Paanshmëria|paanshmërinë]], si dhe atribuimin e duhur për të shmangur [[Plagjiatura|plagjiaturën]].<ref>{{Harvnb|Medvecky|Leach|2019|p=[https://books.google.com/books?id=NpO7DwAAQBAJ&pg=PA35 35]}}; {{Harvnb|Mentan|2022|p=[https://books.google.com/books?id=OwbOEAAAQBAJ&pg=PA280 280]}}; {{Harvnb|Patching|Hirst|2013|p=[https://books.google.com/books?id=FFclAgAAQBAJ&pg=PA69 69]}}</ref> === Nënfushat e tjera === Shumë fusha të tjera të etikës së zbatuar diskutohen në literaturën akademike. {{ill|Etika e komunikimit|en|Communication ethics}} mbulon parimet morale të sjelljes në [[Komunikimi|komunikim]]. Dy çështje kyçe në të janë [[liria e shprehjes]] dhe përgjegjësia për fjalën. Liria e shprehjes ka të bëjë me aftësinë për të shprehur mendimet dhe idetë e veta pa kërcënimin e ndëshkimit dhe të censurës. Përgjegjësia për fjalën ka të bëjë me dhënien llogari për pasojat e veprimit dhe të mosveprimit komunikues.<ref>{{Harvnb|Kvalnes|2023|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-28971-2_12 101, 105]}}; {{Harvnb|Christians|2005}}</ref> Një fushë e lidhur ngushtë është {{ill|Etika e informacionit|en|Information ethics}}, e cila përqendrohet në implikimet morale të krijimit, kontrollimit, shpërndarjes dhe përdorimit të [[informacioni]]t.<ref>{{Harvnb|ten Have|Patrão Neves|2021|p=[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-54161-3_310 633]}}; {{Harvnb|Elrod|Smith|2005}}</ref> [[Skeda:Little Boy bomb.jpg|thumb|alt=Foto e një arme bërthamore|Etika bërthamore trajton implikimet morale të teknologjisë bërthamore, si bombat atomike.]] {{ill|Etika e teknologjisë|en|Ethics of technology}} shqyrton çështjet morale që lidhen me krijimin dhe përdorimin e çdo artefakti, nga shtizat e thjeshta te kompjuterët e teknologjisë së lartë dhe [[nanoteknologjia]].<ref>{{Harvnb|Braunack-Mayer|Street|Palmer|1998|pp=321–322}}</ref> Tema qendrore në etikën e teknologjisë përfshin rreziqet që lidhen me krijimin e teknologjive të reja, përdorimin e tyre të përgjegjshëm dhe pyetjet rreth përmirësimit njerëzor me mjete teknologjike, si drogat për rritjen e performancës dhe përmirësimi gjenetik.<ref>{{Harvnb|Braunack-Mayer|Street|Palmer|1998|pp=323–326}}; {{Harvnb|Robson|Tsou|2023|pp=[https://books.google.com/books?id=3gumEAAAQBAJ&pg=PT16 16–17]}}</ref> Nënfusha të rëndësishme përfshijnë {{ill|Etika kompjuterike|en|Computer ethics|lt=etikën kompjuterike}}, {{ill|Etika e inteligjencës artificiale|en|Ethics of artificial intelligence|lt=etikën e inteligjencës artificiale}}, {{ill|Etika e makinave|en|Machine ethics|lt=etikën e makinave}}, {{ill|Etika e nanoteknologjisë|en|Ethics of nanotechnologies|lt=etikën e nanoteknologjisë}} dhe {{ill|Etika bërthamore|en|Nuclear ethics|lt=etikën bërthamore}}.<ref>{{Harvnb|Tzafestas|2015|p=[https://books.google.com/books?id=EdpECgAAQBAJ&pg=PA2 2]}}; {{Harvnb|Mitcham|2022|p=[https://books.google.com/books?id=0uF-EAAAQBAJ&pg=PA101 101]}}</ref> {{Anchor|Etika ushtarake}} {{ill|Etika e luftës|en|Ethics of war}} shqyrton problemet morale të luftës dhe konflikteve të dhunshme. Sipas {{ill|Teoria e luftës së drejtë|en|Just war theory|lt=teorisë së luftës së drejtë}}, nisja e një lufte është moralisht e justifikuar nëse plotëson disa kushte. Këto kushte zakonisht ndahen në kërkesa që lidhen me shkakun për të nisur veprime të dhunshme, si vetëmbrojtja, dhe me mënyrën se si zhvillohen këto veprime të dhunshme, si shmangia e dëmtimit të tepruar të civilëve në ndjekje të objektivave të ligjshëm ushtarakë.<ref>{{Harvnb|Frowe|2021|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Lazar|2020|loc=Lead section, §&nbsp;3. Jus Ad Bellum, §&nbsp;4. Jus in Bello}}; {{Harvnb|Sorabji|Rodin|2007|pp=2–3}}</ref> Etika ushtarake është një fushë e lidhur ngushtë që merret me sjelljen e [[Personeli ushtarak|personelit ushtarak]]. Ajo rregullon çështjet e rrethanave në të cilat atyre u lejohet të vrasin armiq, të shkatërrojnë infrastrukturë dhe të vënë në rrezik jetën e trupave të tyre.<ref>{{Harvnb|Wolfendale|2007|pp=[https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230592803_4 47–78]}}; {{Harvnb|Baumann|2007|pp=34–35}}</ref> Tema të tjera janë rekrutimi, trajnimi dhe lirimi nga shërbimi i personelit ushtarak.<ref>{{Harvnb|Fotion|1998|pp=121, 123–124, 126}}</ref> Fusha të tjera të etikës së zbatuar përfshijnë {{ill|Etika politike|en|Political ethics|lt=etikën politike}}, e cila shqyrton dimensionet morale të vendimeve politike;<ref>{{Harvnb|Hall|Sabl|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=4bhiEAAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}; {{Harvnb|Gay|2006|p=[https://books.google.com/books?id=VKprw2w_IJQC&pg=PA189 189]}}</ref> etikën arsimore, e cila mbulon çështjet etike që lidhen me praktikat e duhura të mësimdhënies;<ref>{{Harvnb|Maxwell|2023|pp=[https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-030-22767-8_1323 609–610]}}</ref> dhe {{ill|Etika seksuale|en|Sexual ethics|lt=etikën seksuale}}, e cila trajton implikimet morale të sjelljes seksuale.<ref>{{Harvnb|Boonin|2022|p=[https://books.google.com/books?id=8L1dEAAAQBAJ&pg=PA1 1]}}</ref> == Fushat e ndërlidhura == === Teoria e vlerës === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Teoria e vlerës|en|Value theory}}}} Teoria e vlerës, e quajtur edhe aksiologji,{{Efn|Në literaturën akademike ka mosmarrëveshje nëse janë sinonime apo nëse njëri prej tyre është termi më i gjerë.<ref>{{Harvnb|Schroeder|2021|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Hirose|Olson|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=uvzVBgAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}; {{Harvnb|Grenz|Guretzki|Nordling|2010|p=[https://books.google.com/books?id=Iv-LCwAAQBAJ&pg=PA18 18]}}</ref>}} është studimi filozofik i vlerës. Ajo shqyrton natyrën dhe llojet e vlerës.<ref>{{Harvnb|Smith|Thomas|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Schroeder|2021|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Hirose|Olson|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=uvzVBgAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}</ref> Një dallim qendror është midis {{ill|Vlera intrinseke dhe instrumentale|en|Instrumental and intrinsic value|lt=vlerës intrinseke dhe instrumentale}}. Një entitet ka vlerë intrinseke nëse është i mirë në vetvete ose i mirë për hir të vetvetes. Një entitet ka vlerë instrumentale nëse është i vlefshëm si mjet për diçka tjetër, për shembull, duke shkaktuar diçka që ka vlerë intrinseke.<ref>{{Harvnb|Schroeder|2021|loc=§&nbsp;2.1 Intrinsic Value}}; {{Harvnb|Zimmerman|Bradley|2019|loc=Lead section}}</ref> Tema të tjera përfshijnë cilat lloje gjërash kanë vlerë dhe sa të vlefshme janë ato. Teoritë moniste të vlerës pohojnë se ka vetëm një burim të vlerës intrinseke. Për shembull, hedonistët aksiologjikë thonë se [[kënaqësia]] është burimi i vetëm i vlerës intrinseke dhe se madhësia e vlerës korrespondon me shkallën e kënaqësisë. Pluralistët aksiologjikë, përkundrazi, pohojnë se ka burime të ndryshme të vlerës intrinseke, si lumturia, dituria dhe bukuria.<ref>{{Harvnb|Schroeder|2021|loc=§&nbsp;2.2 Monism/Pluralism}}; {{Harvnb|Zimmerman|Bradley|2019|loc=§&nbsp;1. What Has Intrinsic Value?}}; {{Harvnb|de Bres|2014|pp=[https://www.cambridge.org/core/books/abs/cambridge-rawls-lexicon/hedonism/602FBE3D4ACFED4422C43BCCBA3BAB48 336–338]}}</ref> Ka mosmarrëveshje për lidhjen e saktë midis teorisë së vlerës dhe etikës. Disa filozofë e karakterizojnë teorinë e vlerës si një nëndisiplinë të etikës, ndërsa të tjerë e shohin atë si termin më të gjerë që përfshin fusha të tjera përveç etikës, si [[estetika]] dhe [[filozofia politike]].<ref>{{Harvnb|Schroeder|2021|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Cowan|2020|pp=[https://books.google.com/books?id=_2jDDwAAQBAJ&pg=PA17 17–18]}}; {{Harvnb|Stecker|2010|pp=525–526}}</ref> Një karakterizim tjetër i shikon të dyja disiplinat si fusha që mbivendosen, por të dallueshme.<ref>{{Harvnb|Hirose|Olson|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=uvzVBgAAQBAJ&pg=PA1 1–2]}}</ref> Termi etikë aksiologjike përdoret ndonjëherë për disiplinën që studion këtë mbivendosje, domethënë pjesën e etikës që studion vlerat.<ref>{{Harvnb|Kupperman|2005|pp=73–74}}</ref> Të dyja disiplinat dallohen ndonjëherë në bazë të fokusit të tyre: etika merret me sjelljen morale ose me të drejtën, ndërsa teoria e vlerës merret me vlerën ose me [[E mira|të mirën]].<ref>{{Harvnb|Calida|2022|pp=[https://books.google.com/books?id=2LVrEAAAQBAJ&pg=PA77 77–79]}}; {{Harvnb|Grenz|Guretzki|Nordling|2010|p=[https://books.google.com/books?id=Iv-LCwAAQBAJ&pg=PA18 18]}}</ref> Disa teori etike, si konsekuencializmi, qëndrojnë shumë afër teorisë së vlerës, duke përcaktuar të drejtën në bazë të asaj që është e mirë. Por kjo nuk vlen për etikën në përgjithësi, dhe teoritë deontologjike priren ta hedhin poshtë idenë se e mira mund të përdoret për të përcaktuar të drejtën.<ref>{{Harvnb|Crisp|2005|pp=200–201}}; {{Harvnb|Alexander|Moore|2021|loc=§&nbsp;1. Deontology's Foil: Consequentialism}}; {{Harvnb|Schroeder|2021|loc=§&nbsp;3. Relation to the Deontic}}</ref>{{Efn|Për shembull, deontologu {{ill|W. D. Ross|en|W. D. Ross}} pohon se parimet e veprimeve të drejta janë të dallueshme nga parimet e vlerës. Ai thotë se termat ''e mirë'' dhe ''e drejtë'' nënkuptojnë gjëra të ndryshme dhe nuk duhen ngatërruar me njëri-tjetrin.<ref>{{Harvnb|Skelton|2022|loc=§&nbsp;4. Ross's Distinctive Moral Framework: The Right and the Good}}; {{Harvnb|Simpson|loc=§&nbsp;6. Ross's Ethical Theory: Main Components and Principles}}</ref>}} === Psikologjia morale === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia morale|en|Moral psychology}}}} Psikologjia morale shqyrton themelet dhe proceset psikologjike që përfshihen në sjelljen morale. Ajo është një shkencë empirike që studion se si njerëzit mendojnë dhe veprojnë në kontekste morale. Ajo interesohet se si ndodhin {{ill|Arsyetimi moral|en|moral reasoning|lt=arsyetimi moral}} dhe gjykimet, se si formohet {{ill|Karakteri moral|en|moral character|lt=karakteri moral}}, çfarë ndjeshmërie kanë njerëzit ndaj vlerësimeve morale dhe se si njerëzit i atribuojnë [[Përgjegjësia morale|përgjegjësinë morale]] dhe reagojnë ndaj saj.<ref>{{Harvnb|Doris|Stich|Phillips|Walmsley|2020|loc=Lead section, § Introduction: What Is Moral Psychology?}}; {{Harvnb|Thoma|2015|pp=[https://books.google.com/books?id=SqBhCQAAQBAJ&pg=PA230 230–231]}}; {{Harvnb|Rudy-Hiller|2022|p=[https://books.google.com/books?id=j81kEAAAQBAJ&pg=PA509 509]}}</ref> Një nga temat e saj kryesore është {{ill|Zhvillimi moral|en|moral development|lt=zhvillimi moral}}, ose pyetja se si zhvillohet morali në nivel psikologjik nga fëmijëria në moshën e rritur.<ref>{{Harvnb|Puka|loc=Lead section, §&nbsp;1. What It Is}}</ref> Sipas [[Lawrence Kohlberg]]ut, fëmijët kalojnë nëpër faza të ndryshme të zhvillimit moral, ndërsa i kuptojnë parimet morale fillimisht si rregulla të fiksuara që rregullojnë shpërblimin dhe ndëshkimin, më pas si norma shoqërore konvencionale dhe më vonë si parime abstrakte të asaj që është objektivisht e drejtë në shoqëri të ndryshme.<ref>{{Harvnb|Linn|1994|p=[https://books.google.com/books?id=vayVldaXP-0C&pg=PA330 330]}}; {{Harvnb|Eysenck|2004|pp=[https://books.google.com/books?id=rU9MRvYIh5YC&pg=PA586 586–588]}}</ref> Një pyetje e lidhur ngushtë është nëse dhe si mund të mësohen njerëzit të veprojnë në mënyrë morale.<ref>{{Harvnb|Meyer|2023|loc=Abstract, lead section}}; {{Harvnb|Matsuba|Murzyn|Hart|2011|pp=181–182}}</ref> {{ill|Etika evolucioniste|en|Evolutionary ethics}}, një fushë e lidhur ngushtë, shqyrton se si {{ill|Evolucioni i moralit|en|Evolution of morality|lt=proceset evolutive kanë formësuar etikën}}. Një nga idetë e saj kryesore është se [[seleksionimi natyror]] është përgjegjës për sjelljen morale dhe ndjeshmërinë morale. Ajo e interpreton moralin si një [[Përshtatja|përshtatje]] ndaj presionit evolutiv që rrit aftësinë përshtatëse duke ofruar një avantazh selektiv.<ref>{{Harvnb|Schroeder|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Mesoudi|Danielson|2008|pp=229–230}}; {{Harvnb|Rice|2009|p=[https://books.google.com/books?id=YRcAVvmE6eMC&pg=PA153 153]}}</ref> [[Altruizmi]], për shembull, mund të sjellë përfitime për mbijetesën e grupit duke përmirësuar bashkëpunimin.<ref>{{Harvnb|Rice|2009|p=[https://books.google.com/books?id=YRcAVvmE6eMC&pg=PA153 153]}}; {{Harvnb|Post|2011|p=[https://books.google.com/books?id=PnP6yF_3gfYC&pg=PA118 118]}}</ref> Disa teoricienë, si Mark Rowlands, argumentojnë se morali nuk kufizohet te njerëzit, që do të thotë se disa kafshë jo-njerëzore veprojnë në bazë të {{ill|Emocionet morale|en|moral emotions|lt=emocioneve morale}}. Të tjerë shqyrtojnë pararendësit evolutivë të moralit te kafshët jo-njerëzore.<ref>{{Harvnb|Monsó|Benz-Schwarzburg|Bremhorst|2018|p=283}}; {{Harvnb|Fitzpatrick|2017|pp=1151–1152}}</ref> === Etika përshkruese === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Etika përshkruese|en|Descriptive ethics}}}} Etika përshkruese, e njohur edhe si etikë krahasuese,<ref>{{Harvnb|Chism|2016|p=[https://books.google.com/books?id=fIaHCgAAQBAJ&pg=PA207 207]}}</ref> studion kodet, praktikat dhe besimet morale që ekzistojnë. Ajo heton dhe krahason dukuritë morale në shoqëri të ndryshme dhe në grupe të ndryshme brenda një shoqërie. Synon të japë një përshkrim empirik dhe neutral ndaj vlerave, pa gjykuar ose justifikuar se cilat praktika janë objektivisht të drejta. Në këtë fushë bën pjesë, për shembull, çështja se si mendojnë infermieret për implikimet etike të abortit. Një shembull tjetër është etika përshkruese e biznesit, e cila përshkruan standardet etike në kontekstin e biznesit, duke përfshirë praktikat e zakonshme, politikat zyrtare dhe mendimet e punonjësve. Etika përshkruese ka gjithashtu një dimension historik, pasi shqyrton se si kanë ndryshuar me kalimin e kohës praktikat dhe besimet morale.<ref>{{Harvnb|Sims|2017|p=[https://books.google.com/books?id=J6csDwAAQBAJ&pg=PA6 6]}}; {{Harvnb|Barsh|Lisewski|2013|p=[https://books.google.com/books?id=tSzdAAAAQBAJ&pg=PA29 29]}}; {{Harvnb|Sulmasy|Sugarman|2010|p=[https://books.google.com/books?id=QPvoTjDn0B4C&pg=PA11 11]}}; {{Harvnb|Pera|Tonder|2005|p=[https://books.google.com/books?id=S11Eg3KjcOAC&pg=PA7 7]}}; {{Harvnb|Kagan|1998|pp=7–10}}</ref> Etika përshkruese është një fushë multidisiplinare që studiohet nga disiplina të tilla si [[antropologjia]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[historia]]. Këndvështrimi i saj empirik bie në kontrast me hulumtimin filozofik mbi çështjet normative, të tilla si cilat parime etike janë të drejta dhe si duhen justifikuar ato.<ref>{{Harvnb|Sulmasy|Sugarman|2010|p=[https://books.google.com/books?id=QPvoTjDn0B4C&pg=PA11 11]}}; {{Harvnb|Pera|Tonder|2005|p=[https://books.google.com/books?id=S11Eg3KjcOAC&pg=PA7 7]}}; {{Harvnb|Funk|2021|p=[https://books.google.com/books?id=kK4SEAAAQBAJ&pg=PA475 175]}}</ref> == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e etikës|en|History of ethics}}}} [[Skeda:Head of Laozi marble Tang Dynasty (618-906 CE) Shaanxi Province China.jpg|thumb|alt=Koka e Laozi-t prej mermeri, Dinastia Tang (618–906 e.s.), provinca Shaanxi, Kinë|Sipas mësimeve të Laozi-t, të cilat janë qendrore për konceptet e etikës në taoizëm, njerëzit duhet të synojnë të jetojnë në harmoni me rendin natyror të universit.]] Historia e etikës studion se si filozofia morale është zhvilluar dhe evoluar gjatë rrjedhës së historisë.<ref>{{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|p=394}}; {{Harvnb|Norman|2005|p=622}}</ref> Ajo e ka origjinën në qytetërimet e lashta. Në [[Egjipti i Lashtë|Egjiptin e Lashtë]], koncepti i {{ill|Maat|en|Maat}} përdorej si parim etik për të udhëhequr sjelljen dhe për të ruajtur rendin, duke theksuar rëndësinë e së vërtetës, ekuilibrit dhe harmonisë.<ref>{{Harvnb|Brandon|1975|p=[https://books.google.com/books?id=eBy8AAAAIAAJ&pg=PA474 474]}}; {{Harvnb|Ortiz|2020|loc=[https://books.google.com/books?id=he7QDwAAQBAJ&pg=PT7 Preface]}}; {{Harvnb|Karenga|2004|pp=[https://books.google.com/books?id=ams2OPbmHMUC&pg=PA175 175–176]}}; {{Harvnb|Armour|2001|p=[https://books.google.com/books?id=3z5OzHgtK4sC&pg=PA134 134]}}</ref>{{Efn|Diskutimet e para të qarta për Maat si koncept datojnë rreth vitit 2100&nbsp;p.e.s.<ref>{{Harvnb|Lipson|Binkley|2012|p=[https://books.google.com/books?id=uVt7c3UX-zMC&pg=PA80 80]}}</ref>}} Në Indinë e lashtë, duke filluar nga mijëvjeçari i 2-të p.e.s., [[Vedat]] dhe më vonë [[Upanishadet]] u përpiluan si tekste themelore të {{ill|Filozofia hindu|en|Hindu philosophy|lt=filozofisë hindu}} dhe diskutonin rolin e [[Dharma|detyrës]] dhe [[Karma|pasojat e veprimeve të njeriut]].<ref>{{Harvnb|Perrett|2016|loc=Indian Philosophy: A Brief Historical Overview, The Ancient Period of Indian Philosophy}}; {{Harvnb|Pappu|2013|p=[https://books.google.com/books?id=sn-qD-gCX18C&pg=PA400 400]}}; {{Harvnb|Sinha|2014|pp=[https://books.google.com/books?id=Vp_cBAAAQBAJ&pg=PA81 81–82]}}</ref> {{ill|Etika budiste|en|Buddhist ethics}} lindi në Indinë e lashtë midis shekujve VI dhe V p.e.s. dhe përkrahte dhembshurinë, {{ill|Ahimsa|en|Ahimsa|lt=mosdhunën}} dhe kërkimin e ndriçimit.<ref>{{Harvnb|Thapar|1978|p=[https://books.google.com/books?id=fK3VTUrWsD0C&pg=PA48 48]}}; {{Harvnb|Grayling|2019|loc=Indian Philosophy}}; {{Harvnb|Dalai Lama|2007}}</ref> Kina e Lashtë e shekullit VI p.e.s.{{Efn|Datat për shfaqjen e taoizmit janë të diskutueshme dhe disa teoricienë sugjerojnë një datë më të vonë, midis shekujve IV dhe III p.e.s.<ref>{{Harvnb|Dynes|2016|p=[https://books.google.com/books?id=pxjOEAAAQBAJ&pg=PA60 60]}}; {{Harvnb|Littlejohn|loc=§&nbsp;2. Classical Sources for Our Understanding of Daoism}}</ref>}} dëshmoi shfaqjen e [[konfucianizmi]]t, i cili fokusohet te sjellja morale dhe përsosja e vetvetes duke vepruar në përputhje me virtytet, dhe të taoizmit, i cili mëson se sjellja njerëzore duhet të jetë në harmoni me rendin natyror të universit.<ref>{{Harvnb|Littlejohn|loc=§&nbsp;1b. Confucius (551-479 B.C.E.) of the Analects, §&nbsp;1e. The Daodejing}}; {{Harvnb|Boyd|Timpe|2021|p=[https://books.google.com/books?id=OIskEAAAQBAJ&pg=PA64 64]}}; {{Harvnb|Slingerland|2007|p=[https://books.google.com/books?id=gSReaja3V3IC&pg=PA77 77]}}; {{Harvnb|Junru|2019|p=[https://books.google.com/books?id=jaOZEAAAQBAJ&pg=PT87 87]}}</ref> Në [[Greqia e Lashtë|Greqinë e Lashtë]], [[Sokrati]] ({{Rreth|469–399&nbsp;p.e.s.}}) theksoi rëndësinë e hulumtimit mbi atë se çfarë është një jetë e mirë, duke vënë në pyetje në mënyrë kritike idetë e vendosura dhe duke shqyrtuar koncepte si virtyti, drejtësia, guximi dhe mençuria.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=394–396, 398}}</ref> Sipas [[Platoni]]t ({{Rreth|428–347&nbsp;p.e.s.}}), të jetosh një jetë të mirë do të thotë që pjesët e ndryshme të shpirtit të jenë në harmoni me njëra-tjetrën.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=396–398}}</ref> Sipas [[Aristoteli]]t (384–322&nbsp;p.e.s.), një jetë e mirë lidhet me të qenit i lumtur përmes kultivimit të virtyteve dhe lulëzimit.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=397–398}}</ref> Duke filluar nga shekulli IV p.e.s., shkollat helenistike shqyrtuan gjithashtu lidhjen e ngushtë midis veprimit të drejtë dhe lumturisë. [[Epikurizmi]] rekomandonte një mënyrë jetese të thjeshtë pa u dorëzuar pas kënaqësive shqisore, ndërsa [[Stoicizmi]] përkrahte jetesën në përputhje me arsyen dhe virtytin, duke ushtruar vetëkontroll dhe duke u bërë i paprekshëm ndaj emocioneve shqetësuese. <ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=399–400}}; {{Harvnb|Grayling|2019|loc=§ Epicureanism, § Stoicism}}</ref> Mendimi etik në [[Mesjeta|periudhën mesjetare]] u ndikua fuqishëm nga mësimet fetare. Filozofët e krishterë i interpretuan parimet morale si urdhëresa hyjnore që buronin nga Zoti.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|p=401}}</ref> [[Tomas Akuinas]] (Thomas Aquinas, 1224–1274 e.s.)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=185}}</ref> zhvilloi etikën e [[Ligji natyror|ligjit natyror]] duke pohuar se sjellja etike konsiston në ndjekjen e ligjeve dhe rendit të natyrës, të cilët ai besonte se ishin krijuar nga Zoti.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=623}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=403–404}}</ref> Në botën islamike, filozofë si [[Farabiu]] (Al-Farabi, rreth 878–950 e.s.)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=63}}</ref> dhe [[Ibn Sina]] (Avicenna, 980–1037 e.s.)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=19}}</ref> sintetizuan filozofinë e lashtë greke me mësimet etike të Islamit, duke theksuar harmoninë midis arsyes dhe fesë.<ref>{{Harvnb|Mattila|2022|p=[https://books.google.com/books?id=5rptEAAAQBAJ&pg=PA2 2]}}; {{Harvnb|Sajoo|2008|p=[https://books.google.com/books?id=C7aKDwAAQBAJ&pg=PA60 60]}}</ref> Në Indinë mesjetare, filozofë hindu si Adi Shankara (rreth 700–750 e.s.)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=175}}</ref> dhe Ramanuja (1017–1137 e.s.)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=160}}</ref>{{Efn|Studiuesit modernë kanë vënë në dyshim këto data të cituara tradicionalisht, duke sugjeruar se jeta e Ramanujës zgjati nga 1077 deri më 1157.<ref>{{Harvnb|Ranganathan|loc=1. Rāmānuja's Life and Works}}; {{Harvnb|Sydnor|2012|p=20}}</ref>}} e shihnin praktikimin e spiritualitetit për të arritur [[Moksha|çlirimin]] si qëllimin më të lartë të sjelljes njerëzore.<ref>{{Harvnb|Dalal|2021|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Ranganathan|loc=Lead section, §&nbsp;4b. Rāmānuja's Soteriology}}; {{Harvnb|Grayling|2019|loc=Indian Philosophy}}; {{Harvnb|Dalal|2010|p=[https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&pg=PA465 465]}}</ref> [[Skeda:1914 George Edward Moore (cropped).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Foto e George Edward Moore|Libri i G. E. Moore ''Principia Ethica'' ndikoi pjesërisht në shfaqjen e metaetikës në shekullin XX.]] Filozofia morale në periudhën moderne u karakterizua nga një kthesë drejt një qasjeje laike ndaj etikës. [[Thomas Hobbes]] (1588–1679)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=88}}</ref> e identifikoi interesin vetjak si shtysën kryesore të njerëzve. Ai arriti në përfundimin se kjo do të çonte në «një luftë të çdo njeriu kundër çdo njeriu», përveç nëse krijohet një {{ill|Kontrata shoqërore|en|social contract|lt=kontratë shoqërore}} për ta shmangur këtë rezultat.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=624}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=404–406}}</ref> [[David Hume]] (1711–1776)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=91}}</ref> mendonte se vetëm ndjenjat morale, si [[empatia]], mund të motivojnë veprime etike, ndërsa ai nuk e shihte arsyen si faktor motivues, por vetëm si atë që parashikon pasojat e veprimeve të mundshme.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=624}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=408–409}}</ref> [[Immanuel Kant]] (1724–1804),<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=105}}</ref> përkundrazi, e shihte arsyen si burimin e moralit. Ai formuloi një {{ill|Deontologjia|en|Deontology|lt=teori deontologjike}}, sipas së cilës vlera etike e veprimeve varet nga përputhja e tyre me ligjet morale, pavarësisht nga rezultati i tyre.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=625}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=410–412}}</ref> Këto ligje marrin formën e {{ill|Imperativi kategorik|en|categorical imperative|lt=imperativave kategorike}}, të cilët janë kërkesa universale që zbatohen për çdo situatë.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=625}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=410–412}}</ref> [[Georg Vilhelm Fridrih Hegel]] (Georg Wilhelm Friedrich Hegel, 1770–1831)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=82}}</ref> e shihte imperativin kategorik të Kantit, marrë më vete, si një formalizëm të zbrazët dhe theksoi rolin e institucioneve shoqërore në dhënien e përmbajtjes konkrete detyrimeve morale.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=625}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=414–415}}</ref> Sipas filozofisë së krishterë të [[Søren Kierkegaard]] (1813–1855),<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=110}}</ref> kërkesat e detyrimeve etike ndonjëherë pezullohen kur bëhet vullneti i Zotit.<ref>{{Harvnb|Cuneo|2020|loc=[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191835759.001.0001/acref-9780191835759-e-117 Teleological Suspension of the Ethical]}}; {{Harvnb|Gellman|1994|p=[https://books.google.com/books?id=LYOpcYXhCkMC&pg=PA45 45]}}</ref> [[Fridrih Niçe]] (Friedrich Nietzsche; 1844–1900)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=144}}</ref> formuloi kritika ndaj moralit të krishterë dhe atij kantian.<ref>{{Harvnb|Leiter|2021|loc=§&nbsp;1.1 Scope of the Critique: Morality in the Pejorative Sense}}; {{Harvnb|Bailey|2013|p=[https://books.google.com/books?id=xXyHAAAAQBAJ&pg=PA147 147]}}</ref> Një zhvillim tjetër me ndikim në këtë periudhë ishte formulimi i {{ill|Utilitarizmi|en|Utilitarianism|lt=utilitarizmit}} nga {{ill|Jeremy Bentham|en|Jeremy Bentham}} (1748–1832)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=25}}</ref> dhe [[John Stuart Mill]] (1806–1873).<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=132}}</ref> Sipas doktrinës utilitare, veprimet duhet të promovojnë lumturinë duke reduktuar vuajtjet, dhe veprimi i drejtë është ai që prodhon të mirën më të madhe për numrin më të madh të njerëzve.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|pp=624–625}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=412–414}}</ref> [[Skeda:Simone de Beauvoir2.png|thumb|upright=.8|alt=Foto e Simone de Beauvoir|[[Simone de Beauvoir]] eksploroi filozofinë morale nga perspektiva e [[ekzistencializmi]]t.<ref>{{Harvnb|Bergoffen|Burke|2023|loc=Lead section, §&nbsp;5. ''The Ethics of Ambiguity'': Bad Faith, the Appeal, the Artist}}</ref>]] Një zhvillim i rëndësishëm në etikën e shekullit XX brenda [[Filozofia analitike|filozofisë analitike]] ishte shfaqja e metaetikës.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=626}}</ref> Kontribute të rëndësishme fillestare në këtë fushë dha G. E. Moore (1873–1958),<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=443}}</ref> i cili argumentoi se vlerat morale janë thelbësisht të ndryshme nga vetitë e tjera që gjenden në botën natyrore.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=626}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=418–419}}</ref> R. M. Hare (1919–2002)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=294}}</ref> ndoqi këtë ide duke formuluar {{ill|Preskriptivizmi universal|en|Universal prescriptivism|lt=preskriptivizmin universal}}, sipas të cilit deklaratat morale janë urdhra që, ndryshe nga gjykimet e zakonshme, nuk janë as të vërteta as të rreme.<ref>{{Harvnb|Norman|2005|p=626}}; {{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=429–430}}</ref> J. L. Mackie (1917–1981)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=406}}</ref> sugjeroi se çdo deklaratë morale është e rreme, pasi nuk ekzistojnë fakte morale.<ref name="books.google.com" /> Një argument me ndikim në favor të realizmit moral u formulua nga Derek Parfit (1942–2017),<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=504}}</ref> i cili argumentoi se morali ka të bëjë me veçori objektive të realitetit që u japin njerëzve arsye për të vepruar në një mënyrë ose në një tjetër.<ref>{{Harvnb|McDonald|2017|pp=[https://books.google.com/books?id=zCAxDwAAQBAJ&pg=PT95 95–96]}}; {{Harvnb|Lazari-Radek|Singer|2017|pp=282–283}}</ref> Bernard Williams (1929–2003)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=737}}</ref> pajtohej me lidhjen e ngushtë midis arsyeve dhe etikës, por mbrojti në vend të kësaj një pikëpamje subjektive, sipas së cilës arsyet janë gjendje të brendshme mendore që mund të pasqyrojnë ose jo realitetin e jashtëm.<ref>{{Harvnb|Chappell|Smyth|2023|loc=§&nbsp;5. Internal and External Reasons}}; {{Harvnb|Kriegel|1999|pp=281–282}}</ref> Një zhvillim tjetër në këtë periudhë ishte ringjallja e {{ill|Etika e virtytit|en|Virtue ethics|lt=etikës së virtytit}} antike nga filozofë si Philippa Foot (1920–2010).<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=262}}; {{Harvnb|Norman|2005|p=627}}</ref> Në fushën e filozofisë politike, {{ill|John Rawls|en|John Rawls}} (1921–2002)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=589}}</ref> u mbështet në {{ill|Etika kantiane|en|Kantian ethics|lt=etikën kantiane}} për të analizuar [[Drejtësia shoqërore|drejtësinë shoqërore]] si një formë të paanësisë.<ref>{{Harvnb|Das|2021|pp=[https://books.google.com/books?id=a4w4EAAAQBAJ&pg=PT118 118–119]}}; {{Harvnb|Wenar|2021|loc=§&nbsp;4. Justice as Fairness: Justice Within a Liberal Society}}</ref> Në {{ill|Filozofia kontinentale|en|Continental philosophy|lt=filozofinë kontinentale}}, [[Fenomenologjia (filozofi)|fenomenologët]] si Max Scheler (1874–1928)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=620}}</ref> dhe Nicolai Hartmann (1882–1950)<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=296}}</ref> ndërtuan sisteme etike të bazuara në pohimin se vlerat kanë një realitet objektiv që mund të hetohet duke përdorur metodën fenomenologjike.<ref>{{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=421–422}}</ref> Ekzistencialistët si [[Jean-Paul Sartre]] (1905–1980)<ref>{{Harvnb|Dehsen|2013|p=168}}</ref> dhe [[Simone de Beauvoir]] (1908–1986),<ref>{{Harvnb|Bunnin|Yu|2009|p=74}}</ref> përkundrazi, mbronin tezën se vlerat krijohen nga njerëzit dhe shqyrtonin pasojat e këtij këndvështrimi në lidhje me lirinë individuale, përgjegjësinë dhe autenticitetin.<ref>{{Harvnb|Abelson|Nielsen|2006|pp=426–428}}; {{Harvnb|Bergoffen|Burke|2023|loc=Lead section, §&nbsp;5. ''The Ethics of Ambiguity'': Bad Faith, the Appeal, the Artist}}</ref> Kjo periudhë njohu gjithashtu shfaqjen e {{ill|Etika feministe|en|Feminist ethics|lt=etikës feministe}}, e cila vë në pikëpyetje supozimet etike tradicionale të lidhura me perspektivën mashkullore dhe vendos në qendër koncepte alternative, si {{ill|Etika e kujdesit|en|Ethics of care|lt=kujdesi}}.<ref>{{Harvnb|Norlock|2019|loc=Lead section}}; {{Harvnb|Imafidon|2015|p=[https://books.google.com/books?id=5_i_CQAAQBAJ&pg=PT211 211]}}</ref> == Shiko edhe == {{Portal|Filozofia}} {{Div col|colwidth=27em}} * {{ill|Komiteti i etikës|en|Ethics committee}} * {{ill|Indeksi i artikujve mbi etikën|en|Index of ethics articles}} * {{ill|Përvijimi i etikës|en|Outline of ethics}} * {{ill|Filozofia praktike|en|Practical philosophy}} * {{ill|Shkenca e moralit|en|Science of morality}} {{Div col end}} == Referime == === Shënime === {{Listë shënimesh|30em}} === Citime === {{Reflist|30em}} === Burimet === {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |last1=Abelson |first1=Raziel |last2=Nielsen |first2=Kai |editor1-last=Borchert |editor1-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy |volume=3 |date=2006 |publisher=Macmillan |isbn=978-0-02-866072-1 |edition=2. |chapter=Ethics, History of |language=en }} * {{Cite web |author1=AHD staff |title=Ethics |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=ethics&submit.x=58&submit.y=14 |website=The American Heritage Dictionary of the English Language |publisher=HarperCollins |access-date=2024-01-06 |date=2022 |archive-date=2024-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106132027/https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=ethics&submit.x=58&submit.y=14 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Airaksinen |first1=T. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Professional Ethics |language=en }} * {{Cite web |last1=Alexander |first1=Larry |last2=Moore |first2=Michael |title=Deontological Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/ethics-deontological/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-30 |date=2021 |archive-date=2023-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620084241/https://plato.stanford.edu/entries/ethics-deontological/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Almond |first1=Brenda |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |chapter=Applied Ethics |chapter-url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/applied-ethics/v-1 |access-date=2023-12-23 |language=en |date=1998 |doi=10.4324/9780415249126-L005-1 |isbn=978-0-415-25069-6 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103316/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/applied-ethics/v-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Ames |first1=Roger T. |editor1-last=Becker |editor1-first=Lawrence C. |editor2-last=Becker |editor2-first=Charlotte B. |title=Encyclopedia of Ethics |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-35096-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=KfeOAQAAQBAJ&pg=PA1685 |language=en |chapter=Taoist Ethics |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Armour |first1=Robert A. |title=Gods and Myths of Ancient Egypt |publisher=American University in Cairo Press |isbn=978-977-424-669-2 |url=https://books.google.com/books?id=3z5OzHgtK4sC&pg=PA134 |language=en |date=2001 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Ashford |first1=Elizabeth |last2=Mulgan |first2=Tim |title=Contractualism |url=https://plato.stanford.edu/entries/contractualism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-03 |date=2018 |archive-date=2020-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109215914/https://plato.stanford.edu/web/20201109215914/https://plato.stanford.edu/entries/contractualism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Athanassoulis |first1=Nafsika |title=Virtue Ethics |url=https://iep.utm.edu/virtue/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-31 |archive-date=2023-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427063347/https://web.archive.org/web/20230427063347/https://iep.utm.edu/virtue/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Athanassoulis |first1=Nafsika |title=Virtue Ethics |date=2012 |publisher=Bloomsbury |isbn=978-1-4411-6287-8 |url=https://books.google.com/books?id=DaFVIDIXicQC |language=en |access-date=2024-01-07 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Austin |first1=Michael W. |title=Divine Command Theory |url=https://iep.utm.edu/divine-command-theory/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-31 |archive-date=2023-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231231094932/https://web.archive.org/web/20231231094932/https://iep.utm.edu/divine-command-theory/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Baggini |first1=Julian |last2=Fosl |first2=Peter S. |title=The Ethics Toolkit: A Compendium of Ethical Concepts and Methods |date=2024 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-89197-0 |url=https://books.google.com/books?id=mZvfEAAAQBAJ&pg=PA284 |language=en |access-date=2024-01-07 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Bailey |first1=Tom |editor1-last=Gemes |editor1-first=Ken |editor2-last=Richardson |editor2-first=John |title=The Oxford Handbook of Nietzsche |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-953464-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=xXyHAAAAQBAJ&pg=PA147 |language=en |chapter=Nietzsche the Kantian? |date=2013 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Barsh |first1=Adele |last2=Lisewski |first2=Amy |chapter=Library Managers and Ethical Leadership: A Survey of Current Practices from the Perspective of Business Ethics |editor-last1=Besnoy |editor-first1=Amy |title=Ethics And Integrity In Libraries |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-99372-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=tSzdAAAAQBAJ&pg=PA29 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Bauman |first1=Zygmunt |title=Postmodern Ethics |date=1993 |publisher=Blackwell |isbn=978-0-631-18693-9 |language=en }} * {{Cite journal |last1=Baumann |first1=Dieter |title=Military Ethics: A Task for Armies |journal=Military Medicine |date=2007 |volume=172 |issue=Supplement 2 |pages=34–38 |doi=10.7205/MILMED.173.Supplement_2.34 |pmid=18214134 |issn=1930-613X |language=en }} * {{Cite book |last1=Beach |first1=Waldo |title=Christian Ethics in the Protestant Tradition |date=1988 |publisher=Westminster John Knox Press |isbn=978-0-8042-0793-5 |url=https://books.google.com/books?id=OUtss9YhnvEC&pg=PA36 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Beaman |first1=Lori G. |last2=Strumos |first2=Lauren |editor1-last=Mossière |editor1-first=Géraldine |title=New Spiritualities and the Cultures of Well-being |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-06263-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0OV5EAAAQBAJ&pg=PA76 |language=en |chapter=Smudging, Yoga, Ethical Veganism: Exploring the Boundaries of Religious and Spiritual Practice in Law |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Beaucham |first1=Tom L. |editor-last2=Wellman |editor-first2=Christopher Heath |editor1-last=Frey |editor1-first=R. G. |title=A Companion to Applied Ethics |date=2003 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-7190-8 |url=https://books.google.com/books?id=Qws8gf4f4iUC |language=en |chapter=The Nature of Applied Ethics |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Belzer |first1=Marvin |title=Deontic Logic |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/deontic-logic/v-1 |website=Routledge Encyclopedia of Philosophy |publisher=Routledge |access-date=2024-01-07 |language=en |archive-date=2024-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107191504/https://web.archive.org/web/20240107191504/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/deontic-logic/v-1 |url-status=live }} * {{Cite web |last1=Bergoffen |first1=Debra |last2=Burke |first2=Megan |title=Simone de Beauvoir |url=https://plato.stanford.edu/entries/beauvoir/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-06-23 |date=2023 |archive-date=2018-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180311025425/https://plato.stanford.edu/entries/beauvoir/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite journal |last1=Blidstein |first1=Gerald J. |title=Tikkun Olam |journal=Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought |date=1995 |volume=29 |issue=2 |pages=5–43 |jstor=23260803 |url=https://www.jstor.org/stable/23260803 |issn=0041-0608 |access-date=2024-01-03 |archive-date=2024-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101130208/https://web.archive.org/web/20240101130208/https://www.jstor.org/stable/23260803 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Blum |first1=Lawrence |chapter=Ethics and Morality |editor1-last=Borchert |editor1-first=Donald |title=Encyclopedia of Philosophy |edition=2 |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethics-and-morality |isbn=978-0-02-865790-5 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2023-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607022901/https://web.archive.org/web/20230607022901/https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethics-and-morality |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Bollag |first1=David |chapter=Jewish Religious Law |editor-last1=Hurwitz |editor-first1=Peter Joel |editor-last2=Picard |editor-first2=Jacques |editor-last3=Steinberg |editor-first3=Avraham |title=Jewish Ethics and the Care of End-of-life Patients: A Collection of Rabbinical, Bioethical, Philosophical, and Juristic Opinions |date=2006 |publisher=KTAV Publishing House, Inc. |isbn=978-0-88125-921-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=zMs-_Giyk6QC&pg=PA15 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Boonin |first1=David |editor1-last=Boonin |editor1-first=David |title=The Palgrave Handbook of Sexual Ethics |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-87786-6 |url=https://books.google.com/books?id=8L1dEAAAQBAJ&pg=PA1 |language=en |chapter=1. Introduction: Sex, Ethics, and Philosophy |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Boyd |first1=Craig A. |last2=Timpe |first2=Kevin |title=The Virtues: A Very Short Introduction |date=2021 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-258407-6 |url=https://books.google.com/books?id=OIskEAAAQBAJ&pg=PA64 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Brandon |first1=S. G. F. |editor1-last=Hinnells |editor1-first=John R. |title=Mithraic Studies: Proceedings of the First International Congress of Mithraic Studies |date=1975 |publisher=Manchester University Press |isbn=978-0-7190-0536-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=eBy8AAAAIAAJ&pg=PA474 |language=en |chapter=The Idea of the Judgment of the Dead in Ancient Near East |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Brannigan |first1=Michael C. |title=Striking a Balance: A Primer in Traditional Asian Values |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-0-7391-3846-5 |url=https://books.google.com/books?id=axvPxswqNLQC&pg=PA145 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Braunack-Mayer |first1=A. J. |last2=Street |first2=J. M. |last3=Palmer |first3=N. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Technology, Ethics Of: Overview |language=en }} * {{Cite web |last1=Brennan |first1=Andrew |last2=Lo |first2=Norva Y. S. |title=Environmental Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/ethics-environmental/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-24 |date=2022 |archive-date=2019-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190804112152/https://plato.stanford.edu/entries/ethics-environmental/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Brink |first1=David O. |editor1-last=Portmore |editor1-first=Douglas W. |title=The Oxford Handbook of Consequentialism |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-090533-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=U0D8DwAAQBAJ&pg=PA382 |language=en |chapter=Consequentialism, the Separateness of Persons, and Aggregation |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Brown |first1=James Robert |last2=Fehige |first2=Yiftach |title=Thought Experiments |url=https://plato.stanford.edu/entries/thought-experiment/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-29 |date=2019 |archive-date=2017-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171121022040/https://web.archive.org/web/20171121022040/https://plato.stanford.edu/entries/thought-experiment/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Brun |first1=Georg |title=The Routledge Companion to Thought Experiments |date=2017 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-17502-7 |url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315175027-12/thought-experiments-ethics-georg-brun |chapter=Thought Experiments in Ethics |pages=195–210 |doi=10.4324/9781315175027-12 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2022-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707210145/https://web.archive.org/web/20220707210145/https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315175027-12/thought-experiments-ethics-georg-brun |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Bunnin |first1=Nicholas |last2=Yu |first2=Jiyuan |title=The Blackwell Dictionary of Western Philosophy |date=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9112-8 |url=https://books.google.com/books?id=M7ZFEAAAQBAJ&pg=PA134 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Byron |first1=Michael |title=Satisficing and Maximizing: Moral Theorists on Practical Reason |date=2004 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-01005-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=bRFFsQE2BrQC&pg=PA9 |language=en |access-date=2024-01-03 |chapter=Introduction }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Calder |first1=Todd |title=The Concept of Evil |url=https://plato.stanford.edu/entries/concept-evil/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-07 |date=2022 |language=en }} * {{Cite book |last1=Calida |first1=Behnido Y. |editor-last1=Keating |editor-first1=Charles B. |editor-last2=Katina |editor-first2=Polinpapilinho F. |editor-last3=Jr |editor-first3=Charles W. Chesterman |editor-last4=Pyne |editor-first4=James C. |title=Complex System Governance: Theory and Practice |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-93852-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2LVrEAAAQBAJ&pg=PA77 |language=en |chapter=System Governance |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |last1=Campbell |first1=Keith |title=Self-mastery and Stoic Ethics |journal=Philosophy |date=1985 |volume=60 |issue=233 |pages=327–340 |doi=10.1017/S0031819100070170 |s2cid=144863967 |issn=1469-817X |language=en }} * {{Cite book |last1=Campbell |first1=Keith |editor1-last=Borchert |editor1-first=Donald M. |title=Encyclopedia of Philosophy. 7: Oakeshott – Presupposition |date=2006 |publisher=Thomson Gale, Macmillan Reference |isbn=978-0-02-865787-5 |edition=2 |url=https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/philosophy/philosophy-terms-and-concepts/ontology |chapter=Ontology |access-date=2024-03-21 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129034430/https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/philosophy/philosophy-terms-and-concepts/ontology |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Cardwell |first1=Charles |title=Hornbook Ethics |publisher=Hackett Publishing |isbn=978-1-62466-374-1 |url=https://books.google.com/books?id=iEbKBwAAQBAJ&pg=PA85 |language=en |date=2015 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Carlson |first1=E. |title=Consequentialism Reconsidered |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-015-8553-8 |url=https://books.google.com/books?id=VHIlBAAAQBAJ&pg=PA1 |language=en |date=2013 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Caro |first1=Mario De |last2=Marraffa |first2=Massimo |last3=Vaccarezza |first3=Maria Silvia |editor1-last=Caro |editor1-first=Mario De |editor2-last=Vaccarezza |editor2-first=Maria Silvia |title=Practical Wisdom: Philosophical and Psychological Perspectives |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-00-040605-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QL4sEAAAQBAJ&pg=PT31 |language=en |chapter=The Priority of Phronesis: How to Rescue Virtue Theory From Its Critics |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Catalano |first1=George D. |title=Engineering Ethics: Peace, Justice, and the Earth, Second Edition |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-02115-2 |url=https://books.google.com/books?id=bYhyEAAAQBAJ&pg=PA17 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Chakraborti |first1=Chhanda |title=Introduction to Ethics: Concepts, Theories, and Contemporary Issues |date=2023 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-99-0707-6 |url=https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Chappell |first1=Sophie-Grace |last2=Smyth |first2=Nicholas |title=Bernard Williams |url=https://plato.stanford.edu/entries/williams-bernard/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-08 |date=2023 |archive-date=2022-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710193743/https://web.archive.org/web/20220710193743/https://plato.stanford.edu/entries/williams-bernard/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Chism |first1=Lisa Astalos |editor1-last=Chism |editor1-first=Lisa Astalos |title=The Doctor of Nursing Practice |publisher=Jones & Bartlett |isbn=978-1-284-06625-8 |edition=3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=fIaHCgAAQBAJ&pg=PA207 |chapter=The DNP Graduate as Ethical Consultant |date=2016 |language=en }} * {{Cite book |last1=Chowdhury |first1=Sanjoy Barua |editor1-last=Thien |editor1-first=Thich Duc |editor2-last=Tu |editor2-first=Thich Nhat |title=Buddhist Approach to Global Education in Ethics |date=2019 |publisher=Vietnam Buddhist University Publications |isbn=978-604-89-7928-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=qy2bDwAAQBAJ&pg=PA494 |language=en |chapter=28. Ethical Challenges for Global Education: A Buddhist Perspective |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Christians |first1=Clifford G. |editor1-last=Mitcham |editor1-first=Carl |title=Encyclopedia of Science, Technology and Ethics |volume=3 |date=2005 |publisher=Thomson Gale |isbn=978-0-02-865834-6 |url=https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/communication-ethics |chapter=Communication Ethics |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218223753/https://web.archive.org/web/20230218223753/https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/communication-ethics |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Cochrane |first1=Alasdair |title=Environmental Ethics |url=https://iep.utm.edu/envi-eth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-24 |archive-date=2019-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627012029/https://web.archive.org/web/20190627012029/https://iep.utm.edu/envi-eth/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Connor |first1=Steven |title=The Cambridge Companion to Postmodernism |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-64840-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=dfpJqgYC7x8C&pg=PA15 |language=en |chapter=Introduction |date=2004 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |last1=Corbin |first1=Arthur L. |title=Rights and Duties |journal=The Yale Law Journal |date=1924 |volume=33 |issue=5 |pages=501–527 |doi=10.2307/788021 |jstor=788021 |issn=0044-0094 |language=en }} * {{Cite book |last1=Cowan |first1=Steven B. |editor-last1=Cowan |editor1-first=Steven B. |title=Problems in Value Theory: An Introduction to Contemporary Debates |date=2020 |publisher=Bloomsbury |isbn=978-1-350-14741-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=_2jDDwAAQBAJ&pg=PA17 |language=en |chapter=Introduction to Part One |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite encyclopedia |last1=Craig |first1=Edward |chapter=Ontology |chapter-url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/ontology/v-1 |encyclopedia=Routledge Encyclopedia of Philosophy |publisher=Routledge |access-date=2024-06-17 |doi=10.4324/9780415249126-N039-1 |date=1998 |isbn=978-0-415-25069-6 |archive-date=2024-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240320180209/https://web.archive.org/web/20240320180209/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/ontology/v-1 |url-status=live |chapter-url-access=subscription |language=en }} * {{Cite book |last1=Crisp |first1=Roger |chapter=Deontological Ethics |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Crisp |first1=Roger |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=2011 |publisher=Routledge |url=https://www.rep.routledge.com/articles/overview/ethics/v-2 |language=en |chapter=Ethics |doi=10.4324/9780415249126-L132-2 |isbn=978-0-415-25069-6 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801214524/https://web.archive.org/web/20230801214524/https://www.rep.routledge.com/articles/overview/ethics/v-2 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Cummiskey |first1=David |title=Kantian Consequentialism |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-509453-4 |url=https://books.google.com/books?id=ZYPmCwAAQBAJ&pg=PA157 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Cuneo |first1=Terence |title=A Dictionary of Ethics |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-183575-9 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191835759.001.0001/acref-9780191835759-e-117 |language=en |chapter=Teleological Suspension of the Ethical |date=2020 }} * {{Cite book |author1=Dalai Lama |editor1-last=Jahanbegloo |editor1-first=Ramin |title=India Revisited: Conversations on Continuity and Change |publisher=Oxford University Press India |isbn=978-0-19-908788-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=hCwpDwAAQBAJ&pg=PT127 |language=en |chapter=Buddhism and India |date=2007 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Dalal |first1=Roshen |title=Hinduism: An Alphabetical Guide |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-341421-6 |url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&pg=PA465 |language=en |date=2010 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Dalal |first1=Neil |title=Śaṅkara |url=https://plato.stanford.edu/entries/shankara/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-18 |date=2021 |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127111736/https://web.archive.org/web/20220127111736/https://plato.stanford.edu/entries/shankara/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Darwall |first1=Stephen L. |editor-last2=Wellman |editor-first2=Christopher Heath |editor1-last=Frey |editor1-first=R. G. |title=A Companion to Applied Ethics |date=2003 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-7190-8 |url=https://books.google.com/books?id=Qws8gf4f4iUC |language=en |chapter=Theories of Ethics |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Das |first1=Kantilal |title=The Paradigm of Justice: A Contemporary Debate Between John Rawls and Amartya Sen |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-00-043681-5 |url=https://books.google.com/books?id=a4w4EAAAQBAJ&pg=PT118 |language=en |access-date=2023-12-26 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=de Bres |first1=Helena |title=The Cambridge Rawls Lexicon |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-19294-1 |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/cambridge-rawls-lexicon/hedonism/602FBE3D4ACFED4422C43BCCBA3BAB48 |chapter=Hedonism |date=2014 |archive-date=2024-09-22 |access-date=2024-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922164642/https://web.archive.org/web/20240922164642/https://www.cambridge.org/core/books/abs/cambridge-rawls-lexicon/hedonism/602FBE3D4ACFED4422C43BCCBA3BAB48 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Dehsen |first1=Christian von |title=Philosophers and Religious Leaders |date=2013-09-13 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-95102-3 |url=https://books.google.com/books?id=cU7cAAAAQBAJ |language=en |access-date=2023-05-28 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Deigh |first1=John |editor1-last=Audi |editor1-first=Robert |title=The Cambridge Dictionary of Philosophy |publisher=Cambridge University Press |url=https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |isbn=978-1-107-64379-6 |chapter=Ethics |date=1999 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414132344/https://web.archive.org/web/20210414132344/https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=DeLapp |first1=Kevin M. |title=Metaethics |url=https://iep.utm.edu/metaethi/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-19 |archive-date=2024-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123102700/https://web.archive.org/web/20240123102700/https://iep.utm.edu/metaethi/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Delden |first1=J. J. M. van |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Euthanasia (Physician-Assisted Suicide) |language=en }} * {{Cite book |last1=DeNicola |first1=Daniel R. |title=Moral Philosophy: A Contemporary Introduction |publisher=Broadview Press |isbn=978-1-4604-0660-1 |url=https://books.google.com/books?id=5uCGDwAAQBAJ&pg=PA66 |language=en |date=2018 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Dittmer |first1=Joel |title=Ethics, Applied |url=https://iep.utm.edu/applied-ethics/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-23 |archive-date=2023-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601064729/https://web.archive.org/web/20230601064729/https://iep.utm.edu/applied-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Doniger |first1=Wendy |title=The Hindus: An Alternative History |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-959334-7 |url=https://books.google.com/books?id=nNsXZkdHvXUC&pg=PA103 |language=en |date=2010 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Doris |first1=John |last2=Stich |first2=Stephen |last3=Phillips |first3=Jonathan |last4=Walmsley |first4=Lachlan |title=Moral Psychology: Empirical Approaches |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-psych-emp/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-03 |date=2020 |archive-date=2019-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191107224335/https://web.archive.org/web/20191107224335/https://plato.stanford.edu/entries/moral-psych-emp/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Dorsey |first1=Dale |editor1-last=Portmore |editor1-first=Douglas W. |title=The Oxford Handbook of Consequentialism |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-090534-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=d0D8DwAAQBAJ&pg=PA95 |language=en |chapter=Consequences |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Downie |first1=R. S. |chapter=Ethics and Morality |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Dreier |first1=James |chapter=Moral Relativism and Moral Nihilism |date=2007 |doi=10.1093/oxfordhb/9780195325911.003.0010 |title=The Oxford Handbook of Ethical Theory |editor-last1=Copp |editor-first1=David |isbn=978-0-19-989207-5 |publisher=Oxford University Press |language=en }} * {{Cite book |last1=Dynes |first1=Wayne R. |editor1-last=Curta |editor1-first=Florin |editor2-last=Holt |editor2-first=Andrew |title=Great Events in Religion: An Encyclopedia of Pivotal Events in Religious History |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-61069-566-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=pxjOEAAAQBAJ&pg=PA60 |language=en |chapter=Creation of Daoism (6th Century BC) |date=2016 |access-date=2024-04-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Eaglestone |first1=Robert |editor1-last=Connor |editor1-first=Steven |title=The Cambridge Companion to Postmodernism |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-64840-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=dfpJqgYC7x8C&pg=PA182 |language=en |chapter=Postmodernism and Ethics Against the Metaphysics of Comprehension |date=2004 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Edmundson |first1=William A. |title=An Introduction to Rights |date=2004 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-00870-9 |url=https://books.google.com/books?id=QYh_vN7CqMEC&pg=PA158 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Elrod |first1=Edwin M. |last2=Smith |first2=Martha M. |editor1-last=Mitcham |editor1-first=Carl |title=Encyclopedia of Science, Technology and Ethics |volume=3 |date=2005 |publisher=Thomson Gale |isbn=978-0-02-865834-6 |url=https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/information-ethics |chapter=Information Ethics |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226173210/https://web.archive.org/web/20231226173210/https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/information-ethics |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Eysenck |first1=Michael W. |title=Psychology: An International Perspective |date=2004 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-84169-361-3 |url=https://books.google.com/books?id=rU9MRvYIh5YC&pg=PA586 |language=en |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Feibleman |first1=James K. |title=Moral Strategy: An Introduction to the Ethics of Confrontation |orig-date=1967 |date=2012 |publisher=Springer Netherlands |doi=10.1007/978-94-011-9321-4_10 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-94-011-9321-4_10 |language=en |chapter=Rights and Duties |pages=121–126 |isbn=978-94-011-8559-2 |archive-date=2024-01-07 |access-date=2024-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107141808/https://web.archive.org/web/20240107141808/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-94-011-9321-4_10 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Fernando |first1=A. C. |title=Business Ethics and Corporate Governance |publisher=Pearson Education India |isbn=978-81-317-3462-9 |url=https://books.google.com/books?id=_32bJs_nfNIC&pg=SA2-PA6 |language=en |date=2010 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Fieser |first1=James |title=Moral Philosophy Through the Ages |publisher=Mayfield Publishing Company |isbn=978-0-7674-1298-8 |url=https://books.google.com/books?id=9Jl2x7G1G90C&pg=PA159 |language=en |date=2000 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Finlayson |first1=James Gordon |last2=Rees |first2=Dafydd Huw |title=Jürgen Habermas |url=https://plato.stanford.edu/entries/habermas/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2023 |archive-date=2023-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708183215/https://web.archive.org/web/20230708183215/https://plato.stanford.edu/entries/habermas/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=FitzPatrick |first1=William J. |editor1-last=Brady |editor1-first=Michael |title=New Waves in Metaethics |date=2011 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-0-230-29489-9 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230294899_2 |language=en |chapter=Ethical Non-Naturalism and Normative Properties |pages=7–35 |doi=10.1057/9780230294899_2 |access-date=2023-12-22 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103435/https://web.archive.org/web/20240201103435/https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230294899_2 |url-status=live }} * {{Cite journal |last1=Fitzpatrick |first1=Simon |title=Animal morality: What is the debate about? |journal=Biology & Philosophy |volume=32 |issue=6 |doi=10.1007/s10539-017-9599-6 |date=2017 |pages=1151–1183 |url=https://philarchive.org/rec/FITAMW |language=en }} {{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book |last1=Fives |first1=Allyn |editor1-last=Fives |editor1-first=Allyn |editor2-last=Breen |editor2-first=Keith |title=Philosophy and Political Engagement: Reflection in the Public Sphere |publisher=Springer |isbn=978-1-137-44587-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=f78YDAAAQBAJ&pg=PA171 |language=en |chapter=Working from Both Ends: The Dual Role of Philosophy in Research Ethics |date=2016 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Flynn |first1=Eileen P. |title=Ethical Lessons of the Financial Crisis |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-34312-4 |url=https://books.google.com/books?id=pl3bToUqdAIC&pg=PA167 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Fotion |first1=N. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Military Ethics |language=en }} * {{Cite book |last1=Francione |first1=Gary L. |editor1-last=Sunstein |editor1-first=Cass R. |editor2-last=Nussbaum |editor2-first=Martha C. |title=Animal Rights: Current Debates and New Directions |date=2004 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-803473-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ocbdJD2oUW0C&pg=PA115 |language=en |chapter=Animals – Property or Persons? |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Frey |first1=R.G. |chapter=Bioethics |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-25069-6 |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/bioethics/v-1 |language=en |doi=10.4324/9780415249126-L008-1 |date=1998 }} * {{Cite web |last1=Friend |first1=Celeste |title=Social Contract Theory |url=https://iep.utm.edu/soc-cont/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-07-22 |archive-date=2010-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516074349/https://web.archive.org/web/20100516074349/https://iep.utm.edu/soc-cont/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Frowe |first1=Helen |title=The Ethics of War |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/the-ethics-of-war/v-1 |website=Routledge Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-25 |language=en |date=2021 |archive-date=2023-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608180948/https://web.archive.org/web/20230608180948/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/the-ethics-of-war/v-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Funk |first1=Michael |editor-last1=Nørskov |editor1-first=M. |editor-last2=Seibt |editor2-first=J. |editor-last3=Quick |editor3-first=O. S. |title=Culturally Sustainable Social Robotics: Proceedings of Robophilosophy 2020 |date=2021 |publisher=IOS Press |isbn=978-1-64368-155-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=kK4SEAAAQBAJ&pg=PA475 |language=en |chapter=What Is Robot Ethics? … And Can It Be Standardized? |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=William C. |editor1-last=Boersema |editor1-first=David |editor2-last=Brown |editor2-first=Katy Gray |title=Spiritual and Political Dimensions of Nonviolence and Peace |date=2006 |publisher=Rodopi |isbn=978-90-420-2061-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=VKprw2w_IJQC&pg=PA189 |language=en |chapter=A Normative Framework for Addressing Peace and Related Global Issues |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Gellman |first1=Jerome I. |title=The Fear, the Trembling, and the Fire: Kierkegaard and Hasidic Masters on the Binding of Isaac |publisher=University Press of America |isbn=978-0-8191-9365-0 |url=https://books.google.com/books?id=LYOpcYXhCkMC&pg=PA45 |language=en |date=1994 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Gillon |first1=R. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Bioethics, Overview |language=en }} * {{Cite web |last1=Gordon |first1=John-Stewart |title=Bioethics |url=https://iep.utm.edu/bioethics/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-23 |archive-date=2023-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027011137/https://web.archive.org/web/20231027011137/https://iep.utm.edu/bioethics/ |url-status=live |ref=Gordon, "''Bioethics''" |language=en }} * {{Cite web |last1=Gordon |first1=John-Stewart |title=Abortion |url=https://iep.utm.edu/abortion/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-06-24 |ref=Gordon, "''Abortion''" |archive-date=2024-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240624105306/https://web.archive.org/web/20240624105306/https://iep.utm.edu/abortion/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Gowans |first1=Chris |title=Moral Relativism |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-relativism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-19 |date=2021 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103420/https://web.archive.org/web/20240201103420/https://plato.stanford.edu/entries/moral-relativism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Grayling |first1=A. C. |title=The History of Philosophy |date=2019 |publisher=Penguin UK |isbn=978-0-241-98086-6 |url=https://books.google.com/books?id=bDJwDwAAQBAJ |language=en |access-date=2023-05-24 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Grenz |first1=Stanley J. |last2=Guretzki |first2=David |last3=Nordling |first3=Cherith Fee |title=Pocket Dictionary of Theological Terms |date=2010 |publisher=InterVarsity Press |isbn=978-0-8308-6707-3 |url=https://books.google.com/books?id=Iv-LCwAAQBAJ&pg=PA18 |language=en |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Gustafson |first1=Andrew B. |title=Encyclopedia of Business and Professional Ethics |date=2020 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-23514-1 |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-23514-1_1222-1 |language=en |chapter=Normative Ethics |pages=1–5 |doi=10.1007/978-3-319-23514-1_1222-1 |s2cid=243173997 |access-date=2024-01-03 |archive-date=2023-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228131638/https://web.archive.org/web/20231228131638/https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-23514-1_1222-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Gustafsson |first1=Juuso-Ville |last2=Pietarinen |first2=Ahti-Veikko |editor1-last=West |editor1-first=Donna E. |editor2-last=Anderson |editor2-first=Myrdene |title=Consensus on Peirce's Concept of Habit: Before and Beyond Consciousness |date=2016 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-45920-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=UDUPDQAAQBAJ&pg=PA125 |language=en |chapter=8. Is Ethical Normativity Similar to Logical Normativity? |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |last1=Hacker |first1=Peter M. S. |title=Badness, Wickedness, Evil and the Death of the Soul |journal=Review of Ecumenical Studies |volume=16 |issue=2 |doi=10.2478/ress-2024-0023 |date=2024 |pages=351–366 |doi-access=free |language=en }} * {{Cite book |last1=Haiming |first1=Wang |title=The Principles of New Ethics |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-138-33161-7 |language=en }} * {{Cite web |last1=Haines |first1=William |title=Consequentialism and Utilitarianism |url=https://iep.utm.edu/consequentialism-utilitarianism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-28 |archive-date=2023-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224224334/https://web.archive.org/web/20231224224334/https://iep.utm.edu/consequentialism-utilitarianism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Hale |first1=Benjamin |editor1-last=Gardiner |editor1-first=Stephen Mark |editor2-last=Thompson |editor2-first=Allen |title=The Oxford Handbook of Environmental Ethics |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-994133-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=CQNLDgAAQBAJ&pg=PA216 |language=en |chapter=Duty & Obligation: Rights, Rules, and Respect for Nature |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Hall |first1=Edward |last2=Sabl |first2=Andrew |editor1-last=Hall |editor1-first=Edward |editor2-last=Sabl |editor2-first=Andrew |title=Political Ethics: A Handbook |date=2022 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-23131-0 |url=https://books.google.com/books?id=4bhiEAAAQBAJ&pg=PA1 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Ross |chapter=Meta-ethics |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Heyd |first1=David |title=Supererogation |url=https://plato.stanford.edu/entries/supererogation/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-07 |date=2019 |archive-date=2024-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240219012909/https://web.archive.org/web/20240219012909/https://plato.stanford.edu/entries/supererogation/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Hill |first1=Lisa |last2=Blazejak |first2=Eden |title=Stoicism and the Western Political Tradition |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-16-2742-2 |url=https://books.google.com/books?id=UQE5EAAAQBAJ&pg=PA4 |language=en |date=2021 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Hirose |first1=Iwao |last2=Olson |first2=Jonas |editor-last1=Hirose |editor-first1=Iwao |editor-last2=Olson |editor-first2=Jonas |title=The Oxford Handbook of Value Theory |date=2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-022143-0 |url=https://books.google.com/books?id=uvzVBgAAQBAJ&pg=PA1 |language=en |chapter=Introduction to Value Theory |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Hoad |first1=T. F. |title=The Concise Oxford Dictionary of English Etymology |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-283098-2 |language=en }} * {{Cite book |last1=Hollenbach |first1=David |title=The Common Good and Christian Ethics |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-89451-7 |url=https://books.google.com/books?id=QEKQxJZq-a8C&pg=PA3 |language=en |access-date=2024-01-10 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Holmes |first1=Robert L. |title=Introduction to Applied Ethics |date=2018 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-1-350-02980-4 |language=en }} * {{Cite book |last1=Hooker |first1=Brad |chapter=Consequentialism |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Hooker |first1=Brad |editor1-last=Eggleston |editor1-first=Ben |editor2-last=Miller |editor2-first=Dale E. |title=The Cambridge Companion to Utilitarianism |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-86748-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=z3zBAgAAQBAJ&pg=PA281 |language=en |chapter=Utilitarianism and Fairness |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Hooker |first1=Brad |title=Rule Consequentialism |url=https://plato.stanford.edu/entries/consequentialism-rule/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-29 |date=2023 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103315/https://web.archive.org/web/20240201103315/https://plato.stanford.edu/entries/consequentialism-rule/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Hudson |first1=W. Donald |title=Is-ought Question |publisher=Springer |isbn=978-1-349-15336-7 |url=https://books.google.com/books?id=m_-vCwAAQBAJ&pg=PA11 |language=en |date=1969 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Hursthouse |first1=Rosalind |title=On Virtue Ethics |date=1999 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-823818-8 |url=https://books.google.com/books?id=EbHmCwAAQBAJ&pg=PA3 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Hursthouse |first1=Rosalind |last2=Pettigrove |first2=Glen |title=Virtue Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/ethics-virtue/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2023 |archive-date=2019-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514202814/https://web.archive.org/web/20190514202814/https://plato.stanford.edu/entries/ethics-virtue/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Imafidon |first1=E. |title=The Ethics of Subjectivity: Perspectives Since the Dawn of Modernity |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-1-137-47242-7 |url=https://books.google.com/books?id=5_i_CQAAQBAJ&pg=PT211 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Jackson |first1=Elizabeth |last2=Goldschmidt |first2=Tyron |last3=Crummett |first3=Dustin |last4=Chan |first4=Rebecca |title=Applied Ethics: An Impartial Introduction |publisher=Hackett Publishing |isbn=978-1-64792-014-2 |url=https://books.google.com/books?id=SNlGEAAAQBAJ&pg=PA1 |language=en |date=2021 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Jankowiak |first1=Tim |title=Kant, Immanuel |url=https://iep.utm.edu/kantview/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-30 |archive-date=2023-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219121801/https://web.archive.org/web/20231219121801/https://iep.utm.edu/kantview/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Johnson |first1=Robert |last2=Cureton |first2=Adam |title=Kant's Moral Philosophy |url=https://plato.stanford.edu/entries/kant-moral/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-30 |date=2022 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103437/https://web.archive.org/web/20240201103437/https://plato.stanford.edu/entries/kant-moral/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Junru |first1=Li |title=Governing China in the New Era |publisher=Foreign Languages Press |isbn=978-7-119-11413-2 |url=https://books.google.com/books?id=jaOZEAAAQBAJ&pg=PT87 |language=en |date=2019 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Kagan |first1=Shelly |title=Normative Ethics |date=1998 |publisher=Westview Press |isbn=978-0-8133-0846-3 |language=en }} * {{Cite book |last1=Karenga |first1=Maulana |title=Maat, the Moral Ideal in Ancient Egypt: A Study in Classical African Ethics |date=2004 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-94753-4 |url=https://books.google.com/books?id=ams2OPbmHMUC&pg=PA175 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Kendall |first1=Sacha |chapter=13. Postmodern Ethics for Practice |editor-last1=Hugman |editor-first1=Richard |editor-last2=Carter |editor-first2=Jan |title=Rethinking Values and Ethics in Social Work |date=2017 |publisher=Bloomsbury |isbn=978-1-137-45503-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=VyRIEAAAQBAJ&pg=PA195 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Kerstein |first1=Samuel J. |editor1-last=Hill |editor1-first=Thomas E. |title=The Blackwell Guide to Kant's Ethics |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-0849-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Bqemab0aXx8C&pg=PA128 |language=en |chapter=Deriving the Supreme Moral Principle from Common Moral Ideas |date=2009 }} * {{Cite book |last1=Kivy |first1=Peter |title=Antithetical Arts: On the Ancient Quarrel Between Literature and Music |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-161575-7 |url=https://books.google.com/books?id=-c7ThZc5Rv0C&pg=PA238 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Kraut |first1=Richard |title=Aristotle's Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/aristotle-ethics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-01 |date=2022 |archive-date=2022-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110125320/https://web.archive.org/web/20221110125320/https://plato.stanford.edu/entries/aristotle-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite journal |last1=Krellenstein |first1=Marc |title=Moral Nihilism and Its Implications |journal=The Journal of Mind and Behavior |date=2017 |volume=38 |issue=1 |pages=75–90 |jstor=44631529 |url=https://www.jstor.org/stable/44631529 |issn=0271-0137 |access-date=2023-12-22 |archive-date=2023-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220094748/https://web.archive.org/web/20231220094748/https://www.jstor.org/stable/44631529 |url-status=live |language=en }} * {{Cite journal |last1=Kriegel |first1=Uri |title=Normativity and Rationality: Bernard Williams on Reasons for Action |journal=Iyyun: The Jerusalem Philosophical Quarterly / עיון: רבעון פילוסופי |date=1999 |volume=48 |pages=281–292 |jstor=23352588 |issn=0021-3306 |language=en }} * {{Cite book |last1=Kumm |first1=Mattias |last2=Walen |first2=Alec D. |editor1-last=Huscroft |editor1-first=Grant |editor2-last=Miller |editor2-first=Bradley W. |editor3-last=Webber |editor3-first=Grégoire |title=Proportionality and the Rule of Law: Rights, Justification, Reasoning |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-95287-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DXs9AwAAQBAJ&pg=PA81 |language=en |chapter=Human Dignity and Proportionality: Deontic Pluralism in Balancing |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Kupperman |first1=Joel J. |chapter=Axiological Ethics |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Kvalnes |first1=Øyvind |title=Communication Climate at Work: Fostering Friendly Friction in Organisations |date=2023 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-031-28971-2 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-28971-2_12 |language=en |chapter=Communication Ethics |pages=101–110 |doi=10.1007/978-3-031-28971-2_12 |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225095457/https://web.archive.org/web/20231225095457/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-28971-2_12 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=LaFollette |first1=Hugh |editor1-last=LaFollette |editor1-first=Hugh |title=The Blackwell Guide to Ethical Theory |date=2007 |publisher=Blackwell |isbn=978-0-631-20119-9 |chapter=Pragmatic Ethics |url=https://www.hughlafollette.com/papers/pragmati.htm |access-date=2024-01-03 |archive-date=2023-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516141134/https://web.archive.org/web/20230516141134/https://www.hughlafollette.com/papers/pragmati.htm |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Latus |first1=Andrew |title=Moral Luck |url=https://iep.utm.edu/moralluc/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-05-15 |archive-date=2024-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616024446/https://web.archive.org/web/20240616024446/https://iep.utm.edu/moralluc/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Lazar |first1=Seth |title=War |url=https://plato.stanford.edu/entries/war/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-25 |date=2020 |archive-date=2023-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230809072207/https://web.archive.org/web/20230809072207/https://plato.stanford.edu/entries/war/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Lazari-Radek |first1=Katarzyna de |last2=Singer |first2=Peter |chapter=Parfit on Objectivity and 'The Profoundest Problem of Ethics' |editor-last1=Singer |editor-first1=Peter |title=Does Anything Really Matter?: Essays on Parfit on Objectivity |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-108439-3 |url=https://books.google.com/books?id=8jTjDQAAQBAJ |language=en |access-date=2023-12-26 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Legg |first1=Catherine |last2=Hookway |first2=Christopher |title=Pragmatism |url=https://plato.stanford.edu/entries/pragmatism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2021 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008130434/https://web.archive.org/web/20201008130434/https://plato.stanford.edu/entries/pragmatism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Leiter |first1=Brian |title=Nietzsche's Moral and Political Philosophy |url=https://plato.stanford.edu/entries/nietzsche-moral-political/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-05-15 |date=2021 |archive-date=2020-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609160628/https://web.archive.org/web/20200609160628/https://plato.stanford.edu/entries/nietzsche-moral-political/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/intermediategree00lidd/page/n353/mode/2up?view=theater |title=An Intermediate Greek-English Lexicon |year=1889 |publisher=Harper & Brothers |last1=Liddell |first1=Henry George |last2=Scott |first2=Robert |oclc=1146511662 |language=en }} * {{Cite book |last1=Linn |first1=Ruth |editor1-last=Puka |editor1-first=Bill |title=Moral Development: New Research in Moral Development |date=1994 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-0-8153-1552-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=vayVldaXP-0C&pg=PA330 |language=en |chapter=Moral Disobedience During the Lebanon War: What Can the Cognitive-Developmental Approach Learn from the Experience of Israeli Soldiers? |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Lipson |first1=Carol S. |last2=Binkley |first2=Roberta A. |title=Rhetoric Before and Beyond the Greeks |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0-7914-8503-3 |url=https://books.google.com/books?id=uVt7c3UX-zMC&pg=PA80 |language=en |date=2012 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Lisska |first1=Anthony J. |editor1-last=Marenbon |editor1-first=John |title=The Oxford Handbook of Medieval Philosophy |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-024697-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Cgg1DQAAQBAJ&pg=PA635 |language=en |chapter=Natural Law |date=2015 }} * {{Cite web |last1=Littlejohn |first1=Ronnie |title=Chinese Philosophy: Overview of History |url=https://iep.utm.edu/chinese-philosophy-overview-of-history/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-06-12 |archive-date=2023-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601185554/https://web.archive.org/web/20230601185554/https://iep.utm.edu/chinese-philosophy-overview-of-history/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Lloyd |first1=Andrew |last2=Hansen |first2=John |editor1-last=O'Donohue |editor1-first=William |editor2-last=Ferguson |editor2-first=Kyle E. |title=Handbook of Professional Ethics for Psychologists: Issues, Questions, and Controversies |date=2003 |publisher=Sage |isbn=978-0-7619-1189-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=agwMiPq5R1QC&pg=PA21 |language=en |chapter=Philosophical Foundations of Professional Ethics |access-date=2024-01-07 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Lowe |first1=E. J. |title=The Oxford Companion to Philosophy |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-926479-7 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199264797.001.0001/acref-9780199264797-e-1806 |language=en |chapter=ontology |date=2005 }} * {{Cite web |last1=Lutz |first1=Matthew |title=Moral Naturalism |url=https://plato.stanford.edu/entries/naturalism-moral/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-20 |date=2023 |archive-date=2019-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191002234858/https://web.archive.org/web/20191002234858/https://web.archive.org/web/20191002234858/https://plato.stanford.edu/entries/naturalism-moral/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite journal |last1=Matsuba |first1=M. Kyle |last2=Murzyn |first2=Theresa |last3=Hart |first3=Daniel |title=A Model of Moral Identity |journal=Advances in Child Development and Behavior |date=2011 |volume=40 |pages=181–207 |doi=10.1016/b978-0-12-386491-8.00005-0 |pmid=21887962 |isbn=978-0-12-386491-8 |issn=0065-2407 |language=en }} * {{Cite book |last1=Mattila |first1=Janne |title=The Eudaimonist Ethics of al-Fārābī and Avicenna |date=2022 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-50691-6 |url=https://books.google.com/books?id=5rptEAAAQBAJ&pg=PA2 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Maxwell |first1=Bruce |editor1-last=Poff |editor1-first=Deborah C. |editor2-last=Michalos |editor2-first=Alex C. |title=Encyclopedia of Business and Professional Ethics |date=2023 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-030-22767-8 |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-030-22767-8_1323 |language=en |chapter=Educational Ethics |pages=609–614 |doi=10.1007/978-3-030-22767-8_1323 |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226125702/https://web.archive.org/web/20231226125702/https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-23514-1_1222-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=McDonald |first1=Fritz J. |editor-last1=Makowski |editor-first1=Piotr |title=Praxiology and the Reasons for Action |date=2017 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-49716-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=zCAxDwAAQBAJ&pg=PT95 |language=en |chapter=4. Beyond Objectivism and Subjectivism |access-date=2023-12-26 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=McEwan |first1=Tom |title=Managing Values and Beliefs in Organisations |date=2001 |publisher=Prentice Hall |isbn=978-0-273-64340-1 |url=https://books.google.com/books?id=7ebzqK53ay8C&pg=PA87 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=McNamara |first1=Paul |last2=Van De Putte |first2=Frederik |title=Deontic Logic |url=https://plato.stanford.edu/entries/logic-deontic/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-07 |date=2022 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103930/https://web.archive.org/web/20240201103930/https://plato.stanford.edu/entries/logic-deontic/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=McNaughton |first1=David |last2=Rawling |first2=Piers |chapter=Consequentialism |date=1998 |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |publisher=Routledge |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/consequentialism/v-1 |language=en |isbn=978-0-415-25069-6 |access-date=2024-01-03 |archive-date=2024-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240102135840/https://web.archive.org/web/20240102135840/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/consequentialism/v-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Medvecky |first1=Fabien |last2=Leach |first2=Joan |title=An Ethics of Science Communication |date=2019 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-32116-1 |url=https://books.google.com/books?id=NpO7DwAAQBAJ&pg=PA35 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Mendus |first1=Susan |chapter=The Marriage of True Minds |editor-last1=Morales |editor-first1=Maria H. |title=Mill's The Subjection of Women |date=2005 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-0-7425-3518-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wYWGIpa7Qr4C&pg=PA141 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Mentan |first1=Tatah |title=Understanding Contemporary Journalism: A Handbook of Principles and Practice |date=2022 |publisher=African Books Collective |isbn=978-9956-552-91-7 |url=https://books.google.com/books?id=OwbOEAAAQBAJ&pg=PA280 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |last1=Mesoudi |first1=Alex |last2=Danielson |first2=Peter |title=Ethics, Evolution and Culture |journal=Theory in Biosciences |date=2008 |volume=127 |issue=3 |pages=229–240 |doi=10.1007/s12064-008-0027-y |pmid=18357481 |s2cid=18643499 |issn=1611-7530 |language=en }} * {{Cite book |last1=Metselaar |first1=Suzanne |last2=Widdershoven |first2=Guy |title=Encyclopedia of Global Bioethics |date=2016 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-09483-0 |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-09483-0_145 |language=en |chapter=Discourse Ethics |doi=10.1007/978-3-319-09483-0_145 |access-date=2024-01-03 |archive-date=2023-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231231094932/https://web.archive.org/web/20231231094932/https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-09483-0_145 |url-status=live }} * {{Cite journal |last1=Meyer |first1=Kirsten |title=Moral Education Through the Fostering of Reasoning Skills |journal=Ethical Theory and Moral Practice |date=2023 |volume=27 |pages=41–55 |doi=10.1007/s10677-023-10367-3 |doi-access=free |issn=1572-8447 |language=en }} * {{Cite book |last1=Meynell |first1=Letitia |last2=Paron |first2=Clarisse |title=Applied Ethics Primer |date=2023 |publisher=Broadview Press |isbn=978-1-77048-899-1 |url=https://books.google.com/books?id=VrTFEAAAQBAJ&pg=PA11 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |last1=Milevski |first1=Voin |title=Weakness of will and motivational internalism |date=2017-02-17 |volume=30 |issue=1–2 |pages=44–57 |doi=10.1080/09515089.2016.1255317 |issn=1465-394X |url=https://philarchive.org/rec/MILWOW-2 |language=en }} {{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book |last1=Miller |first1=Patrick D. |chapter=Divine Command and Beyond: The Ethics of the Commandments |editor-last1=Brown |editor-first1=William P. |title=The Ten Commandments: The Reciprocity of Faithfulness |date=2004 |publisher=Westminster John Knox Press |isbn=978-0-664-22323-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=87hQ2AjcttEC&pg=PA13 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Miller |first1=Christian B. |editor1-last=Miller |editor1-first=Christian B. |title=The Bloomsbury Handbook of Ethics |date=2023 |publisher=Bloomsbury |isbn=978-1-350-21790-4 |url=https://books.google.com/books?id=iarPEAAAQBAJ |language=en |chapter=Overview of Contemporary Metaethics and Normative Ethical Theory |access-date=2023-12-22 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Mitcham |first1=Carl |title=Thinking Through Technology: The Path Between Engineering and Philosophy |date=2022 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-82539-7 |url=https://books.google.com/books?id=0uF-EAAAQBAJ&pg=PA101 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite journal |author1-link=Susana Monsó |last1=Monsó |first1=Susana |last2=Benz-Schwarzburg |first2=Judith |last3=Bremhorst |first3=Annika |title=Animal Morality: What It Means and Why It Matters |journal=The Journal of Ethics |volume=22 |issue=3–4 |doi=10.1007/s10892-018-9275-3 |date=2018 |pages=283–310 |pmid=30930677 |pmc=6404642 |language=en }} * {{Cite web |last1=Moore |first1=Andrew |title=Hedonism |url=https://plato.stanford.edu/entries/hedonism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2019 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918065934/https://web.archive.org/web/20180918065934/https://plato.stanford.edu/entries/hedonism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Moreland |first1=J. P. |last2=Craig |first2=William Lane |title=Philosophical Foundations for a Christian Worldview |date=2017 |publisher=InterVarsity Press |isbn=978-0-8308-8917-4 |url=https://books.google.com/books?id=deDeDwAAQBAJ&pg=PA417 |language=en |access-date=2023-12-22 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last=Mulvaney |first=Robert J. |year=2009 |title=Classical Philosophical Questions |publisher=Prentice Hall |isbn=978-0-13-600652-7 |edition=13 |language=en }} * {{Cite web |last1=Murphy |first1=Mark |title=Theological Voluntarism |url=https://plato.stanford.edu/entries/voluntarism-theological/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2019 |archive-date=2019-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803214619/https://web.archive.org/web/20190803214619/https://plato.stanford.edu/entries/voluntarism-theological/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Murphy |first1=Mark |title=The Natural Law Tradition in Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/natural-law-ethics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-05-16 |date=2019a |archive-date=2023-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230613203930/https://web.archive.org/web/20230613203930/https://web.archive.org/web/20230613203930/https://plato.stanford.edu/entries/natural-law-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Murthy |first1=K. V. Bhanu |title=Politics, Ethics and Social Responsibility of Business |publisher=Pearson Education India |isbn=978-93-325-0649-7 |url=https://books.google.com/books?id=tzhEBAAAQBAJ&pg=PA74 |language=en |date=2009 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Myers |first1=Jeff |last2=Noebel |first2=David A. |title=Understanding the Times: A Survey of Competing Worldviews |date=2015 |publisher=David C. Cook |isbn=978-0-7814-1378-7 |url=https://books.google.com/books?id=hzeACgAAQBAJ&pg=PA241 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Nadkarni |first1=M. V. |title=Ethics for our Times: Essays in Gandhian Perspective: Second Edition |publisher=Oxford University Press India |isbn=978-0-19-908935-2 |url=https://books.google.com/books?id=aoM8DwAAQBAJ&pg=PT20 |language=en |date=2011 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Nagel |first1=Thomas |chapter=Ethics |editor1-last=Borchert |editor1-first=Donald |title=Encyclopedia of Philosophy |edition=2 |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/philosophy/philosophy-terms-and-concepts/ethics |isbn=978-0-02-865790-5 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2018-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180824071808/https://web.archive.org/web/20180824071808/https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/philosophy/philosophy-terms-and-concepts/ethics |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Nelkin |first1=Dana K. |title=Moral Luck |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-luck/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-05-15 |date=2023 |language=en }} * {{Cite web |last1=Norlock |first1=Kathryn |title=Feminist Ethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/feminism-ethics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-18 |date=2019 |archive-date=2018-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911065001/https://web.archive.org/web/20180911065001/https://plato.stanford.edu/entries/feminism-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Norman |first1=Richard |chapter=Moral Philosophy, History of |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Ntuli |first1=P. Pitika |editor1-last=Hoppers |editor1-first=Catherine Alum Odora |title=Indigenous Knowledge and the Integration of Knowledge Systems: Towards a Philosophy of Articulation |publisher=New Africa Books |isbn=978-1-919876-58-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=h9HDYNhYqfAC&pg=PA59 |language=en |chapter=Indigenous Knowledge Systems and the African Renaissance |date=2002 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=O'Neill |first1=Onora |title=Kantian Ethics |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/kantian-ethics/v-1 |website=Routledge Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-30 |language=en |archive-date=2023-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230180032/https://web.archive.org/web/20231230180032/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/kantian-ethics/v-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=O'Neill |first1=Onora |editor1-last=Becker |editor1-first=Lawrence C. |editor2-last=Becker |editor2-first=Charlotte B. |title=Encyclopedia of Ethics |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-35096-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=KfeOAQAAQBAJ&pg=PA423 |language=en |chapter=Duty and Obligation |access-date=2024-01-07 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |author1=OED Staff |title=Morality, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/morality_n?tl=true |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=2024-05-15 |date=2002 |archive-date=2024-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240515172759/https://web.archive.org/web/20240515172759/https://www.oed.com/dictionary/morality_n?tl=true |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Ortiz |first1=Melba Vélez |title=Maatian Ethics in a Communication Context |date=2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-00-004831-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=he7QDwAAQBAJ&pg=PT7 |language=en |chapter=Preface |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Pappu |first1=S. S. Rama Rao |chapter=Indian Philosophy of Law |title=The Philosophy of Law: An Encyclopedia |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-58277-7 |url=https://books.google.com/books?id=sn-qD-gCX18C |language=en |access-date=2023-06-10 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Parker |first1=Christine |last2=Evans |first2=Adrian |title=Inside Lawyers' Ethics |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46128-3 |url=https://books.google.com/books?id=-3dVoptUyrwC&pg=PA22 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Patching |first1=Roger |last2=Hirst |first2=Martin |title=Journalism Ethics: Arguments and Cases for the Twenty-first Century |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-96374-5 |url=https://books.google.com/books?id=FFclAgAAQBAJ&pg=PA69 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Paul |first1=Richard W. |last2=Elder |first2=Linda |title=The Miniature Guide to Understanding the Foundations of Ethical Reasoning: Based on "Critical Thinking Concepts & Principles" |date=2005 |publisher=Foundation for Critical Thinking |isbn=978-0-944583-17-3 |edition=3. |language=en }} * {{Cite book |last1=Peppard |first1=Christiana Z. |editor1-last=Galston |editor1-first=A. W. |editor2-last=Peppard |editor2-first=Christiana Z. |title=Expanding Horizons in Bioethics |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4020-3061-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=qFBgL8b4_JgC&pg=PR18 |language=en |chapter=Introduction |date=2005 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Pera |first1=Silvia Angelina |last2=Tonder |first2=Susara Van |title=Ethics in Health Care |date=2005 |publisher=Juta and Company Ltd |isbn=978-0-7021-6679-2 |url=https://books.google.com/books?id=S11Eg3KjcOAC&pg=PA7 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Perrett |first1=Roy W. |title=An Introduction to Indian Philosophy |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85356-9 |url=https://books.google.com/books?id=q7wwCwAAQBAJ |language=en |access-date=2023-06-09 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Petersen |first1=Thomas Søbirk |last2=Ryberg |first2=Jesper |title=Applied Ethics |url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0006.xml |website=Oxford Bibliographies |access-date=2023-12-23 |language=en |date=2022 |archive-date=2023-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228154631/https://web.archive.org/web/20231228154631/https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0006.xml |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Peterson |first1=Anna L. |title=Works Righteousness: Material Practice in Ethical Theory |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-753225-6 |url=https://academic.oup.com/book/40526/chapter-abstract/347844589?redirectedFrom=fulltext |language=en |chapter=4. Pragmatism and Ethics: The Path of Inquiry |access-date=2024-01-03 |archive-date=2023-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231231125224/https://web.archive.org/web/20231231125224/https://academic.oup.com/book/40526/chapter-abstract/347844589?redirectedFrom=fulltext |url-status=live }} * {{Cite journal |last1=Pick |first1=Thomas |title=Moral Obligation |journal=Royal Institute of Philosophy Supplement |date=2004 |volume=54 |pages=159–185 |doi=10.1017/S1358246100008493 |s2cid=1105915 |issn=1755-3555 |language=en }} * {{Cite book |last1=Porter |first1=Burton |title=What the Tortoise Taught Us: The Story of Philosophy |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4422-0553-6 |url=https://books.google.com/books?id=KF6MauIHGKgC&pg=PA73 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Post |first1=Stephen G. |editor1-last=Aviñó |editor1-first=Elvira del Pozo |title=Integralism, Altruism and Reconstruction: Essays in Honor of Pitirim A. Sorokin |date=2011 |publisher=Universitat de València |isbn=978-84-370-8362-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=PnP6yF_3gfYC&pg=PA118 |language=en |chapter=Sorokin and the Therapeutic of Love: A Critical Assessment |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Pritchard |first1=Duncan |title=What is this Thing Called Philosophy? |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03746-8 |url=https://books.google.com/books?id=EoH_CwAAQBAJ&pg=PA5 |language=en |date=2015 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Proscurcin Junior |first1=Pedro |title=Der Begriff ēthos bei Homer: Beitrag zu einer philosophischen Interpretation |isbn=978-3-8253-6339-0 |oclc=891609972 |date=2014 |publisher=Universitätsverlag Winter |language=de }} * {{Cite web |last1=Puka |first1=William |title=Moral Development |url=https://iep.utm.edu/moraldev/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-01-03 |archive-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103175822/https://web.archive.org/web/20240103175822/https://iep.utm.edu/moraldev/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Ranganathan |first1=Shyam |title=Ramanuja |url=https://iep.utm.edu/ramanuja/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-18 |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212154759/https://web.archive.org/web/20200212154759/https://www.iep.utm.edu/ramanuja/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite journal |last1=Reilly |first1=R. |title=Socrates' Moral Paradox |journal=The Southwestern Journal of Philosophy |date=1977 |volume=8 |issue=1 |pages=101–107 |doi=10.5840/swjphil19778110 |issn=0038-481X |language=en }} * {{Cite book |last1=Rendtorff |first1=J. D. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Business Ethics, Overview |language=en }} * {{Cite journal |last1=Ribino |first1=Patrizia |last2=Lodato |first2=Carmelo |title=A Norm Compliance Approach for Open and Goal-Directed Intelligent Systems |journal=Complexity |date=2019 |volume=2019 |pages=1–20 |article-number=7895875 |doi=10.1155/2019/7895875 |doi-access=free |issn=1099-0526 |language=en }} * {{Cite book |last1=Rice |first1=Stanley A. |title=Encyclopedia of Evolution |date=2009 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-1005-9 |url=https://books.google.com/books?id=YRcAVvmE6eMC&pg=PA153 |language=en |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Ridge |first1=Michael |title=Moral Non-Naturalism |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-non-naturalism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-20 |date=2019 |archive-date=2024-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224195405/https://web.archive.org/web/20240224195405/https://plato.stanford.edu/entries/moral-non-naturalism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Ridge |first1=Michael |last2=McKeever |first2=Sean |title=Moral Particularism and Moral Generalism |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-particularism-generalism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-05-12 |date=2023 |language=en }} * {{Cite web |last1=Rini |first1=Regina A. |title=Morality and Cognitive Science |url=https://iep.utm.edu/m-cog-sc/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-09-07 |archive-date=2023-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907173628/https://web.archive.org/web/20230907173628/https://iep.utm.edu/m-cog-sc/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Robson |first1=Gregory J. |last2=Tsou |first2=Jonathan Y. |title=Technology Ethics: A Philosophical Introduction and Readings |date=2023 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-00-083023-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3gumEAAAQBAJ&pg=PT16 |language=en |access-date=2023-12-27 |chapter=Introduction }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Rosati |first1=Connie S. |title=Moral Motivation |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-motivation/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-21 |date=2016 |archive-date=2023-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716015931/https://web.archive.org/web/20230716015931/https://plato.stanford.edu/entries/moral-motivation/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Roser |first1=Domic |last2=Seidel |first2=Christian |title=Climate Justice: An Introduction |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-20953-9 |url=https://books.google.com/books?id=gislDwAAQBAJ&pg=PR1 |language=en |date=2016 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Rudy-Hiller |first1=Fernando |editor1-last=Vargas |editor1-first=Manuel |editor2-last=Doris |editor2-first=John |title=The Oxford Handbook of Moral Psychology |date=2022 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-887171-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=j81kEAAAQBAJ&pg=PA509 |language=en |chapter=27. The Moral Psychology of Moral Responsibility |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Ryberg |first1=Jesper |title=Applied Ethics: Oxford Bibliographies Online Research Guide |date=2010 |publisher=Oxford University Press, USA |isbn=978-0-19-980865-6 |url=https://books.google.com/books?id=ZsCRosM367gC&pg=PA3 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sajoo |first1=Amyn |title=Muslim Ethics: Emerging Vistas |date=2008 |publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-85771-495-4 |url=https://books.google.com/books?id=C7aKDwAAQBAJ&pg=PA60 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Sander-Staudt |first1=Maureen |title=Care Ethics |url=https://iep.utm.edu/care-ethics/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-31 |archive-date=2022-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220604150028/https://web.archive.org/web/20220604150028/https://iep.utm.edu/care-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Sandler |first1=R. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter=Environmental Ethics, Overview |language=en }} * {{Cite book |last1=Satyanarayana |first1=Y. V. |title=Ethics: Theory and Practice |publisher=Pearson Education India |isbn=978-81-317-9287-2 |url=https://books.google.com/books?id=gjiBTNR1g0kC&pg=PT76 |language=en |date=2009 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sayre-McCord |first1=Geoffrey |editor1-last=Sayre-McCord |editor1-first=Geoffrey |title=Essays on Moral Realism |publisher=Cornell University Press |isbn=978-0-8014-9541-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=-msmrkE-67IC&pg=PA10 |language=en |chapter=Introduction: The Many Moral Realisms |date=1988 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Sayre-McCord |first1=Geoff |title=Metaethics |url=https://plato.stanford.edu/entries/metaethics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-19 |date=2023 |archive-date=2023-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230712062506/https://web.archive.org/web/20230712062506/https://plato.stanford.edu/entries/metaethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Sayre-McCord |first1=Geoff |title=Moral Realism |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-realism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-19 |date=2023a |archive-date=2020-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423021516/https://web.archive.org/web/20200423021516/https://web.archive.org/web/20200423021516/https://plato.stanford.edu/entries/moral-realism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Schroeder |first1=Doris |title=Evolutionary Ethics |url=https://iep.utm.edu/evol-eth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-01-04 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928042720/https://web.archive.org/web/20230928042720/https://web.archive.org/web/20230928042720/https://iep.utm.edu/evol-eth/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Schroeder |first1=Mark |title=Value Theory |url=https://plato.stanford.edu/entries/value-theory/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-03 |date=2021 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103939/https://web.archive.org/web/20240201103939/https://plato.stanford.edu/entries/value-theory/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Shaver |first1=Robert |title=Egoism |url=https://plato.stanford.edu/entries/egoism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-31 |date=2023 |archive-date=2022-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324001213/https://web.archive.org/web/20220324001213/https://plato.stanford.edu/entries/egoism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Simpson |first1=David L. |title=Ross, William David |url=https://iep.utm.edu/ross-wd/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-01-03 |archive-date=2019-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620123622/https://web.archive.org/web/20190620123622/https://www.iep.utm.edu/ross-wd/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Sims |first1=Ronald R. |title=A Contemporary Look at Business Ethics |date=2017 |publisher=IAP |isbn=978-1-68123-956-9 |url=https://books.google.com/books?id=J6csDwAAQBAJ&pg=PA6 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sinclair |first1=Rebekah |editor1-last=Dhillon |editor1-first=Jaskiran |title=Indigenous Resurgence: Decolonialization and Movements for Environmental Justice |publisher=Berghahn Books |isbn=978-1-80073-247-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yhwrEAAAQBAJ&pg=PA96 |language=en |chapter=Righting Names: The Importance of Native American Philosophies of Naming for Environmental Justice |date=2022 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Singer |first1=Peter |title=Famine, Affluence, and Morality |date=2016 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-021920-8 |language=en }} * {{Cite book |last1=Sinha |first1=Jai B. P. |title=Psycho-Social Analysis of the Indian Mindset |publisher=Springer India |isbn=978-81-322-1804-3 |url=https://books.google.com/books?id=Vp_cBAAAQBAJ&pg=PA81 |language=en |date=2014 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Sinnott-Armstrong |first1=Walter |title=Moral Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/entries/skepticism-moral/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-21 |date=2019 |archive-date=2019-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806135129/https://web.archive.org/web/20190806135129/https://plato.stanford.edu/entries/skepticism-moral/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Sinnott-Armstrong |first1=Walter |title=Consequentialism |url=https://plato.stanford.edu/entries/consequentialism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-28 |date=2023 |archive-date=2023-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618171402/https://web.archive.org/web/20230618171402/https://plato.stanford.edu/entries/consequentialism/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Skelton |first1=Anthony |title=William David Ross |url=https://plato.stanford.edu/entries/william-david-ross/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-07-28 |date=2022 |archive-date=2020-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219232723/https://web.archive.org/web/20201219232723/https://plato.stanford.edu/entries/william-david-ross/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Skirbekk |first1=Gunnar |last2=Gilje |first2=Nils |title=A History of Western Thought: From Ancient Greece to the Twentieth Century |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22604-6 |url=https://books.google.com/books?id=_I00e3SQAwMC&pg=PA81 |language=en |date=2017 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Slingerland |first1=Edward |title=Effortless Action: Wu-wei As Conceptual Metaphor and Spiritual Ideal in Early China |date=2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-987457-6 |url=https://books.google.com/books?id=gSReaja3V3IC&pg=PA77 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Slote |first1=Michael |chapter=Utilitarianism |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Slote |first1=Michael |chapter=Virtues |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005a |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |access-date=2023-12-19 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Smith |first1=Kimberly K. |title=Exploring Environmental Ethics: An Introduction |date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-77395-7 |url=https://books.google.com/books?id=LFBVDwAAQBAJ&pg=PA36 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Smith |first1=Barry |last2=Thomas |first2=Alan |title=Axiology |url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/axiology/v-1 |website=Routledge Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-01-03 |language=en |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130132059/https://web.archive.org/web/20231130132059/https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/axiology/v-1 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Sorabji |first1=Richard |last2=Rodin |first2=David |editor1-last=Sorabji |editor1-first=Richard |editor2-last=Rodin |editor2-first=David |title=The Ethics of War: Shared Problems in Different Traditions |date=2007 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-0-7546-5448-3 |edition=Repr |chapter=Introduction |language=en }} * {{Cite book |last1=Stecker |first1=Robert |editor1-last=Skorupski |editor1-first=John |title=The Routledge Companion to Ethics |date=2010 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-96421-3 |url=https://books.google.com/books?id=wYHFBQAAQBAJ |language=en |chapter=Ethics and Aesthetics |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Stephens |first1=William O. |title=Stoic Ethics |url=https://iep.utm.edu/stoiceth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-06-15 |language=en }} * {{Cite book |last1=Stoljar |first1=Samuel |title=An Analysis of Rights |date=1984 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-1-349-17607-6 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-349-17607-6_4 |language=en |chapter=Rights and Duties |pages=36–50 |doi=10.1007/978-1-349-17607-6_4 |access-date=2024-01-07 |archive-date=2018-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617220103/https://web.archive.org/web/20180617220103/https://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-1-349-17607-6_4 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Suikkanen |first1=Jussi |title=Contractualism |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-58711-2 |url=https://books.google.com/books?id=343mDwAAQBAJ&pg=PA24 |language=en |date=2020 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sullivan |first1=Barbara |editor1-last=Carney |editor1-first=Terry |editor2-last=Ramia |editor2-first=Gaby |editor3-last=Yeatman |editor3-first=Anna |title=Contractualism and Citizenship |date=2001 |publisher=Federation Press |isbn=978-1-86287-366-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1vkgWX7GRr0C&pg=PA118 |language=en |chapter='It's All in the Contract': Rethinking Feminist Critiques of Contract |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sulmasy |first1=Daniel P. |last2=Sugarman |first2=Jeremy |editor1-last=Sugarman |editor1-first=Jeremy |editor2-last=Sulmasy |editor2-first=Daniel P. |title=Methods in Medical Ethics |edition=2 |date=2010 |publisher=Georgetown University Press |isbn=978-1-58901-623-1 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QPvoTjDn0B4C&pg=PA11 |language=en |chapter=The Many Methods of Medical Ethics (Or, Thirteen Ways of Looking at a Blackbird) |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Sydnor |first1=Jon Paul |title=Ramanuja and Schleiermacher: Toward a Constructive Comparative Theology |date=2012-03-29 |publisher=James Clarke & Company Limited |isbn=978-0-227-90035-2 |url=https://books.google.com/books?id=aIviDwAAQBAJ&pg=PA20 |language=en |access-date=2023-09-07 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Talbert |first1=Matthew |title=Moral Responsibility |url=https://plato.stanford.edu/entries/moral-responsibility/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-07 |date=2019 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103819/https://web.archive.org/web/20240201103819/https://plato.stanford.edu/entries/moral-responsibility/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=ten Have |first1=Henk |last2=Patrão Neves |first2=Maria do Céu |title=Dictionary of Global Bioethics |date=2021 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-030-54161-3 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-54161-3_310 |language=en |chapter=Information Ethics |doi=10.1007/978-3-030-54161-3_310 |s2cid=241302927 |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225095501/https://web.archive.org/web/20231225095501/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-54161-3_310 |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Thapar |first1=Romila |title=Ancient Indian Social History: Some Interpretations |date=1978 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-0808-8 |url=https://books.google.com/books?id=fK3VTUrWsD0C&pg=PA48 |language=en |access-date=2023-12-19 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Thoma |first1=Stephen J. |editor-last1=Mower |editor-first1=Deborah |editor-last2=Robison |editor-first2=Wade L. |editor-last3=Vandenberg |editor-first3=Phyllis |title=Developing Moral Sensitivity |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-49841-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SqBhCQAAQBAJ&pg=PA230 |language=en |chapter=13 A Neo-Kohlbergian Tale of Two Sensitivities |access-date=2024-01-04 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Thomas |first1=Alan |title=Normative Ethics |url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0082.xml |website=Oxford Bibliographies |language=en |access-date=2023-12-28 |date=2022 |archive-date=2024-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201103939/https://web.archive.org/web/20240201103939/https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0082.xml |url-status=live }} * {{Cite web |last1=Tsu |first1=Peter Shiu-Hwa |title=Moral Particularism |url=https://iep.utm.edu/morlpat/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-05-12 |language=en }} * {{Cite book |last1=Tzafestas |first1=Spyros G. |title=Roboethics: A Navigating Overview |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-21714-7 |url=https://books.google.com/books?id=EdpECgAAQBAJ&pg=PA2 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Verhoeven |first1=F. R. J. |title=Islam: Its Origin and Spread in Words, Maps and Pictures |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-54091-4 |url=https://books.google.com/books?id=RYpTAQAAQBAJ&pg=PA27 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Vogt |first1=Katja Maria |title=Desiring the Good: Ancient Proposals and Contemporary Theory |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-069248-3 |url=https://books.google.com/books?id=DXAuDwAAQBAJ&pg=PA42 |language=en |access-date=2024-01-10 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Wenar |first1=Leif |title=John Rawls |url=https://plato.stanford.edu/entries/rawls/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-12-26 |date=2021 |archive-date=2018-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923083531/https://web.archive.org/web/20180923083531/https://plato.stanford.edu/entries/rawls/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Werner |first1=Preston |chapter=Getting a Moral Thing into a Thought: Metasemantics for Non-Naturalists |editor-last1=Shafer-Landau |editor-first1=Russ |title=Oxford Studies in Metaethics |volume=15 |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-260331-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=rWjxDwAAQBAJ&pg=PA148 |language=en |access-date=2023-12-22 }}{{Cbignore}} * {{Cite web |last1=Westacott |first1=Emrys |title=Moral Relativism |url=https://iep.utm.edu/moral-re/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-19 |archive-date=2023-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216115535/https://web.archive.org/web/20231216115535/https://iep.utm.edu/moral-re/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Williams |first1=Garrath |title=Praise and Blame |url=https://iep.utm.edu/blame-and-praise/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2024-01-07 |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130065131/https://web.archive.org/web/20231130065131/https://iep.utm.edu/blame-and-praise/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite web |last1=Wilson |first1=Scott D. |title=Animals and Ethics |url=https://iep.utm.edu/animals-and-ethics/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2023-12-24 |archive-date=2023-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715062727/https://web.archive.org/web/20230715062727/https://iep.utm.edu/animals-and-ethics/ |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Winkler |first1=E. R. |editor1-last=Chadwick |editor1-first=Ruth |title=Encyclopedia of Applied Ethics |date=1998 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373932-2 |edition=2 |chapter-url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 |chapter=Applied Ethics, Overview |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231223101553/https://web.archive.org/web/20231223101553/https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Wolfendale |first1=Jessica |title=Torture and the Military Profession |date=2007 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-0-230-59280-3 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230592803_4 |language=en |chapter=Professional Ethics and the Military |pages=47–76 |doi=10.1057/9780230592803_4 |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225141202/https://web.archive.org/web/20231225141202/https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230592803_4 |url-status=live }} * {{Cite web |last1=Woollard |first1=Fiona |last2=Howard-Snyder |first2=Frances |title=Doing Vs. Allowing Harm |url=https://plato.stanford.edu/entries/doing-allowing/#TrolProb |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2023-09-07 |date=2022 |archive-date=2023-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005193642/https://web.archive.org/web/20231005193642/https://plato.stanford.edu/entries/doing-allowing/#TrolProb |url-status=live |language=en }} * {{Cite book |last1=Wu |first1=Jiyun |last2=Wokutch |first2=Richard E. |editor1-last=Kolb |editor1-first=Robert W. |title=Encyclopedia of Business Ethics and Society |date=2008 |publisher=Sage |isbn=978-1-4129-1652-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5m9yq0Eu-vsC&pg=PT474 |language=en |chapter=Confucianism |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Yount |first1=Lisa |title=Animal Rights |date=2007 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-3063-7 |url=https://books.google.com/books?id=R4jQ_upQZroC&pg=PA26 |language=en |access-date=2023-12-27 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Zhang |first1=Feng |chapter=The Conception of Morality in Moral Realism |editor-last1=Xuetong |editor-first1=Yan |editor-last2=Yuanyuan |editor-first2=Fang |title=The Essence of Interstate Leadership: Debating Moral Realism |date=2023 |publisher=Policy Press |isbn=978-1-5292-3263-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2ka8EAAAQBAJ&pg=PA96 |language=en |access-date=2024-01-03 }}{{Cbignore}} * {{Cite book |last1=Zimmerman |first1=Michael J. |editor1-last=Hirose |editor1-first=Iwao |editor2-last=Olson |editor2-first=Jonas |title=The Oxford Handbook of Value Theory |date=2015 |publisher=Oxford university press |isbn=978-0-19-995930-3 |chapter=Value and Normativity |language=en }} * {{Cite web |last1=Zimmerman |first1=Michael J. |last2=Bradley |first2=Ben |title=Intrinsic Vs. Extrinsic Value |url=https://plato.stanford.edu/entries/value-intrinsic-extrinsic/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2024-01-03 |date=2019 |archive-date=2024-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922164656/https://web.archive.org/web/20240922164656/https://plato.stanford.edu/entries/value-intrinsic-extrinsic/ |url-status=live |language=en }} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == * [https://philpapers.org/browse/meta-ethics Meta-etika] te PhilPapers * [https://philpapers.org/browse/normative-ethics Etika normative] te PhilPapers * [https://philpapers.org/browse/applied-ethics Etika e aplikuar] te PhilPapers * [https://www.inphoproject.org/taxonomy/2243 Taksonomia e InPhO-së] te InPhO {{Commonskat|Ethics|Etika}} {{Authority control}} [[Kategoria:Etikë| ]] 1wxdto1enw2skzb3dlwzpwuu1etehwp 0 27428 3059840 2648123 2026-10-26T17:04:03Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Thought, versioni i datës 4 tetor 2026 (revizioni 1378444889) 3059840 wikitext text/x-wiki {{Short description|Proces njohës i pavarur nga shqisat}} {{Pp-move-indef}} [[Skeda:Jardin du Musee Rodin Paris Le Penseur 20050402 (02).jpg|thumb|''[[Mendimtari]]'' nga [[Auguste Rodin]] (1840–1917), në kopshtin e [[Musée Rodin|Muzeut Rodin]] në Paris]] '''Mendimi''', ose '''të menduarit''', është një proces kognitiv në të cilin [[Mendja|mendja]] shqyrton, krijon ose përpunon [[Ideja|ide]], përfaqësime ose [[Informacioni|informacion]]. Format kryesore përfshijnë [[Gjykimi|gjykimin]], [[Arsyetimi|arsyetimin]], formimin e [[Koncepti|koncepteve]], [[Zgjidhja e problemit|zgjidhjen e problemeve]] dhe {{ill|Shqyrtimi i mundësive|en|Deliberation|lt=shqyrtimin e mundësive}}. Procese të tjera, si përsiatja mbi një ide, [[Kujtesa|kujtesa]] ose [[Imagjinata|imagjinata]], gjithashtu konsiderohen shpesh lloje mendimi. Mendimi mund të lindë si përgjigje ndaj [[Perceptimi|perceptimit]], por mund të ndodhë edhe pa të dhëna të menjëhershme nga organet shqisore. Në një kuptim më të gjerë, çdo ngjarje mendore, përfshirë perceptimin dhe proceset e pavetëdijshme, mund të përshkruhet si formë mendimi. Termi mund t'i referohet jo vetëm vetë procesit, por edhe gjendjeve mendore ose sistemeve të ideve që rezultojnë prej tij. Një sërë teorish përpiqen të shpjegojnë natyrën e të menduarit. {{ill|Platonizmi|en|Platonism}} pohon se mendimi përfshin dallimin e [[Teoria e formave|formave]] të përjetshme dhe marrëdhënieve ndërmjet tyre, duke i dalluar këto entitete të pastra nga imitimet e tyre shqisore të papërsosura. {{ill|Aristotelizmi|en|Aristotelianism}} e interpreton të menduarit si mishërim të thelbit universal të një objekti në mendje, të nxjerrë nga përvoja shqisore dhe jo nga një botë e pandryshueshme. {{ill|Konceptualizmi|en|Conceptualism}}, i lidhur ngushtë me aristotelizmin, e përkufizon të menduarit si thirrje mendore e koncepteve në vetëdije. Teoritë e të folurit të brendshëm sugjerojnë se mendimi merr formën e të shprehurit verbal në heshtje, herë në një gjuhë natyrore dhe herë në një «gjuhë mendore» të specializuar, ose ''Mentalese'', siç propozohet nga {{ill|Hipoteza e gjuhës së mendimit|en|Language of thought hypothesis|lt=hipoteza e gjuhës së mendimit}}. {{ill|Asociacionizmi|en|Associationism}} e sheh mendimin si vargëzim idesh të udhëhequr nga ligjet e asociimit, ndërsa {{ill|Bihejviorizmi|en|Behaviorism|lt=bihejviorizmi}} e redukton të menduarit në prirje sjellore që prodhojnë veprime inteligjente si përgjigje ndaj stimujve. Më vonë, {{ill|Komputacionalizmi|en|Computationalism|lt=komputacionalizmi}} e krahason mendimin me përpunimin, ruajtjen dhe transmetimin e informacionit në kompjuterë. Në filozofi dhe psikologji dallohen lloje të ndryshme të të menduarit. Gjykimi përfshin pohimin ose mohimin e një [[Propozimi|propozimi]]; arsyetimi nxjerr përfundime nga premisat ose provat. Të dyja mbështeten te konceptet e fituara përmes formimit të koncepteve. Zgjidhja e problemeve synon arritjen e qëllimeve të caktuara duke kapërcyer pengesat, ndërsa shqyrtimi i mundësive vlerëson veprimet e mundshme përpara se të përzgjedhë njërin. {{ill|Kujtesa episodike|en|Episodic memory}} dhe imagjinata paraqesin mendërisht objekte ose ngjarje, si riprodhime besnike ose si ndërthurje të reja. Të menduarit e pavetëdijshëm i referohet veprimtarisë mendore që ndodh pa vetëdije të ndërgjegjshme dhe nganjëherë përdoret për të shpjeguar zgjidhjet e arritura pa përpjekje të qëllimshme. Studimi i mendimit përfshin shumë disiplina. [[Fenomenologjia (filozofi)|Fenomenologjia]] shqyrton përvojën subjektive të të menduarit, ndërsa [[Metafizika|metafizika]] trajton mënyrën se si proceset mendore lidhen me materien në një kuadër natyralist. [[Psikologjia kognitive|Psikologjia kognitive]] e trajton mendimin si përpunim informacioni, kurse [[Psikologjia zhvillimore|psikologjia zhvillimore]] hulumton zhvillimin e tij nga foshnjëria deri në moshën madhore. [[Psikoanaliza]] thekson proceset e mendjes së pavetëdijshme, ndërsa fusha të tilla si [[Gjuhësia|gjuhësia]], [[Neuroshkenca|neuroshkenca]], [[Inteligjenca artificiale|inteligjenca artificiale]], [[Biologjia|biologjia]] dhe [[Sociologjia|sociologjia]] studiojnë aspekte të ndryshme të mendimit. Koncepte të lidhura përfshijnë {{ill|Ligjet e mendimit|en|Laws of thought|lt=ligjet klasike të mendimit}} (identitetin, moskundërthënien dhe mesin e përjashtuar), të menduarit kundërfaktik (imagjinimin e alternativave ndaj realitetit), eksperimentet e mendimit (vënien në provë të teorive përmes skenarëve hipotetikë), [[Mendimi kritik|mendimin kritik]] (vlerësimin reflektues të bindjeve dhe veprimeve) dhe të menduarit pozitiv (përqendrimin te aspektet e dobishme të situatave, shpesh të lidhur me [[Optimizmi|optimizmin]]). ==Përkufizimi== Termat «mendim» dhe «të menduar» përdoren në mënyra të ndryshme në psikologji dhe filozofi.<ref name="BritannicaThought"/><ref>Random House Webster's Unabridged Dictionary, 2nd ed., 2001, Published by Random House, Inc., {{ISBN|978-0-375-42599-8}}, p. 1975</ref><ref>Webster's II New College Dictionary, Webster Staff, Webster, Houghton Mifflin Company, 2nd ed., illustrated, revised Published by Houghton Mifflin Harcourt, 1999, {{ISBN|978-0-395-96214-5}}, p. 1147</ref> Në kuptimin e tyre më të zakonshëm, ato u referohen proceseve të vetëdijshme që ndodhin pavarësisht nga inputi i drejtpërdrejtë shqisor.<ref name="Breyer"/><ref name="Nida-rümelin"/> Këtu përfshihen veprimtari të tilla si shqyrtimi i një ideje, vlerësimi i një pohimi ose formulimi i një gjykimi. Në këtë kuptim, kujtesa dhe përfytyrimi llogariten si forma të mendimit, ndërsa perceptimi jo.<ref name="Crowell">{{cite book |last1=Crowell |first1=Steven |editor-first1=Thiemo |editor-first2=Christopher |editor-last1=Breyer |editor-last2=Gutland |title=Phenomenology of Thinking |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-69773-4 |url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315697734-14/think-steven-crowell |chapter=What Is It to Think?|pages=189–212 |doi=10.4324/9781315697734 |language=en}}</ref> Në një kuptim më të ngushtë, mendim quhen vetëm rastet më tipike: proceset e vetëdijshme, konceptuale ose gjuhësore, si gjykimi, nxjerrja e përfundimeve, zgjidhja e problemeve dhe shqyrtimi i mundësive.<ref name="BritannicaThought">{{cite web |title=Thought |url=https://www.britannica.com/topic/thought |website=Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-14 |language=en}}</ref><ref name="Mole">{{cite web |last1=Mole |first1=Christopher |title=Attention: 2.3 Coherence Theories |url=https://plato.stanford.edu/entries/attention/#CohThe |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-21 |date=2021 |language=en}}</ref><ref name="Katsafanas">{{cite journal |last1=Katsafanas |first1=Paul |title=Nietzsche on the Nature of the Unconscious |journal=Inquiry: An Interdisciplinary Journal of Philosophy |date=2015 |volume=58 |issue=3 |pages=327–352 |doi=10.1080/0020174X.2013.855658 |s2cid=38776513 |url=https://philpapers.org/rec/KATNOT |language=en}}</ref> Megjithatë, ndonjëherë këta terma kuptohen në një kuptim shumë më të gjerë, që përfshin të gjitha proceset mendore, të vetëdijshme ose të pavetëdijshme.<ref name="Garrison"/><ref name="Dijksterhuis"/> Në këtë përdorim të gjerë, ata mund të trajtohen si sinonime të mendjes, si në traditën karteziane (ku mendja përshkruhet si një «gjë që mendon») dhe në [[Shkenca kognitive|shkencat kognitive]].<ref name="Crowell"/><ref>{{cite web |last1=Skirry |first1=Justin |title=Descartes, Rene: Mind-Body Distinction |url=https://iep.utm.edu/descmind/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-17 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Smith |first1=Kurt |title=Descartes' Theory of Ideas: 1. Ideas Understood as Modes of Thinking |url=https://plato.stanford.edu/entries/descartes-ideas/#thoughts |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-21 |date=2021 |language=en}}</ref><ref name="Baum"/> Disa shpjegime shtojnë se si mendim duhen quajtur vetëm proceset që çojnë në sjellje inteligjente.<ref>{{cite journal |last1=Block |first1=Ned |title=Psychologism and Behaviorism |journal=Philosophical Review |date=1981 |volume=90 |issue=1 |pages=5–43 |doi=10.2307/2184371 |jstor=2184371 |url=https://philpapers.org/rec/BLOPAB |language=en}}</ref> Në literaturë bëhet shpesh dallimi midis të menduarit dhe [[Ndjenja|ndjenjës]]. Sipas këtij dallimi, të menduarit shihet si veprimtari [[racional|racionale]] dhe e paanshme, ndërsa ndjenja përfshin përfshirje të drejtpërdrejtë [[Emocioni|emocionale]].<ref>{{cite journal |last1=Romer |first1=Paul M. |title=Thinking and Feeling |journal=American Economic Review |date=May 2000 |volume=90 |issue=2 |pages=439–443 |doi=10.1257/aer.90.2.439 |url=https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.90.2.439 |language=en |issn=0002-8282}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Planalp |first1=Sally |last2=Fitness |first2=Julie |title=Thinking/Feeling about Social and Personal Relationships |journal=Journal of Social and Personal Relationships |date=1999-12-01 |volume=16 |issue=6 |pages=731–750 |doi=10.1177/0265407599166004 |s2cid=145750153 |url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0265407599166004 |language=en |issn=0265-4075|url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Phelan |first1=Mark |last2=Arico |first2=Adam |last3=Nichols |first3=Shaun |title=Thinking Things and Feeling Things: On an Alleged Discontinuity in Folk Metaphysics of Mind |journal=Phenomenology and the Cognitive Sciences |date=2013 |volume=12 |issue=4 |pages=703–725 |doi=10.1007/s11097-012-9278-7 |s2cid=15856600 |url=https://philpapers.org/rec/PHETTA |language=en}}</ref> Fjalët «mendim» dhe «të menduar» mund t'u referohen edhe rezultateve të këtyre proceseve, si bindjet, gjendjet mendore ose sistemet e ideve që i përkasin një individi ose që ndahen nga një grup.<ref>{{cite web |publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing |title=The American Heritage Dictionary entry: thought |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=thought |website=www.ahdictionary.com |access-date=2021-10-23 |language=en}}</ref><ref name="Mandelbaum2">{{cite journal |last1=Mandelbaum |first1=Eric |title=Thinking is Believing |journal=Inquiry: An Interdisciplinary Journal of Philosophy |date=2014 |volume=57 |issue=1 |pages=55–96 |doi=10.1080/0020174X.2014.858417 |s2cid=52968342 |url=https://philpapers.org/rec/MANTIB-2 |language=en}}</ref><ref name="DictThink">{{cite web |publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing |title=The American Heritage Dictionary entry: think |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=think |website=www.ahdictionary.com |access-date=2021-10-23 |language=en}}</ref> Në diskutimet akademike shpesh lihet e nënkuptuar se cili prej këtyre kuptimeve synohet. Fjala ''thought'' rrjedh nga [[Gjuha e vjetër angleze|anglishtja e vjetër]] ''þoht'' ose ''geþoht'', nga tema e foljes ''þencan'' («të përfytyrosh në mendje, të shqyrtosh»).<ref>{{cite web |url=https://www.etymonline.com/index.php?search=Thought |title=Etymology of Thought |access-date=2009-05-22 |last=Harper |first=Douglas |website=Online Etymology Dictionary |language=en}}</ref> ==Teoritë e të menduarit== Janë zhvilluar shumë teori të ndryshme mbi të menduarit.<ref name="BorchertThinking">{{cite book |last1=Borchert |first1=Donald |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://philpapers.org/rec/BORMEO |chapter=Thinking}}</ref> Ato përpiqen të përshkruajnë veçoritë dhe proceset kryesore që përfshihen në të menduar. Këto teori nuk përjashtojnë domosdoshmërisht njëra-tjetrën; disa prej tyre mund të ndërthuren pa kundërthënie. ===Platonizmi=== Sipas [[Platonizmi|platonizmit]], të menduarit është veprimtari shpirtërore në të cilën mendja percepton dhe shqyrton format platonike dhe marrëdhëniet ndërmjet tyre.<ref name="BorchertThinking"/><ref name="Woolf"/> Ky proces përshkruhet si një lloj dialogu i brendshëm i heshtur, ku shpirti «flet me vetveten».<ref name="Langland-Hassan"/> Format platonike kuptohen si universale që ekzistojnë në një sferë të pandryshueshme, jofizike, të dallueshme nga bota shqisore. Shembuj janë format e së mirës, së bukurës, njësisë dhe njëjtësisë.<ref>{{cite web |last1=Kraut |first1=Richard |title=Plato |url=https://plato.stanford.edu/entries/plato/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-04-24 |date=2017 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Brickhouse |first1=Thomas |last2=Smith |first2=Nicholas D. |title=Plato: 6b. The Theory of Forms |url=https://iep.utm.edu/plato/#SH6b |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-04-24 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Nehamas |first1=Alexander |title=Plato on the Imperfection of the Sensible World |journal=American Philosophical Quarterly |date=1975 |volume=12 |issue=2 |pages=105–117 |jstor=20009565 |url=https://www.jstor.org/stable/20009565 |issn=0003-0481 |language=en}}</ref> Sipas kësaj pikëpamjeje, vështirësia e të menduarit qëndron te njohja dhe dallimi i këtyre formave të vërteta nga kopjet dhe imitimet e papërsosura që gjenden në botën fizike. Për shembull, duhet dalluar ideja e së bukurës në vetvete nga objektet thjesht të bukura.<ref name="Woolf"/> Një vështirësi qendrore për këtë teori është shpjegimi se si njerëzit mund të mendojnë për këto forma transhendente ose t’i njohin ato, nëse ekzistojnë në një sferë tjetër.<ref name="BorchertThinking"/> Platoni e trajton këtë çështje me teorinë e tij të rikujtimit, sipas së cilës shpirti ka qenë dikur në kontakt të drejtpërdrejtë me format para lindjes dhe, për këtë arsye, mund t’i «rikujtojë» ato.<ref name="Woolf">{{cite journal |last1=Woolf |first1=Raphael |title=Plato and the Norms of Thought |journal=Mind |date=2013-01-01 |volume=122 |issue=485 |pages=171–216 |doi=10.1093/mind/fzt012 |url=https://academic.oup.com/mind/article/122/485/171/961176 |issn=0026-4423 |doi-access=free |language=en}}</ref> Megjithatë, kjo zgjidhje mbështetet në supozime metafizike që nuk pranohen gjerësisht në filozofinë moderne.<ref name="Woolf"/> ===Aristotelizmi dhe konceptualizmi=== Sipas {{ill|Aristotelizmi|en|Aristotelianism|lt=aristotelizmit}}, mendja mendon për një objekt duke mishëruar esencën e tij.<ref name="BorchertThinking"/> Për shembull, kur mendon për pemët, mendja mishëron «pemësinë». Ndryshe nga pemët e vërteta, ky mishërim nuk ndodh në materie, por në mendje, megjithëse esenca universale është e njëjtë në të dyja rastet.<ref name="BorchertThinking"/> Në dallim nga platonizmi, universalet nuk shihen si forma të përjetshme që ekzistojnë në një sferë të veçantë të kuptueshme nga arsyeja.<ref name="Sellars"/> Përkundrazi, ato ekzistojnë vetëm për aq sa mishërohen. Mendja arrin t’i njohë universalet përmes abstragimit nga përvoja; kjo pikëpamje shmang disa kundërshtime që i drejtohen platonizmit.<ref>{{cite web |last1=Klima |first1=Gyula |title=The Medieval Problem of Universals: 1. Introduction |url=https://plato.stanford.edu/entries/universals-medieval/#Intr |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-21 |date=2017 |language=en}}</ref><ref name="Sellars">{{cite book |last1=Sellars |first1=Wilfrid |title=Philosophy for The Future, The Quest of Modern Materialism |date=1949 |url=https://www.ditext.com/sellars/apm.html |chapter=Aristotelian Philosophies of Mind |language=en}}</ref> Konceptualizmi është i afërt me këtë pikëpamje. Sipas tij, të menduarit përbëhet nga thirrja mendore e koncepteve. Disa koncepte mund të jenë të lindura, por shumica fitohen përmes abstragimit nga përvoja shqisore, përpara se të mund të përdoren në të menduar.<ref name="BorchertThinking"/> Kritikët argumentojnë se të dyja teoritë hasin vështirësi. Një problem është shpjegimi i strukturës logjike të mendimit. Për shembull, për të menduar se ose do të bjerë shi, ose do të bjerë borë, nuk mjafton të mishërohen esencat e shiut dhe borës ose të thirren në mendje konceptet përkatëse. Marrëdhënia përjashtuese ndërmjet tyre nuk përfaqësohet në këtë mënyrë.<ref name="BorchertThinking"/> Një tjetër sfidë është dhënia e një shpjegimi të qartë se si mendja i përvetëson esencat ose konceptet përmes abstragimit.<ref name="BorchertThinking"/> ===Teoria e të folurit të brendshëm=== Teoritë e të folurit të brendshëm pohojnë se të menduarit është një formë e të folurit të brendshëm.<ref name="Crowell"/><ref name="Harman4"/><ref name="Langland-Hassan">{{cite book |last1=Langland-Hassan |first1=Peter |last2=Vicente |first2=Agustin |title=Inner Speech: New Voices |date=2018 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/LANISN |chapter=Introduction |language=en}}</ref><ref name="BritannicaThought"/> Kjo pikëpamje, e quajtur ndonjëherë ''nominalizëm psikologjik'',<ref name="BorchertThinking"/> pohon se të menduarit përbëhet nga thirrja e heshtur e fjalëve në mendje dhe lidhja e tyre për të formuar fjali mendore. Vetëdija e një personi për mendimet e veta shpjegohet si një lloj përgjueseje e monologut të tij të heshtur.<ref>{{cite journal |last1=Roessler |first1=Johannes |title=Thinking, Inner Speech, and Self-Awareness |journal=Review of Philosophy and Psychology |date=2016 |volume=7 |issue=3 |pages=541–557 |doi=10.1007/s13164-015-0267-y |s2cid=15028459 |url=https://philpapers.org/rec/ROETIS-2 |language=en}}</ref> Të folurit e brendshëm shoqërohet shpesh me tri veçori kryesore: në njëfarë kuptimi i ngjan dëgjimit të tingujve, përfshin përdorimin e gjuhës dhe përbën një plan motorik që mund të përdoret për të folur në të vërtetë.<ref name="Langland-Hassan"/> Lidhja ndërmjet të menduarit dhe gjuhës mbështetet nga dëshmitë se të menduarit shoqërohet shpesh me veprimtari muskulore në organet e të folurit. Kjo veprimtari mund ta lehtësojë të menduarit në raste të caktuara, por nuk është e domosdoshme për të menduarit në përgjithësi.<ref name="BritannicaThought"/> Disa variante të teorisë pohojnë se të menduarit nuk zhvillohet në gjuhë të zakonshme, si anglishtja ose frëngjishtja, por në një sistem simbolik të specializuar me sintaksën e vet. Kjo njihet si {{ill|hipoteza e gjuhës së mendimit|en|Language of thought hypothesis}}.<ref name="Harman4">{{cite book |last1=Harman |first1=Gilbert |title=Thought |date=1973 |publisher=Princeton University Press |url=https://philpapers.org/rec/HART |chapter=4. Thought and meaning |language=en}}</ref><ref name="RescorlaLOTH">{{cite web |last1=Rescorla |first1=Michael |title=The Language of Thought Hypothesis |url=https://plato.stanford.edu/entries/language-thought/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-18 |date=2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=The Language of Thought Hypothesis — OECS |url=https://oecs.mit.edu/pub/64sucmct |access-date=2026-10-04 |website=Open Encyclopedia of Cognitive Science |language=en}}</ref> Teoria e të folurit të brendshëm ka tërheqje të fortë intuitive, pasi introspeksioni sugjeron se shumë mendime shoqërohen nga të folurit e brendshëm. Megjithatë, kritikët argumentojnë se jo të gjitha format e të menduarit janë gjuhësore.<ref name="BorchertThinking"/><ref name="Nida-rümelin">{{cite journal |last1=Nida-rümelin |first1=Martine |title=Thinking Without Language. A Phenomenological Argument for Its Possibility and Existence |journal=Grazer Philosophische Studien |date=2010 |volume=81 |issue=1 |pages=55–75 |doi=10.1163/9789042030190_005 |url=https://philpapers.org/rec/NIDTWL |language=en}}</ref><ref name="Bermudez">{{cite book |last1=Bermudez |first1=Jose Luis |title=Thinking Without Words |date=2003 |publisher=Oxford University Press USA |url=https://philpapers.org/rec/LUITWW |language=en}}</ref> Për shembull, ëndërrimi me sy hapur është përmendur si rast i të menduarit jogjuhësor.<ref>{{cite journal |last1=Lohmar |first1=Dieter |editor1-first=Dan |editor1-last=Zahavi |title=Language and non-linguistic thinking |journal=The Oxford Handbook of Contemporary Phenomenology |date=2012 |doi=10.1093/oxfordhb/9780199594900.001.0001 |isbn=978-0-19-959490-0 |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780199594900.001.0001/oxfordhb-9780199594900-e-19 |language=en}}</ref> Ky debat ka rëndësi për çështjen nëse kafshët mund të mendojnë. Nëse të menduarit varet domosdoshmërisht nga gjuha, atëherë ekziston një dallim i thellë ndërmjet njerëzve dhe kafshëve të tjera, pasi vetëm njerëzit zotërojnë gjuhë mjaftueshëm të ndërlikuara. Por, nëse ekziston të menduarit jogjuhësor, ky dallim mund të jetë më i vogël, çka sugjeron se edhe disa kafshë janë të afta të mendojnë.<ref name="Bermudez"/><ref>{{cite web |last1=Andrews |first1=Kristin |author2-link=Susana Monsó |last2=Monsó |first2=Susana |title=Animal Cognition: 3.4 Thought |url=https://plato.stanford.edu/entries/cognition-animal/#Thou |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-25 |date=2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Premack |first1=David |title=Human and animal cognition: Continuity and discontinuity |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |date=2007-08-28 |volume=104 |issue=35 |pages=13861–13867 |doi=10.1073/pnas.0706147104 |pmid=17717081 |pmc=1955772 |bibcode=2007PNAS..10413861P |language=en |issn=0027-8424 |doi-access=free}}</ref> ====Hipoteza e gjuhës së mendimit==== Ekzistojnë teori të ndryshme për marrëdhënien midis gjuhës dhe mendimit. Një version i spikatur në [[Filozofia bashkëkohore|filozofinë bashkëkohore]] quhet {{ill|Hipoteza e gjuhës së mendimit|en|Language of thought hypothesis|lt=hipoteza e gjuhës së mendimit}}.<ref name="Harman4"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Katz">{{cite web |last1=Katz |first1=Matthew |title=Language of Thought Hypothesis |url=https://iep.utm.edu/lot-hypo/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref><ref name="Aydede">{{cite web |last1=Aydede |first1=Murat |title=Oxford Bibliographies: Language of Thought |url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0151.xml |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Fodor |first1=Jerry A. |title=Lot 2: The Language of Thought Revisited |date=2008 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/FODLT |language=en}}</ref> Sipas saj, të menduarit zhvillohet nëpërmjet një gjuhe mendore. Kjo gjuhë, e quajtur shpesh ''Mentalese'', ngjan në disa aspekte me gjuhët e zakonshme: përbëhet nga fjalë që lidhen sintaksisht me njëra-tjetrën për të formuar fjali.<ref name="Harman4"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Katz"/><ref name="Aydede"/> Ky pretendim nuk mbështetet thjesht te një analogji intuitive midis gjuhës dhe mendimit. Përkundrazi, ai jep një përkufizim të qartë të veçorive që duhet të ketë një sistem përfaqësimesh që të zotërojë strukturë gjuhësore.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Aydede"/> Në nivelin e sintaksës, sistemi i përfaqësimeve duhet të ketë dy lloje përfaqësimesh: atomike dhe të përbëra. Përfaqësimet atomike janë elementare, ndërsa ato të përbëra krijohen ose nga përfaqësime të tjera të përbëra, ose nga përfaqësime atomike.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Aydede"/> Në nivelin e semantikës, përmbajtja semantike, ose kuptimi i përfaqësimeve të përbëra, duhet të varet nga përmbajtjet semantike të përbërësve të tyre. Një sistem përfaqësimesh ka strukturë gjuhësore nëse i përmbush këto dy kërkesa.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Aydede"/> Hipoteza e gjuhës së mendimit pohon se e njëjta gjë vlen për të menduarit në përgjithësi. Kjo do të thotë se mendimi përbëhet nga disa përbërës atomikë përfaqësues, të cilët mund të kombinohen siç përshkruhet më sipër.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="BorchertLanguageOfThought">{{cite book |last1=Borchert |first1=Donald |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/language-thought |chapter=Language of thought |language=en}}</ref> Përtej këtij përshkrimi abstrakt, hipoteza nuk bën pretendime të tjera konkrete se si realizohet mendimi njerëzor në tru ose se çfarë ngjashmërish të tjera ka me gjuhën natyrore.<ref name="Katz"/> Hipoteza e gjuhës së mendimit u propozua për herë të parë nga {{ill|Xherri Fodori|en|Jerry Fodor}}.<ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Katz"/> Ai argumenton në favor të saj duke thënë se përbën shpjegimin më të mirë të veçorive karakteristike të të menduarit. Një nga këto veçori është ''prodhimtaria'': një sistem përfaqësimesh është ''prodhimtar'' nëse mund të krijojë pafundësisht shumë përfaqësime të veçanta duke u nisur nga një numër i vogël përfaqësimesh atomike.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="BorchertLanguageOfThought"/> Kjo vlen për mendimin, pasi njerëzit janë të aftë të përfytyrojnë pafundësisht shumë mendime të ndryshme, ndonëse aftësitë e tyre mendore janë mjaft të kufizuara. Veçori të tjera karakteristike të të menduarit përfshijnë ''sistematicitetin'' dhe ''koherencën inferenciale''.<ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Katz"/><ref name="BorchertLanguageOfThought"/> Fodori argumenton se hipoteza e gjuhës së mendimit është e vërtetë, sepse shpjegon se si mendimi mund t’i ketë këto veçori dhe sepse nuk ka ndonjë shpjegim alternativ bindës.<ref name="Katz"/> Disa argumente kundër hipotezës së gjuhës së mendimit bazohen te rrjetet nervore, të cilat mund të prodhojnë sjellje inteligjente pa u mbështetur në sisteme përfaqësimesh. Kundërshtime të tjera lidhen me idenë se disa përfaqësime mendore ndodhin në mënyrë jogjuhësore, për shembull, në formën e hartave ose të imazheve.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/> Komputacionalistët kanë qenë veçanërisht të interesuar për hipotezën e gjuhës së mendimit, sepse ajo ofron mënyra për të kapërcyer hendekun midis mendimit në trurin e njeriut dhe proceseve llogaritëse që realizohen nga kompjuterët.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/><ref name="Milkowski"/> Arsyeja është se proceset që veprojnë mbi përfaqësime sipas sintaksës dhe semantikës, siç janë {{ill|inferencat|en|Inference|lt=inferencat}} sipas {{ill|modus ponens|en|Modus ponens}}, mund të realizohen nga sisteme fizike nëpërmjet marrëdhënieve shkakore. Të njëjtat sisteme gjuhësore mund të realizohen nga sisteme materiale të ndryshme, si truri ose kompjuteri. Kështu, kompjuterët mund të ''mendojnë''.<ref name="Katz"/><ref name="RescorlaLOTH"/> ===Asociacionizmi=== Një pikëpamje e rëndësishme në traditën empiriste ka qenë {{ill|asociacionizmi|en|Associationism}}, sipas të cilit të menduarit përbëhet nga vargu i ideve ose i imazheve.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Doorey">{{cite book |last1=Doorey |first1=Marie |title=The Gale Encyclopedia of Science |url=https://www.encyclopedia.com/medicine/psychology/psychology-and-psychiatry/conditioning |chapter=Conditioning |language=en}}</ref><ref name="Veldt">{{cite book |last1=Van der Veldt |first1=J. H. |title=New Catholic Encyclopedia |url=https://www.encyclopedia.com/medicine/psychology/psychology-and-psychiatry/associationism |chapter=Associationism |language=en}}</ref> Ky varg shihet si i drejtuar nga ligjet e asociacionit, të cilat përcaktojnë se si shpaloset {{ill|rrjedha e mendimit|en|Train of thought}}.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Mandelbaum"/> Këto ligje ndryshojnë nga marrëdhëniet logjike midis përmbajtjeve të mendimeve, të cilat shfaqen kur nxirren përfundime duke kaluar nga mendimi i premisave te mendimi i përfundimit.<ref name="Mandelbaum"/> Janë propozuar disa ligje të asociacionit. Sipas ligjeve të ngjashmërisë dhe të kontrastit, idetë priren të ngjallin ide të tjera që janë ose shumë të ngjashme me to, ose të kundërta. Ndërkaq, ligji i afërsisë thotë se, nëse dy ide përjetohen shpesh së bashku, përjetimi i njërës priret të shkaktojë përjetimin e tjetrës.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Doorey"/> Në këtë kuptim, historia e përvojave të një organizmi përcakton se çfarë mendimesh ka ai dhe si shpalosen këto mendime.<ref name="Mandelbaum">{{cite web |last1=Mandelbaum |first1=Eric |title=Associationist Theories of Thought |url=https://plato.stanford.edu/entries/associationist-thought/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-23 |date=2020 |language=en}}</ref> Por një asociacion i tillë nuk garanton që lidhja të jetë kuptimplotë ose racionale. Për shembull, për shkak të asociacionit midis fjalëve «i ftohtë» dhe «Idaho», mendimi «kjo kafene është e ftohtë» mund të çojë te mendimi «Rusia duhet ta aneksojë Idahon».<ref name="Mandelbaum"/> Një formë e asociacionizmit është imazhizmi. Sipas tij, të menduarit përfshin përjetimin e një vargu imazhesh, ku imazhet e mëparshme sjellin ndër mend imazhe të mëvonshme sipas ligjeve të asociacionit.<ref name="BorchertThinking"/> Një problem me këtë pikëpamje është se mund të mendojmë për gjëra që nuk mund t’i përfytyrojmë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur mendimi ka të bëjë me objekte shumë të ndërlikuara ose me pafundësi, siç ndodh shpesh, për shembull, në mendimin matematikor.<ref name="BorchertThinking"/> Një kritikë që i bëhet asociacionizmit në përgjithësi është se pretendimi i tij shtrihet tepër larg. Pranohet gjerësisht se proceset asociative, siç studiohen nga asociacionistët, luajnë një rol në mënyrën se si shpaloset mendimi. Megjithatë, pretendimi se ky mekanizëm mjafton për të kuptuar të gjithë mendimin ose të gjitha proceset mendore zakonisht nuk pranohet.<ref name="Veldt"/><ref name="Mandelbaum"/> ===Biheviorizmi=== Sipas [[Biheviorizmi|biheviorizmit]], të menduarit përbëhet nga prirje sjellore për t'u përfshirë në sjellje të caktuara, të vëzhgueshme publikisht, si reagim ndaj stimujve të jashtëm të veçantë.<ref name="RescorlaComputationalism"/><ref>{{Cite journal |last1=Lazzeri |first1=Filipe |title=O que é Behaviorismo sobre a mente? |journal=Principia|date=2019-08-16 |volume=23 |issue=2 |pages=249–277 |doi=10.5007/1808-1711.2019v23n2p249 |s2cid=212888121 |language=pt |issn=1808-1711|doi-access=free }}</ref><ref name="Graham">{{Cite web |last1=Graham |first1=George |title=Behaviorism |url=https://plato.stanford.edu/entries/behaviorism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-05-31 |date=2019 |language=en}}</ref> Sipas këtij këndvështrimi, të kesh një mendim të caktuar është e njëjta gjë si të kesh prirjen për t'u sjellë në një mënyrë të caktuar. Ky këndvështrim shpesh motivohet nga konsiderata empirike: është shumë e vështirë të studiohet të menduarit si proces mendor privat, por është shumë më e lehtë të studiohet mënyra se si organizmat reagojnë ndaj një situate të caktuar me një sjellje të dhënë.<ref name="Graham"/> Në këtë kuptim, është veçanërisht e rëndësishme aftësia për t'i zgjidhur problemet jo nëpërmjet zakoneve ekzistuese, por me qasje të reja krijuese.<ref>{{Cite journal |last1=Audet |first1=Jean-Nicolas |last2=Lefebvre |first2=Louis |title=What's flexible in behavioral flexibility? |journal=Behavioral Ecology |date=2017-02-18 |volume=28 |issue=4 |pages=943–947 |doi=10.1093/beheco/arx007 |url=https://academic.oup.com/beheco/article/28/4/943/3003315 |issn=1045-2249|doi-access=free |url-access=subscription |language=en}}</ref> Termi «biheviorizëm» nganjëherë përdoret edhe me një kuptim paksa të ndryshëm kur zbatohet për të menduarit, për t'iu referuar një forme të veçantë të teorisë së të folurit të brendshëm.<ref name="Reese">{{Cite journal |last1=Reese |first1=Hayne W. |title=Thinking as the Behaviorist Views It |journal=Behavioral Development Bulletin |date=2000 |volume=9 |issue=1 |pages=10–12 |doi=10.1037/h0100531 |language=en|doi-access=free }}</ref> Ky këndvështrim përqendrohet te ideja se të folurit e brendshëm përkatës është një formë e prejardhur e të folurit të zakonshëm të jashtëm.<ref name="BritannicaThought"/> Ky kuptim përputhet pjesërisht me mënyrën se si biheviorizmi kuptohet më shpesh në [[Filozofia e mendjes|filozofinë e mendjes]], pasi këto akte të të folurit të brendshëm nuk vëzhgohen nga studiuesi, por vetëm nxirren si përfundim nga sjellja inteligjente e subjektit.<ref name="Reese"/> Kjo përputhet me parimin e përgjithshëm biheviorist se për çdo hipotezë psikologjike kërkohen dëshmi sjellore.<ref name="Graham"/> Një problem për biheviorizmin është se i njëjti individ shpesh sillet ndryshe, ndonëse ndodhet në të njëjtën situatë si më parë.<ref>{{Cite book |last1=Mele |first1=Alfred R. |title=Motivation and Agency |date=2003 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/MELMAA-2 |chapter=Introduction |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Mele |first1=Alfred R. |title=Motivation: Essentially Motivation-Constituting Attitudes |journal=Philosophical Review |date=1995 |volume=104 |issue=3 |pages=387–423 |doi=10.2307/2185634 |jstor=2185634 |url=https://philpapers.org/rec/MELMEM |language=en}}</ref> Problemi qëndron në faktin se mendimet ose gjendjet mendore individuale zakonisht nuk përkojnë me një sjellje të vetme. Kështu, të mendosh se byreku është i shijshëm nuk të shtyn automatikisht ta hash, pasi gjendje të tjera mendore mund ta pengojnë këtë sjellje, për shembull, bindja se do të ishte e pasjellshme ta bëje këtë ose se byreku është i helmuar.<ref>{{Cite web |last1=Schwitzgebel |first1=Eric |title=Belief |url=https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |date=2019 |access-date=2020-06-22 |archive-date=2019-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115080001/https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Borchert |first1=Donald |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://philpapers.org/rec/BORMEO |chapter=Belief |access-date=2021-04-02 |archive-date=2021-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112065913/https://philpapers.org/rec/BORMEO |url-status=live |language=en}}</ref> ===Komputacionalizmi=== Teoritë komputacionaliste të të menduarit, që hasen shpesh në shkencat kognitive, e kuptojnë të menduarit si një formë të përpunimit të informacionit.<ref name="Milkowski">{{cite web |last1=Milkowski |first1=Marcin |title=Computational Theory of Mind |url=https://iep.utm.edu/compmind/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-21 |language=en}}</ref><ref name="BritannicaComputationalism">{{cite web |title=Philosophy of mind – The computational-representational theory of thought (CRTT) |url=https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-mind/The-computational-representational-theory-of-thought-CRTT |website=Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-21 |language=en}}</ref><ref name="RescorlaComputationalism"/> Këto pikëpamje kanë një pararendës te filozofia mekaniciste e {{ill|Mekanizmi (filozofi)|en|Mechanism (philosophy)|lt=filozofisë mekaniciste}} të [[Thomas Hobbes]]<ref>Losonsky, Michael. "Hobbes: Passionate Thinking". ''Enlightenment and Action from Descartes to Kant: Passionate Thought''. Cambridge: Cambridge University Press. 2001. Hobbes as the "grandfather of AI [artificial intelligence]". Haugeland, John. ''Artificial Intelligence: The Very Idea''. Cambridge, MA: MIT Press. 1985. cf. Hobbes's ''Leviathian'' I5 "Of Reasoning and Science" and ''De Corpore'' I1ii: "By ratiocination, I mean computation".</ref> dhe u zhvilluan me përhapjen e kompjuterëve në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur teoricienë të ndryshëm e shihnin të menduarit në analogji me veprimet e kompjuterit.<ref name="BritannicaComputationalism"/> Sipas këtyre pikëpamjeve, informacioni mund të kodohet ndryshe në tru, por në parim, aty kryhen të njëjtat veprime, që përkojnë me ruajtjen, transmetimin dhe përpunimin e informacionit.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Baum">{{cite book |last1=Baum |first1=Eric B. |title=What Is Thought? |date=2004 |publisher=Cambridge MA: Bradford Book/MIT Press |url=https://philpapers.org/rec/BAUWIT |chapter=1. Introduction |language=en}}</ref> Megjithatë, ndonëse kjo analogji ka njëfarë tërheqjeje intuitive, teoricienët kanë hasur vështirësi për të dhënë një shpjegim më të qartë se çfarë është llogaritja. Një problem tjetër është të shpjegohet në ç'kuptim të menduarit është një formë llogaritjeje.<ref name="RescorlaComputationalism">{{cite web |last1=Rescorla |first1=Michael |title=The Computational Theory of Mind |url=https://plato.stanford.edu/entries/computational-mind/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-22 |date=2020 |language=en}}</ref> Pikëpamja tradicionalisht mbizotëruese e përkufizon llogaritjen nëpërmjet {{ill|Makina Turing|en|Turing machine}}, ndonëse trajtimet bashkëkohore shpesh përqendrohen te {{ill|Rrjeti nervor|en|Neural network|lt=rrjetet nervore}} për analogjitë e tyre.<ref name="Milkowski"/> Një makinë Turing është në gjendje të zbatojë çdo algoritëm, duke u mbështetur në disa parime fare themelore, si leximi i një simboli nga një qelizë, shkrimi i një simboli në një qelizë dhe zbatimi i udhëzimeve në bazë të simboleve të lexuara.<ref name="Milkowski"/> Në këtë mënyrë mund të kryhet arsyetim deduktiv duke ndjekur rregullat e nxjerrjes së përfundimeve të {{ill|Logjika formale|en|Formal logic|lt=logjikës formale}}, si edhe të simulohen shumë funksione të tjera të mendjes, si përpunimi i gjuhës, marrja e vendimeve dhe kontrolli motorik.<ref name="BritannicaComputationalism"/><ref name="RescorlaComputationalism"/> Por komputacionalizmi nuk pretendon vetëm se të menduarit i ngjan në njëfarë kuptimi llogaritjes. Përkundrazi, pretendohet se të menduarit është vetë një formë llogaritjeje, ose se mendja është një makinë Turing.<ref name="RescorlaComputationalism"/> Teoritë komputacionaliste të mendimit nganjëherë ndahen në qasje funksionaliste dhe përfaqësimiste.<ref name="RescorlaComputationalism"/> Qasjet funksionaliste i përkufizojnë gjendjet mendore nëpërmjet roleve të tyre shkakësore, por përfshijnë në rrjetin e tyre shkakësor si ngjarjet e jashtme, ashtu edhe ato të brendshme.<ref name="Polger">{{cite web |last1=Polger |first1=Thomas W. |title=Functionalism |url=https://iep.utm.edu/functism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-05-31 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Gulick |first1=Robert Van |editor1-first=Ansgar |editor1-last=Beckermann |editor2-first=Brian P |editor2-last=McLaughlin |editor3-first=Sven |editor3-last=Walter |title=Functionalism |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780199262618.001.0001/oxfordhb-9780199262618-e-8 |website=The Oxford Handbook of Philosophy of Mind |language=en |doi=10.1093/oxfordhb/9780199262618.001.0001 |date=2009 |isbn=978-0-19-926261-8 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Honderich |first1=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |chapter=Mind |language=en}}</ref> Mendimi mund të shihet si një lloj programi që mund të ekzekutohet njësoj nga sisteme të ndryshme, përfshirë njerëzit, kafshët e madje edhe robotët. Sipas njërës prej këtyre pikëpamjeve, nëse diçka është mendim varet vetëm nga roli i saj «në prodhimin e gjendjeve të mëtejshme të brendshme dhe të rezultateve verbale».<ref>{{cite web |last1=Levin |first1=Janet |title=Functionalism: 2.2 Thinking Machines and the "Turing Test" |url=https://plato.stanford.edu/entries/functionalism/#ThiMacTurTes |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-22 |date=2021 |language=en}}</ref><ref name="Polger"/> Përfaqësimizmi, nga ana tjetër, përqendrohet te veçoritë përfaqësuese të gjendjeve mendore dhe i përkufizon mendimet si vargje gjendjesh mendore qëllimore.<ref>{{cite web |last1=Pitt |first1=David |title=Mental Representation: 1. The Representational Theory of Mind |url=https://plato.stanford.edu/entries/mental-representation/#Representational |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-22 |date=2020 |language=en}}</ref><ref name="RescorlaComputationalism"/> Në këtë kuptim, komputacionalizmi shpesh ndërthuret me hipotezën e gjuhës së mendimit, duke i interpretuar këto vargje si simbole, renditja e të cilave përcaktohet nga rregulla sintaksore.<ref name="RescorlaComputationalism"/><ref name="RescorlaLOTH"/> Janë ngritur argumente të ndryshme kundër komputacionalizmit. Në një kuptim, ai duket i parëndësishëm, meqë pothuajse çdo {{ill|Sistemi fizik|en|Physical system|lt=sistem fizik}} mund të përshkruhet si kryerës i llogaritjeve dhe, për rrjedhojë, si mendues. Për shembull, është argumentuar se lëvizjet molekulare në një mur të zakonshëm mund të kuptohen si llogaritje e një algoritmi, sepse, nën interpretimin e duhur, ato janë «izomorfe me strukturën formale të programit» në fjalë.<ref name="RescorlaComputationalism"/> Kjo do të çonte në përfundimin e pabesueshëm se muri mendon. Një kundërshtim tjetër përqendrohet te ideja se komputacionalizmi kap vetëm disa aspekte të mendimit, por nuk arrin të shpjegojë aspekte të tjera thelbësore të njohjes njerëzore.<ref name="RescorlaComputationalism"/><ref name="BritannicaComputationalism"/> === Të marrësh në konsideratë, të gjykosh dhe të arsyetosh === Të menduarit shpesh identifikohet me aktin e [[Gjykimi|gjykimit]]. Gjykimi është një veprim mendor në të cilin sillet në mendje një pohim, i cili më pas pohohet ose mohohet.<ref name="Crowell"/><ref name="Schmidt">{{Cite book |last1=Schmidt |first1=R. W. |title=New Catholic Encyclopedia |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/law/law/judgment |chapter=Judgment |language=en}}</ref> Ai përfshin vendosjen se çfarë duhet besuar dhe synon të përcaktojë nëse pohimi i gjykuar është i vërtetë apo i rremë.<ref>{{Cite journal |last1=Sgarbi |first1=Marco |title=Theories of Judgment. Historical and Theoretical Perspectives |journal=Quaestio |date=2006 |volume=6 |issue=1 |pages=589–592 |doi=10.1484/J.QUAESTIO.2.302491 |url=https://philpapers.org/rec/SGATOJ |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Robins |first1=E. P. |title=Modern Theories of Judgment |journal=Philosophical Review |date=1898 |volume=7 |issue=6 |pages=583–603 |doi=10.2307/2176171 |jstor=2176171 |url=https://philpapers.org/rec/ROBMTO |language=en}}</ref> Janë propozuar teori të ndryshme të gjykimit. Qasja tradicionalisht mbizotëruese është teoria e kombinimit. Sipas saj, gjykimet përbëhen nga kombinimi i koncepteve.<ref name="Rojszczak">{{Cite journal |last1=Rojszczak |first1=Artur |last2=Smith |first2=Barry |title=Theories of Judgment |journal=The Cambridge History of Philosophy 1870-1945 |date=2003 |pages=157–173 |url=https://philpapers.org/rec/ROJTOJ |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CHOL9780521591041.013 |isbn=978-0521591041 |language=en}}</ref> Sipas kësaj pikëpamjeje, të gjykosh se «të gjithë njerëzit janë të vdekshëm» do të thotë të kombinosh konceptet «njeri» dhe «i vdekshëm». Të njëjtat koncepte mund të kombinohen në mënyra të ndryshme, që përkojnë me forma të ndryshme gjykimi, si «disa njerëz janë të vdekshëm» ose «asnjë njeri nuk është i vdekshëm».<ref>{{Cite web |last1=Hanna |first1=Robert |title=Kant's Theory of Judgment |url=https://plato.stanford.edu/entries/kant-judgment/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-24 |date=2018 |language=en}}</ref> Teori të tjera të gjykimit përqendrohen më shumë te marrëdhënia mes pohimit të gjykuar dhe realitetit. Sipas [[Franz Brentano|Franz Brentanos]], gjykimi është ose besim, ose mosbesim në ekzistencën e një njësie të caktuar.<ref name="Rojszczak"/><ref name="Brandl">{{Cite web |last1=Brandl |first1=Johannes L. |last2=Textor |first2=Mark |title=Brentano's Theory of Judgement |url=https://plato.stanford.edu/entries/brentano-judgement/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-24 |date=2020 |language=en}}</ref> Në këtë kuptim, ekzistojnë vetëm dy forma themelore të gjykimit: «A ekziston» dhe «A nuk ekziston». Kur zbatohet te fjalia «të gjithë njerëzit janë të vdekshëm», njësia për të cilën bëhet fjalë janë «njerëzit e pavdekshëm», për të cilët thuhet se nuk ekzistojnë.<ref name="Rojszczak"/><ref name="Brandl"/> Për Brentanon është e rëndësishme të dallohet përfytyrimi i thjeshtë i përmbajtjes së gjykimit nga pohimi ose mohimi i saj.<ref name="Rojszczak"/><ref name="Brandl"/> Përfytyrimi i thjeshtë i një pohimi shpesh quhet «marrja në konsideratë e një pohimi». Kjo ndodh, për shembull, kur dikush e merr në konsideratë një pohim, por ende nuk ka vendosur nëse është i vërtetë apo i rremë.<ref name="Rojszczak"/><ref name="Brandl"/> Termi «të menduarit» mund t’i referohet si gjykimit, ashtu edhe marrjes së thjeshtë në konsideratë. Ky dallim shpesh shprehet qartë në mënyrën si formulohet mendimi: «të mendosh se» zakonisht përfshin një gjykim, ndërsa «të mendosh për» i referohet përfytyrimit neutral të një pohimi, pa një besim shoqërues. Në këtë rast, pohimi thjesht merret në konsideratë, por ende nuk gjykohet.<ref name="Mandelbaum2"/> Disa forma të të menduarit mund të përfshijnë përfytyrimin e objekteve pa asnjë pohim, si kur dikush mendon për gjyshen e vet.<ref name="Crowell"/> Arsyetimi është një nga format më paradigmatike të të menduarit. Ai është procesi i nxjerrjes së përfundimeve nga premisat ose dëshmitë. Llojet e arsyetimit mund të ndahen në deduktive dhe jodeduktive. [[Deduksioni|Arsyetimi deduktiv]] udhëhiqet nga disa [[rregulla të nxjerrjes së përfundimeve]], të cilat garantojnë vërtetësinë e përfundimit nëse premisat janë të vërteta.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Vinacke">{{Cite book |last1=Vinacke |first1=W. Edgar |title=International Encyclopedia of the Social Sciences |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/thinking |chapter=Thought |language=en}}</ref> Për shembull, nga premisat «të gjithë njerëzit janë të vdekshëm» dhe «Sokrati është njeri», del në mënyrë deduktive përfundimi «Sokrati është i vdekshëm». Arsyetimi jodeduktiv, i quajtur edhe {{ill|arsyetim i cenueshëm|en|Defeasible reasoning|lt=arsyetim i cenueshëm}} ose arsyetim jomonotonik, është gjithsesi bindës nga pikëpamja racionale, por vërtetësia e përfundimit nuk garantohet nga vërtetësia e premisave.<ref>{{Cite journal |last1=Pollock |first1=John L. |title=Defeasible Reasoning |journal=Cognitive Science |date=1987 |volume=11 |issue=4 |pages=481–518 |doi=10.1207/s15516709cog1104_4 |doi-access=free |language=en}}</ref> [[Induksioni|Induksioni]] është një formë e arsyetimit jodeduktiv; për shembull, kur dikush arrin në përfundimin se «dielli do të lindë nesër» bazuar në përvojën e të gjitha ditëve të mëparshme. Forma të tjera të arsyetimit jodeduktiv përfshijnë {{ill|nxjerrjen e përfundimit drejt shpjegimit më të mirë|en|Inference to the best explanation}} dhe {{ill|arsyetimin analogjik|en|Analogical reasoning}}.<ref>{{Cite web |last1=Koons |first1=Robert |title=Defeasible Reasoning |url=https://plato.stanford.edu/entries/reasoning-defeasible/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-16 |date=2021 |language=en}}</ref> Gabimet në arsyetim janë forma të gabuara të të menduarit që bien ndesh me normat e arsyetimit të saktë. Gabimet formale lidhen me nxjerrje të gabuara përfundimesh në arsyetimin deduktiv.<ref name="HansenFallacy">{{Cite web |last1=Hansen |first1=Hans |title=Fallacies |url=https://plato.stanford.edu/entries/fallacies/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-03-18 |date=2020 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Vleet |first1=Van Jacob E. |title=Informal Logical Fallacies: A Brief Guide |date=2010 |publisher=Upa |url=https://philpapers.org/rec/VLEILF |chapter=Introduction |language=en}}</ref> {{ill|Mohimi i paraardhësit|en|Denying the antecedent}} është një lloj gabimi formal; për shembull: «Nëse Otello është beqar, atëherë është mashkull. Otello nuk është beqar. Prandaj, Otello nuk është mashkull».<ref name="BritannicaThought"/><ref>{{Cite journal |last1=Stone |first1=Mark A. |title=Denying the Antecedent: Its Effective Use in Argumentation |journal=Informal Logic |date=2012 |volume=32 |issue=3 |pages=327–356 |doi=10.22329/il.v32i3.3681 |url=https://philpapers.org/rec/STODTA |doi-access=free |language=en}}</ref> Nga ana tjetër, gabimet joformale vlejnë për të gjitha llojet e arsyetimit. Burimi i të metave të tyre gjendet te ''përmbajtja'' ose ''konteksti'' i argumentit.<ref>{{Cite web |last1=Dowden |first1=Bradley |title=Fallacies |url=https://iep.utm.edu/fallacy/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-03-19 |language=en}}</ref><ref name="HansenFallacy"/><ref name="John Benjamins">{{Cite book |last1=Walton |first1=Douglas N. |title=Informal Fallacies: Towards a Theory of Argument Criticisms |date=1987 |publisher=John Benjamins |url=https://philpapers.org/rec/WALIFT |chapter=1. A new model of argument |language=en}}</ref> Kjo shpesh shkaktohet nga shprehje të paqarta ose dykuptimëshe në [[Gjuha natyrore|gjuhën natyrore]], si te shembulli: «Puplat janë të lehta. Ajo që është e lehtë nuk mund të jetë e errët. Prandaj, puplat nuk mund të jenë të errëta».<ref name="philpapers.org">{{Cite book |last1=Engel |first1=S. Morris |title=With Good Reason an Introduction to Informal Fallacies |date=1982 |url=https://philpapers.org/rec/ENGWGR |chapter=2. The medium of language |publisher=St. Martin's Press |language=en}}</ref> Një aspekt i rëndësishëm i gabimeve në arsyetim është se, në pamje të parë, ato duken bindëse nga pikëpamja racionale dhe kështu i tundojnë njerëzit t’i pranojnë e t’i kryejnë.<ref name="HansenFallacy"/> Nëse një akt arsyetimi përbën gabim nuk varet nga fakti nëse premisat janë të vërteta apo të rreme, por nga marrëdhënia e tyre me përfundimin dhe, në disa raste, nga konteksti.<ref name="BritannicaThought"/> ===Formimi i koncepteve=== [[Koncepti|Konceptet]] janë nocione të përgjithshme që përbëjnë blloqet themelore të mendimit.<ref name="Margolis">{{Cite web |last1= Margolis |first1=Eric |last2=Laurence |first2=Stephen |title=Concepts |url=https://plato.stanford.edu/entries/concepts/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-09-28 |date=2021 |language=en}}</ref><ref name="BritannicaThoughtsAndAttitudes">{{Cite web |title=Philosophy of mind – Thoughts and attitudes |url=https://www.britannica.com/topic/philosophy-of-mind/Thoughts-and-attitudes |website= Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-16 |language=en}}</ref> Ato janë rregulla që përcaktojnë se si objektet ndahen në klasa të ndryshme.<ref name="BritannicaConceptFormation">{{Cite web |title=Concept formation |url=https://www.britannica.com/topic/concept-formation |website=Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-16 |language=en}}</ref><ref name="Kazdin"/> Një person mund të mendojë për një pohim vetëm nëse zotëron konceptet që përfshihen në të.<ref name="Fodor">{{Cite journal |last1=Fodor |first1=Jerry |title=Having Concepts: A Brief Refutation of the Twentieth Century |journal=Mind and Language |date=2004 |volume=19 |issue=1 |pages=29–47 |doi=10.1111/j.1468-0017.2004.00245.x |url=https://philpapers.org/rec/FODHCA |language=en}}</ref> Për shembull, pohimi «[[wombat]]ët janë kafshë» përfshin konceptet «wombat» dhe «kafshë». Dikush që nuk e zotëron konceptin «wombat» mund ta lexojë fjalinë, por nuk mund ta shqyrtojë pohimin përkatës. Formimi i koncepteve është një formë e të menduarit përmes së cilës përvetësohen koncepte të reja.<ref name="Kazdin">{{Cite book |editor1-last=Kazdin |editor1-first=Alan E. |title=Encyclopedia of Psychology |date=2000 |publisher=American Psychological Association |isbn=978-1-55798-187-5 |url=https://www.apa.org/pubs/books/4600100 |chapter=Thinking: An Overview |language=en}}</ref> Ai përfshin njohjen me veçoritë dalluese që ndajnë të gjitha rastet e një lloji të caktuar entiteti dhe zhvillimin e aftësisë për të dalluar rastet pozitive nga ato negative. Ky proces zakonisht përkon me të mësuarit e kuptimit të fjalës që lidhet me llojin në fjalë.<ref name="BritannicaConceptFormation"/><ref name="Kazdin"/> Ekzistojnë teori të ndryshme për mënyrën se si duhen kuptuar konceptet dhe zotërimi i tyre.<ref name="Margolis"/> Përdorimi i [[Metafora|metaforës]] mund të ndihmojë proceset e formimit të koncepteve.<ref> {{Cite book |last1 = Ortony |first1 = Andrew |editor-last1 = Ortony |editor-first1 = Andrew |date = 1993-11-26 |orig-date = 1979 |chapter = Metaphor, language, and thought |title = Metaphor and Thought |url = https://books.google.com/books?id=QiJRvuXA_VcC |edition = 2 |publication-place = Cambridge |publisher = Cambridge University Press |page = 2 |isbn = 9780521405614 |access-date = 2024-02-21 |quote = The constructivist approach seems to entail an important role for metaphor in both language and thought [...]. |language = en }} </ref> Sipas një pikëpamjeje të përhapur, konceptet duhen kuptuar në lidhje me [[Aftësia|aftësitë]]. Sipas kësaj pikëpamjeje, zotërimin e konceptit e karakterizojnë dy aspekte qendrore: aftësia për të dalluar rastet pozitive nga ato negative dhe aftësia për të nxjerrë përfundime nga ky koncept drejt koncepteve të lidhura me të. Formimi i koncepteve përkon me përvetësimin e këtyre aftësive.<ref name="Fodor"/><ref name="Weiskopf">{{Cite journal |last1=Weiskopf |first1=Daniel A. |last2=Bechtel |first2=William |title=Remarks on Fodor on Having Concepts |journal=Mind and Language |date=2004 |volume=19 |issue=1 |pages=48–56 |doi=10.1111/j.1468-0017.2004.00246.x |url=https://philpapers.org/rec/WEIROF |language=en}}</ref><ref name="Margolis"/> Është sugjeruar se edhe kafshët janë në gjendje t’i mësojnë konceptet deri diku, falë aftësisë për të dalluar lloje të ndryshme situatash dhe për të përshtatur sjelljen e tyre në përputhje me to.<ref name="BritannicaConceptFormation"/><ref>{{Cite web |title=Learning theory |url=https://www.britannica.com/science/learning-theory |website=Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-16 |language=en}} </ref> ===Zgjidhja e problemeve=== Në rastin e [[Zgjidhja e problemit|zgjidhjes së problemeve]], të menduarit synon arritjen e një qëllimi të përcaktuar paraprakisht duke kapërcyer disa pengesa.<ref name="Mole"/><ref name="BritannicaThought"/><ref name="Kazdin"/> Ky proces shpesh përfshin dy forma të ndryshme të të menduarit. Nga njëra anë, ''të menduarit divergjent'' synon të gjejë sa më shumë zgjidhje alternative. Nga ana tjetër, ''të menduarit konvergjent'' përpiqet ta ngushtojë gamën e alternativave te kandidatët më premtues.<ref name="BritannicaThought"/><ref>{{Cite book |last1=Kim |first1=Kyung Hee |last2=Pierce |first2=Robert A. |title=Encyclopedia of Creativity, Invention, Innovation and Entrepreneurship |chapter=Convergent Versus Divergent Thinking |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-1-4614-3858-8_22 |publisher=Springer |access-date=2021-10-24 |pages=245–250 |language=en |doi=10.1007/978-1-4614-3858-8_22 |date=2013 |isbn=978-1-4614-3857-1 }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Razumnikova |first1=Olga M. |title=Encyclopedia of Creativity, Invention, Innovation and Entrepreneurship |chapter=Divergent Versus Convergent Thinking |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-1-4614-3858-8_362 |publisher=Springer |access-date=2021-10-24 |pages=546–552 |language=en |doi=10.1007/978-1-4614-3858-8_362 |date=2013 |isbn=978-1-4614-3857-1 }}</ref> Disa studiues identifikojnë hapa të ndryshëm në procesin e zgjidhjes së problemeve. Këta hapa përfshijnë njohjen e problemit, përpjekjen për të kuptuar natyrën e tij, përcaktimin e kritereve të përgjithshme që duhet të përmbushë zgjidhja, vendosjen e përparësisë së këtyre kritereve, ndjekjen e përparimit dhe vlerësimin e rezultateve.<ref name="BritannicaThought"/> Një dallim i rëndësishëm lidhet me llojin e problemit që duhet zgjidhur. Për problemet ''e strukturuara mirë'', është e lehtë të përcaktohet se cilët hapa duhen ndërmarrë për zgjidhjen e tyre, ndonëse zbatimi i këtyre hapave mund të jetë ende i vështirë.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Reed"/> Nga ana tjetër, te problemet e strukturuara dobët, nuk është e qartë se cilët hapa duhen ndërmarrë; pra, nuk ka një formulë të qartë që do të çonte drejt suksesit po të ndiqej siç duhet. Në këtë rast, zgjidhja mund të vijë ndonjëherë si një ndriçim i papritur, kur problemi shihet befas në një këndvështrim të ri.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Reed">{{Cite journal |last1=Reed |first1=Stephen K. |title=The Structure of Ill-Structured (and Well-Structured) Problems Revisited |journal=Educational Psychology Review |date=2016-12-01 |volume=28 |issue=4 |pages=691–716 |doi=10.1007/s10648-015-9343-1 |s2cid=146496245 |url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10648-015-9343-1 |language=en |issn=1573-336X|url-access=subscription }}</ref> Një mënyrë tjetër për të klasifikuar format e ndryshme të zgjidhjes së problemeve është dallimi mes [[Algoritmi|algoritmeve]] dhe [[Heuristika|heuristikave]].<ref name="Kazdin"/> Algoritmi është një procedurë formale, në të cilën çdo hap është përcaktuar qartë. Nëse zbatohet siç duhet, ai garanton suksesin.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Kazdin"/> [[Algoritmi i shumëzimit|Shumëzimi i gjatë]], që zakonisht mësohet në shkollë, është një shembull algoritmi për zgjidhjen e problemit të shumëzimit të numrave të mëdhenj. Heuristikat, nga ana tjetër, janë procedura joformale. Ato janë rregulla të përafërta praktike që priren ta afrojnë mendimtarin drejt zgjidhjes, por suksesi nuk garantohet në çdo rast, edhe kur ndiqen siç duhet.<ref name="BritannicaThought"/><ref name="Kazdin"/> Shembuj heuristikash janë puna përpara dhe puna prapa. Këto qasje përfshijnë planifikimin e një hapi në herë, ose duke nisur nga fillimi e duke ecur përpara, ose duke nisur nga fundi e duke ecur mbrapa. Kështu, kur planifikohet një udhëtim, mund të planifikohen fazat e ndryshme të tij sipas rendit kronologjik, nga pika e nisjes deri te destinacioni, ose në rend të kundërt.<ref name="BritannicaThought"/> Pengesat në zgjidhjen e problemeve mund të lindin kur mendimtari fiksohet pas një mënyre të caktuar veprimi dhe nuk merr parasysh disa mundësi të tjera.<ref name="BritannicaThought"/> Ka dallime të rëndësishme mes mënyrës se si i zgjidhin problemet fillestarët dhe ekspertët. Për shembull, ekspertët priren t’i kushtojnë më shumë kohë konceptualizimit të problemit dhe të përdorin përfaqësime më komplekse, ndërsa fillestarët priren t’i kushtojnë më shumë kohë zbatimit të zgjidhjeve të mundshme.<ref name="BritannicaThought"/> ===Shqyrtimi i mundësive dhe vendimmarrja=== {{ill|Shqyrtimi i mundësive|en|Deliberation}} është një formë e rëndësishme e mendimit praktik. Ai synon të formulojë mënyra të mundshme veprimi dhe të vlerësojë vlerën e tyre duke shqyrtuar arsyet pro dhe kundër.<ref>{{cite journal |last1=Arpaly |first1=N. |last2=Schroeder |first2=T. |title=Deliberation and Acting for Reasons |journal=Philosophical Review |date=2012 |volume=121 |issue=2 |pages=209–239 |doi=10.1215/00318108-1539089 |url=https://philpapers.org/rec/ARPDAA |language=en}}</ref> Kjo kërkon largpamësi për të parashikuar se çfarë mund të ndodhë. Mbi bazën e kësaj largpamësie, mund të formulohen mënyra të ndryshme veprimi për të ndikuar në atë që do të ndodhë. Vendimet janë pjesë e rëndësishme e shqyrtimit të mundësive. Ato përfshijnë krahasimin e mënyrave alternative të veprimit dhe zgjedhjen e më të favorshmes.<ref name="Vinacke"/><ref name="BorchertThinking"/> {{ill|Teoria e vendimmarrjes|en|Decision theory}} është një model formal që përshkruan se si do të merrnin vendime agjentët idealë racionalë.<ref name="Kazdin"/><ref name="Steele">{{cite web |last1=Steele |first1=Katie |last2=Stefánsson |first2=H. Orri |title=Decision Theory |url=https://plato.stanford.edu/entries/decision-theory/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-24 |date=2020 |language=en}}</ref><ref name="Buchak">{{cite book |author-link=Lara Buchak|last1=Buchak |first1=Lara |title=The Oxford Handbook of Probability and Philosophy |date=2016 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/BUCDT |chapter=Decision Theory |language=en}}</ref> Ajo bazohet në idenë se ata duhet të zgjedhin gjithmonë alternativën me vlerën e pritshme më të lartë. Secila alternativë mund të çojë në rezultate të ndryshme të mundshme, secila me vlerë të ndryshme. Vlera e pritshme e një alternative është shuma e vlerave të secilit rezultat që lidhet me të, të shumëzuara me probabilitetin që ai rezultat të ndodhë.<ref name="Steele"/><ref name="Buchak"/> Sipas teorisë së vendimmarrjes, një vendim është racional nëse agjenti zgjedh alternativën që lidhet me vlerën më të lartë të pritshme, siç vlerësohet nga këndvështrimi i vetë agjentit.<ref name="Steele"/><ref name="Buchak"/> Teoricienë të ndryshëm theksojnë natyrën praktike të mendimit, domethënë se të menduarit zakonisht drejtohet nga një lloj detyre që synon të zgjidhë. Në këtë kuptim, të menduarit është krahasuar me provën dhe gabimin që vërehet te sjellja e kafshëve kur përballen me një problem të ri. Sipas këtij këndvështrimi, dallimi i rëndësishëm është se ky proces zhvillohet përbrenda, si një formë simulimi.<ref name="BritannicaThought"/> Ky proces shpesh është shumë më efikas, sepse pasi zgjidhja gjendet në mendim, duhet të zbatohet së jashtmi vetëm sjellja që i përgjigjet zgjidhjes së gjetur, dhe jo të gjitha sjelljet e tjera.<ref name="BritannicaThought"/> ===Kujtesa episodike dhe imagjinata=== Kur të menduarit kuptohet në një kuptim të gjerë, ai përfshin si {{ill|Kujtesa episodike|en|Episodic memory}}, ashtu edhe [[Imagjinata|imagjinatën]].<ref name="DictThink"/> Në kujtesën episodike, përjetohen sërish ngjarjet që personi ka përjetuar në të kaluarën.<ref name="Perrin">{{cite journal |last1=Perrin |first1=Denis |last2=Michaelian |first2=Kourken |last3=Sant’Anna |first3=André |title=The Phenomenology of Remembering Is an Epistemic Feeling |journal=Frontiers in Psychology |date=2020 |volume=11 |article-number=1531 |doi=10.3389/fpsyg.2020.01531 |pmid=32719642 |pmc=7350950 |issn=1664-1078|doi-access=free |language=en}}</ref><ref name="Gardiner">{{cite journal |last1=Gardiner |first1=J. M. |title=Episodic memory and autonoetic consciousness: a first-person approach |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences |date=2001-09-29 |volume=356 |issue=1413 |pages=1351–1361 |doi=10.1098/rstb.2001.0955 |pmid=11571027 |pmc=1088519 |issn=0962-8436 |language=en}}</ref><ref name="Michaelian3">{{cite web |last1=Michaelian |first1=Kourken |last2=Sutton |first2=John |title=Memory: 3. Episodicity |url=https://plato.stanford.edu/entries/memory/#Epis |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-02 |date=2017 |language=en}}</ref> Ajo është një formë udhëtimi mendor në kohë, në të cilën përjetohet sërish përvoja e së kaluarës.<ref name="Michaelian3"/><ref>{{cite web |last1=Tulving |first1=Endel |title=Learning and Memory: Episodic Memory |url=https://www.encyclopedia.com/psychology/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/episodic-memory |language=en}}</ref> Megjithatë, kjo nuk përbën një kopje të saktë të përvojës fillestare, pasi kujtesa episodike përfshin aspekte dhe informacione shtesë që nuk gjendeshin në përvojën fillestare. Këtu përfshihen si ndjenja e familjaritetit, ashtu edhe informacioni kronologjik për ngjarjen e kaluar në raport me të tashmen.<ref name="Perrin"/><ref name="Michaelian3"/> Kujtesa synon të paraqesë se si kanë qenë gjërat në të vërtetë në të kaluarën, në dallim nga imagjinata, e cila paraqet objekte pa synuar të tregojë se si janë ose kanë qenë gjërat në të vërtetë.<ref>{{cite web |last1=Michaelian |first1=Kourken |last2=Sutton |first2=John |title=Memory: 4. Mnemicity |url=https://plato.stanford.edu/entries/memory/#Mnem |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-02 |date=2017 |language=en}}</ref> Për shkak të mungesës së kësaj lidhjeje me realitetin, shumica e formave të imagjinatës lejojnë më shumë liri: përmbajtja e tyre mund të ndryshohet dhe të rikombinohet lirisht për të krijuar kombinime të reja, që nuk janë përjetuar kurrë më parë.<ref name="Manser"/> Kujtesa episodike dhe imagjinata kanë të përbashkët me format e tjera të mendimit faktin se mund të lindin nga brenda, pa asnjë ngacmim të organeve shqisore.<ref>{{cite journal |last1=Russell |first1=Bertrand |title=Sensation and Imagination |journal=The Monist |date=1915 |volume=25 |issue=1 |pages=28–44 |doi=10.5840/monist191525136 |url=https://philpapers.org/rec/RUSSAI |language=en}}</ref><ref name="Manser">{{cite web |last1=Manser |first1=A. R. |title=Encyclopedia of Philosophy: Imagination |url=https://www.encyclopedia.com/medicine/psychology/psychology-and-psychiatry/imagination |access-date=2021-10-03 |language=en}}</ref> Megjithatë, ato janë më pranë ndjesisë sesa format më abstrakte të mendimit, pasi paraqesin përmbajtje shqisore që, të paktën në parim, mund të perceptohen gjithashtu. ===Mendimi i pavetëdijshëm=== Mendimi i vetëdijshëm është forma paradigmatike e të menduarit dhe shpesh është në qendër të kërkimeve përkatëse. Megjithatë, është argumentuar se disa forma të mendimit ndodhin edhe në nivelin e <nowiki/>[[Mendja e pavetëdijshme|mendjes së pavetëdijshme]].<ref name="Garrison">{{cite journal |last1=Garrison |first1=Katie E. |last2=Handley |first2=Ian M. |title=Not Merely Experiential: Unconscious Thought Can Be Rational |journal=Frontiers in Psychology |date=2017 |volume=8 |article-number=1096 |doi=10.3389/fpsyg.2017.01096 |pmid=28729844 |pmc=5498519 |issn=1664-1078 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref name="Dijksterhuis">{{cite journal |last1=Dijksterhuis |first1=Ap |last2=Nordgren |first2=Loran F. |title=A Theory of Unconscious Thought |journal=Perspectives on Psychological Science |date=2006-06-01 |volume=1 |issue=2 |pages=95–109 |doi=10.1111/j.1745-6916.2006.00007.x |pmid=26151465 |s2cid=7875280 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1111/j.1745-6916.2006.00007.x |language=en |issn=1745-6916 |hdl=2066/55863 |hdl-access=free |url-access=subscription}}</ref><ref name="Breyer">{{cite book |last1=Breyer |first1=Thiemo |last2=Gutland |first2=Christopher |title=Phenomenology of Thinking: Philosophical Investigations into the Character of Cognitive Experiences |date=2015 |pages=1–24 |url=https://philpapers.org/rec/BREI-15 |chapter=Introduction |publisher=Routledge |language=en}}</ref><ref name="Nida-rümelin"/> Mendimi i pavetëdijshëm është mendimi që ndodh në sfond, pa u përjetuar. Prandaj, ai nuk vëzhgohet drejtpërdrejt. Përkundrazi, ekzistenca e tij zakonisht nxirret nga mënyra të tjera.<ref name="Dijksterhuis"/> Për shembull, kur dikush përballet me një vendim të rëndësishëm ose një problem të vështirë, mund të mos jetë në gjendje ta zgjidhë menjëherë. Por më vonë, zgjidhja mund t’i shfaqet papritur, edhe pse ndërkohë nuk është ndërmarrë asnjë hap i vetëdijshëm në të menduar për të arritur tek ajo.<ref name="Dijksterhuis"/><ref name="Garrison"/> Në raste të tilla, puna njohëse e nevojshme për të arritur një zgjidhje shpjegohet shpesh me anë të mendimeve të pavetëdijshme. Ideja qendrore është se ka ndodhur një kalim njohës dhe se duhet të supozojmë ekzistencën e mendimeve të pavetëdijshme për të shpjeguar se si ndodhi ai.<ref name="Dijksterhuis"/><ref name="Garrison"/> Është argumentuar se mendimet e vetëdijshme dhe ato të pavetëdijshme ndryshojnë jo vetëm në marrëdhënien e tyre me përvojën, por edhe në aftësitë e tyre. Për shembull, sipas teoricienëve të {{ill|Teoria e mendimit të pavetëdijshëm|en|Unconscious thought theory|lt=teorisë së mendimit të pavetëdijshëm}}, mendimi i vetëdijshëm është më i mirë për zgjidhjen e problemeve të thjeshta me pak ndryshore, ndërsa mendimi i pavetëdijshëm është më i mirë për problemet komplekse që përfshijnë shumë ndryshore.<ref name="Dijksterhuis"/><ref name="Garrison"/> Kjo shpjegohet nganjëherë me pohimin se numri i gjërave për të cilat mund të mendohet me vetëdije në të njëjtën kohë është mjaft i kufizuar, ndërsa mendimi i pavetëdijshëm nuk ka kufizime të tilla.<ref name="Dijksterhuis"/> Megjithatë, studiues të tjerë e kanë hedhur poshtë pohimin se mendimi i pavetëdijshëm është shpesh më i mirë se mendimi i vetëdijshëm.<ref>{{cite journal |last1=Abbott |first1=Alison |title=Unconscious thought not so smart after all |journal=Nature |date=2015-01-01 |volume=517 |issue=7536 |pages=537–538 |doi=10.1038/517537a |pmid=25631423 |bibcode=2015Natur.517..537A |language=en |issn=1476-4687}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mealor |first1=Andy David |last2=Dienes |first2=Zoltan |title=Conscious and Unconscious Thought in Artificial Grammar Learning |journal=Consciousness and Cognition |date=2012 |volume=21 |issue=2 |pages=865–874 |doi=10.1016/j.concog.2012.03.001 |pmid=22472202 |s2cid=40114660 |url=https://philpapers.org/rec/MEACAU |language=en}}</ref> Sugjerime të tjera për dallimin mes dy formave të të menduarit përfshijnë idenë se mendimi i vetëdijshëm priret të ndjekë ligjet formale të logjikës, ndërsa mendimi i pavetëdijshëm mbështetet më shumë te përpunimi asociativ; si dhe idenë se vetëm mendimi i vetëdijshëm artikulohet në mënyrë konceptuale dhe zhvillohet përmes gjuhës.<ref name="Dijksterhuis"/><ref>{{cite journal |last1=Fowles |first1=Christopher |title=Nietzsche on conscious and unconscious thought |journal=Inquiry |date=2019-01-02 |volume=62 |issue=1 |pages=1–22 |doi=10.1080/0020174X.2019.1527537 |s2cid=171812391 |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0020174X.2019.1527537?journalCode=sinq20 |issn=0020-174X |url-access=subscription |language=en}}</ref> ==Në disiplina të ndryshme== ===Fenomenologjia=== [[Fenomenologjia (filozofi)|Fenomenologjia]] është shkenca që studion strukturën dhe përmbajtjen e [[Përvoja|përvojës]].<ref>{{Cite web |last1=Smith |first1=David Woodruff |title=Phenomenology: 1. What is Phenomenology? |url=https://plato.stanford.edu/entries/phenomenology/#WhatPhen |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-09-20 |date=2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Smith |first1=Joel |title=Phenomenology |url=https://iep.utm.edu/phenom/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-10 |language=en}}</ref> Termi «fenomenologji njohëse» i referohet karakterit përjetimor të të menduarit ose mënyrës se si ndihet të menduarit.<ref name="Breyer"/><ref name="HansenCognitive"/><ref name="Kriegel">{{Cite book |last1=Kriegel |first1=Uriah |title=Phenomenology of Thinking |date=2015 |location=London and New York |publisher=Routledge |pages=25–43 |url=https://philpapers.org/rec/KRITCO-10 |chapter=The Character of Cognitive Phenomenology |language=en}}</ref><ref name="Crowell"/><ref name="Carruthers">{{Cite book |last1=Carruthers |first1=Peter |last2=Veillet |first2=Bénédicte |title=Cognitive Phenomenology |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-957993-8 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199579938.001.0001/acprof-9780199579938-chapter-2 |chapter=The Case Against Cognitive Phenomenology |language=en}}</ref> Disa teoricienë pohojnë se nuk ekziston një fenomenologji njohëse e dallueshme. Sipas kësaj pikëpamjeje, përvoja e të menduarit është thjesht një formë e përvojës shqisore.<ref name="Carruthers"/><ref name="Prinz"/><ref name="Levine"/> Sipas një varianti, të menduarit përfshin vetëm dëgjimin e një zëri të brendshëm.<ref name="Prinz"/> Sipas një varianti tjetër, nuk ka përvojë të të menduarit përtej efekteve të tërthorta që ai ka mbi përvojën shqisore.<ref name="Breyer"/><ref name="HansenCognitive"/> Një variant më i moderuar i kësaj qasjeje pranon se të menduarit mund të ketë një fenomenologji të veçantë, por pohon se ai përsëri varet nga përvoja shqisore, sepse nuk mund të ndodhë më vete. Sipas kësaj pikëpamjeje, përmbajtjet shqisore përbëjnë themelin prej të cilit mund të lindë të menduarit.<ref name="Breyer"/><ref name="Prinz">{{Cite book |last1=Prinz |first1=Jesse J. |title=Cognitive Phenomenology |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-957993-8 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199579938.001.0001/acprof-9780199579938-chapter-8 |chapter=The Sensory Basis of Cognitive Phenomenology 1 |language=en}}</ref><ref name="Levine">{{Cite book |last1=Levine |first1=Joseph |title=Cognitive Phenomenology |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-957993-8 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199579938.001.0001/acprof-9780199579938-chapter-5 |chapter=On the Phenomenology of Thought |language=en}}</ref> Një [[Eksperimenti i mendimit|eksperiment mendimi]] që përmendet shpesh në mbështetje të ekzistencës së një fenomenologjie njohëse të veçantë përfshin dy persona që dëgjojnë një transmetim radiofonik në frëngjisht: njëri e kupton frëngjishten, kurse tjetri jo.<ref name="Breyer"/><ref name="HansenCognitive"/><ref name="Kriegel"/><ref>{{Cite book |last1=Siewert |first1=Charles |title=Cognitive Phenomenology |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-957993-8 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199579938.001.0001/acprof-9780199579938-chapter-11 |chapter=Phenomenal Thought |language=en}}</ref> Ideja e këtij shembulli është se të dy dëgjuesit dëgjojnë të njëjtët tinguj dhe prandaj kanë të njëjtën përvojë jogjohëse. Për të shpjeguar ndryshimin, duhet të pohohet ekzistenca e një fenomenologjie njohëse të veçantë: vetëm përvoja e personit të parë ka këtë karakter shtesë njohës, sepse shoqërohet nga një mendim që përkon me kuptimin e asaj që thuhet.<ref name="Breyer"/><ref name="HansenCognitive">{{Cite web |last1=Hansen |first1=Mette Kristine |title=Cognitive Phenomenology |url=https://iep.utm.edu/cog-phen/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-17 |language=en}}</ref><ref name="Kriegel"/><ref>{{Cite journal |last1=Pitt |first1=David |title=The Phenomenology of Cognition: Or What Is It Like to Think That P? |journal=Philosophy and Phenomenological Research |date=2004 |volume=69 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.1111/j.1933-1592.2004.tb00382.x |url=https://philpapers.org/rec/PITWII |language=en}}</ref> Argumente të tjera për përvojën e të menduarit përqendrohen te qasja e drejtpërdrejtë introspektive ndaj të menduarit ose te njohja që ka mendimtari për mendimet e veta.<ref name="Breyer"/><ref name="HansenCognitive"/><ref name="Kriegel"/> Fenomenologët merren gjithashtu me veçoritë karakteristike të përvojës së të menduarit. Formimi i një gjykimi është një nga format tipike të fenomenologjisë njohëse.<ref name="Kriegel"/><ref>{{Cite book |last1=Smith |first1=David Woodruff |title=Cognitive Phenomenology |date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-957993-8 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199579938.001.0001/acprof-9780199579938-chapter-15 |chapter=The Phenomenology of Consciously Thinking |language=en}}</ref> Ai përfshin veprimin njohës, ku shqyrtohet një pohim, merren parasysh provat pro dhe kundër tij dhe, mbi bazën e këtij arsyetimi, pohimi ose pranohet, ose hidhet poshtë.<ref name="Kriegel"/> Ndonjëherë argumentohet se përvoja e së vërtetës është thelbësore për të menduarit, pra se të menduarit synon të paraqesë se si është bota.<ref name="Crowell"/><ref name="HansenCognitive"/> Të menduarit e ka këtë veçori të përbashkët me perceptimin, por ndryshon prej tij në mënyrën se si e paraqet botën: pa përdorur përmbajtje shqisore.<ref name="Crowell"/> Një nga veçoritë karakteristike që shpesh i atribuohen të menduarit dhe gjykimit është se ato janë përvoja predikative, ndryshe nga [[përvoja parapredikative]] që gjendet në perceptimin e drejtpërdrejtë.<ref name="Dastur">{{Cite book |last1=Dastur |first1=Françoise |last2=Vallier |first2=Robert |title=Questions of Phenomenology |date=2017 |publisher=Fordham University Press |isbn=978-0-8232-3373-1 |url=https://www.universitypressscholarship.com/view/10.5422/fordham/9780823233731.001.0001/upso-9780823233731-chapter-003 |chapter=The Problem of Pre-Predicative Experience: Husserl |doi=10.5422/fordham/9780823233731.001.0001 |s2cid=148619048 |language=en}}</ref><ref name="Staiti">{{Cite book |last1=Staiti |first1=Andrea |editor1-first=Dan |editor1-last=Zahavi |title=Pre-Predicative Experience and Life-World |date=2018 |doi=10.1093/oxfordhb/9780198755340.013.12 |isbn=978-0-19-875534-0 |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780198755340.001.0001/oxfordhb-9780198755340-e-12 |language=en}}</ref> Sipas kësaj pikëpamjeje, aspekte të ndryshme të përvojës perceptuese u ngjajnë gjykimeve, pa qenë gjykime në kuptimin e ngushtë të fjalës.<ref name="Breyer"/><ref name="Diaz">{{Cite journal |last1=Diaz |first1=Emiliano |title=Transcendental Anticipation: A Reconsideration of Husserl's Type and Kant's Schemata |journal=Husserl Studies |date=2020 |volume=36 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1007/s10743-019-09249-3 |s2cid=203547989 |url=https://philpapers.org/rec/DIATAA-4 |language=en}}</ref><ref name="Doyon"/> Për shembull, përvoja perceptuese e pjesës së përparme të një shtëpie sjell me vete pritshmëri të ndryshme për anët e tjera të saj që nuk shihen drejtpërdrejt, si madhësia dhe forma e tyre. Ky proces nganjëherë quhet [[Apperceptimi|apperceptim]].<ref name="Breyer"/><ref name="Diaz"/> Këto pritshmëri u ngjajnë gjykimeve dhe mund të jenë të gabuara. Kjo do të ndodhte po të zbulohej, pasi t'i bihej rrotull «shtëpisë», se ajo nuk është aspak shtëpi, por vetëm fasada e një shtëpie, pa asgjë pas saj. Në këtë rast, pritshmëritë perceptuese zhgënjehen dhe perceptuesi befasohet.<ref name="Breyer"/> Nuk ka pajtim nëse këto aspekte parapredikative të perceptimit të zakonshëm duhen kuptuar si një formë e fenomenologjisë njohëse që përfshin të menduarit.<ref name="Breyer"/> Kjo çështje është gjithashtu e rëndësishme për të kuptuar marrëdhënien midis mendimit dhe gjuhës. Arsyeja është se pritshmëritë parapredikative nuk varen nga gjuha dhe nganjëherë merren si shembull i mendimit jogjuhësor.<ref name="Breyer"/> Teoricienë të ndryshëm kanë argumentuar se përvoja parapredikative është më themelore, sepse përvoja predikative në njëfarë kuptimi ndërtohet mbi të dhe prandaj varet prej saj.<ref name="Doyon">{{Cite book |last1=Doyon |first1=Maxime |title=Phenomenology of Thinking |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-69773-4 |url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315697734-10/structure-intentional-experience-husserl-heidegger-maxime-doyon?context=ubx |chapter=The "As-Structure" of Intentional Experience in Husserl and Heidegger |pages=122–139 |doi=10.4324/9781315697734-10 |language=en}}</ref><ref name="Dastur"/><ref name="Staiti"/> Një mënyrë tjetër me të cilën fenomenologët janë përpjekur ta dallojnë përvojën e të menduarit nga llojet e tjera të përvojës është duke e lidhur me ''intencionet e zbrazëta'', në dallim nga ''intencionet intuitive''.<ref name="Hopp">{{Cite book |last1=Hopp |first1=Walter |title=Phenomenology of Thinking |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-69773-4 |url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315697734-6/empty-intentions-phenomenological-character-defense-inclusivism-walter-hopp |chapter=Empty Intentions and Phenomenological Character: A Defense of Inclusivism |pages=50–67 |doi=10.4324/9781315697734-6 |language=en}}</ref><ref name="Spear">{{Cite web |last1=Spear |first1=Andrew D. |title=Husserl, Edmund: Intentionality and Intentional Content: 2ai Act-Character |url=https://iep.utm.edu/huss-int/#SSH2ai |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-26 |language=en}}</ref> Në këtë kontekst, «intencion» do të thotë se përjetohet një lloj objekti. Në ''intencionet intuitive'', objekti paraqitet përmes përmbajtjeve shqisore. Ndërkaq, ''intencionet e zbrazëta'' e paraqesin objektin në mënyrë më abstrakte, pa ndihmën e përmbajtjeve shqisore.<ref name="Hopp"/><ref name="Breyer"/><ref name="Spear"/> Pra, kur perceptojmë një perëndim dielli, ai paraqitet përmes përmbajtjeve shqisore. I njëjti perëndim dielli mund të paraqitet edhe në mënyrë jo intuitive, kur thjesht mendojmë për të pa ndihmën e përmbajtjeve shqisore.<ref name="Spear"/> Në këto raste, objekteve u atribuohen të njëjtat veti. Dallimi midis këtyre mënyrave të paraqitjes nuk ka të bëjë me vetitë që i atribuohen objektit të paraqitur, por me mënyrën se si paraqitet objekti.<ref name="Hopp"/> Për shkak të kësaj të përbashkët, përfytyrimet që u përkasin mënyrave të ndryshme mund të përputhen ose të ndryshojnë nga njëra-tjetra.<ref name="Crowell"/> Për shembull, kur kërkon syzet, dikush mund të mendojë se i ka lënë mbi tryezën e kuzhinës. Ky intencion i zbrazët se syzet ndodhen mbi tryezën e kuzhinës përmbushet më pas në mënyrë intuitive, kur personi i sheh atje pasi mbërrin në kuzhinë. Kështu, perceptimi mund ta vërtetojë ose ta hedhë poshtë një mendim, në varësi të faktit nëse intencionet e zbrazëta përmbushen më vonë apo jo.<ref name="Crowell"/><ref name="Spear"/> ===Metafizika=== {{ill|Problemi mendje–trup|en|Mind–body problem}} ka të bëjë me shpjegimin e marrëdhënies ndërmjet [[Mendja|mendjeve]] ose proceseve mendore dhe gjendjeve ose proceseve trupore.<ref name="Kim1">{{Cite book |last=Kim |first=J. |editor=Honderich, Ted |title=Problems in the Philosophy of Mind. Oxford Companion to Philosophy |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00hond |url-access=registration |year=1995 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-866132-0 |language=en}}</ref> Qëllimi kryesor i filozofëve që punojnë në këtë fushë është të përcaktojnë natyrën e mendjes dhe të gjendjeve ose proceseve mendore, si dhe mënyrën se si mendjet ndikohen nga trupi dhe mund të ndikojnë mbi të — nëse ndikohen apo ndikojnë fare. Përvojat perceptuese njerëzore varen nga [[Stimulimi|stimujt]] që mbërrijnë nga bota e jashtme te organet e ndryshme shqisore të njeriut. Këta stimuj shkaktojnë ndryshime në gjendjen mendore, të cilat përfundimisht bëjnë që njeriu të ndiejë një ndjesi të këndshme ose të pakëndshme. Për shembull, dëshira e dikujt për një copë picë priret ta bëjë atë person ta lëvizë trupin në një mënyrë dhe drejtim të caktuar për të marrë atë që dëshiron. Atëherë, shtrohet pyetja se si mund të lindin përvojat e vetëdijshme nga një masë lënde gri që ka vetëm veti elektrokimike. Një problem i ndërlidhur është të shpjegohet se si [[qëndrimi propozicional|qëndrimet propozicionale]] të dikujt (p.sh. besimet dhe dëshirat) mund të bëjnë që [[Neuroni|neuronet]] e atij individi të aktivizohen dhe muskujt e tij të tkurren pikërisht në mënyrën e duhur. Këto janë disa nga enigmat me të cilat janë përballur epistemologët dhe filozofët e mendjes të paktën që nga koha e [[Rëne Dekart|Rene Dekartit]].<ref>{{Cite book |title=Companion to Metaphysics |author=Jaegwon Kim, Gary S. Rosenkrantz, Ernest Sosa |edition=2nd |publisher=Wiley-Blackwell |year=2009 |isbn=978-1-4051-5298-3 |language=en}}</ref> Sa më sipër pasqyron një përshkrim klasik funksional të mënyrës se si funksionojmë si sisteme njohëse e menduese. Megjithatë, thuhet se qasja e [[Njohja e mishëruar|njohjes së mishëruar]], e cila i ka rrënjët te veprat e Heideggerit, [[Jean Piaget|Piagetit]], Vygotskit, Merleau-Pontyt dhe pragmatistit [[John Dewey]], e kapërcen dhe e anashkalon problemin në dukje të pazgjidhshëm mendje–trup.<ref>Varela, Francisco J., Thompson, Evan T., and Rosch, Eleanor. (1992). ''The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience''. Cambridge, MA: MIT Press. {{ISBN|0-262-72021-3}}. {{Cite book|language=en}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia |last=Cowart |first=Monica |year=2004 |title=Embodied Cognition |encyclopedia=The Internet Encyclopedia of Philosophy |issn=2161-0002 |url=https://www.iep.utm.edu/embodcog/ |access-date=27 February 2012 |language=en}}</ref> Sipas kësaj qasjeje, ndarja e mendjes dhe analiza e proceseve të saj, siç bën qasja klasike, është e gabuar. Përkundrazi, mendja, veprimet e një agjenti të mishëruar dhe mjedisi që ai percepton e përfytyron duhen parë si pjesë të një tërësie, të cilat përcaktojnë njëra-tjetrën. Prandaj, analiza funksionale vetëm e mendjes do të na lërë gjithmonë përballë problemit mendje–trup, i cili nuk mund të zgjidhet.<ref>{{Cite web |author=Di Paolo, Ezequiel |title=Shallow and Deep Embodiment |publisher=University of Sussex |date=2009 |format=Video, duration: 1:11:38 |url=https://cast.switch.ch/vod/clips/74nrkbwys |access-date=27 February 2012 |language=en}}</ref> ===Psikologjia=== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Psikologjia kognitive|en|Cognitive psychology}}}} [[Skeda:Thinking২.jpg|thumb|Një burrë duke menduar gjatë një udhëtimi me tren]] Psikologët janë përqendruar te të menduarit si një përpjekje intelektuale që synon gjetjen e përgjigjes ndaj një pyetjeje ose zgjidhjen e një problemi praktik. Psikologjia kognitive është një degë e [[Psikologjia|psikologjisë]] që studion proceset e brendshme mendore, si zgjidhja e problemeve, kujtesa dhe gjuha, të cilat përdoren gjatë të menduarit. Shkolla e mendimit që doli nga kjo qasje njihet si [[Kognitivizmi|kognitivizmi]], i cili interesohet për mënyrën se si njerëzit e përfytyrojnë mendërisht përpunimin e informacionit. Themelet e tij u hodhën nga [[psikologjia Gestalt|psikologjia e Gestaltit]] e Max Wertheimerit, Wolfgang Köhlerit dhe Kurt Koffkës,<ref>{{Cite book |author=Max Wertheimer |title=Gestalt Theory |publisher=Hayes Barton Press |year=1944 |isbn=978-1-59377-695-4 |language=en}}</ref> si dhe nga puna e [[Jean Piaget|Piagetit]], i cili paraqiti një teori të fazave që përshkruan zhvillimin njohës të fëmijëve. Psikologët kognitivë përdorin qasje [[Psikofizika|psikofizike]] dhe eksperimentale për të kuptuar, diagnostikuar e zgjidhur probleme; ata merren me proceset mendore që ndërmjetësojnë mes stimulit dhe përgjigjes. Ata studiojnë aspekte të ndryshme të të menduarit, përfshirë {{ill|psikologjinë e arsyetimit|en|Psychology of reasoning}}, mënyrën se si njerëzit marrin vendime dhe bëjnë zgjedhje, zgjidhin probleme, si edhe përfshihen në zbulime krijuese e mendim imagjinativ. Teoria kognitive pohon se zgjidhjet e problemeve marrin formën ose të [[Algoritmi|algoritmeve]] — rregulla që nuk kuptohen domosdoshmërisht, por që premtojnë një zgjidhje — ose të heuristikave, rregulla që kuptohen, por që nuk garantojnë gjithmonë zgjidhje. [[Shkenca kognitive|Shkenca kognitive]] dallon nga psikologjia kognitive sepse algoritmet e projektuara për të simuluar sjelljen njerëzore zbatohen ose mund të zbatohen në kompjuter. Në raste të tjera, zgjidhjet mund të gjenden përmes depërtimit, një vetëdijeje të papritur për marrëdhëniet ndërmjet gjërave. Në [[Psikologjia zhvillimore|psikologjinë zhvillimore]], [[Jean Piaget|Piaget]] ishte pionier në studimin e zhvillimit të mendimit nga lindja deri në pjekuri. Në teorinë e tij të zhvillimit kognitiv, mendimi bazohet në veprimet mbi mjedisin. Piaget sugjeron se mjedisi kuptohet përmes asimilimit të objekteve në skemat e disponueshme të veprimit; këto skema përshtaten me objektet deri në atë masë sa nuk arrijnë t’i përmbushin kërkesat e tyre. Si rezultat i ndërveprimit mes asimilimit dhe përshtatjes, mendimi zhvillohet përmes një vargu fazash që ndryshojnë cilësisht nga njëra-tjetra për nga mënyra e përfytyrimit, si dhe nga ndërlikueshmëria e përfundimit logjik dhe e të kuptuarit. Kështu, në fazën sensorimotore, gjatë dy viteve të para të jetës, mendimi mbështetet te perceptimet dhe veprimet; më pas kalon te përfytyrimet e brendshme në fëmijërinë e hershme. Përfundimisht, përfytyrimet organizohen gradualisht në struktura logjike: fillimisht këto veprojnë mbi vetitë konkrete të realitetit, në fazën e operacioneve konkrete, e më pas mbi parime abstrakte që organizojnë vetitë konkrete, në fazën e operacioneve formale.<ref>Piaget, J. (1951). ''Psychology of Intelligence''. London: Routledge and Kegan Paul. {{Cite book|language=en}}</ref> Vitet e fundit, konceptimi piagetian i mendimit është ndërthurur me konceptet e përpunimit të informacionit. Sipas kësaj qasjeje, mendimi shihet si rezultat i mekanizmave përgjegjës për përfytyrimin dhe përpunimin e informacionit. Në këtë konceptim, shpejtësia e përpunimit, kontrolli kognitiv dhe kujtesa e punës janë funksionet kryesore që qëndrojnë në themel të mendimit. Sipas teorive neo-piagetiane të zhvillimit kognitiv, zhvillimi i mendimit vjen si pasojë e rritjes së shpejtësisë së përpunimit, përmirësimit të kontrollit kognitiv dhe rritjes së kapacitetit të kujtesës së punës.<ref>{{Cite book |last=Demetriou |first=A. |year=1998 |title=Cognitive development. In A. Demetriou, W. Doise, K. F. M. van Lieshout (Eds.), ''Life-span developmental psychology'' |pages=179–269 |location=London |publisher=Wiley |language=en}}</ref> [[Psikologjia pozitive]] thekson se aspektet pozitive të psikologjisë njerëzore janë po aq të rëndësishme sa përqendrimi te çrregullimet e humorit dhe simptoma të tjera negative. Në veprën ''Character Strengths and Virtues'', [[Christopher Peterson (psikolog)|Petersoni]] dhe [[Martin Seligman]] renditin një sërë karakteristikash pozitive. Nuk pritet që një person t’i ketë të gjitha pikat e forta, as që t’i mishërojë ato plotësisht. Lista nxit mendimin pozitiv që mbështetet te pikat e forta të një personi, në vend që të përpiqet t’ia «rregullojë» «simptomat».<ref>{{Cite book |last=Schacter |first=Daniel L. |year=2011 |title=Psychology |edition=Second |chapter=Positive Psychology |location=New York |publisher=Worth |language=en}}</ref> ===Psikanaliza=== {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Idi, egoja dhe superegoja|en|Id, ego and super-ego}} dhe {{ill|Mendja e pavetëdijshme|en|Unconscious mind}}}} «Idi», «egoja» dhe «superegoja» janë tri pjesët e «{{ill|Aparati psikik|en|psychic apparatus}}», të përcaktuara në modelin strukturor të psikikës të [[Sigmund Freud|Frojdit]]; ato janë tri konstrukte teorike në bazë të veprimtarisë dhe ndërveprimit të të cilave përshkruhet jeta mendore. Sipas këtij modeli, prirjet instinktive të pakoordinuara përfshihen te «idi», pjesa e organizuar dhe realiste e psikikës është «egoja», kurse funksioni kritik dhe moralizues është «superegoja».<ref>{{Cite book |title=Teach Yourself Freud |first=Ruth |last=Snowden |edition=illustrated |publisher=McGraw-Hill |year=2006 |isbn=978-0-07-147274-6 |page=107 |language=en}}</ref> Në psikanalizë, e pavetëdijshmja nuk përfshin gjithçka që nuk është e vetëdijshme, por vetëm atë që është shtypur aktivisht nga mendimi i vetëdijshëm ose atë që personi ngurron ta njohë me vetëdije. Në njëfarë kuptimi, kjo pikëpamje e vendos vetveten në marrëdhënie kundërshtie me të pavetëdijshmen e saj, duke luftuar me vetveten për ta mbajtur të fshehur atë që është e pavetëdijshme. Nëse një person ndien dhimbje, gjithçka që mund të mendojë është lehtësimi i saj. Çdo dëshirë e tij, qoftë për t’u çliruar nga dhimbja, qoftë për të shijuar diçka, i dikton mendjes se çfarë të bëjë. Për Frojdin, e pavetëdijshmja ishte një depo e ideve, dëshirave a kërkesave të papranueshme nga shoqëria, kujtimeve traumatike dhe emocioneve të dhimbshme, të larguara nga mendja nëpërmjet mekanizmit të shtypjes psikologjike. Megjithatë, përmbajtja e saj nuk duhej të ishte medoemos vetëm negative. Sipas pikëpamjes psikanalitike, e pavetëdijshmja është një forcë që mund të njihet vetëm përmes efekteve të saj — ajo shprehet nëpërmjet [[Simptoma|simptomës]].<ref>{{Cite book |title=The Cambridge companion to Freud |author=Jerome Neu |publisher=Cambridge University Press |year=1991 |page=29 |isbn=978-0-521-37779-9 |language=en}}</ref> {{ill|Pavetëdija kolektive|en|collective unconscious}}, e njohur ndonjëherë edhe si nënvetëdija kolektive, është një term i {{ill|Psikologjia analitike|en|analytical psychology}}, i krijuar nga [[Carl Jung|Carl Jungu]]. Ajo është pjesë e {{ill|Mendja e pavetëdijshme|en|unconscious mind}}, e përbashkët për një [[Shoqëria|shoqëri]], një popull ose mbarë [[Njeriu|njerëzimin]], në një sistem të ndërlidhur që është produkt i përvojave të përbashkëta dhe përmban koncepte të tilla si [[Shkenca|shkenca]], [[Feja|feja]] dhe [[Morali|morali]]. Ndërsa Frojdi nuk bënte dallim midis «[[Psikologjia individuale|psikologjisë individuale]]» dhe psikologjisë kolektive, Jungu e dallonte të pavetëdijshmen kolektive nga nënvetëdija personale, e veçantë për çdo njeri. E pavetëdijshmja kolektive njihet gjithashtu si «një depo e përvojave të llojit tonë».<ref>{{Cite journal |last1=Jensen |first1=Peter S. |last2=Mrazek |first2=David |last3=Knapp |first3=Penelope K. |last4=Steinberg |first4=Laurence |last5=Pfeffer |first5=Cynthia |last6=Schowalter |first6=John |last7=Shapiro |first7=Theodore |title=Evolution and revolution in child psychiatry: ADHD as a disorder of adaptation. (attention-deficit hyperactivity syndrome) |journal=Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry |volume=36 |issue=10 |page=1672 |date=December 1997 |language=en}}</ref> Në kapitullin «Përkufizime» të veprës së tij themelore ''Psychological Types'', te përkufizimi i fjalës «kolektiv», Jungu i referohet termit ''représentations collectives'', të krijuar nga [[Lucien Lévy-Bruhl]] në librin e tij të vitit 1910 ''How Natives Think''. Jungu thotë se ky është termi për atë që ai përshkruan si të pavetëdijshmen kolektive. Nga ana tjetër, Frojdi nuk e pranoi idenë e një të pavetëdijshme kolektive. ==Koncepte dhe teori të lidhura== ===Ligjet e mendimit=== Tradicionalisht, termi «{{ill|Ligjet e mendimit|en|laws of thought}}» u referohet tri ligjeve themelore të logjikës: ligjit të kundërthënies, {{ill|Ligji i mesit të përjashtuar|en|law of excluded middle}} dhe parimit të identitetit.<ref name="BritannicaLaws"/><ref name="BorchertLaws"/> Të marra veçmas, këto ligje nuk mjaftojnë si aksioma të logjikës, por mund të shihen si pararendëse të rëndësishme të {{ill|Sistemi aksiomatik|en|Axiomatic system}} modern të logjikës. ''Ligji i kundërthënies'' pohon se për çdo pohim është e pamundur që pohimi dhe mohimi i tij të jenë të dy të vërtetë: <math>\lnot (p \land \lnot p)</math>. Sipas ''ligjit të mesit të përjashtuar'', për çdo pohim ose ai, ose e kundërta e tij është e vërtetë: <math>p \lor \lnot p</math>. Parimi i identitetit pohon se çdo objekt është identik me vetveten: <math>\forall x (x = x)</math>.<ref name="BritannicaLaws"/><ref name="BorchertLaws"/> Ka këndvështrime të ndryshme për mënyrën se si duhen kuptuar ligjet e mendimit. Interpretimet më të rëndësishme për të menduarit i kuptojnë ato ose si ligje urdhëruese që përcaktojnë si duhet menduar, ose si ligje formale të pohimeve, të cilat janë të vërteta vetëm për shkak të formës së tyre dhe pavarësisht nga përmbajtja ose konteksti.<ref name="BorchertLaws"/> Nga ana tjetër, interpretimet [[Metafizika|metafizike]] i shohin si shprehje të natyrës së «qenies si të tillë».<ref name="BorchertLaws"/> Megjithëse këto tri ligje pranohen gjerësisht nga logjicienët, ato nuk pranohen nga të gjithë.<ref name="BritannicaLaws"/><ref name="BorchertLaws"/> Për shembull, Aristoteli mendonte se ka raste kur ligji i mesit të përjashtuar është i rremë. Kjo vlen kryesisht për ngjarjet e pasigurta të së ardhmes. Sipas pikëpamjes së tij, për momentin nuk është «as ... e vërtetë, as e rreme se nesër do të ketë një betejë detare».<ref name="BritannicaLaws">{{Cite web |title=Laws of thought |url=https://www.britannica.com/topic/laws-of-thought |website=Encyclopedia Britannica |access-date=2021-10-28 |language=en}}</ref><ref name="BorchertLaws"/> Edhe {{ill|Logjika intuicioniste|en|intuitionist logic}} moderne e hedh poshtë ligjin e mesit të përjashtuar. Ky kundërshtim bazohet në idenë se e vërteta matematikore varet nga verifikimi nëpërmjet një [[Provat matematikore|prove matematikore]]. Ligji nuk vlen në rastet kur një provë e tillë është e pamundur, të cilat, sipas {{ill|Teoremat e paplotësisë së Gödelit|en|Gödel's incompleteness theorems}}, gjenden në çdo sistem formal mjaftueshëm të fuqishëm.<ref>{{Cite web |last1=Moschovakis |first1=Joan |title=Intuitionistic Logic: 1. Rejection of Tertium Non Datur |url=https://plato.stanford.edu/entries/logic-intuitionistic/#RejTerNonDat |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-28 |date=2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=McKubre-Jordens |first1=Maarten |title=Constructive Mathematics: 1b Constructivism as Philosophy |url=https://iep.utm.edu/con-math/#SH1b |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-28 |language=en}}</ref><ref name="BritannicaLaws"/><ref name="BorchertLaws"/> Nga ana tjetër, {{ill|Dialeteistët|en|Dialetheism}} e hedhin poshtë ligjin e kundërthënies, duke pohuar se disa pohime janë njëkohësisht të vërteta dhe të rreme. Një arsye për këtë qëndrim është shmangia e disa paradokseve në logjikën klasike dhe teorinë e bashkësive, si paradoksi i gënjeshtarit dhe {{ill|Paradoksi i Russellit|en|Russell's paradox}}. Një nga problemet e këtij qëndrimi është gjetja e një formulimi që anashkalon {{ill|Parimi i shpërthimit|en|principle of explosion}}, domethënë pohimin se nga një kundërthënie mund të nxirret çfarëdo përfundimi.<ref>{{Cite web |last1=Priest |first1=Graham |last2=Berto |first2=Francesco |last3=Weber |first3=Zach |title=Dialetheism |url=https://plato.stanford.edu/entries/dialetheism/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |date=2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Horn |first1=Laurence R. |title=Contradiction |url=https://plato.stanford.edu/entries/contradiction/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |date=2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Weber |first1=Zach |title=Dialetheism |url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0310.xml |website=Oxford Bibliographies |access-date=2021-10-28 |language=en}}</ref> Disa formulime të ligjeve të mendimit përfshijnë edhe një ligj të katërt: {{ill|Parimi i arsyes së mjaftueshme|en|principle of sufficient reason}}.<ref name="BorchertLaws"/> Ky parim pohon se çdo gjë ka një [[Arsyeja|arsye]], bazë ose [[shkak]]. Ai lidhet ngushtë me idenë se gjithçka është e kuptueshme ose mund të shpjegohet duke iu referuar arsyes së saj të mjaftueshme.<ref name="BritannicaSufficient"/><ref name="Melamed"/> Sipas kësaj ideje, të paktën në parim, duhet të ketë gjithmonë një shpjegim të plotë për pyetje si pse qielli është blu ose pse ndodhi [[Lufta e Dytë Botërore]]. Një problem me përfshirjen e këtij parimi ndër ligjet e mendimit është se ai është parim metafizik, ndryshe nga tri ligjet e tjera, të cilat kanë të bëjnë kryesisht me logjikën.<ref name="Melamed">{{Cite web |last1=Melamed |first1=Yitzhak Y. |last2=Lin |first2=Martin |title=Principle of Sufficient Reason |url=https://plato.stanford.edu/entries/sufficient-reason/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-28 |date=2021 |language=en}}</ref><ref name="BorchertLaws">{{Cite book |last1=Borchert |first1=Donald |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://philpapers.org/rec/BORMEO |chapter=Laws of Thought |language=en}}</ref><ref name="BritannicaSufficient">{{Cite web |title=principle of sufficient reason |url=https://www.britannica.com/topic/principle-of-sufficient-reason |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2021-10-28 |language=en}}</ref> ===Mendimi kundërfaktik=== {{ill|Mendimi kundërfaktik|en|Counterfactual thinking}} përfshin përfytyrime mendore të situatave dhe ngjarjeve që nuk kanë ndodhur, domethënë të asaj që është «në kundërshtim me faktet».<ref name="Roese">{{cite journal |last1=Roese |first1=Neal J. |title=Counterfactual thinking |journal=Psychological Bulletin |date=1997 |volume=121 |issue=1 |pages=133–148 |doi=10.1037/0033-2909.121.1.133 |pmid=9000895 |url=https://psycnet.apa.org/record/1997-02112-007 |language=en}}</ref><ref name="KazdinCounterfactual">{{cite book |editor1-last=Kazdin |editor1-first=Alan E. |title=Encyclopedia of Psychology |date=2000 |publisher=American Psychological Association |isbn=978-1-55798-187-5 |url=https://www.apa.org/pubs/books/4600100 |chapter=Counterfactual thought |language=en}}</ref> Zakonisht është ''kushtor'': synon të vlerësojë se çfarë do të ndodhte po të ishte plotësuar një kusht i caktuar.<ref name="Van Hoeck"/><ref name="Starr"/> Në këtë kuptim, ai përpiqet t’u përgjigjet pyetjeve të tipit «Po sikur...?». Për shembull, të mendosh pas një aksidenti se do të kishe vdekur po të mos kishe përdorur rripin e sigurimit, është një formë e të menduarit kundërfaktik: supozohet, në kundërshtim me faktet, se rripi i sigurimit nuk ishte përdorur dhe vlerësohet rezultati i kësaj gjendjeje hipotetike.<ref name="KazdinCounterfactual"/> Në këtë kuptim, të menduarit kundërfaktik zakonisht është kundërfaktik vetëm në një shkallë të vogël, sepse ndryshohen vetëm pak fakte, si përdorimi i rripit të sigurimit, ndërsa shumica e fakteve të tjera mbeten të pandryshuara, si fakti që personi po drejtonte makinën, gjinia e tij, ligjet e fizikës etj.<ref name="Roese"/> Në kuptimin më të gjerë, ka forma të të menduarit kundërfaktik që nuk përfshijnë fare diçka në kundërshtim me faktet.<ref name="Starr">{{cite web |last1=Starr |first1=William |title=Counterfactuals: 1.1 What are Counterfactuals? |url=https://plato.stanford.edu/entries/counterfactuals/#WhatCoun |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-28 |date=2021 |language=en}}</ref> Kjo ndodh, për shembull, kur dikush përpiqet të parashikojë se çfarë mund të ndodhë në të ardhmen nëse ndodh një ngjarje e pasigurt, dhe kjo ngjarje më pas ndodh vërtet e sjell me vete pasojat e parashikuara.<ref name="Van Hoeck">{{cite journal |last1=Van Hoeck |first1=Nicole |last2=Watson |first2=Patrick D. |last3=Barbey |first3=Aron K. |title=Cognitive neuroscience of human counterfactual reasoning |journal=Frontiers in Human Neuroscience |date=2015 |volume=9 |pages=420 |doi=10.3389/fnhum.2015.00420 |pmid=26257633 |pmc=4511878 |issn=1662-5161 |doi-access=free |language=en}}</ref> Në këtë kuptim më të gjerë, termi «kushtor subjunktiv» përdoret ndonjëherë në vend të «{{ill|kushtit kundërfaktik|en|Counterfactual conditional}}».<ref name="Starr"/> Megjithatë, rastet paradigmatike të të menduarit kundërfaktik përfshijnë alternativa ndaj ngjarjeve të së kaluarës.<ref name="Roese"/> Të menduarit kundërfaktik luan një rol të rëndësishëm, sepse ne e vlerësojmë botën përreth jo vetëm sipas asaj që ndodhi, por edhe sipas asaj që mund të kishte ndodhur.<ref name="KazdinCounterfactual"/> Njerëzit kanë më shumë prirje të mendojnë në mënyrë kundërfaktike pasi ndodh diçka e keqe si pasojë e një veprimi të kryer nga vetë personi.<ref name="Van Hoeck"/><ref name="Roese"/> Në këtë kuptim, shumë keqardhje lidhen me të menduarit kundërfaktik, kur personi mendon se si mund të ishte arritur një rezultat më i mirë po të kishte vepruar ndryshe.<ref name="KazdinCounterfactual"/> Këto raste njihen si kundërfaktikë përpjetë, në dallim nga kundërfaktikët tatëpjetë, në të cilët skenari kundërfaktik është më i keq se realiteti.<ref name="Van Hoeck"/><ref name="Roese"/> Të menduarit kundërfaktik përpjetë zakonisht përjetohet si i pakëndshëm, sepse i paraqet rrethanat reale në dritë të keqe. Kjo ndryshon nga emocionet pozitive që lidhen me të menduarit kundërfaktik tatëpjetë.<ref name="KazdinCounterfactual"/> Megjithatë, të dyja format janë të rëndësishme, sepse prej tyre mund të nxirren mësime dhe të përshtatet sjellja për të arritur rezultate më të mira në të ardhmen.<ref name="KazdinCounterfactual"/><ref name="Roese"/> ===Eksperimentet e mendimit=== {{ill|Eksperimenti i mendimit|en|Thought experiment|lt=eksperimentet e mendimit}} përfshijnë përfytyrimin e situatave imagjinare, shpesh me synimin për të shqyrtuar pasojat e mundshme të një ndryshimi në rrjedhën faktike të ngjarjeve.<ref>{{cite web |title=The American Heritage Dictionary entry: thought experiment |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=thought+experiment |website=www.ahdictionary.com |publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing |access-date=2021-10-30 |language=en}}</ref><ref name="Brown">{{cite web |last1=Brown |first1=James Robert |last2=Fehige |first2=Yiftach |title=Thought Experiments |url=https://plato.stanford.edu/entries/thought-experiment/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-29 |date=2019 |language=en}}</ref><ref name="Goffi">{{cite journal |last1=Goffi |first1=Jean-Yves |last2=Roux |first2=Sophie|author2-link=Sophie Roux |title=On the Very Idea of a Thought Experiment |journal=Thought Experiments in Methodological and Historical Contexts |date=2011 |pages=165–191 |url=https://philpapers.org/rec/GOFOTV |publisher=Brill|doi=10.1163/ej.9789004201767.i-233.35 |isbn=978-9004201774 |s2cid=260640180 |language=en}}</ref> Është çështje e debatueshme se deri në ç’masë eksperimentet e mendimit duhen kuptuar si eksperimente të mirëfillta.<ref name="Sorensen10">{{cite book |last1=Sorensen |first1=Roy A. |title=Thought Experiments |date=1999 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-512913-7 |url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/019512913X.001.0001/acprof-9780195129137-chapter-10 |chapter=Are Thought Experiments Experiments?|doi=10.1093/019512913X.001.0001 |language=en}}</ref><ref name="Bishop">{{cite journal |last1=Bishop |first1=Michael A. |title=Why Thought Experiments Are Not Arguments |journal=Philosophy of Science |date=1999 |volume=66 |issue=4 |pages=534–541 |doi=10.1086/392753 |s2cid=170519663 |url=https://philpapers.org/rec/BISWTE |language=en}}</ref><ref name="Norton">{{cite journal |last1=Norton |first1=John D. |title=Are Thought Experiments Just What You Thought? |journal=Canadian Journal of Philosophy |date=1996 |volume=26 |issue=3 |pages=333–366 |doi=10.1080/00455091.1996.10717457 |s2cid=143017404 |url=https://philpapers.org/rec/NORATE |language=en}}</ref> Ato janë eksperimente në kuptimin që shtrohet një situatë e caktuar dhe përpiqemi të nxjerrim njohuri prej saj duke kuptuar se çfarë rrjedh prej saj.<ref>{{cite journal |last1=Sorensen |first1=Roy |title=Roy Sorensen's Thought Experiments |journal=Informal Logic |date=1995-01-01 |volume=17 |issue=3 |doi=10.22329/il.v17i3.2425 |url=https://informallogic.ca/index.php/informal_logic/article/view/2425/ |language=en |issn=2293-734X|doi-access=free }}</ref><ref name="Sorensen10"/> Ato ndryshojnë nga eksperimentet e zakonshme sepse situata shtrohet përmes imagjinatës dhe vlerësimi i pasojave bëhet me arsyetim kundërfaktik, në vend që situata të krijohet fizikisht dhe pasojat të vëzhgohen përmes perceptimit.<ref>{{cite journal |last1=Reiss |first1=Julian |title=Counterfactuals, Thought Experiments, and Singular Causal Analysis in History |journal=Philosophy of Science |date=2009-12-01 |volume=76 |issue=5 |pages=712–723 |doi=10.1086/605826 |s2cid=43496954 |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/605826?journalCode=phos |issn=0031-8248|url-access=subscription |language=en}}</ref><ref name="Brown"/><ref name="Sorensen10"/><ref name="Goffi"/> Prandaj, mendimi kundërfaktik luan rol qendror në eksperimentet e mendimit.<ref>{{cite journal |last1=Aligica |first1=Paul Dragos |last2=Evans |first2=Anthony J. |title=Thought experiments, counterfactuals and comparative analysis |journal=The Review of Austrian Economics |date=2009-09-01 |volume=22 |issue=3 |pages=225–239 |doi=10.1007/s11138-009-0082-8 |s2cid=144831020 |url=https://link.springer.com/article/10.1007/s11138-009-0082-8 |language=en |issn=1573-7128|url-access=subscription }}</ref> Argumenti i dhomës kineze është një eksperiment i famshëm i mendimit, i propozuar nga John Searle.<ref name="Cole">{{cite web |last1=Cole |first1=David |title=The Chinese Room Argument |url=https://plato.stanford.edu/entries/chinese-room/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2021-10-29 |date=2020 |language=en}}</ref><ref name="Hauser">{{cite web |last1=Hauser |first1=Larry |title=Chinese Room Argument |url=https://iep.utm.edu/chineser/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2021-10-29 |language=en}}</ref> Në të, një person ndodhet në një dhomë të mbyllur dhe duhet t’u përgjigjet mesazheve të shkruara në gjuhën kineze. Ky person nuk e njeh gjuhën kineze, por ka një libër të madh rregullash që përcakton saktësisht si t’i përgjigjet çdo mesazhi të mundshëm, ngjashëm me mënyrën se si do të reagonte një kompjuter ndaj mesazheve. Ideja themelore e këtij eksperimenti të mendimit është se as personi, as kompjuteri nuk e kupton gjuhën kineze. Në këtë mënyrë, Searle synon të tregojë se kompjuterëve u mungon një mendje e aftë për forma më të thella të të kuptuarit, edhe pse sillen në mënyrë inteligjente. Eksperimentet e mendimit përdoren për qëllime të ndryshme, për shembull, për argëtim, edukim ose si argumente në favor apo kundër teorive. Shumica e diskutimeve përqendrohen te përdorimi i tyre si argumente. Ky përdorim haset në fusha si filozofia, shkencat natyrore dhe historia.<ref name="Brown"/><ref name="Norton"/><ref name="Bishop"/><ref name="Sorensen10"/> Kjo është e debatueshme, sepse ka shumë mospajtime për statusin epistemik të eksperimenteve të mendimit, domethënë për besueshmërinë e tyre si [[Dëshmia|dëshmi]] që mbështesin ose hedhin poshtë një teori.<ref name="Brown"/><ref name="Norton"/><ref name="Bishop"/><ref name="Sorensen10"/> Një arsye kryesore për kundërshtimin e këtij përdorimi është se eksperimentet e mendimit pretendojnë të jenë burim njohurish pa pasur nevojë të ngrihesh nga kolltuku për të kërkuar të dhëna të reja empirike. Mbrojtësit e tyre zakonisht pohojnë se intuitat që qëndrojnë në themel të eksperimenteve të mendimit dhe i udhëheqin ato janë të besueshme, të paktën në disa raste.<ref name="Brown"/><ref name="Sorensen10"/> Por eksperimentet e mendimit mund të dështojnë edhe kur nuk mbështeten siç duhet nga intuitat ose kur shkojnë përtej asaj që këto intuita mbështesin.<ref name="Brown"/><ref name="Goffi"/> Në rastin e dytë, nganjëherë propozohen eksperimente të kundërta të mendimit, të cilat e ndryshojnë pak skenarin fillestar për të treguar se intuitat fillestare nuk i qëndrojnë këtij ndryshimi.<ref name="Brown"/> Janë propozuar taksonomi të ndryshme të eksperimenteve të mendimit. Ato mund të dallohen, për shembull, sipas suksesit ose dështimit të tyre, disiplinës që i përdor, rolit që kanë në një teori ose faktit nëse i pranojnë apo i ndryshojnë ligjet reale të fizikës.<ref name="Goffi"/><ref name="Brown"/> === Mendimi kritik === [[Mendimi kritik]] është një formë të menduari që është e arsyeshme, reflektuese dhe e përqendruar te përcaktimi i asaj që duhet besuar ose i mënyrës se si duhet vepruar.<ref name="Ennis">{{cite book |last1=Ennis |first1=Robert H. |title=The Palgrave Handbook of Critical Thinking in Higher Education |date=2015 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-37805-7 |pages=31–47 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9781137378057_2 |language=en |chapter=Critical Thinking: A Streamlined Conception|doi=10.1057/9781137378057_2 }}</ref><ref name="Davies">{{cite book |last1=Davies |first1=Martin |last2=Barnett |first2=Ronald |title=The Palgrave Handbook of Critical Thinking in Higher Education |date=2015 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-37805-7 |pages=1–25 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9781137378057_1 |language=en |chapter=Introduction|doi=10.1057/9781137378057_1 }}</ref><ref name="Hitchcock">{{cite web |last1=Hitchcock |first1=David |title=Critical Thinking |url=https://plato.stanford.edu/entries/critical-thinking/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=1 November 2021 |date=2020 |language=en}}</ref> Ai u përmbahet standardeve të ndryshme, si qartësia dhe racionaliteti. Në këtë kuptim, ai përfshin jo vetëm procese njohëse që përpiqen të zgjidhin çështjen në fjalë, por njëkohësisht edhe procese metanjohëse që sigurojnë se vetë mendimi i përmbush standardet e veta.<ref name="Davies"/> Kjo përfshin vlerësimin si të qëndrueshmërisë së vetë arsyetimit, ashtu edhe të besueshmërisë së [[Dëshmia|dëshmive]] ku ai mbështetet.<ref name="Davies"/> Kjo do të thotë se [[Logjika|logjika]] luan një rol të rëndësishëm në mendimin kritik. Ai ka të bëjë jo vetëm me {{ill|Logjika formale|en|Formal logic|lt=logjikën formale}}, por edhe me {{ill|Logjika informale|en|Informal logic|lt=logjikën informale}}, veçanërisht për të shmangur gabime të ndryshme informale logjike që shkaktohen nga shprehjet e paqarta ose të dykuptimta në gjuhën e përditshme.<ref name="Davies"/><ref name="philpapers.org"/><ref name="John Benjamins"/> Nuk ekziston një përkufizim përgjithësisht i pranuar i «mendimit kritik», por përkufizimet e propozuara kanë mjaft të përbashkëta në përshkrimin e tij si të kujdesshëm dhe të orientuar drejt një qëllimi.<ref name="Hitchcock"/> Sipas disa përkufizimeve, si dëshmi në mendimin kritik pranohen vetëm vëzhgimet dhe eksperimentet e vetë mendimtarit. Disa e kufizojnë atë te formimi i gjykimeve, duke përjashtuar veprimin si qëllim të tij.<ref name="Hitchcock"/> Një shembull konkret i përditshëm i mendimit kritik, i dhënë nga [[John Dewey]], përfshin vëzhgimin e flluskave të shkumës që lëvizin në një drejtim të kundërt me pritshmëritë fillestare. Mendimtari kritik përpiqet të gjejë shpjegime të ndryshme të mundshme për këtë sjellje dhe pastaj e ndryshon paksa situatën fillestare, për të përcaktuar se cili shpjegim është i duhuri.<ref name="Hitchcock"/><ref>{{cite book |last1=Dewey |first1=John |title=How We Think |date=1910 |url=https://brocku.ca/MeadProject/Dewey/Dewey_1910a/Dewey_1910_f.html |chapter=6: The Analysis of a Complete Act of Thought |language=en}}</ref> Megjithatë, jo të gjitha proceset që kanë vlerë njohëse përfshijnë mendim kritik. Arritja te zgjidhja e saktë e një problemi duke ndjekur verbërisht hapat e një algoritmi nuk quhet mendim kritik. E njëjta gjë vlen kur zgjidhja i shfaqet mendimtarit papritur, si një ndriçim, dhe pranohet menjëherë.<ref name="Hitchcock"/> Mendimi kritik luan një rol të rëndësishëm në arsim: zhvillimi i aftësisë së nxënësit për të menduar në mënyrë kritike shihet shpesh si një qëllim i rëndësishëm arsimor.<ref name="Hitchcock"/><ref name="Davies"/><ref name="Siegel">{{cite book |last1=Siegel |first1=Harvey |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy, 2nd Edition |date=2006 |publisher=Macmillan |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/philosophy-education-epistemological-issues |chapter=Philosophy if Education, Epistemological Issues In |language=en}}</ref> Në këtë kuptim, është e rëndësishme t'i përcillen nxënësit jo vetëm një grup bindjesh të vërteta, por edhe aftësia për të nxjerrë përfundimet e veta dhe për të vënë në dyshim bindjet e krijuara më parë.<ref name="Siegel"/> Aftësitë dhe prirjet e fituara në këtë mënyrë mund t'i sjellin dobi jo vetëm individit, por edhe shoqërisë në tërësi.<ref name="Davies"/> Kritikët e theksimit të mendimit kritik në arsim kanë argumentuar se nuk ka një formë universale të të menduarit të saktë. Përkundrazi, ata pohojnë se fusha të ndryshme mbështeten në standarde të ndryshme dhe se arsimi duhet të përqendrohet te mësimi i këtyre aftësive specifike për secilën fushë, në vend që të përpiqet të mësojë metoda universale të të menduarit.<ref name="Hitchcock"/><ref>{{cite journal |last1=Monteiro |first1=Sandra |last2=Sherbino |first2=Jonathan |last3=Sibbald |first3=Matthew |last4=Norman |first4=Geoff |title=Critical thinking, biases and dual processing: The enduring myth of generalisable skills |journal=Medical Education |date=2020 |volume=54 |issue=1 |pages=66–73 |doi=10.1111/medu.13872 |pmid=31468581 |s2cid=201674464 |language=en |issn=1365-2923|doi-access=free }}</ref> Kundërshtime të tjera mbështeten te ideja se mendimi kritik dhe qëndrimi që qëndron në themel të tij përfshijnë paragjykime të ndryshme të pajustifikuara, si egocentrizmi, objektiviteti i distancuar, indiferenca dhe theksimi i tepruar i teorisë në krahasim me praktikën.<ref name="Hitchcock"/> ===Mendimi pozitiv=== Mendimi pozitiv është një temë e rëndësishme në [[Psikologjia pozitive|psikologjinë pozitive]].<ref name="Khalid"/> Ai përfshin përqendrimin e vëmendjes te anët pozitive të situatës në të cilën ndodhet personi dhe, si rrjedhojë, largimin e vëmendjes nga anët negative të saj.<ref name="Khalid">{{cite journal |last1=Khalid |first1=Ruhi |title=Positive Thinking in Coping with Stress and Health outcomes: Literature Review |journal=Journal of Research and Reflections in Education |date=June 2010 |volume=4 |issue=1 |pages=42–61 |url=https://www.academia.edu/30299598 |language=en}}</ref> Zakonisht, kjo shihet si një këndvështrim i përgjithshëm, që zbatohet veçanërisht për të menduarit, por përfshin edhe procese të tjera mendore, si ndjenjat.<ref name="Khalid"/> Në këtë kuptim, ajo lidhet ngushtë me [[Optimizmi|optimizmin]]. Përfshin pritjen që në të ardhmen të ndodhin gjëra pozitive.<ref name="Scheier"/><ref name="Khalid"/> Ky këndvështrim pozitiv i bën njerëzit më të prirur të përpiqen për të arritur qëllime të reja.<ref name="Khalid"/> Gjithashtu, rrit mundësinë që ata të vazhdojnë të përpiqen për qëllime të mëparshme që duken të vështira për t'u arritur, në vend që thjesht të heqin dorë.<ref name="Scheier">{{cite journal |last1=Scheier |first1=Michael F. |last2=Carver |first2=Charles S. |title=On the Power of Positive Thinking: The Benefits of Being Optimistic |journal=Current Directions in Psychological Science |date=1993-02-01 |volume=2 |issue=1 |pages=26–30 |doi=10.1111/1467-8721.ep10770572 |s2cid=145393172 |url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1111/1467-8721.ep10770572?journalCode=cdpa |language=en |issn=0963-7214 |url-access=subscription }}</ref><ref name="Khalid"/> Pasojat e mendimit pozitiv nuk janë studiuar ende plotësisht, por disa studime sugjerojnë se ka një korrelacion midis mendimit pozitiv dhe mirëqenies.<ref name="Khalid"/> Për shembull, studentët dhe gratë shtatzëna me një këndvështrim pozitiv priren t'i përballojnë më mirë situatat stresuese.<ref name="Scheier"/><ref name="Khalid"/> Ndonjëherë kjo shpjegohet duke vënë në dukje se stresi nuk është i pandashëm nga situatat stresuese, por varet nga mënyra si individi e interpreton situatën. Prandaj, te njerëzit që mendojnë pozitivisht mund të ketë më pak stres, sepse ata priren t'i shohin situata të tilla në një dritë më pozitive.<ref name="Khalid"/> Por pasojat shtrihen edhe në fushën praktike, pasi njerëzit që mendojnë pozitivisht priren të përdorin strategji më të shëndetshme përballimi kur përballen me situata të vështira.<ref name="Khalid"/> Kjo ndikon, për shembull, në kohën që nevojitet për t'u rikuperuar plotësisht nga operacionet dhe në prirjen për të rifilluar ushtrimet fizike më pas.<ref name="Scheier"/> Megjithatë, është argumentuar se nëse mendimi pozitiv çon vërtet në rezultate pozitive varet nga disa faktorë të tjerë. Pa këta faktorë, ai mund të çojë në rezultate negative. Për shembull, prirja e optimistëve për të vazhduar përpjekjet në situata të vështira mund të ketë pasoja të kundërta nëse rrjedha e ngjarjeve është jashtë kontrollit të individit.<ref name="Scheier"/> Një tjetër rrezik që lidhet me mendimin pozitiv është se ai mund të mbetet vetëm në nivelin e fantazive jorealiste dhe, si pasojë, të mos sjellë ndonjë përfitim praktik në jetën e individit.<ref>{{cite book |last1=Oettingen |first1=Gabriele |last2=Cachia |first2=Julie Y. A. |title=Handbook of Self-Regulation: Third Edition: Research, Theory, and Applications |date=2017 |url=https://www.guilford.com/books/Handbook-of-Self-Regulation/Vohs-Baumeister/9781462533824/contents |chapter=30. Problems with Positive Thinking and How to Overcome Them |language=en}}</ref> Nga ana tjetër, [[Pesimizmi mbrojtës|pesimizmi]] mund të ketë pasoja pozitive, pasi mund të zbusë zhgënjimet duke parashikuar dështimet.<ref name="Scheier"/><ref>{{cite book |last1=Thomas |first1=Sandra P. |title=Encyclopedia of Personality and Individual Differences |date=2020 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-24612-3 |pages=1036–1038 |chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-3-319-24612-3_1061 |language=en |chapter=Defensive Pessimism |doi=10.1007/978-3-319-24612-3_1061 |s2cid=243736790 }}</ref> Mendimi pozitiv është një temë e përsëritur në literaturën e vetëndihmës.<ref>{{cite book |last1=Peale |first1=Norman Vincent |title=The Power of Positive Thinking |publisher=Om Books International |isbn=978-93-85609-89-3 |url=https://books.google.com/books?id=A0u0DAAAQBAJ |language=en}}</ref> Në këtë literaturë shpesh pretendohet se njeriu mund ta përmirësojë ndjeshëm jetën duke u përpjekur të mendojë pozitivisht, edhe nëse kjo nënkupton përforcimin e bindjeve që bien ndesh me provat.<ref name="Seligman"/> Pretendime të tilla dhe efektiviteti i metodave të propozuara janë të debatueshme dhe janë kritikuar për mungesë të provave shkencore.<ref name="Seligman">{{cite book |last1=Seligman |first1=Martin E. P. |title=Authentic Happiness: Using the New Positive Psychology to Realize Your Potential for Lasting Fulfillment |date=2002 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-7432-4788-7 |url=https://books.google.com/books?id=_JaY2K2dhC0C |language=en |chapter=6. Optimism about the Future}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Woodstock |first1=Louise |title=Think About It: The Misbegotten Promise of Positive Thinking Discourse |journal=Journal of Communication Inquiry |date=2007-04-01 |volume=31 |issue=2 |pages=166–189 |doi=10.1177/0196859906298177 |s2cid=145436993 |url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0196859906298177 |language=en |issn=0196-8599 |url-access=subscription }}</ref> Në [[Lëvizja New Thought|lëvizjen New Thought]], mendimi pozitiv zë vend në [[Ligji i tërheqjes (New Thought)|ligjin e tërheqjes]], pretendimin pseudoshkencor se mendimet pozitive mund të ndikojnë drejtpërdrejt në botën e jashtme duke tërhequr rezultate pozitive.<ref>{{cite web |last1=Chabris |first1=Christopher F. |last2=Simons |first2=Daniel J. |title=Fight 'The Power' |url=https://www.nytimes.com/2010/09/26/books/review/Chabris-t.html |website=The New York Times |date=2010-09-24 |language=en}}</ref> ==Shiko edhe== * {{ill|Njohja te kafshët|en|Animal cognition}} * {{ill|Mendimi i lirë|en|Freethought}} * {{ill|Përmbledhje e inteligjencës njerëzore|en|Outline of human intelligence}} – Pemë temash që paraqet tiparet, aftësitë, modelet dhe fushat kërkimore të inteligjencës njerëzore, e të tjera * {{ill|Përmbledhje e mendimit|en|Outline of thought}} – Pemë temash që paraqet shumë lloje mendimesh, mënyra të të menduarit, aspekte të mendimit, fusha të lidhura dhe të tjera * {{ill|Rimendimi|en|Rethinking}} ==Referime== {{Reflist}} ==Lexim i mëtejshëm== * Bayne, Tim (21 shtator 2013), “Thoughts”, ''{{ill|New Scientist|en|New Scientist}}''. Artikull tematik prej shtatë faqesh. * Fields, R. Douglas, “The Brain Learns in Unexpected Ways: Neuroscientists have discovered a set of unfamiliar cellular mechanisms for making fresh memories”, ''{{ill|Scientific American|en|Scientific American}}'', vëll. 322, nr. 3 (mars 2020), f. 74–79. “[[Mielina]], që për një kohë të gjatë është konsideruar izolim inert i [[akson]]eve, tani shihet se ndihmon në të nxënit duke kontrolluar shpejtësinë me të cilën sinjalet udhëtojnë përgjatë rrjetit nervor.” (f. 79). * Rajvanshi, Anil K. (2010), [https://books.google.com/books?id=__YlBAAAQBAJ&q=nature+of+human+thought&pg=PA40 ''Nature of Human Thought''], {{ISBN|978-81-905781-2-7}}. * Simon, Herbert, ''Models of Thought'', vëll. I, 1979, {{ISBN|0-300-02347-2}}; vëll. II, 1989, {{ISBN|0-300-04230-2}}, Yale University Press. * Stix, Gary, “Thinking without Words: Cognition doesn't require language, it turns out” (intervistë me Evelina Fedorenko, {{ill|neuroshkencëtare njohëse|en|cognitive neuroscientist}} në [[Instituti i Teknologjisë në Masaçusets|Institutin e Teknologjisë në Masaçusets]]), ''{{ill|Scientific American|en|Scientific American}}'', vëll. 332, nr. 3 (mars 2025), f. 86–88. ==Lidhje të jashtme== {{WikiQuote}} * {{Commons-inline|Thinking}} {{Navboxes |list= {{Human intelligence topics}} }} {{Authority control}} [[Kategoria:Mendim| ]] [[Kategoria:Koncepte në epistemologji]] [[Kategoria:Koncepte në metafilozofi]] [[Kategoria:Koncepte në metafizikë]] [[Kategoria:Koncepte në filozofinë e mendjes]] [[Kategoria:Përmbajtje mendore]] [[Kategoria:Vlerësim neuropsikologjik]] [[Kategoria:Koncepte psikologjike]] [[Kategoria:Sistemet shqisore]] [[Kategoria:Burime të njohurisë]] [[Kategoria:Probleme të pazgjidhura në neuroshkencë]] sq9geerrn36ifkn1kot8ac82et0ufyp 1 37397 3059886 2602714 2026-10-26T18:27:25Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059886 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Familja/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Family|19 tetor 2026|1381074565}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 19:27 (CET) lvwojaenhcrl9q9i1ncga0z2wvfcyqh 0 37399 3059884 2623606 2026-10-26T18:26:19Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Family, versioni i datës 19 tetor 2026 (revizioni 1381074565) 3059884 wikitext text/x-wiki {{Short description|Grup njerëzish të lidhur}} {{Redirect2|Jeta familjare|Anëtari i familjes|kënga|Family Member (song)|rangu taksonomik|Family (taxonomy)|përdorime të tjera|Family Life (disambiguation){{!}}Family Life|dhe|Family (disambiguation)}} {{CS1 config|mode=cs1}} [[Skeda:Sauk Indian family by Frank Rinehart 1899.jpg|thumb|right|Familje Sauk e fotografuar nga Frank Rinehart më 1899]] '''Familja''' (nga {{langx|la|familia}}) është një [[Grupi shoqëror|grup]] [[Populli|njerëzish]] të lidhur përmes [[Lidhjet e gjakut|lidhjes së gjakut]] (lindjes së njohur) ose [[Afiniteti (e drejta)|afinitetit]] (martesës ose një marrëdhënieje tjetër). Ajo përbën bazën e [[Rendi shoqëror|rendit shoqëror]].<ref name="Brown Brown 2014 pp. 2194–2201">{{cite book |last1=Brown |first1=Roy I. |last2=Brown |first2=Ivan |title=Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research |chapter=Family Quality of Life |publisher=Springer Netherlands |publication-place=Dordrecht |year=2014 |doi=10.1007/978-94-007-0753-5_1006 |pages=2194–2201 |isbn=978-94-007-0752-8 |quote=Familja njihet në kulturat e mbarë botës dhe gjatë gjithë historisë si një njësi themelore e rendit shoqëror. |language=en}}</ref> Në mënyrë ideale, familjet ofrojnë [[Parashikueshmëria|parashikueshmëri]], strukturë dhe siguri, ndërsa anëtarët rriten dhe mësojnë të marrin pjesë në [[Bashkësia|bashkësinë]].<ref>{{cite book |author1=Donald Collins |author2=Catheleen Jordan |author3=Heather Coleman |title=An Introduction to Family Social Work |url=https://books.google.com/books?id=SLQyPwAACAAJ |year=2010 |publisher=Brooks/Cole, Cengage Learning |isbn=978-0-495-80872-5 |pages=28–29 |access-date=2019-08-13 |archive-date=2020-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731081508/https://books.google.com/books?id=SLQyPwAACAAJ |url-status=live |language=en}}</ref> Historikisht, shumica e shoqërive njerëzore e kanë përdorur familjen si mjedisin parësor për [[Teoria e atashimit|atashim]], përkujdesje dhe [[Shoqërizimi|shoqërizim]].<ref>Alhussain, Khalid, Shah, Drishti, Thornton, James, Kelly, Kimberly. Familial Opioid Misuse and Family Cohesion: Impact on Family Communication and Well-being. ''Addictive Disorders & Their Treatment'' 2019;18(4):194–204. {{DOI|10.1097/ADT.0000000000000165}}.</ref><ref>Lander L, Howsare J, Byrne M. The impact of substance use disorders on families and children: from theory to practice. Soc Work Public Health. 2013;28:194–205.</ref><ref name="Manzi Brambilla 2014 pp. 2167–2168">{{cite book |last1=Manzi |first1=Claudia |last2=Brambilla |first2=Maria |title=Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research |chapter=Family Connectedness |publisher=Springer Netherlands |publication-place=Dordrecht |year=2014 |doi=10.1007/978-94-007-0753-5_998 |pages=2167–2168 |isbn=978-94-007-0752-8 |quote=Lidhshmëria familjare përkufizohet si një karakteristikë e veçantë e lidhjes familjare, e quajtur edhe afërsi familjare ose prindërore, mbështetje, ngrohtësi apo përgjigjshmëri. Kjo karakteristikë mund të vërehet kur familjet ruajnë lidhje emocionale me njëra-tjetrën duke nxitur festime të përbashkëta familjare, rituale dhe tradita familjare. |language=en}}</ref><ref name="de Jong Reis 2016 pp. 25–32">{{cite book |last1=de Jong |first1=D.C. |last2=Reis |first2=H.T. |title=Encyclopedia of Mental Health |chapter=Love and Intimacy |publisher=Elsevier |year=2016 |doi=10.1016/b978-0-12-397045-9.00107-5 |pages=25–32 |isbn=978-0-12-397753-3 |quote=Në qendër të intimitetit është përgjigjshmëria, procesi përmes të cilit partnerët në një marrëdhënie u kushtojnë vëmendje dëshirave, nevojave dhe shqetësimeve të njëri-tjetrit dhe reagojnë ndaj tyre me mbështetje. Ndërveprimet e përgjegjshme fillojnë kur një person zbulon një aspekt thelbësor të vetes. |language=en}}</ref> [[Antropologu|Antropologët]] i klasifikojnë shumicën e organizimeve familjare si [[Familja matrifokale|matrifokale]] (nëna dhe fëmijët e saj), patrifokale (babai dhe fëmijët e tij), bashkëshortore (çifti i martuar me fëmijë, e quajtur edhe [[Familja bërthamë|familje bërthamore]]), avunkulare (një burrë, motra e tij dhe fëmijët e saj) ose [[Familja e zgjeruar|të zgjeruara]] (përveç [[Prindërit|prindërve]], [[bashkëshorti]]t dhe [[Fëmija|fëmijëve]], mund të përfshijnë [[Gjyshërit|gjyshër]], [[Tezja|teze]], xhaxhallarë ose kushërinj). Fusha e [[Gjenealogjia|gjenealogjisë]] synon të gjurmojë linjat familjare përgjatë historisë. Familja është gjithashtu një njësi e rëndësishme ekonomike që studiohet nga [[ekonomia familjare]]. Fjala «familje» mund të përdoret edhe në mënyrë metaforike për të krijuar kategori më gjithëpërfshirëse, si bashkësia, [[Kombi|kombësia]] dhe [[fshati global]]. == Shoqëria == [[Skeda:Galla Placidia (rechts) und ihre Kinder.jpg|thumb|Detaj i një medaljoni prej [[xhami ari]] me portretin e një familjeje, nga [[Aleksandria]] ([[Egjipti romak]]) (shekulli III–IV; [[Bresha]], Museo di Santa Giulia)<ref>Jás Elsner (2007). «The Changing Nature of Roman Art and the Art Historical Problem of Style», te Eva R. Hoffman (red.), ''Late Antique and Medieval Art of the Medieval World'', f. 11–18. Oxford, Malden dhe Carlton: Blackwell Publishing. {{ISBN|978-1-4051-2071-5}}, f. 17, figura 1.3 në f. 18.</ref>]]Një nga funksionet kryesore të familjes është të sigurojë një kuadër për krijimin dhe [[riprodhimi]]n e njerëzve, si biologjikisht, ashtu edhe shoqërisht. Kjo mund të ndodhë përmes ndarjes së të mirave materiale, si ushqimi; dhënies dhe marrjes së kujdesit e përkujdesjes ([[farefisni e bazuar në përkujdesje]]); të drejtave dhe detyrimeve juridike; si edhe lidhjeve morale e ndjenjore.<ref name="Schneider p. 182">Schneider, David (1984), ''A Critique of the Study of Kinship''. Ann Arbor: University of Michigan Press, f. 182.</ref><ref>Deleuze-Guattari (1972), pjesa 2, kap. 3, f. 80.</ref> Prandaj, përjetimi i familjes ndryshon me kalimin e kohës. Termi «familje» kuptohet në mënyra të ndryshme. Nga këndvështrimi i [[fëmijë]]ve, familja është «familja e orientimit»: ajo u përcakton fëmijëve vendin e tyre shoqëror dhe luan rol të rëndësishëm në [[enkulturimi]]n dhe shoqërizimin e tyre.<ref>[[John Russon|Russon, John]] (2003), ''Human Experience: Philosophy, Neurosis, and the Elements of Everyday Life'', Albany: State University of New York Press, f. 61–68.</ref> Nga këndvështrimi i prindit ose prindërve, familja është «familja e riprodhimit», qëllimi i së cilës është të lindë, të enkulturojë dhe të shoqërizojë fëmijët.<ref>George Peter Murdoch, ''Social Structure'', f. 13.</ref> Megjithatë, lindja e fëmijëve nuk është funksioni i vetëm i familjes; në shoqëritë me [[ndarja seksuale e punës|ndarje seksuale të punës]], [[martesa]] dhe marrëdhënia që krijohet mes dy personave janë të nevojshme për formimin e një [[familje|bashkësie familjare]] prodhuese nga ana ekonomike.<ref>Wolf, Eric (1982), ''Europe and the People Without History''. Berkeley: University of California Press, f. 92.</ref><ref>Harner, Michael (1975), «Scarcity, the Factors of Production, and Social Evolution», te ''Population, Ecology, and Social Evolution'', red. Steven Polgar. Mouton Publishers: [[Haga]].</ref><ref>Rivière, Peter (1987), «Of Women, Men, and Manioc», ''Etnologiska Studier'' (38).</ref> C. C. Harris vëren se koncepti perëndimor i familjes është i paqartë dhe ngatërrohet me [[familje|bashkësinë familjare]], siç tregohet nga kontekstet e ndryshme në të cilat përdoret kjo fjalë.<ref>«Kemi parë se njerëzit mund t’u referohen të afërmve të tyre si “familja”. “E gjithë familja erdhi në funeral… Por, sigurisht, vëllai im nuk e solli familjen e tij — janë tepër të vegjël.” Këtu bëhet fjalë për pasardhësit (ndryshe nga “e gjithë” familja). Edhe fqinjët ishin shumë të mirë. “Erdhën Jones-ët dhe dy fëmijët e tyre. Ishte bukur që erdhi e gjithë familja.” Këtu përdorimi është më i kufizuar se “të afërmit” ose “të afërmit e tij”, por përfshin vetëm të dy prindërit dhe pasardhësit. “Sigurisht, fëmijët do të largohen shpejt nga shtëpia. Është gjithmonë e trishtueshme ta shohësh familjen të shpërbëhet kështu.” Këtu bëhet fjalë jo vetëm për prindërit dhe fëmijët, por edhe për bashkëbanimin e tyre, pra për bashkësinë familjare.” ''The Family and Industrial Society'', 1983, George Allen Unwin, Londër, f. 30.</ref> [[Olivia Harris]] pohon se kjo ngatërresë nuk është e rastësishme, por pasqyron ideologjinë familjare të vendeve [[kapitalizmi|kapitaliste]] të [[Bota perëndimore|botës perëndimore]], të cilat miratojnë legjislacion shoqëror që këmbëngul se anëtarët e një [[Familja bërthamë|familjeje bërthamë]] duhet të jetojnë së bashku dhe se ata që nuk kanë lidhje të tilla nuk duhet të bashkëjetojnë. Pavarësisht presionit ideologjik dhe ligjor, një përqindje e madhe e familjeve nuk përputhet me modelin ideal të familjes bërthamë.<ref>{{cite book |title=Of Marriage and the Market: Women's Subordination Internationally and its Lessons |publisher=Routeledge |location=London |page=138 |first=Olivia |last=Harris |editor-first1=Kate |editor-last1=Young |editor-first2=Carol |editor-last2=Wolkowitz |editor-first3=Roslyn |editor-last3=McCullagh |language=en}}</ref> Powell, Bolzendahl, Geist dhe Steelman pyetën amerikanët se kush konsiderohej familje në 11 struktura të ndryshme të bashkësive familjare dhe gjetën përgjigje të ndryshme, në varësi të përkufizimit që njerëzit i jepnin familjes.<ref>{{Cite book |last=Powell |first=Brian |title=Counted Out: Same-Sex Relations and Americans' Definitions of Family |date=2010 |publisher=Russell Sage Foundation |others=Catherine Blozendahl, Claudia Geist, Lala Carr Steelman |isbn=978-0-87154-687-6 |series=American Sociological Association's Rose Series |location=New York |language=en}}</ref> Disa të anketuar kishin një përkufizim të ngushtë të familjes, duke përfshirë vetëm çiftet heteroseksuale të martuara dhe fëmijët e tyre. Të tjerë mendonin se prania e fëmijëve mjaftonte për ta quajtur një grup familje. Një grup i tretë kërkonte që ai «të ndihej dhe të funksiononte si familje», pavarësisht nga struktura.<ref>{{Cite web |title=Counted Out {{!}} Russell Sage Foundation |url=https://www.russellsage.org/publications/book/counted-out-0 |access-date=2026-01-20 |website=www.russellsage.org |language=en}}</ref> === Madhësia === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Fertility factor (demography)|en|Fertility factor (demography)}}}} [[Skeda:Mennonite siblings Montana 1937.jpg|thumb|left|Vëllezër e motra menonite, Montana, Shtetet e Bashkuara, 1937]] [[Shkalla totale e fertilitetit]] te gratë ndryshon nga një vend në tjetrin: nga niveli i lartë prej 6,76 fëmijësh për grua në [[Nigeri]], deri te niveli i ulët prej 0,81 në [[Singapori|Singapor]] (sipas të dhënave të vitit 2015).<ref name="cia.gov">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html |title=The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=Cia.gov |access-date=2017-04-12 |archive-date=2009-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028133713/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html |language=en}}</ref> Në të gjitha vendet e [[Evropa Lindore|Evropës Lindore]] dhe [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]], fertiliteti është [[fertiliteti nën nivelin e zëvendësimit|nën nivelin e zëvendësimit]]; ai është veçanërisht i lartë në vendet e [[Afrika Subsahariane|Afrikës Subsahariane]].<ref name="cia.gov" /> Në disa kultura, parapëlqimi i nënës për madhësinë e familjes ndikon te parapëlqimi i fëmijëve të saj, deri në moshën madhore.<ref name="AxinnClarkberg1994">{{cite journal |last1=Axinn |first1=William G. |last2=Clarkberg |first2=Marin E. |last3=Thornton |first3=Arland |title=Family Influences on Family Size Preferences |journal=Demography |volume=31 |issue=1 |pages=65–79 |year=1994 |issn=0070-3370 |doi=10.2307/2061908 |pmid=8005343 |jstor=2061908 |s2cid=7787872 |doi-access=free |language=en}}</ref> Numri i fëmijëve të një prindi lidhet fort me numrin e fëmijëve që do të kenë vetë fëmijët e tij më vonë.<ref name="Murphy2013">{{cite journal |last1=Murphy |first1=Michael |title=Cross-National Patterns of Intergenerational Continuities in Childbearing in Developed Countries |journal=Biodemography and Social Biology |volume=59 |issue=2 |year=2013 |pages=101–126 |issn=1948-5565 |doi=10.1080/19485565.2013.833779 |pmid=24215254 |pmc=4160295 |language=en}}</ref> == Llojet == [[Skeda:Bundesarchiv Bild 183-A0808-0008-001, Berlin, Passanten.jpg|thumb|Një nënë gjermane me fëmijët e saj në vitet 1960]] Megjithëse antropologët kulturorë dhe sociologët e hershëm perëndimorë e konsideronin familjen dhe [[farefisi]]n si të lidhur universalisht me marrëdhëniet e bazuara te «gjaku» (sipas ideve të përhapura në kulturat e tyre), kërkimet e mëvonshme<ref name="Schneider p. 182" /> kanë treguar se shumë shoqëri e kuptojnë familjen përmes ideve të bashkëjetesës, ndarjes së ushqimit (p.sh. farefisnisë së qumështit) dhe ndarjes së përkujdesjes e të [[farefisni e bazuar në përkujdesje|përkujdesjes si bazë e farefisnisë]]. Sociologët i kushtojnë vëmendje të veçantë funksionit dhe statusit të formave të familjes në shoqëritë e shtresëzuara, veçanërisht ato [[Kapitalizmi|kapitaliste]].<ref>{{Cite web|last=Little |first=William |date=2014-11-06 |title=Chapter 1. An Introduction to Sociology |url=https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter1-an-introduction-to-sociology/ |language=en |access-date=2022-07-15 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715120027/https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter1-an-introduction-to-sociology/ |url-status=live }}</ref> Sipas punës së studiuesve [[Max Weber]], Alan Macfarlane, Steven Ozment, Jack Goody dhe Peter Laslett, transformimi i madh që çoi te martesa moderne në demokracitë perëndimore «u ushqye nga sistemi i vlerave fetare e kulturore, i përbërë nga elemente të [[judaizmi]]t, [[Krishtërimi|krishterimit]] të hershëm, [[E drejta kanonike e Kishës Katolike|së drejtës kanonike katolike romake]] dhe [[Reformacioni protestant|Reformacionit protestant]]».<ref>{{cite web |url=http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=3322 |website=Religion-online.org |title=The Collapse of Marriage by Don Browning – The Christian Century |date=2006-02-07 |pages=24–28 |access-date=2007-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181232/http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=3322 |archive-date=2007-09-30 |language=en }}</ref> Shumë kërkime sociologjike, [[historik]]e dhe [[antropologji kulturore|të antropologjisë kulturore]] i kushtohen kuptimit të këtij ndryshimi dhe të ndryshimeve që pëson familja me kalimin e kohës. Levitan pohon: {{Blockquote|Kohët kanë ndryshuar; tani është më e pranueshme dhe nxitet që nënat të punojnë e baballarët të kalojnë më shumë kohë në shtëpi me fëmijët. Mënyra se si balancohen rolet mes prindërve do t'i ndihmojë fëmijët të rriten dhe të mësojnë mësime të vyera jetësore. Komunikimi dhe barazia në familje janë shumë të rëndësishme për të shmangur ngarkesën e roleve.<ref>{{cite web |last=Levitan |first=Sara |date=2010 |title=Working wives and mothers: what happens to family life? |url=http://www.bls.gov/opub/mlr/1981/09/art4full.pdf |access-date=2014-01-08 |archive-date=2013-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130819042724/http://www.bls.gov/opub/mlr/1981/09/art4full.pdf |url-status=live |language=en }}</ref>}} Megjithatë, vlerësimi i Steven Ruggles për të dhënat e regjistrimeve botërore sugjeron se «Evropa veriperëndimore dhe Amerika e Veriut të shekullit XIX nuk kishin struktura familjare jashtëzakonisht të thjeshta ose bërthamore».<ref name="Ruggles">{{cite journal |last1=Ruggles |first1=Steven |title=Reconsidering the Northwest European Family System: Living Arrangements of the Aged in Comparative Historical Perspective |journal=Population and Development Review |date=2010-08-09 |volume=35 |issue=2 |pages=249–273 |doi=10.1111/j.1728-4457.2009.00275.x |pmid=20700477 |pmc=2917824 |language=en }}</ref> === Familja shumëbreznore === Historikisht, lloji më i përhapur i familjes ishte ai ku gjyshërit, prindërit dhe fëmijët jetonin së bashku si një njësi e vetme. Për shembull, familja mund të përfshinte pronarët e një ferme, një ose më shumë fëmijë të tyre të rritur, bashkëshortin ose bashkëshorten e fëmijës dhe fëmijët e vetë këtij të fundit (nipërit e mbesat e pronarëve). Anëtarët e familjes së zgjeruar nuk përfshihen në këtë grup familjar. Nganjëherë përfshihen edhe familjet me breza të ndërmjetëm të kapërcyer, si ato ku gjyshërit jetojnë me nipërit e mbesat.<ref name=":0">{{Cite web|date=2010-03-18|title=The Return of the Multi-Generational Family Household|url=https://www.pewresearch.org/social-trends/2010/03/18/the-return-of-the-multi-generational-family-household/|access-date=2021-02-20|website=Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project|language=en-US|archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228135239/https://www.pewresearch.org/social-trends/2010/03/18/the-return-of-the-multi-generational-family-household/|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Settled sami vasterbotten sweden publ 1926.jpg|thumb|Familje bujqësore samike e vendosur në [[Stensele]], [[Västerbotten]], Suedi, në fillim të shekullit XX|left]] Në SHBA, kjo mënyrë jetese u pakësua pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] dhe arriti pikën më të ulët më 1980, kur rreth një në tetë persona në SHBA jetonte në një familje shumëbreznore.<ref name=":0" /> Që atëherë, shifrat janë rritur: më 2016, një në pesë persona në SHBA jetonte në një familje shumëbreznore.<ref>{{Cite web|date=2018-04-05|title=Record 64 million Americans live in multigenerational households|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2018/04/05/a-record-64-million-americans-live-in-multigenerational-households/|access-date=2021-02-20|website=Pew Research Center|language=en-US|archive-date=2021-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221114431/https://www.pewresearch.org/fact-tank/2018/04/05/a-record-64-million-americans-live-in-multigenerational-households/|url-status=live}}</ref> Rritja e përhapjes së tyre nxitet pjesërisht nga ndryshimet demografike dhe ndryshimet ekonomike që lidhen me [[Brezi bumerang|Brezi Bumerang]].<ref name=":0" /> Familjet shumëbreznore janë më pak të zakonshme në Kanada, ku më 2016 rreth 6% e banorëve jetonin në familje të tilla. Megjithatë, përqindja e këtyre familjeve po rritej shpejt, e nxitur nga shtimi i familjeve indigjene dhe të emigrantëve, si dhe nga kostot e larta të banesave në disa rajone.<ref>{{Cite web|date=2017-08-02|title=The Daily — Families, households and marital status: Key results from the 2016 Census|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm?HPA=1|access-date=2021-02-20|website=[[Statistics Canada]]|archive-date=2021-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415000117/https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm?HPA=1|url-status=live|language=en}}</ref> === Familja bashkëshortore (bërthamë) === Termi “[[Familja bërthamë]]” përdoret zakonisht për t’iu referuar familjeve bashkëshortore. Një familje “[[Martesa|bashkëshortore]]” përfshin vetëm bashkëshortët dhe fëmijët e pamartuar që janë të mitur.<ref>{{Cite web|url=http://oregonstate.edu/instruct/anth370/gloss.html|title=Definitions of Anthropological Terms|first=Court|last=Smith|website=Oregonstate.edu|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207201248/http://oregonstate.edu/instruct/anth370/gloss.html}}</ref> Disa sociologë bëjnë dallimin midis familjeve bashkëshortore (relativisht të pavarura nga farefisi i prindërve dhe nga familjet e tjera në përgjithësi) dhe familjeve bërthamë (që ruajnë lidhje relativisht të ngushta me farefisin).<ref>{{Cite book|editor1-last=Scott|editor1-first=John|editor1-link=John Scott (sociologist)|title=A Dictionary of Sociology|url=https://books.google.com/books?id=2zr_AwAAQBAJ|series=Oxford paperback reference|edition=4|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|date=2014|page=237|isbn=978-0-19-968358-1|language=en|access-date=2018-06-30|archive-date=2020-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801133622/https://books.google.com/books?id=2zr_AwAAQBAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Lee|first1=Gary R.|year=1999|chapter=4: Comparative Perspectives|editor1-last=Sussman|editor1-first=Marvin B.|editor2-last=Steinmetz|editor2-first=Suzanne K.|editor3-last=Peterson|editor3-first=Gary W.|title=Handbook of Marriage and the Family|chapter-url=https://books.google.com/books?id=0GjmBwAAQBAJ|edition=2|location=New York|publisher=Springer Science & Business Media|publication-date=2013|page=96|isbn=978-1-4757-5367-7|language=en|access-date=2018-06-30|archive-date=2020-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801124406/https://books.google.com/books?id=0GjmBwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Wm. Riley Blankinship, miner, with his children. Koppers Coal Division, Kopperston Mine, Kopperston, Wyoming County... - NARA - 540984.jpg|thumb|left|Një baba me fëmijët e tij në Shtetet e Bashkuara, në vitet 1940]] Struktura të tjera familjare, si ato me prindër të familjeve të përziera, me {{ill|Prindër të vetëm|en|Single parent}} ose me partneritet bashkëjetese, kanë filluar të sfidojnë normalitetin e familjes bërthamë.<ref>{{Cite web|url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/12/22/less-than-half-of-u-s-kids-today-live-in-a-traditional-family/|title=Fewer than half of U.S. kids today live in a 'traditional' family|date=2014-12-22|website=Pewresearch.org|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411223443/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/12/22/less-than-half-of-u-s-kids-today-live-in-a-traditional-family/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Staff writers|title=The Kids will be alright, even without the Nuclear Family|url=https://psmag.com/the-kids-will-be-all-right-even-without-the-nuclear-family-d658459112ad|access-date=2017-04-22|publisher=Pacific Standard magazine|date=March 2014|language=en|archive-date=2022-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730072626/https://psmag.com/social-justice/kids-will-right-even-without-nuclear-family-74877|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Bryant|first1=L.E.|title=Encyclopedia of Family Studies|date=March 2016|pages=1–3|doi=10.1002/9781119085621.wbefs490|chapter=Nuclear Families|isbn=978-0-470-65845-1|language=en}}</ref> === Familja me një prind === ''Familja me një prind'' përbëhet nga një prind dhe fëmijët e tij, ku prindi është i ve, i divorcuar (dhe nuk është rimartuar), ose nuk është martuar kurrë.<ref>{{Cite book|last1=Dowd|first1=Nancy E.|title=In Defence of Single Parent Families|date=1997|publisher=New York University Press|location=New York and London|isbn=0-8147-1869-8|url=https://books.google.com/books?id=1Zc-AAAAQBAJ&dq=single+parent+families&pg=PR3|access-date=2022-11-19|language=en}}</ref> Prindi mund të ketë {{ill|Kujdestaria e vetme|en|Sole custody|lt=kujdestarinë e vetme}} të fëmijëve, ose prindërit e ndarë mund të kenë një marrëveshje {{ill|Prindërimi i përbashkët|en|Shared parenting|lt=prindërimi të përbashkët}}, sipas së cilës fëmijët e ndajnë kohën (ndoshta në mënyrë të barabartë) midis dy familjeve të ndryshme me një prind, ose midis një familjeje me një prind dhe një familjeje të përzier. Krahasuar me kujdestarinë e vetme, mirëqenia fizike, mendore dhe shoqërore e fëmijëve mund të përmirësohet nga marrëveshjet e prindërimit të përbashkët dhe nga qasja më e madhe e fëmijëve te të dy prindërit.<ref>Sanford L. Braver dhe Michael E. Lamb, [https://www.researchgate.net/profile/Sanford_Braver/publication/324422710_Shared_Parenting_After_Parental_Separation_The_Views_of_12_Experts/links/5ad8c563aca272fdaf81f6fb/Shared-Parenting-After-Parental-Separation-The-Views-of-12-Experts.pdf Shared Parenting After Parental Separation: The Views of 12 Experts], ''Journal of Divorce & Remarriage'', prill 2018: «Dëshmitë empirike që disponohen aktualisht mbështesin pikëpamjen se fëmijët e divorcuar, mesatarisht, përfitojnë ndjeshëm nga marrëveshjet e prindërimit të përbashkët (SP) në të cilat jetojnë me secilin prind të paktën 35% të kohës. Gjetjet nga shumë më shumë se 50 studime individuale tregojnë se fëmijët, prindërit e të cilëve kanë prindërim të përbashkët, ia dalin më mirë se ata me kujdestari fizike të vetme […].»</ref><ref>{{Cite journal|last1=Baude|first1=Amandine|last2=Pearson|first2=Jessica|last3=Drapeau|first3=Sylvie|title=Child Adjustment in Joint Physical Custody Versus Sole Custody: A Meta-Analytic Review|journal=Journal of Divorce & Remarriage|date=2016-06-27|volume=57|issue=5|pages=338–360|doi=10.1080/10502556.2016.1185203|s2cid=147782279|language=en}}</ref> Numri i familjeve me një prind është rritur për shkak të rritjes së ndjeshme të shkallës së divorceve gjatë viteve 1965–1995; rreth gjysma e të gjithë fëmijëve në Shtetet e Bashkuara do të jetojnë në një familje me një prind në një moment para se të mbushin 18 vjeç. Shumica e familjeve me një prind drejtohen nga nëna, por numri i familjeve me një prind të drejtuara nga babai është në rritje.<ref>{{Cite web|author=American Psychological Association|title=Single parenting and today's family|url=https://www.apa.org/helpcenter/single-parent.aspx|language=en|archive-date=2019-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130221000/https://www.apa.org/helpcenter/single-parent.aspx}}</ref><ref>{{Cite web|author=Kathryn M. Feltey|title=Single-Parent Families|url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/single-parent-families|website=International Encyclopedia of Marriage and Family|language=en|archive-date=2019-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190131040033/https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/single-parent-families}}</ref> === Familja matrifokale === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Familja matrifokale|en|Matrifocal family}}}} Një familje «matrifokale» përbëhet nga një [[Nëna|nënë]] dhe fëmijët e saj.<ref name="Randolph 1964 628–631">{{Cite journal |last=Randolph |first=Richard R. |date=1964 |title=The "Matrifocal Family" as a Comparative Category |journal=American Anthropologist |volume=66 |issue=3 |pages=628–631 |doi=10.1525/aa.1964.66.3.02a00130 |jstor=668860 |issn=0002-7294 |doi-access=free |language=en}}</ref> Zakonisht, këta fëmijë janë pasardhës biologjikë të saj, megjithëse birësimi i fëmijëve ndodh pothuajse në çdo shoqëri. Kjo lloj familjeje është e zakonshme aty ku gratë kanë burimet e nevojshme për t'i rritur vetë fëmijët, ose ku burrat janë më të lëvizshëm se gratë. Sipas përkufizimit, «një familje ose grup familjar është matrifokal kur përqendrohet te një grua dhe fëmijët e saj. Në këtë rast, babai ose baballarët e këtyre fëmijëve janë të pranishëm vetëm herë pas here në jetën e grupit dhe zënë një vend dytësor. Nëna e fëmijëve nuk është domosdoshmërisht bashkëshortja e njërit prej baballarëve të tyre».<ref>Godelier, Maurice, përkth. Nora Scott, ''The Metamorphoses of Kinship'' (Londër: Verso, 2011 ({{ISBN|978-1-84467-746-7}})), f. 568 (''Glossary'', zëri ''matrifocal'') (përkth. nga ''Métamorphoses de la parenté'' (Librarie Arthème Fayard (me sa duket), 2004)) (autori është profesor i antropologjisë në École des hautes études en sciences sociales, Paris).</ref> Emërtimi «matrifokale» u krijua në Guajanë, por përkufizohet ndryshe në vende të tjera. Në familjet Najar, «qendra» ose kryefamiljari është një burrë — njerku, babai ose vëllai — dhe jo nëna.<ref name="Randolph 1964 628–631" /> === Familja e zgjeruar === [[Skeda:Family eating meal.jpg|thumb|right|Familje [[Hispanikët|hispanike]] duke ngrënë një vakt]] [[Skeda:Basankusu - typical fired brick house.jpg|thumb|left|Një familje nga Basankusu, [[Republika Demokratike e Kongos]]]] [[Skeda:Coloured-family.jpg|thumb|Familje e zgjeruar me rrënjë në Cape Town, Kimberley dhe Pretoria, Afrika e Jugut|left]] Termi «[[Familja e zgjeruar|familje e zgjeruar]]» është gjithashtu i zakonshëm, veçanërisht në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]]. Ky term ka dy kuptime të dallueshme: # Përdoret si sinonim i «familjes së gjakut» (konsanguine do të thotë «i së njëjtës gjak»). # Në shoqëritë ku mbizotëron familja bashkëshortore, i referohet «[[farefisi]]t» (një rrjeti të afërmish të organizuar rreth një individi, që shtrihet përtej grupit familjar) që nuk bëjnë pjesë në familjen bashkëshortore. Këto lloje përfaqësojnë struktura ideale ose normative që gjenden në shoqëri të caktuara. Çdo shoqëri shfaq njëfarë larmie në përbërjen dhe konceptimin real të familjeve.<ref>{{Cite book |last=Little |first=William |date=2014-11-06 |title=Chapter 4. Society and Social Interaction |url=https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter4-society-and-social-interaction/ |language=en |access-date=2022-07-18 |archive-date=2022-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521004316/https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter4-society-and-social-interaction/ |url-status=live}}</ref> Historikisht, ''[[Familja e zgjeruar|familjet e zgjeruara]]'' ishin njësia bazë familjare në kulturën katolike dhe në vendet katolike, si ato të [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]] dhe [[Amerika Latine|Amerikës Latine]],<ref name="Pritchard 2006">{{cite book|title=Mental Health Social Work: Evidence-Based Practice| first= Colin Pritchard|last=Pritchard|year= 2006| isbn= 978-1-134-36544-9| page =111 |publisher=Routledge|quote=in cultures with stronger 'extended family traditions', such as Asian and Catholic countries|language=en}}</ref> si edhe në vendet aziatike, të Lindjes së Mesme dhe ato ortodokse lindore.<ref name="Pritchard 2006" /> === Familja e zgjedhur === Termi [[familja e zgjedhur]], që ndonjëherë quhet edhe «familje e përzgjedhur» ose «familje e gjetur», është i zakonshëm në komunitetin LGBT, te veteranët, te personat që kanë vuajtur abuzim dhe te ata që nuk kanë kontakte me prindërit e tyre biologjikë. Ai i referohet grupit të njerëzve në jetën e një individi që përmbush rolin e zakonshëm të familjes si sistem mbështetës. Termi dallon «familjen e origjinës» (familjen biologjike ose atë në të cilën njerëzit janë rritur) nga ata që marrin përsipër aktivisht këtë rol ideal.<ref>{{Cite web |url=http://www.algbtical.org/2A%20GLOSSARY.htm |title=ALGBTICAL LGBT Glossary of Terminology |date=2005–2006 |website=ALGBTICAL Association for Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Issues in Counseling of Alabama |access-date=2016-05-04 |archive-date=2016-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506160448/http://www.algbtical.org/2A%20GLOSSARY.htm |language=en}}</ref> Familja e zgjedhur mund të përfshijë ose jo disa ose të gjithë anëtarët e familjes së origjinës. Ajo nuk ndjek domosdoshmërisht strukturën familjare «normale», me një baba, një nënë dhe fëmijë. Kjo familje është një grup njerëzish që mbështeten te njëri-tjetri, ashtu siç do të bënin pjesëtarët e një familjeje të origjinës.<ref>{{Cite journal |last1=Dewaele |first1=Alexis |last2=Cox |first2=Nele |last3=Van den Berghe |first3=Wim |last4=Vincke |first4=John |date=February 2011 |title=Families of Choice? Exploring the Supportive Networks of Lesbians, Gay Men, and Bisexuals1: FAMILIES OF CHOICE |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |journal=Journal of Applied Social Psychology |language=en |volume=41 |issue=2 |pages=312–331 |doi=10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |access-date=2022-05-04 |archive-date=2022-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504034706/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> Ky emërtim buron nga fakti se shumë individë LGBT, pas [[coming out|daljes hapur]], përballen me refuzim ose turpërim nga familjet ku janë rritur.<ref name="Stitt">{{Cite book|title=ACT For Gender Identity: The Comprehensive Guide |last=Stitt |first=Alex |pages=372–376|date=2020 |publisher=Jessica Kingsley Publishers|isbn=978-1-78592-799-7 |location=London|oclc=1089850112|language=en}}</ref> Termi «familje e zgjedhur» përdoret edhe nga pjesëmarrësit në komunitetet e [[Programi me dymbëdhjetë hapa|programeve me dymbëdhjetë hapa]], të cilët krijojnë lidhje të ngushta «familjare» gjatë procesit të rikuperimit. Si sistem familjar, familjet e zgjedhura përballen me sfida të veçanta. Pa mbrojtje ligjore, ato mund të hasin vështirësi kur institucionet mjekësore, arsimore ose qeveritare nuk ua njohin legjitimitetin.<ref name="Stitt" /> Nëse pjesëtarët e familjes së zgjedhur janë përjashtuar nga familja e origjinës, mund të përjetojnë hidhërim të zëvendësuar, duke e drejtuar zemërimin, ndjenjën e humbjes ose lidhjen ankthioze drejt familjes së re.<ref name="Stitt" /> === Familje e përzier === Termi ''familje e përzier'' ose ''familje me njerk'' përshkruan familje me prindër të ndryshëm, ku njëri ose të dy prindërit janë rimartuar dhe kanë sjellë në familjen e re fëmijët e familjes së mëparshme.<ref>[http://www.familylife.com/articles/topics/blended-family Blended and Blessed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171104161546/http://www.familylife.com/articles/topics/blended-family |date=2017-11-04 }} – Encouraging Step-Families, blendedandblessed.com</ref> Edhe në sociologji, veçanërisht në veprat e psikologut social Michael Lamb, termi ''familje tradicionale'' i referohet «një familjeje të shtresës së mesme, me një baba që siguron të ardhurat dhe një nënë që qëndron në shtëpi, të martuar me njëri-tjetrin dhe që rritin fëmijët e tyre biologjikë», ndërsa ''jotradicionale'' u referohet përjashtimeve nga ky model.<ref>{{Cite web|url=http://www.sdp.cam.ac.uk/contacts/staff/profiles/mlamb.html |title=Department of Social and Developmental Psychology: PPSIS Faculty, Academic Profile |website=Sdp.cam.ac.uk |language=en |access-date=2011-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125163148/http://www.sdp.cam.ac.uk/contacts/staff/profiles/mlamb.html |archive-date=2011-11-25 }}</ref> Sipas këtij përkufizimi, shumica e familjeve në Shtetet e Bashkuara tani janë jotradicionale.<ref>[http://www.glad.org/uploads/docs/cases/gill-v-office-of-personnel-management/2009-11-17-doma-aff-lamb.pdf Civil Action No. 1:09-cv-10309] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225193923/http://www.glad.org/uploads/docs/cases/gill-v-office-of-personnel-management/2009-11-17-doma-aff-lamb.pdf |date=2010-12-25 }} paragrafi 17</ref> Kritikët e termit «familje tradicionale» vënë në dukje se në shumicën e kulturave dhe në pjesën më të madhe të historisë, modeli i [[Familja e zgjeruar|familjes së zgjeruar]] ka qenë më i përhapur se familja bërthamë,<ref>{{Cite web|last1=Doucleff |first1=Michaeleen |url=https://www.npr.org/2018/05/13/610777733/parenting-myths-and-facts|title=Parenting Myths And Facts|website=NPR.org|language=en |date=13 May 2018 |access-date=2018-05-14|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413132941/https://www.npr.org/2018/05/13/610777733/parenting-myths-and-facts|url-status=live}}</ref> ndonëse ky i fundit ka pasur një traditë më të gjatë në Angli sesa në pjesë të tjera të Evropës dhe të Azisë, nga të cilat emigruan shumë njerëz drejt Amerikave. Familja bërthamë u bë forma më e përhapur në SHBA gjatë viteve 1960 dhe 1970.<ref>{{Cite web|date=2015-06-23|title=The Evolution of American Family Structure|url=https://online.csp.edu/blog/family-science/the-evolution-of-american-family-structure/|access-date=2021-06-10|website=Concordia University, St. Paul Online|language=en-US|archive-date=2021-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610091111/https://online.csp.edu/blog/family-science/the-evolution-of-american-family-structure/|url-status=live}}</ref> Sa u përket modeleve të komunikimit në familje, brenda familjes ekzistojnë disa bindje që përcaktojnë se si duhet të komunikojnë dhe të ndërveprojnë anëtarët e saj. Këto modele të komunikimit familjar burojnë nga dy grupe themelore bindjesh. I pari është orientimi drejt bisedës (shkalla në të cilën vlerësohet rëndësia e komunikimit); i dyti është orientimi drejt konformitetit (shkalla në të cilën familjet duhet të theksojnë ngjashmëritë ose dallimet në qëndrime, bindje dhe vlera).<ref>{{Cite book |last=McCornack |first=Steven |title=Reflect & Relate an introduction to interpersonal communication |year=2010 |publisher=Bedford/St. Martin's |location=Boston/NY |pages=369–370 |language=en}}</ref> Familjet e përziera janë komplekse dhe përfshijnë forma që variojnë nga familjet me njerk deri te familjet ku prindërit bashkëjetojnë (një individ që jeton me kujdestarë të pamartuar dhe me motra ose vëllezër njerku apo gjysmë). Ndonëse nuk ndryshojnë shumë nga familjet me njerk, familjet me prindër bashkëjetues mund të kenë një ndikim të konsiderueshëm psikologjik te të rinjtë.<ref>{{Cite journal |last1=Portrie |first1=Torey |last2=Hill |first2=Nicole R. |date=October 2005 |title=Blended Families: A Critical Review of the Current Research |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1066480705279014 |journal=The Family Journal |language=en |volume=13 |issue=4 |pages=445–451 |doi=10.1177/1066480705279014 |s2cid=32353012 |issn=1066-4807 |access-date=2022-05-04 |archive-date=2022-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504041610/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1066480705279014 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Disa adoleshentë mund të priren të kryejnë «vepra delinkuente» dhe të hasin probleme në shkollë, nga rënia e rezultateve akademike deri te shtimi i sjelljeve problematike. Kjo përputhet me studime të tjera mbi trajektoret e familjeve me njerk: disa prej tyre krijuan ndjenjën e përkatësisë në familje, ndërsa të tjerave u mungonte lidhja mes anëtarëve. Shkëputja emocionale nga anëtarët e familjeve me njerk e shton këtë pasiguri dhe tensionin që mund të krijohet brenda këtyre familjeve.<ref>{{Cite journal |last1=Braithwaite |first1=Dawn |last2=Olson |first2=Loreen |last3=Golish |first3=Tamara |last4=Soukup |first4=Charles |last5=Turman |first5=Paul |date=2001-01-01 |title="Becoming a family": developmental processes represented in blended family discourse |journal=Journal of Applied Communication Research |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=221–247 |doi=10.1080/00909880128112 |s2cid=14220043 |issn=0090-9882}}</ref> Kalimi nga një familje e vjetër në një familje të re, e cila bën pjesë te familjet e përziera, mund të sjellë gjithashtu probleme: veprimtaritë që kryheshin dikur në familjen e vjetër mund të mos përshtaten mirë në familjen e re për adoleshentët.<ref>{{Cite journal |last1=Braithwaite |first1=Dawn O. |last2=Baxter |first2=Leslie A. |last3=Harper |first3=Anneliese M. |date=1998-06-01 |title=The role of rituals in the management of the dialectical tension of "old" and "new" in blended families |journal=Communication Studies |language=en |volume=49 |issue=2 |pages=101–120 |doi=10.1080/10510979809368523 |issn=1051-0974 }}</ref> === Familje monogame === Një familje monogame bazohet në [[Monogamia|monogami]] ligjore ose shoqërore. Në këtë rast, një [[Personi|person]] ka vetëm një partner (zyrtar) gjatë jetës së tij ose në çdo çast të caktuar (domethënë, [[Monogamia|monogami]] seriale).<ref name="BRIT">Krahaso “Monogamy” në ''Britannica World Language Dictionary'', R.C. Preble (red.), Oxford-London 1962, f. 1275: “1. Praktika ose parimi i martesës vetëm një herë; në kundërshtim me digaminë, tani e rrallë. 2. Gjendja, rregulli ose zakoni i të qenit i martuar vetëm me një person në një kohë (në kundërshtim me poligaminë ose bigaminë), 1708. 3. [[Zoologjia|Zool.]] Zakoni i të jetuarit në çifte ose i të pasurit vetëm një partner”; I njëjti tekst përsëritet te ''The Shorter Oxford English Dictionary'', W. Little, H.W. Fowler, J. Coulson (red.), C.T. Onions (bot. i rishikuar), Oxford 1969, botimi i 3-të, vëll. 1, f. 1275; [http://dictionary.oed.com/cgi/entry/00314586 OED Online]. Mars 2010. Oxford University Press. 23 qershor 2010. Krahaso [http://www.merriam-webster.com/dictionary/monogamy Monogamy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623232650/http://www.merriam-webster.com/dictionary/monogamy |date=2015-06-23 }} në fjalorin Merriam-Webster</ref> Kjo do të thotë se një person nuk mund të ketë disa bashkëshortë ligjorë të ndryshëm në të njëjtën kohë, pasi kjo zakonisht ndalohet nga ligjet kundër [[Bigamia|bigamisë]] (akti i lidhjes së martesës me një person ndërkohë që është ende i martuar ligjërisht me një tjetër<ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/bigamy|title=Bigamy|website=Merriam-Webster Dictionary|language=en}}</ref>) në juridiksionet që kërkojnë martesa monogame. === Familje poligame === [[Skeda:Kwong Sue Duk with his three wives and fourteen children, Cairns, 1904 (9623512597).jpg|thumb|Imigrant kinez me tri gratë dhe katërmbëdhjetë fëmijët e tij, [[Cairns]], Australi, 1904]] [[Poligamia]] është martesë që përfshin më shumë se dy partnerë.<ref>{{cite web |url=http://www.scienceofrelationships.com/home/2012/8/17/opening-up-challenging-myths-about-consensual-non-monogamy.html |title=Opening Up: Challenging Myths about Consensual Non-Monogamy |website=Scienceofrelationships.com|access-date=12 April 2017 |date=2012-08-17|archive-date=2017-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404174445/http://www.scienceofrelationships.com/home/2012/8/17/opening-up-challenging-myths-about-consensual-non-monogamy.html|url-status=live|language=en}}</ref>{{sfnp|Zeitzen|2008|p=3}} Kur një burrë është i martuar me më shumë se një grua në të njëjtën kohë, marrëdhënia quhet [[Poliginia|poligjini]]; dhe kur një grua është e martuar me më shumë se një burrë në të njëjtën kohë, quhet [[Poliandria|poliandri]]. Nëse një martesë përfshin shumë burra dhe gra, ajo mund të quhet {{ill|Poliamoria|en|Polyamory}},<ref>{{cite journal |last1=McCullough |first1=Derek |last2=Hall |first2=David S. |title=Polyamory – What it is and what it isn't |journal=Electronic Journal of Human Sexuality |volume=6 |date=February 27, 2003 |url=http://www.ejhs.org/volume6/polyamory.htm |access-date=March 14, 2015 |archive-date=December 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210093927/http://www.ejhs.org/volume6/polyamory.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{ill|martesë në grup ose e përbashkët|en|Group marriage}}.{{sfnp|Zeitzen|2008|p=3}} [[Poliginia]] është formë e martesës së shumëfishtë, në të cilën një burri i lejohet të ketë më shumë se një grua.{{sfnp|Zeitzen|2008|p=9}} Në vendet moderne që lejojnë poligaminë, poligjinia është zakonisht forma e vetme e lejuar. Poligjinia praktikohet kryesisht (por jo vetëm) në disa pjesë të Lindjes së Mesme dhe Afrikës; dhe shpesh lidhet me [[Islami]]n, megjithëse në Islam duhen përmbushur disa kushte për të praktikuar poligjininë. Ajo lidhet kryesisht me familje të pasura, përfshirë disa mbretër që kanë pasur shumë gra.<ref>{{Cite web |url=https://study.com/learn/lesson/polygamy-polygyny-polyandry-group-marriage.html |access-date=2022-07-18 |website=study.com |title=Polygamy &#124; Polygyny, Polyandry & Group Marriage – Video & Lesson Transcript |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730072635/https://study.com/learn/lesson/polygamy-polygyny-polyandry-group-marriage.html |url-status=live |language=en}}</ref> [[Poliandria]] është formë martese, në të cilën një grua merr dy ose më shumë burra në të njëjtën kohë.<ref name="Starkweather/Hames 2012">{{cite journal |last1=Starkweather |first1=Katherine E. |last2=Hames |first2=Raymond |title=A survey of non-classical polyandry |journal=Human Nature |volume=23 |issue=2 |pages=149–172 |doi=10.1007/s12110-012-9144-x |pmid=22688804 |date=June 2012 |s2cid=2008559 |url=http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1049&context=anthropologyfacpub |access-date=2018-11-14 |archive-date=2019-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204020235/http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1049&context=anthropologyfacpub |url-status=live |url-access=subscription |language=en}}</ref> Poliandria vëllazërore, ku dy ose më shumë vëllezër janë të martuar me të njëjtën grua, është formë e zakonshme e poliandrisë. Poliandria praktikohej tradicionalisht në zonat e maleve të Himalajeve, mes tibetianëve në [[Nepali|Nepal]], në disa pjesë të Kinës dhe në disa pjesë të Indisë veriore. Poliandria është më e zakonshme në shoqëritë ku vdekshmëria e burrave është e lartë ose ku burrat shpesh qëndrojnë larg pjesës tjetër të familjes për periudha të konsiderueshme kohore.<ref name="Starkweather/Hames 2012" /> == Terminologjia e farefisnisë == === Shkallët e farefisnisë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Koeficienti i farefisnisë|en|Coefficient of relationship}}}} [[Skeda:Albumen photograph of an Indian family with children in the 1870s.jpg|thumb|Familje në Indi, vitet 1870]] [[Skeda:Family in a wagon, Lee County, Mississippi, 1935.jpg|thumb|Familje në një karrocë, konti Li, Misisipi, Shtetet e Bashkuara, gusht 1935]] Një i afërm i shkallës së parë është dikush që ndan me ju 50% të ADN-së përmes trashëgimisë së drejtpërdrejtë, si një vëlla ose motër biologjike, një prind ose një fëmijë. Ekziston edhe një mënyrë tjetër për të përcaktuar shkallën e farefisnisë: numërohen brezat deri te paraardhësi i parë i përbashkët dhe pastaj zbritet numri i brezave deri te individi i synuar. Kjo mënyrë përdoret për qëllime të ndryshme gjenealogjike dhe ligjore.<ref>{{Cite web |title=Family |url=https://hy.w3we.com/wiki/Grandchild |access-date=2022-07-18 |website=hy.w3we.com |language=hy |archive-date=2022-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718091920/https://hy.w3we.com/wiki/Grandchild |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Farefisnia ! Shkalla e farefisnisë <br />sipas koeficientit ! [[Koeficienti i farefisnisë|Koeficienti i<br />farefisnisë]] ! Shkalla e farefisnisë <br />sipas numërimit të brezave deri te paraardhësi i përbashkët |- | binjakë identikë || 0 || 100%<ref>Përkufizimi i nocionit «brez» zëvendësohet me [[mejoza|mejozën]]. Meqë binjakët identikë nuk ndahen nga mejoza, mes tyre nuk ka «breza» dhe, rrjedhimisht, ''n''=0 dhe ''r''=1. Shih [http://www.genetic-genealogy.co.uk/Toc115570135.html genetic-genealogy.co.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224210418/http://www.genetic-genealogy.co.uk/Toc115570135.html |date=2021-02-24 }}.</ref> || shkalla e dytë |- | motër / vëlla || shkalla e parë || 50% (2×2⁻²) || shkalla e dytë |- | nënë / baba / bijë / bir<ref>{{Cite web|url=http://taumoda.com/web/PD/library/kin.html|title=Kin Selection|publisher=Benjamin/Cummings|access-date=2007-11-25|archive-date=2015-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150517065247/http://www.taumoda.com/web/PD/library/kin.html|url-status=live|language=en}}</ref> || shkalla e parë || 50% (2⁻¹) || shkalla e parë |- | motër nga njëri prind / vëlla nga njëri prind || shkalla e dytë || 25% (2⁻²) || shkalla e dytë |- | gjyshe / gjysh / mbesë (nga fëmija) / nip (nga fëmija) || shkalla e dytë || 25% (2⁻²) || shkalla e dytë |- | teze / hallë / dajë / xhaxha / mbesë (e vëllait ose motrës) / nip (e vëllait ose motrës) || shkalla e dytë || 25% (2×2⁻³) || shkalla e tretë |- | teze / hallë / dajë / xhaxha nga njëri prind; mbesë / nip nga njëri prind || shkalla e tretë || 12,5% (2⁻³) || shkalla e tretë |- | kushëri i parë || shkalla e tretë || 12,5% (2×2⁻⁴) || shkalla e katërt |- | kushëri i parë nga njëri prind || shkalla e katërt || 6,25% (2⁻⁴) || shkalla e katërt |- | stërgjyshe / stërgjysh / stërmbesë / stërnip || shkalla e tretë || 12,5% (2⁻³) || shkalla e tretë |- | kushëri i parë me një brez diferencë || shkalla e katërt || 6,25% (2⋅2⁻⁵) || shkalla e pestë |- | kushëri i dytë || shkalla e pestë || 3,125% (2⁻⁶+2⁻⁶) || shkalla e gjashtë |} === Sistemet terminologjike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Terminologjia e farefisnisë|en|Kinship terminology}}}} [[Skeda:Family (english).jpg|thumb|600px|Pema familjare me disa anëtarë të familjes]] [[Skeda:Family (english).png|thumb|600px|Pema familjare me anëtarë të tjerë të familjes]] [[Skeda:Kinship (english).jpg|thumb|600px|Tabela e shkallëve të farefisnisë]] [[Skeda:Middagsmåltid i folkstugan. Oxie härad, Västra Klagstorps socken, Skåne - Nordiska Museet - NMA.0033405.jpg|thumb|Familje suedeze duke ngrënë, 1902]] Në librin e tij ''{{ill|Sistemet e gjakut dhe të krushqisë në familjen njerëzore|en|Systems of Consanguinity and Affinity of the Human Family}}'', antropologu {{ill|Lewis H. Morgan|en}} (1818–1881) bëri studimin e parë të terminologjive të farefisnisë që përdoreshin në mbarë botën. Ndonëse pjesa më e madhe e punës së tij sot konsiderohet e vjetruar, ai argumentonte se terminologjitë e farefisnisë pasqyrojnë dallime të ndryshme. Për shembull, shumica e këtyre terminologjive dallojnë gjinitë (dallimin mes një vëllai dhe një motre) dhe brezat (dallimin mes një fëmije dhe një prindi). Për më tepër, argumentonte ai, terminologjitë dallojnë të afërmit e gjakut nga ata të lidhur me anë të [[Martesa|martesës]] (megjithëse kohët e fundit disa antropologë kanë argumentuar se shumë shoqëri e përkufizojnë farefisninë në mënyra të tjera përveç «gjakut»). Morgan bëri dallimin mes sistemeve të farefisnisë që përdorin terminologji ''klasifikuese'' dhe atyre që përdorin terminologji ''përshkruese''. Në përgjithësi, sistemet klasifikuese kuptohen gabimisht si sisteme që «klasifikojnë së bashku» me një term të vetëm të afërm që, në të vërtetë, nuk kanë të njëjtin lloj marrëdhënieje me egon. (Sipas përkufizimeve të tilla, ajo që përcakton «të njëjtin lloj marrëdhënieje» duket se është lidhja gjenealogjike. Kjo është problematike, sepse çdo përshkrim gjenealogjik, sado i standardizuar të jetë, përdor fjalë që burojnë nga një kuptim popullor i farefisnisë.) Në fakt, ajo që dallon terminologjia e Morganit janë sistemet klasifikuese të farefisnisë, që nuk dallojnë marrëdhëniet në vijë të drejtpërdrejtë nga ato anësore, dhe sistemet përshkruese, që i dallojnë ato. Morgan, i cili ishte jurist, arriti ta bënte këtë dallim në përpjekje për të kuptuar praktikat e trashëgimisë së senekëve. Pasuria e një burri senek trashëgohej nga fëmijët e motrave të tij, jo nga fëmijët e vet.<ref>Tooker, Elisabeth. [https://www.jstor.org/stable/2741877 "Another View of Morgan on Kinship."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180922140118/https://www.jstor.org/stable/2741877 |date=2018-09-22 }} ''Current Anthropology'' 20, nr. 1 (mars 1979): 131–134.</ref> Morgan identifikoi gjashtë modele bazë të terminologjive të farefisnisë: * {{ill|Farefisnia havajane|en|Hawaiian kinship}}: dallon të afërmit vetëm sipas gjinisë dhe brezit. * {{ill|Farefisnia sudaneze|en|Sudanese kinship}}: asnjë dy të afërm nuk ndajnë të njëjtin term. * {{ill|Farefisnia inuit|en|Inuit kinship}}: përveç dallimit të të afërmve sipas gjinisë dhe brezit, dallon edhe të afërmit në vijë të drejtpërdrejtë nga ata anësorë. * {{ill|Farefisnia irokuaze|en|Iroquois kinship}}: përveç gjinisë dhe brezit, dallon edhe mes vëllezërve dhe motrave të gjinive të ndryshme në brezin prindëror. * {{ill|Farefisnia Crow|en|Crow kinship}}: sistem matrilinear me disa veçori të një sistemi irokuaz, por me një veçori «shtrembërimi», ku brezi «ngrin» për disa të afërm. * {{ill|Farefisnia omaha|en|Omaha kinship}}: i ngjashëm me sistemin Crow, por patrilinear. == Rolet == {{Hatnote group| {{Hatnote|Për të afërmit vetë, shih {{ill|Tezja|en|Aunt}} dhe {{ill|Xhaxhai|en|Uncle}}.}} {{Hatnote|Për përdorime të tjera, shih {{ill|Nipi (kthjellim)|en|Grandson (disambiguation)}}.}} }} [[Skeda:Paus family portrait NFB-18645.jpg|thumb|Fotografi në grup e një familjeje norvegjeze nga Gustav Borgen, rreth vitit 1900: babai, nëna, tre djem dhe dy vajza.]] [[Skeda:Bjørnstjerne Bjørnson og barnebarnet Bjørnstjerne Albert Bjørnson-Langen, 1900.jpg|thumb|Bjørnstjerne Bjørnson me nipin e tij, 1900]] [[Skeda:Father and child, Dhaka.jpg|thumb|Babai dhe fëmija, Dhaka, Bangladesh]] Shumica e shoqërive perëndimore përdorin terminologjinë e farefisnisë eskimeze.<ref>{{Cite web |title=Systematic Kinship Terminologies |url=https://www.umanitoba.ca/faculties/arts/anthropology/tutor/kinterms/termsys.html |access-date=2022-07-18 |website=www.umanitoba.ca |archive-date=2019-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224152852/http://umanitoba.ca/faculties/arts/anthropology/tutor/kinterms/termsys.html |url-status=live |language=en}}</ref> Kjo terminologji e farefisnisë gjendet zakonisht në shoqëritë me familje bashkëshortore të forta, ku familjet gëzojnë njëfarë lëvizshmërie relative. Zakonisht, shoqëritë me familje bashkëshortore parapëlqejnë edhe vendbanimin neolokal; kështu, pas martesës, një person ndahet nga familja bërthamore ku u rrit (familja e orientimit) dhe krijon një familje të re bërthamore (familjen e riprodhimit). Këto sisteme përgjithësisht supozojnë se bashkëshorti i nënës është edhe babai biologjik. Sistemi përdor terma shumë përshkrues për familjen bërthamore, që bëhen gjithnjë e më klasifikues sa më të largët e anësorë të jenë të afërmit. === Familja bërthamore === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Familja bërthamore|en|Nuclear family}}}} [[Skeda:Alberto Henschel - A Familia Imperial.jpg|thumb|Anëtarët kryesorë të familjes perandorake braziliane më 1875]] [[Skeda:Juho kusti paasikivi family 1906.jpg|thumb|Familja e politikanit finlandez J. K. Paasikivi (''djathtas''), më 1906]] Sistemi vë theksin te familja bërthamore. Anëtarët e familjes bërthamore përdorin terma shumë përshkrues të farefisnisë, të cilët përcaktojnë drejtpërdrejt vetëm bashkëshortin, bashkëshorten, nënën, babanë, djalin, vajzën, vëllanë dhe motrën. Të gjithë të afërmit e tjerë grupohen në kategori. Të afërmit e familjes bërthamore mund të jenë në vijë të drejtë ose anësorë. Të afërmit për të cilët këto marrëdhënie janë familjare i përshkruajnë me terma që mbështeten te termat e përdorur brenda familjes bërthamore ose përdorin drejtpërdrejt termin përkatës të familjes bërthamore. Familja bërthamore e orientimit * '''[[Vëllai|Vëlla]]''': fëmija mashkull i një prindi. * '''[[Motër]]''': fëmija femër i një prindi. * '''[[Babai|Baba]]''': prind mashkull. ** '''Gjysh''': babai i një prindi. * '''[[Nëna|Nënë]]''': prind femër. ** '''Gjyshe''': nëna e një prindi. Familja bërthamore bashkëshortore * '''[[Bashkëshorti|Bashkëshort]]''': bashkëshort mashkull. * '''[[Bashkëshortja|Bashkëshorte]]''': bashkëshorte femër. * '''[[Biri|Djalë]]''': fëmija mashkull i subjektit. ** '''Nip''': djali i fëmijës. * '''[[Bija|Vajzë]]''': fëmija femër e subjektit. ** '''Mbesa''': vajza e fëmijës. Familja bërthamore jo në vijë të drejtë * '''Bashkëshorti/bashkëshortja''': burri ose gruaja. ** '''Njerk/njerkë''': bashkëshorti ose bashkëshortja e një prindi që nuk është prind biologjik. * '''Vëlla ose motër''': motër ose vëlla. ** '''Gjysmëvëlla/gjysmëmotër''': vëlla ose motër me të cilin subjekti ka të përbashkët vetëm njërin prind biologjik. ** '''Vëlla ose motër nga njerku/njerka''': fëmija i një prindi që nuk është prind biologjik. === Të afërmit anësorë === Vëllai ose motra është i afërm anësor me shkallën më të vogël të largësisë. Për të afërmit anësorë me një shkallë më shumë largësie, pra një brez më larg nga paraardhësi i përbashkët në njërën anë, përdoren terma më klasifikues. Këta terma (tezja, xhaxhai, mbesa dhe nipi) nuk mbështeten te termat e përdorur brenda familjes bërthamore, pasi shumica tradicionalisht nuk janë pjesë e familjes së një shtëpie. Këta terma tradicionalisht nuk bëjnë dallim mes një të afërmi anësor dhe personit të martuar me të (si të afërmi anësorë, ashtu edhe bashkëshortët e tyre). Të afërmit anësorë me shkallë të tjera largësie në të dyja anët janë kushërinjtë. Ky është termi më klasifikues dhe marrëdhënia mund të dallohet sipas '''shkallëve të largësisë anësore''' dhe brezit ('''shkallës së largësisë''' në breza). Kur vetëm subjekti ka një shkallë më shumë largësie, i afërmi është vëllai ose motra e prindit të subjektit; termat '''teze''' dhe '''xhaxha''' përdoren përkatësisht për të afërmit femra dhe meshkuj. Kur vetëm i afërmi ka një shkallë më shumë largësie, ai është fëmija i vëllait ose motrës së subjektit; termat '''mbesë''' dhe '''nip''' përdoren përkatësisht për të afërmet femra dhe meshkuj. Bashkëshorti i një tezeje ose xhaxhai biologjik është teze ose xhaxha, ndërsa mbesat dhe nipat e bashkëshortit janë mbesa dhe nipa. Kur subjekti largohet edhe më shumë në breza nga tezet dhe xhaxhallarët, ose i afërmi nga mbesat dhe nipat, këtyre termave u shtohet parashtesa «stër-». Me largim të mëtejshëm, parashtesa bëhet «stër-stër-», duke shtuar edhe një «stër-» për çdo brez tjetër. Për breza të shumtë mund të përdoret një numër në vend të parashtesës, për shembull, «nip i katërt stër» ose «nip katër herë stër». Kur si subjekti, ashtu edhe i afërmi kanë një shkallë më shumë largësie, ata janë kushërinj. Kushëriri me shkallën më të vogël të largësisë është kushëriri i parë, pra fëmija i xhaxhait ose tezes së subjektit. '''Shkallët e largësisë anësore''' dhe '''largësia në breza''' përdoren për të përshkruar më saktë marrëdhënien mes kushërinjve. '''Shkalla''' është numri i brezave pas paraardhësit të përbashkët deri te prindi i njërit prej kushërinjve, ndërsa '''largësia në breza''' është ndryshimi mes numrit të brezave që e ndajnë secilin kushëri nga paraardhësi i përbashkët (ndryshimi mes brezave ku bëjnë pjesë kushërinjtë).<ref name="DictGen">{{cite encyclopedia |title=A Dictionary of Genetics |year=2013 |publisher=Oxford University Press |id=8 |language=en}}</ref><ref name="DictWebster">{{cite web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/cousin |title=Definition of Cousin |publisher=Merriam-Webster |access-date=2020-04-20 |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201164904/https://www.merriam-webster.com/dictionary/cousin |url-status=live |language=en}}</ref> Kushërinjtë e një brezi më të vjetër (me fjalë të tjera, kushërinjtë e parë të prindërve) shpesh klasifikohen si «teze» dhe «xhaxhallarë», ndonëse teknikisht janë kushërinj të parë me një brez largësi. === Të afërmit me krushqi === Në anglishten e folur, marrëdhëniet e krijuara nëpërmjet martesës (me përjashtim të marrëdhënieve bashkëshortore) shënohen me prapashtesën “-in-law”. Nëna dhe babai i bashkëshortit ose bashkëshortes bëhen vjehrra dhe vjehrri; gruaja e djalit bëhet reja, ndërsa burri i vajzës bëhet dhëndri. Termi «kunatë» i referohet dy marrëdhënieve thelbësisht të ndryshme: gruas së vëllait ose motrës së bashkëshortit a bashkëshortes. Termi «kunat» është burri i motrës ose vëllai i bashkëshortit a bashkëshortes. Termat «gjysmëvëlla» dhe «gjysmëmotër» tregojnë vëllezër e motra që kanë të përbashkët vetëm njërin prind biologjik. «Tezja ose halla e bashkëshortit a bashkëshortes» dhe «xhaxhai ose daja i bashkëshortit a bashkëshortes» u referohen tezes, hallës, xhaxhait ose dajës së bashkëshortit a bashkëshortes. «Kushëri me krushqi» është bashkëshorti ose bashkëshortja e kushëririt, ose kushëriri i bashkëshortit a bashkëshortes. «Mbesa me krushqi» është gruaja e nipit; «nipi me krushqi» është burri i mbesës. Gjyshja dhe gjyshi i bashkëshortit a bashkëshortes bëhen gjyshja dhe gjyshi i lidhur me krushqi; gruaja e nipit bëhet mbesa e lidhur me krushqi, ndërsa burri i mbesës bëhet nipi i lidhur me krushqi. Në [[anglishtja indiane|anglishten indiane]], kunati ose kunata që është bashkëshorti a bashkëshortja e vëllait ose motrës mund të quhet “co-sibling”, më saktësisht “co-sister”<ref name="Ca-CoS">{{Cite web |title=Co-Sister |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-sister |website=Cambridge Dictionary |access-date=2020-04-18 |archive-date=2021-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113011221/https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-sister |url-status=live |language=en}}</ref> ose “co-brother”<ref name="Ca-CoB">{{Cite web |title=Co-Brother |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-brother |website=Cambridge Dictionary |access-date=2020-04-18 |archive-date=2021-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225083600/https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-brother |url-status=live |language=en}}</ref>. == Llojet e farefisnisë == === Nga ana atërore === [[Patrilinealiteti]], i njohur edhe si ''vija mashkullore'' ose ''farefisnia agnatike'', është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet [[linja e prejardhjes|linjës së prejardhjes]] së [[Atë|babait]].<ref>{{Cite book |last=Benokraitis |first=N.V. |title=Marriages and Families |edition=7th |publisher=Pearson Education, Inc. |year=2011 |language=en}}</ref> Zakonisht, kjo përfshin [[trashëgimia|trashëgiminë]] e pronës, të drejtave, emrave ose titujve nga persona të lidhur nëpërmjet të afërmve meshkuj. Vija atërore («vija e babait») përbëhet nga babai i një personi dhe [[paraardhësi]]t e tjerë, të gjurmuar vetëm nëpërmjet meshkujve. Prandaj, vija atërore e dikujt është një varg prejardhjeje nga një burrë, ku të gjithë individët në brezat ndërmjetës janë meshkuj. Në [[Antropologjia|antropologjinë]] kulturore, një vijë atërore është një grup farefisnor meshkujsh dhe femrash, secili prej anëtarëve të të cilit rrjedh nga paraardhësi i përbashkët nëpërmjet paraardhësve meshkuj. === Nga ana mëmësore === [[Skeda:Queen Victoria the Princess Royal Victoria c1844-5.png|thumb|[[Mbretëresha Viktoria]], me vajzën e saj të madhe]] [[Matrilinealiteti]] është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet [[linja e prejardhjes|linjës së prejardhjes]] së nënës së tij ose të saj. Ai mund të lidhet gjithashtu me një sistem shoqëror në të cilin secili identifikohet me vijën e tij mëmësore, pra me [[linja e prejardhjes|linjën e prejardhjes]] së nënës, dhe që mund të përfshijë [[trashëgimia|trashëgiminë]] e pronës dhe titujve. Vija mëmësore është një vijë prejardhjeje nga një [[Femra|paraardhëse femër]] te një pasardhës, ku të gjithë individët në brezat ndërmjetës janë nëna; me fjalë të tjera, «vija e nënës». Në një sistem prejardhjeje mëmësore, një individ konsiderohet se i përket të njëjtit grup prejardhjeje si nëna e tij ose e saj. Ky model prejardhjeje mëmësore dallon nga modeli më i përhapur i prejardhjes atërore. === Prejardhja dyanësore === [[Prejardhja dyanësore]] është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet të dyja anëve, atërore dhe mëmësore. Të afërmit nga ana e nënës dhe ata nga ana e babait kanë rëndësi të barabartë për lidhjet emocionale ose për kalimin e pronës dhe pasurisë. Ky është një organizim familjar në të cilin prejardhja dhe trashëgimia përcillen në mënyrë të barabartë nëpërmjet të dy prindërve.<ref>{{Cite book |last1=Shepard |first1=Jon |last2=Greene |first2=Robert W. |title=Sociology and You |publisher=Glencoe McGraw-Hill |year=2003 |location=Ohio |page=A-22 |url=http://www.glencoe.com/catalog/index.php/program?c=1675&s=21309&p=4213&parent=4526 |isbn=978-0-07-828576-9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308100024/http://www.glencoe.com/catalog/index.php/program?c=1675&s=21309&p=4213&parent=4526 |archive-date=2010-03-08 |language=en}}</ref> Familjet që përdorin këtë sistem e gjurmojnë prejardhjen njëkohësisht nëpërmjet të dy prindërve dhe njohin disa paraardhës, por, ndryshe nga prejardhja kognatike, nuk e përdorin atë për të formuar grupe prejardhjeje.<ref>{{Cite book |last=Stone |first=Linda |author-link=Linda Stone |title=Kinship and Gender: An Introduction |publisher=Westview Press |year=2006 |location=Boulder, Colorado |pages=[https://archive.org/details/kinshipgenderint0000ston_k8m0/page/168 168–169] |isbn=978-0-8133-4302-0 |url=https://archive.org/details/kinshipgenderint0000ston_k8m0/page/168 |language=en}}</ref> Tradicionalisht, ky sistem gjendet te disa grupe në Afrikën Perëndimore, [[India|Indi]], [[Australi]], [[Indonezi]], [[Melanezia|Melanezi]], [[Malajzia|Malajzi]] dhe [[Polinezia|Polinezi]]. Antropologët mendojnë se një strukturë fisnore e bazuar në prejardhjen dyanësore i ndihmon anëtarët të jetojnë në mjedise ekstreme, sepse u mundëson individëve të mbështeten te dy grupe familjesh të shpërndara në një zonë të gjerë.<ref name="scientificamerican2001">{{Cite journal |last=Ezzell |first=Carol |title=The Himba and the Dam |url=http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0005596A-DE68-1C6F-84A9809EC588EF21 |journal=Scientific American |date=June 2001 |volume=284 |issue=6 |pages=80–90 |doi=10.1038/scientificamerican0601-80 |pmid=11396346 |bibcode=2001SciAm.284f..80E |access-date=2015-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012142329/http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0005596A-DE68-1C6F-84A9809EC588EF21 |archive-date=2007-10-12 |url-access=subscription |language=en}}</ref> == Historia e teorive == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e familjes|en|History of the family}}}} Studiuesit e hershëm të historisë së familjes zbatuan teorinë biologjike të evolucionit të [[Çarls Darvin|Darvinit]] në teoritë e tyre për evolucionin e sistemeve familjare.<ref name="Encyclopædia Britannica">{{Cite encyclopedia |title=Sociology/Founding the discipline |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=2009-07-26 |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/551887/sociology/222961/Founding-the-discipline#ref=ref748622 |archive-date=2009-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091223213531/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551887/sociology/222961/Founding-the-discipline#ref=ref748622 |url-status=live |language=en }}</ref> Antropologu amerikan Lewis H. Morgan botoi librin ''{{ill|Shoqëria e lashtë|en|Ancient Society}}'' më 1877, bazuar në teorinë e tij për tri fazat e përparimit njerëzor: nga egërsia, përmes [[barbari]]së, deri te [[qytetërimi]].<ref>{{Cite web |url=https://www.marxists.org/reference/archive/morgan-lewis/ancient-society/index.htm |title=Ancient Society by Lewis H. Morgan 1877 |language=en }}</ref> Libri i Morganit ishte «frymëzim për librin» e [[Frederik Engels]]it, ''{{ill|Origjina e familjes, pronës private dhe shtetit|en|The Origin of the Family, Private Property and the State}}'', botuar më 1884.<ref>{{Cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Cultural Anthropology |access-date=2009-07-22 |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/146165/cultural-anthropology/38786/Marxism-and-the-collectors#ref=ref423234 |archive-date=2009-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090815222603/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/146165/cultural-anthropology/38786/Marxism-and-the-collectors#ref=ref423234 |url-status=live |language=en }}</ref> Engelsi e zgjeroi hipotezën e Morganit, sipas së cilës faktorët ekonomikë shkaktuan shndërrimin e bashkësisë primitive në një shoqëri të ndarë në klasa.<ref>{{Cite web |title=The Marxists Internet Archive |access-date=2009-07-17 |url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1884/origin-family/index.htm |archive-date=2006-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060425070029/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1884/origin-family/index.htm |url-status=live |language=en }}</ref> Teoria e Engelsit mbi kontrollin e [[Burimi|burimeve]], si edhe ajo e mëvonshme e [[Karl Marksi]]t, u përdorën për të shpjeguar shkaqet dhe pasojat e ndryshimeve në strukturën dhe funksionin e familjes. Popullariteti i kësaj teorie mbeti kryesisht i pakrahasuar deri në vitet 1980, kur u pranuan teori të tjera sociologjike, veçanërisht {{ill|funksionalizmi strukturor|en|Structural functionalism}}. === Familja bërthamore në shoqërinë industriale === [[Skeda:Families US.svg|thumb|upright=1.35|Rregullimet familjare në Shtetet e Bashkuara janë bërë më të larmishme; asnjë lloj i veçantë strukture familjare nuk përbën gjysmën e popullsisë së vendit.<ref name="Marriages, Families & Intimate Relationships">{{Cite book |last1=Williams |first1=Brian |last2=Sawyer |first2=Stacey C. |last3=Wahlstrom |first3=Carl M. |year=2005 |title=Marriages, Families & Intimate Relationships |publisher=Pearson |location=Boston, MA |id=0-205-36674-0 |language=en }}</ref>]] Shoqëria bashkëkohore përgjithësisht e sheh familjen si strehë nga bota, që ofron përmbushje të plotë. Zinn dhe Eitzen përshkruajnë imazhin e «familjes si strehë … një vend {{ill|intimiteti|en|Intimacy}}, [[Dashuria|dashurie]] dhe besimi, ku individët mund t’i shpëtojnë konkurrencës së forcave çnjerëzore në shoqërinë moderne».<ref>{{Cite book |last1=Zinn |first1=Maxine Baca |last2=Eitzen |first2=D. Stanley |title=Diversity in families |url=https://books.google.com/books?id=PertAAAAMAAJ |access-date=2012-01-06 |edition=6 |year=2002 |publisher=Allyn and Bacon |isbn=978-0-205-33522-0 |page=557 |quote=This 'family as haven' image |archive-date=2013-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329013617/http://books.google.com/books?id=PertAAAAMAAJ |url-status=live |language=en }}</ref> Gjatë industrializimit, «[f]amilja, si vend ku ruhen ngrohtësia dhe butësia (të mishëruara nga nëna), qëndron në kundërshti me botën konkurruese dhe agresive të tregtisë (të mishëruar nga babai). Detyra e familjes ishte të mbronte nga bota e jashtme».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=3}} Megjithatë, Zinn dhe Eitzen vërejnë se «imazhi mbrojtës i familjes është zbehur vitet e fundit, ndërsa janë formësuar idealet e përmbushjes familjare. Sot, familja më shumë plotëson mungesat sesa mbron. Ajo ofron atë që është thelbësisht e nevojshme, por mungon në rregullimet e tjera shoqërore».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=3}} Çiftet e palumtura në martesë kanë rrezik 3–25 herë më të lartë për të zhvilluar depresion klinik.<ref>{{Cite web |author1=Tatiana D. Gray |author2=Matt Hawrilenko |author3=James V. Cordova |date=2019 |title=Randomized Controlled Trial of the Marriage Checkup: Depression Outcomes |url=https://arammu.com/assets/research/MC%20Depression%20Outcomes.pdf |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Fink |first1=Brandi C. |last2=Shapiro |first2=Alyson F. |date=March 2013 |title=Coping Mediates the Association Between Marital Instability and Depression, but Not Marital Satisfaction and Depression |journal=Couple & Family Psychology |volume=2 |issue=1 |pages=1–13 |doi=10.1037/a0031763 |issn=2160-4096 |pmc=4096140 |pmid=25032063 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal |author1=Maria R. Goldfarb |author2=Gilles Trudel |date=2019 |title=Marital quality and depression: a review |journal=Marriage & Family Review |volume=55 |issue=8 |pages=737–763 |doi=10.1080/01494929.2019.1610136 |s2cid=165116052 |language=en }}</ref> Sipas Zinn dhe Eitzen, «urtësia popullore» i sheh strukturat familjare të së kaluarës si më të mira se ato të sotmet, dhe familjet si më të qëndrueshme e më të lumtura në një kohë kur nuk duhej të përballeshin me probleme si fëmijët jashtëmartesorë dhe [[shkurorëzimi]]. Ata përgjigjen se «nuk ka pasur ndonjë epokë të artë të familjes që të na shkëlqejë nga e kaluara e largët historike».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=8}} «Braktisja nga bashkëshortët, fëmijët jashtëmartesorë dhe rrethana të tjera që konsiderohen tipike për kohët moderne, kanë ekzistuar edhe në të kaluarën».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=8}} === Familja postmoderne === [[Skeda:Percentage of birth to unmarried women, selected countries, 1980 and 2007.svg|upright=2|thumb|Përqindja e lindjeve nga gra të pamartuara në disa vende, 1980 dhe 2007<ref name="non_mar1">{{cite web |url=https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db18.htm |title=Changing Patterns of Nonmarital Childbearing in the United States |work=CDC/National Center for Health Statistics |date=2009-05-13 |access-date=2011-09-24 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906063823/http://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db18.htm |url-status=live |language=en}}</ref>]] Të tjerë argumentojnë se nëse familja shihet apo jo si «në rënie» varet nga përkufizimi që i jepet «familjes». «Çiftet e martuara përbëjnë më pak se gjysmën e të gjitha familjeve amerikane. Kjo rënie është tronditëse për format tradicionale të sistemit familjar. Vetëm një e pesta e familjeve ndiqnin mënyrën tradicionale, ku çiftet e martuara rrisnin së bashku fëmijë.»<ref>{{cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=2011 |title=Married Couples Are No Longer a Majority, Census Finds |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2011/05/26/us/26marry.html?_r=1# |access-date=2014-01-08 |archive-date=2014-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325130308/http://www.nytimes.com/2011/05/26/us/26marry.html?_r=1 |url-status=live |language=en}}</ref> Në botën perëndimore, martesat nuk lidhen më si [[Martesa e organizuar|martesa të organizuara]] për përfitime ekonomike, shoqërore ose politike dhe fëmijët nuk pritet më të kontribuojnë në të ardhurat e familjes. Përkundrazi, njerëzit i zgjedhin partnerët në bazë të [[Dashuria|dashurisë]].<ref>{{cite web |title=The Family Revolution |url=https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_family_revolution |access-date=2022-05-04 |website=Greater Good |language=en |archive-date=2022-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220315184821/https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_family_revolution |url-status=live}}</ref> Roli i shtuar i dashurisë tregon një ndryshim shoqëror drejt vlerësimit më të madh të përmbushjes emocionale dhe marrëdhënieve brenda familjes; ky ndryshim e dobëson domosdoshmërisht institucionin e familjes.<ref>Coontz, Stephanie. 2005. ''Marriage, A History: How Love Conquered Marriage''. New York: Viking/Penguin Books.</ref> Margaret Mead e sheh familjen si një mbrojtje kryesore për vazhdimësinë e përparimit njerëzor. Ajo vëren: «Qeniet njerëzore kanë mësuar me mundim të jenë njerëz» dhe shton: «ne e mbajmë në mirëbesim formën tonë të tanishme të njerëzimit, [dhe] është e mundur ta humbasim» … «Nuk është pa rëndësi që braktisjet më të suksesshme në shkallë të gjerë të familjes kanë ndodhur jo mes egërsirave të thjeshta, që jetojnë pranë kufirit të mbijetesës, por mes kombeve të mëdha dhe perandorive të fuqishme, burimet e të cilave ishin të bollshme, popullsitë të mëdha dhe pushteti pothuajse i pakufizuar»<ref>''Male and Female'', New York, 1949. pp. 193–194</ref> Vitet e fundit, shumë vende, veçanërisht ato perëndimore, kanë ndryshuar [[Ligji i familjes|ligjet e familjes]] për t'iu përshtatur modeleve të ndryshme familjare. Për shembull, në Mbretërinë e Bashkuar, në Skoci, ''Family Law (Scotland) Act 2006'' u jep bashkëjetuesve disa të drejta të kufizuara.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/law/17867/fm-couples-root/fm-couples-cohabitation|title=Family Matters – Couples – Cohabitation|publisher=Scottish Government, Edinburgh|date=2006-04-27|website=Scotland.gov.uk|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024082441/http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/law/17867/fm-couples-root/fm-couples-cohabitation|language=en}}</ref> Në vitin 2010, Irlanda miratoi {{ill|Akti i Partneritetit Civil dhe i të Drejtave dhe Detyrimeve të Caktuara të Bashkëjetuesve (2010)|en|Civil Partnership and Certain Rights and Obligations of Cohabitants Act 2010|lt=Aktin e Partneritetit Civil dhe të të Drejtave dhe të Detyrimeve të Caktuara të Bashkëjetuesve}}. Ka pasur gjithashtu nisma në nivel ndërkombëtar, veçanërisht [[Këshilli i Evropës|Konventa Evropiane për Statusin Ligjor të Fëmijëve të Lindur Jashtë Martesës]] e Këshillit të Evropës,<ref>{{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/085.htm|title=Full list|website=Coe.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2000-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20001002094646/http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/085.htm|url-status=live|language=en}}</ref> e cila hyri në fuqi më 1978. Vendet që e ratifikojnë duhet të sigurojnë që fëmijëve të lindur jashtë martese t'u jepen të drejtat ligjore të përcaktuara në tekstin e kësaj konvente. Mbretëria e Bashkuar e ratifikoi konventën më 1981, ndërsa Irlanda më 1988.<ref>{{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=085&CM=&DF=&CL=ENG|title=Full list|website=Coe.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091742/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=085&CM=&DF=&CL=ENG|language=en}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, një në pesë nëna ka fëmijë me baballarë të ndryshëm; te nënat me dy ose më shumë fëmijë, kjo shifër është edhe më e lartë: 28% kanë fëmijë me të paktën dy burra të ndryshëm. Familje të tilla janë më të zakonshme mes afrikano-amerikanëve dhe hispanikëve, si dhe në shtresat me status më të ulët socioekonomik.<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/id/42364656/ns/health-childrens_health/t/us-moms-have-kids-multiple-dads-study-says/#.VaJYA7XD_Ao|title=1 in 5 US moms have kids with multiple dads, study says|date=2011-04-01|website=Nbcnews.com|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170622083111/http://www.nbcnews.com/id/42364656/ns/health-childrens_health/t/us-moms-have-kids-multiple-dads-study-says/#.VaJYA7XD_Ao|language=en}}</ref> Megjithatë, në shoqërinë perëndimore, familja me një prind është pranuar gjithnjë e më shumë dhe ka nisur të ndikojë në kulturë. Në familjet me një prind, zakonisht prindi i vetëm është nëna dhe jo babai.<ref>{{cite web |title=American Children's Family Structure: Single-Parent Families |url=https://www.bgsu.edu/ncfmr/resources/data/family-profiles/eickmeyer-single-parent-families-fp-17-17.html |access-date=2022-05-04 |website=Bowling Green State University |language=en |archive-date=2021-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620125849/https://www.bgsu.edu/ncfmr/resources/data/family-profiles/eickmeyer-single-parent-families-fp-17-17.html |url-status=live}}</ref> Këto familje përballen nganjëherë me vështirësi, përveç faktit që duhet t'i rrisin vetë fëmijët; për shembull, të ardhurat e ulëta mund ta bëjnë të vështirë pagesën e qirasë, kujdesit për fëmijët dhe nevojave të tjera për një shtëpi të shëndetshme e të sigurt. Për më tepër, ka familje ku fëmijët rriten nga dy nëna, dy baballarë, persona jobinarë, transgjinorë dhe queer. Kjo bëhet e mundur përmes zëvendësimit gestacional, fekondimit in vitro, inseminimit intrauterin, birësimit dhe proceseve të tjera. == Dhuna në familje == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Dhuna në familje|en|Domestic violence}}}} Dhuna në familje është dhunë që ndodh brenda familjes. Kuptimi ligjor dhe shoqëror i këtij koncepti ndryshon sipas kulturës. Përkufizimi i termit «dhunë në familje» ndryshon në varësi të kontekstit në të cilin përdoret.<ref>{{Cite web |url=https://www.childwelfare.gov/systemwide/laws_policies/statutes/defdomvio.cfm |title=Definitions of Domestic Violence – Child Welfare Information Gateway |website=Childwelfare.gov |access-date=2017-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215012201/https://www.childwelfare.gov/systemwide/laws_policies/statutes/defdomvio.cfm |archive-date=2014-12-15 |language=en}}</ref> Ajo mund të përkufizohet ndryshe në kontekste mjekësore, ligjore, politike ose shoqërore. Përkufizimet kanë ndryshuar me kalimin e kohës dhe ndryshojnë në pjesë të ndryshme të botës. [[Konventa për parandalimin dhe luftimin e dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje]] përcakton se:<ref>{{Cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/EN/Treaties/Html/210.htm |title=Full list |website=Coe.int |access-date=2017-04-12 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923210455/http://conventions.coe.int/Treaty/EN/Treaties/Html/210.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|«Dhuna në familje» nënkupton të gjitha aktet e dhunës fizike, seksuale, psikologjike ose ekonomike që ndodhin brenda familjes ose njësisë familjare, ose ndërmjet bashkëshortëve apo partnerëve të mëparshëm ose të tanishëm, pavarësisht nëse autori i dhunës ndan ose ka ndarë të njëjtën banesë me viktimën.}} Në vitin 1993, [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e identifikoi dhunën në familje si një nga tri kontekstet në të cilat ndodh [[Dhuna ndaj grave]], në [[Deklarata për eliminimin e dhunës ndaj grave|Deklaratën për eliminimin e dhunës ndaj grave]], duke e përshkruar atë si:<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r104.htm |title=A/RES/48/104. Declaration on the Elimination of Violence against Women |date=1993-12-20 |publisher=United Nations |access-date=2017-06-28 |archive-date=2019-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816082450/https://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r104.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Dhuna fizike, seksuale dhe psikologjike që ndodh në familje, përfshirë rrahjen, abuzimin seksual të vajzave në familje, dhunën e lidhur me prikën, përdhunimin bashkëshortor, [[Gjymtimi gjenital femëror|gjymtimin gjenital femëror]] dhe praktika të tjera tradicionale të dëmshme për gratë, dhunën nga persona që nuk janë bashkëshortë dhe dhunën e lidhur me shfrytëzimin.}} === Dhuna familjare === Dhuna familjare është një përkufizim më i gjerë, që përdoret shpesh për të përfshirë [[Abuzimi i fëmijëve|abuzimin e fëmijëve]], {{ill|abuzimin e të moshuarve|en|Elder abuse}} dhe akte të tjera të dhunshme ndërmjet familjarëve.<ref>{{Cite book |last=Wallace |first=Harvey |year=2004 |title=Family Violence: Legal, Medical, and Social Perspectives |publisher=Allyn & Bacon |isbn=0-205-41822-8 |page=2 |language=en}}</ref> [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH-ja]] e përkufizon abuzimin e fëmijëve si më poshtë:<ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/topics/child_abuse/en/ |title=Child maltreatment |publisher=World Health Organization |access-date=2017-10-23 |archive-date=2017-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017235616/http://www.who.int/topics/child_abuse/en/ |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Keqtrajtimi i fëmijëve, që nganjëherë quhet edhe abuzim dhe neglizhencë ndaj fëmijëve, përfshin të gjitha format e trajtimit të keq fizik dhe emocional, abuzimin seksual, neglizhencën dhe shfrytëzimin që shkaktojnë ose mund të shkaktojnë dëm për shëndetin, zhvillimin ose dinjitetin e fëmijës. Brenda këtij përkufizimi të gjerë dallohen pesë nënlloje: abuzimi fizik; abuzimi seksual; neglizhenca dhe trajtimi neglizhent; abuzimi emocional; dhe shfrytëzimi.}} Ekzistojnë ligje për të parandaluar dhe ndëshkuar këto vepra. Ka ligje që rregullojnë marrëdhëniet seksuale brenda familjes, sipas të cilave është vepër penale çdo lloj marrëdhënieje seksuale ndërmjet një personi dhe gjyshit ose gjyshes, prindit, vëllait ose motrës, hallës, tezes, xhaxhait apo dajës së tij.<ref>{{Cite book |doi=10.1057/9781137476159_5 |chapter=When Yes Actually Means Yes |year=2015 |last1=Roffee |first1=James A. |title=Rape Justice |pages=72–91 |isbn=978-1-137-47615-9 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1093/hrlr/ngu023 |url=http://www.corteidh.or.cr/tablas/33349.pdf |title=No Consensus on Incest? Criminalisation and Compatibility with the European Convention on Human Rights |volume=14 |issue=3 |year=2014 |journal=Human Rights Law Review |pages=541–572 |last1=Roffee |first1=J. A. |access-date=2018-10-30 |archive-date=2018-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030170425/http://www.corteidh.or.cr/tablas/33349.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Sipas OBSH-së, abuzimi ndaj të moshuarve është «një veprim i vetëm ose i përsëritur, ose mungesa e veprimit të duhur, që ndodh brenda një marrëdhënieje ku pritet besim dhe që i shkakton dëm ose shqetësim një personi të moshuar».<ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/en/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071026062106/http://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/en/ |archive-date=2007-10-26 |title=Elder abuse |publisher=World Health Organization |access-date=2017-10-23 |language=en}}</ref> ==== Abuzimi prindëror ndaj fëmijëve (abuzimi i fëmijëve) ==== {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Përvojat e pafavorshme gjatë fëmijërisë|en|Adverse childhood experiences}} · [[Abuzimi i fëmijëve]]}} Abuzimi i fëmijëve është keqtrajtim ose neglizhencë fizike, seksuale apo emocionale ndaj një fëmije ose fëmijëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/Child+abuse |title=Child abuse – definition of child abuse by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia |website=Thefreedictionary.com |access-date=2010-09-15 |archive-date=2019-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609124754/http://www.thefreedictionary.com/Child+Abuse |url-status=live |language=en}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) dhe Departamenti për Fëmijët dhe Familjet (DCF) e përkufizojnë keqtrajtimin e fëmijëve si çdo veprim ose varg veprimesh, apo mosveprimesh, nga një prind ose kujdestar tjetër që shkakton dëm, mundësi për dëm ose kërcënim për dëmtim të një fëmije.<ref name=CDC>{{Cite web |last1=Leeb |first1=R.T. |first2=L.J. |last2=Paulozzi |first3=C. |last3=Melanson |first4=T.R. |last4=Simon |last5=Arias |first5=I. |url=https://www.cdc.gov/ncipc/dvp/CMP/CMP-Surveillance.htm |access-date=2008-10-20 |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |title=Child Maltreatment Surveillance: Uniform Definitions for Public Health and Recommended Data Elements |date=2008-01-01 |archive-date=2008-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016225901/http://www.cdc.gov/ncipc/dvp/CMP/CMP-Surveillance.htm |url-status=live |language=en}}</ref> Abuzimi i fëmijëve mund të ndodhë në shtëpinë e fëmijës, ose në organizatat, shkollat apo komunitetet me të cilat fëmija ka kontakt. Ka katër kategori kryesore të abuzimit të fëmijëve: {{ill|neglizhenca ndaj fëmijëve|en|Child neglect}}, {{ill|abuzimi fizik|en|Physical abuse}}, [[abuzimi psikologjik]] ose emocional dhe {{ill|abuzimi seksual i fëmijëve|en|Child sexual abuse}}. ==== Abuzimi i prindërve nga fëmijët ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Abuzimi i prindërve nga fëmijët|en|Parental abuse by children}}}} [[Abuzimi]] i prindërve nga fëmijët e tyre është një temë e përhapur, por pak e raportuar dhe pak e studiuar. Një arsye pse kjo temë është pak e studiuar është se abuzimi i prindërve ndaj fëmijëve të tyre e lë në hije atë. Prindërit shpesh përballen me nivele të agresivitetit nga fëmijët që tejkalojnë shpërthimet e zakonshme të agresivitetit në fëmijëri, zakonisht në formën e abuzimit [[Abuzimi verbal|verbal]] ose fizik. Prindërit ndiejnë turp dhe [[Turpi|poshtërim]] për këtë problem, ndaj rrallë kërkojnë ndihmë; gjithsesi, zakonisht ka pak ose aspak ndihmë në dispozicion.<ref>{{Cite web|url=http://parentlineplus.org.uk/default.aspx?page=viewarticle&module=articles-view&id=686&tags=25|title=Parenting and Family Support – Family Lives (Parentline Plus)|website=Parentlineplus.org.uk|access-date=2017-04-12|archive-date=2010-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20101221082325/http://parentlineplus.org.uk/default.aspx?page=viewarticle&module=articles-view&id=686&tags=25|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://familylives.org.uk/sites/default/files/When%20family%20hurts%202010.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120619160335/http://familylives.org.uk/sites/default/files/When%20family%20hurts%202010.pdf|title=WHEN FAMILY LIFE HURTS: Family experience of aggression in children – Parentline plus 31 October 2010|archive-date=2012-06-19|language=en}}</ref> ==== Abuzimi i të moshuarve ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Abuzimi i të moshuarve|en|Elder abuse}}}} Abuzimi i të moshuarve është «një akt i vetëm ose i përsëritur, apo mungesa e veprimit të duhur, që ndodh në kuadrin e një marrëdhënieje ku pritet besim dhe që i shkakton dëm ose vuajtje një personi të moshuar».<ref>[http://www.elderabuse.org.uk/ elderabus.org.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820165643/https://www.elderabuse.org.uk/ |date=2019-08-20 }}, qasur më 2007-10-12.</ref> Këtë përkufizim e ka miratuar [[Organizata Botërore e Shëndetësisë]], bazuar në një përkufizim të propozuar nga organizata britanike Action on Elder Abuse. Ligjet që mbrojnë të moshuarit nga abuzimi janë të ngjashme me ligjet që mbrojnë të rriturit e varur nga abuzimi dhe lidhen me to. Elementi thelbësor i dëmit që shkakton abuzimi i të moshuarve është «pritshmëria e besimit» që personi i moshuar ka ndaj abuzuesit. Prandaj, abuzimi përfshin dëmin e shkaktuar nga persona që i moshuari njeh ose me të cilët ka marrëdhënie, si bashkëshorti, partneri ose një pjesëtar i familjes, një mik apo fqinj, ose persona prej të cilëve i moshuari varet për shërbime. Shumë forma të abuzimit të të moshuarve njihen si lloje të dhunës në familje. === Martesat e detyruara dhe martesat e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Martesat e detyruara|en|Forced marriage}} dhe {{ill|Martesat e fëmijëve|en|Child marriage}}}} Martesat e detyruara dhe martesat e fëmijëve praktikohen në disa rajone të botës, veçanërisht në Azi dhe Afrikë, dhe lidhen me një shkallë të lartë të dhunës në familje.<ref name="hrw.org" /><ref name="who.int" /><ref name="bbc.co.uk" /><ref>{{Cite web|url=https://plan-uk.org/about/our-work/child-marriage|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312222100/http://www.plan-uk.org/early-and-forced-marriage/|title=Early and forced marriage – facts, figures and what you can do|archive-date=2014-03-12|website=Plan International UK|language=en}}</ref> [[Martesa e detyruar]] është një martesë në të cilën njëri ose të dy pjesëmarrësit martohen pa dhënë lirisht pëlqimin e tyre.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/forcedmarriage/introduction_1.shtml|title=Ethics – Forced Marriages: Introduction|website=Bbc.co.uk|access-date=2017-04-12 |archive-date=2015-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150903060233/http://www.bbc.co.uk/ethics/forcedmarriage/introduction_1.shtml |url-status=live|language=en}}</ref> Kufiri mes martesës së detyruar dhe martesës me pëlqim mund të jetë i paqartë, sepse normat shoqërore të shumë kulturave diktojnë se nuk duhet kundërshtuar kurrë dëshira e prindërve ose e të afërmve lidhur me zgjedhjen e bashkëshortit; në këto kultura nuk është e nevojshme të ketë dhunë, kërcënime, kanosje e të ngjashme: personi thjesht «pranon» martesën edhe kur nuk e dëshiron, për shkak të [[presionit shoqëror]] të nënkuptuar dhe ndjenjës së detyrimit. Zakonet e çmimit të nuses dhe të prikës, që ekzistojnë në disa pjesë të botës, mund të çojnë në blerjen dhe shitjen e njerëzve për martesë.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/slavery/modern/modern_1.shtml#section_2|title=Ethics – Slavery: Modern slavery|website=Bbc.co.uk|access-date=2017-04-12 |archive-date=2014-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106012011/http://www.bbc.co.uk/ethics/slavery/modern/modern_1.shtml#section_2 |url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session21/A-HRC-21-41_en.pdf|title=Report of the Special Rapporteur on contemporary forms of slavery, including its causes and consequences|author=Gulnara Shahinian|website=Ohchr.org|access-date=2017-10-23|archive-date=2013-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060954/http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session21/A-HRC-21-41_en.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Martesa e fëmijëve është një [[Martesa|martesë]] në të cilën njëri ose të dy bashkëshortët janë nën moshën 18 vjeç.<ref name="unicef.org">{{Cite web|url=http://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|title=Child marriage|website=UNICEF|access-date=2017-04-12|archive-date=2018-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907061839/https://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|language=en}}</ref><ref name="hrw.org">{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2013/06/14/q-child-marriage-and-violations-girls-rights|title=Q & A: Child Marriage and Violations of Girls' Rights|date=2013-06-14|website=Human Rights Watch|access-date=2017-04-12|archive-date=2013-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130620105605/https://www.hrw.org/news/2013/06/14/q-child-marriage-and-violations-girls-rights|url-status=live|language=en}}</ref> Martesat e fëmijëve ishin të zakonshme gjatë gjithë historisë, por sot dënohen nga organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/ihavearightto/four_b/casestudy_art16.shtml|work=I have a right to|publisher=BBC World Service|title=Article 16: Right to marriage and family and to equal rights of men and women during and after marriage|access-date=2014-10-07|archive-date=2017-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406125350/http://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/ihavearightto/four_b/casestudy_art16.shtml|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Factsheet: Child Marriage |url=http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130909152040/http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf |archive-date=2013-09-09 |access-date=2014-07-20 |website=GirlUp |publisher=United Nations Foundation|language=en}}</ref><ref name="who.int">{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/child_marriage_20130307/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130314073138/http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/child_marriage_20130307/en/|archive-date=2013-03-14|title=Child marriages: 39,000 every day|website=WHO|date=2013-03-07|access-date=2014-10-07|language=en}}</ref> Martesat e fëmijëve shpesh rregullohen mes familjeve të nuses dhe dhëndrit të ardhshëm, ndonjëherë që kur vajza është foshnjë.<ref name="bbc.co.uk" /> Martesat e fëmijëve mund të ndodhin edhe në kuadrin e martesës përmes rrëmbimit.<ref name="bbc.co.uk" /> == Koncepti i nderit familjar == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Nderi familjar|en|Family honor}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Vrasja për nder|en|Honor killing}}}} Nderi familjar është një koncept abstrakt që lidhet me cilësinë e perceptuar të denjësisë dhe respektueshmërisë, e cila ndikon në pozitën shoqërore dhe në vetëvlerësimin e një grupi njerëzish të lidhur mes tyre, si grup dhe si individë.<ref name="Malina2001">{{Cite book |last=Malina |first=Bruce J. |title=The New Testament world: insights from cultural anthropology |url=https://books.google.com/books?id=Ek3fSY7jRDcC&pg=PA42 |access-date=2011-11-07 |date=2001 |publisher=Westminster John Knox Press |isbn=978-0-664-22295-6 |page=42 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225103408/https://books.google.com/books?id=Ek3fSY7jRDcC&pg=PA42 |url-status=live |language=en}}</ref><ref name="spain">{{Cite journal |last2=Manstead |first2=Antony S.R. |last3=Fischer |first3=Agneta H. |last1=Mosquera |first1=Patricia M.R. |title=Honor in the Mediterranean and Northern Europe |journal=Journal of Cross-Cultural Psychology |date=January 2002 |volume=33 |issue=1 |pages=16–36 |url=http://jcc.sagepub.com/content/33/1/16.short |access-date=2011-10-17 |doi=10.1177/0022022102033001002 |s2cid=55174724 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225103411/https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0022022102033001002 |language=en}}</ref> Familja shihet si burimi kryesor i nderit, dhe komuniteti i kushton shumë rëndësi lidhjes mes nderit dhe familjes.<ref name="Family">{{Cite book |last=Berns |first=Roberta |title=Child, family, school, community: socialization and support |url=https://books.google.com/books?id=AD3e7Xdn2NMC&q=family+honor+in+different+cultures&pg=PA528 |year=2007 |publisher=Thompson Learning |page=139 |isbn=978-0-495-00758-6 |access-date=2020-10-31 |archive-date=2021-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415005944/https://books.google.com/books?id=AD3e7Xdn2NMC&q=family+honor+in+different+cultures&pg=PA528 |url-status=live |language=en}}</ref> Sjellja e anëtarëve të familjes ndikon te nderi familjar, te mënyra si familja e sheh veten dhe te mënyra si e shohin të tjerët.<ref name="spain" /> Në kulturat ku nderi ka rëndësi të veçantë, ruajtja e nderit familjar shpesh shihet si më e rëndësishme sesa liria individuale ose arritjet individuale.<ref name="McGoldrickGiordano2005">{{Cite book |last1=McGoldrick |first1=Monica |last2=Giordano |first2=Joseph |last3=Garcia-Preto |first3=Nydia |title=Ethnicity and family therapy |url=https://books.google.com/books?id=6Al1kB_6GyMC |access-date=2011-10-24 |date=2005 |publisher=Guilford Press |page=445 |isbn=978-1-59385-020-3 |archive-date=2015-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316101153/http://books.google.com/books?id=6Al1kB_6GyMC |url-status=live |language=en}}</ref> Në raste ekstreme, veprimet që konsiderohen se njollosin nderin e familjes çojnë në vrasje për nder. Vrasja për nder është [[vrasja]] e një anëtari të familjes ose të një grupi shoqëror nga anëtarë të tjerë, për shkak se autorët besojnë se viktima i ka sjellë turp ose çnderim familjes apo komunitetit. Arsyet zakonisht përfshijnë refuzimin e një martese të organizuar, një marrëdhënie të kundërshtuar nga të afërmit, marrëdhënie seksuale jashtë martese, të qenët viktimë e [[përdhunimi]]t, veshjen në mënyra që konsiderohen të papërshtatshme ose përfshirjen në marrëdhënie [[Homoseksualiteti|homoseksuale]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/honourcrimes/ |title=Ethics: Honour Crimes |publisher=BBC |date=1970-01-01 |access-date=2013-12-23 |archive-date=2014-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140619163216/http://www.bbc.co.uk/ethics/honourcrimes/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing |title=Honor killing: Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |website=Merriam-webster.com |date=2012-08-31 |access-date=2013-12-23 |archive-date=2013-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131222161404/http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/honor+killing?s=t |title=Honor killing definition |website=Dictionary.reference.com |access-date=2013-12-23 |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231426/http://dictionary.reference.com/browse/honor+killing?s=t |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing |title=Shocking gay honor killing inspires movie |website=CNN |access-date=2013-08-16 |archive-date=2013-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929031542/http://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html |title=Iraqi immigrant convicted in Arizona 'honor killing' awaits sentence |website=CNN |access-date=2013-08-16 |date=2011-02-23 |archive-date=2013-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929031535/http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html |language=en}}</ref> == Çështjet ekonomike == Një familje shpesh është pjesë e [[Ekonomia e ndarjes|ekonomisë së ndarjes]] dhe e [[Pronësia e përbashkët|pronësisë së përbashkët]]. === Prika, çmimi i nuses dhe dhurata martesore e nuses === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Prika|en|Dowry}}, {{ill|Çmimi i nuses|en|Bride price}} dhe {{ill|Dhurata martesore e nuses|en|Dower}}}} [[Skeda:Thai Bride Price 2008.jpg|thumb|left|Paraqitje tradicionale dhe formale e çmimit të nuses gjatë një ceremonie fejese në Tajlandë]] Prika është pasuri (para, mallra ose pronë) që gruaja ose familja e saj i jep bashkëshortit kur martohen.<ref>{{Cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/dowry|title=Definition of DOWRY|website=Merriam-webster.com|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222025031/http://www.merriam-webster.com/dictionary/dowry|url-status=live|language=en}}</ref> Dhënia e prikës ishte e zakonshme historikisht në shumë kultura, përfshirë ato të Evropës dhe Amerikës së Veriut, por sot kjo praktikë është kryesisht e kufizuar në disa zona, veçanërisht në [[Nënkontinenti indian|nënkontinentin indian]]. Çmimi i nuses (i quajtur edhe çmim i nuses në formë pasurie ose dhuratë simbolike për nusen) është pasuri që dhëndri ose familja e tij u paguan prindërve të gruas kur martohet me të. Kjo praktikë është e përhapur kryesisht në Afrikën nën-Sahariane, në disa pjesë të Azisë Juglindore ([[Tajlanda]], [[Kamboxhia]]) dhe në disa pjesë të Azisë Qendrore. Dhurata martesore e nuses (''dower'') është pasuri që dhëndri ia jep vetë nuses në kohën e martesës dhe që mbetet nën pronësinë dhe kontrollin e saj.<ref>{{Cite book|last=Goody|first=Jack|title=Production and Reproduction: A Comparative Study of the Domestic Domain|year=1976|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge|page=8|language=en}}</ref> === Regjimet pasurore dhe tatimi === Në disa vende, çiftet e martuara përfitojnë nga lehtësime të ndryshme tatimore që nuk u ofrohen personave beqarë ose çifteve të pamartuara. Për shembull, bashkëshortët mund të lejohen t'i llogarisin të ardhurat e tyre të përbashkëta si mesatare. Disa juridiksione njohin martesën sipas së drejtës zakonore ose marrëdhëniet ''[[De fakto|de facto]]'' për këtë qëllim. Në disa juridiksione ekziston gjithashtu mundësia e lidhjes së një partneriteti civil ose një [[Partneriteti i bashkëjetesës|partneriteti bashkëjetese]]. Ekzistojnë regjime të ndryshme pasurore për bashkëshortët. Në shumë vende, secili bashkëshort mund të zgjedhë ta mbajë pasurinë e vet [[Pasuria e përbashkët bashkëshortore|të ndarë]] ose t'i bashkojë pasuritë. Në rastin e dytë, të quajtur pasuri e përbashkët bashkëshortore, kur martesa përfundon me divorc, secili merr gjysmën. Në mungesë të një testamenti ose të një marrëveshjeje kujdestarie për pasurinë, pasuria e personit të vdekur përgjithësisht trashëgohet nga bashkëshorti i mbijetuar. == Të drejtat dhe ligjet == === Të drejtat e familjes === [[E drejta për jetën familjare|E drejta për familje]] sanksionohet në [[Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut|Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut]] të vitit 1948 nga [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]]: {{Blockquote |text=Familja është njësia e natyrshme dhe themelore e shoqërisë dhe ka të drejtë të mbrohet nga shoqëria dhe shteti. |multiline=yes |source=[https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut, neni 16.3] }} Pikëpamja e [[Georg Vilhelm Fridrih Hegel|Georg Hegelit]] për familjet si [[Personi juridik|persona juridikë]]<ref name="o509">{{Cite book|last=Hegel|first=Georg Wilhelm Fredrich|editor-first1=Allen W.|editor-last1=Wood|title=Hegel: Elements of the Philosophy of Right|publisher=Cambridge University Press|date=1991-10-25|isbn=978-0-521-34438-8|doi=10.1017/cbo9780511808012|language=en}}</ref> pasqyrohet në sistemet juridike të disa vendeve.<ref name="p817">{{Cite journal|last1=Carney|first1=Michael|last2=Gedajlovic|first2=Eric|last3=Strike|first3=Vanessa M.|title=Dead Money: Inheritance Law and the Longevity of Family Firms|journal=Entrepreneurship Theory and Practice|volume=38|issue=6|date=2014|issn=1042-2587|doi=10.1111/etap.12123|pages=1261–1283|language=en}}</ref> === Të drejtat riprodhuese === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Të drejtat riprodhuese|en|Reproductive rights}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Sterilizimi i detyruar|en|Forced sterilization}}, {{ill|Shtatzënia e detyruar|en|Forced pregnancy}} dhe {{ill|Aborti i detyruar|en|Forced abortion}}}} [[Skeda:Total Fertility Rate Map by Country.svg|thumb|right|upright=1.35|Harta e vendeve sipas shkallës së lindshmërisë (2020), sipas [[Population Reference Bureau|Byrosë së Referencës së Popullsisë]]]] Të drejtat riprodhuese janë të drejta dhe liri ligjore që lidhen me riprodhimin dhe [[Shëndeti riprodhues|shëndetin riprodhues]]. Ato përfshijnë të drejtën për të marrë vendime për numrin e fëmijëve që lindin, planifikimin familjar, kontracepsionin dhe jetën private, pa [[Shtrëngimi|shtrëngim]] dhe [[Diskriminimi|diskriminim]], si dhe të drejtën për të pasur qasje në shërbime shëndetësore dhe informacion të përshtatshëm.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/hhr/activities/GRR/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20030829044430/http://www.who.int/hhr/activities/GRR/en/|archive-date=2003-08-29|title=Gender, equity, human rights|website=Who.int|access-date=2017-04-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/swp/2005/english/ch3/ch3_box9.htm|title=State of World Population 2005|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301232916/http://www.unfpa.org/swp/2005/english/ch3/ch3_box9.htm|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/reproductivehealth/topics/gender_rights/sexual_health/en/|title=WHO – Gender and human rights|website=Who.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223213827/https://www.who.int/reproductivehealth/topics/gender_rights/sexual_health/en/|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/campaigns/stop-violence-against-women/issues/implementation-existing-laws/srr|title=Get Involved|website=Amnesty.org|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150117014102/http://www.amnesty.org/en/campaigns/stop-violence-against-women/issues/implementation-existing-laws/srr|url-status=live|language=en}}</ref> Sipas [[UNFPA|Fondit të Kombeve të Bashkuara për Popullsinë]], të drejtat riprodhuese «përfshijnë, ndër të tjera, të drejtën për të vendosur numrin, kohën dhe hapësirën kohore mes lindjeve të fëmijëve, të drejtën për t'u martuar vullnetarisht dhe për të krijuar familje, si dhe të drejtën për standardin më të lartë të arritshëm të shëndetit».<ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/rights/rights.htm|title=Supporting the Constellation of Reproductive Rights|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2013-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730095817/http://www.unfpa.org/rights/rights.htm|url-status=live|language=en}}</ref> [[Planifikimi familjar]] u referohet faktorëve që individët dhe çiftet mund të marrin parasysh për të kontrolluar lindshmërinë, për të parashikuar dhe arritur numrin e dëshiruar të fëmijëve, si dhe për të përcaktuar hapësirën kohore dhe kohën e lindjes së tyre.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/topics/family_planning/en/|title=Family planning|website=Who.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2016-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160318195523/http://www.who.int/topics/family_planning/en/|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/family-planning|title=Family planning|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330132526/https://www.unfpa.org/family-planning|language=en}}</ref> Shteti dhe kisha janë përfshirë dhe, në disa vende, vazhdojnë të përfshihen në kontrollin e madhësisë së familjeve, shpesh duke përdorur metoda shtrënguese, siç janë ndalimet e kontracepsionit ose abortit (kur politika synon rritjen e lindshmërisë — për shembull, përmes [[Taksa mbi mungesën e fëmijëve|taksës mbi mungesën e fëmijëve]]) ose, përkundrazi, politika diskriminuese ndaj familjeve të mëdha (p.sh. politika e [[Politika e një fëmije|një fëmije]] në Kinë, e zbatuar nga viti 1978 deri në vitin 2015), madje edhe [[Aborti i detyruar|aborte të detyruara]]. [[Sterilizimi i detyruar]] ka shënjestruar shpesh grupet e pakicave etnike, si gratë rome në Evropën Lindore,<ref>{{Cite web|url=http://www.stopvaw.org/forced_coerced_sterilization|title=Forced/Coerced Sterilization|website=Stopvaw.org|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213022059/http://www.stopvaw.org/forced_coerced_sterilization|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8375960.stm|title=Czech regret over sterilisation|website=BBC News|access-date=2017-04-12|date=2009-11-24|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013150955/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8375960.stm|url-status=live|language=en}}</ref> ose gratë autoktone në Peru (gjatë viteve 1990).<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-15891372|title=Peru women fight for justice over forced sterilisation|first=Mattia|last=Cabitza|date=2011-12-06|access-date=2017-04-12|work=BBC News|archive-date=2017-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708075032/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-15891372|url-status=live|language=en}}</ref> === Të drejtat e prindërve === {{ill|Të drejtat e prindërve|en|Parents' rights movement|lt=të drejtave të prindërve}} është një lëvizje, anëtarët e së cilës interesohen kryesisht për çështjet që prekin prindërit dhe fëmijët në lidhje me ligjin e familjes, veçanërisht për të drejtat dhe detyrimet prindërore. Lëvizjet për {{ill|Të drejtat e nënave|en|Mothers' rights|lt=të drejtat e nënave}} përqendrohen te {{ill|Shëndeti i nënave|en|Maternal health|lt=shëndeti i nënave}}, çështjet në vendin e punës, si [[të drejtat e punëtorëve]], [[gjidhënia]] dhe të drejtat në fushën e [[Ligji i familjes|ligjit të familjes]]. Lëvizja për të drejtat e baballarëve interesohet kryesisht për çështje që lidhen me [[Ligji i familjes|ligjin e familjes]], përfshirë {{ill|Kujdestaria e fëmijës|en|Child custody|lt=kujdestarinë e fëmijës}} dhe {{ill|Mbajtja financiare e fëmijës|en|Child support|lt=mbajtjen financiare të fëmijës}}, të cilat prekin baballarët dhe [[Fëmija|fëmijët]] e tyre.{{sfnp|Collier|Sheldon|2006|pp=1–26}} === Të drejtat e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Të drejtat e fëmijëve|en|Children's rights}}}} Të drejtat e fëmijëve janë të drejtat e njeriut që u përkasin fëmijëve, me vëmendje të veçantë ndaj të drejtave për mbrojtje dhe kujdes të posaçëm që u takojnë të miturve. Këtu përfshihet e drejta për të pasur lidhje me të dy prindërit, e drejta për identitet njerëzor, e drejta për plotësimin e nevojave të tjera themelore dhe e drejta për të qenë të lirë nga dhuna dhe abuzimi.<ref>{{cite web |url=http://www.unicef.org/crc/index_protecting.html|title=Protecting children's rights |website=UNICEF|access-date=23 October 2017 |archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306162541/https://www.unicef.org/crc/index_protecting.html|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/topic/childrens-rights|title=Children's Rights|website=Hrw.org|access-date=12 April 2017|archive-date=6 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406151206/https://www.hrw.org/topic/childrens-rights|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/children|title=Children and human rights|publisher=Amnesty International|access-date=23 October 2017|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219233024/http://www.amnesty.org/en/children|url-status=live|language=en}}</ref> === Të drejtat në martesë === {{Kryesor|Ligji i martesës}} Çdo juridiksion ka ligjet e veta për martesën. Këto ligje ndryshojnë ndjeshëm nga njëri vend në tjetrin dhe shpesh janë të diskutueshme. Ndër çështjet e debatueshme janë [[të drejtat e grave]] dhe [[Martesa brenda të njëjtës gjini|martesa brenda së njëjtës gjini]]. === Reformat ligjore === ==== Barazia gjinore ==== Reforma ligjore të [[Ligji i familjes|ligjeve familjare]] janë ndërmarrë në shumë vende gjatë dekadave të fundit. Ato trajtuan kryesisht [[Barazia gjinore|barazinë gjinore]] brenda martesës dhe ligjet e divorcit. Në shumë vende, grave iu dhanë të drejta të barabarta në martesë, duke përmbysur ligjet e mëparshme familjare, të mbështetura te roli ligjor mbizotërues i bashkëshortit. Doktrina e coverture-it, e sanksionuar në të drejtën zakonore të Anglisë dhe të SHBA-së për disa shekuj dhe gjatë pjesës më të madhe të shekullit XIX, u shfuqizua. Në disa vende evropiane, ndryshimet që sollën barazinë gjinore ndodhën më ngadalë. Periudha 1975–1979 solli një rishikim të gjerë të ligjeve familjare në vende si Italia,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2014/493052/IPOL-FEMM_NT%282014%29493052_EN.pdf|title=The Policy on Gender Equality in Italy|website=Europarl.europa.eu|access-date=23 October 2017|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924004439/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2014/493052/IPOL-FEMM_NT%282014%29493052_EN.pdf|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session20/A-HRC-20-16-Add2_en.pdf|title=Report of the Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences|author=Rashida Manjoo|website=Ohchr.org|access-date=23 October 2017|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042843/http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session20/A-HRC-20-16-Add2_en.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Spanja,<ref>{{cite book | chapter-url = http://countrystudies.us/spain/43.htm | chapter = Social Values and Attitudes | editor-first = Eric | editor-last = Solsten | editor2-first = Sandra W. | editor2-last = Meditz | title = Spain: A Country Study | location = Washington | publisher = Government Printing Office for the Library of Congress | year = 1988 | access-date = 2016-02-26 | archive-date = 2011-05-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110520160528/http://countrystudies.us/spain/43.htm | url-status = live |language=en}}</ref> Austria,<ref>''Contemporary Western European Feminism'', nga [[Gisela Kaplan]], f. 133</ref> Gjermania Perëndimore,<ref>Reconciliation Policy in Germany 1998–2008, Construing the 'Problem' of the Incompatibility of Paid Employment and Care Work, nga Cornelius Grebe; f. 92: ''"Megjithatë, reforma e vitit 1977 në ligjin për martesën dhe familjen, e ndërmarrë nga socialdemokratët dhe liberalët, u dha formalisht grave të drejtën të punonin pa lejen e bashkëshortëve. Kjo shënoi përfundimin ligjor të «martesës së amvises» dhe kalimin drejt idealit të «martesës si partneritet»."''[https://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-531-91924-9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170416053908/http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-531-91924-9|date=2017-04-16}}</ref><ref>Reformat e mëtejshme të ligjit për të drejtat prindërore, më 1979, i dhanë nënës dhe babait të drejta të barabarta ligjore. ''Comparative Law: Historical Development of the Civil Law Tradition in Europe, Latin America, and East Asia'', nga John Henry Merryman, David Scott Clark, John Owen Haley, f. 542</ref> dhe Portugalia.<ref>''Women in Portugal'', nga Commission of the European Communities, Directorate-General Information, f. 32</ref> Më 1978, [[Këshilli i Evropës]] miratoi ''Rezolutën (78) 37 për barazinë e bashkëshortëve në të drejtën civile''.<ref>{{cite web|url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2 |format=PDF|title=On Equality of Spouses in Civil Law|website=Wcd.coe.int|access-date=23 October 2017|archive-date=21 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121025014/https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2|url-status=live|language=en}}</ref> Ndër vendet e fundit evropiane që vendosën barazi të plotë gjinore në martesë ishte Zvicra. Më 1985, një referendum u garantoi grave barazi ligjore me burrat brenda martesës.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450 |title=Switzerland profile|date=24 July 2017|access-date=23 October 2017|website=Bbc.com|archive-date=17 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617053429/https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-vote-switzerland.html|title=The Long Way to Women's Right to Vote in Switzerland: a Chronology|website=History-switzerland.geschichte-schweiz.ch |access-date=23 October 2017|archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121120734/http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-to-vote-switzerland.html|url-status=live|language=en}}</ref> Reformat e reja hynë në fuqi në janar 1988.<ref>''Women's movements of the world: an international directory and reference guide'', redaktuar nga Sally Shreir, f. 254</ref> Në Greqi, më 1983, u miratua një ligj që garantonte barazinë mes bashkëshortëve, shfuqizonte prikën dhe i jepte fund diskriminimit ligjor ndaj fëmijëve të lindur jashtë martese.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1983/01/26/world/around-the-world-greece-approves-family-law-changes.html |title=AROUND THE WORLD; Greece Approves Family Law Changes|date=23 October 1983|access-date=23 October 2017|newspaper=The New York Times |archive-date=16 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616093929/http://www.nytimes.com/1983/01/26/world/around-the-world-greece-approves-family-law-changes.html|url-status=live|language=en}}</ref><ref>Demos, Vasilikie. (2007) "The Intersection of Gender, Class and Nationality and the Agency of Kytherian Greek Women." Punim i paraqitur në mbledhjen vjetore të Shoqatës Amerikane të Sociologjisë. 11 gusht</ref> Më 1981, Spanja e hoqi kërkesën që gratë e martuara të merrnin lejen e bashkëshortëve për të nisur procedura gjyqësore, ndërsa Holanda dhe Franca e bënë këtë gjatë viteve 1980.<ref name="wbl.worldbank.org">{{Cite web |date=2013 |vauthors=((International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank))|title=Women, Business and the Law 2014: Removing Restrictions to Enhance Gender Equality |url=http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140824032832/http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |archive-date=2014-08-24 |access-date=2014-08-25 |publisher=Bloomsbury Publishing Plc |location=London|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=090000168045ae0e |format=PDF|title=Dutch gender and LGBT-equality policy: 2013–2016|website=Rm.coe.int|access-date=23 October 2017|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141037/https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=090000168045ae0e|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/Gender/publication/Netherlands_2015_Review_BPFA_Report_of_the_Netherlands_Government.pdf|title=2015 Review Report of the Netherlands Government in the context of the twentieth anniversary of the Fourth World Conference on Women and the adoption of the Beijing Declaration and Platform for Action|website=Unece.org |access-date=23 October 2017|archive-date=5 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005144755/http://www.unece.org/fileadmin/DAM/Gender/publication/Netherlands_2015_Review_BPFA_Report_of_the_Netherlands_Government.pdf|url-status=live|language=en}}</ref>{{refn|group=note|Megjithëse gratë e martuara në Francë e fituan më 1965 të drejtën për të punuar pa lejen e bashkëshortëve,<ref>{{Cite web |title=Virtual Special Issue: Modern & Contemporary France: Women in France |url=http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092212/http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archive-date=2016-03-04 |access-date=2016-04-03|language=en}}</ref> dhe autoriteti atëror i burrit mbi familjen u hoq më 1970 (para kësaj, përgjegjësitë prindërore i takonin vetëm babait, i cili merrte të gjitha vendimet ligjore për fëmijët), vetëm më 1985 një reformë ligjore e shfuqizoi dispozitën që i jepte bashkëshortit të drejtën e vetme për të administruar pasurinë e fëmijëve.<ref>{{cite web |last=Ferrand |first=Frédérique |title=National Report: France |url=http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf |website=Commission on European Family Law |access-date=2016-02-26 |archive-date=2014-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811145534/http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf |url-status=live|language=en}}</ref>}} Në dekadat e fundit, pushteti martesor është shfuqizuar edhe në vendet afrikane që e kishin këtë doktrinë, por shumë vende afrikane që dikur ishin koloni franceze ende kanë ligje diskriminuese në rregulloret e martesës; këto rregullore burojnë nga [[Kodi i Napoleonit]], i cili ka shërbyer si model për këto ligje.<ref name="wbl.worldbank.org" /> ==== Divorci ==== Në disa vende (kryesisht katolike romake), divorci u ligjërua vetëm kohët e fundit, për shembull në [[Italia|Itali]] (1970), [[Portugalia|Portugali]] (1975), [[Brazili|Brazil]] (1977), [[Spanja|Spanjë]] (1981), [[Argjentina|Argjentinë]] (1987), [[Irlanda|Irlandë]] (1996), [[Kili]] (2004) dhe [[Malta]] (2011), megjithëse anulimi i martesës dhe ndarja ligjore ishin mundësi. [[Filipinet]] ende nuk e lejojnë divorcin (shih {{ill|Ligji i divorcit sipas vendit|en|Divorce law by country}}). Ligjet për fëmijët e lindur jashtë martese janë rishikuar gjithashtu në shumë vende (shih {{ill|Legjitimiteti në të drejtën familjare|en|Legitimacy (family law)}}). == Shëndeti == [[Skeda:Maternal mortality rate worldwide.jpg|thumb|upright=1.35|Shkalla globale e vdekshmërisë amtare për 100.000 lindje të gjalla (2010)<ref name=CIA>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html|title=Country Comparison: Maternal Mortality Rate|website=The CIA World Factbook|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150418113820/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html|archive-date=2015-04-18}}</ref>]] === Mjekësia familjare === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Mjekësia familjare|en|Family medicine}}}} Mjekësia familjare është një specialitet mjekësor që i kushtohet kujdesit shëndetësor gjithëpërfshirës për njerëz të të gjitha moshave; ajo mbështetet në njohjen e pacientit në kontekstin e familjes dhe të komunitetit, duke theksuar parandalimin e sëmundjeve dhe promovimin e shëndetit.<ref>{{Cite web|url=http://familymedicine.bsd.uchicago.edu/OurDepartment/WhatIsFamilyMedicine|title=What is Family Medicine?|website=Uchicago.edu – Department of Family Medicine|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507232549/http://familymedicine.bsd.uchicago.edu/OurDepartment/WhatIsFamilyMedicine|url-status=live}}</ref> Rëndësia e mjekësisë familjare po njihet gjithnjë e më shumë.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/dg/speeches/2013/family_medicine_20130626/en/|title=The rising importance of family medicine|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307030845/http://www.who.int/dg/speeches/2013/family_medicine_20130626/en/|archive-date=2014-03-07}}</ref> [[Skeda:2012 Infant mortality rate per 1000 live births, under-5, world map.svg|thumb|upright=1.35|Shkalla e vdekshmërisë foshnjore në botë më 2012<ref>{{Cite web|url=http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|title=Infant Mortality Rates in 2012|language=en|publisher=[[UNICEF]]|date=2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714153724/http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-date=2014-07-14}}</ref>]] === Vdekshmëria amtare === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Vdekshmëria amtare|en|Maternal mortality}}}} [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH]] e përkufizon vdekshmërinë amtare, ose vdekjen amtare, si «vdekjen e një gruaje gjatë shtatzënisë ose brenda 42 ditëve pas përfundimit të saj, pavarësisht nga kohëzgjatja dhe vendndodhja e shtatzënisë, për shkak të cilitdo shkak të lidhur me shtatzëninë ose të rënduar prej saj apo prej trajtimit të saj, por jo për shkaqe aksidentale ose të rastësishme».<ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=https://www.who.int/healthinfo/statistics/indmaternalmortality/en|title=Maternal mortality ratio (per 100 000 live births)|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130507115424/http://www.who.int/healthinfo/statistics/indmaternalmortality/en/|archive-date=2013-05-07}}</ref> Historikisht, vdekshmëria amtare ishte një shkak kryesor i vdekjeve te gratë. Në dekadat e fundit, përparimet në kujdesin shëndetësor kanë sjellë rënie të ndjeshme të shkallës së vdekshmërisë amtare, veçanërisht në vendet perëndimore. Megjithatë, ajo mbetet problem serioz në shumë vende afrikane dhe aziatike.<ref name="autogenerated1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs348/en/|title=Maternal mortality|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930184330/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs348/en/|url-status=live}}</ref> === Vdekshmëria foshnjore dhe e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Vdekshmëria foshnjore|en|Infant mortality}} dhe {{ill|Vdekshmëria e fëmijëve|en|Child mortality}}}} Vdekshmëria foshnjore është vdekja e një fëmije para se të mbushë një vjeç. Vdekshmëria e fëmijëve është vdekja e një fëmije para ditëlindjes së tij të pestë. Ashtu si vdekshmëria amtare, vdekshmëria foshnjore dhe ajo e fëmijëve ishin të zakonshme gjatë gjithë historisë, por janë ulur ndjeshëm në kohët moderne.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/gho/child_health/mortality/neonatal_infant_text/en/|title=Infant mortality|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324141053/http://www.who.int/gho/child_health/mortality/neonatal_infant_text/en/|archive-date=2014-03-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs178/en/|title=Children: reducing mortality|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418155122/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs178/en/|url-status=live}}</ref> == Politika == [[Skeda:Parents with child Statue Hrobakova street Bratislava.JPG|thumb|Prindër me fëmijë, statujë në rrugën Hrobákova, Petržalka, [[Bratislava]]]] [[Skeda:The Family sculpture by Robert Thomas, Cardiff Queen Street - geograph.org.uk - 624471.jpg|thumb|''Familja'', skulpturë e [[Robert Thomas (sculptor)|Robert Thomas]] në Cardiff, Uells]] Ndërsa në shumë pjesë të botës politikat familjare synojnë të nxisin një organizim të barabartë gjinor të jetës familjare, në të tjera familja patriarkale vazhdon të jetë politika zyrtare e autoriteteve dhe mbështetet edhe me ligj. Për shembull, Kodi Civil i [[Irani]]t thotë në nenin 1105: «Në marrëdhëniet midis bashkëshortit dhe bashkëshortes, pozita e kryefamiljarit i takon vetëm bashkëshortit».<ref>{{Cite web|date=2017-03-11|title=The Civil Code of the Islamic Republic of Iran|url=http://www.alaviandassociates.com/documents/civilcode.pdf|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170311161504/http://www.alaviandassociates.com/documents/civilcode.pdf|archive-date=2017-03-11|access-date=2017-10-23}}</ref> Në disa pjesë të botës, disa qeveri nxisin një formë të caktuar të familjes, siç është ajo e bazuar në vlerat tradicionale familjare. Shprehja «vlera familjare» përdoret shpesh në diskursin politik të disa vendeve dhe zakonisht nënkupton vlera tradicionale ose kulturore që lidhen me strukturën, funksionin, rolet, bindjet, qëndrimet dhe idealet e familjes. Këto vlera përfshijnë zakonisht «familjen tradicionale»—një familje e [[Klasa e mesme|klasës së mesme]], me babanë që siguron të ardhurat dhe nënën që kujdeset për shtëpinë, të cilët rrisin fëmijët e tyre biologjikë. Çdo shmangie nga ky model familjar konsiderohet «familje jotradicionale».<ref>{{Cite journal|last=N|first=Panasenko|title=Czech and Slovak Family Patterns and Family Values in Historical, Social and Cultural Context|journal=Journal of Comparative Family Studies|language=en|date=2013|volume=44|issue=1|pages=79–98|doi=10.3138/jcfs.44.1.79}}</ref> Këto ideale familjare shpesh nxiten përmes politikave të tilla si {{ill|Nxitja e martesës|en|Marriage promotion}}. Disa juridiksione i ndalojnë praktikat që i konsiderojnë të papranueshme nga pikëpamja shoqërore ose fetare, si [[Kurvëria|marrëdhëniet seksuale jashtë martese]], [[bashkëjetesa]] ose [[Shkelja e kurorës|tradhtia bashkëshortore]]. == Balanca punë–familje == {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Balanca punë–familje në Shtetet e Bashkuara|en|Work–family balance in the United States}}}} Balanca punë–familje është një koncept që përfshin vendosjen e përparësive të duhura midis punës ose karrierës dhe jetës familjare. Ajo përfshin çështje që lidhen me mënyrën se si puna dhe familjet ndërthuren dhe ndikojnë te njëra-tjetra. Në nivel politik, kjo pasqyrohet në politika të tilla si {{ill|Leja e lindjes|en|maternity leave}} dhe leja e atësisë. Që nga vitet 1950, shkencëtarët shoqërorë dhe feministet i kanë kritikuar gjithnjë e më shumë ndarjet gjinore të punës dhe kujdesit, si dhe rolin e burrit si mbajtës i familjes; politikat po synojnë gjithnjë e më shumë burrat si baballarë, si mjet për ndryshimin e marrëdhënieve gjinore.<ref>{{Cite journal |last1=Bjørnholt |first1=M. |year=2014 |title=Changing men, changing times; fathers and sons from an experimental gender equality study |url=http://www.margunnbjornholt.no/wp-content/uploads/2014/04/Changing-men-changing-times-fathers-and-sons-from-an-experimental-gender-equality-study.pdf |journal=The Sociological Review |volume=62 |issue=2 |pages=295–315 |doi=10.1111/1467-954X.12156 |s2cid=143048732 |access-date=2014-09-11 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021020857/http://www.margunnbjornholt.no/wp-content/uploads/2014/04/Changing-men-changing-times-fathers-and-sons-from-an-experimental-gender-equality-study.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> === Mbrojtja e jetës private dhe familjare === Neni 8 i [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut|Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] garanton të drejtën për respektimin e «jetës private dhe familjare, banesës dhe korrespondencës» së personit, me disa kufizime që duhet të jenë «në përputhje me ligjin» dhe «të nevojshme në një shoqëri demokratike».<ref>{{Cite web |title=Art. 8 ECHR Right to private life – Introduction |url=http://echr-online.com/art-8-echr/introduction |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021162524/http://echr-online.com/art-8-echr/introduction |archive-date=2014-10-21 |access-date=2014-10-20 |website=ECHR online |language=en}}</ref> {{Cquote|'''Neni 8 – E drejta për respektimin e jetës private dhe familjare''' 1. Çdokush ka të drejtën për respektimin e jetës së tij private dhe familjare, të banesës dhe të korrespondencës. 2. Autoritetet publike nuk mund të ndërhyjnë në ushtrimin e kësaj të drejte, përveçse kur ndërhyrja është në përputhje me ligjin dhe e nevojshme në një shoqëri demokratike për interesat e sigurisë kombëtare, sigurisë publike ose mirëqenies ekonomike të vendit, për parandalimin e çrregullimeve ose të krimit, për mbrojtjen e shëndetit ose të moralit, apo për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të të tjerëve. }} == Kritika == Filozofja racionaliste dhe individualiste, romancierja dhe dramaturgia ruso-amerikane [[Ayn Rand]] e krahasoi favorizimin e lidhjeve të gjakut me [[racizmi]]n, si një shfaqje në shkallë të vogël e këtij të fundit.<ref name="rand">{{Cite book |title=Ayn Rand and the World She Made |last=Heller |first=Anne C. |pages=[https://archive.org/details/aynrandworldshem0000hell/page/320 320–321] |location=New York |publisher=Doubleday |year=2009 |isbn=978-0-385-51399-9 |oclc=2290274371 |title-link=Ayn Rand and the World She Made |language=en}} E thënë në [https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI njërën prej ligjëratave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703203614/https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI |date=2015-07-03 }} të mbajtura nga Ayn Rand.</ref> «Adhurimi i familjes është thjesht racizëm, si një hap i parë, i vrazhdë dhe primitiv drejt adhurimit të fisit. Ai e vendos rastësinë e lindjes mbi vlerat e njeriut dhe detyrën ndaj fisit mbi të drejtën e njeriut për jetën e vet.»<ref>E thënë në [https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI njërën prej ligjëratave publike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703203614/https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI |date=2015-07-03 }} të mbajtura nga Ayn Rand.</ref> Ajo u shpreh gjithashtu në favor të një stili jete pa fëmijë, të cilin e ndoqi edhe vetë.<ref name="rand" /> == Familja dhe drejtësia shoqërore == Një prej polemikave që lidhen me familjen ka të bëjë me zbatimin e konceptit të [[Drejtësia shoqërore|drejtësisë shoqërore]] në sferën private të marrëdhënieve familjare, veçanërisht për sa u përket të drejtave të grave dhe [[Të drejtat e fëmijëve|të drejtave të fëmijëve]]. Përgjatë pjesës më të madhe të historisë, shumica e filozofëve që mbronin drejtësinë shoqërore përqendroheshin te arena publike politike, jo te strukturat familjare; familja shpesh shihej si një njësi më vete, që duhej mbrojtur nga ndërhyrja e shtetit. Një përjashtim i shquar ishte [[John Stuart Mill]], i cili në veprën e tij ''{{ill|Nënshtrimi i grave|en|The Subjection of Women}}'' mbrojti më shumë të drejta për gratë brenda martesës dhe familjes.<ref>{{Cite book |url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2017/entries/feminism-family/ |title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |first=Debra |last=Satz |editor-first=Edward N. |editor-last=Zalta |date=1 January 2017 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=12 April 2017 |via=Stanford Encyclopedia of Philosophy |archive-date=18 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190318120921/https://plato.stanford.edu/archives/sum2017/entries/feminism-family/ |url-status=live |language=en}}</ref> Feministet e valës së dytë pohuan se {{ill|Personalja është politike|en|the personal is political}}, duke thënë se përvojat vetjake kanë lidhje të forta me strukturat më të gjera shoqërore dhe politike. Në kontekstin e lëvizjes feministe të viteve 1960 dhe 1970, kjo përbënte një sfidë ndaj [[Familja bërthamë|familjes bërthamë]] dhe {{ill|Vlerat familjare|en|family values}}, ashtu siç kuptoheshin në atë kohë.<ref name="Harutyunyan2009p50">Angela Harutyunyan, Kathrin Hörschelmann, Malcolm Miles (2009) ''Public Spheres After Socialism'' [https://books.google.com/books?id=4tSjNwjax4YC&pg=PA50 f. 50–51] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220313153054/https://books.google.com/books?id=4tSjNwjax4YC&pg=PA50 |date=2022-03-13 |language=en}}</ref> Feministet u përqendruan te [[dhuna në familje]], duke argumentuar se hezitimi i shtetit — në ligj ose në praktikë — për të ndërhyrë e për t’u ofruar mbrojtje grave që janë keqtrajtuar brenda familjes shkel të drejtat e tyre të njeriut dhe buron nga një ideologji që i vendos marrëdhëniet familjare jashtë kuadrit konceptual të të drejtave të njeriut.<ref>{{Cite journal |url=https://www.academia.edu/568117 |title=Domestic Violence: A Violation of Human Rights of Women by Dr. Vibhuti Patel, Director, P.G.S.R. |first=Vibhuti |last=Patel |website=Academia.edu |access-date=12 April 2017 |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417101231/https://www.academia.edu/568117 |url-status=live |language=en}}</ref> == Prirjet globale në përbërjen e familjes == Statistikat nga një infografik i Olivier Ballou treguan se,<ref name="AEI_2015_Eberstadt">{{Citation |url=https://www.aei.org/multimedia/global-flight-family/ |title=The global flight from the family |author=Nicholas Eberstadt |date=February 23, 2015 |access-date=2017-02-26 |publisher=American Enterprise Institute |location=Washington |quote=keywords Economic Development, Foreign and Defense Policy, International Economics, Infographic by Olivier Ballou global trends in family composition |archive-date=2015-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908054850/http://www.aei.org/multimedia/global-flight-family/ |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Në vitin 2013, pak më shumë se 40% e foshnjave në SHBA lindën jashtë martese. Byroja e Regjistrimit vlerësoi se 27% e të gjithë fëmijëve jetonin në një shtëpi pa baba. Në Evropë është rritur numri i të rriturve pa fëmijë. Një në pesë gra rreth të dyzetave në Suedi dhe Zvicër nuk kanë fëmijë; në Itali, një në katër; në Berlin, një në tre. Të ashtuquajturat shoqëri tradicionale po përjetojnë të njëjtin prirje. Rreth një e gjashta e grave japoneze në të dyzetat nuk janë martuar kurrë dhe rreth 30% e të gjitha grave të kësaj moshe nuk kanë fëmijë.|[https://www.aei.org/multimedia/global-flight-family Infografiku i Olivier Ballou (AEI)]}} Megjithatë, statisticienët suedezë raportuan në vitin 2013 se, ndryshe nga shumë vende të tjera, që nga vitet 2000, më pak fëmijë kishin përjetuar ndarjen e prindërve, numri i personave pa fëmijë ishte zvogëluar në Suedi dhe numri i martesave ishte rritur. Gjithashtu, çiftet kishin filluar më shpesh të kishin një fëmijë të tretë, çka sugjeronte se familja bërthamore nuk ishte më në rënie në Suedi.<ref name="unece_2013">{{Cite report |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/ge.11/2013/WP_8.2.pdf |series=Joint Eurostat/UNECE Work Session on Demographic Projections |date=October 2013 |location=Rome, Italy |title=Assumptions on future fertility: New family values and increased childbearing in Sweden? |publisher=United Nations Economic Commission for Europe |last1=Tollebrant |first1=Johan |last2=Persson |first2=Lotta |access-date=2017-02-26 |archive-date=2017-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228004709/https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/ge.11/2013/WP_8.2.pdf |url-status=live |language=en}}{{Rp|10}}</ref> == Shiko edhe == * {{ill|Plakja pa fëmijë|en|Ageing Without Children}} * {{ill|Mungesa e fëmijëve|en|Childlessness}} * {{ill|Familializmi|en|Familialism}} * {{ill|Ekonomia familjare|en|Family economics}} * {{ill|Amvisëria|en|Household}} * {{ill|Nepotizmi|en|Nepotism}} * [[Prindi]] * {{ill|Familja e përzier|en|Stepfamily}} * {{ill|Mungesa vullnetare e fëmijëve|en|Voluntary childlessness}} == Shënime == {{Reflist|group=note}} == Referime == === Citimet === {{Reflist}} === Burimet === {{Refbegin}} * ''Race, Class, & Gender: An Anthology'', botimi i 9-të. Redaktorët: Margaret L. Anderson dhe Patricia Hill Collins. Cengage Learning. {{Refend}} == Bibliografia == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |editor1-last=Collier |editor1-first=Richard |editor2-last=Sheldon |editor2-first=Sally |title=Fathers' Rights Activism and Law Reform in Comparative Perspective |year=2006 |publisher=Hart Publishing |isbn=978-1-84113-629-5 |language=en}} * {{Cite book |author1=Monica McGoldrick |author2=Nydia A. Garcia Preto |author3=Betty A. Carter |title=The Expanding Family Life Cycle: Individual, Family, and Social Perspectives |url=https://books.google.com/books?id=bxfZoQEACAAJ |date=2015 |publisher=Pearson Education |isbn=978-0-205-96806-0 |access-date=2017-02-15 |archive-date=2017-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217104024/https://books.google.com/books?id=bxfZoQEACAAJ |url-status=live |language=en}} * {{Cite journal |last1=Daly |first1=Mary |author-link=Mary Daly (sociologist) |year=2011 |title=What adult worker model? A critical look at recent social policy reform in Europe from a gender and family perspective |journal=Social Politics |volume=18 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1093/sp/jxr002 |pmid=21692242 |s2cid=21306624 |language=en}} * {{Cite journal |last1=Daly |first1=Mary |last2=Lewis |first2=Jane |year=2000 |title=The concept of social care and the analysis of contemporary welfare states |url=http://revistas.usal.es/index.php/1130-2887/article/view/alh20157183101 |journal=British Journal of Sociology |volume=51 |issue=2 |pages=281–98 |doi=10.1111/j.1468-4446.2000.00281.x |pmid=10905001 |access-date=2019-06-25 |archive-date=2019-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629101827/http://revistas.usal.es/index.php/1130-2887/article/view/alh20157183101 |url-status=live |language=en}} * Esping-Andersen, Gøsta (2009). ''The incomplete revolution: Adapting welfare states to women's new roles''. Cambridge: ''Polity Press''. * {{Cite journal |last1=Ferragina |first1=Emanuele |last2=Seeleib-Kaiser |first2=Martin |year=2015 |title=Determinants of a Silent (R)evolution:Understanding the Expansion of Family Policy in Rich OECD Countries |journal=Social Politics |volume=22 |issue=1 |pages=1–37 |doi=10.1093/sp/jxu027 |doi-access=free |language=en}} * Forbes, Scott, ''A Natural History of Families'', (Princeton, NJ: Princeton University Press, 2005), {{ISBN|0-691-09482-9}} * Foucault, Michel (1978). ''The History of Sexuality: Volume I: An Introduction''. (New York: Vintage Books). {{ISBN|978-0-679-72469-8}} * Gilroy, Paul, "Identity Belonging and the Critique of Pure Sameness", në Gilroy, Paul (2000), ''Against Race: Imagining Political Culture Beyond the Color Line'', (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press), Ch. I.3, pp.&nbsp;97–133 * Jack Goody, ''[https://books.google.com/books?id=LVkYFGqylfQC The Development of the Family and Marriage in Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160519021048/https://books.google.com/books?id=LVkYFGqylfQC |date=2016-05-19 }}'' (Cambridge University Press, 1980); përkthyer në spanjisht, frëngjisht, italisht dhe portugalisht. * Mock, Douglas W., ''More Than Kin and Less Than Kind'', (Belknap Press, 2004), {{ISBN|0-674-01285-2}} * David M. Schneider, ''American Kinship: a cultural approach'' (Chicago: University of Chicago Press, 1980). * {{Cite journal |first1=I. |last1=Tabak |first2=J. |last2=Mazur |first3=M.C. |last3=Granado |first4=Á. |last4=Örkenyi |last5=Zaborskis |first5=A. |last6=Aasvee |first6=K. |last7=Moreno |first7=C. |date=2012 |title=Examining trends in parent-child communication in Europe over 12 years |journal=The Journal of Early Adolescence |volume=32 |number=1 |pages=26–54 |doi=10.1177/0272431611419509 |s2cid=206496782 |language=en}} * {{Cite journal |last=Chevallier |first=Denis |url=http://terrain.revues.org/document2874.html |title=Famille et parenté: une bibliographie |journal=Terrain |issue=4 |pages=77–82 |language=fr |access-date=January 8, 2014 |doi=10.4000/terrain.2874 |year=1985 |volume=4 |doi-access=free |archive-date=July 24, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724171236/http://terrain.revues.org/document2874.html |url-status=live}} * {{Cite book |last=Zeitzen |first=Miriam Koktvedgaard |year=2008 |title=Polygamy: a cross-cultural analysis |publisher=Berg |isbn=978-1-84520-220-0 |url=https://books.google.com/books?id=WIzHjpTJgdQC |access-date=2015-11-19 |language=en}} * {{Cite book |last1=Zinn |first1=Maxine Baca |last2=Eitzen |first2=D. Stanley |year=1987 |title=Diversity in American families |language=en}} [https://books.google.com/books?id=bS9HAAAAMAAJ&q=protection f. 3] [https://books.google.com/books?id=bS9HAAAAMAAJ&q=%22age+of+the+family+gleaming%22 f. 8] {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Family|Familjen}} {{Wiktionary kuti}} {{WikiQuote|Family}} * {{Cite EB1911|wstitle=Family |volume=10 |short=x}} [[Kategoria:Familje| ]] [[Kategoria:Shoqëri]] ogyqfk1w723uq2ilvo8xz8az78pxx04 3059885 3059884 2026-10-26T18:27:09Z Arianit 106 3059885 wikitext text/x-wiki {{Short description|Grup njerëzish të lidhur}} {{CS1 config|mode=cs1}} [[Skeda:Sauk Indian family by Frank Rinehart 1899.jpg|thumb|right|Familje Sauk e fotografuar nga Frank Rinehart më 1899]] '''Familja''' (nga {{langx|la|familia}}) është një [[Grupi shoqëror|grup]] [[Populli|njerëzish]] të lidhur përmes [[Lidhjet e gjakut|lidhjes së gjakut]] (lindjes së njohur) ose [[Afiniteti (e drejta)|afinitetit]] (martesës ose një marrëdhënieje tjetër). Ajo përbën bazën e [[Rendi shoqëror|rendit shoqëror]].<ref name="Brown Brown 2014 pp. 2194–2201">{{cite book |last1=Brown |first1=Roy I. |last2=Brown |first2=Ivan |title=Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research |chapter=Family Quality of Life |publisher=Springer Netherlands |publication-place=Dordrecht |year=2014 |doi=10.1007/978-94-007-0753-5_1006 |pages=2194–2201 |isbn=978-94-007-0752-8 |quote=Familja njihet në kulturat e mbarë botës dhe gjatë gjithë historisë si një njësi themelore e rendit shoqëror. |language=en}}</ref> Në mënyrë ideale, familjet ofrojnë [[Parashikueshmëria|parashikueshmëri]], strukturë dhe siguri, ndërsa anëtarët rriten dhe mësojnë të marrin pjesë në [[Bashkësia|bashkësinë]].<ref>{{cite book |author1=Donald Collins |author2=Catheleen Jordan |author3=Heather Coleman |title=An Introduction to Family Social Work |url=https://books.google.com/books?id=SLQyPwAACAAJ |year=2010 |publisher=Brooks/Cole, Cengage Learning |isbn=978-0-495-80872-5 |pages=28–29 |access-date=2019-08-13 |archive-date=2020-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731081508/https://books.google.com/books?id=SLQyPwAACAAJ |url-status=live |language=en}}</ref> Historikisht, shumica e shoqërive njerëzore e kanë përdorur familjen si mjedisin parësor për [[Teoria e atashimit|atashim]], përkujdesje dhe [[Shoqërizimi|shoqërizim]].<ref>Alhussain, Khalid, Shah, Drishti, Thornton, James, Kelly, Kimberly. Familial Opioid Misuse and Family Cohesion: Impact on Family Communication and Well-being. ''Addictive Disorders & Their Treatment'' 2019;18(4):194–204. {{DOI|10.1097/ADT.0000000000000165}}.</ref><ref>Lander L, Howsare J, Byrne M. The impact of substance use disorders on families and children: from theory to practice. Soc Work Public Health. 2013;28:194–205.</ref><ref name="Manzi Brambilla 2014 pp. 2167–2168">{{cite book |last1=Manzi |first1=Claudia |last2=Brambilla |first2=Maria |title=Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research |chapter=Family Connectedness |publisher=Springer Netherlands |publication-place=Dordrecht |year=2014 |doi=10.1007/978-94-007-0753-5_998 |pages=2167–2168 |isbn=978-94-007-0752-8 |quote=Lidhshmëria familjare përkufizohet si një karakteristikë e veçantë e lidhjes familjare, e quajtur edhe afërsi familjare ose prindërore, mbështetje, ngrohtësi apo përgjigjshmëri. Kjo karakteristikë mund të vërehet kur familjet ruajnë lidhje emocionale me njëra-tjetrën duke nxitur festime të përbashkëta familjare, rituale dhe tradita familjare. |language=en}}</ref><ref name="de Jong Reis 2016 pp. 25–32">{{cite book |last1=de Jong |first1=D.C. |last2=Reis |first2=H.T. |title=Encyclopedia of Mental Health |chapter=Love and Intimacy |publisher=Elsevier |year=2016 |doi=10.1016/b978-0-12-397045-9.00107-5 |pages=25–32 |isbn=978-0-12-397753-3 |quote=Në qendër të intimitetit është përgjigjshmëria, procesi përmes të cilit partnerët në një marrëdhënie u kushtojnë vëmendje dëshirave, nevojave dhe shqetësimeve të njëri-tjetrit dhe reagojnë ndaj tyre me mbështetje. Ndërveprimet e përgjegjshme fillojnë kur një person zbulon një aspekt thelbësor të vetes. |language=en}}</ref> [[Antropologu|Antropologët]] i klasifikojnë shumicën e organizimeve familjare si [[Familja matrifokale|matrifokale]] (nëna dhe fëmijët e saj), patrifokale (babai dhe fëmijët e tij), bashkëshortore (çifti i martuar me fëmijë, e quajtur edhe [[Familja bërthamë|familje bërthamore]]), avunkulare (një burrë, motra e tij dhe fëmijët e saj) ose [[Familja e zgjeruar|të zgjeruara]] (përveç [[Prindërit|prindërve]], [[bashkëshorti]]t dhe [[Fëmija|fëmijëve]], mund të përfshijnë [[Gjyshërit|gjyshër]], [[Tezja|teze]], xhaxhallarë ose kushërinj). Fusha e [[Gjenealogjia|gjenealogjisë]] synon të gjurmojë linjat familjare përgjatë historisë. Familja është gjithashtu një njësi e rëndësishme ekonomike që studiohet nga [[ekonomia familjare]]. Fjala «familje» mund të përdoret edhe në mënyrë metaforike për të krijuar kategori më gjithëpërfshirëse, si bashkësia, [[Kombi|kombësia]] dhe [[fshati global]]. == Shoqëria == [[Skeda:Galla Placidia (rechts) und ihre Kinder.jpg|thumb|Detaj i një medaljoni prej [[xhami ari]] me portretin e një familjeje, nga [[Aleksandria]] ([[Egjipti romak]]) (shekulli III–IV; [[Bresha]], Museo di Santa Giulia)<ref>Jás Elsner (2007). «The Changing Nature of Roman Art and the Art Historical Problem of Style», te Eva R. Hoffman (red.), ''Late Antique and Medieval Art of the Medieval World'', f. 11–18. Oxford, Malden dhe Carlton: Blackwell Publishing. {{ISBN|978-1-4051-2071-5}}, f. 17, figura 1.3 në f. 18.</ref>]]Një nga funksionet kryesore të familjes është të sigurojë një kuadër për krijimin dhe [[riprodhimi]]n e njerëzve, si biologjikisht, ashtu edhe shoqërisht. Kjo mund të ndodhë përmes ndarjes së të mirave materiale, si ushqimi; dhënies dhe marrjes së kujdesit e përkujdesjes ([[farefisni e bazuar në përkujdesje]]); të drejtave dhe detyrimeve juridike; si edhe lidhjeve morale e ndjenjore.<ref name="Schneider p. 182">Schneider, David (1984), ''A Critique of the Study of Kinship''. Ann Arbor: University of Michigan Press, f. 182.</ref><ref>Deleuze-Guattari (1972), pjesa 2, kap. 3, f. 80.</ref> Prandaj, përjetimi i familjes ndryshon me kalimin e kohës. Termi «familje» kuptohet në mënyra të ndryshme. Nga këndvështrimi i [[fëmijë]]ve, familja është «familja e orientimit»: ajo u përcakton fëmijëve vendin e tyre shoqëror dhe luan rol të rëndësishëm në [[enkulturimi]]n dhe shoqërizimin e tyre.<ref>[[John Russon|Russon, John]] (2003), ''Human Experience: Philosophy, Neurosis, and the Elements of Everyday Life'', Albany: State University of New York Press, f. 61–68.</ref> Nga këndvështrimi i prindit ose prindërve, familja është «familja e riprodhimit», qëllimi i së cilës është të lindë, të enkulturojë dhe të shoqërizojë fëmijët.<ref>George Peter Murdoch, ''Social Structure'', f. 13.</ref> Megjithatë, lindja e fëmijëve nuk është funksioni i vetëm i familjes; në shoqëritë me [[ndarja seksuale e punës|ndarje seksuale të punës]], [[martesa]] dhe marrëdhënia që krijohet mes dy personave janë të nevojshme për formimin e një [[familje|bashkësie familjare]] prodhuese nga ana ekonomike.<ref>Wolf, Eric (1982), ''Europe and the People Without History''. Berkeley: University of California Press, f. 92.</ref><ref>Harner, Michael (1975), «Scarcity, the Factors of Production, and Social Evolution», te ''Population, Ecology, and Social Evolution'', red. Steven Polgar. Mouton Publishers: [[Haga]].</ref><ref>Rivière, Peter (1987), «Of Women, Men, and Manioc», ''Etnologiska Studier'' (38).</ref> C. C. Harris vëren se koncepti perëndimor i familjes është i paqartë dhe ngatërrohet me [[familje|bashkësinë familjare]], siç tregohet nga kontekstet e ndryshme në të cilat përdoret kjo fjalë.<ref>«Kemi parë se njerëzit mund t’u referohen të afërmve të tyre si “familja”. “E gjithë familja erdhi në funeral… Por, sigurisht, vëllai im nuk e solli familjen e tij — janë tepër të vegjël.” Këtu bëhet fjalë për pasardhësit (ndryshe nga “e gjithë” familja). Edhe fqinjët ishin shumë të mirë. “Erdhën Jones-ët dhe dy fëmijët e tyre. Ishte bukur që erdhi e gjithë familja.” Këtu përdorimi është më i kufizuar se “të afërmit” ose “të afërmit e tij”, por përfshin vetëm të dy prindërit dhe pasardhësit. “Sigurisht, fëmijët do të largohen shpejt nga shtëpia. Është gjithmonë e trishtueshme ta shohësh familjen të shpërbëhet kështu.” Këtu bëhet fjalë jo vetëm për prindërit dhe fëmijët, por edhe për bashkëbanimin e tyre, pra për bashkësinë familjare.” ''The Family and Industrial Society'', 1983, George Allen Unwin, Londër, f. 30.</ref> [[Olivia Harris]] pohon se kjo ngatërresë nuk është e rastësishme, por pasqyron ideologjinë familjare të vendeve [[kapitalizmi|kapitaliste]] të [[Bota perëndimore|botës perëndimore]], të cilat miratojnë legjislacion shoqëror që këmbëngul se anëtarët e një [[Familja bërthamë|familjeje bërthamë]] duhet të jetojnë së bashku dhe se ata që nuk kanë lidhje të tilla nuk duhet të bashkëjetojnë. Pavarësisht presionit ideologjik dhe ligjor, një përqindje e madhe e familjeve nuk përputhet me modelin ideal të familjes bërthamë.<ref>{{cite book |title=Of Marriage and the Market: Women's Subordination Internationally and its Lessons |publisher=Routeledge |location=London |page=138 |first=Olivia |last=Harris |editor-first1=Kate |editor-last1=Young |editor-first2=Carol |editor-last2=Wolkowitz |editor-first3=Roslyn |editor-last3=McCullagh |language=en}}</ref> Powell, Bolzendahl, Geist dhe Steelman pyetën amerikanët se kush konsiderohej familje në 11 struktura të ndryshme të bashkësive familjare dhe gjetën përgjigje të ndryshme, në varësi të përkufizimit që njerëzit i jepnin familjes.<ref>{{Cite book |last=Powell |first=Brian |title=Counted Out: Same-Sex Relations and Americans' Definitions of Family |date=2010 |publisher=Russell Sage Foundation |others=Catherine Blozendahl, Claudia Geist, Lala Carr Steelman |isbn=978-0-87154-687-6 |series=American Sociological Association's Rose Series |location=New York |language=en}}</ref> Disa të anketuar kishin një përkufizim të ngushtë të familjes, duke përfshirë vetëm çiftet heteroseksuale të martuara dhe fëmijët e tyre. Të tjerë mendonin se prania e fëmijëve mjaftonte për ta quajtur një grup familje. Një grup i tretë kërkonte që ai «të ndihej dhe të funksiononte si familje», pavarësisht nga struktura.<ref>{{Cite web |title=Counted Out {{!}} Russell Sage Foundation |url=https://www.russellsage.org/publications/book/counted-out-0 |access-date=2026-01-20 |website=www.russellsage.org |language=en}}</ref> === Madhësia === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Fertility factor (demography)|en|Fertility factor (demography)}}}} [[Skeda:Mennonite siblings Montana 1937.jpg|thumb|left|Vëllezër e motra menonite, Montana, Shtetet e Bashkuara, 1937]] [[Shkalla totale e fertilitetit]] te gratë ndryshon nga një vend në tjetrin: nga niveli i lartë prej 6,76 fëmijësh për grua në [[Nigeri]], deri te niveli i ulët prej 0,81 në [[Singapori|Singapor]] (sipas të dhënave të vitit 2015).<ref name="cia.gov">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html |title=The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=Cia.gov |access-date=2017-04-12 |archive-date=2009-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028133713/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html |language=en}}</ref> Në të gjitha vendet e [[Evropa Lindore|Evropës Lindore]] dhe [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]], fertiliteti është [[fertiliteti nën nivelin e zëvendësimit|nën nivelin e zëvendësimit]]; ai është veçanërisht i lartë në vendet e [[Afrika Subsahariane|Afrikës Subsahariane]].<ref name="cia.gov" /> Në disa kultura, parapëlqimi i nënës për madhësinë e familjes ndikon te parapëlqimi i fëmijëve të saj, deri në moshën madhore.<ref name="AxinnClarkberg1994">{{cite journal |last1=Axinn |first1=William G. |last2=Clarkberg |first2=Marin E. |last3=Thornton |first3=Arland |title=Family Influences on Family Size Preferences |journal=Demography |volume=31 |issue=1 |pages=65–79 |year=1994 |issn=0070-3370 |doi=10.2307/2061908 |pmid=8005343 |jstor=2061908 |s2cid=7787872 |doi-access=free |language=en}}</ref> Numri i fëmijëve të një prindi lidhet fort me numrin e fëmijëve që do të kenë vetë fëmijët e tij më vonë.<ref name="Murphy2013">{{cite journal |last1=Murphy |first1=Michael |title=Cross-National Patterns of Intergenerational Continuities in Childbearing in Developed Countries |journal=Biodemography and Social Biology |volume=59 |issue=2 |year=2013 |pages=101–126 |issn=1948-5565 |doi=10.1080/19485565.2013.833779 |pmid=24215254 |pmc=4160295 |language=en}}</ref> == Llojet == [[Skeda:Bundesarchiv Bild 183-A0808-0008-001, Berlin, Passanten.jpg|thumb|Një nënë gjermane me fëmijët e saj në vitet 1960]] Megjithëse antropologët kulturorë dhe sociologët e hershëm perëndimorë e konsideronin familjen dhe [[farefisi]]n si të lidhur universalisht me marrëdhëniet e bazuara te «gjaku» (sipas ideve të përhapura në kulturat e tyre), kërkimet e mëvonshme<ref name="Schneider p. 182" /> kanë treguar se shumë shoqëri e kuptojnë familjen përmes ideve të bashkëjetesës, ndarjes së ushqimit (p.sh. farefisnisë së qumështit) dhe ndarjes së përkujdesjes e të [[farefisni e bazuar në përkujdesje|përkujdesjes si bazë e farefisnisë]]. Sociologët i kushtojnë vëmendje të veçantë funksionit dhe statusit të formave të familjes në shoqëritë e shtresëzuara, veçanërisht ato [[Kapitalizmi|kapitaliste]].<ref>{{Cite web|last=Little |first=William |date=2014-11-06 |title=Chapter 1. An Introduction to Sociology |url=https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter1-an-introduction-to-sociology/ |language=en |access-date=2022-07-15 |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715120027/https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter1-an-introduction-to-sociology/ |url-status=live }}</ref> Sipas punës së studiuesve [[Max Weber]], Alan Macfarlane, Steven Ozment, Jack Goody dhe Peter Laslett, transformimi i madh që çoi te martesa moderne në demokracitë perëndimore «u ushqye nga sistemi i vlerave fetare e kulturore, i përbërë nga elemente të [[judaizmi]]t, [[Krishtërimi|krishterimit]] të hershëm, [[E drejta kanonike e Kishës Katolike|së drejtës kanonike katolike romake]] dhe [[Reformacioni protestant|Reformacionit protestant]]».<ref>{{cite web |url=http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=3322 |website=Religion-online.org |title=The Collapse of Marriage by Don Browning – The Christian Century |date=2006-02-07 |pages=24–28 |access-date=2007-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181232/http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=3322 |archive-date=2007-09-30 |language=en }}</ref> Shumë kërkime sociologjike, [[historik]]e dhe [[antropologji kulturore|të antropologjisë kulturore]] i kushtohen kuptimit të këtij ndryshimi dhe të ndryshimeve që pëson familja me kalimin e kohës. Levitan pohon: {{Blockquote|Kohët kanë ndryshuar; tani është më e pranueshme dhe nxitet që nënat të punojnë e baballarët të kalojnë më shumë kohë në shtëpi me fëmijët. Mënyra se si balancohen rolet mes prindërve do t'i ndihmojë fëmijët të rriten dhe të mësojnë mësime të vyera jetësore. Komunikimi dhe barazia në familje janë shumë të rëndësishme për të shmangur ngarkesën e roleve.<ref>{{cite web |last=Levitan |first=Sara |date=2010 |title=Working wives and mothers: what happens to family life? |url=http://www.bls.gov/opub/mlr/1981/09/art4full.pdf |access-date=2014-01-08 |archive-date=2013-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130819042724/http://www.bls.gov/opub/mlr/1981/09/art4full.pdf |url-status=live |language=en }}</ref>}} Megjithatë, vlerësimi i Steven Ruggles për të dhënat e regjistrimeve botërore sugjeron se «Evropa veriperëndimore dhe Amerika e Veriut të shekullit XIX nuk kishin struktura familjare jashtëzakonisht të thjeshta ose bërthamore».<ref name="Ruggles">{{cite journal |last1=Ruggles |first1=Steven |title=Reconsidering the Northwest European Family System: Living Arrangements of the Aged in Comparative Historical Perspective |journal=Population and Development Review |date=2010-08-09 |volume=35 |issue=2 |pages=249–273 |doi=10.1111/j.1728-4457.2009.00275.x |pmid=20700477 |pmc=2917824 |language=en }}</ref> === Familja shumëbreznore === Historikisht, lloji më i përhapur i familjes ishte ai ku gjyshërit, prindërit dhe fëmijët jetonin së bashku si një njësi e vetme. Për shembull, familja mund të përfshinte pronarët e një ferme, një ose më shumë fëmijë të tyre të rritur, bashkëshortin ose bashkëshorten e fëmijës dhe fëmijët e vetë këtij të fundit (nipërit e mbesat e pronarëve). Anëtarët e familjes së zgjeruar nuk përfshihen në këtë grup familjar. Nganjëherë përfshihen edhe familjet me breza të ndërmjetëm të kapërcyer, si ato ku gjyshërit jetojnë me nipërit e mbesat.<ref name=":0">{{Cite web|date=2010-03-18|title=The Return of the Multi-Generational Family Household|url=https://www.pewresearch.org/social-trends/2010/03/18/the-return-of-the-multi-generational-family-household/|access-date=2021-02-20|website=Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project|language=en-US|archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228135239/https://www.pewresearch.org/social-trends/2010/03/18/the-return-of-the-multi-generational-family-household/|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Settled sami vasterbotten sweden publ 1926.jpg|thumb|Familje bujqësore samike e vendosur në [[Stensele]], [[Västerbotten]], Suedi, në fillim të shekullit XX|left]] Në SHBA, kjo mënyrë jetese u pakësua pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] dhe arriti pikën më të ulët më 1980, kur rreth një në tetë persona në SHBA jetonte në një familje shumëbreznore.<ref name=":0" /> Që atëherë, shifrat janë rritur: më 2016, një në pesë persona në SHBA jetonte në një familje shumëbreznore.<ref>{{Cite web|date=2018-04-05|title=Record 64 million Americans live in multigenerational households|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2018/04/05/a-record-64-million-americans-live-in-multigenerational-households/|access-date=2021-02-20|website=Pew Research Center|language=en-US|archive-date=2021-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221114431/https://www.pewresearch.org/fact-tank/2018/04/05/a-record-64-million-americans-live-in-multigenerational-households/|url-status=live}}</ref> Rritja e përhapjes së tyre nxitet pjesërisht nga ndryshimet demografike dhe ndryshimet ekonomike që lidhen me [[Brezi bumerang|Brezi Bumerang]].<ref name=":0" /> Familjet shumëbreznore janë më pak të zakonshme në Kanada, ku më 2016 rreth 6% e banorëve jetonin në familje të tilla. Megjithatë, përqindja e këtyre familjeve po rritej shpejt, e nxitur nga shtimi i familjeve indigjene dhe të emigrantëve, si dhe nga kostot e larta të banesave në disa rajone.<ref>{{Cite web|date=2017-08-02|title=The Daily — Families, households and marital status: Key results from the 2016 Census|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm?HPA=1|access-date=2021-02-20|website=[[Statistics Canada]]|archive-date=2021-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415000117/https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm?HPA=1|url-status=live|language=en}}</ref> === Familja bashkëshortore (bërthamë) === Termi “[[Familja bërthamë]]” përdoret zakonisht për t’iu referuar familjeve bashkëshortore. Një familje “[[Martesa|bashkëshortore]]” përfshin vetëm bashkëshortët dhe fëmijët e pamartuar që janë të mitur.<ref>{{Cite web|url=http://oregonstate.edu/instruct/anth370/gloss.html|title=Definitions of Anthropological Terms|first=Court|last=Smith|website=Oregonstate.edu|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207201248/http://oregonstate.edu/instruct/anth370/gloss.html}}</ref> Disa sociologë bëjnë dallimin midis familjeve bashkëshortore (relativisht të pavarura nga farefisi i prindërve dhe nga familjet e tjera në përgjithësi) dhe familjeve bërthamë (që ruajnë lidhje relativisht të ngushta me farefisin).<ref>{{Cite book|editor1-last=Scott|editor1-first=John|editor1-link=John Scott (sociologist)|title=A Dictionary of Sociology|url=https://books.google.com/books?id=2zr_AwAAQBAJ|series=Oxford paperback reference|edition=4|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|date=2014|page=237|isbn=978-0-19-968358-1|language=en|access-date=2018-06-30|archive-date=2020-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801133622/https://books.google.com/books?id=2zr_AwAAQBAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Lee|first1=Gary R.|year=1999|chapter=4: Comparative Perspectives|editor1-last=Sussman|editor1-first=Marvin B.|editor2-last=Steinmetz|editor2-first=Suzanne K.|editor3-last=Peterson|editor3-first=Gary W.|title=Handbook of Marriage and the Family|chapter-url=https://books.google.com/books?id=0GjmBwAAQBAJ|edition=2|location=New York|publisher=Springer Science & Business Media|publication-date=2013|page=96|isbn=978-1-4757-5367-7|language=en|access-date=2018-06-30|archive-date=2020-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801124406/https://books.google.com/books?id=0GjmBwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Wm. Riley Blankinship, miner, with his children. Koppers Coal Division, Kopperston Mine, Kopperston, Wyoming County... - NARA - 540984.jpg|thumb|left|Një baba me fëmijët e tij në Shtetet e Bashkuara, në vitet 1940]] Struktura të tjera familjare, si ato me prindër të familjeve të përziera, me {{ill|Prindër të vetëm|en|Single parent}} ose me partneritet bashkëjetese, kanë filluar të sfidojnë normalitetin e familjes bërthamë.<ref>{{Cite web|url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/12/22/less-than-half-of-u-s-kids-today-live-in-a-traditional-family/|title=Fewer than half of U.S. kids today live in a 'traditional' family|date=2014-12-22|website=Pewresearch.org|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411223443/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/12/22/less-than-half-of-u-s-kids-today-live-in-a-traditional-family/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Staff writers|title=The Kids will be alright, even without the Nuclear Family|url=https://psmag.com/the-kids-will-be-all-right-even-without-the-nuclear-family-d658459112ad|access-date=2017-04-22|publisher=Pacific Standard magazine|date=March 2014|language=en|archive-date=2022-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730072626/https://psmag.com/social-justice/kids-will-right-even-without-nuclear-family-74877|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Bryant|first1=L.E.|title=Encyclopedia of Family Studies|date=March 2016|pages=1–3|doi=10.1002/9781119085621.wbefs490|chapter=Nuclear Families|isbn=978-0-470-65845-1|language=en}}</ref> === Familja me një prind === ''Familja me një prind'' përbëhet nga një prind dhe fëmijët e tij, ku prindi është i ve, i divorcuar (dhe nuk është rimartuar), ose nuk është martuar kurrë.<ref>{{Cite book|last1=Dowd|first1=Nancy E.|title=In Defence of Single Parent Families|date=1997|publisher=New York University Press|location=New York and London|isbn=0-8147-1869-8|url=https://books.google.com/books?id=1Zc-AAAAQBAJ&dq=single+parent+families&pg=PR3|access-date=2022-11-19|language=en}}</ref> Prindi mund të ketë {{ill|Kujdestaria e vetme|en|Sole custody|lt=kujdestarinë e vetme}} të fëmijëve, ose prindërit e ndarë mund të kenë një marrëveshje {{ill|Prindërimi i përbashkët|en|Shared parenting|lt=prindërimi të përbashkët}}, sipas së cilës fëmijët e ndajnë kohën (ndoshta në mënyrë të barabartë) midis dy familjeve të ndryshme me një prind, ose midis një familjeje me një prind dhe një familjeje të përzier. Krahasuar me kujdestarinë e vetme, mirëqenia fizike, mendore dhe shoqërore e fëmijëve mund të përmirësohet nga marrëveshjet e prindërimit të përbashkët dhe nga qasja më e madhe e fëmijëve te të dy prindërit.<ref>Sanford L. Braver dhe Michael E. Lamb, [https://www.researchgate.net/profile/Sanford_Braver/publication/324422710_Shared_Parenting_After_Parental_Separation_The_Views_of_12_Experts/links/5ad8c563aca272fdaf81f6fb/Shared-Parenting-After-Parental-Separation-The-Views-of-12-Experts.pdf Shared Parenting After Parental Separation: The Views of 12 Experts], ''Journal of Divorce & Remarriage'', prill 2018: «Dëshmitë empirike që disponohen aktualisht mbështesin pikëpamjen se fëmijët e divorcuar, mesatarisht, përfitojnë ndjeshëm nga marrëveshjet e prindërimit të përbashkët (SP) në të cilat jetojnë me secilin prind të paktën 35% të kohës. Gjetjet nga shumë më shumë se 50 studime individuale tregojnë se fëmijët, prindërit e të cilëve kanë prindërim të përbashkët, ia dalin më mirë se ata me kujdestari fizike të vetme […].»</ref><ref>{{Cite journal|last1=Baude|first1=Amandine|last2=Pearson|first2=Jessica|last3=Drapeau|first3=Sylvie|title=Child Adjustment in Joint Physical Custody Versus Sole Custody: A Meta-Analytic Review|journal=Journal of Divorce & Remarriage|date=2016-06-27|volume=57|issue=5|pages=338–360|doi=10.1080/10502556.2016.1185203|s2cid=147782279|language=en}}</ref> Numri i familjeve me një prind është rritur për shkak të rritjes së ndjeshme të shkallës së divorceve gjatë viteve 1965–1995; rreth gjysma e të gjithë fëmijëve në Shtetet e Bashkuara do të jetojnë në një familje me një prind në një moment para se të mbushin 18 vjeç. Shumica e familjeve me një prind drejtohen nga nëna, por numri i familjeve me një prind të drejtuara nga babai është në rritje.<ref>{{Cite web|author=American Psychological Association|title=Single parenting and today's family|url=https://www.apa.org/helpcenter/single-parent.aspx|language=en|archive-date=2019-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130221000/https://www.apa.org/helpcenter/single-parent.aspx}}</ref><ref>{{Cite web|author=Kathryn M. Feltey|title=Single-Parent Families|url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/single-parent-families|website=International Encyclopedia of Marriage and Family|language=en|archive-date=2019-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190131040033/https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/single-parent-families}}</ref> === Familja matrifokale === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Familja matrifokale|en|Matrifocal family}}}} Një familje «matrifokale» përbëhet nga një [[Nëna|nënë]] dhe fëmijët e saj.<ref name="Randolph 1964 628–631">{{Cite journal |last=Randolph |first=Richard R. |date=1964 |title=The "Matrifocal Family" as a Comparative Category |journal=American Anthropologist |volume=66 |issue=3 |pages=628–631 |doi=10.1525/aa.1964.66.3.02a00130 |jstor=668860 |issn=0002-7294 |doi-access=free |language=en}}</ref> Zakonisht, këta fëmijë janë pasardhës biologjikë të saj, megjithëse birësimi i fëmijëve ndodh pothuajse në çdo shoqëri. Kjo lloj familjeje është e zakonshme aty ku gratë kanë burimet e nevojshme për t'i rritur vetë fëmijët, ose ku burrat janë më të lëvizshëm se gratë. Sipas përkufizimit, «një familje ose grup familjar është matrifokal kur përqendrohet te një grua dhe fëmijët e saj. Në këtë rast, babai ose baballarët e këtyre fëmijëve janë të pranishëm vetëm herë pas here në jetën e grupit dhe zënë një vend dytësor. Nëna e fëmijëve nuk është domosdoshmërisht bashkëshortja e njërit prej baballarëve të tyre».<ref>Godelier, Maurice, përkth. Nora Scott, ''The Metamorphoses of Kinship'' (Londër: Verso, 2011 ({{ISBN|978-1-84467-746-7}})), f. 568 (''Glossary'', zëri ''matrifocal'') (përkth. nga ''Métamorphoses de la parenté'' (Librarie Arthème Fayard (me sa duket), 2004)) (autori është profesor i antropologjisë në École des hautes études en sciences sociales, Paris).</ref> Emërtimi «matrifokale» u krijua në Guajanë, por përkufizohet ndryshe në vende të tjera. Në familjet Najar, «qendra» ose kryefamiljari është një burrë — njerku, babai ose vëllai — dhe jo nëna.<ref name="Randolph 1964 628–631" /> === Familja e zgjeruar === [[Skeda:Family eating meal.jpg|thumb|right|Familje [[Hispanikët|hispanike]] duke ngrënë një vakt]] [[Skeda:Basankusu - typical fired brick house.jpg|thumb|left|Një familje nga Basankusu, [[Republika Demokratike e Kongos]]]] [[Skeda:Coloured-family.jpg|thumb|Familje e zgjeruar me rrënjë në Cape Town, Kimberley dhe Pretoria, Afrika e Jugut|left]] Termi «[[Familja e zgjeruar|familje e zgjeruar]]» është gjithashtu i zakonshëm, veçanërisht në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]]. Ky term ka dy kuptime të dallueshme: # Përdoret si sinonim i «familjes së gjakut» (konsanguine do të thotë «i së njëjtës gjak»). # Në shoqëritë ku mbizotëron familja bashkëshortore, i referohet «[[farefisi]]t» (një rrjeti të afërmish të organizuar rreth një individi, që shtrihet përtej grupit familjar) që nuk bëjnë pjesë në familjen bashkëshortore. Këto lloje përfaqësojnë struktura ideale ose normative që gjenden në shoqëri të caktuara. Çdo shoqëri shfaq njëfarë larmie në përbërjen dhe konceptimin real të familjeve.<ref>{{Cite book |last=Little |first=William |date=2014-11-06 |title=Chapter 4. Society and Social Interaction |url=https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter4-society-and-social-interaction/ |language=en |access-date=2022-07-18 |archive-date=2022-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521004316/https://opentextbc.ca/introductiontosociology/chapter/chapter4-society-and-social-interaction/ |url-status=live}}</ref> Historikisht, ''[[Familja e zgjeruar|familjet e zgjeruara]]'' ishin njësia bazë familjare në kulturën katolike dhe në vendet katolike, si ato të [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]] dhe [[Amerika Latine|Amerikës Latine]],<ref name="Pritchard 2006">{{cite book|title=Mental Health Social Work: Evidence-Based Practice| first= Colin Pritchard|last=Pritchard|year= 2006| isbn= 978-1-134-36544-9| page =111 |publisher=Routledge|quote=in cultures with stronger 'extended family traditions', such as Asian and Catholic countries|language=en}}</ref> si edhe në vendet aziatike, të Lindjes së Mesme dhe ato ortodokse lindore.<ref name="Pritchard 2006" /> === Familja e zgjedhur === Termi [[familja e zgjedhur]], që ndonjëherë quhet edhe «familje e përzgjedhur» ose «familje e gjetur», është i zakonshëm në komunitetin LGBT, te veteranët, te personat që kanë vuajtur abuzim dhe te ata që nuk kanë kontakte me prindërit e tyre biologjikë. Ai i referohet grupit të njerëzve në jetën e një individi që përmbush rolin e zakonshëm të familjes si sistem mbështetës. Termi dallon «familjen e origjinës» (familjen biologjike ose atë në të cilën njerëzit janë rritur) nga ata që marrin përsipër aktivisht këtë rol ideal.<ref>{{Cite web |url=http://www.algbtical.org/2A%20GLOSSARY.htm |title=ALGBTICAL LGBT Glossary of Terminology |date=2005–2006 |website=ALGBTICAL Association for Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Issues in Counseling of Alabama |access-date=2016-05-04 |archive-date=2016-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506160448/http://www.algbtical.org/2A%20GLOSSARY.htm |language=en}}</ref> Familja e zgjedhur mund të përfshijë ose jo disa ose të gjithë anëtarët e familjes së origjinës. Ajo nuk ndjek domosdoshmërisht strukturën familjare «normale», me një baba, një nënë dhe fëmijë. Kjo familje është një grup njerëzish që mbështeten te njëri-tjetri, ashtu siç do të bënin pjesëtarët e një familjeje të origjinës.<ref>{{Cite journal |last1=Dewaele |first1=Alexis |last2=Cox |first2=Nele |last3=Van den Berghe |first3=Wim |last4=Vincke |first4=John |date=February 2011 |title=Families of Choice? Exploring the Supportive Networks of Lesbians, Gay Men, and Bisexuals1: FAMILIES OF CHOICE |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |journal=Journal of Applied Social Psychology |language=en |volume=41 |issue=2 |pages=312–331 |doi=10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |access-date=2022-05-04 |archive-date=2022-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504034706/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1559-1816.2010.00715.x |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> Ky emërtim buron nga fakti se shumë individë LGBT, pas [[coming out|daljes hapur]], përballen me refuzim ose turpërim nga familjet ku janë rritur.<ref name="Stitt">{{Cite book|title=ACT For Gender Identity: The Comprehensive Guide |last=Stitt |first=Alex |pages=372–376|date=2020 |publisher=Jessica Kingsley Publishers|isbn=978-1-78592-799-7 |location=London|oclc=1089850112|language=en}}</ref> Termi «familje e zgjedhur» përdoret edhe nga pjesëmarrësit në komunitetet e [[Programi me dymbëdhjetë hapa|programeve me dymbëdhjetë hapa]], të cilët krijojnë lidhje të ngushta «familjare» gjatë procesit të rikuperimit. Si sistem familjar, familjet e zgjedhura përballen me sfida të veçanta. Pa mbrojtje ligjore, ato mund të hasin vështirësi kur institucionet mjekësore, arsimore ose qeveritare nuk ua njohin legjitimitetin.<ref name="Stitt" /> Nëse pjesëtarët e familjes së zgjedhur janë përjashtuar nga familja e origjinës, mund të përjetojnë hidhërim të zëvendësuar, duke e drejtuar zemërimin, ndjenjën e humbjes ose lidhjen ankthioze drejt familjes së re.<ref name="Stitt" /> === Familje e përzier === Termi ''familje e përzier'' ose ''familje me njerk'' përshkruan familje me prindër të ndryshëm, ku njëri ose të dy prindërit janë rimartuar dhe kanë sjellë në familjen e re fëmijët e familjes së mëparshme.<ref>[http://www.familylife.com/articles/topics/blended-family Blended and Blessed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171104161546/http://www.familylife.com/articles/topics/blended-family |date=2017-11-04 }} – Encouraging Step-Families, blendedandblessed.com</ref> Edhe në sociologji, veçanërisht në veprat e psikologut social Michael Lamb, termi ''familje tradicionale'' i referohet «një familjeje të shtresës së mesme, me një baba që siguron të ardhurat dhe një nënë që qëndron në shtëpi, të martuar me njëri-tjetrin dhe që rritin fëmijët e tyre biologjikë», ndërsa ''jotradicionale'' u referohet përjashtimeve nga ky model.<ref>{{Cite web|url=http://www.sdp.cam.ac.uk/contacts/staff/profiles/mlamb.html |title=Department of Social and Developmental Psychology: PPSIS Faculty, Academic Profile |website=Sdp.cam.ac.uk |language=en |access-date=2011-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125163148/http://www.sdp.cam.ac.uk/contacts/staff/profiles/mlamb.html |archive-date=2011-11-25 }}</ref> Sipas këtij përkufizimi, shumica e familjeve në Shtetet e Bashkuara tani janë jotradicionale.<ref>[http://www.glad.org/uploads/docs/cases/gill-v-office-of-personnel-management/2009-11-17-doma-aff-lamb.pdf Civil Action No. 1:09-cv-10309] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225193923/http://www.glad.org/uploads/docs/cases/gill-v-office-of-personnel-management/2009-11-17-doma-aff-lamb.pdf |date=2010-12-25 }} paragrafi 17</ref> Kritikët e termit «familje tradicionale» vënë në dukje se në shumicën e kulturave dhe në pjesën më të madhe të historisë, modeli i [[Familja e zgjeruar|familjes së zgjeruar]] ka qenë më i përhapur se familja bërthamë,<ref>{{Cite web|last1=Doucleff |first1=Michaeleen |url=https://www.npr.org/2018/05/13/610777733/parenting-myths-and-facts|title=Parenting Myths And Facts|website=NPR.org|language=en |date=13 May 2018 |access-date=2018-05-14|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413132941/https://www.npr.org/2018/05/13/610777733/parenting-myths-and-facts|url-status=live}}</ref> ndonëse ky i fundit ka pasur një traditë më të gjatë në Angli sesa në pjesë të tjera të Evropës dhe të Azisë, nga të cilat emigruan shumë njerëz drejt Amerikave. Familja bërthamë u bë forma më e përhapur në SHBA gjatë viteve 1960 dhe 1970.<ref>{{Cite web|date=2015-06-23|title=The Evolution of American Family Structure|url=https://online.csp.edu/blog/family-science/the-evolution-of-american-family-structure/|access-date=2021-06-10|website=Concordia University, St. Paul Online|language=en-US|archive-date=2021-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610091111/https://online.csp.edu/blog/family-science/the-evolution-of-american-family-structure/|url-status=live}}</ref> Sa u përket modeleve të komunikimit në familje, brenda familjes ekzistojnë disa bindje që përcaktojnë se si duhet të komunikojnë dhe të ndërveprojnë anëtarët e saj. Këto modele të komunikimit familjar burojnë nga dy grupe themelore bindjesh. I pari është orientimi drejt bisedës (shkalla në të cilën vlerësohet rëndësia e komunikimit); i dyti është orientimi drejt konformitetit (shkalla në të cilën familjet duhet të theksojnë ngjashmëritë ose dallimet në qëndrime, bindje dhe vlera).<ref>{{Cite book |last=McCornack |first=Steven |title=Reflect & Relate an introduction to interpersonal communication |year=2010 |publisher=Bedford/St. Martin's |location=Boston/NY |pages=369–370 |language=en}}</ref> Familjet e përziera janë komplekse dhe përfshijnë forma që variojnë nga familjet me njerk deri te familjet ku prindërit bashkëjetojnë (një individ që jeton me kujdestarë të pamartuar dhe me motra ose vëllezër njerku apo gjysmë). Ndonëse nuk ndryshojnë shumë nga familjet me njerk, familjet me prindër bashkëjetues mund të kenë një ndikim të konsiderueshëm psikologjik te të rinjtë.<ref>{{Cite journal |last1=Portrie |first1=Torey |last2=Hill |first2=Nicole R. |date=October 2005 |title=Blended Families: A Critical Review of the Current Research |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1066480705279014 |journal=The Family Journal |language=en |volume=13 |issue=4 |pages=445–451 |doi=10.1177/1066480705279014 |s2cid=32353012 |issn=1066-4807 |access-date=2022-05-04 |archive-date=2022-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504041610/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1066480705279014 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Disa adoleshentë mund të priren të kryejnë «vepra delinkuente» dhe të hasin probleme në shkollë, nga rënia e rezultateve akademike deri te shtimi i sjelljeve problematike. Kjo përputhet me studime të tjera mbi trajektoret e familjeve me njerk: disa prej tyre krijuan ndjenjën e përkatësisë në familje, ndërsa të tjerave u mungonte lidhja mes anëtarëve. Shkëputja emocionale nga anëtarët e familjeve me njerk e shton këtë pasiguri dhe tensionin që mund të krijohet brenda këtyre familjeve.<ref>{{Cite journal |last1=Braithwaite |first1=Dawn |last2=Olson |first2=Loreen |last3=Golish |first3=Tamara |last4=Soukup |first4=Charles |last5=Turman |first5=Paul |date=2001-01-01 |title="Becoming a family": developmental processes represented in blended family discourse |journal=Journal of Applied Communication Research |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=221–247 |doi=10.1080/00909880128112 |s2cid=14220043 |issn=0090-9882}}</ref> Kalimi nga një familje e vjetër në një familje të re, e cila bën pjesë te familjet e përziera, mund të sjellë gjithashtu probleme: veprimtaritë që kryheshin dikur në familjen e vjetër mund të mos përshtaten mirë në familjen e re për adoleshentët.<ref>{{Cite journal |last1=Braithwaite |first1=Dawn O. |last2=Baxter |first2=Leslie A. |last3=Harper |first3=Anneliese M. |date=1998-06-01 |title=The role of rituals in the management of the dialectical tension of "old" and "new" in blended families |journal=Communication Studies |language=en |volume=49 |issue=2 |pages=101–120 |doi=10.1080/10510979809368523 |issn=1051-0974 }}</ref> === Familje monogame === Një familje monogame bazohet në [[Monogamia|monogami]] ligjore ose shoqërore. Në këtë rast, një [[Personi|person]] ka vetëm një partner (zyrtar) gjatë jetës së tij ose në çdo çast të caktuar (domethënë, [[Monogamia|monogami]] seriale).<ref name="BRIT">Krahaso “Monogamy” në ''Britannica World Language Dictionary'', R.C. Preble (red.), Oxford-London 1962, f. 1275: “1. Praktika ose parimi i martesës vetëm një herë; në kundërshtim me digaminë, tani e rrallë. 2. Gjendja, rregulli ose zakoni i të qenit i martuar vetëm me një person në një kohë (në kundërshtim me poligaminë ose bigaminë), 1708. 3. [[Zoologjia|Zool.]] Zakoni i të jetuarit në çifte ose i të pasurit vetëm një partner”; I njëjti tekst përsëritet te ''The Shorter Oxford English Dictionary'', W. Little, H.W. Fowler, J. Coulson (red.), C.T. Onions (bot. i rishikuar), Oxford 1969, botimi i 3-të, vëll. 1, f. 1275; [http://dictionary.oed.com/cgi/entry/00314586 OED Online]. Mars 2010. Oxford University Press. 23 qershor 2010. Krahaso [http://www.merriam-webster.com/dictionary/monogamy Monogamy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623232650/http://www.merriam-webster.com/dictionary/monogamy |date=2015-06-23 }} në fjalorin Merriam-Webster</ref> Kjo do të thotë se një person nuk mund të ketë disa bashkëshortë ligjorë të ndryshëm në të njëjtën kohë, pasi kjo zakonisht ndalohet nga ligjet kundër [[Bigamia|bigamisë]] (akti i lidhjes së martesës me një person ndërkohë që është ende i martuar ligjërisht me një tjetër<ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/bigamy|title=Bigamy|website=Merriam-Webster Dictionary|language=en}}</ref>) në juridiksionet që kërkojnë martesa monogame. === Familje poligame === [[Skeda:Kwong Sue Duk with his three wives and fourteen children, Cairns, 1904 (9623512597).jpg|thumb|Imigrant kinez me tri gratë dhe katërmbëdhjetë fëmijët e tij, [[Cairns]], Australi, 1904]] [[Poligamia]] është martesë që përfshin më shumë se dy partnerë.<ref>{{cite web |url=http://www.scienceofrelationships.com/home/2012/8/17/opening-up-challenging-myths-about-consensual-non-monogamy.html |title=Opening Up: Challenging Myths about Consensual Non-Monogamy |website=Scienceofrelationships.com|access-date=12 April 2017 |date=2012-08-17|archive-date=2017-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404174445/http://www.scienceofrelationships.com/home/2012/8/17/opening-up-challenging-myths-about-consensual-non-monogamy.html|url-status=live|language=en}}</ref>{{sfnp|Zeitzen|2008|p=3}} Kur një burrë është i martuar me më shumë se një grua në të njëjtën kohë, marrëdhënia quhet [[Poliginia|poligjini]]; dhe kur një grua është e martuar me më shumë se një burrë në të njëjtën kohë, quhet [[Poliandria|poliandri]]. Nëse një martesë përfshin shumë burra dhe gra, ajo mund të quhet {{ill|Poliamoria|en|Polyamory}},<ref>{{cite journal |last1=McCullough |first1=Derek |last2=Hall |first2=David S. |title=Polyamory – What it is and what it isn't |journal=Electronic Journal of Human Sexuality |volume=6 |date=February 27, 2003 |url=http://www.ejhs.org/volume6/polyamory.htm |access-date=March 14, 2015 |archive-date=December 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210093927/http://www.ejhs.org/volume6/polyamory.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{ill|martesë në grup ose e përbashkët|en|Group marriage}}.{{sfnp|Zeitzen|2008|p=3}} [[Poliginia]] është formë e martesës së shumëfishtë, në të cilën një burri i lejohet të ketë më shumë se një grua.{{sfnp|Zeitzen|2008|p=9}} Në vendet moderne që lejojnë poligaminë, poligjinia është zakonisht forma e vetme e lejuar. Poligjinia praktikohet kryesisht (por jo vetëm) në disa pjesë të Lindjes së Mesme dhe Afrikës; dhe shpesh lidhet me [[Islami]]n, megjithëse në Islam duhen përmbushur disa kushte për të praktikuar poligjininë. Ajo lidhet kryesisht me familje të pasura, përfshirë disa mbretër që kanë pasur shumë gra.<ref>{{Cite web |url=https://study.com/learn/lesson/polygamy-polygyny-polyandry-group-marriage.html |access-date=2022-07-18 |website=study.com |title=Polygamy &#124; Polygyny, Polyandry & Group Marriage – Video & Lesson Transcript |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730072635/https://study.com/learn/lesson/polygamy-polygyny-polyandry-group-marriage.html |url-status=live |language=en}}</ref> [[Poliandria]] është formë martese, në të cilën një grua merr dy ose më shumë burra në të njëjtën kohë.<ref name="Starkweather/Hames 2012">{{cite journal |last1=Starkweather |first1=Katherine E. |last2=Hames |first2=Raymond |title=A survey of non-classical polyandry |journal=Human Nature |volume=23 |issue=2 |pages=149–172 |doi=10.1007/s12110-012-9144-x |pmid=22688804 |date=June 2012 |s2cid=2008559 |url=http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1049&context=anthropologyfacpub |access-date=2018-11-14 |archive-date=2019-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204020235/http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1049&context=anthropologyfacpub |url-status=live |url-access=subscription |language=en}}</ref> Poliandria vëllazërore, ku dy ose më shumë vëllezër janë të martuar me të njëjtën grua, është formë e zakonshme e poliandrisë. Poliandria praktikohej tradicionalisht në zonat e maleve të Himalajeve, mes tibetianëve në [[Nepali|Nepal]], në disa pjesë të Kinës dhe në disa pjesë të Indisë veriore. Poliandria është më e zakonshme në shoqëritë ku vdekshmëria e burrave është e lartë ose ku burrat shpesh qëndrojnë larg pjesës tjetër të familjes për periudha të konsiderueshme kohore.<ref name="Starkweather/Hames 2012" /> == Terminologjia e farefisnisë == === Shkallët e farefisnisë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Koeficienti i farefisnisë|en|Coefficient of relationship}}}} [[Skeda:Albumen photograph of an Indian family with children in the 1870s.jpg|thumb|Familje në Indi, vitet 1870]] [[Skeda:Family in a wagon, Lee County, Mississippi, 1935.jpg|thumb|Familje në një karrocë, konti Li, Misisipi, Shtetet e Bashkuara, gusht 1935]] Një i afërm i shkallës së parë është dikush që ndan me ju 50% të ADN-së përmes trashëgimisë së drejtpërdrejtë, si një vëlla ose motër biologjike, një prind ose një fëmijë. Ekziston edhe një mënyrë tjetër për të përcaktuar shkallën e farefisnisë: numërohen brezat deri te paraardhësi i parë i përbashkët dhe pastaj zbritet numri i brezave deri te individi i synuar. Kjo mënyrë përdoret për qëllime të ndryshme gjenealogjike dhe ligjore.<ref>{{Cite web |title=Family |url=https://hy.w3we.com/wiki/Grandchild |access-date=2022-07-18 |website=hy.w3we.com |language=hy |archive-date=2022-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718091920/https://hy.w3we.com/wiki/Grandchild |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Farefisnia ! Shkalla e farefisnisë <br />sipas koeficientit ! [[Koeficienti i farefisnisë|Koeficienti i<br />farefisnisë]] ! Shkalla e farefisnisë <br />sipas numërimit të brezave deri te paraardhësi i përbashkët |- | binjakë identikë || 0 || 100%<ref>Përkufizimi i nocionit «brez» zëvendësohet me [[mejoza|mejozën]]. Meqë binjakët identikë nuk ndahen nga mejoza, mes tyre nuk ka «breza» dhe, rrjedhimisht, ''n''=0 dhe ''r''=1. Shih [http://www.genetic-genealogy.co.uk/Toc115570135.html genetic-genealogy.co.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224210418/http://www.genetic-genealogy.co.uk/Toc115570135.html |date=2021-02-24 }}.</ref> || shkalla e dytë |- | motër / vëlla || shkalla e parë || 50% (2×2⁻²) || shkalla e dytë |- | nënë / baba / bijë / bir<ref>{{Cite web|url=http://taumoda.com/web/PD/library/kin.html|title=Kin Selection|publisher=Benjamin/Cummings|access-date=2007-11-25|archive-date=2015-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150517065247/http://www.taumoda.com/web/PD/library/kin.html|url-status=live|language=en}}</ref> || shkalla e parë || 50% (2⁻¹) || shkalla e parë |- | motër nga njëri prind / vëlla nga njëri prind || shkalla e dytë || 25% (2⁻²) || shkalla e dytë |- | gjyshe / gjysh / mbesë (nga fëmija) / nip (nga fëmija) || shkalla e dytë || 25% (2⁻²) || shkalla e dytë |- | teze / hallë / dajë / xhaxha / mbesë (e vëllait ose motrës) / nip (e vëllait ose motrës) || shkalla e dytë || 25% (2×2⁻³) || shkalla e tretë |- | teze / hallë / dajë / xhaxha nga njëri prind; mbesë / nip nga njëri prind || shkalla e tretë || 12,5% (2⁻³) || shkalla e tretë |- | kushëri i parë || shkalla e tretë || 12,5% (2×2⁻⁴) || shkalla e katërt |- | kushëri i parë nga njëri prind || shkalla e katërt || 6,25% (2⁻⁴) || shkalla e katërt |- | stërgjyshe / stërgjysh / stërmbesë / stërnip || shkalla e tretë || 12,5% (2⁻³) || shkalla e tretë |- | kushëri i parë me një brez diferencë || shkalla e katërt || 6,25% (2⋅2⁻⁵) || shkalla e pestë |- | kushëri i dytë || shkalla e pestë || 3,125% (2⁻⁶+2⁻⁶) || shkalla e gjashtë |} === Sistemet terminologjike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Terminologjia e farefisnisë|en|Kinship terminology}}}} [[Skeda:Family (english).jpg|thumb|600px|Pema familjare me disa anëtarë të familjes]] [[Skeda:Family (english).png|thumb|600px|Pema familjare me anëtarë të tjerë të familjes]] [[Skeda:Kinship (english).jpg|thumb|600px|Tabela e shkallëve të farefisnisë]] [[Skeda:Middagsmåltid i folkstugan. Oxie härad, Västra Klagstorps socken, Skåne - Nordiska Museet - NMA.0033405.jpg|thumb|Familje suedeze duke ngrënë, 1902]] Në librin e tij ''{{ill|Sistemet e gjakut dhe të krushqisë në familjen njerëzore|en|Systems of Consanguinity and Affinity of the Human Family}}'', antropologu {{ill|Lewis H. Morgan|en}} (1818–1881) bëri studimin e parë të terminologjive të farefisnisë që përdoreshin në mbarë botën. Ndonëse pjesa më e madhe e punës së tij sot konsiderohet e vjetruar, ai argumentonte se terminologjitë e farefisnisë pasqyrojnë dallime të ndryshme. Për shembull, shumica e këtyre terminologjive dallojnë gjinitë (dallimin mes një vëllai dhe një motre) dhe brezat (dallimin mes një fëmije dhe një prindi). Për më tepër, argumentonte ai, terminologjitë dallojnë të afërmit e gjakut nga ata të lidhur me anë të [[Martesa|martesës]] (megjithëse kohët e fundit disa antropologë kanë argumentuar se shumë shoqëri e përkufizojnë farefisninë në mënyra të tjera përveç «gjakut»). Morgan bëri dallimin mes sistemeve të farefisnisë që përdorin terminologji ''klasifikuese'' dhe atyre që përdorin terminologji ''përshkruese''. Në përgjithësi, sistemet klasifikuese kuptohen gabimisht si sisteme që «klasifikojnë së bashku» me një term të vetëm të afërm që, në të vërtetë, nuk kanë të njëjtin lloj marrëdhënieje me egon. (Sipas përkufizimeve të tilla, ajo që përcakton «të njëjtin lloj marrëdhënieje» duket se është lidhja gjenealogjike. Kjo është problematike, sepse çdo përshkrim gjenealogjik, sado i standardizuar të jetë, përdor fjalë që burojnë nga një kuptim popullor i farefisnisë.) Në fakt, ajo që dallon terminologjia e Morganit janë sistemet klasifikuese të farefisnisë, që nuk dallojnë marrëdhëniet në vijë të drejtpërdrejtë nga ato anësore, dhe sistemet përshkruese, që i dallojnë ato. Morgan, i cili ishte jurist, arriti ta bënte këtë dallim në përpjekje për të kuptuar praktikat e trashëgimisë së senekëve. Pasuria e një burri senek trashëgohej nga fëmijët e motrave të tij, jo nga fëmijët e vet.<ref>Tooker, Elisabeth. [https://www.jstor.org/stable/2741877 "Another View of Morgan on Kinship."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180922140118/https://www.jstor.org/stable/2741877 |date=2018-09-22 }} ''Current Anthropology'' 20, nr. 1 (mars 1979): 131–134.</ref> Morgan identifikoi gjashtë modele bazë të terminologjive të farefisnisë: * {{ill|Farefisnia havajane|en|Hawaiian kinship}}: dallon të afërmit vetëm sipas gjinisë dhe brezit. * {{ill|Farefisnia sudaneze|en|Sudanese kinship}}: asnjë dy të afërm nuk ndajnë të njëjtin term. * {{ill|Farefisnia inuit|en|Inuit kinship}}: përveç dallimit të të afërmve sipas gjinisë dhe brezit, dallon edhe të afërmit në vijë të drejtpërdrejtë nga ata anësorë. * {{ill|Farefisnia irokuaze|en|Iroquois kinship}}: përveç gjinisë dhe brezit, dallon edhe mes vëllezërve dhe motrave të gjinive të ndryshme në brezin prindëror. * {{ill|Farefisnia Crow|en|Crow kinship}}: sistem matrilinear me disa veçori të një sistemi irokuaz, por me një veçori «shtrembërimi», ku brezi «ngrin» për disa të afërm. * {{ill|Farefisnia omaha|en|Omaha kinship}}: i ngjashëm me sistemin Crow, por patrilinear. == Rolet == {{Hatnote group| {{Hatnote|Për të afërmit vetë, shih {{ill|Tezja|en|Aunt}} dhe {{ill|Xhaxhai|en|Uncle}}.}} {{Hatnote|Për përdorime të tjera, shih {{ill|Nipi (kthjellim)|en|Grandson (disambiguation)}}.}} }} [[Skeda:Paus family portrait NFB-18645.jpg|thumb|Fotografi në grup e një familjeje norvegjeze nga Gustav Borgen, rreth vitit 1900: babai, nëna, tre djem dhe dy vajza.]] [[Skeda:Bjørnstjerne Bjørnson og barnebarnet Bjørnstjerne Albert Bjørnson-Langen, 1900.jpg|thumb|Bjørnstjerne Bjørnson me nipin e tij, 1900]] [[Skeda:Father and child, Dhaka.jpg|thumb|Babai dhe fëmija, Dhaka, Bangladesh]] Shumica e shoqërive perëndimore përdorin terminologjinë e farefisnisë eskimeze.<ref>{{Cite web |title=Systematic Kinship Terminologies |url=https://www.umanitoba.ca/faculties/arts/anthropology/tutor/kinterms/termsys.html |access-date=2022-07-18 |website=www.umanitoba.ca |archive-date=2019-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224152852/http://umanitoba.ca/faculties/arts/anthropology/tutor/kinterms/termsys.html |url-status=live |language=en}}</ref> Kjo terminologji e farefisnisë gjendet zakonisht në shoqëritë me familje bashkëshortore të forta, ku familjet gëzojnë njëfarë lëvizshmërie relative. Zakonisht, shoqëritë me familje bashkëshortore parapëlqejnë edhe vendbanimin neolokal; kështu, pas martesës, një person ndahet nga familja bërthamore ku u rrit (familja e orientimit) dhe krijon një familje të re bërthamore (familjen e riprodhimit). Këto sisteme përgjithësisht supozojnë se bashkëshorti i nënës është edhe babai biologjik. Sistemi përdor terma shumë përshkrues për familjen bërthamore, që bëhen gjithnjë e më klasifikues sa më të largët e anësorë të jenë të afërmit. === Familja bërthamore === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Familja bërthamore|en|Nuclear family}}}} [[Skeda:Alberto Henschel - A Familia Imperial.jpg|thumb|Anëtarët kryesorë të familjes perandorake braziliane më 1875]] [[Skeda:Juho kusti paasikivi family 1906.jpg|thumb|Familja e politikanit finlandez J. K. Paasikivi (''djathtas''), më 1906]] Sistemi vë theksin te familja bërthamore. Anëtarët e familjes bërthamore përdorin terma shumë përshkrues të farefisnisë, të cilët përcaktojnë drejtpërdrejt vetëm bashkëshortin, bashkëshorten, nënën, babanë, djalin, vajzën, vëllanë dhe motrën. Të gjithë të afërmit e tjerë grupohen në kategori. Të afërmit e familjes bërthamore mund të jenë në vijë të drejtë ose anësorë. Të afërmit për të cilët këto marrëdhënie janë familjare i përshkruajnë me terma që mbështeten te termat e përdorur brenda familjes bërthamore ose përdorin drejtpërdrejt termin përkatës të familjes bërthamore. Familja bërthamore e orientimit * '''[[Vëllai|Vëlla]]''': fëmija mashkull i një prindi. * '''[[Motër]]''': fëmija femër i një prindi. * '''[[Babai|Baba]]''': prind mashkull. ** '''Gjysh''': babai i një prindi. * '''[[Nëna|Nënë]]''': prind femër. ** '''Gjyshe''': nëna e një prindi. Familja bërthamore bashkëshortore * '''[[Bashkëshorti|Bashkëshort]]''': bashkëshort mashkull. * '''[[Bashkëshortja|Bashkëshorte]]''': bashkëshorte femër. * '''[[Biri|Djalë]]''': fëmija mashkull i subjektit. ** '''Nip''': djali i fëmijës. * '''[[Bija|Vajzë]]''': fëmija femër e subjektit. ** '''Mbesa''': vajza e fëmijës. Familja bërthamore jo në vijë të drejtë * '''Bashkëshorti/bashkëshortja''': burri ose gruaja. ** '''Njerk/njerkë''': bashkëshorti ose bashkëshortja e një prindi që nuk është prind biologjik. * '''Vëlla ose motër''': motër ose vëlla. ** '''Gjysmëvëlla/gjysmëmotër''': vëlla ose motër me të cilin subjekti ka të përbashkët vetëm njërin prind biologjik. ** '''Vëlla ose motër nga njerku/njerka''': fëmija i një prindi që nuk është prind biologjik. === Të afërmit anësorë === Vëllai ose motra është i afërm anësor me shkallën më të vogël të largësisë. Për të afërmit anësorë me një shkallë më shumë largësie, pra një brez më larg nga paraardhësi i përbashkët në njërën anë, përdoren terma më klasifikues. Këta terma (tezja, xhaxhai, mbesa dhe nipi) nuk mbështeten te termat e përdorur brenda familjes bërthamore, pasi shumica tradicionalisht nuk janë pjesë e familjes së një shtëpie. Këta terma tradicionalisht nuk bëjnë dallim mes një të afërmi anësor dhe personit të martuar me të (si të afërmi anësorë, ashtu edhe bashkëshortët e tyre). Të afërmit anësorë me shkallë të tjera largësie në të dyja anët janë kushërinjtë. Ky është termi më klasifikues dhe marrëdhënia mund të dallohet sipas '''shkallëve të largësisë anësore''' dhe brezit ('''shkallës së largësisë''' në breza). Kur vetëm subjekti ka një shkallë më shumë largësie, i afërmi është vëllai ose motra e prindit të subjektit; termat '''teze''' dhe '''xhaxha''' përdoren përkatësisht për të afërmit femra dhe meshkuj. Kur vetëm i afërmi ka një shkallë më shumë largësie, ai është fëmija i vëllait ose motrës së subjektit; termat '''mbesë''' dhe '''nip''' përdoren përkatësisht për të afërmet femra dhe meshkuj. Bashkëshorti i një tezeje ose xhaxhai biologjik është teze ose xhaxha, ndërsa mbesat dhe nipat e bashkëshortit janë mbesa dhe nipa. Kur subjekti largohet edhe më shumë në breza nga tezet dhe xhaxhallarët, ose i afërmi nga mbesat dhe nipat, këtyre termave u shtohet parashtesa «stër-». Me largim të mëtejshëm, parashtesa bëhet «stër-stër-», duke shtuar edhe një «stër-» për çdo brez tjetër. Për breza të shumtë mund të përdoret një numër në vend të parashtesës, për shembull, «nip i katërt stër» ose «nip katër herë stër». Kur si subjekti, ashtu edhe i afërmi kanë një shkallë më shumë largësie, ata janë kushërinj. Kushëriri me shkallën më të vogël të largësisë është kushëriri i parë, pra fëmija i xhaxhait ose tezes së subjektit. '''Shkallët e largësisë anësore''' dhe '''largësia në breza''' përdoren për të përshkruar më saktë marrëdhënien mes kushërinjve. '''Shkalla''' është numri i brezave pas paraardhësit të përbashkët deri te prindi i njërit prej kushërinjve, ndërsa '''largësia në breza''' është ndryshimi mes numrit të brezave që e ndajnë secilin kushëri nga paraardhësi i përbashkët (ndryshimi mes brezave ku bëjnë pjesë kushërinjtë).<ref name="DictGen">{{cite encyclopedia |title=A Dictionary of Genetics |year=2013 |publisher=Oxford University Press |id=8 |language=en}}</ref><ref name="DictWebster">{{cite web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/cousin |title=Definition of Cousin |publisher=Merriam-Webster |access-date=2020-04-20 |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201164904/https://www.merriam-webster.com/dictionary/cousin |url-status=live |language=en}}</ref> Kushërinjtë e një brezi më të vjetër (me fjalë të tjera, kushërinjtë e parë të prindërve) shpesh klasifikohen si «teze» dhe «xhaxhallarë», ndonëse teknikisht janë kushërinj të parë me një brez largësi. === Të afërmit me krushqi === Në anglishten e folur, marrëdhëniet e krijuara nëpërmjet martesës (me përjashtim të marrëdhënieve bashkëshortore) shënohen me prapashtesën “-in-law”. Nëna dhe babai i bashkëshortit ose bashkëshortes bëhen vjehrra dhe vjehrri; gruaja e djalit bëhet reja, ndërsa burri i vajzës bëhet dhëndri. Termi «kunatë» i referohet dy marrëdhënieve thelbësisht të ndryshme: gruas së vëllait ose motrës së bashkëshortit a bashkëshortes. Termi «kunat» është burri i motrës ose vëllai i bashkëshortit a bashkëshortes. Termat «gjysmëvëlla» dhe «gjysmëmotër» tregojnë vëllezër e motra që kanë të përbashkët vetëm njërin prind biologjik. «Tezja ose halla e bashkëshortit a bashkëshortes» dhe «xhaxhai ose daja i bashkëshortit a bashkëshortes» u referohen tezes, hallës, xhaxhait ose dajës së bashkëshortit a bashkëshortes. «Kushëri me krushqi» është bashkëshorti ose bashkëshortja e kushëririt, ose kushëriri i bashkëshortit a bashkëshortes. «Mbesa me krushqi» është gruaja e nipit; «nipi me krushqi» është burri i mbesës. Gjyshja dhe gjyshi i bashkëshortit a bashkëshortes bëhen gjyshja dhe gjyshi i lidhur me krushqi; gruaja e nipit bëhet mbesa e lidhur me krushqi, ndërsa burri i mbesës bëhet nipi i lidhur me krushqi. Në [[anglishtja indiane|anglishten indiane]], kunati ose kunata që është bashkëshorti a bashkëshortja e vëllait ose motrës mund të quhet “co-sibling”, më saktësisht “co-sister”<ref name="Ca-CoS">{{Cite web |title=Co-Sister |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-sister |website=Cambridge Dictionary |access-date=2020-04-18 |archive-date=2021-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113011221/https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-sister |url-status=live |language=en}}</ref> ose “co-brother”<ref name="Ca-CoB">{{Cite web |title=Co-Brother |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-brother |website=Cambridge Dictionary |access-date=2020-04-18 |archive-date=2021-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225083600/https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/co-brother |url-status=live |language=en}}</ref>. == Llojet e farefisnisë == === Nga ana atërore === [[Patrilinealiteti]], i njohur edhe si ''vija mashkullore'' ose ''farefisnia agnatike'', është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet [[linja e prejardhjes|linjës së prejardhjes]] së [[Atë|babait]].<ref>{{Cite book |last=Benokraitis |first=N.V. |title=Marriages and Families |edition=7th |publisher=Pearson Education, Inc. |year=2011 |language=en}}</ref> Zakonisht, kjo përfshin [[trashëgimia|trashëgiminë]] e pronës, të drejtave, emrave ose titujve nga persona të lidhur nëpërmjet të afërmve meshkuj. Vija atërore («vija e babait») përbëhet nga babai i një personi dhe [[paraardhësi]]t e tjerë, të gjurmuar vetëm nëpërmjet meshkujve. Prandaj, vija atërore e dikujt është një varg prejardhjeje nga një burrë, ku të gjithë individët në brezat ndërmjetës janë meshkuj. Në [[Antropologjia|antropologjinë]] kulturore, një vijë atërore është një grup farefisnor meshkujsh dhe femrash, secili prej anëtarëve të të cilit rrjedh nga paraardhësi i përbashkët nëpërmjet paraardhësve meshkuj. === Nga ana mëmësore === [[Skeda:Queen Victoria the Princess Royal Victoria c1844-5.png|thumb|[[Mbretëresha Viktoria]], me vajzën e saj të madhe]] [[Matrilinealiteti]] është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet [[linja e prejardhjes|linjës së prejardhjes]] së nënës së tij ose të saj. Ai mund të lidhet gjithashtu me një sistem shoqëror në të cilin secili identifikohet me vijën e tij mëmësore, pra me [[linja e prejardhjes|linjën e prejardhjes]] së nënës, dhe që mund të përfshijë [[trashëgimia|trashëgiminë]] e pronës dhe titujve. Vija mëmësore është një vijë prejardhjeje nga një [[Femra|paraardhëse femër]] te një pasardhës, ku të gjithë individët në brezat ndërmjetës janë nëna; me fjalë të tjera, «vija e nënës». Në një sistem prejardhjeje mëmësore, një individ konsiderohet se i përket të njëjtit grup prejardhjeje si nëna e tij ose e saj. Ky model prejardhjeje mëmësore dallon nga modeli më i përhapur i prejardhjes atërore. === Prejardhja dyanësore === [[Prejardhja dyanësore]] është një formë e sistemit të farefisnisë në të cilën përkatësia familjare e një individi buron dhe gjurmohet nëpërmjet të dyja anëve, atërore dhe mëmësore. Të afërmit nga ana e nënës dhe ata nga ana e babait kanë rëndësi të barabartë për lidhjet emocionale ose për kalimin e pronës dhe pasurisë. Ky është një organizim familjar në të cilin prejardhja dhe trashëgimia përcillen në mënyrë të barabartë nëpërmjet të dy prindërve.<ref>{{Cite book |last1=Shepard |first1=Jon |last2=Greene |first2=Robert W. |title=Sociology and You |publisher=Glencoe McGraw-Hill |year=2003 |location=Ohio |page=A-22 |url=http://www.glencoe.com/catalog/index.php/program?c=1675&s=21309&p=4213&parent=4526 |isbn=978-0-07-828576-9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308100024/http://www.glencoe.com/catalog/index.php/program?c=1675&s=21309&p=4213&parent=4526 |archive-date=2010-03-08 |language=en}}</ref> Familjet që përdorin këtë sistem e gjurmojnë prejardhjen njëkohësisht nëpërmjet të dy prindërve dhe njohin disa paraardhës, por, ndryshe nga prejardhja kognatike, nuk e përdorin atë për të formuar grupe prejardhjeje.<ref>{{Cite book |last=Stone |first=Linda |author-link=Linda Stone |title=Kinship and Gender: An Introduction |publisher=Westview Press |year=2006 |location=Boulder, Colorado |pages=[https://archive.org/details/kinshipgenderint0000ston_k8m0/page/168 168–169] |isbn=978-0-8133-4302-0 |url=https://archive.org/details/kinshipgenderint0000ston_k8m0/page/168 |language=en}}</ref> Tradicionalisht, ky sistem gjendet te disa grupe në Afrikën Perëndimore, [[India|Indi]], [[Australi]], [[Indonezi]], [[Melanezia|Melanezi]], [[Malajzia|Malajzi]] dhe [[Polinezia|Polinezi]]. Antropologët mendojnë se një strukturë fisnore e bazuar në prejardhjen dyanësore i ndihmon anëtarët të jetojnë në mjedise ekstreme, sepse u mundëson individëve të mbështeten te dy grupe familjesh të shpërndara në një zonë të gjerë.<ref name="scientificamerican2001">{{Cite journal |last=Ezzell |first=Carol |title=The Himba and the Dam |url=http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0005596A-DE68-1C6F-84A9809EC588EF21 |journal=Scientific American |date=June 2001 |volume=284 |issue=6 |pages=80–90 |doi=10.1038/scientificamerican0601-80 |pmid=11396346 |bibcode=2001SciAm.284f..80E |access-date=2015-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012142329/http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0005596A-DE68-1C6F-84A9809EC588EF21 |archive-date=2007-10-12 |url-access=subscription |language=en}}</ref> == Historia e teorive == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e familjes|en|History of the family}}}} Studiuesit e hershëm të historisë së familjes zbatuan teorinë biologjike të evolucionit të [[Çarls Darvin|Darvinit]] në teoritë e tyre për evolucionin e sistemeve familjare.<ref name="Encyclopædia Britannica">{{Cite encyclopedia |title=Sociology/Founding the discipline |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=2009-07-26 |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/551887/sociology/222961/Founding-the-discipline#ref=ref748622 |archive-date=2009-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091223213531/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551887/sociology/222961/Founding-the-discipline#ref=ref748622 |url-status=live |language=en }}</ref> Antropologu amerikan Lewis H. Morgan botoi librin ''{{ill|Shoqëria e lashtë|en|Ancient Society}}'' më 1877, bazuar në teorinë e tij për tri fazat e përparimit njerëzor: nga egërsia, përmes [[barbari]]së, deri te [[qytetërimi]].<ref>{{Cite web |url=https://www.marxists.org/reference/archive/morgan-lewis/ancient-society/index.htm |title=Ancient Society by Lewis H. Morgan 1877 |language=en }}</ref> Libri i Morganit ishte «frymëzim për librin» e [[Frederik Engels]]it, ''{{ill|Origjina e familjes, pronës private dhe shtetit|en|The Origin of the Family, Private Property and the State}}'', botuar më 1884.<ref>{{Cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Cultural Anthropology |access-date=2009-07-22 |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/146165/cultural-anthropology/38786/Marxism-and-the-collectors#ref=ref423234 |archive-date=2009-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090815222603/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/146165/cultural-anthropology/38786/Marxism-and-the-collectors#ref=ref423234 |url-status=live |language=en }}</ref> Engelsi e zgjeroi hipotezën e Morganit, sipas së cilës faktorët ekonomikë shkaktuan shndërrimin e bashkësisë primitive në një shoqëri të ndarë në klasa.<ref>{{Cite web |title=The Marxists Internet Archive |access-date=2009-07-17 |url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1884/origin-family/index.htm |archive-date=2006-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060425070029/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1884/origin-family/index.htm |url-status=live |language=en }}</ref> Teoria e Engelsit mbi kontrollin e [[Burimi|burimeve]], si edhe ajo e mëvonshme e [[Karl Marksi]]t, u përdorën për të shpjeguar shkaqet dhe pasojat e ndryshimeve në strukturën dhe funksionin e familjes. Popullariteti i kësaj teorie mbeti kryesisht i pakrahasuar deri në vitet 1980, kur u pranuan teori të tjera sociologjike, veçanërisht {{ill|funksionalizmi strukturor|en|Structural functionalism}}. === Familja bërthamore në shoqërinë industriale === [[Skeda:Families US.svg|thumb|upright=1.35|Rregullimet familjare në Shtetet e Bashkuara janë bërë më të larmishme; asnjë lloj i veçantë strukture familjare nuk përbën gjysmën e popullsisë së vendit.<ref name="Marriages, Families & Intimate Relationships">{{Cite book |last1=Williams |first1=Brian |last2=Sawyer |first2=Stacey C. |last3=Wahlstrom |first3=Carl M. |year=2005 |title=Marriages, Families & Intimate Relationships |publisher=Pearson |location=Boston, MA |id=0-205-36674-0 |language=en }}</ref>]] Shoqëria bashkëkohore përgjithësisht e sheh familjen si strehë nga bota, që ofron përmbushje të plotë. Zinn dhe Eitzen përshkruajnë imazhin e «familjes si strehë … një vend {{ill|intimiteti|en|Intimacy}}, [[Dashuria|dashurie]] dhe besimi, ku individët mund t’i shpëtojnë konkurrencës së forcave çnjerëzore në shoqërinë moderne».<ref>{{Cite book |last1=Zinn |first1=Maxine Baca |last2=Eitzen |first2=D. Stanley |title=Diversity in families |url=https://books.google.com/books?id=PertAAAAMAAJ |access-date=2012-01-06 |edition=6 |year=2002 |publisher=Allyn and Bacon |isbn=978-0-205-33522-0 |page=557 |quote=This 'family as haven' image |archive-date=2013-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329013617/http://books.google.com/books?id=PertAAAAMAAJ |url-status=live |language=en }}</ref> Gjatë industrializimit, «[f]amilja, si vend ku ruhen ngrohtësia dhe butësia (të mishëruara nga nëna), qëndron në kundërshti me botën konkurruese dhe agresive të tregtisë (të mishëruar nga babai). Detyra e familjes ishte të mbronte nga bota e jashtme».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=3}} Megjithatë, Zinn dhe Eitzen vërejnë se «imazhi mbrojtës i familjes është zbehur vitet e fundit, ndërsa janë formësuar idealet e përmbushjes familjare. Sot, familja më shumë plotëson mungesat sesa mbron. Ajo ofron atë që është thelbësisht e nevojshme, por mungon në rregullimet e tjera shoqërore».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=3}} Çiftet e palumtura në martesë kanë rrezik 3–25 herë më të lartë për të zhvilluar depresion klinik.<ref>{{Cite web |author1=Tatiana D. Gray |author2=Matt Hawrilenko |author3=James V. Cordova |date=2019 |title=Randomized Controlled Trial of the Marriage Checkup: Depression Outcomes |url=https://arammu.com/assets/research/MC%20Depression%20Outcomes.pdf |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Fink |first1=Brandi C. |last2=Shapiro |first2=Alyson F. |date=March 2013 |title=Coping Mediates the Association Between Marital Instability and Depression, but Not Marital Satisfaction and Depression |journal=Couple & Family Psychology |volume=2 |issue=1 |pages=1–13 |doi=10.1037/a0031763 |issn=2160-4096 |pmc=4096140 |pmid=25032063 |language=en }}</ref><ref>{{Cite journal |author1=Maria R. Goldfarb |author2=Gilles Trudel |date=2019 |title=Marital quality and depression: a review |journal=Marriage & Family Review |volume=55 |issue=8 |pages=737–763 |doi=10.1080/01494929.2019.1610136 |s2cid=165116052 |language=en }}</ref> Sipas Zinn dhe Eitzen, «urtësia popullore» i sheh strukturat familjare të së kaluarës si më të mira se ato të sotmet, dhe familjet si më të qëndrueshme e më të lumtura në një kohë kur nuk duhej të përballeshin me probleme si fëmijët jashtëmartesorë dhe [[shkurorëzimi]]. Ata përgjigjen se «nuk ka pasur ndonjë epokë të artë të familjes që të na shkëlqejë nga e kaluara e largët historike».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=8}} «Braktisja nga bashkëshortët, fëmijët jashtëmartesorë dhe rrethana të tjera që konsiderohen tipike për kohët moderne, kanë ekzistuar edhe në të kaluarën».{{sfnp|Zinn|Eitzen|1987|p=8}} === Familja postmoderne === [[Skeda:Percentage of birth to unmarried women, selected countries, 1980 and 2007.svg|upright=2|thumb|Përqindja e lindjeve nga gra të pamartuara në disa vende, 1980 dhe 2007<ref name="non_mar1">{{cite web |url=https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db18.htm |title=Changing Patterns of Nonmarital Childbearing in the United States |work=CDC/National Center for Health Statistics |date=2009-05-13 |access-date=2011-09-24 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906063823/http://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db18.htm |url-status=live |language=en}}</ref>]] Të tjerë argumentojnë se nëse familja shihet apo jo si «në rënie» varet nga përkufizimi që i jepet «familjes». «Çiftet e martuara përbëjnë më pak se gjysmën e të gjitha familjeve amerikane. Kjo rënie është tronditëse për format tradicionale të sistemit familjar. Vetëm një e pesta e familjeve ndiqnin mënyrën tradicionale, ku çiftet e martuara rrisnin së bashku fëmijë.»<ref>{{cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=2011 |title=Married Couples Are No Longer a Majority, Census Finds |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2011/05/26/us/26marry.html?_r=1# |access-date=2014-01-08 |archive-date=2014-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325130308/http://www.nytimes.com/2011/05/26/us/26marry.html?_r=1 |url-status=live |language=en}}</ref> Në botën perëndimore, martesat nuk lidhen më si [[Martesa e organizuar|martesa të organizuara]] për përfitime ekonomike, shoqërore ose politike dhe fëmijët nuk pritet më të kontribuojnë në të ardhurat e familjes. Përkundrazi, njerëzit i zgjedhin partnerët në bazë të [[Dashuria|dashurisë]].<ref>{{cite web |title=The Family Revolution |url=https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_family_revolution |access-date=2022-05-04 |website=Greater Good |language=en |archive-date=2022-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220315184821/https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_family_revolution |url-status=live}}</ref> Roli i shtuar i dashurisë tregon një ndryshim shoqëror drejt vlerësimit më të madh të përmbushjes emocionale dhe marrëdhënieve brenda familjes; ky ndryshim e dobëson domosdoshmërisht institucionin e familjes.<ref>Coontz, Stephanie. 2005. ''Marriage, A History: How Love Conquered Marriage''. New York: Viking/Penguin Books.</ref> Margaret Mead e sheh familjen si një mbrojtje kryesore për vazhdimësinë e përparimit njerëzor. Ajo vëren: «Qeniet njerëzore kanë mësuar me mundim të jenë njerëz» dhe shton: «ne e mbajmë në mirëbesim formën tonë të tanishme të njerëzimit, [dhe] është e mundur ta humbasim» … «Nuk është pa rëndësi që braktisjet më të suksesshme në shkallë të gjerë të familjes kanë ndodhur jo mes egërsirave të thjeshta, që jetojnë pranë kufirit të mbijetesës, por mes kombeve të mëdha dhe perandorive të fuqishme, burimet e të cilave ishin të bollshme, popullsitë të mëdha dhe pushteti pothuajse i pakufizuar»<ref>''Male and Female'', New York, 1949. pp. 193–194</ref> Vitet e fundit, shumë vende, veçanërisht ato perëndimore, kanë ndryshuar [[Ligji i familjes|ligjet e familjes]] për t'iu përshtatur modeleve të ndryshme familjare. Për shembull, në Mbretërinë e Bashkuar, në Skoci, ''Family Law (Scotland) Act 2006'' u jep bashkëjetuesve disa të drejta të kufizuara.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/law/17867/fm-couples-root/fm-couples-cohabitation|title=Family Matters – Couples – Cohabitation|publisher=Scottish Government, Edinburgh|date=2006-04-27|website=Scotland.gov.uk|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024082441/http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/law/17867/fm-couples-root/fm-couples-cohabitation|language=en}}</ref> Në vitin 2010, Irlanda miratoi {{ill|Akti i Partneritetit Civil dhe i të Drejtave dhe Detyrimeve të Caktuara të Bashkëjetuesve (2010)|en|Civil Partnership and Certain Rights and Obligations of Cohabitants Act 2010|lt=Aktin e Partneritetit Civil dhe të të Drejtave dhe të Detyrimeve të Caktuara të Bashkëjetuesve}}. Ka pasur gjithashtu nisma në nivel ndërkombëtar, veçanërisht [[Këshilli i Evropës|Konventa Evropiane për Statusin Ligjor të Fëmijëve të Lindur Jashtë Martesës]] e Këshillit të Evropës,<ref>{{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/085.htm|title=Full list|website=Coe.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2000-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20001002094646/http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/085.htm|url-status=live|language=en}}</ref> e cila hyri në fuqi më 1978. Vendet që e ratifikojnë duhet të sigurojnë që fëmijëve të lindur jashtë martese t'u jepen të drejtat ligjore të përcaktuara në tekstin e kësaj konvente. Mbretëria e Bashkuar e ratifikoi konventën më 1981, ndërsa Irlanda më 1988.<ref>{{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=085&CM=&DF=&CL=ENG|title=Full list|website=Coe.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091742/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=085&CM=&DF=&CL=ENG|language=en}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, një në pesë nëna ka fëmijë me baballarë të ndryshëm; te nënat me dy ose më shumë fëmijë, kjo shifër është edhe më e lartë: 28% kanë fëmijë me të paktën dy burra të ndryshëm. Familje të tilla janë më të zakonshme mes afrikano-amerikanëve dhe hispanikëve, si dhe në shtresat me status më të ulët socioekonomik.<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/id/42364656/ns/health-childrens_health/t/us-moms-have-kids-multiple-dads-study-says/#.VaJYA7XD_Ao|title=1 in 5 US moms have kids with multiple dads, study says|date=2011-04-01|website=Nbcnews.com|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170622083111/http://www.nbcnews.com/id/42364656/ns/health-childrens_health/t/us-moms-have-kids-multiple-dads-study-says/#.VaJYA7XD_Ao|language=en}}</ref> Megjithatë, në shoqërinë perëndimore, familja me një prind është pranuar gjithnjë e më shumë dhe ka nisur të ndikojë në kulturë. Në familjet me një prind, zakonisht prindi i vetëm është nëna dhe jo babai.<ref>{{cite web |title=American Children's Family Structure: Single-Parent Families |url=https://www.bgsu.edu/ncfmr/resources/data/family-profiles/eickmeyer-single-parent-families-fp-17-17.html |access-date=2022-05-04 |website=Bowling Green State University |language=en |archive-date=2021-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620125849/https://www.bgsu.edu/ncfmr/resources/data/family-profiles/eickmeyer-single-parent-families-fp-17-17.html |url-status=live}}</ref> Këto familje përballen nganjëherë me vështirësi, përveç faktit që duhet t'i rrisin vetë fëmijët; për shembull, të ardhurat e ulëta mund ta bëjnë të vështirë pagesën e qirasë, kujdesit për fëmijët dhe nevojave të tjera për një shtëpi të shëndetshme e të sigurt. Për më tepër, ka familje ku fëmijët rriten nga dy nëna, dy baballarë, persona jobinarë, transgjinorë dhe queer. Kjo bëhet e mundur përmes zëvendësimit gestacional, fekondimit in vitro, inseminimit intrauterin, birësimit dhe proceseve të tjera. == Dhuna në familje == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Dhuna në familje|en|Domestic violence}}}} Dhuna në familje është dhunë që ndodh brenda familjes. Kuptimi ligjor dhe shoqëror i këtij koncepti ndryshon sipas kulturës. Përkufizimi i termit «dhunë në familje» ndryshon në varësi të kontekstit në të cilin përdoret.<ref>{{Cite web |url=https://www.childwelfare.gov/systemwide/laws_policies/statutes/defdomvio.cfm |title=Definitions of Domestic Violence – Child Welfare Information Gateway |website=Childwelfare.gov |access-date=2017-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215012201/https://www.childwelfare.gov/systemwide/laws_policies/statutes/defdomvio.cfm |archive-date=2014-12-15 |language=en}}</ref> Ajo mund të përkufizohet ndryshe në kontekste mjekësore, ligjore, politike ose shoqërore. Përkufizimet kanë ndryshuar me kalimin e kohës dhe ndryshojnë në pjesë të ndryshme të botës. [[Konventa për parandalimin dhe luftimin e dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje]] përcakton se:<ref>{{Cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/EN/Treaties/Html/210.htm |title=Full list |website=Coe.int |access-date=2017-04-12 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923210455/http://conventions.coe.int/Treaty/EN/Treaties/Html/210.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|«Dhuna në familje» nënkupton të gjitha aktet e dhunës fizike, seksuale, psikologjike ose ekonomike që ndodhin brenda familjes ose njësisë familjare, ose ndërmjet bashkëshortëve apo partnerëve të mëparshëm ose të tanishëm, pavarësisht nëse autori i dhunës ndan ose ka ndarë të njëjtën banesë me viktimën.}} Në vitin 1993, [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e identifikoi dhunën në familje si një nga tri kontekstet në të cilat ndodh [[Dhuna ndaj grave]], në [[Deklarata për eliminimin e dhunës ndaj grave|Deklaratën për eliminimin e dhunës ndaj grave]], duke e përshkruar atë si:<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r104.htm |title=A/RES/48/104. Declaration on the Elimination of Violence against Women |date=1993-12-20 |publisher=United Nations |access-date=2017-06-28 |archive-date=2019-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816082450/https://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r104.htm |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Dhuna fizike, seksuale dhe psikologjike që ndodh në familje, përfshirë rrahjen, abuzimin seksual të vajzave në familje, dhunën e lidhur me prikën, përdhunimin bashkëshortor, [[Gjymtimi gjenital femëror|gjymtimin gjenital femëror]] dhe praktika të tjera tradicionale të dëmshme për gratë, dhunën nga persona që nuk janë bashkëshortë dhe dhunën e lidhur me shfrytëzimin.}} === Dhuna familjare === Dhuna familjare është një përkufizim më i gjerë, që përdoret shpesh për të përfshirë [[Abuzimi i fëmijëve|abuzimin e fëmijëve]], {{ill|abuzimin e të moshuarve|en|Elder abuse}} dhe akte të tjera të dhunshme ndërmjet familjarëve.<ref>{{Cite book |last=Wallace |first=Harvey |year=2004 |title=Family Violence: Legal, Medical, and Social Perspectives |publisher=Allyn & Bacon |isbn=0-205-41822-8 |page=2 |language=en}}</ref> [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH-ja]] e përkufizon abuzimin e fëmijëve si më poshtë:<ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/topics/child_abuse/en/ |title=Child maltreatment |publisher=World Health Organization |access-date=2017-10-23 |archive-date=2017-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017235616/http://www.who.int/topics/child_abuse/en/ |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Keqtrajtimi i fëmijëve, që nganjëherë quhet edhe abuzim dhe neglizhencë ndaj fëmijëve, përfshin të gjitha format e trajtimit të keq fizik dhe emocional, abuzimin seksual, neglizhencën dhe shfrytëzimin që shkaktojnë ose mund të shkaktojnë dëm për shëndetin, zhvillimin ose dinjitetin e fëmijës. Brenda këtij përkufizimi të gjerë dallohen pesë nënlloje: abuzimi fizik; abuzimi seksual; neglizhenca dhe trajtimi neglizhent; abuzimi emocional; dhe shfrytëzimi.}} Ekzistojnë ligje për të parandaluar dhe ndëshkuar këto vepra. Ka ligje që rregullojnë marrëdhëniet seksuale brenda familjes, sipas të cilave është vepër penale çdo lloj marrëdhënieje seksuale ndërmjet një personi dhe gjyshit ose gjyshes, prindit, vëllait ose motrës, hallës, tezes, xhaxhait apo dajës së tij.<ref>{{Cite book |doi=10.1057/9781137476159_5 |chapter=When Yes Actually Means Yes |year=2015 |last1=Roffee |first1=James A. |title=Rape Justice |pages=72–91 |isbn=978-1-137-47615-9 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1093/hrlr/ngu023 |url=http://www.corteidh.or.cr/tablas/33349.pdf |title=No Consensus on Incest? Criminalisation and Compatibility with the European Convention on Human Rights |volume=14 |issue=3 |year=2014 |journal=Human Rights Law Review |pages=541–572 |last1=Roffee |first1=J. A. |access-date=2018-10-30 |archive-date=2018-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030170425/http://www.corteidh.or.cr/tablas/33349.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Sipas OBSH-së, abuzimi ndaj të moshuarve është «një veprim i vetëm ose i përsëritur, ose mungesa e veprimit të duhur, që ndodh brenda një marrëdhënieje ku pritet besim dhe që i shkakton dëm ose shqetësim një personi të moshuar».<ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/en/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071026062106/http://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/en/ |archive-date=2007-10-26 |title=Elder abuse |publisher=World Health Organization |access-date=2017-10-23 |language=en}}</ref> ==== Abuzimi prindëror ndaj fëmijëve (abuzimi i fëmijëve) ==== {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Përvojat e pafavorshme gjatë fëmijërisë|en|Adverse childhood experiences}} · [[Abuzimi i fëmijëve]]}} Abuzimi i fëmijëve është keqtrajtim ose neglizhencë fizike, seksuale apo emocionale ndaj një fëmije ose fëmijëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/Child+abuse |title=Child abuse – definition of child abuse by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia |website=Thefreedictionary.com |access-date=2010-09-15 |archive-date=2019-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609124754/http://www.thefreedictionary.com/Child+Abuse |url-status=live |language=en}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) dhe Departamenti për Fëmijët dhe Familjet (DCF) e përkufizojnë keqtrajtimin e fëmijëve si çdo veprim ose varg veprimesh, apo mosveprimesh, nga një prind ose kujdestar tjetër që shkakton dëm, mundësi për dëm ose kërcënim për dëmtim të një fëmije.<ref name=CDC>{{Cite web |last1=Leeb |first1=R.T. |first2=L.J. |last2=Paulozzi |first3=C. |last3=Melanson |first4=T.R. |last4=Simon |last5=Arias |first5=I. |url=https://www.cdc.gov/ncipc/dvp/CMP/CMP-Surveillance.htm |access-date=2008-10-20 |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |title=Child Maltreatment Surveillance: Uniform Definitions for Public Health and Recommended Data Elements |date=2008-01-01 |archive-date=2008-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016225901/http://www.cdc.gov/ncipc/dvp/CMP/CMP-Surveillance.htm |url-status=live |language=en}}</ref> Abuzimi i fëmijëve mund të ndodhë në shtëpinë e fëmijës, ose në organizatat, shkollat apo komunitetet me të cilat fëmija ka kontakt. Ka katër kategori kryesore të abuzimit të fëmijëve: {{ill|neglizhenca ndaj fëmijëve|en|Child neglect}}, {{ill|abuzimi fizik|en|Physical abuse}}, [[abuzimi psikologjik]] ose emocional dhe {{ill|abuzimi seksual i fëmijëve|en|Child sexual abuse}}. ==== Abuzimi i prindërve nga fëmijët ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Abuzimi i prindërve nga fëmijët|en|Parental abuse by children}}}} [[Abuzimi]] i prindërve nga fëmijët e tyre është një temë e përhapur, por pak e raportuar dhe pak e studiuar. Një arsye pse kjo temë është pak e studiuar është se abuzimi i prindërve ndaj fëmijëve të tyre e lë në hije atë. Prindërit shpesh përballen me nivele të agresivitetit nga fëmijët që tejkalojnë shpërthimet e zakonshme të agresivitetit në fëmijëri, zakonisht në formën e abuzimit [[Abuzimi verbal|verbal]] ose fizik. Prindërit ndiejnë turp dhe [[Turpi|poshtërim]] për këtë problem, ndaj rrallë kërkojnë ndihmë; gjithsesi, zakonisht ka pak ose aspak ndihmë në dispozicion.<ref>{{Cite web|url=http://parentlineplus.org.uk/default.aspx?page=viewarticle&module=articles-view&id=686&tags=25|title=Parenting and Family Support – Family Lives (Parentline Plus)|website=Parentlineplus.org.uk|access-date=2017-04-12|archive-date=2010-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20101221082325/http://parentlineplus.org.uk/default.aspx?page=viewarticle&module=articles-view&id=686&tags=25|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://familylives.org.uk/sites/default/files/When%20family%20hurts%202010.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120619160335/http://familylives.org.uk/sites/default/files/When%20family%20hurts%202010.pdf|title=WHEN FAMILY LIFE HURTS: Family experience of aggression in children – Parentline plus 31 October 2010|archive-date=2012-06-19|language=en}}</ref> ==== Abuzimi i të moshuarve ==== {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Abuzimi i të moshuarve|en|Elder abuse}}}} Abuzimi i të moshuarve është «një akt i vetëm ose i përsëritur, apo mungesa e veprimit të duhur, që ndodh në kuadrin e një marrëdhënieje ku pritet besim dhe që i shkakton dëm ose vuajtje një personi të moshuar».<ref>[http://www.elderabuse.org.uk/ elderabus.org.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820165643/https://www.elderabuse.org.uk/ |date=2019-08-20 }}, qasur më 2007-10-12.</ref> Këtë përkufizim e ka miratuar [[Organizata Botërore e Shëndetësisë]], bazuar në një përkufizim të propozuar nga organizata britanike Action on Elder Abuse. Ligjet që mbrojnë të moshuarit nga abuzimi janë të ngjashme me ligjet që mbrojnë të rriturit e varur nga abuzimi dhe lidhen me to. Elementi thelbësor i dëmit që shkakton abuzimi i të moshuarve është «pritshmëria e besimit» që personi i moshuar ka ndaj abuzuesit. Prandaj, abuzimi përfshin dëmin e shkaktuar nga persona që i moshuari njeh ose me të cilët ka marrëdhënie, si bashkëshorti, partneri ose një pjesëtar i familjes, një mik apo fqinj, ose persona prej të cilëve i moshuari varet për shërbime. Shumë forma të abuzimit të të moshuarve njihen si lloje të dhunës në familje. === Martesat e detyruara dhe martesat e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Martesat e detyruara|en|Forced marriage}} dhe {{ill|Martesat e fëmijëve|en|Child marriage}}}} Martesat e detyruara dhe martesat e fëmijëve praktikohen në disa rajone të botës, veçanërisht në Azi dhe Afrikë, dhe lidhen me një shkallë të lartë të dhunës në familje.<ref name="hrw.org" /><ref name="who.int" /><ref name="bbc.co.uk" /><ref>{{Cite web|url=https://plan-uk.org/about/our-work/child-marriage|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312222100/http://www.plan-uk.org/early-and-forced-marriage/|title=Early and forced marriage – facts, figures and what you can do|archive-date=2014-03-12|website=Plan International UK|language=en}}</ref> [[Martesa e detyruar]] është një martesë në të cilën njëri ose të dy pjesëmarrësit martohen pa dhënë lirisht pëlqimin e tyre.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/forcedmarriage/introduction_1.shtml|title=Ethics – Forced Marriages: Introduction|website=Bbc.co.uk|access-date=2017-04-12 |archive-date=2015-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150903060233/http://www.bbc.co.uk/ethics/forcedmarriage/introduction_1.shtml |url-status=live|language=en}}</ref> Kufiri mes martesës së detyruar dhe martesës me pëlqim mund të jetë i paqartë, sepse normat shoqërore të shumë kulturave diktojnë se nuk duhet kundërshtuar kurrë dëshira e prindërve ose e të afërmve lidhur me zgjedhjen e bashkëshortit; në këto kultura nuk është e nevojshme të ketë dhunë, kërcënime, kanosje e të ngjashme: personi thjesht «pranon» martesën edhe kur nuk e dëshiron, për shkak të [[presionit shoqëror]] të nënkuptuar dhe ndjenjës së detyrimit. Zakonet e çmimit të nuses dhe të prikës, që ekzistojnë në disa pjesë të botës, mund të çojnë në blerjen dhe shitjen e njerëzve për martesë.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/slavery/modern/modern_1.shtml#section_2|title=Ethics – Slavery: Modern slavery|website=Bbc.co.uk|access-date=2017-04-12 |archive-date=2014-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106012011/http://www.bbc.co.uk/ethics/slavery/modern/modern_1.shtml#section_2 |url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session21/A-HRC-21-41_en.pdf|title=Report of the Special Rapporteur on contemporary forms of slavery, including its causes and consequences|author=Gulnara Shahinian|website=Ohchr.org|access-date=2017-10-23|archive-date=2013-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060954/http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session21/A-HRC-21-41_en.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Martesa e fëmijëve është një [[Martesa|martesë]] në të cilën njëri ose të dy bashkëshortët janë nën moshën 18 vjeç.<ref name="unicef.org">{{Cite web|url=http://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|title=Child marriage|website=UNICEF|access-date=2017-04-12|archive-date=2018-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907061839/https://www.unicef.org/protection/57929_58008.html|language=en}}</ref><ref name="hrw.org">{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2013/06/14/q-child-marriage-and-violations-girls-rights|title=Q & A: Child Marriage and Violations of Girls' Rights|date=2013-06-14|website=Human Rights Watch|access-date=2017-04-12|archive-date=2013-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130620105605/https://www.hrw.org/news/2013/06/14/q-child-marriage-and-violations-girls-rights|url-status=live|language=en}}</ref> Martesat e fëmijëve ishin të zakonshme gjatë gjithë historisë, por sot dënohen nga organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/ihavearightto/four_b/casestudy_art16.shtml|work=I have a right to|publisher=BBC World Service|title=Article 16: Right to marriage and family and to equal rights of men and women during and after marriage|access-date=2014-10-07|archive-date=2017-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406125350/http://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/ihavearightto/four_b/casestudy_art16.shtml|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Factsheet: Child Marriage |url=http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130909152040/http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf |archive-date=2013-09-09 |access-date=2014-07-20 |website=GirlUp |publisher=United Nations Foundation|language=en}}</ref><ref name="who.int">{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/child_marriage_20130307/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130314073138/http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/child_marriage_20130307/en/|archive-date=2013-03-14|title=Child marriages: 39,000 every day|website=WHO|date=2013-03-07|access-date=2014-10-07|language=en}}</ref> Martesat e fëmijëve shpesh rregullohen mes familjeve të nuses dhe dhëndrit të ardhshëm, ndonjëherë që kur vajza është foshnjë.<ref name="bbc.co.uk" /> Martesat e fëmijëve mund të ndodhin edhe në kuadrin e martesës përmes rrëmbimit.<ref name="bbc.co.uk" /> == Koncepti i nderit familjar == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Nderi familjar|en|Family honor}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Vrasja për nder|en|Honor killing}}}} Nderi familjar është një koncept abstrakt që lidhet me cilësinë e perceptuar të denjësisë dhe respektueshmërisë, e cila ndikon në pozitën shoqërore dhe në vetëvlerësimin e një grupi njerëzish të lidhur mes tyre, si grup dhe si individë.<ref name="Malina2001">{{Cite book |last=Malina |first=Bruce J. |title=The New Testament world: insights from cultural anthropology |url=https://books.google.com/books?id=Ek3fSY7jRDcC&pg=PA42 |access-date=2011-11-07 |date=2001 |publisher=Westminster John Knox Press |isbn=978-0-664-22295-6 |page=42 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225103408/https://books.google.com/books?id=Ek3fSY7jRDcC&pg=PA42 |url-status=live |language=en}}</ref><ref name="spain">{{Cite journal |last2=Manstead |first2=Antony S.R. |last3=Fischer |first3=Agneta H. |last1=Mosquera |first1=Patricia M.R. |title=Honor in the Mediterranean and Northern Europe |journal=Journal of Cross-Cultural Psychology |date=January 2002 |volume=33 |issue=1 |pages=16–36 |url=http://jcc.sagepub.com/content/33/1/16.short |access-date=2011-10-17 |doi=10.1177/0022022102033001002 |s2cid=55174724 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225103411/https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0022022102033001002 |language=en}}</ref> Familja shihet si burimi kryesor i nderit, dhe komuniteti i kushton shumë rëndësi lidhjes mes nderit dhe familjes.<ref name="Family">{{Cite book |last=Berns |first=Roberta |title=Child, family, school, community: socialization and support |url=https://books.google.com/books?id=AD3e7Xdn2NMC&q=family+honor+in+different+cultures&pg=PA528 |year=2007 |publisher=Thompson Learning |page=139 |isbn=978-0-495-00758-6 |access-date=2020-10-31 |archive-date=2021-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415005944/https://books.google.com/books?id=AD3e7Xdn2NMC&q=family+honor+in+different+cultures&pg=PA528 |url-status=live |language=en}}</ref> Sjellja e anëtarëve të familjes ndikon te nderi familjar, te mënyra si familja e sheh veten dhe te mënyra si e shohin të tjerët.<ref name="spain" /> Në kulturat ku nderi ka rëndësi të veçantë, ruajtja e nderit familjar shpesh shihet si më e rëndësishme sesa liria individuale ose arritjet individuale.<ref name="McGoldrickGiordano2005">{{Cite book |last1=McGoldrick |first1=Monica |last2=Giordano |first2=Joseph |last3=Garcia-Preto |first3=Nydia |title=Ethnicity and family therapy |url=https://books.google.com/books?id=6Al1kB_6GyMC |access-date=2011-10-24 |date=2005 |publisher=Guilford Press |page=445 |isbn=978-1-59385-020-3 |archive-date=2015-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316101153/http://books.google.com/books?id=6Al1kB_6GyMC |url-status=live |language=en}}</ref> Në raste ekstreme, veprimet që konsiderohen se njollosin nderin e familjes çojnë në vrasje për nder. Vrasja për nder është [[vrasja]] e një anëtari të familjes ose të një grupi shoqëror nga anëtarë të tjerë, për shkak se autorët besojnë se viktima i ka sjellë turp ose çnderim familjes apo komunitetit. Arsyet zakonisht përfshijnë refuzimin e një martese të organizuar, një marrëdhënie të kundërshtuar nga të afërmit, marrëdhënie seksuale jashtë martese, të qenët viktimë e [[përdhunimi]]t, veshjen në mënyra që konsiderohen të papërshtatshme ose përfshirjen në marrëdhënie [[Homoseksualiteti|homoseksuale]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/ethics/honourcrimes/ |title=Ethics: Honour Crimes |publisher=BBC |date=1970-01-01 |access-date=2013-12-23 |archive-date=2014-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140619163216/http://www.bbc.co.uk/ethics/honourcrimes/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing |title=Honor killing: Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |website=Merriam-webster.com |date=2012-08-31 |access-date=2013-12-23 |archive-date=2013-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131222161404/http://www.merriam-webster.com/dictionary/honor%20killing |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/honor+killing?s=t |title=Honor killing definition |website=Dictionary.reference.com |access-date=2013-12-23 |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231426/http://dictionary.reference.com/browse/honor+killing?s=t |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing |title=Shocking gay honor killing inspires movie |website=CNN |access-date=2013-08-16 |archive-date=2013-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929031542/http://edition.cnn.com/2012/01/13/world/europe/turkey-gay-killing |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html |title=Iraqi immigrant convicted in Arizona 'honor killing' awaits sentence |website=CNN |access-date=2013-08-16 |date=2011-02-23 |archive-date=2013-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929031535/http://edition.cnn.com/2011/CRIME/02/23/arizona.iraqi.father/index.html |language=en}}</ref> == Çështjet ekonomike == Një familje shpesh është pjesë e [[Ekonomia e ndarjes|ekonomisë së ndarjes]] dhe e [[Pronësia e përbashkët|pronësisë së përbashkët]]. === Prika, çmimi i nuses dhe dhurata martesore e nuses === {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Prika|en|Dowry}}, {{ill|Çmimi i nuses|en|Bride price}} dhe {{ill|Dhurata martesore e nuses|en|Dower}}}} [[Skeda:Thai Bride Price 2008.jpg|thumb|left|Paraqitje tradicionale dhe formale e çmimit të nuses gjatë një ceremonie fejese në Tajlandë]] Prika është pasuri (para, mallra ose pronë) që gruaja ose familja e saj i jep bashkëshortit kur martohen.<ref>{{Cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/dowry|title=Definition of DOWRY|website=Merriam-webster.com|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222025031/http://www.merriam-webster.com/dictionary/dowry|url-status=live|language=en}}</ref> Dhënia e prikës ishte e zakonshme historikisht në shumë kultura, përfshirë ato të Evropës dhe Amerikës së Veriut, por sot kjo praktikë është kryesisht e kufizuar në disa zona, veçanërisht në [[Nënkontinenti indian|nënkontinentin indian]]. Çmimi i nuses (i quajtur edhe çmim i nuses në formë pasurie ose dhuratë simbolike për nusen) është pasuri që dhëndri ose familja e tij u paguan prindërve të gruas kur martohet me të. Kjo praktikë është e përhapur kryesisht në Afrikën nën-Sahariane, në disa pjesë të Azisë Juglindore ([[Tajlanda]], [[Kamboxhia]]) dhe në disa pjesë të Azisë Qendrore. Dhurata martesore e nuses (''dower'') është pasuri që dhëndri ia jep vetë nuses në kohën e martesës dhe që mbetet nën pronësinë dhe kontrollin e saj.<ref>{{Cite book|last=Goody|first=Jack|title=Production and Reproduction: A Comparative Study of the Domestic Domain|year=1976|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge|page=8|language=en}}</ref> === Regjimet pasurore dhe tatimi === Në disa vende, çiftet e martuara përfitojnë nga lehtësime të ndryshme tatimore që nuk u ofrohen personave beqarë ose çifteve të pamartuara. Për shembull, bashkëshortët mund të lejohen t'i llogarisin të ardhurat e tyre të përbashkëta si mesatare. Disa juridiksione njohin martesën sipas së drejtës zakonore ose marrëdhëniet ''[[De fakto|de facto]]'' për këtë qëllim. Në disa juridiksione ekziston gjithashtu mundësia e lidhjes së një partneriteti civil ose një [[Partneriteti i bashkëjetesës|partneriteti bashkëjetese]]. Ekzistojnë regjime të ndryshme pasurore për bashkëshortët. Në shumë vende, secili bashkëshort mund të zgjedhë ta mbajë pasurinë e vet [[Pasuria e përbashkët bashkëshortore|të ndarë]] ose t'i bashkojë pasuritë. Në rastin e dytë, të quajtur pasuri e përbashkët bashkëshortore, kur martesa përfundon me divorc, secili merr gjysmën. Në mungesë të një testamenti ose të një marrëveshjeje kujdestarie për pasurinë, pasuria e personit të vdekur përgjithësisht trashëgohet nga bashkëshorti i mbijetuar. == Të drejtat dhe ligjet == === Të drejtat e familjes === [[E drejta për jetën familjare|E drejta për familje]] sanksionohet në [[Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut|Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut]] të vitit 1948 nga [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]]: {{Blockquote |text=Familja është njësia e natyrshme dhe themelore e shoqërisë dhe ka të drejtë të mbrohet nga shoqëria dhe shteti. |multiline=yes |source=[https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut, neni 16.3] }} Pikëpamja e [[Georg Vilhelm Fridrih Hegel|Georg Hegelit]] për familjet si [[Personi juridik|persona juridikë]]<ref name="o509">{{Cite book|last=Hegel|first=Georg Wilhelm Fredrich|editor-first1=Allen W.|editor-last1=Wood|title=Hegel: Elements of the Philosophy of Right|publisher=Cambridge University Press|date=1991-10-25|isbn=978-0-521-34438-8|doi=10.1017/cbo9780511808012|language=en}}</ref> pasqyrohet në sistemet juridike të disa vendeve.<ref name="p817">{{Cite journal|last1=Carney|first1=Michael|last2=Gedajlovic|first2=Eric|last3=Strike|first3=Vanessa M.|title=Dead Money: Inheritance Law and the Longevity of Family Firms|journal=Entrepreneurship Theory and Practice|volume=38|issue=6|date=2014|issn=1042-2587|doi=10.1111/etap.12123|pages=1261–1283|language=en}}</ref> === Të drejtat riprodhuese === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Të drejtat riprodhuese|en|Reproductive rights}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Sterilizimi i detyruar|en|Forced sterilization}}, {{ill|Shtatzënia e detyruar|en|Forced pregnancy}} dhe {{ill|Aborti i detyruar|en|Forced abortion}}}} [[Skeda:Total Fertility Rate Map by Country.svg|thumb|right|upright=1.35|Harta e vendeve sipas shkallës së lindshmërisë (2020), sipas [[Population Reference Bureau|Byrosë së Referencës së Popullsisë]]]] Të drejtat riprodhuese janë të drejta dhe liri ligjore që lidhen me riprodhimin dhe [[Shëndeti riprodhues|shëndetin riprodhues]]. Ato përfshijnë të drejtën për të marrë vendime për numrin e fëmijëve që lindin, planifikimin familjar, kontracepsionin dhe jetën private, pa [[Shtrëngimi|shtrëngim]] dhe [[Diskriminimi|diskriminim]], si dhe të drejtën për të pasur qasje në shërbime shëndetësore dhe informacion të përshtatshëm.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/hhr/activities/GRR/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20030829044430/http://www.who.int/hhr/activities/GRR/en/|archive-date=2003-08-29|title=Gender, equity, human rights|website=Who.int|access-date=2017-04-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/swp/2005/english/ch3/ch3_box9.htm|title=State of World Population 2005|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301232916/http://www.unfpa.org/swp/2005/english/ch3/ch3_box9.htm|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/reproductivehealth/topics/gender_rights/sexual_health/en/|title=WHO – Gender and human rights|website=Who.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223213827/https://www.who.int/reproductivehealth/topics/gender_rights/sexual_health/en/|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/campaigns/stop-violence-against-women/issues/implementation-existing-laws/srr|title=Get Involved|website=Amnesty.org|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150117014102/http://www.amnesty.org/en/campaigns/stop-violence-against-women/issues/implementation-existing-laws/srr|url-status=live|language=en}}</ref> Sipas [[UNFPA|Fondit të Kombeve të Bashkuara për Popullsinë]], të drejtat riprodhuese «përfshijnë, ndër të tjera, të drejtën për të vendosur numrin, kohën dhe hapësirën kohore mes lindjeve të fëmijëve, të drejtën për t'u martuar vullnetarisht dhe për të krijuar familje, si dhe të drejtën për standardin më të lartë të arritshëm të shëndetit».<ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/rights/rights.htm|title=Supporting the Constellation of Reproductive Rights|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2013-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730095817/http://www.unfpa.org/rights/rights.htm|url-status=live|language=en}}</ref> [[Planifikimi familjar]] u referohet faktorëve që individët dhe çiftet mund të marrin parasysh për të kontrolluar lindshmërinë, për të parashikuar dhe arritur numrin e dëshiruar të fëmijëve, si dhe për të përcaktuar hapësirën kohore dhe kohën e lindjes së tyre.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/topics/family_planning/en/|title=Family planning|website=Who.int|access-date=2017-04-12|archive-date=2016-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160318195523/http://www.who.int/topics/family_planning/en/|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unfpa.org/family-planning|title=Family planning|website=UNFPA – United Nations Population Fund|access-date=2017-04-12|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330132526/https://www.unfpa.org/family-planning|language=en}}</ref> Shteti dhe kisha janë përfshirë dhe, në disa vende, vazhdojnë të përfshihen në kontrollin e madhësisë së familjeve, shpesh duke përdorur metoda shtrënguese, siç janë ndalimet e kontracepsionit ose abortit (kur politika synon rritjen e lindshmërisë — për shembull, përmes [[Taksa mbi mungesën e fëmijëve|taksës mbi mungesën e fëmijëve]]) ose, përkundrazi, politika diskriminuese ndaj familjeve të mëdha (p.sh. politika e [[Politika e një fëmije|një fëmije]] në Kinë, e zbatuar nga viti 1978 deri në vitin 2015), madje edhe [[Aborti i detyruar|aborte të detyruara]]. [[Sterilizimi i detyruar]] ka shënjestruar shpesh grupet e pakicave etnike, si gratë rome në Evropën Lindore,<ref>{{Cite web|url=http://www.stopvaw.org/forced_coerced_sterilization|title=Forced/Coerced Sterilization|website=Stopvaw.org|access-date=2017-04-12|archive-date=2014-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213022059/http://www.stopvaw.org/forced_coerced_sterilization|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8375960.stm|title=Czech regret over sterilisation|website=BBC News|access-date=2017-04-12|date=2009-11-24|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013150955/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8375960.stm|url-status=live|language=en}}</ref> ose gratë autoktone në Peru (gjatë viteve 1990).<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-15891372|title=Peru women fight for justice over forced sterilisation|first=Mattia|last=Cabitza|date=2011-12-06|access-date=2017-04-12|work=BBC News|archive-date=2017-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708075032/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-15891372|url-status=live|language=en}}</ref> === Të drejtat e prindërve === {{ill|Të drejtat e prindërve|en|Parents' rights movement|lt=të drejtave të prindërve}} është një lëvizje, anëtarët e së cilës interesohen kryesisht për çështjet që prekin prindërit dhe fëmijët në lidhje me ligjin e familjes, veçanërisht për të drejtat dhe detyrimet prindërore. Lëvizjet për {{ill|Të drejtat e nënave|en|Mothers' rights|lt=të drejtat e nënave}} përqendrohen te {{ill|Shëndeti i nënave|en|Maternal health|lt=shëndeti i nënave}}, çështjet në vendin e punës, si [[të drejtat e punëtorëve]], [[gjidhënia]] dhe të drejtat në fushën e [[Ligji i familjes|ligjit të familjes]]. Lëvizja për të drejtat e baballarëve interesohet kryesisht për çështje që lidhen me [[Ligji i familjes|ligjin e familjes]], përfshirë {{ill|Kujdestaria e fëmijës|en|Child custody|lt=kujdestarinë e fëmijës}} dhe {{ill|Mbajtja financiare e fëmijës|en|Child support|lt=mbajtjen financiare të fëmijës}}, të cilat prekin baballarët dhe [[Fëmija|fëmijët]] e tyre.{{sfnp|Collier|Sheldon|2006|pp=1–26}} === Të drejtat e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Të drejtat e fëmijëve|en|Children's rights}}}} Të drejtat e fëmijëve janë të drejtat e njeriut që u përkasin fëmijëve, me vëmendje të veçantë ndaj të drejtave për mbrojtje dhe kujdes të posaçëm që u takojnë të miturve. Këtu përfshihet e drejta për të pasur lidhje me të dy prindërit, e drejta për identitet njerëzor, e drejta për plotësimin e nevojave të tjera themelore dhe e drejta për të qenë të lirë nga dhuna dhe abuzimi.<ref>{{cite web |url=http://www.unicef.org/crc/index_protecting.html|title=Protecting children's rights |website=UNICEF|access-date=23 October 2017 |archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306162541/https://www.unicef.org/crc/index_protecting.html|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/topic/childrens-rights|title=Children's Rights|website=Hrw.org|access-date=12 April 2017|archive-date=6 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406151206/https://www.hrw.org/topic/childrens-rights|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/children|title=Children and human rights|publisher=Amnesty International|access-date=23 October 2017|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219233024/http://www.amnesty.org/en/children|url-status=live|language=en}}</ref> === Të drejtat në martesë === {{Kryesor|Ligji i martesës}} Çdo juridiksion ka ligjet e veta për martesën. Këto ligje ndryshojnë ndjeshëm nga njëri vend në tjetrin dhe shpesh janë të diskutueshme. Ndër çështjet e debatueshme janë [[të drejtat e grave]] dhe [[Martesa brenda të njëjtës gjini|martesa brenda së njëjtës gjini]]. === Reformat ligjore === ==== Barazia gjinore ==== Reforma ligjore të [[Ligji i familjes|ligjeve familjare]] janë ndërmarrë në shumë vende gjatë dekadave të fundit. Ato trajtuan kryesisht [[Barazia gjinore|barazinë gjinore]] brenda martesës dhe ligjet e divorcit. Në shumë vende, grave iu dhanë të drejta të barabarta në martesë, duke përmbysur ligjet e mëparshme familjare, të mbështetura te roli ligjor mbizotërues i bashkëshortit. Doktrina e coverture-it, e sanksionuar në të drejtën zakonore të Anglisë dhe të SHBA-së për disa shekuj dhe gjatë pjesës më të madhe të shekullit XIX, u shfuqizua. Në disa vende evropiane, ndryshimet që sollën barazinë gjinore ndodhën më ngadalë. Periudha 1975–1979 solli një rishikim të gjerë të ligjeve familjare në vende si Italia,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2014/493052/IPOL-FEMM_NT%282014%29493052_EN.pdf|title=The Policy on Gender Equality in Italy|website=Europarl.europa.eu|access-date=23 October 2017|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924004439/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2014/493052/IPOL-FEMM_NT%282014%29493052_EN.pdf|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session20/A-HRC-20-16-Add2_en.pdf|title=Report of the Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences|author=Rashida Manjoo|website=Ohchr.org|access-date=23 October 2017|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042843/http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session20/A-HRC-20-16-Add2_en.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> Spanja,<ref>{{cite book | chapter-url = http://countrystudies.us/spain/43.htm | chapter = Social Values and Attitudes | editor-first = Eric | editor-last = Solsten | editor2-first = Sandra W. | editor2-last = Meditz | title = Spain: A Country Study | location = Washington | publisher = Government Printing Office for the Library of Congress | year = 1988 | access-date = 2016-02-26 | archive-date = 2011-05-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110520160528/http://countrystudies.us/spain/43.htm | url-status = live |language=en}}</ref> Austria,<ref>''Contemporary Western European Feminism'', nga [[Gisela Kaplan]], f. 133</ref> Gjermania Perëndimore,<ref>Reconciliation Policy in Germany 1998–2008, Construing the 'Problem' of the Incompatibility of Paid Employment and Care Work, nga Cornelius Grebe; f. 92: ''"Megjithatë, reforma e vitit 1977 në ligjin për martesën dhe familjen, e ndërmarrë nga socialdemokratët dhe liberalët, u dha formalisht grave të drejtën të punonin pa lejen e bashkëshortëve. Kjo shënoi përfundimin ligjor të «martesës së amvises» dhe kalimin drejt idealit të «martesës si partneritet»."''[https://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-531-91924-9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170416053908/http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-531-91924-9|date=2017-04-16}}</ref><ref>Reformat e mëtejshme të ligjit për të drejtat prindërore, më 1979, i dhanë nënës dhe babait të drejta të barabarta ligjore. ''Comparative Law: Historical Development of the Civil Law Tradition in Europe, Latin America, and East Asia'', nga John Henry Merryman, David Scott Clark, John Owen Haley, f. 542</ref> dhe Portugalia.<ref>''Women in Portugal'', nga Commission of the European Communities, Directorate-General Information, f. 32</ref> Më 1978, [[Këshilli i Evropës]] miratoi ''Rezolutën (78) 37 për barazinë e bashkëshortëve në të drejtën civile''.<ref>{{cite web|url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2 |format=PDF|title=On Equality of Spouses in Civil Law|website=Wcd.coe.int|access-date=23 October 2017|archive-date=21 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121025014/https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=596422&SecMode=1&DocId=662346&Usage=2|url-status=live|language=en}}</ref> Ndër vendet e fundit evropiane që vendosën barazi të plotë gjinore në martesë ishte Zvicra. Më 1985, një referendum u garantoi grave barazi ligjore me burrat brenda martesës.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450 |title=Switzerland profile|date=24 July 2017|access-date=23 October 2017|website=Bbc.com|archive-date=17 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617053429/https://www.bbc.com/news/world-europe-17988450|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-vote-switzerland.html|title=The Long Way to Women's Right to Vote in Switzerland: a Chronology|website=History-switzerland.geschichte-schweiz.ch |access-date=23 October 2017|archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121120734/http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/chronology-womens-right-to-vote-switzerland.html|url-status=live|language=en}}</ref> Reformat e reja hynë në fuqi në janar 1988.<ref>''Women's movements of the world: an international directory and reference guide'', redaktuar nga Sally Shreir, f. 254</ref> Në Greqi, më 1983, u miratua një ligj që garantonte barazinë mes bashkëshortëve, shfuqizonte prikën dhe i jepte fund diskriminimit ligjor ndaj fëmijëve të lindur jashtë martese.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1983/01/26/world/around-the-world-greece-approves-family-law-changes.html |title=AROUND THE WORLD; Greece Approves Family Law Changes|date=23 October 1983|access-date=23 October 2017|newspaper=The New York Times |archive-date=16 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616093929/http://www.nytimes.com/1983/01/26/world/around-the-world-greece-approves-family-law-changes.html|url-status=live|language=en}}</ref><ref>Demos, Vasilikie. (2007) "The Intersection of Gender, Class and Nationality and the Agency of Kytherian Greek Women." Punim i paraqitur në mbledhjen vjetore të Shoqatës Amerikane të Sociologjisë. 11 gusht</ref> Më 1981, Spanja e hoqi kërkesën që gratë e martuara të merrnin lejen e bashkëshortëve për të nisur procedura gjyqësore, ndërsa Holanda dhe Franca e bënë këtë gjatë viteve 1980.<ref name="wbl.worldbank.org">{{Cite web |date=2013 |vauthors=((International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank))|title=Women, Business and the Law 2014: Removing Restrictions to Enhance Gender Equality |url=http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140824032832/http://wbl.worldbank.org/~/media/FPDKM/WBL/Documents/Reports/2014/Women-Business-and-the-Law-2014-Key-Findings.pdf |archive-date=2014-08-24 |access-date=2014-08-25 |publisher=Bloomsbury Publishing Plc |location=London|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=090000168045ae0e |format=PDF|title=Dutch gender and LGBT-equality policy: 2013–2016|website=Rm.coe.int|access-date=23 October 2017|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141037/https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=090000168045ae0e|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/Gender/publication/Netherlands_2015_Review_BPFA_Report_of_the_Netherlands_Government.pdf|title=2015 Review Report of the Netherlands Government in the context of the twentieth anniversary of the Fourth World Conference on Women and the adoption of the Beijing Declaration and Platform for Action|website=Unece.org |access-date=23 October 2017|archive-date=5 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005144755/http://www.unece.org/fileadmin/DAM/Gender/publication/Netherlands_2015_Review_BPFA_Report_of_the_Netherlands_Government.pdf|url-status=live|language=en}}</ref>{{refn|group=note|Megjithëse gratë e martuara në Francë e fituan më 1965 të drejtën për të punuar pa lejen e bashkëshortëve,<ref>{{Cite web |title=Virtual Special Issue: Modern & Contemporary France: Women in France |url=http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092212/http://www.tandf.co.uk/journals/explore/cmcf-vsi-women-in-france.pdf |archive-date=2016-03-04 |access-date=2016-04-03|language=en}}</ref> dhe autoriteti atëror i burrit mbi familjen u hoq më 1970 (para kësaj, përgjegjësitë prindërore i takonin vetëm babait, i cili merrte të gjitha vendimet ligjore për fëmijët), vetëm më 1985 një reformë ligjore e shfuqizoi dispozitën që i jepte bashkëshortit të drejtën e vetme për të administruar pasurinë e fëmijëve.<ref>{{cite web |last=Ferrand |first=Frédérique |title=National Report: France |url=http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf |website=Commission on European Family Law |access-date=2016-02-26 |archive-date=2014-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811145534/http://ceflonline.net/wp-content/uploads/France-Parental-Responsibilities.pdf |url-status=live|language=en}}</ref>}} Në dekadat e fundit, pushteti martesor është shfuqizuar edhe në vendet afrikane që e kishin këtë doktrinë, por shumë vende afrikane që dikur ishin koloni franceze ende kanë ligje diskriminuese në rregulloret e martesës; këto rregullore burojnë nga [[Kodi i Napoleonit]], i cili ka shërbyer si model për këto ligje.<ref name="wbl.worldbank.org" /> ==== Divorci ==== Në disa vende (kryesisht katolike romake), divorci u ligjërua vetëm kohët e fundit, për shembull në [[Italia|Itali]] (1970), [[Portugalia|Portugali]] (1975), [[Brazili|Brazil]] (1977), [[Spanja|Spanjë]] (1981), [[Argjentina|Argjentinë]] (1987), [[Irlanda|Irlandë]] (1996), [[Kili]] (2004) dhe [[Malta]] (2011), megjithëse anulimi i martesës dhe ndarja ligjore ishin mundësi. [[Filipinet]] ende nuk e lejojnë divorcin (shih {{ill|Ligji i divorcit sipas vendit|en|Divorce law by country}}). Ligjet për fëmijët e lindur jashtë martese janë rishikuar gjithashtu në shumë vende (shih {{ill|Legjitimiteti në të drejtën familjare|en|Legitimacy (family law)}}). == Shëndeti == [[Skeda:Maternal mortality rate worldwide.jpg|thumb|upright=1.35|Shkalla globale e vdekshmërisë amtare për 100.000 lindje të gjalla (2010)<ref name=CIA>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html|title=Country Comparison: Maternal Mortality Rate|website=The CIA World Factbook|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150418113820/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2223rank.html|archive-date=2015-04-18}}</ref>]] === Mjekësia familjare === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Mjekësia familjare|en|Family medicine}}}} Mjekësia familjare është një specialitet mjekësor që i kushtohet kujdesit shëndetësor gjithëpërfshirës për njerëz të të gjitha moshave; ajo mbështetet në njohjen e pacientit në kontekstin e familjes dhe të komunitetit, duke theksuar parandalimin e sëmundjeve dhe promovimin e shëndetit.<ref>{{Cite web|url=http://familymedicine.bsd.uchicago.edu/OurDepartment/WhatIsFamilyMedicine|title=What is Family Medicine?|website=Uchicago.edu – Department of Family Medicine|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507232549/http://familymedicine.bsd.uchicago.edu/OurDepartment/WhatIsFamilyMedicine|url-status=live}}</ref> Rëndësia e mjekësisë familjare po njihet gjithnjë e më shumë.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/dg/speeches/2013/family_medicine_20130626/en/|title=The rising importance of family medicine|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307030845/http://www.who.int/dg/speeches/2013/family_medicine_20130626/en/|archive-date=2014-03-07}}</ref> [[Skeda:2012 Infant mortality rate per 1000 live births, under-5, world map.svg|thumb|upright=1.35|Shkalla e vdekshmërisë foshnjore në botë më 2012<ref>{{Cite web|url=http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|title=Infant Mortality Rates in 2012|language=en|publisher=[[UNICEF]]|date=2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714153724/http://www.childmortality.org/files_v16/download/UNICEF%202013%20IGME%20child%20mortality%20Report_Final.pdf|archive-date=2014-07-14}}</ref>]] === Vdekshmëria amtare === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Vdekshmëria amtare|en|Maternal mortality}}}} [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH]] e përkufizon vdekshmërinë amtare, ose vdekjen amtare, si «vdekjen e një gruaje gjatë shtatzënisë ose brenda 42 ditëve pas përfundimit të saj, pavarësisht nga kohëzgjatja dhe vendndodhja e shtatzënisë, për shkak të cilitdo shkak të lidhur me shtatzëninë ose të rënduar prej saj apo prej trajtimit të saj, por jo për shkaqe aksidentale ose të rastësishme».<ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=https://www.who.int/healthinfo/statistics/indmaternalmortality/en|title=Maternal mortality ratio (per 100 000 live births)|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130507115424/http://www.who.int/healthinfo/statistics/indmaternalmortality/en/|archive-date=2013-05-07}}</ref> Historikisht, vdekshmëria amtare ishte një shkak kryesor i vdekjeve te gratë. Në dekadat e fundit, përparimet në kujdesin shëndetësor kanë sjellë rënie të ndjeshme të shkallës së vdekshmërisë amtare, veçanërisht në vendet perëndimore. Megjithatë, ajo mbetet problem serioz në shumë vende afrikane dhe aziatike.<ref name="autogenerated1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs348/en/|title=Maternal mortality|website=Who.int|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2015-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930184330/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs348/en/|url-status=live}}</ref> === Vdekshmëria foshnjore dhe e fëmijëve === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Vdekshmëria foshnjore|en|Infant mortality}} dhe {{ill|Vdekshmëria e fëmijëve|en|Child mortality}}}} Vdekshmëria foshnjore është vdekja e një fëmije para se të mbushë një vjeç. Vdekshmëria e fëmijëve është vdekja e një fëmije para ditëlindjes së tij të pestë. Ashtu si vdekshmëria amtare, vdekshmëria foshnjore dhe ajo e fëmijëve ishin të zakonshme gjatë gjithë historisë, por janë ulur ndjeshëm në kohët moderne.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/gho/child_health/mortality/neonatal_infant_text/en/|title=Infant mortality|language=en|access-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324141053/http://www.who.int/gho/child_health/mortality/neonatal_infant_text/en/|archive-date=2014-03-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs178/en/|title=Children: reducing mortality|language=en|access-date=2017-04-12|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418155122/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs178/en/|url-status=live}}</ref> == Politika == [[Skeda:Parents with child Statue Hrobakova street Bratislava.JPG|thumb|Prindër me fëmijë, statujë në rrugën Hrobákova, Petržalka, [[Bratislava]]]] [[Skeda:The Family sculpture by Robert Thomas, Cardiff Queen Street - geograph.org.uk - 624471.jpg|thumb|''Familja'', skulpturë e [[Robert Thomas (sculptor)|Robert Thomas]] në Cardiff, Uells]] Ndërsa në shumë pjesë të botës politikat familjare synojnë të nxisin një organizim të barabartë gjinor të jetës familjare, në të tjera familja patriarkale vazhdon të jetë politika zyrtare e autoriteteve dhe mbështetet edhe me ligj. Për shembull, Kodi Civil i [[Irani]]t thotë në nenin 1105: «Në marrëdhëniet midis bashkëshortit dhe bashkëshortes, pozita e kryefamiljarit i takon vetëm bashkëshortit».<ref>{{Cite web|date=2017-03-11|title=The Civil Code of the Islamic Republic of Iran|url=http://www.alaviandassociates.com/documents/civilcode.pdf|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170311161504/http://www.alaviandassociates.com/documents/civilcode.pdf|archive-date=2017-03-11|access-date=2017-10-23}}</ref> Në disa pjesë të botës, disa qeveri nxisin një formë të caktuar të familjes, siç është ajo e bazuar në vlerat tradicionale familjare. Shprehja «vlera familjare» përdoret shpesh në diskursin politik të disa vendeve dhe zakonisht nënkupton vlera tradicionale ose kulturore që lidhen me strukturën, funksionin, rolet, bindjet, qëndrimet dhe idealet e familjes. Këto vlera përfshijnë zakonisht «familjen tradicionale»—një familje e [[Klasa e mesme|klasës së mesme]], me babanë që siguron të ardhurat dhe nënën që kujdeset për shtëpinë, të cilët rrisin fëmijët e tyre biologjikë. Çdo shmangie nga ky model familjar konsiderohet «familje jotradicionale».<ref>{{Cite journal|last=N|first=Panasenko|title=Czech and Slovak Family Patterns and Family Values in Historical, Social and Cultural Context|journal=Journal of Comparative Family Studies|language=en|date=2013|volume=44|issue=1|pages=79–98|doi=10.3138/jcfs.44.1.79}}</ref> Këto ideale familjare shpesh nxiten përmes politikave të tilla si {{ill|Nxitja e martesës|en|Marriage promotion}}. Disa juridiksione i ndalojnë praktikat që i konsiderojnë të papranueshme nga pikëpamja shoqërore ose fetare, si [[Kurvëria|marrëdhëniet seksuale jashtë martese]], [[bashkëjetesa]] ose [[Shkelja e kurorës|tradhtia bashkëshortore]]. == Balanca punë–familje == {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Balanca punë–familje në Shtetet e Bashkuara|en|Work–family balance in the United States}}}} Balanca punë–familje është një koncept që përfshin vendosjen e përparësive të duhura midis punës ose karrierës dhe jetës familjare. Ajo përfshin çështje që lidhen me mënyrën se si puna dhe familjet ndërthuren dhe ndikojnë te njëra-tjetra. Në nivel politik, kjo pasqyrohet në politika të tilla si {{ill|Leja e lindjes|en|maternity leave}} dhe leja e atësisë. Që nga vitet 1950, shkencëtarët shoqërorë dhe feministet i kanë kritikuar gjithnjë e më shumë ndarjet gjinore të punës dhe kujdesit, si dhe rolin e burrit si mbajtës i familjes; politikat po synojnë gjithnjë e më shumë burrat si baballarë, si mjet për ndryshimin e marrëdhënieve gjinore.<ref>{{Cite journal |last1=Bjørnholt |first1=M. |year=2014 |title=Changing men, changing times; fathers and sons from an experimental gender equality study |url=http://www.margunnbjornholt.no/wp-content/uploads/2014/04/Changing-men-changing-times-fathers-and-sons-from-an-experimental-gender-equality-study.pdf |journal=The Sociological Review |volume=62 |issue=2 |pages=295–315 |doi=10.1111/1467-954X.12156 |s2cid=143048732 |access-date=2014-09-11 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021020857/http://www.margunnbjornholt.no/wp-content/uploads/2014/04/Changing-men-changing-times-fathers-and-sons-from-an-experimental-gender-equality-study.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> === Mbrojtja e jetës private dhe familjare === Neni 8 i [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut|Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] garanton të drejtën për respektimin e «jetës private dhe familjare, banesës dhe korrespondencës» së personit, me disa kufizime që duhet të jenë «në përputhje me ligjin» dhe «të nevojshme në një shoqëri demokratike».<ref>{{Cite web |title=Art. 8 ECHR Right to private life – Introduction |url=http://echr-online.com/art-8-echr/introduction |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021162524/http://echr-online.com/art-8-echr/introduction |archive-date=2014-10-21 |access-date=2014-10-20 |website=ECHR online |language=en}}</ref> {{Cquote|'''Neni 8 – E drejta për respektimin e jetës private dhe familjare''' 1. Çdokush ka të drejtën për respektimin e jetës së tij private dhe familjare, të banesës dhe të korrespondencës. 2. Autoritetet publike nuk mund të ndërhyjnë në ushtrimin e kësaj të drejte, përveçse kur ndërhyrja është në përputhje me ligjin dhe e nevojshme në një shoqëri demokratike për interesat e sigurisë kombëtare, sigurisë publike ose mirëqenies ekonomike të vendit, për parandalimin e çrregullimeve ose të krimit, për mbrojtjen e shëndetit ose të moralit, apo për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të të tjerëve. }} == Kritika == Filozofja racionaliste dhe individualiste, romancierja dhe dramaturgia ruso-amerikane [[Ayn Rand]] e krahasoi favorizimin e lidhjeve të gjakut me [[racizmi]]n, si një shfaqje në shkallë të vogël e këtij të fundit.<ref name="rand">{{Cite book |title=Ayn Rand and the World She Made |last=Heller |first=Anne C. |pages=[https://archive.org/details/aynrandworldshem0000hell/page/320 320–321] |location=New York |publisher=Doubleday |year=2009 |isbn=978-0-385-51399-9 |oclc=2290274371 |title-link=Ayn Rand and the World She Made |language=en}} E thënë në [https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI njërën prej ligjëratave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703203614/https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI |date=2015-07-03 }} të mbajtura nga Ayn Rand.</ref> «Adhurimi i familjes është thjesht racizëm, si një hap i parë, i vrazhdë dhe primitiv drejt adhurimit të fisit. Ai e vendos rastësinë e lindjes mbi vlerat e njeriut dhe detyrën ndaj fisit mbi të drejtën e njeriut për jetën e vet.»<ref>E thënë në [https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI njërën prej ligjëratave publike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703203614/https://www.youtube.com/watch?v=I4JWE7mp8nI |date=2015-07-03 }} të mbajtura nga Ayn Rand.</ref> Ajo u shpreh gjithashtu në favor të një stili jete pa fëmijë, të cilin e ndoqi edhe vetë.<ref name="rand" /> == Familja dhe drejtësia shoqërore == Një prej polemikave që lidhen me familjen ka të bëjë me zbatimin e konceptit të [[Drejtësia shoqërore|drejtësisë shoqërore]] në sferën private të marrëdhënieve familjare, veçanërisht për sa u përket të drejtave të grave dhe [[Të drejtat e fëmijëve|të drejtave të fëmijëve]]. Përgjatë pjesës më të madhe të historisë, shumica e filozofëve që mbronin drejtësinë shoqërore përqendroheshin te arena publike politike, jo te strukturat familjare; familja shpesh shihej si një njësi më vete, që duhej mbrojtur nga ndërhyrja e shtetit. Një përjashtim i shquar ishte [[John Stuart Mill]], i cili në veprën e tij ''{{ill|Nënshtrimi i grave|en|The Subjection of Women}}'' mbrojti më shumë të drejta për gratë brenda martesës dhe familjes.<ref>{{Cite book |url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2017/entries/feminism-family/ |title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |first=Debra |last=Satz |editor-first=Edward N. |editor-last=Zalta |date=1 January 2017 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=12 April 2017 |via=Stanford Encyclopedia of Philosophy |archive-date=18 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190318120921/https://plato.stanford.edu/archives/sum2017/entries/feminism-family/ |url-status=live |language=en}}</ref> Feministet e valës së dytë pohuan se {{ill|Personalja është politike|en|the personal is political}}, duke thënë se përvojat vetjake kanë lidhje të forta me strukturat më të gjera shoqërore dhe politike. Në kontekstin e lëvizjes feministe të viteve 1960 dhe 1970, kjo përbënte një sfidë ndaj [[Familja bërthamë|familjes bërthamë]] dhe {{ill|Vlerat familjare|en|family values}}, ashtu siç kuptoheshin në atë kohë.<ref name="Harutyunyan2009p50">Angela Harutyunyan, Kathrin Hörschelmann, Malcolm Miles (2009) ''Public Spheres After Socialism'' [https://books.google.com/books?id=4tSjNwjax4YC&pg=PA50 f. 50–51] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220313153054/https://books.google.com/books?id=4tSjNwjax4YC&pg=PA50 |date=2022-03-13 |language=en}}</ref> Feministet u përqendruan te [[dhuna në familje]], duke argumentuar se hezitimi i shtetit — në ligj ose në praktikë — për të ndërhyrë e për t’u ofruar mbrojtje grave që janë keqtrajtuar brenda familjes shkel të drejtat e tyre të njeriut dhe buron nga një ideologji që i vendos marrëdhëniet familjare jashtë kuadrit konceptual të të drejtave të njeriut.<ref>{{Cite journal |url=https://www.academia.edu/568117 |title=Domestic Violence: A Violation of Human Rights of Women by Dr. Vibhuti Patel, Director, P.G.S.R. |first=Vibhuti |last=Patel |website=Academia.edu |access-date=12 April 2017 |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417101231/https://www.academia.edu/568117 |url-status=live |language=en}}</ref> == Prirjet globale në përbërjen e familjes == Statistikat nga një infografik i Olivier Ballou treguan se,<ref name="AEI_2015_Eberstadt">{{Citation |url=https://www.aei.org/multimedia/global-flight-family/ |title=The global flight from the family |author=Nicholas Eberstadt |date=February 23, 2015 |access-date=2017-02-26 |publisher=American Enterprise Institute |location=Washington |quote=keywords Economic Development, Foreign and Defense Policy, International Economics, Infographic by Olivier Ballou global trends in family composition |archive-date=2015-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908054850/http://www.aei.org/multimedia/global-flight-family/ |url-status=live |language=en}}</ref> {{Blockquote|Në vitin 2013, pak më shumë se 40% e foshnjave në SHBA lindën jashtë martese. Byroja e Regjistrimit vlerësoi se 27% e të gjithë fëmijëve jetonin në një shtëpi pa baba. Në Evropë është rritur numri i të rriturve pa fëmijë. Një në pesë gra rreth të dyzetave në Suedi dhe Zvicër nuk kanë fëmijë; në Itali, një në katër; në Berlin, një në tre. Të ashtuquajturat shoqëri tradicionale po përjetojnë të njëjtin prirje. Rreth një e gjashta e grave japoneze në të dyzetat nuk janë martuar kurrë dhe rreth 30% e të gjitha grave të kësaj moshe nuk kanë fëmijë.|[https://www.aei.org/multimedia/global-flight-family Infografiku i Olivier Ballou (AEI)]}} Megjithatë, statisticienët suedezë raportuan në vitin 2013 se, ndryshe nga shumë vende të tjera, që nga vitet 2000, më pak fëmijë kishin përjetuar ndarjen e prindërve, numri i personave pa fëmijë ishte zvogëluar në Suedi dhe numri i martesave ishte rritur. Gjithashtu, çiftet kishin filluar më shpesh të kishin një fëmijë të tretë, çka sugjeronte se familja bërthamore nuk ishte më në rënie në Suedi.<ref name="unece_2013">{{Cite report |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/ge.11/2013/WP_8.2.pdf |series=Joint Eurostat/UNECE Work Session on Demographic Projections |date=October 2013 |location=Rome, Italy |title=Assumptions on future fertility: New family values and increased childbearing in Sweden? |publisher=United Nations Economic Commission for Europe |last1=Tollebrant |first1=Johan |last2=Persson |first2=Lotta |access-date=2017-02-26 |archive-date=2017-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228004709/https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/ge.11/2013/WP_8.2.pdf |url-status=live |language=en}}{{Rp|10}}</ref> == Shiko edhe == * {{ill|Plakja pa fëmijë|en|Ageing Without Children}} * {{ill|Mungesa e fëmijëve|en|Childlessness}} * {{ill|Familializmi|en|Familialism}} * {{ill|Ekonomia familjare|en|Family economics}} * {{ill|Amvisëria|en|Household}} * {{ill|Nepotizmi|en|Nepotism}} * [[Prindi]] * {{ill|Familja e përzier|en|Stepfamily}} * {{ill|Mungesa vullnetare e fëmijëve|en|Voluntary childlessness}} == Shënime == {{Reflist|group=note}} == Referime == === Citimet === {{Reflist}} === Burimet === {{Refbegin}} * ''Race, Class, & Gender: An Anthology'', botimi i 9-të. Redaktorët: Margaret L. Anderson dhe Patricia Hill Collins. Cengage Learning. {{Refend}} == Bibliografia == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |editor1-last=Collier |editor1-first=Richard |editor2-last=Sheldon |editor2-first=Sally |title=Fathers' Rights Activism and Law Reform in Comparative Perspective |year=2006 |publisher=Hart Publishing |isbn=978-1-84113-629-5 |language=en}} * {{Cite book |author1=Monica McGoldrick |author2=Nydia A. Garcia Preto |author3=Betty A. Carter |title=The Expanding Family Life Cycle: Individual, Family, and Social Perspectives |url=https://books.google.com/books?id=bxfZoQEACAAJ |date=2015 |publisher=Pearson Education |isbn=978-0-205-96806-0 |access-date=2017-02-15 |archive-date=2017-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217104024/https://books.google.com/books?id=bxfZoQEACAAJ |url-status=live |language=en}} * {{Cite journal |last1=Daly |first1=Mary |author-link=Mary Daly (sociologist) |year=2011 |title=What adult worker model? A critical look at recent social policy reform in Europe from a gender and family perspective |journal=Social Politics |volume=18 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1093/sp/jxr002 |pmid=21692242 |s2cid=21306624 |language=en}} * {{Cite journal |last1=Daly |first1=Mary |last2=Lewis |first2=Jane |year=2000 |title=The concept of social care and the analysis of contemporary welfare states |url=http://revistas.usal.es/index.php/1130-2887/article/view/alh20157183101 |journal=British Journal of Sociology |volume=51 |issue=2 |pages=281–98 |doi=10.1111/j.1468-4446.2000.00281.x |pmid=10905001 |access-date=2019-06-25 |archive-date=2019-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629101827/http://revistas.usal.es/index.php/1130-2887/article/view/alh20157183101 |url-status=live |language=en}} * Esping-Andersen, Gøsta (2009). ''The incomplete revolution: Adapting welfare states to women's new roles''. Cambridge: ''Polity Press''. * {{Cite journal |last1=Ferragina |first1=Emanuele |last2=Seeleib-Kaiser |first2=Martin |year=2015 |title=Determinants of a Silent (R)evolution:Understanding the Expansion of Family Policy in Rich OECD Countries |journal=Social Politics |volume=22 |issue=1 |pages=1–37 |doi=10.1093/sp/jxu027 |doi-access=free |language=en}} * Forbes, Scott, ''A Natural History of Families'', (Princeton, NJ: Princeton University Press, 2005), {{ISBN|0-691-09482-9}} * Foucault, Michel (1978). ''The History of Sexuality: Volume I: An Introduction''. (New York: Vintage Books). {{ISBN|978-0-679-72469-8}} * Gilroy, Paul, "Identity Belonging and the Critique of Pure Sameness", në Gilroy, Paul (2000), ''Against Race: Imagining Political Culture Beyond the Color Line'', (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press), Ch. I.3, pp.&nbsp;97–133 * Jack Goody, ''[https://books.google.com/books?id=LVkYFGqylfQC The Development of the Family and Marriage in Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160519021048/https://books.google.com/books?id=LVkYFGqylfQC |date=2016-05-19 }}'' (Cambridge University Press, 1980); përkthyer në spanjisht, frëngjisht, italisht dhe portugalisht. * Mock, Douglas W., ''More Than Kin and Less Than Kind'', (Belknap Press, 2004), {{ISBN|0-674-01285-2}} * David M. Schneider, ''American Kinship: a cultural approach'' (Chicago: University of Chicago Press, 1980). * {{Cite journal |first1=I. |last1=Tabak |first2=J. |last2=Mazur |first3=M.C. |last3=Granado |first4=Á. |last4=Örkenyi |last5=Zaborskis |first5=A. |last6=Aasvee |first6=K. |last7=Moreno |first7=C. |date=2012 |title=Examining trends in parent-child communication in Europe over 12 years |journal=The Journal of Early Adolescence |volume=32 |number=1 |pages=26–54 |doi=10.1177/0272431611419509 |s2cid=206496782 |language=en}} * {{Cite journal |last=Chevallier |first=Denis |url=http://terrain.revues.org/document2874.html |title=Famille et parenté: une bibliographie |journal=Terrain |issue=4 |pages=77–82 |language=fr |access-date=January 8, 2014 |doi=10.4000/terrain.2874 |year=1985 |volume=4 |doi-access=free |archive-date=July 24, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724171236/http://terrain.revues.org/document2874.html |url-status=live}} * {{Cite book |last=Zeitzen |first=Miriam Koktvedgaard |year=2008 |title=Polygamy: a cross-cultural analysis |publisher=Berg |isbn=978-1-84520-220-0 |url=https://books.google.com/books?id=WIzHjpTJgdQC |access-date=2015-11-19 |language=en}} * {{Cite book |last1=Zinn |first1=Maxine Baca |last2=Eitzen |first2=D. Stanley |year=1987 |title=Diversity in American families |language=en}} [https://books.google.com/books?id=bS9HAAAAMAAJ&q=protection f. 3] [https://books.google.com/books?id=bS9HAAAAMAAJ&q=%22age+of+the+family+gleaming%22 f. 8] {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Family|Familjen}} {{Wiktionary kuti}} {{WikiQuote|Family}} * {{Cite EB1911|wstitle=Family |volume=10 |short=x}} [[Kategoria:Familje| ]] [[Kategoria:Shoqëri]] s5r25w3bh45fmv4exzk7jny1cr91jle 0 39412 3059945 2147224 2026-10-26T23:16:41Z Klasapunëtore 194204 3059945 wikitext text/x-wiki {{perm-urgj}} [[Skeda:Red Plums on tree.jpg|parapamje|Kumbulla e kuqe në pemë]] [[Skeda:Cherry plums.jpg|parapamje|Kumbullat e kuqe në madhësi të qershisë]] [[Skeda:Plums in Jammu.jpg|parapamje|Kumbullat e zakonshme]] [[Skeda:Blossom of Mirabelle plum.jpg|parapamje|Lulja e kumbullës]] Kumbulla prejardhjen e ka nga 'Prunus', që këtij lloji i takojnë edhe pjeshka, kajsia, nektarina, vishnjat dhe qershitë. 'Prunus' është një emër latin, përderisa besohet se prejardhjen e ka tej detit Kaspik. Kumbulla kultivohet në mbarë botën, ndërsa prodhuesit më të mëdhenj janë: Amerika, Kina, Rusia dhe Rumania. Ekzistojnë mbi 2000 lloje të kumbullave, madhësish, shijesh dhe ngjyrash të ndryshme, si: e kaltër, e gjelbër, e bardhë, e verdhë, e kuqe. Fryti i kumbullës përmban pak kalori (rreth 40), kështu që është shumë i përshtatshëm, si ushqim dietal, për pastrimin e organizmit, por përmban edhe shumë substanca të dobishme, si:Beta karotinë, fibra bimore, yndyra bimore, vitamina B, C, E, K, hekur, vaj eterik, kalium, kalcium, magnez, acide organike, karbohidrate, celulozë. Për ushqim duhet të përdoret kumbulla e freskët apo ajo e tharë. Përpos kumbullës së freskët, ju sugjerojmë edhe xhemin, marmelatën, pekmezin, komposton dhe lëngun nga kumbulla, ngase mund të përdoren gjatë gjithë vitit. Edhe kumbullat e thara mund të përdoren gjatë gjithë vitit. Kumbulla ndikon edhe në shërimin e sëmundjeve të ndryshme, si: aknet, anemia, astma, arteroskleroza, sëmundjet e dhëmbëve, sëmundjet e zemrës dhe enëve të gjakut, bronkitisi, mbipesha, humbja e kujtesës, depresioni, diabeti, kolla, mundimit dhe vjelljes, disa lloje të kancerit (parandalimi dhe shërimi), nervozizmi, rënia e imunitetit, niveli i ngritur i kolesterolit, ftohja dhe gripi, stresi,kanalet urinare, probleme me nervat dhe tretjen, probleme me shtypjen e gjakut, probleme me metabolizmin, probleme me mëlçinë, kundër plakjes dhe infeksioneve të ndryshme, kundër herpesit, lodhjes kronike, celulitit. Kumbullat janë ndër frutat më të shëndetshme. Ato përmbajnë një sasi të madhe uji dhe vitaminash. Mes këtyre të fundit mund të përmendim vitaminën A, B1, B2 dhe C. Por kumbullat njihen gjerësisht edhe për efektin e tyre laksativ. Ato kryejnë një aktivitet rregullues në stomak, duke ndihmuar në tretje dhe duke lehtësuar jashtëqitjen. Kumbullat përmbajnë një sërë elementësh të rëndësishëm për organizmin si: potasium, kalcium, fosfor dhe magnez. Acidet organike që gjenden në përbërje të kumbullave mund të jenë shumë efektive sidomos për personat që konsumojnë shumë ushqime me bazë proteinash. Kumbullat kanë në përbërje polifenole dhe flavonoide, të cilat kryejnë një veprim antioksidant, duke luftuar plakjen. Efektet pozitive të kumbullave janë të shumta, por për shkak të sasisë së madhe të sheqerit që kanë në përbërje, këshillohet të bëjnë kujdes me sasinë personat që vuajnë nga diabeti apo ata që mbajnë dietë [[Kategoria:Prunus]] gtkvigcxmidk78uwfmp0tpiqy2rxbs3 0 39767 3059902 2895342 2026-10-26T19:15:15Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059902 wikitext text/x-wiki {{Leter Tabela Fillim}} {{Letër portreti|boja="#F0C030"|Fahredin Shehu }} {{Leter figura|Portrait Fahredin SHEHU at the Cifte Hamam in Skopje 2 (Nov. 2018).jpg}} {{Leter emri| Fahredin }} {{Leter mbiemri| Shehu }} {{Leter ditëlindje|1972}} {{Leter vendlindje|Rahovec }} <!-- {{Leter ditëvdekje|}} --> <!-- {{Leter vendvdekje|}} --> {{Leter kombësia| shqiptare}} {{Leter shtetësie|kosovar}} {{Leter profesioni| shkrimtar}} <!-- {{Leter shënim|*}} --> <!--{{Leter mirnjohje|}} --> {{Leter Tabela Fund}} [[Skeda:Portrait Fahredin SHEHU at the Cifte Hamam in Skopje (Nov. 2018).jpg|parapamje|Portret i Fahredin Shehut ne Çifte Hamam në Shkup]] '''Fahredin Shehu''' lindi në [[Rahovec]] në vitin 1972, është shkrimtar shqiptar. == Biografia == Studimet universitare i kryen ne [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]], [[Orientalistika|Studime Orientale]]. Aktivisht mirret me [[Kaligrafia|kaligrafi]] duke zbuluar teknika dhe mediume te reja për këtë lloj specifik të artit vizual. Jeton dhe punon ne Prishtine Studiues i trashëgimisë shpirtërore botërore. Shkruan edhe vështrime estetike për artin vizual == Thënie më të njohura == Mendimet më shkojnë në pakufi e çdoherë mbetem në mes Feja është për ata që i frikohen ferrit dhe shpresojnë parajsën, shpirtënia është për ata të cilët kanë dalur prej tyre Njeriu i madh ka vepra dhe gabime, njeriu i vogël i ka vetëm gabimet Na mungon vokabulari tokësor për çështje qiellore Në pritje të homo gnosticus-it, homo sapiens-i shuhet duke e vrarë vetën Në Terra Reralistiae çdogjë është reale, edhe ëndrra vetëm se duhet të lexohet me kodin ëndërror Humbësi me i madh është ai i cili për çdo dështim gjë == Krijimtaria == # NUN- përmbledhje me poezi mistike, 1996 botim autori, # SHUMËSI E PADUKSHME- Prozë poetike, 2000, botim autori # NEKTARINA- Roman epik transcendental, 2004, sht. Botuese, Rozafa Prishtinë projekt i Ministrisë së Kulturës Rinisë dhe Sporteve të Kosovës # ELEMENTAL 99- Tregime të shkurta poetike, 2006, Qendra për mendim pozitiv, Prishtinë # KUN- Përmbledhje me poezi të lirikës transcendentale, 2007, Sht. Botuese LOGOS-A, Shkup # *Botimet në gazeta dhe revista: :# Ese në të përditshmen ZERI, Prishtinë, :# Ese në të përditshmen LAJM, Prishtinë, :# Ese në të përditshmen GAZETAEXPRESS, Prishtinë, :# Ese në të përditshmen ILIRIA POST, Prishtinë, :# Kolumne dhe ese në javoren JAVA, Prishtinë, :# Poezi në Revistën e Qendrës për studime humanistike GANI BOBI, Prishtinë :# Ese në revistën “Studime Orientale” të botuar nga Shoqata e Orientalistëve të Kosovës. :# Poezi në revistën STAV- Tuzla, Bosnie dhe Hercegovinë :# Poezi në Revistën ZIVOT- Sarajevë, Bosnie dhe Hercegovinë :# Poezi në revistën ULAZNICA- Zrenjanin, Vojvodinë :# Ese në revisten elektronike SEGURAWEB, Holandë :# Ese në revistën elektronike GAZETA START, Shqipëri * Pjesëmarrjet : :# Ekspozita e kaligrafive në Kajro, Egjipt, 2004 :# Takimet e 44-ta te poezisë, Sarajevë 2005 :# Kongresi mbi 600 vjetorin e Veprës së Abdurrahman Ibn Khaldunit, Kajro, Egjipt, 2006 :# Takimi për të drejtat e pakicave etnike, Parlamenti Evropian, Bruksel, 2006 :# Ekspozita e pikturave dhe e librave ne Ministrinë e kulturës se Egjiptit, Kajro , 2007 == Lidhje të jashtme == * http://www.horizonti.com/artikujt/artikulli_2004_02_7_1012.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070419054532/http://www.horizonti.com/artikujt/artikulli_2004_02_7_1012.php |date=19 prill 2007 }} * https://web.archive.org/web/20070928214011/http://gazetajava.com/artman/publish/article_515.shtml * https://web.archive.org/web/20071008160636/http://gazetastart.com/index.php?faqe=shfaqlajm&lajmid=458 * https://web.archive.org/web/20090803020101/http://gazetastart.com/index.php?faqe=shfaqpenza&lajmid=1115 * http://members.tripod.com/sabahudinh/index-3.html * https://web.archive.org/web/20070524120524/http://drejtesia1.editboard.com/Kategoria-e-pare-c1/Shkruani-ndonje-ese-f10/LUKMAN-t5.htm * https://web.archive.org/web/20070929002003/http://www.iliriapost.net/index.php?id=5689 * https://web.archive.org/web/20070524121212/http://drejtesia1.editboard.com/Kategoria-e-pare-c1/Shkruani-ndonje-ese-f10/OSHO-p13.htm * http://www.kontribut.com/intelektualet/index.html * [https://web.archive.org/web/20070404180824/http://www.albnet.gr/book/fahredinshehupoezi.htm poezi] në internet prill 2007 * [https://web.archive.org/web/20130413132912/http://fahredin-sh.blogspot.com/ Faqe personale] * https://web.archive.org/web/20160305122809/http://fahredin-sh.blogspot.com/2007/03/art-of-creation-fahredin-shehu_31.html * https://web.archive.org/web/20160305234047/http://jetonkelmendi.multiply.com/journal/item/139/Fahredin_Shehu_cikel_poetik * https://web.archive.org/web/20090803023750/http://dardamedia.com/fahredinshehu.html * http://floart.blogspot.com/ * https://web.archive.org/web/20071106090054/http://www.rtvbesa.com/ * http://www.rrokum.tv/index.php?id=2&page=10 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712083737/http://www.rrokum.tv/index.php?id=2&page=10 |date=12 korrik 2007 }} * https://web.archive.org/web/20130413132912/http://fahredin-sh.blogspot.com/ * http://www.worldbulletin.net/author_article_detail.php?id=1075 * https://web.archive.org/web/20090803035047/http://www.libri24.com/index.php/manufacturers_id/83?osCsid=8eind8o7u7lskssiupfm0tjo46 * http://publicistika.com/content/category/10/37/70/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071111214952/http://publicistika.com/content/category/10/37/70/ |date=11 nëntor 2007 }} * http://members.tripod.com/sabahudinh/index-3.html * http://mitglied.lycos.de/metafora/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071027100548/http://mitglied.lycos.de/metafora/ |date=27 tetor 2007 }} * https://web.archive.org/web/20131012030359/http://www.proasyl.de/fileadmin/proasyl/fm_redakteure/Newsletter_Anhaenge/110/minor_kos.pdf * http://www.albstudent.eu/glocal/index.php?option=com_content&task=archivecategory&year=2006&month=10&module=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014051234/http://albstudent.eu/glocal/index.php?option=com_content&task=archivecategory&year=2006&month=10&module=1 |date=14 tetor 2007 }} * http://articulosisabelnunez.blogspot.com/2007_06_01_archive.html - {{it}} * http://floart-press.blogspot.com/2007/02/poeti-i-nun-eve-mistike-fahredin-shehu.html * http://www.worldbulletin.net/author_article_detail.php?id=1264 * http://www.worldbulletin.net/author_article_detail.php?id=1149 - {{en}} * http://kosova.albemigrant.com/?p=1424{{Lidhje e thyer}} * https://web.archive.org/web/20080522171440/http://www.cafebabel.com/pol/article/24274/przyszoci-w-kosowie-jest-sztuka-inspirowana-death-.html * http://www.seguraweb.nl/arspoetica/arspoetica.php?id=102{{Lidhje e thyer}} * https://web.archive.org/web/20080423062016/http://www.newropeans-magazine.org/content/view/7917/259/ * http://floart-press.blogspot.com/2007/11/fahredin-shehu-plankton-of-ketmans.html * http://drejtesia.blogspot.com/2008/02/mbi-lindjen-dhe-jeten.html * https://web.archive.org/web/20160305162036/http://jetonkelmendi.multiply.com/journal/item/139 * https://web.archive.org/web/20081204233715/http://www.cafebabel.com/ger/article/24260/kosovo-zukunft-und-death-metal-kunst.html {{DEFAULTSORT:Shehu, Fahredin}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Lindje 1972]] 90z4g0620t8qmalz1esv2jg7t49k781 4 45425 3059732 3056896 2026-10-26T12:26:07Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059732 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Robotët/Hyrja/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kërkesa_në_proces_miratimi"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kërkesa në proces miratimi<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim|votim|bosh=po}} [[Kategoria:Wikipedia]] [[Kategoria:Kërkesë për miratim roboti]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Emri i robotit}}--> <!--Place your request here in the form {{Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Bot's name}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> ee5fhj3c5oe3j19gcl322wz30m5hpug 8 52874 3059876 3058532 2026-10-26T18:00:22Z Klein Muçi 52109 Votomati edhe te hapësira Ndihmë (12), për temat e Pyetje e Përgjigje — përmes Claude AI 3059876 wikitext text/x-wiki *XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js *WikidataInfo[dependencies=mediawiki.jqueryMsg,mediawiki.user]|WikidataInfo.js *edittop[dependencies=user.options,mediawiki.util|type=general]|edittop.js|edittop.css *Factotum[supportsUrlLoad]|Factotum.js *ProveIt|ProveIt.js *lidhjetejashtme[dependencies=mediawiki.util|default]|lidhjetejashtme.js *HotCat[rights=edit]|HotCat.js *Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js *Ora[dependencies=mediawiki.util]|Ora.js *perdoruesibllokuar[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.page.ready]|perdoruesibllokuar.js *Navigation_popups[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.user,mediawiki.util,user.options,mediawiki.jqueryMsg|type=general]|popups.js|navpop.css *LintHint|LintHint.js *ShowMessageNames[dependencies=mediawiki.util]|ShowMessageNames.js *switcher[default]|switcher.js *dark-mode-toggle[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api,mediawiki.Uri,mediawiki.storage|peers=dark-mode-toggle-pagestyles]|dark-mode-toggle.js *dark-mode-toggle-pagestyles[hidden|skins=vector,monobook]|dark-mode-toggle-pagestyles.css *dark-mode[supportsUrlLoad|skins=vector,vector-2022,monobook,modern,minerva,timeless]|dark-mode.css *QuickAccept[rights=review|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util]|QuickAccept.js *QuickRollback[rights=rollback|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,user.options]|QuickRollback.js *ButtonizeReview[type=styles]|ButtonizeReview.css *Votomati[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,mediawiki.user|namespaces=4,12|actions=view|type=general]|Votomati.js 5cmepgkp93nt9t608vgv919gg5iqq9w 1 56889 3060005 3056474 2026-10-27T04:16:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lorik Cana/Arkivi 1]] 3060005 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lorik Cana/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} a10ufv2aan7ilwiuqs6sd06racmqjpe 4 58372 3059753 3058039 2026-10-26T12:26:53Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059753 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të përkryer/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="fa-hero"> <div class="fa-hero-band"> <div class="fa-hero-left"> <div class="fa-hero-medallion">[[File:Cscr-featured.png|52px|link=|Ky yll tregon që një artikull është cilësuar si i përkryer]]</div> <div class="fa-hero-text"> <div class="fa-hero-title">Artikuj të përkryer</div> <div class="fa-hero-actions">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura|<span class="fa-hero-btn fa-hero-btn-primary">Kandidaturat</span>]] [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|<span class="fa-hero-btn">Rivlerësimet</span>]]</div> </div> </div> <div class="fa-hero-right"> <div class="fa-archive-box"> <div class="fa-archive-box-title">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Arkivi|Arkiva]] [[Skeda:Filing cabinet icon.svg|20px|link=Wikipedia:Artikuj të përkryer/Arkivi]]</div> <div class="fa-archive-box-links">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Arkiv|Kandidaturat]] · [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Arkiv|Rivlerësimet]]</div> <div class="fa-archive-search"><inputbox> type=fulltext prefix=Wikipedia:Artikuj të përkryer searchbuttonlabel=Kërko width=16 </inputbox></div> </div> </div> </div> <div class="fa-stats"> <div class="fa-stat"> <div class="fa-stat-n">[[:Kategoria:Artikuj të përkryer|{{PAGESINCATEGORY:Artikuj të përkryer}}]]</div> <div class="fa-stat-l">artikuj të përkryer</div> <div class="fa-stat-pct">{{përqindje|0.0{{PAGESINCATEGORY:Artikuj të përkryer}} / {{NUMBEROFARTICLES}}}} e të gjithë artikujve</div> </div> {{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të përkryer}}|<div class="fa-stat"> <div class="fa-stat-n">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura|{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të përkryer}}]]</div> <div class="fa-stat-l">{{#switch:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të përkryer}} |1 = kandidaturë e hapur |#default = kandidatura të hapura}}</div> </div>}} {{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të përkryer}}|<div class="fa-stat"> <div class="fa-stat-n">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të përkryer}}]]</div> <div class="fa-stat-l">{{#switch:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të përkryer}} |1 = artikull në rivlerësim |#default = artikuj në rivlerësim}}</div> </div>}} </div> <div class="fa-hero-body"> <p class="fa-desc">'''Artikujt e përkryer''' janë artikuj të vlerësuar nga komuniteti i Wikipedisë shqip si ndër më cilësorët. Ata përmbushin [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kritere|standarde të larta]] në përmbajtje, burime dhe materiale multimediale dhe shërbejnë si shembuj për artikujt e tjerë. Për të marrë këtë vlerësim, një artikull duhet të kalojë përmes [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura|procesit të kandidimit]]. Artikujt e përkryer ekzistues që nuk i përmbushin më kriteret mund të [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|rivlerësohen]] për të siguruar cilësinë e tyre të vazhdueshme. Një yll i artë ([[File:Cscr-featured.svg|15px|link=]]) në cepin e sipërm djathtas të një artikulli tregon se ai është njohur si i përkryer nga komuniteti. Gjithashtu, nëse një artikull është vlerësuar në këtë mënyrë në një gjuhë tjetër, ylli i artë shfaqet pranë asaj gjuhe në shiritin anësor.</p> <div class="fa-crit-intro">Artikujt e përkryer përfaqësojnë punën më të mirë në Wikipedia, duke pasqyruar cilësi të larta të shkrimit, paraqitjes dhe referimit. Përveç respektimit të udhëzimeve të përgjithshme të përmbajtjes, ata janë dhe:</div> {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kritere}} <div class="fa-hero-shortcut">{{Shortcut|WP:AP}}</div> </div> </div> <div class="fa-body"> <div class="fa-divider"><div class="fa-divider-line"></div><div class="fa-divider-label">Artikujt e përkryer</div><div class="fa-divider-line"></div></div> <div class="fa-filter"> <div class="fa-leg fa-leg-art" tabindex="0" role="button">Art dhe Kulturë</div><div class="fa-leg fa-leg-art fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Art dhe Kulturë</div> <div class="fa-leg fa-leg-geo" tabindex="0" role="button">Gjeografi</div><div class="fa-leg fa-leg-geo fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Gjeografi</div> <div class="fa-leg fa-leg-his" tabindex="0" role="button">Histori</div><div class="fa-leg fa-leg-his fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Histori</div> <div class="fa-leg fa-leg-bio" tabindex="0" role="button">Jetëshkrim</div><div class="fa-leg fa-leg-bio fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Jetëshkrim</div> <div class="fa-leg fa-leg-spo" tabindex="0" role="button">Sporte e sportistë</div><div class="fa-leg fa-leg-spo fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Sporte e sportistë</div> <div class="fa-leg fa-leg-sci" tabindex="0" role="button">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-leg fa-leg-sci fa-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Shkencë dhe Teknologji</div> <div class="fa-leg fa-leg-all">Të gjitha</div> <div class="fa-mosaic"> [[Leonardo da Vinçi|<div class="fa-tile fa-tile-bio"><div class="fa-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="fa-tile-name">Leonardo da Vinçi</div></div>]] [[Lufta e Dytë Botërore|<div class="fa-tile fa-tile-his"><div class="fa-tile-cat">Histori</div><div class="fa-tile-name">Lufta e Dytë Botërore</div></div>]] [[Dream Theater|<div class="fa-tile fa-tile-art"><div class="fa-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="fa-tile-name">Dream Theater</div></div>]] [[Shkenca në mesjetën islame|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Shkenca në mesjetën islame</div></div>]] [[Skocia|<div class="fa-tile fa-tile-geo"><div class="fa-tile-cat">Gjeografi</div><div class="fa-tile-name">Skocia</div></div>]] [[Gjermania|<div class="fa-tile fa-tile-geo"><div class="fa-tile-cat">Gjeografi</div><div class="fa-tile-name">Gjermania</div></div>]] [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|<div class="fa-tile fa-tile-geo"><div class="fa-tile-cat">Gjeografi</div><div class="fa-tile-name">Shtetet e Bashkuara të Amerikës</div></div>]] [[Fizika|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Fizika</div></div>]] [[Arti islam|<div class="fa-tile fa-tile-art"><div class="fa-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="fa-tile-name">Arti islam</div></div>]] [[Kosova|<div class="fa-tile fa-tile-geo"><div class="fa-tile-cat">Gjeografi</div><div class="fa-tile-name">Kosova</div></div>]] [[Roma e Lashtë|<div class="fa-tile fa-tile-his"><div class="fa-tile-cat">Histori</div><div class="fa-tile-name">Roma e Lashtë</div></div>]] [[Forca|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Forca</div></div>]] [[Lëvizja kundër duhanit në Gjermaninë Naziste|<div class="fa-tile fa-tile-his"><div class="fa-tile-cat">Histori</div><div class="fa-tile-name">Lëvizja kundër duhanit në Gjermaninë Naziste</div></div>]] [[Akrokantosauri|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Akrokantosauri</div></div>]] [[David Guetta|<div class="fa-tile fa-tile-bio"><div class="fa-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="fa-tile-name">David Guetta</div></div>]] [[Perikliu|<div class="fa-tile fa-tile-bio"><div class="fa-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="fa-tile-name">Perikliu</div></div>]] [[Relativiteti i përgjithshëm|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Relativiteti i përgjithshëm</div></div>]] [[Gjeografia e Shqipërisë|<div class="fa-tile fa-tile-geo"><div class="fa-tile-cat">Gjeografi</div><div class="fa-tile-name">Gjeografia e Shqipërisë</div></div>]] [[Ferrari|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Ferrari</div></div>]] [[Harry Potter|<div class="fa-tile fa-tile-art"><div class="fa-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="fa-tile-name">Harry Potter</div></div>]] [[Harry Potter dhe Guri Filozofal (filmi)|<div class="fa-tile fa-tile-art"><div class="fa-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="fa-tile-name">Harry Potter dhe Guri Filozofal (filmi)</div></div>]] [[Tigri kundër luanit|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Tigri kundër luanit</div></div>]] [[Olympique Lyonnais|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Olympique Lyonnais</div></div>]] [[Arjen Robben|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Arjen Robben</div></div>]] [[Roberto Baggio|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Roberto Baggio</div></div>]] [[Edwin van der Sar|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Edwin van der Sar</div></div>]] [[Artem Kravets|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Artem Kravets</div></div>]] [[Gonzalo Higuaín|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Gonzalo Higuaín</div></div>]] [[Xherdan Shaqiri|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Xherdan Shaqiri</div></div>]] [[Luani Verior|<div class="fa-tile fa-tile-sci"><div class="fa-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="fa-tile-name">Luani Verior</div></div>]] [[Marco Materazzi|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Marco Materazzi</div></div>]] [[Claudio Marchisio|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Claudio Marchisio</div></div>]] [[Paolo Maldini|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Paolo Maldini</div></div>]] [[Romelu Lukaku|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Romelu Lukaku</div></div>]] [[Javier Zanetti|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Javier Zanetti</div></div>]] [[Çmimi i madh i Australisë 2009|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Çmimi i madh i Australisë 2009</div></div>]] [[Nënë Tereza|<div class="fa-tile fa-tile-bio"><div class="fa-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="fa-tile-name">Nënë Tereza</div></div>]] [[Zlatan Ibrahimović|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Zlatan Ibrahimović</div></div>]] [[Sergio Ramos|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Sergio Ramos</div></div>]] [[Diego Milito|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Diego Milito</div></div>]] [[Eden Hazard|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Eden Hazard</div></div>]] [[Álvaro Morata|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">Álvaro Morata</div></div>]] [[David de Gea|<div class="fa-tile fa-tile-spo"><div class="fa-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="fa-tile-name">David de Gea</div></div>]] </div> </div> <div class="fa-divider"><div class="fa-divider-line"></div><div class="fa-divider-label">Votimet</div><div class="fa-divider-line"></div></div> {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Votime}} </div> [[Kategoria:Wikipedia:Artikuj të përkryer]] 1tju8wu2gcrkmgdvzurafg17u36u6a7 0 58848 3059911 2878039 2026-10-26T20:04:02Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Monarchy, versioni i datës 26 tetor 2026 (revizioni 1382056177) 3059911 wikitext text/x-wiki {{Short description|Formë qeverisjeje e drejtuar nga një monark, ose shtet me këtë formë qeverisjeje}} {{Use mdy dates|date=January 2016}} {{CS1 config|mode=cs1}} Një '''monarki''' është një [[Qeveria|formë qeverisjeje]] e trashëguar, në të cilën pushteti politik u kalon ligjërisht familjarëve të {{ill|Monarku|en|Monarch|lt=monarkut}}, kreut të shtetit që sundon gjatë gjithë jetës.<ref>{{cite book |last1=Bogdanor |first1=Vernon |title=The Monarchy and the Constitution |date=1995 |publisher=Clarendon Press |isbn=978-0-19-829334-7 |url=https://books.google.com/books?id=mN6SzMefot4C&dq=monarchy&pg=PA1 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Spellman |first1=W. M. |title=Monarchies 1000–2000 |date=2001 |publisher=Reaktion Books |isbn=978-1-86189-087-0 |url=https://books.google.com/books?id=MRbExiEuYPsC&q=hereditary&pg=PA15 |language=en}}</ref> Ndonëse monarkët zakonisht e marrin pushtetin nëpërmjet ligjeve të ndryshme të trashëgimisë, ata mund ta fitojnë autoritetin edhe përmes zgjedhjes nga një ose më shumë zgjedhës, në një {{ill|Monarkia zgjedhore|en|Elective monarchy|lt=monarki zgjedhore}}.<ref>{{Cite episode |title=The Polish-Lithuanian Commonwealth |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0010f8z |access-date=2023-03-29 |series=In Our Time |network=BBC Radio 4 |date=2021-10-14 |language=en}}</ref> Historikisht, monarkitë kanë qenë një formë e përhapur qeverisjeje. Në fillim të shekullit XIX, gati gjysma e të gjitha shteteve të pavarura ishin monarki.<ref name=":4">{{Cite book |last=Inata |first=Kana |url=https://academic.oup.com/book/61528/chapter/536674476 |title=Monarchies in the Contemporary World: Born to Rule or Bound to Fade? |publisher=Oxford University Press |year=2025 |chapter=2. What Do We Know about Monarchies? |pages=13–42 |doi=10.1093/9780198967132.003.0002 |isbn=978-0-19-896711-8 |language=en}}</ref> Pasi arriti kulmin në mesin e shekullit XIX, përqindja e monarkive në botë ka rënë vazhdimisht.<ref name=":4" /> Republikat {{ill|zëvendësuan shumë monarki|en|Abolition of monarchy|lt=zëvendësuan shumë monarki}} në shumë vende, veçanërisht në fund të [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] dhe të Luftës së Dytë Botërore.<ref name=":4" /><ref>{{cite book |title=Political Systems, Structures, and Functions |date=June 2012 |publisher=Britannica Educational |isbn=978-1-61530-747-0 |url=https://books.google.com/books?id=3fScAAAAQBAJ&dq=%22decline%20of%20monarchies%22%20%2219th%20and%2020th%22&pg=PP1 |language=en}}</ref><ref name="Kimizuka">{{cite book |last1=Kimizuka |first1=Naotaka |title=Constitutional Monarchy of the Twenty-First Century |date=July 2024 |publisher=Springer |isbn=978-981-97-4327-8 |url=https://books.google.com/books?id=3JUREQAAQBAJ&dq=constitutional+monarchies&pg=PA8 |language=en}}</ref> Sipas ndarjes tradicionale, ekzistojnë dy lloje monarkish: monarkia absolute dhe monarkia kushtetuese.<ref name=":4" /> Rreth dymbëdhjetë {{ill|Monarkia absolute|en|Absolute monarchy|lt=monarki absolute}} qeverisen si [[Autokracia|autokraci]].<ref name=":4" /> Shumica e monarkive moderne janë monarki kushtetuese, të cilat, në bazë të një [[Kushtetuta|kushtetute]], u ruajnë monarkëve role të veçanta ligjore dhe ceremoniale, ndërsa këta ushtrojnë pak ose aspak pushtet politik; kjo është e ngjashme me rolin e krerëve të shtetit në një [[Republika kuvendore|republikë kuvendore]].<ref name="Kimizuka" /> == Etimologjia == {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Mbreti (titull)|en|King (title)}}, {{ill|Rex (titull)|en|Rex (title)}}, {{ill|Mbretëria|en|Realm}}}} Fjala ''monark'' u shfaq për herë të parë në anglisht në mesin e shekullit XV, në formën ''monark'', me kuptimin «sundimtar suprem i përjetshëm, sundimtar i vetëm ose autokratik i një shteti». Ajo vjen nga frëngjishtja e vjetër ''monarche'' (shekulli XIV; në frëngjishten moderne ''monarque'') dhe drejtpërdrejt nga latinishtja e vonë ''monarcha'', e cila rrjedh nga greqishtja ''monarkhēs'', me kuptimin «ai që sundon i vetëm» (shih ''monarki'').<ref>{{cite web |title=Search 'monarch' on etymonline |url=https://www.etymonline.com/search?q=monarch |archive-url=https://web.archive.org/web/20251227222523/https://www.etymonline.com/search?q=monarch |archive-date=2025-12-27 |language=en}}</ref> Termi ''monarki'' daton nga mesi i shekullit XIV, kur nënkuptonte një mbretëri ose territor të sunduar nga një monark; nga fundi i shekullit XIV, ai nënkuptonte edhe sundimin nga një person i vetëm me pushtet suprem. Fjala vjen nga frëngjishtja e vjetër ''monarchie'' (shekulli XIII), me kuptimin «sovranitet» ose «pushtet absolut»; kjo fjalë u huazua nga latinishtja e vonë ''monarchia'' dhe, në fund të fundit, nga greqishtja ''monarkhia'', «sundim absolut», fjalë për fjalë «sundimi i një personi», nga ''monos'' («i vetëm») dhe ''arkhein'' («të sundosh»).<ref>{{cite web |title=Monarchy – Etymology, Origin & Meaning |url=https://www.etymonline.com/word/monarchy |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228053727/https://web.archive.org/web/20251228053727/https://www.etymonline.com/word/monarchy |archive-date=2025-12-28 |language=en}}</ref> == Historia == [[Skeda:Sumerian King List, 1800 BC, Larsa, Iraq.jpg|thumb|upright|Prizmi Weld-Blundell, i gdhendur me [[Lista e mbretërve sumerianë|Listën sumeriane të mbretërve]]]] Forma e ngjashme e hierarkisë shoqërore, e njohur si {{ill|Kryesia|en|chiefdom}} ose si mbretërimi fisnor, i përket periudhës parahistorike. Kryesitë hodhën bazat për formimin e shtetit, që nisi me qytetërime si [[Mesopotamia]], [[Egjipti i Lashtë]] dhe [[Qytetërimi i Luginës së Indit]].<ref name="Kottak1991">{{Cite book|author=Conrad Phillip Kottak|title=Cultural Anthropology|url=https://books.google.com/books?id=_NLtAAAAMAAJ|year=1991|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-07-035615-3|page=124|language=en}}</ref> Në disa pjesë të botës, kryesitë u shndërruan në monarki.<ref name="BoahenAjayi1986">{{Cite book|author1=A. Adu Boahen|author2=J. F. Ade Ajayi|author3=Michael Tidy|title=Topics in West African History|url=https://books.google.com/books?id=xLoKAQAAIAAJ|year=1986|publisher=Longman Group|isbn=978-0-582-58504-1|page=19|language=en}}</ref> Ndër monarkitë më të hershme të regjistruara dhe të dëshmuara ishin ato të [[Narmer]]it, [[faraoni]]t të Egjiptit të Lashtë rreth vitit 3100 p.e.s., dhe të Enmebaragesit, mbretit sumerian të [[Kishi (Sumer)|Kishit]], rreth vitit 2600 p.e.s.<ref>{{Cite book | last1=Bunson | first1=Margaret | title=Encyclopedia of Ancient Egypt | date=May 14, 2014 | publisher=Infobase | isbn=978-1-4381-0997-8 | url=https://books.google.com/books?id=-6EJ0G-4jyoC&dq=narmer+egypt&pg=PA262 | language=en}}</ref><ref>{{Cite book|title=Jacobsen, The Sumerian King List, f. 82–85|language=en}}</ref> Që nga dëshmitë më të hershme, disa monarkë e trashëgonin drejtpërdrejt pushtetin, ndërsa të tjerë zgjidheshin nga radhët e anëtarëve të kualifikuar. Te egjiptianët, kinezët, indianët,<ref>''[https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ Political Violence in Ancient India]'', f. 23, «Në tekstet vedike të mëvonshme, fjala “dharma” përdorej më rrallë dhe kuptimi i saj u ngushtua; ajo u lidh veçanërisht me mbretërimin dhe me ritin e shugurimit mbretëror të njohur si rājasūya.»</ref> mesopotamianët, popujt sudanikë<ref>{{Cite book|title=Traditions and encounters|quote=Rreth vitit 5000 p.e.s., shumë popuj sudanikë kishin formuar monarki të vogla të sunduara nga mbretër që shiheshin si qenie hyjnore ose gjysmëhyjnore.|page=63|publisher=[[McGraw–Hill Education]]|language=en}}</ref> dhe në fenë e rindërtuar protoindoevropiane, por jo te popuj të tjerë, monarku kryente drejtpërdrejt funksione të shenjta që lidheshin me [[flijimi]]n; ndonjëherë ai konsiderohej se kishte prejardhje hyjnore, çka mund të ketë hedhur bazat për nocionin e së drejtës hyjnore të mbretërve. [[Polibi]]u e përkufizoi monarkinë si një nga tri format themelore «dashamirëse» të qeverisjes (monarkia, [[aristokracia]] dhe [[demokracia]]), në kundërvënie me tri format themelore «keqdashëse» (tirania, [[oligarkia]] dhe sundimi i turmës). Në lashtësinë klasike, monarku shpesh quhej «[[Mbreti|mbret]]» ose «sundimtar» (përkthim i fjalëve ''[[Arhond|arkhon]]'', ''basileus'', ''rex'', ''tyrannos'' etj.) ose «[[Mbretëresha|mbretëreshë]]» (''basilinna'', ''basilissa'', ''basileia'' ose ''basilis'';<ref>Liddell & Scott</ref> ''regina''). Fillimisht, Polibiu e kuptonte monarkinë si përbërës të [[republika]]ve, por që nga lashtësia monarkia është vënë në kundërvënie me format republikane, ku pushtetin ekzekutiv e ushtrojnë qytetarët e lirë dhe kuvendet e tyre.<ref>{{Cite web | title=Polybius • Histories — Book 5 | url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/e/roman/texts/polybius/5*.html | language=en}}</ref> Teksti hindu i shekullit IV p.e.s. ''[[Arthashastra]]'' shtjellonte etikën e monarkizmit.<ref>{{Cite book|title=The Arthasastra: Selections from the Classic Indian Work on Statecraft|date=September 15, 2012|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-1-60384-902-9|language=en}}</ref> Në lashtësi, disa monarki u [[Heqja e monarkisë|shfuqizuan]] në favor të kuvendeve të tilla në [[Roma e Lashtë|Romë]] ([[Republika Romake]], 509 p.e.s.) dhe [[Historia e Athinës|Athinë]] ([[Demokracia athinase]], 500 p.e.s.). [[Skeda:Europe map 1648.PNG|thumb|left|Harta e monarkive dhe republikave në Evropë, më 1648]] Deri në shekullin XVII, monarkia u sfidua nga zhvillimi i [[Sistemi kuvendor|parlamentarizmit]], për shembull përmes kuvendeve rajonale (si [[Komonuelthi Islandez]], ''[[Landsgemeinde]]'' zvicerane dhe më vonë ''[[Tagsatzung]]'', si edhe lëvizja komunale e Mesjetës së Vonë, e lidhur me përhapjen e privilegjeve të qyteteve mesjetare), si dhe nga kundërshtimi modern ndaj monarkisë; ky u shfaq, për shembull, në përmbysjen e përkohshme të [[Monarkia e Mbretërisë së Bashkuar|monarkisë angleze]] nga [[Kuvendi i Anglisë]] më 1649, në [[Revolucioni Amerikan|Revolucionin Amerikan]] të vitit 1776 dhe në [[Revolucioni Francez|Revolucionin Francez]] të vitit 1789. Një nga kundërshtaret e kësaj prirjeje ishte [[Elizabeth Dawbarn]], dialogu anonim i së cilës, ''Dialogue between Clara Neville and Louisa Mills, on Loyalty'' (1794), paraqet «Louzën naivja, që admiron lirinë, [[Thomas Paine|Tom Painen]] dhe SHBA-në, [të cilën] Klara e qorton duke i folur për miratimin e monarkisë nga Zoti» dhe për ndikimin që mund të ushtrojnë gratë te burrat.<ref>''The Feminist Companion to Literature in English'', red. Virginia Blain, Patricia Clements dhe Isobel Grundy (Londër: Batsford, 1990), f. 272.</ref> Që atëherë, përkrahja e heqjes së monarkisë, ose përkatësisht e republikave, është quajtur [[Republikanizmi|republikanizëm]], ndërsa përkrahja e monarkive quhet [[Monarkizmi|monarkizëm]]. Kështu, republikat janë bërë forma e kundërt dhe alternative e qeverisjes ndaj monarkisë, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UTkBAAAAYAAJ&q=%22res%20publica%22%20republic%20democracy%20monarch&pg=PA640|title=The Standard Library Cyclopedia of Political, Constitutional, Statistical and Forensic Knowledge|last=Bohn|first=H. G.|year=1849|pages=640|language=en|quote=Një ''republikë'', sipas përdorimit modern të fjalës, nënkupton një bashkësi politike që nuk qeveriset nga një monarki … në të cilën një person i vetëm nuk zotëron të gjithë pushtetin sovran.}}</ref><ref name="M-W">{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/republic|title=Definition of Republic|website=Merriam-Webster Dictionary|language=en|access-date=2017-02-18|quote=një qeveri me një kryetar shteti që nuk është monark … një qeveri ku pushteti suprem qëndron te një trupë qytetarësh me të drejtë vote dhe ushtrohet nga zyrtarë e përfaqësues të zgjedhur, përgjegjës para tyre dhe që qeverisin sipas ligjit}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dictionary.com/browse/republic|title=The definition of republic|website=Dictionary.com|language=en|access-date=2017-02-18|quote=një shtet ku pushteti suprem qëndron te trupa e qytetarëve me të drejtë vote dhe ushtrohet nga përfaqësuesit e zgjedhur prej tyre drejtpërdrejt ose tërthorazi. … një shtet ku kreu i qeverisë nuk është monark ose kryetar tjetër i trashëguar i shtetit.}}</ref> ndonëse disa prej tyre janë parë si cenime të këtij parimi, për shkak të kryetarëve të shtetit që qëndrojnë në detyrë për gjithë jetën, madje edhe të trashëguar, si në [[Koreja e Veriut|Korenë e Veriut]].<ref name="Hermit">{{cite web|url=http://nautilus.org/publications/books/dprkbb/negotiating/dprk-briefing-book-korean-monarch-kim-jong-il-technocrat-ruler-of-the-hermit-kingdom-facing-the-challenge-of-modernity/ |title=Korean Monarch Kim Jong Il: Technocrat Ruler of the Hermit Kingdom Facing the Challenge of Modernity |publisher=The Nautilus Institute |language=en |access-date=18 December 2007 |last=Mansourov |first=Alexandre |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922040313/http://nautilus.org/publications/books/dprkbb/negotiating/dprk-briefing-book-korean-monarch-kim-jong-il-technocrat-ruler-of-the-hermit-kingdom-facing-the-challenge-of-modernity/ |archive-date=2013-09-22 }}</ref> Historikisht kanë pasur edhe republika monarkike, si [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze]], dhe monarki republikane, si [[Komonuelthi Polako-Lituanez]] dhe [[Suedia]] gjatë {{ill|Epoka e Lirisë|en|Age of Liberty}} (1719–1772).<ref>{{Cite book |last=Nordin |first=Jonas |title=Monarchy in the Age of Liberty: Royal power and public life in eighteenth-century Sweden |publisher=Lund University Press |year=2026 |isbn=978-91-98740-4-4-8 |pages=2–6 |doi=10.7765/9789198740448 |url=https://lup.lub.lu.se/record/a1cc633c-c8b5-44f1-a9ba-e9fb192dc6fe |language=en}}</ref> Me ngritjen e republikanizmit, në politikën e shekullit XIX u shfaq një ndarje e larmishme mes republikanizmit (si {{ill|Radikalizmi klasik|en|Classical radicalism}} antimonarkist) dhe monarkizmit [[Konservatizmi|konservator]] ose edhe {{ill|Reaksionarizmi|en|reactionary|lt=reaksionar}}. Gjatë shekullit XX, shumë vende e shfuqizuan monarkinë dhe u bënë republika, veçanërisht pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] dhe [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Sot, në botë ka dyzet e tri shtete sovrane me një [[Lista e monarkëve aktualë të shteteve sovrane|monark]], përfshirë pesëmbëdhjetë [[Mbretëria e Komonuelthit|mbretëri të Komonuelthit]] që kanë [[Karli III|Karlin III]] si kryetar shteti. Shumica e monarkëve modernë janë [[Monarkia kushtetuese|monarkë kushtetues]], të cilët ruajnë një rol të veçantë ligjor dhe ceremonial, por ushtrojnë pak ose aspak pushtet politik sipas kushtetutës. Shumë prej tyre janë të ashtuquajturat {{ill|Republika të kurorëzuara|en|crowned republic|lt=republika të kurorëzuara}}, që kanë mbijetuar veçanërisht në shtete të vogla.<ref>{{Cite book|last=Veenendaal|first=W.|title=Monarchy and Democracy in Small States: An Ambiguous Symbiosis|chapter=Monarchy and Democracy in Small States: An Ambiguous Symbiosis|editor=Wolf, S.|book-title=State Size Matters: Politik und Recht im Kontext von Kleinstaatlichkeit und Monarchie|publisher=Springer VS|location=Wiesbaden|year=2016|pages=183–198|doi=10.1007/978-3-658-07725-9_9|isbn=978-3-658-07724-2|language=en}}</ref> Në disa vende, megjithatë, si [[Maroku]], [[Katari]], [[Lihtenshtajni]] dhe [[Tajlanda]], monarku i trashëguar ka më shumë ndikim politik se çdo burim tjetër i vetëm i autoritetit në shtet.<ref>{{cite web |title=Seven myths about democracy in Morocco |date=2015-06-19 |url=https://www.opendemocracy.net/en/north-africa-west-asia/seven-myths-about-democracy-in-morocco/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109051547/https://www.opendemocracy.net/en/north-africa-west-asia/seven-myths-about-democracy-in-morocco/ |archive-date=2026-01-09 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Thailand's king seeks to bring back absolute monarchy |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/briefing/2020/10/14/thailands-king-seeks-to-bring-back-absolute-monarchy |language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |title=Qatar – Politics, Economy, Society &#124; Britannica |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Qatar/Government-and-society |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bertolini |first1=Elisa |editor-first1=Laura |editor-last1=Hood |title=Europe's microstates: The medieval monarchies that survive in our midst |date=2024-12-23 |doi=10.64628/AB.qaqpc5xh5 |url=https://theconversation.com/europes-microstates-the-medieval-monarchies-that-survive-in-our-midst-245328 |language=en}}</ref> Sipas një studimi të vitit 2020, monarkia u shfaq si sistem qeverisjeje për shkak të efikasitetit të saj në qeverisjen e popullsive të mëdha dhe territoreve të gjera, në periudha kur bashkërendimi i tyre ishte i vështirë. Autorët argumentojnë se monarkia humbi efikasitetin si lloj regjimi me risitë në teknologjitë e komunikimit dhe transportit, sepse efikasiteti i saj në krahasim me llojet e tjera të regjimeve u zvogëlua.<ref>{{Cite journal |last1=Gerring |first1=John |last2=Wig |first2=Tore |last3=Veenendaal |first3=Wouter |last4=Weitzel |first4=Daniel |last5=Teorell |first5=Jan |last6=Kikuta |first6=Kyosuke |date=2020 |title=Why Monarchy? The Rise and Demise of a Regime Type |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-87297 |journal=Comparative Political Studies |language=en |volume=54 |issue=3–4 |pages=585–622 |doi=10.1177/0010414020938090 |issn=0010-4140 |s2cid=225612565 |hdl-access=free |hdl=10852/84589}}</ref> Sipas një studimi të vitit 2023, monarkia ka mbijetuar si lloj regjimi sepse mund t'u përgjigjet kërkesave për {{ill|demokratizim|en|democratization}} më mirë se format e tjera të sundimit autokratik: «Monarkitë mund të demokratizohen pa e destabilizuar udhëheqjen, duke kaluar drejt një [[Monarkia kushtetuese|monarkie kushtetuese]] demokratike. Mundësia e mbajtjes së sundimtarit u pëlqen grupeve opozitare që vlerësojnë si demokracinë, ashtu edhe stabilitetin, por ndikon edhe te aftësia e tyre për të organizuar dhe mbajtur protesta masive.»<ref>{{Cite journal |last=Lawrence |first=Adria |date=2023 |title=Why Monarchies Still Reign |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/886932 |journal=Journal of Democracy |language=en |volume=34 |issue=2 |pages=47–61 |doi=10.1353/jod.2023.0017 |s2cid=258184108 |issn=1086-3214|url-access=subscription }}</ref> == Karakteristikat dhe roli == [[Skeda:Allan Ramsay - King George III in coronation robes - Google Art Project.jpg|thumb|upright|Mbreti [[George III|Gjergji III]] i Mbretërisë së Bashkuar, portret kurorëzimi nga {{ill|Allan Ramsay|en|Allan Ramsay (artist)}}, 1762]] Monarkitë lidhen me [[Monarkia e trashëguar|mbretërimin e trashëguar]], në të cilin monarkët mbretërojnë gjatë gjithë jetës dhe përgjegjësitë dhe pushteti i pozitës i kalojnë fëmijës së tyre ose një anëtari tjetër të familjes kur vdesin. Shumica e monarkëve, si historikisht, ashtu edhe në ditët e sotme, kanë lindur dhe janë rritur në një [[Familja mbretërore|familje mbretërore]], qendra e oborrit mbretëror dhe e oborrit. Të rriturit në një familje mbretërore (e quajtur [[Dinastia|dinasti]] kur vazhdon për disa breza), {{ill|monarkët e ardhshëm|en|Heir apparent}} shpesh përgatiten për përgjegjësitë që pritet të kenë si monarkë.<ref>{{Cite web |last=UCL |date=2021-11-08 |title=What is the role of the monarchy? |url=https://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/explainers/what-role-monarchy |access-date=2023-02-28 |website=The Constitution Unit |language=en}}</ref> Janë përdorur sisteme të ndryshme të trashëgimisë së [[Monarkia#Trashëgimia|pushtetit]], si {{ill|afërsia e gjakut|en|Proximity of blood}}, {{ill|primogjenitura|en|Primogeniture}} dhe {{ill|parësia agnatike|en|Agnatic seniority}} ({{ill|ligji salik|en|Salic law}}). Megjithëse shumica e monarkëve në histori kanë qenë burra, kanë mbretëruar edhe shumë monarke gra.<ref>{{Cite journal |last=Beemer |first=Cristy |date=2011 |title=The Female Monarchy: A Rhetorical Strategy of Early Modern Rule |url=https://www.jstor.org/stable/23064026 |journal=Rhetoric Review |volume=30 |issue=3 |pages=258–274 |doi=10.1080/07350198.2011.581937 |jstor=23064026 |s2cid=144455583 |issn=0735-0198|url-access=subscription |language=en}}</ref> Disa monarki nuk janë të trashëguara. Në një {{ill|monarki zgjedhore|en|Elective monarchy}}, monarkët zgjidhen ose emërohen nga një organ (një {{ill|kolegj elektoral|en|Electoral college}}) për gjithë jetën ose për një periudhë të caktuar. Sot ekzistojnë katër monarki zgjedhore: [[Kamboxhia]], [[Malajzia]] dhe [[Emiratet e Bashkuara Arabe]] janë krijuar në shekullin XX, ndërsa njëra ({{ill|papati|en|Papacy}}) është e lashtë.<ref>{{Cite web|title=The Definition of an Elective Monarchy|url=https://www.theclassroom.com/definition-elective-monarchy-5221.html|access-date=2021-08-30|website=The Classroom {{!}} Empowering Students in Their College Journey|date=2013-08-20|language=en}}</ref> Një {{ill|monarki e vetëshpallur|en|Self-proclaimed monarchy}} krijohet kur dikush pretendon të jetë monark pa pasur lidhje historike me ndonjë dinasti të mëparshme. Ka raste kur udhëheqës republikanë janë vetëshpallur monarkë: [[Napoleon Bonaparti|Napoleoni I i Francës]] e shpalli veten [[Lista e monarkëve francezë|Perandor të Francezëve]] dhe sundoi [[Perandoria e Parë Franceze|Perandorinë e Parë Franceze]], pasi kishte mbajtur titullin [[Konsullata Franceze|Konsull i Parë]] i [[Republika e Parë Franceze|Republikës së Parë Franceze]] për pesë vjet, që nga marrja e pushtetit në grushtin e shtetit të [[Grushti i shtetit i 18 Brymerit|18 Brymerit]]. Presidenti [[Jean-Bédel Bokassa]] i [[Republika e Afrikës Qendrore|Republikës së Afrikës Qendrore]] e shpalli veten Perandor të [[Perandoria e Afrikës Qendrore|Perandorisë së Afrikës Qendrore]] në vitin 1976.<ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/news/world/the-central-african-republic-where-emperor-bokassa-ruled-with-violence-and-greed-1.1750805|title=The Central African Republic, where Emperor Bokassa ruled with violence and greed|last=Marlowe|first=Lara|newspaper=The Irish Times|language=en|access-date=2019-02-05}}</ref> [[Yuan Shikai]], presidenti i parë zyrtar i [[Qeveria Beijang|Qeverisë Beijang]] të [[Republika e Kinës|Republikës së Kinës]], u kurorëzua perandor i jetëshkurtër i «[[Perandoria e Kinës (1915–1916)|Perandorisë së Kinës]]» disa vjet pas themelimit të Republikës së Kinës.<ref>Spence, Jonathan D. (1999) ''The Search for Modern China'', W.W. Norton and Company. f. 274. {{ISBN|0-393-97351-4}}</ref> === Pushtetet e monarkut === [[Skeda:Salman of Saudi Arabia - 2020 (49563590728) (cropped).jpg|thumb|upright|Mbreti [[Salman i Arabisë Saudite]] është monark absolut.]] * Në një [[Monarkia absolute|monarki absolute]], monarku sundon me pushtet absolut mbi shtetin dhe qeverinë.<ref>{{cite book | last1=Konnert | first1=Mark | title=Early Modern Europe: The Age of Religious War, 1559–1715 | date=2008-08-23 | publisher=University of Toronto Press | isbn=978-1-4426-0004-1 | url=https://books.google.com/books?id=t6TXB9RbwbYC&dq=absolute%20monarchy&pg=PA165 |language=en}}</ref> * Në një [[Monarkia kushtetuese|monarki kushtetuese]], pushteti i monarkut kufizohet nga [[kushtetuta]]. Në shumicën e monarkive kushtetuese të sotme, monarku është kryesisht një figurë ceremoniale, simbol i unitetit kombëtar dhe i vazhdimësisë së shtetit.<ref>{{citation|title=The Oxford Companion to Politics of the World |date=2001 |doi=10.1093/acref/9780195117394.001.0001 |isbn=978-0-19-511739-4 |hdl=1721.1/141579 |hdl-access=free |language=en}}</ref> ** {{ill|Monarkitë gjysmëkushtetuese|en|Constitutional monarchy}} kanë më pak pushtet parlamentar ose, thjesht, monarkë me më shumë autoritet.<ref>{{cite web |url=https://ecpr.eu/Events/PaperDetails.aspx?PaperID=30190&EventID=95 |title=Semi presidential systems and semi constitutional monarchies: A historical assessment of executive power-sharing |last1=Anckar|first1=Carsten|last2=Akademi|first2=Åbo |date=2016|publisher=European Consortium for Political Research (ECPR) |access-date=2019-08-14|language=en}}</ref> == Trashëgimia == === Monarkitë trashëgimore === [[Skeda:European monarchies by succession.svg|thumb|alt=Hartë politike e Evropës me shtetet monarkike të dalluara me ngjyra|Monarkitë aktuale evropiane sipas mënyrës së trashëgimisë: {{legend|#018571|Primogjenitura absolute|size=94%}} {{legend|#dfc27d|Primogjenitura kognatike me përparësi mashkullore, që do të zëvendësohet me primogjeniturën absolute|size=94%}} {{legend|#a6611a|Primogjenitura kognatike me përparësi mashkullore|size=94%}} {{legend|#000000|Primogjenitura agnatike|size=94%}} {{legend|#f5f5f5|Zgjedhore|size=94%}}]] Në një [[Monarkia e trashëguar|monarki të trashëguar]], pozita e monarkut trashëgohet sipas një [[Rendi i trashëgimisë|rendi ligjor ose zakonor të trashëgimisë]], zakonisht brenda një [[Familja mbretërore|familjeje mbretërore]] që e ka prejardhjen nga një [[Dinastia|dinasti]] ose linjë gjaku historike. Kjo zakonisht do të thotë se trashëgimtari i fronit njihet shumë kohë përpara se të bëhet monark, me qëllim që trashëgimi i fronit të zhvillohet pa probleme.<ref>{{Cite journal|last=Kurrild-Klitgaard|first=Peter|date=2000|title=The constitutional economics of autocratic succession|journal=Public Choice|volume=103|issue=1/2|pages=63–84|doi=10.1023/A:1005078532251|s2cid=154097838|issn=0048-5829|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Kurrild-Klitgaard|first=Peter|title=The Encyclopedia of Public Choice|chapter=Autocratic Succession|date=2004|volume=103|pages=358–362|doi=10.1007/978-0-306-47828-4_39|isbn=978-0-306-47828-4|language=en}}</ref> [[Primogjenitura]], sipas së cilës fëmija më i madh i monarkut është i pari në radhë për t’u bërë monark, është sistemi më i përhapur në monarkitë trashëgimore. Rendi i trashëgimisë zakonisht ndikohet nga rregullat gjinore. Historikisht, parapëlqehej «primogjenitura agnatike» ose «primogjenitura patrilineare», domethënë trashëgimi sipas vjetërsisë së lindjes mes bijve të monarkut ose [[Pater familias|kryefamiljarit]]: bijtë dhe pasardhësit e tyre meshkuj trashëgonin përpara vëllezërve dhe pasardhësve të tyre meshkuj, duke i përjashtuar plotësisht gratë dhe pasardhësit përmes grave nga trashëgimia.<ref name="NF T">[https://runeberg.org/nfcj/0023.html Tronföljd], ''Nordisk familjebok'', vëll. 30 (1920)</ref> Ky përjashtim i plotë i grave nga trashëgimia dinastike zakonisht quhet zbatimi i [[Ligji salik|ligjit salik]]. Një variant tjetër i primogjeniturës agnatike ishte i ashtuquajturi ligj gjysmë-salik, ose «primogjenitura agnatiko-kognatike», i cili u lejonte grave të trashëgonin vetëm pasi të shuhej linja mashkullore e të gjithë pasardhësve meshkuj të ligjvënësit përkatës.<ref name="NF T" /><ref>[[Statens offentliga utredningar|SOU]] 1977:5 ''Kvinnlig tronföljd'', f. 16.|language=sv</ref> [[Skeda:NICAISE Leopold ANV.jpg|left|thumb|upright|Mbreti [[Leopold I i Belgjikës|Leopold I]], themelues i zgjedhur i [[Monarkia e Belgjikës|monarkisë trashëgimore të Belgjikës]]]] Në vitin 1980, [[Suedia]] u bë monarkia e parë që shpalli primogjeniturën e barabartë (plotësisht kognatike), që do të thotë se fëmija më i madh i monarkut, qoftë vajzë apo djalë, trashëgon fronin.<ref>[[Statens offentliga utredningar|SOU]] 1977:5 ''Kvinnlig tronföljd'', f. 16.|language=sv</ref> Më pas ndoqën shembullin edhe mbretëri të tjera: [[Holanda]] në vitin 1983, [[Norvegjia]] në vitin 1990, [[Belgjika]] në vitin 1991, Danimarka në vitin 2009 dhe [[Luksemburgu]]<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-15489544 "Overturning Centuries of Royal Rules"] (2011-10-28). ''BBC.com''. Marrë më 2018-11-02.|language=en</ref> në vitin 2011. [[Mbretëria e Bashkuar]] miratoi primogjeniturën absolute (të barabartë), duke iu nënshtruar të drejtave të trashëgimtarëve ekzistues, më 25 prill 2013, pas [[Marrëveshja e Perthit|marrëveshjes së kryeministrave të gjashtëmbëdhjetë mbretërive të Komonuelthit]] në Takimin e 22-të të Krerëve të Qeverive të Komonuelthit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-32073399|title=New rules on royal succession come into effect|work=BBC News|date=2015-03-26|access-date=2019-08-01|language=en}}</ref> Sisteme të tjera trashëgimie përfshinin [[tanistria|tanistrinë]], një sistem pjesërisht zgjedhor që i jep rëndësi meritës, si dhe [[vjetërsia agnatike|vjetërsisë agnatike]]. Në disa monarki, si ajo e [[Arabia Saudite]], froni i kalon fillimisht vëllait të radhës më të madh të monarkut dhe vetëm më pas fëmijëve të tij (vjetërsi agnatike). Më 21 qershor 2017, mbreti Salman i Arabisë Saudite e përmbysi këtë mënyrë trashëgimie dhe zgjodhi të birin si trashëgimtar të fronit.<ref>{{Cite journal|last=Chara|first=Jihan|date=2018-10-01|title=Saudi Arabia: A prince's revolution|journal=European View|volume=17|issue=2|pages=227–234|doi=10.1177/1781685818803525|issn=1781-6858|doi-access=free|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Is Power Trumping Legitimacy in Saudi Arabia?|date=2022-04-20|url=https://arabcenterdc.org/resource/is-power-trumping-legitimacy-in-saudi-arabia/|language=en}}</ref> === Monarkitë zgjedhore === {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Jure uxoris|en|Jure uxoris}}}} [[Skeda:Pope Leo XIV 3 (3x4 cropped).png|thumb|[[Papa Leo XIV]], sovran i [[Vatikani|Shtetit të Qytetit të Vatikanit]]]] Në një [[Monarkia zgjedhore|monarki zgjedhore]], monarkët zgjidhen ose emërohen nga dikush (një [[Kolegji elektoral|kolegj elektoral]]) për gjithë jetën ose për një periudhë të caktuar, por më pas sundojnë si çdo monark tjetër. Në monarkitë zgjedhore nuk zhvillohet votim popullor, pasi organi zgjedhor zakonisht përbëhet nga një numër i vogël personash që kanë të drejtë të marrin pjesë. Shembuj historikë të monarkive zgjedhore janë perandorët e [[Perandori i Shenjtë Romak|Perandorisë së Shenjtë Romake]] (të zgjedhur nga princ-zgjedhësit, por shpesh nga e njëjta dinasti) dhe [[Zgjedhjet mbretërore në Poloni|zgjedhja e lirë]] e mbretërve të [[Komonuelthi Polako-Lituanez|Komonuelthit Polako-Lituanez]]. Për shembull, [[Pepini i Shkurtër]] (i ati i [[Karli i Madh|Karlit të Madh]]) u zgjodh [[Lista e mbretërve frankë|mbret i frankëve]] nga një kuvend i prijësve frankë;<ref>{{Cite book|first=John|last=Middleton|title=World monarchies and dynasties|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-0-7656-8050-1|oclc=920786632|language=en}}</ref> fisniku polak [[Stanisław August Poniatowski]] ishte mbret i zgjedhur, njësoj si [[Frederiku I i Danimarkës]]. Edhe [[Galët]] dhe [[Gjermanikët|popujt gjermanikë]] kishin monarki zgjedhore. [[Papa]] i [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]], i cili sundon si sovran i [[Vatikani|Shtetit të Qytetit të Vatikanit]], zgjidhet për gjithë jetën nga [[Konklava papnore|kolegji i kardinalëve]].<ref>{{cite web|title=How is a New Pope Chosen? &#124; USCCB|url=https://www.usccb.org/offices/public-affairs/how-new-pope-chosen|language=en}}</ref> Në [[Urdhëri Sovran Ushtarak i Maltës|Urdhrin Sovran Ushtarak të Maltës]], princi dhe mjeshtri i madh zgjidhet për gjithë jetën nga Këshilli i Plotë i Shtetit, mes anëtarëve të tij. Në [[Malajzia|Malajzi]], mbreti federal, i quajtur [[Yang di-Pertuan Agong]] ose Sundimtari Suprem, zgjidhet për një mandat pesëvjeçar nga radhët e sundimtarëve trashëgimorë dhe prej tyre (kryesisht [[Sulltani|sulltanëve]]) të nëntë shteteve përbërëse të federatës, të gjitha në [[Gadishulli Malajz|Gadishullin Malajz]].<ref>{{cite book | last1=Nohlen | first1=Dieter | last2=Grotz | first2=Florian | last3=Hartmann | first3=Christof | title=Elections in Asia and the Pacific : A Data Handbook: Volume II: South East Asia, East Asia, and the South Pacific | date=November 15, 2001 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0-19-153042-5 | url=https://books.google.com/books?id=qQ1REAAAQBAJ&dq=yang%20di%20pertuan%20agong%20election&pg=PA149 | language=en }}</ref> Emiratet e [[Emiratet e Bashkuara Arabe|Emirateve të Bashkuara Arabe]] zgjedhin gjithashtu udhëheqësit e tyre federalë mes emirëve të shteteve të federuara. Për më tepër, [[Andorra]] ka një renditje kushtetuese unike, ku njëri prej krerëve të shtetit është Presidenti i [[Franca|Republikës Franceze]], në cilësinë e bashkënjërit.<ref>{{cite book | last1=Gendźwiłł | first1=Adam | last2=Kjaer | first2=Ulrik | last3=Steyvers | first3=Kristof | title=The Routledge Handbook of Local Elections and Voting in Europe | date=February 27, 2022 | publisher=Routledge | isbn=978-1-00-053122-0 | url=https://books.google.com/books?id=hLdZEAAAQBAJ&dq=andorra+king+election&pg=PT240 | language=en }}</ref> === Uzurpimi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Uzurpuesi|en|Usurper}}}} Një mënyrë tjetër me të cilën monarkët kanë fituar historikisht pushtetin mbretëror është uzurpimi i tij, qoftë me forcë apo me mjete të tjera të paligjshme. Historikisht, uzurpimi zakonisht ka ndodhur përmes një [[grusht shteti]] ose duke pretenduar në mënyrë mashtruese se ishin pasardhës të një sundimtari me të cilin mund të kishin ose jo lidhje farefisnore. Sipas [[Herodoti]]t, kjo u bë nga dikush që u shtir si Smerdisi, për të uzurpuar fronin e [[Kiri i Madh|Kirit të Madh]] pas vdekjes së tij.<ref>Herodotus, ''The Histories'' Book 3, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Herodotus/3c*.html 61–79]</ref> == Monarkitë aktuale == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Lista e monarkëve aktualë të shteteve sovrane|en|List of current monarchs of sovereign states}}}} {{Systems of government}} Aktualisht, në botë ka disa shtete ku monarku është kryetar i shtetit. Ato ndahen, në vija të përgjithshme, në kategoritë e mëposhtme: === Mbretëritë e Komonuelthit === [[Karli III|Mbreti Karli III]] është, veçmas, monark i pesëmbëdhjetë [[Mbretëria e Komonuelthit|mbretërive të Komonuelthit]] ([[Antigua dhe Barbuda]], [[Australia|Komonuelthi i Australisë]], [[Bahamasi|Komonuelthi i Bahamaseve]], [[Beliza]], [[Kanadaja]], [[Grenada]], [[Xhamajka]], [[Zelanda e Re]], [[Papua Guinea e Re|Shteti i Pavarur i Papua Guinesë së Re]], [[Shën Kits dhe Nevis|Federata e Shën Kristoferit dhe Nevisit]], [[Shën Luçia]], [[Shën Vincenti dhe Grenadinet]], [[Ishujt Solomon]], [[Tuvalu]] dhe [[Mbretëria e Bashkuar]] e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut). Ato u zhvilluan nga [[Perandoria Britanike]] në shtete plotësisht të pavarura brenda [[Komonuelthi i Kombeve|Komonuelthit të Kombeve]], të cilat e mbajnë Mbretin si kryetar shteti.<ref>{{cite web | title=Realms and Commonwealth | website=The Royal Family | url=https://www.royal.uk/clarencehouse/features/realms-and-commonwealth |language=en }}</ref> === Monarkitë e tjera kushtetuese evropiane === [[Andorra|Principata e Andorrës]], [[Belgjika|Mbretëria e Belgjikës]], [[Mbretëria e Danimarkës]], [[Luksemburgu|Dukati i Madh i Luksemburgut]], [[Mbretëria e Holandës]], [[Norvegjia|Mbretëria e Norvegjisë]], [[Spanja|Mbretëria e Spanjës]] dhe [[Suedia|Mbretëria e Suedisë]] janë shtete plotësisht demokratike, në të cilat monarku ka një rol të kufizuar ose kryesisht ceremonial.<ref name="FH">{{cite web | title=Andorra: Freedom in the World 2024 Country Report | url=https://freedomhouse.org/country/andorra/freedom-world/2024 |language=en }}</ref><ref>{{cite encyclopedia | title=Belgium – EU country profile &#124; European Union | encyclopedia=Encyclopedia Britannica | url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/belgium_en |language=en }}</ref><ref>{{cite encyclopedia | title=Denmark – Politics, Constitution, Monarchy &#124; Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica | url=https://www.britannica.com/place/Denmark/Political-process |language=en }}</ref><ref>{{cite encyclopedia | title=Spain &#124; History, Map, Flag, Population, Currency, Climate, & Facts &#124; Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica | url=https://www.britannica.com/place/Spain |language=en }}</ref> Andorra është unike ndër monarkitë ekzistuese, pasi është një {{ill|Diarkia|en|Diarchy|lt=diarki}}, ku bashkëprincat ndajnë pushtetin: njëri është [[presidenti i Francës]], ndërsa tjetri [[Roman Catholic Diocese of Urgell|peshkopi i Urgellit]].<ref name="FH" /> === Monarkitë gjysmëkushtetuese evropiane === Një [[Monarkia kushtetuese|monarki gjysmëkushtetuese]] është një monarki në të cilën monarku sundon sipas një kushtetute demokratike, por ruan ende pushtete të konsiderueshme. [[Lihtenshtajni|Principata e Lihtenshtajnit]] dhe [[Monako|Principata e Monakos]] janë monarki gjysmëkushtetuese evropiane.<ref>{{cite web | author=Bertolini, E. | date=2024-12-23 | title=Europe’s microstates: The medieval monarchies that survive in our midst | website=The Conversation | url=https://theconversation.com/europes-microstates-the-medieval-monarchies-that-survive-in-our-midst |language=en }}</ref> Për shembull, [[Referendumi kushtetues i Lihtenshtajnit i vitit 2003|referendumi kushtetues i vitit 2003]] i dha [[Monarkia e Lihtenshtajnit|princit të Lihtenshtajnit]] të drejtën të vinte veton ndaj çdo ligji të propozuar nga ''{{ill|Landtag|en|Landtag}}'' (parlamenti), ndërsa Landtag-u mund t’i vërë veton çdo ligji që princi përpiqet të miratojë.<ref>{{cite web | author=Bertolini, E. | date=2024-12-23 | title=Europe’s microstates: The medieval monarchies that survive in our midst | website=The Conversation | url=https://theconversation.com/europes-microstates-the-medieval-monarchies-that-survive-in-our-midst |language=en }}</ref> Princi mund të emërojë ose shkarkojë çdo anëtar të zgjedhur ose punonjës të qeverisë. [[Monarkia e Monakos|Princi i Monakos]] ka pushtete më të kufizuara: ai nuk mund të emërojë ose shkarkojë nga detyra asnjë anëtar të zgjedhur apo punonjës të qeverisë, por mund të zgjedhë {{ill|Ministri i Shtetit i Monakos|en|Minister of State (Monaco)|lt=ministrin e shtetit}}, {{ill|Politika e Monakos|en|Politics of Monaco|lt=këshillin qeveritar}} dhe gjyqtarët.<ref>{{cite web | author=Bertolini, E. | date=2024-12-23 | title=Europe’s microstates: The medieval monarchies that survive in our midst | website=The Conversation | url=https://theconversation.com/europes-microstates-the-medieval-monarchies-that-survive-in-our-midst |language=en }}</ref> === Monarkitë në botën myslimane === Monarkitë e [[Bahreini|Mbretërisë së Bahreinit]], [[Brunei]]t Darussalam, [[Jordania|Mbretërisë Hashemite të Jordanisë]], [[Kuvajti|Shtetit të Kuvajtit]], [[Malajzia|Malajzisë]], [[Maroku|Mbretërisë së Marokut]], [[Omani|Sulltanatit të Omanit]], [[Katari|Shtetit të Katarit]], [[Arabia Saudite|Mbretërisë së Arabisë Saudite]] dhe [[Emiratet e Bashkuara Arabe|Emirateve të Bashkuara Arabe]] përgjithësisht ruajnë shumë më tepër pushtet sesa homologet e tyre evropiane ose të Komonuelthit.<ref>{{cite book | last1=Jung | first1=Dietrich | title=Muslim History and Social Theory: A Global Sociology of Modernity | date=2017-03-24 | publisher=Springer | isbn=978-3-319-52608-9 | url=https://books.google.com/books?id=aqR6DgAAQBAJ&dq=muslim%20monarchies&pg=PA40 |language=en }}</ref> Brunei, Omani dhe Arabia Saudite janë monarki absolute;<ref>{{cite web | title=Not all monarchs have lost power. Here are a few countries where royals really rule | website=[[Los Angeles Times]] | date=2019-05-04 | url=https://www.latimes.com/world/la-fg-countries-where-monarchs-still-rule-20190503-story.html |language=en }}</ref><ref>{{cite web | title=A Visitor's Guide to Oman, the Middle East's Most Welcoming Absolute Monarchy | website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] | date=2014-05-05 | url=https://www.vanityfair.com/news/politics/2014/05/extremism-free-middle-east-oman |language=en }}</ref> Bahreini, Kuvajti, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe klasifikohen si monarki të përziera, që do të thotë se kanë organe përfaqësuese, por monarku ruan pjesën më të madhe të pushteteve të tij. Jordania, Malajzia dhe Maroku janë monarki kushtetuese. === Monarkitë kushtetuese të Azisë Lindore dhe Juglindore === [[Butani|Mbretëria e Butanit]], [[Kamboxhia|Mbretëria e Kamboxhias]], [[Tajlanda|Mbretëria e Tajlandës]] dhe [[Japonia]] janë monarki kushtetuese, në të cilat monarku ka rol të kufizuar ose thjesht ceremonial. Butani e bëri këtë ndryshim në vitin 2008.<ref>{{Cite web |last=Xavier |first=Constantino |date=2020-07-08 |title=Bhutan's democratic transition and ties to India |url=https://www.brookings.edu/blog/up-front/2020/07/08/bhutans-democratic-transition-and-ties-to-india/ |access-date=2022-04-16 |website=Brookings |language=en}}</ref> Kamboxhia kishte monarkinë e vet pas pavarësisë nga [[Perandoria koloniale franceze]], por ajo u rrëzua pasi [[Kmerët e Kuq]] erdhën në pushtet. Monarkia u rivendos më pas me marrëveshjen e paqes të vitit 1993. Tajlanda kaloi në monarki kushtetuese gjatë shekullit XX. Sipas legjendës, Japonia ka pasur monarki, me një [[Perandori i Japonisë|perandor]], që nga koha e perandorit Xhimmu (i cili mbretëroi nga viti 660 deri në vitin 585 p.e.s.), duke e bërë atë monarkinë më të vjetër ekzistuese në botë.<ref>{{Cite web |last1=Cartwright |first1=Mark |title=Emperor of Japan |url=https://www.worldhistory.org/Emperor_of_Japan/ |access-date=2022-04-16 |website=World History Encyclopedia |date=July 10, 2019 |language=en}}</ref> Pas disfatës së tyre në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]], Japonia u detyrua të kufizonte pushtetin e perandorit, duke ia kaluar pothuajse të gjithin {{ill|Dieta Kombëtare|en|National Diet|lt=Dietës Kombëtare}}. === Monarki të tjera === Eswatini është i veçantë mes këtyre monarkive dhe shpesh konsiderohet një {{ill|Diarkia|en|Diarchy|lt=diarki}}: mbreti, ose {{ill|Ngwenyama|en|Ngwenyama}}, sundon së bashku me nënën e tij, [[Ndlovukati]], si dy krerë të shtetit.<ref>{{Cite journal |date=1999-02-22 |url=http://dx.doi.org/10.1111/arbp.1999.36.issue-1 |journal=Africa Research Bulletin: Political, Social and Cultural Series |volume=36 |issue=1 |doi=10.1111/arbp.1999.36.issue-1 |issn=0001-9844|url-access=subscription |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=BTI 2022 Eswatini Country Report |url=https://bti-project.org/en/reports/country-report?isocode=SWZ&cHash=146c71974628ab13a493684f16c20c20 |access-date=2023-11-12 |website=BTI 2022 |language=en}}</ref> Fillimisht, kjo synonte të krijonte një mekanizëm kontrolli mbi pushtetin politik. Megjithatë, Ngwenyama konsiderohet kreu administrativ i shtetit, ndërsa Ndlovukati konsiderohet kreu shpirtëror dhe kombëtar i shtetit; ky rol, vitet e fundit, është bërë pak a shumë simbolik.<ref>{{cite news |last1=Thom |first1=Liezl |title=Princess Sikhanyiso Dlamini of Eswatini is looking to the future while embracing her roots |url=https://abcnews.go.com/International/princess-sikhanyiso-dlamini-eswatini-future-embracing-roots/story?id=77224505 |access-date=8 August 2021 |work=ABC News |date=28 April 2021 |language=en}}</ref> [[Papa]] është monarku absolut i Shtetit të Qytetit të Vatikanit (një entitet i veçantë nga [[Selia e Shenjtë]]), për shkak të pozitës së tij si kreu i [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]] dhe peshkop i Romës; ai zgjidhet dhe nuk e trashëgon pushtetin, si dhe nuk është e nevojshme të jetë shtetas i territorit para zgjedhjes nga kardinalët.<ref>{{Cite journal |last=Marans |first=Noam E. |date=2015-04-09 |title=The Pope Francis Effect and Catholic-Jewish Relations |journal=Studies in Christian-Jewish Relations |volume=10 |issue=1 |doi=10.6017/scjr.v10i1.8659 |issn=1930-3777|doi-access=free |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Holy See (Vatican City) |date=2023-11-01 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/#government |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102144936/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/#government |url-status=dead |archive-date=2023-11-02 |work=The World Factbook |access-date=2023-11-12 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Në [[Samoa]], pozita e kreut të shtetit përshkruhet në pjesën III të {{ill|Kushtetuta e Samoas|en|Constitution of Samoa|lt=Kushtetutës së Samoas}}, të vitit 1960. Kur u miratua kushtetuta, pritej që krerët e ardhshëm të shtetit të zgjidheshin mes katër krerëve supremë «mbretërorë» Tama a 'Aiga. Megjithatë, kushtetuta nuk e kërkon këtë dhe, për këtë arsye, Samoa mund të konsiderohet një [[Republika kuvendore|republikë kuvendore]] dhe jo një [[Monarkia kushtetuese|monarki kushtetuese]]. Megjithatë, çdo anëtar i {{ill|Asambleja Legjislative e Samoas|en|Legislative Assembly of Samoa|lt=Asamblesë Legjislative të Samoas}}, përveç dy vendeve të rezervuara për josamoanët, duhet të jetë ''matai'', anëtar i sistemit politik të trashëguar të njohur si {{ill|Fa'amatai|en|Faʻamatai}}.<ref name="usp">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZUpmpeJz-8gC |title=New Politics in the South pacific |first= Jean |last=Drage |page=162 |year=1994 |publisher=Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific |isbn=9789820201156 |access-date=11 April 2010 |language=en }}</ref> {{ill|Familja Kim|en|Kim family (North Korea)|lt=Familja sunduese Kim}} në [[Koreja e Veriut|Korenë e Veriut]] ([[Kim Ir Seni]], [[Kim Xhong-Il]] dhe [[Kim Xhong-un]]) është përshkruar si një [[Monarkia absolute|monarki absolute de facto]]<ref name=":0">Young W. Kihl, Hong Nack Kim. ''North Korea: The Politics of Regime Survival''. Armonk, New York, USA: M. E. Sharpe, Inc., 2006. Pp 56.</ref><ref name=":1">Robert A. Scalapino, Chong-Sik Lee. ''The Society''. University of California Press, 1972. Pp. 689.</ref><ref name=":2">Bong Youn Choy. A history of the Korean reunification movement: its issues and prospects. Research Committee on Korean Reunification, Institute of International Studies, Bradley University, 1984. Pp. 117.</ref> ose si «diktaturë e trashëguar».<ref name="DPRKMonarch">{{Cite news |last=Sheridan |first=Michael |date=16 September 2007 |title=A tale of two dictatorships: The links between North Korea and Syria |work=[[The Times]] |location=London |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article2452356.ece |url-status=dead |access-date=9 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080219000655/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article2452356.ece |archive-date=2008-02-19 |language=en}}</ref> Në vitin 2013, pika 2 e nenit 10 të {{ill|Dhjetë Parimet Themelore për Krijimin e një Sistemi Ideologjik Monolit|en|Ten Principles for the Establishment of a Monolithic Ideological System|lt=Dhjetë Parimeve Themelore të reja, të redaktuara}}, të {{ill|Partia e Punëtorëve të Koresë|en|Workers' Party of Korea|lt=Partisë së Punëtorëve të Koresë}} përcakton se partia dhe revolucioni duhet të përcillen «përjetësisht» nga «linja e gjakut [[Mali Paektu|Baekdu]] (Kim)».<ref name=":3">[http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2013/08/13/2013081301558.html The Twisted Logic of the N.Korean Regime], Chosun Ilbo, 2013-08-13, Accessed date: 2017-01-11</ref> Megjithatë, kjo nuk do të thotë se ajo është monarki absolute ''de jure'', pasi emri zyrtar i vendit është Republika Popullore Demokratike e Koresë. Edhe familja al-Assad, e cila sundoi [[Siria|Sirinë]] nga viti 1971 deri në vitin 2024, është kategorizuar në mënyrë të ngjashme.<ref name="DPRKMonarch" /> == Shiko edhe == {{Portal|Monarchy}} {{Div col}} * [[Monarkia absolute]] * {{ill|Heqja e monarkisë|en|Abolition of monarchy}} * [[Autokracia]] * {{ill|Kritika e monarkisë|en|Criticism of monarchy}} * {{ill|Diarkia|en|Diarchy}} * [[Perandoria]] * {{ill|Familja si model për shtetin|en|Family as a model for the state}} * {{ill|Monarkia federale|en|Federal monarchy}} * [[Monarkia e trashëguar]] * {{ill|Lista e monarkive aktuale|en|List of current monarchies}} * {{ill|Lista e monarkëve aktualë të shteteve sovrane|en|List of current monarchs of sovereign states}} * {{ill|Lista e monarkëve aktualë josovranë|en|List of current non-sovereign monarchs}} * {{ill|Lista e monarkëve fiktivë|en|List of fictional monarchs}} * {{ill|Lista e monarkive|en|List of monarchies}} * {{ill|Lista e monarkëve sipas pseudonimit|en|List of monarchs by nickname}} * {{ill|Lista e uzurpatorëve|en|List of usurpers}} * [[Monarkizmi]] * {{ill|Rendi i trashëgimisë|en|Order of succession}} * {{ill|Pretenduesi i fronit|en|Pretender}} * [[Familja mbretërore]] * {{ill|Gradat mbretërore dhe fisnike|en|Royal and noble ranks}} * {{ill|Monarkia universale|en|Universal monarchy}} {{Div col end}} == Referime == {{Reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == {{Wiktionary kuti|monarchy}} {{Wiktionary kuti|royalty}} {{Commonskat|Monarchy|Monarkinë}} {{WikiQuote}} * [http://www.monarchy.net/ The Constitutional Monarchy Association] në Mbretërinë e Bashkuar {{Ikonë gjuha|en}} * {{Cite EB1911|wstitle=Monarchy|short=x}} {{Authority control}} [[Kategoria:Monarkia| ]] [[Kategoria:Pozitat e autoritetit]] [[Kategoria:Titujt]] [[Kategoria:Llojet e shtetit kushtetues]] [[Kategoria:Sistemet politike]] [[Kategoria:Terminologjia politike]] d6znmo97g4owxkcysgts9tc0eo12b5v 1 58884 3059912 2266095 2026-10-26T20:04:19Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059912 wikitext text/x-wiki Mbreti osht Mbret edhe shqip mas shumti mujim mi thó MRETI. Monarkia shka ósht kjo, në cilen gjuë osht nuk e di po çisto shqip nuk ósht. Për këtë ju lutem mundohuni të keni parasysh që fjalët e huaja, fjalët që përdoren në lëmi profesionale të i leni si "#redericte" ashtu që të lidhen me fjalen shqipe të cilën e kupton shumica e shqiptarëve dhe shqip-folësve anë e mbanë botës. Upsss!!! A ósht monarkia sulltanat a kalifat?????--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 30 Prill 2008 01:33 (UTC) :Monarkia është formë e qeverisjes si p.sh. Demokracia etj., edhe shqip asht Monarki --[[User:Cradel| <span style="color:gray;">'''''Cra'''''</span>]][[User Talk:Cradel|<span style="color:gray;">'''''del'''''</span>]] 30 Prill 2008 09:22 (UTC) == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Monarchy|26 tetor 2026|1382056177}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 21:04 (CET) bbug90xxgry1eqimq23xuesxiu232xt 3 59369 3059951 3006824 2026-10-26T23:44:30Z Fallbackintoreality 102113 /* Përmbajtja */ Përgjigje 3059951 wikitext text/x-wiki --[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 11 Maj 2008 12:43 (UTC) ÇOROVODA 2008 [www.fatjonkaloci.zoomshare.com][[Figura:[[Figura:[ ---- http://www.shembull.al Titulli i lidhjes--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)<math>Vendos formulen ketu</math>]Shembull.jpg]]]] SKRAPARI DHE NATYRA E TIJ Rrethi i Skraparit, me siperfaqe 775 km2 dhe popullsi banuese 29845 banore (INSTAT 2001), shtrihet ne Shqiperine Jugore, ne Qarkun e Beratit. midis rretheve Korc;e, Gramash, Berat, Permet. Ne perberje te tij hyjne 2 bashki (çorovodes dhe Polisanit) 8 komuna (Qender, Vendreshe, Bogove, Zhepe, Gjerbes. Leshnje, Potom e <;':epan) dhe 105 fshatra. Skrapari shtrihet nga 140 m ne 2416 m mbi nivelin e detit; ne zonat klimatike mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramalore dhe mesdhetare malore; ne pellgjet ujembledhes te Osumit dhe te Devollit. ne brezin e tokave te hinjta kafe, te kafenjta, te rnurrme pyjore dhe livadhore malore; ne brezat bimore te shkurreve rnesdhetare, dushqeve, ahishte-haloreve dhe kullotave alpine. Rrethi i Skraparit ka pozite te ndermjetme midis rajoneve bregdetare perendimore te vendit tone dhe rajoneve te brendshme te tij. Ne keto kushte, ne te gershetohen tipare te peizazheve mesdhetare me ato te peizazheve kalimtare drejt atyre kontinentale. Ky gershetim behet me i nderlikuar nga ndikimi i fuqishem i ndryshimeve te medha hipsometrike (2277 m) dhe i shkalles se larte te copetimit te relievit kodrinoro- malor. Kjo ka kushtezuar larmine e jashtezakonshme, impresionuese te natyres se Skraparit, te shprehur ne te gjitha dukurite dhe pamjet e saj. Me kete larmi lidhet numuri i madh dhe shumellojshmeria e monumenteve te natyres se tij dhe e vlerave te tjera te ve<;anta te sa;. Pozicioni i ndermjetem i Skraparit ndermjet perendimit te vendit dhe brendesise e lindjes se tij ka ndikuar ndjeshem edhe ne tiparet sociale e ekonomike te rrethit. Territori i tij, i banuar qysh ne lashtesi dhe i pershkuar prej kohesh nga rruge te rendesishme qe lidhnin keto hapesira gjeografike, ka njohur te njejtat nivele dhe ritme popullimi e zhvillimi social-ekonomik si edhe shume rajone te tjera ilire, arberore dhe shqiptare. Ky territor, duke qene kryesisht malor, ka sherbyer edhe si vendstrehimi i njerezve te lire. kundershtare te vendosur te pushtuesve dhe te regjimeve shtypese, i njerezve fisnike dhe te ndershem. mikprites e bujare; i njerezve me trashegimi te pasur materialo- shpirterore, me te cilen lid hen edhe monumentet jo te pakta te kultures se rrethit. ~lIimet e shekullit te fundit. dalja e qendrave te reja te zhvilluara, rrugeve dhe i akseve te tjera te komunikimit, qe e anashkaluan Skraparin, se bashku me mjaft faktore te tjere natyrore, historike dhe politike. ndikuan ne nje fare ve<;imi (lidhet me rruge automobilistike vetem me Beratin) dhe ngadalsimi te ritmeve te zhvillimit ekonomik, ne krahasim me shume rajone ne perendim, por edhe ne lindje te vend it. Analizat dhe studimet tregojne se Skrapari ka mundesi te medha zhvillimi. Keto mundesi lid hen me ofertat e pasura natyrore, te cilat duhet te rivleresohen dhe shfrytezohen ne perputhje me konceptet shkencore, ekologjike dhe politike te kohes se sotme. Jo me te pakta jane edhe ofertat sociale, qe lid hen me skraparasit fisnike, punetore, te kulturuar dhe te emancipuar; arsimdashes, te etur per dije, zhvillim, perparim dhe demokraci. Te gjitha keto perbejne premisa, garanci, qe ne kuadrin e zhvillimeve te sotme politike e sociale, ne vend dhe me gjere, Skrapari te marre impulse te reja dhe te fuqishme zhvillimi; qe ai te mos braktiset, por perkundrazi te kthehet ne nje vend te zhvilluar e turistik, i pershkuar nga akse te medha e moderne komunikimi, qe do t'i japin frymemarrje drejt rajoneve te tjera te vendit dhe me gjere; do ta bejne ate prodhues te produkteve natyrore (mishit dhe djathit te shijshem, veres dhe rakise se famshme, rehanise se mirenjohur ne gjithe treven e jugut, etj.); vend i peligrinazheve te medha jo vetem prane objekteve fetare, por edhe prane monumenteve te natyres e kultures, te cilat jane aq te shumta dhe interesante. NATYRA Natyra e Skraparit eshte e larmishme dhe komplekse: nga fushat e vogla ne te dy anet e Osu[T1it, rrjeti i dendur i luginave te lumenjeve e perrenjeve, qe dredhojne midis kurrizeve te kodrave e maleve dhe deri ne majat alpine te larta dhe te thepisura me cirqe akullnajore; nga zhegu i veres deri ne freskine e kendshme te lartesive; nga zona me debore teper te rralle, ne zonat me shtrese te trashe debore qe zgjat mbi 4-5 muaj ne vit; nga shkurret perhere te blerta deri ne kullotat alpine; nga areali i ullirit, fikut e rrushit, ne ate te thekres e kumbullave. Te gjitha keto takohen ne nje siperfaqe te vogel, por me shtrirje te madhe ne drejtim vertikal dhe teper te copetuar. Kjo, se bashku me pozicionin kalimtar te rrethit nga hapesira gjeografike bregdetare ne brendesi te vendit, kushtezon larmine e jashtezakonshme te peizazheve, qe nderthuren dhe gershetohen ndermjet tyre, duke formuar nje mozaik te vertete, qe rralle mund te gjendet gjetke. Ndertimi gjeologjik dhe relievi Ndertimi gjeoJogjik i rrethit te Skraparit eshte i larmishem. Ne perberje te zonave tektonike "Kruja" dhe "Jonike" trualli i tij ndertohet kryesisht nga gelqerore te kretes dhe flish te paleogjenit, te cilet jane mbizoterues, por edhe magmatike, ne skajin verilindor te tij dhe molasa te kuaternarit ne pjesen e poshtme te lugines se Osumit. Stukturat gjeologjike me kryesore jane: antiklinalet e Tomor Kulmakut dhe te <;orovodes, sinklinalet e Tomorices dhe te Poli<;anit. Relievi i Skraparit shtrihet nga lartesite rreth 170 m mbi nivelin e detit ne luginen e Osumit prane Poli<;anit deri ne 2417 m, ne majen C;uka Partizane, ne malin e Tomorit. Lartesite deri 400 m mbi nivelin e detit zene 4.2 % te territorit te rrethit dhe shtrihen ne pjeset e poshteme te luginave te Osumit e te Tomorices. Gjithashtu, perfshin edhe kurrizet e ulta kodrinore ne veriperendim dhe ne veri te tij. Lartesite 400 - 1000 m perfshijne pjesen me te madhe te territorit (66,S % te tij). Ato shtrihen ne relievin kodrinor te rrethit, sidomos ne perendim, juglindje dhe ne te dy anet e lugines te Tomorices. Ky territor dallohet per shkallen me te larte te copetimit te relievit dhe shkallen me te larte te degradimit dhe shkretetirizimit te peizazhit. Lartesite 1000 - 2000 m nga shtrirja zene vendin e dyte (27,S % te territorit). Ato perfshijne kurrizet malore ne lindje, jugperendim dhe pjesen e poshtme te vargut malor qendror. Dallohet per relievin me te ashper ne krahasim me dy katet e mesiperme. Lartesite mbi 2000 m kane shtrirje me te kufizuar, vetem 1,9 % te territorit te rrethit dhe zene kreshten dhe majat e Tomorit, Kulmakut dhe Ostrovices. Keto lartesi dallohen per relievin alpin me te thepisur. Format kryesore te relievit jane luginat, kodrat dhe vargjet malore. Luginat jane formuar kryesisht ne terrigjene, qe mbushin strukturat sinklinale te permendura me lart. Keto lugina kane reliev me te bute, me kontraste me te vogla dhe teper te copetuar. Ato zgjerohen shkalle-shkalle drejt sektoreve te poshtem, ku shfaqen qarte disa nivele tarracore, ne te cilat jane vendosur tokat e punueshme dhe qendrat me te medha te banimit. Takohet edhe lugina e formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, qe ne berthame perbehet nga gelqerore (sektori <;orovode Hambull). Kjo dukuri interesante perben nje mosperputhje te morfologjise me strukturen gjeologjike. Pikerisht ne kete sektor te ndertuar nga gelqeroret eshte formuar kanioni madheshtor i Osumit, i shpallur monument natyre. RRETHI I SKRAPARIT Fshat - Village Oender korrune - Commune center Oytet - City l:) Qender rrethi~ District center Kufi rrethi - District boundary Kufi korrone - Comm . .me boundary Rrjeti rrugar - Road netvvork Izoips - lsohyps _...:.< Hidrografia - Hydrography Krahas luginave te zhvilluara pergjate strukturave gjeologjike, takohen edhe sektore te tyre te zhvilluar terthor ketyre strukturave, duke formuar keshtu gryka te ngushta dhe kanione: kanioni i Veseshtes nga lumi i <;orovodes dhe i Mi<;anit nga lumi i Osumit ne sektorin e siperme te tij per rrethin e Skraparit. 1. 2. Pjesa me e madhe e kodrave eshte formuar mbi struktura antiklinale te ndertuara nga gelqerore dhe flishore. Kodrat me teper formojne grumbuj kodrinore, te perbera nga nje mori kurrizesh me drejtime te ndryshme dhe te ndara nga luginat e perrenjeve te shumte dhe teper gerryes. Ne shpatet, ne rreze, por edhe ne kreshte te tyre gjenden jo pak qendra te banuara, ne pergjithesi te vogla dhe tokat e tyre te punueshme, me teper ne formen e ngastrave teper te shperndara. Malet formojne vargje malore me drejtim te pergjithshem veriperendim juglindje. Ato jane formuar mbi struktura antiklinale te perbera nga gelqerore (vargu Tomor Kulmak dhe i Ostrovices) dhe terrigjene vargu perendimor. Kreshtat gelqerore ne shumicen e rasteve jane te thepisura alpine dhe, ne sektore te ve~ante, te rrumbullakta apo te sheshta teper te karstezuara, ndersa kreshtat terrigjene kane morfologji te rrumbullaket Relievi i rrethit te Skraparit dallohet per shkallen e larte dhe shume te larte te copetimit horizontal. Shtrirjen me te madhe e kane territoret me shkalle copetimi 3 - 5 km/km2, pastaj ata me 5 - 7 km/km2, madje, ne disa sektore, edhe mbi kete vlere. Deri ne mesatare eshte shkalla e energjise se relievit: 300 m/km2, ku perfshihet mbi 52 % e territorit. Persa i perket kunderdrejtimit te shpateve, verehet se rrth 50 % e tyre i perket kunderdrejtimit perendimor dhe lindor. Te lidhura ngushte me faktoret strukturorolitologjike, te gerryerjes e te depozitimit, etj, jane edhe tipat e relievit. Shtrirjen me te gjere e ka relievi erozivo-denudues, kryesisht ne territoret e ndertuara nga shkembinjte f1ishore. Midis perberesve te ketij tipi relievi do te ve~ojme rreshqitjet dhe vat rat e erozionit (bokerimat). Pothuaj ne te gjitha shpatet e luginave ka rreshqitje te moshave dhe permasave te ndryshme. Midis me te medhave do te permendim rreshqitjet e Bogoves dhe ate afer fshatit Gradec, e cila ndodhi ne vitin 1963 dhe pati aktivitetit intensiv, gjate te cHit, ne me pak se ne nje jave, 5 shtepi u zhvendosen e u fundosen teresisht ne materialin e rreshqitur. Rreshqitje te tjera te medha ka edhe ne Potom, ne Prishte, ne Therepel, etj. Vatrat e erozionit (bokerrimat) ose sektoret me shkalle te larte degradimi, madje shkretetirizimi me shtrirje me te madhe ne gjithe truallin shqiptar, takohen ne pjesen e siperme dhe te mesme te pellgut ujembledhes te Tomorices. Ketu edhe perrenjte baltore jane te shumte, ne shtreterit e te cileve ka sasi te madhe argjilash dhe rerash. Ne malet e ndertuara nga shkembinjte gelqerore eshte formuar tipi i relievit karstik, i cili perfaqesohet nga hinka e dolina karstike, nga shpella e sterra karstike etj. Perhapjen me te gjere keto forma e kane ne malin e Kulmakut, ku deri tani jane eksploruar disa sterra te shpallura monumente natyre 2 vjet me pare. Ka ende shume te tjera te paeksploruara. Relievi karstik ka shkembinj te xhveshur ne siperfaqe, me lapieze ose shkrepa te formuara mbi shkembinj, qe e veshtiresojne shume kalimin e kembesoreve. Shenojme se ne malet e Tomorit dhe te Kulmakut shprehet edhe tipi i re!ievit akullnajor, i cili eshte me i dukshem ne shpatin verilindor te Tomorit. Cirqet akullnajore dhe morenat akullnajore ne afersi te fshatit Ujanik, tashme jane shpallur monument natyre. Aty, ku ndodhen cirqet, relievi eshte i tipit alpin, i veshtire per tu kaluar, ndersa kodrinat morenore jane perpunuar nga proceset e karstit dhe kane bimesi te pasur. Ne vazhdim do te flasim per njesite perberse me te medha te relievit te Skraparit. Vargu malar Tomor-Kulmak-Mi~an shtrihet ne veriperendim te Skraparit dhe ngrihet menjehere mbi territoret rrethuese. Dallohet per kontrastet e medha te relievit e ndryshimet e theksuara morfologjike nga nje sektor ne tjetrin. Nderpritet nga lugina e qafa te shumta. Perbehet ngagelqeroret e Cr2 dhe flishi i Pg2• Gelqeroret formojne blloqe te medha: Tomor, Kulmak dhe Mic;an, te ndara nga njeritjetri prej shkeputjeve tektonike terthore ose nga breza flishi qe dalin atje ku sharnieri i strukturave gelqerore antiklinale zhytet ne thellesi. Ne veri te vargut ndodhet mati i Tomorit qe shtrihet ne pjesen veriore e veriperendimore te rrethit te Skraparit; nga Qafa e Dardhes ne veri, e cila e ndan nga kodrat e Suloves, deri tek Qafa e Kulmakut ne jug, qe e ndan nga mali me te njejtin emer. Luginat e Osumit dhe Tomorices e kufizojne perkatesisht ne perendim dhe ne lindje. Ndertohet prej shkembinjve gelqerore dhe eshte formuar ne antiklinalin homonim, qe ne veri nderpritet terthor nga disa shkeputje tektonike paralele, qe ne reliev shprehen me thepisje ne shpatin verior. Ketu Tomori ngrihet menjehere mbi kodrat flishore te Suloves, ndersa ne drejtim te jugut kjo strukture ka mbyllje te shkalleshkallshme periklinale dhe zhytet nen mbulesen e flishit te paleogenit. Kjo shprehet me uljen e lartesise drejt jugut nga 2416 m (<;uka Partizan) ne 1430 m (afer Qafes se Kulmakut). Kreshta e ketij mali ndryshon gjate shtrirjes se tij: ne pjesen veriore, per shkak te shkeputjeve tektonike terthore dhe modelimit te fuqishem akullnajor, perbehet nga disa maja me shpate te thepisura, alpine, ndersa pjesa jugore eshte teper e njetrajtshme, e kartstifikuar dhe ulet gradualisht drejt qafave te Kulmakut dhe te Sirakes. Ne kete kurriz dallohen majat e C;ukes Partizane me lartesi 2416 m, me e larta ne gjithe rrethin dhe e Tomorit, 2379 m mbi nivelin e detit. Teqeja e kulmakut Takohen edhe disa lugje me forma te ndryshme, shumica pa rrjedhje siperfaqesore. qe zbresin nga te dy krahet, por sidomos ne shpatin lindor. Ne kete mal dallohen dy pragje akullnajore. qe duken qarte ne shpatin verior te tij. Ne shpatin verior e lindor te Tomorrit ka shume cirqe akullnajore te thjeshta e te nderlikuara. Ne fshatin Ujanik ndodhen depozitime morenike, te shpallura monumente natyre. me disa rreshqitje, qe lidhen me depozitimet argjilore dhe ujerat e shumta te burimeve. Ne kontaktin tektonik midis gelqeroreve e flishit, ne shume raste (perendim, veri, verilindje), dalin shume burime: ne fshatin Tomor dhe Bogove (perendim), Ujanik, Kapinove, Kerpice, Sotire (Iindje). Bimesia natyrore eshte teper e rralle, kryesisht drure pishe. Ne afersi te kurrizit ka drure pishe dhe me poshte zhvillohet relativisht mire pylli i ahut, ndersa kreshta eshte e mbuluar me kullota te pasura alpine. Ka funksionuar per disa vite nje rruge makine qe fillonte prej teqes se qafes se Kulmakut dhe arrinte deri ne afersi te majes me te larte. Tani ajo po rindertohet dhe do te perdoret per peligrinazh per ne varrin e Abaz Aliut Tt Tyrbia e Abaz Aliut ne Çuken e Tomoriot Per te jane te interesuar alpiniste, speleologe, gjeografe, biologe, etj. Prane kodrinave morenike te Ujanikut ndodhet dhe fshati me te njejtin emer, i vendosur ne lartesine rreth 1200 m mbi nivelin e detit. Ne lindje te qafes se Kulmakut (shpallur monument natyre ne vitin 2002), 1430 m mbi nivelin e detit, dhe ne juglindje te asaj te Sirakut. me lartesi 1360 m mbi nivelin e detit, ndodhet mati; Ku/makut. Lugina e Tomorices e kufizon ne lindje, perroi i Ujanikut ne veri dhe qafa e Devrise ne jug. Ashtu si edhemali i Tomorit edhe ai i Kulmakut eshte formuar mbi strukture antiklinale, te ndertuar nga shkembinjte gelqerore. Edhe shpatet e tij pershkohen nga linja tektonike shkeputese, pOl' ketu me e dukshme, me e fuqishme eshte ajo ne shpatin lindoI'. Prandaj ky shpat eshte me i pjerrte, me rrepira shkembore, guva karstike, me me shume bimesi natyrore, kryesisht ahishte dhe perroska te tipit guror. Keta te fundit jane me karakteristike ne sektorin Zaloshnje Gjerbes, dhe gjate vershimit te tyre bllokojne rrugen qe kalon pargjate shpatit. eshte me i bute, pothuaj i xhveshur . plotesisht nga bimesia drunore. pori pasur me bimesi barishtore te katit te kullotave alpine. Ne te jane zhvilluar shume proceset e karstit, ndaj ka shume shkrepa, hinka e dolina karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, qe e veshtiresojne kalimin drejt kurrizit te malit. Pjesa jugore e malit te kulmakut Deri tani njihen vetem ato te Katafiqit. e Prosekut. e Sirakut. e Bores, etj. te shpallura monumente natyre. por ka shume te panjohura dhe te tjera te paeksploruara. E njejta gje duhet thene edhe per kurrizin e malit te Kulmakut. i cili eshte me i bute nga ai i Tomorit, dhe ka mjaft hinka. dolina e lugje karstike. Majat me te larta ne te jane: maja e Ramies me 21 78 m. e Kakrukes Cose e Kulmakut) me 2174 m dhe e Zaloshnjes 1942 m mbi nivelin e detit. Gjate kurrizit ka disa qafa me origjine tektoniko - erozive, por te perpunuara nga procesi i karstit. ndaj me shpesh kane marre formen e lugjeve karstike. Ne to dhe ne format e tjera karstike ka sterra karstike. prej te cilave tashme njihen sterrat Uvlen dhe e Kakrukes. Njera prej tyre ende nuk eshte eksploruar plotesisht ne thellesine e saj mbi 227 m. Qe te dyja jane shpallur monument natyre ne vitin 2002. Nje shpelle tjeter ndodhet ne shpatin veri or te Kulmakut, ne te djathte te perroit te Ujanikut. Ajo njihet me emrin Shpella e Barit. Ka hyrje horizontale shume mbreselenese. por e demtuar dukshem nga ushtria ne vitet 70 te shekullit te kaluar. Prane apo edhe me siper saj duhet te kete te tjera shpella e sterra, pasi karsti siperfaqesor eshte i zhvilluar mire. Bimesia natyrore ne to eshte e pasur dhe perdoret gjate stines se veres per kullotjen e tufave te deleve nga Skrapari dhe rrethe te tjera. Ne disa hinka karstike jane ndertuar lera per grumbullimin e ujit te debores. i cili perdoret per bagetine e imet qe veron aty. Qafa e Devrise ne jug te Kulmakut e ndan ate nga mali i Gostrenckes. Qafa eshte formuar pergjate shkeputjes tektonike dhe me pas eshte perpunuar shume nga proceset karstike. Te dy shpatet e saj jane mjaft te pjerret. nuk mungojne edhe rrepirat shkembore me lartesi prej dhjetra metrash, madje ka dhe guva karstike, te cilat mund te jene dhe hyrje te shpellave, te veshtira per t'u eksploruar. Qafa eshte e veshur me bimesi natyrore, relativisht te ruajtura mire. Ujerat e shiut. te grumbulluara ne format e shumta karstike, depertojne ne thellesi dhe ushqejne burimin e Guakut. Gati sipas drejtimit te saj zhvillohen galerite nentokesore te shpelles se Pirogoshit. Mali i Gonstrenckes ne jug kufjzohet nga lugina e perroit te <;orovodes. rydersa ne Iindje nga pjesa me e siperme e asaj te Tomorices. Maja me e la"rte e tij eshte 1873 m dhe njihet me emrin maja e Leshnjes, emer qe ka fshati ne shpatin juglindor te ketij mali. Ne shpatin jugor dhe jugperendimor te tij perroi i <;orovodes ka formuar kanionin e Gradecit. i cili eshte shpallur monument natyre ne vitin 2002. Me perjashtim te shpateve veriore dhe verilindore te ketij mali. hinka e dolina te shumta karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, ku gjendet bimesi e larte drunore, ne te tjerat gjendet bimesi barishtore, e cila perdoret per kullote nga bagetite e fshatrave Vlushe, Leshnje, etj. Ne juglindjemali i Gostrenckes mbyllet nga lugina e thelle e lumit te (:orovodes, i cili i ka fillimet e tij ne shpatin perendimor te Ostrovices dhe, pasi nderpret terthor sinklinalin e Tomorices dhe antiklinalin e Kulmakut, derdhet ne Osum. Pjesa e siperme e lugines se ketij lumi, e perbere nga flishi, me plot terrene te shkretetirizuara, ka tipare te ngjashme me luginen e Tomorices. Ne vazhdim ajo nderpret terthor skajin juglindor te struktures gelqerore te Kulmakut. Ketu ajo formon nje kanion te madh (mbi 100 m te thelle dhe 2-3 m te gjere) me shpate vertikale ose gati vertikale. Formimi i kesaj gryke depertuese ne gelqerore, shume prane kontaktit te tyre me flishin, lidhet me proceset teper te zhvilluara karstike. Per kete flasin edhe format e shumta te karstit nentokesor (shpella e madhe e Pirogoshit, prane fshatit Radesh). Edhe pasi del nga kanioni, lugina e lumit te <;orovodes perseri mbetet e ngushte dhe ne formen e shkronjes "V". Ne pjesen me te poshtme te saj dalin dy nivele tarracash. Ajo zgjerohet ne bashkimin me Osumin, ku eshte vendosur edhe qyteti i <;orovodes. Ne skajin me jugperendimor te kurrizit ngrihet menjeheremali gelqeror i Miqanit (1581 m), me shtrirje me te kufizuar se te pareto Ka me teper pamjen e nje blloku, qe sundon, me format e ashpra dhe lartesine e tij, mbi te gjitha territoret perreth, te perbera nga flishi, ndersa ne kreshte ka forma te vogla karstike, por edhe dolina dhe uvala. Skajin verior e ~an lumi Osum me nje gryke te ngushte ne formen e kanionit, formimi i se ciles, ndoshta, lidhet, si dhe ajo e <;orovodes, me procese karstike nentokesore. Lugina e Tomorices, me gjatesi rreth 42 km, shtrihet ne pjesen verilindore te rrethit, midis maleve Tomor- Kulmak ne perendim dhe kurrizit Ostrovice-Bofje-Koshnice ne lindje. Eshte formuar ne strukturen sinklinale flishore te Tomorices, teper te shformuar, deri ne permbysje te plote (Kodovjat). Ajo eshte vendosur me teper pergjate krahut perendimor te kesaj strukture, qe ka kushtezuar karakterin asimetrik te saj. Sektori jugperendimor i lugines eshte zhvilluar gati ne kontaktin e gelqero~eve te Kulmakut me flishin e sinklinalit te Tomorices. Ka drejtim te pergjithshem juglindje veriperendim dhe shtrihet n'e lartesite nga /50 - 200 m, ne afersi te bashkimit te lumit te Tomorices me ata te Devollit, deri ne rreth 600 m mbi nivelin e detit, ne sektorin e siperm te saj. Shtrati i lumit ka gjeresi te madhe, ndersa shpatet e lugines te tij kane asimetri te lehte dhe pjerresi mesatare. Ben pjese ne grupin e luginave, me regjim torrencial te rrjedhjes ujore, pra me lekundje jashtezakonisht te medha te prurjeve. Ne kete lugine ka kushte te pershtatshme per zhvillimin intensiv te proceseve erozivo-denuduese, te cilat kane c;:uar ne degradimin jashtezakonisht te madh te terreneve, aq sa perben nje territor klasik te degradimit dhe shkretetirizimit te tyre, qe eshte intensiv dhe aktualisht: sipenaqe te tera zihen nga bedlendet e fresketa dhe rreshqitjet e reja e aktive qe kane prirje te rriten e te shtohen. Kjo Iidhet ne radhe te pare me daljen e flisheve argjilore shume te buta, me degradimin intensiv te bimesise si pasoje e mbikullotjes dhe e prerjeve te shumta pa kriter, me bazen e ulet te erozionit (Devolli), me kontaktet litologjike dhe tektoniko¬litologjike ne shpatet e kesaj lugine midis gelqeroreve te kurrizit Tomor-Kulmak dhe flishit te lugines, ne te cilet dalin burime te shumta, ku zene fill brazdat, perroskat dhe perrenjte terrenciale, te cilet vazhdimisht thellojne dhe zgjerojne shtreterit dhe luginat e tyre, qe ndahen nga njeri-tjetri nga kurrize te ngushta dhe krejt te zhveshura nga bimesia dhe madje nga toka prodhuese. Gjate stines se dimrit, kur reshjet e shiut zgjatin ne kohe, por edhe gjate shirave te rrembyeshme ne fundin e veres e fillimin e vjeshtes, keta perrenj, duke marre formen e rrjedhjeve te fuqishme te baltes, behen shume te rrezikshem, pasi transportojne sasi te madhe lende te ngurte: argjil, por edhe popla e shkembinj me permasa te medha. Ka patur raste kur kane shkaktuar edhe viktima. Me sasine e madhe te ketij materiali te ngurte, lidhet zallishtja e gjere e lumit te Tomorices. Ne pjesen me te medhe te tij gjate veres nuk ka uje. Tarracat lumore kane shtrirje te kufizuar ne kete lugine. Ruhen dy nivele mbi te cilat gjenden sipenaqe te konsiderueshme toke bujqesore. Ne pjeset e siperme te shpateve te kesaj lugine jane vendosur disa qendra te banuara. Bimesia natyrore eshte shume e vaner, hapesira te tera jane krejt te xhveshura, pa bimesi dhe madje edhe pa mbulesen e tokave. Peizazhet antropogjene jane te pakta dhe lid hen me tokat e punueshme dhe qendrat e banuara. Keta sektore jane te shkretetirizuar. Ne vitet 1960 - 1980 ne disa sektore te shpatit lindor jane bere ripyllezime me pisha, te cilat sollen kufizimin e degradimit. Kurrizi Ostrovice Bofje - Koshnice gjendet vetem pjeserisht ne Skrapar. Ka drejtim veri-jug dhe shtrihet nga <;uka e Frengut ne jug deri afer lugines se Devollit ne veri; eshte me kompakti, me i larti dhe me kontraste me te theksuara te relievit. Ka pereberje Iitologjike te larmishme: gelqerore dhe flish ne pjesen jugore dhe magmatike ne pjesen veriore. Edhe struktura eshte e nderlikuar: antiklinal i madh dhe strukture bllokore. Nje shkeputje e madhe tektonike e ka ngritur qindra metra Malin e Ostrovices, duke i dhene atij me teper formen e nje monoklinali te madh. Me keta faktore strukturore, me levizjet e fuqishme ngritese dhe ndertimin prej gelqeroreve lidhet lartesia e madhe e ketij kurrizi (<;uka e Faqekuqit 2393 m, maja e Frengut 2178 m), thepisja e shpateve, kreshta pak a shume te sheshta dhe te lakuara. Ne kete kurriz dallohen tri male kryesore: Ostrovica e Bofja ne jug dhe Koshnica ne veri. Dy te paret ndahen nga njeri - tjetri nga qafa litologjike e Faqekuqit. I pari ka reliev me te larte e me te ashper se i dyti. Kjo ka bere qe edhe format akullnajore te jene me te shumta, me te medha, sidomos cirqet dhe lugjet. por me pak te ruajtura per shkak te karstit e proceseve periglaciare. Nga shpatet perendimore te tyre zbresin perrenj e perroska, me shume te tipit guroro - baltor. Ne rrezen e shpateve ata kane depozituar materiale te shumta te ngurta ne formen e koneve te depozitimit, mbi te cilet jane formuar toka bujqesore, apo eshte vendosur edhe ndonje qender banimi, ndersa per fund te tyre dalin disa burime. Mali i Koshnices ne veri, i formuar ne bllokun e madh ultrabazik, ka me teper form en e nje kupole te madhe te thepisur, qe lartesohet mbi territoret terrigjene perreth. Lartesia e tij arrin deri ne I 730 m tek Maja e Madhe. Lugina e Osumit eshte me e madhja dhe e pershkon gjithe rrethin nga juglindja (ne afersi te fshatit te Mi<;anit) ne veriperendim (ne veriperendim te Poli<;anit). Shtrihet midis lartesive 200 - 300 m dhe 500 - 600 m. Kjo eshte pjesa me komplekse e gjithe lugines se ketij lumi, rezultat kryesisht i ndryshimit te perberjes litologjike dhe strukturore, neper te cilat kalon lumi ose i nderpret ato. Perbehet nga terrigjenet (flishi) dhe pjeserisht nga gelqerore, qe ndertojne nje seri strukturash antiklinale e sinklinale. Lugina eshte formuar ne struktura antiklinale dhe sinklinale. Keshtu mund te theksojme se sektori me i siperm, Mi<;an - Lapan, eshte formuar ne sinklinalin Guak - Sternec; i mesmi, Lapan - <;:orovode eshte formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, ndersa sektori i poshtem, <;orovode¬Mbrakull, eshte formuar gati pergjate sinklinalit te Poli<;anit. Strukturat sinklinale ndertohen gati teresisht nga shkembinjte flishore, ndersa ajo antiklinale perbehet nga gelqerore. Aty ku ajo eshte formuar ne str~kturat sinklinale forma e lugines eshte relativisht e gjere, ndersa kur nderpret struktura antiklinale, apo eshte formuar sipas tyre, por ne shkembinj gelqerore, lugina eshte e ngushte dhe formohen ngushtime dhe kanione. Zgjerimet me te medha te kesaj lugine jane ne Jaupas, Poli<;an, Vershezhe, Strore dhe me ne veri te qytetit te Poli<;anit, ndersa ngushtimet takohen ne afersi te fshatit Mi<;an, ne sektorin Hambull ¬<;orovode. Ka edhe sektore kur lugina apo shtrati gjarperon si ne Jaupas, <;ka eshte e lidhur me ndertimin strukturor e litologjik. Lugina eshte e perpunuar plotesisht: shtrati i rrjedhjes dhe lumorja zgjerohen ne drejtim te pjeses se poshtme; numerohen deri ne pese nivele tarracash me lartesi relative 5-15 m, 15-35 m, 45-65 m, 80-90 m, 125-135 m. Zhvillimin me te madh ato e kane ne sektorin e poshtem, ku profilet gjatesore ulen shkalle-shkalle ne fushen e Uznoves (Berat). Kjo tregon se ne kuaternar ketu duhet te kete pasur ulje, qe ndoshta eshte shoqeruar me formimin e nje liqeni. Ne luginen e Osumit, brenda rrethit te Skraparit, dallohen keta sektore: Mi<;;an - Lapan, Lapan -C;:orovode dhe C;:orovode-Mbrakull. Sektori i pare eshte zhvilluar terthor struktures sinklinale te Guak-Sternecit, i perbere nga flishi. Prandaj lugina zgjerohet, eshte simetrike, ndersa ne shpatet e saj ka vatra erozioni. Sektori Lapan-C;:orovode me gjatesi 10 km, perben nje lugine antiklinale dhe nje mosperputhje te morfologjise se relievit me strukturen, sepse zhvillohet pergjate boshtit te struktures antiklinale te C;:orovodes, me berthame gelqerorore te paleogjenit. Ne fillim ajo u formua mbi mbulesen flishore. Levizjet ngritese i dhane mundesi lumit te <;;aje kete mbulese, madje edhe berthamen gelqerore te antiklinalit. Prandaj profili terrthor i saj mori forme te dyfishte: pjesa e siperme, e formuar ne flish, eshte e gjere, ndersa e poshtmja, e formuar ne gelqerore, ka formen e nje kanioni me shpate vertikale te ngushta (35 m), e te thelia deri ne 70-80 m. Sektori C;:orovode-Mbrakull filion ne zgjerimin e C;:orovodes, qe lidhet me daljen nga struktura gelqerore dhe me bashkimin e Osumit me lumin e C;:orovodes. Deri ne Berat lugina hyn ne strukturen sinklinale te Poli<;;anit, ne te (ketu vendos nje foto nga varishti) cilen ajo eshte e vendosur ne krahun e majte te tij, duke marre keshtu karakter subsekuent. Ne kete sektor behen me te shprehura lumorja e tarracat lumore, rritet paqendrueshmeria e shpateve, sidomos rreshqitjet (me e madhja - rreshqitja e Bogoves). Shpatet e kesaj lugine copetohen ne shkalle te larte nga nje sere degesh te majta e te djathta te lumit te Osumit: perrenjte e C;:orovodes, Staraveckes, Bogoves, Prishtes, Malindit, Veleshnjes, Bigasit, C;:epanit etj. Me shpesh shkalla e copetimit te ketyre shpateve ka vlerat 3 - 5 km/km2• Kjo shkalle copetimi lidhet me shkembinjte e bute qe ndertojne shpatet, pjerresine e konsiderueshme te tyre, por edhe me nderhyrjet, shpesh pakriter, te njeriut mbi bimesine natyrore dhe tokat. Ne varesi te lIojit te shkembinjve jane edhe format e luginave te ketyre perrenjve. Zakonisht prane grykederdhjeve te tyre lugina eshte e gjere, por ne rastet kur ate perfundojne ne kanionet e Osumit, ketu edhe lugina e tyre merr formen e kanionit, ndersa rrjedhja formon ujevara madheshtore. Kur perrenjte derdhen ne zgjerimet e lugines se Osumit, me konin e tyre te madh te depozitimit e kane zhvendosur shtratin e Osumit ne krahun e kundert. E dukshme eshte kjo dukuri ne grykederdhjet e perrenjve qe zbresin nga shpati veriperendimor i malit te Tomorit dhe dalin ne zgjerimin e Mbrakulles. Ketu lumi eshte zhvendosur dukshem drejt perendimit. Ne pellgjet ujembledhes te disa prej ketyre perrenjve ka vatra erozioni qe furnizojne me lende te ngurte rrjedhjen ujore. Nder me perfaqesuesit do te permendim perrenjte e Malindit, te Staraveckes, etj. Ne shpatet e lugines se Osumit jane te zhvilluara edhe rreshqitje te tokes, te medha dhe te vogla, te reja dhe te vjetra, por qe aktivizohen pothuaj ne stinen e dimrit. Nder me te medhate e me te njohurat midis tyre do te vec;ojme: rreshqitjen e Bogoves, te Kakrukes, te Zgerbonjes, etj, te cilat shpesh kane sjelle deme jo te vogla: bllokim te rruges automobilistike Polic;an-C;:orovode, demtim te banesave, tokave, etj. Pasojat negative te tyre jane shfaqur edhe ne demtimin e peizazheve dhe te bimesise, etj. Lugina eshte e pershtatshme per jetesen e njeriut dhe ofron mundesi te medha per zhvillimin e aktivitetit human. Peizazhet antropogjene jane te shumta, sidomos ne sektorin nga C;:orovoda ne Berat. Ato lid hen me tokat e punueshme, nga te cilat permenden blloqet e medha te tarracave me drure frutore, sidomos me qershi e vreshta ne C;:orovode, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar, u ndermor krijimi i kullotave polifite, qe u shoqerua me aktivizimin e dukshem te erozionit dhe te proceseve te tjera te shpatit. Efektet negative te trajtimit pa kriter te peizazhit nga njeriu jane shfaqur edhe ne sektore te tjere te lugines. Peizazhet antropogjene Iidhen edhe me (Ketu vendos nje foto nga kanionet) Ujevara ne shpatet e thepisura te kanionit te osumit qendrat e banuara, qe jane mjaft te dendura, ne mesin e te cilave dallohen qytetet <;orovode dhe Polic;an. Zona kodrinore - malore e Potomit shtrihet ne pjesen lindore juglindore te rrethit te Skraparit; midis luginave te perro it te <;orovodes ne veriperendim dhe asaj te Osumit ne jug dhe juglindje. Perbehet kryesisht nga flishi, por midis tyre ka edhe kodrina gelqerore. Lartesite e relievit ne kete zone arrijne nga 500 - 600 m deri ne mbi 1400 m. Majat me te larta jane ne kodrinat e ndertuara nga shkembinjte gelqerore dhe ranore: maja e Gorres 1416 m, Galinat e Qafes 1087 m, e Gjergjevices 1030 m mbi nivelin e detit. Relievi i kesaj zone eshte mjaft i copetuar nga rrjedhjet ujore siperfaqesore. Prej saj zene fill disa dege te djathta te lumit te Devollit: perroi i <;orovodes (ose i Kapinoves), i Staraveckes, i Zogasit, i Bigasit etj me drejtim lindje-perendin. Ata ndahen nga ujendares ne formen e vargjeve te vegjel kodrinor, pak te dallueshem. Deget e perrenjve qe permendem me siper kane copetuar dukshem relievin. Vlerat e ketij copetim jane te larta 5 - 7 km/km2, madje ka edhe sektore me shpate shume te degraduara prane fshatit Potom, Staravecke, Panarit, Nikollare, etj. Mjaft te perhapura jane rreshqitjet e tokes, qe kane demtuar token, bimesine, rruget, etj. Nder me te medhate vec;ojme: rreshqitjet prane fshatrave Potom, Nikollare, Staravecke, Backe, etj. Nder fshatrat me kryesore qe ndodhen ne zonen kodrinore te Potomit do te permendim: Potom, Staravecke, Nikollare, Backe, Visocke, Gergjove, Koprencke, etj. Pas viteve 1991-1992 popullsia e tyre eshte pakesuar, pasi banoret po largohen drejt qendrave te tjera te banuara te lugines se Osumit, apo jashte rrethit te Skraparit. Vargu kodrinoro malor Sevran - Vale vendoset ne pjeset perendimore e jugperendimore te rrethit te Skraparit, ne krahun e majte te lugines se Osumit dhe te perroit te Malindit (dege e tij). Kurrizi i tij sherben edhe si ujendares midis pellgut ujembledhes te Vjoses dhe Osumit, por dhe si kufi administrativ ndermjet rrethit te Permetit dhe Skraparit. Lartesite e tij ulen gradualisht nga juglindja drejt veriperendimit: nga 1254 m (mali i Sevranit) ne 250 m. Mbizoterojne lartesite 500 - 600 m. Relievi eshte formuar mbi shkembinjte terrigjene, ndaj dhe shkalla e copetimit te tij nga rrjedhjet ujore siperfaqesore eshte e mad he: 3 - 5 km/km2 dhe 5¬7 km/km2• Jane disa dege te majta te Osumit qe kane percaktuar kete shkalle copetimi. Midis tyre do te vec;onim: perrenjte e Prishtes, te Vendreshes, te Veleshnjes, etj. Malet kryesore te kurrizit jane: mali i Sevranit, <;epanit dhe i Therepelit, qe shoqtkohen me kurrize kodrinore. Ata kane morfologji te ngjashme: kreshte te rrumbul!aket, shpate me pjerresi te vogel dhe teper te copetuar. Ne afersi tEi ketij kurrizi jane vendosur disa fshatra: Vendreshe, Spathare, Prishte, Sevran i Madh dhe Sevran i Vogel, Muznake, Veleshnje, etj. Klima Mbizoterimi j relievit kodrinoro- malor me lartesi te konsiderueshme dhe shkalla e madhe e copetimit te tij horizontal, larmia e formave te relievit ne shtrirje horizontale dhe vertikale, drejtimi jo i njejte i luginave dhe i qafave, qe orientojne levizjen e ererave ne drejtime te ndryshme, perbejne faktoret kryesore qe kushtezojne tiparet specifike te !dimes se rrethit. Nga nje sektor ne tjetrin ndryshimet jane te shprehura mire ne temperature, ne reshjet e shillt dhe te debores, drejtimin mbizoterues te ererave, etj. Ne rrethin e Skraparit takohen tri zona klimatike: mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramaiore dhe mesdhetare malore. E para ka shtrirje me te gjere ne luginat e Osumit dhe te Tomorices, kryesisht ne lartesite 500 - 600 m mbi nivelin e detit. Verehet se ne keto lartesi eshte vendosur nje numer i madh vendbanimesh rurale, por edhe ate urbane (yorovoda dhe Poloc;ani). Ketu eshte dhe pjesa me e madhe e tokes se punueshme. Zona mesdhetare paramalore nuk ka shtrirje te mad he, kryesisht ne shpatet e mal eve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Mic;anit, etj. Ndersa ajo mesdhetare malore perfshin territore me siperfaqe te dukshme ne malet e siperpermendura. Ne vazhdim do te japim disa tipare te rendesishme per disa nga elementet me kryesore klimatike. Numri i konsiderueshen i stacioneve meteorologjike dhe periudha jo e vogel e vrojtimit te tyre, na mundesojne arritjen e qellimit tone. Sipas te dhenave te stacionit te Ujanikut rezulton se numuri mesatar i oreve me diell per periudhen prill tetor arrin rreth 1600. Pra eshte nje shifer relativisht e mire per jeten e gjalle. Era eshte nje tregues mjaft i rendesishem i klimes se nje vendi, pasi ndikon jo vetem ne jeten e gjalle, por edhe per veprimtarine dhe banesen e njeriut. Ne rrethin e Skraparit drejtimi i erikave eshte i lidhur sidomos me drejtimin e luginave dhe te vargjeve malore. Sipas te dhenave te stacioneve meteorologjike ~e yorovodes dhe te Ujanikut, rastisjen me te madhe e kane perkatesisht ererat e kuadratit jugor dhe jugperendimor. Shpejtesia e eres me rastisjen me te madhe gjate muajit shkurt ne yorovode dhe ne shtator ne Ujanik mer vleren 15 m/sek. Pergjate luginave shpejtesia e eres arrin deri ne 25 - 30 m/sek. Gjate veres, sidomos ne korrik gusht, mbizoteron era me shpejtesi 2 - 5 m/sek. Temperatura e ajrit eshte treguesi me i rendesishem klimatik qe lidhet drejtperdrejt me jeten e gjalle dhe veprimtarine ekonomike te njeriut. Ne veshtrimin e shkurter te ecurise se temperatures do te mbeshtetemi ne te dhenat e ofruara nga stacionet e <;orovodes, Ujanikut, Potomit, por edhe ne ato te Korites dhe te Nishoves. Viera e temperatures mesatare vjetore shumevje~are ne stacionet e <;orovodes, Nishoves, Potomit, Korites dhe Ujanikut eshte perkatesisht: 14.3° C, 13Y C, 11.6° C, 10.6° C dhe 8.r c. Ne pergjithesi, deri ne lartesite 650 m kjo temperature nuk ulet me poshte se 13° C, ndersa ne lartesite 900 -1100 m arrin 8 -10° C. Pra duket shume qarte ndikimi i lartesise se relievit nevleren e temperatures se ajrit. Vlerat me te ulta temperatura i ka ne muajin janar, kur vlerat mesatare mujore jane: <;orovode 5.7° C, Korite 1.6° C, Nishove 5.4° C, Potom 3.3° C dhe Ujanik o.r c. Vlerat me te larta regjistrohen ne muajt korrik dhe gusht perkatesisht: 23.3° C, 19.9° C, 21.9° C, 20.4° C dhe 17S C. Ne fakt ky tregues e ploteson nevojen biologjike te bimeve per ngrohtesi, per te nisur periudhen e vegjetacionit ne kohen e duhur. Kjo eshte e pershtatshme per shume lIoje te bimesise natyrore, por edhe per nje numer te konsiderueshem te kulturave bujqesore qe kultivohen ne kete rreth. Kjo dukuri verehet pothuaj per te gjitha lartesite deri 650 m mbi nivelin e detit. Pragu i temperatures mbi 10° C ne <;orovode filion qe ne dekaden e trete te muajit shkurt, ndersa ai mbi I 3° C ne Ujanik perfundon ne dekaden e pare te shtatorit apo te tetorit. Ndikimi i temperaturave me te larta eshte me pasoja mbi jeten e gjalle dhe disa veprimtari ekonomike te njeriut si p.sh. per kulturat bujqesore, etj. Ne luginat jane regjistruar viera shume te larta te temperatures maksimale: mbi 30° C, por nuk jane shume te rralla edhe vlerat 42° C. Ne zonat e uleta temperaturat mbi 30°C fillojne te shfaqen qe ne qershor dhe zgjatin deri ne dhjetediteshin e pare te tetorit. Ne zonat malore vlerat e temperatures jane shume me te ulta. Sasia mesatare shumevje~are vjetore e reshjeve arin: ne <;orovode 1052.8 mm, Potom 1139.1 mm, Ujanik 1468.8 mm; <;epan 1099.2 mm, Bar~ 1161.7 mm, Zaloshnje 1532.7 mm. Si kudo ne vendin tone, reshjet atmosferike edhe ne rrethin e Skraparit kane karakter mesdhetar. Ato jane perqendruar kyesisht ne gjysmen e ftohte te vitit, dimri eshte i lagesht ndersa vera e thate, merr vetem gjysmen e reshjeve te dimrit. Muajt me te thate jane korriku dhe gushti, ne te cilet bien perkatesisht 29.9 mm, 36.2 mm, 39.3 mm, 23.7 mm 32.0 mm, 40.3 mm. Muaji me i laget eshte nentori, ne te eHin mesatarisht bien: ne <;orovode 161.2 mm, Potom 156.3 mm, Ujanik 20 1.7 mm, <;epan 174.8 mm, Bar~ 180.0 mm, Zaloshnje 235.9 mm. Megjithate ka dhe raste kur ky rregull prishet, sepse krijohen situata te ve~anta sinoptike, te cilat kapin edhe territore te gjera. Keshtu, ne muajin gusht te vitit 1971 ne <;orovode jane regjistruar 245 mm, ne Potom 213.0 mm, duke zene 31.5 % te sasisa mesatare vjetore. Vitet me me pak reshje kane qene 1971, 1979, 1981, ndersa ata me me shume reshje kane qene 1961, 1975, 1977, 1984 etj. Intensiteti 24 oresh i reshjeve ka arritur: ne <;orovode 137,6 mm, Potom 91.4 mm, Ujanik 118,0 mm, <;epan 120.6 mm, Bar~ 140.9 mm dhe Zaloshnje 150.0 mm. Nuk ka rregullsi te plote edhe per numrin e diteve me reshje gjate vitit. Ne periudhen shtator-dhjetor takohet numri me i madh i tyre. Por ka vite te ve~anta, si viti 1974, kur ne <;orovode pati 132 dite me reshje. Mbizoterimi i relievit kodrinor e malor e ben deboren dukuri te pervitshme ne pjesen me te madhe te relievit ne rrethin e Skraparit. Ketu vlen te dallohen ve~anerisht lartesite mbi 600 - 700 m mbi nivelin e detit. Sigurisht qe trashesia e saj ndryshon jo vetem nga nje sektor ne tjetrin, por edhe nga nje vit ne tjetrin. Me shpesh ne lartesite 300 - 400 m trashesia e debores arrin 10 - 25 em, ne ato 600 - 700 m deri ne rreth 40 em, ndersa mbi lartesite 1000 m arrin deri ne 60 - 70 em. Sipas te dhenave te publikuara nga Instituti Hidrometeorologjik trashesia mesatare e bores ne Nishove dhe Potom arrin 70 em, ne Ujanik e Korite 80 - 82 em. Ne lartesite mbi 1000 m bie debore qysh ne dhjetediteshin e trete te muajit nentor, apo ne fjllim te nentorit. Numri mesatar vjetor i diteve me bore arrin: ne <;orovode 3.43, Potom 20.2, Ujanik 29.4, <;epan 14.5, Bar~ 10.9 dhe Zaloshnje 18.7 dite. Bresheri pothuaj eshte i pranishem ~do vit, por nuk ka ndonje rregullsi ne shperndarje sipas muajve apo stineve. Ne <;orovode numri mesatr vjetor i diteve me bresher arrin 0.2, ne <;epan dhe Ujanik O. I , etj. Ne disa raste ai ka shkaktuar demtime te dukshme ne kulturat bujqesore. Duke vleresuar pasurite klimatike te Skraparit, do te theksonim se jane te shumta: larmia e theksuar, qe mundeson kultivimin e shume lIoje bimesh, nga ulliri deri tek kumbullat dhe thekra; pasurite e medha termike dhe sidomos pluviometrike, qe sigurojne rezerva jo te vogla ujore. Hidrografia Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e territoreve me pasuri jo te vogla ujore. Drenuesit me kryesore siperfaqesore te tij jane lumi i Osumit dhe i Tomorices. I pari pershkon gjithe territorin e Skraparit nga juglindja ne veriperendim, ndersa i dyti pershkon gjithe pjesen veri/indore te tij. Midis degeve me kryesore te Osumit, nga grykederdhja e perro it te Koblarit ne fshatin Melcke, ku Osumi futet ne territorin e Skraparit, deri ne dalje te tij prane grykederdhjes se perroit te Vokopoles, dallohen: perroi i <;orovodes (Dobrushes), Bogoves, Staraveckes, Bigasit, Prishtes, Rrokut, Ceroves, Malindit etj. Ndersa deget me kryesore te Tomorrices jane: perroi i Kuc;it, Barc;it, Kovac;anjit, Ujanikut, Burranjit, Dunckes, etj. Rrjeti hidrografik i Skraparit ka ujeshmeri jo te vogel, e cila Iidhet kryesisht me relievin kodrinoro - malor dhe sasine e madhe te reshjeve qe Tabela nr. I Karakteristikat morfometrike te hidrografise bien ne territorin e ketij rrethi. Me poshte po japim disa te dhena te pergjithshme per disa nga lumenjte dhe perrenje kryesore te rrethit. Sipas te dhenave te vrojtuara del se prurja mesatare shumevje<;are vjetore per lumin e Osumit ne aksin e <';:orovodes eshte 16 m3/sek, perroi i <';:orovodes 5.33 m3/sek, i Bigasit 2.66 m3/sek, etj. Janari eshte muaji kur keto rrjedhje kane sasine me te madhe te ujit, 13.3 - 16.2 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Ne periudhen e laget ajo ze 90 %, ndersa ne ate te thate 10 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Sasia e material eve te ngurta qe transportojne rrjedhjet siperfaqesore eshte shume e madhe, madje ne disa sektore (Tomorice, Potom) arrijne mbi 6149 ton/km2/vit . Mineralizimi i ujerave lekundet midis 250-500 mg/liter. Me e uleta verehet ne muajin maj, ndersa me e larta ne muajin shtator. Ato jane te tipit bikarbonat, jonet e kalciumit dhe te magnezit zene 50 % te vlerave te mineralizimit. Fortesia e ujerave eshte 0 15 shkalle gjermane, ndersa pehashi lekundet ne vlerat 7.6 - 8.1. Ne rrjetin hidrografik perfshihen edhe burimet natyrore ujore, ku nder me te medhenjte do te ve<;ojme: Guaku me prurje mesatare vjetore 1.28 m3/sek, burimet e Ujanikut me prurje mesatare 0.28 m3/sek dhe Bogoves me 1.29 m3/sek. Prurjet me te vogla verehen ne muajin shtator, ndersa ate me te larta ne muajin janar. Keto burime e kane pellgun ujembledhes ne territore gelqerore, pra jane te tipit karstik. Por edhe ne territoret e ndertuara nga shkembinjte flishore ka mjaft burime, por me prurje te vogla, madje disa thahen gjate stines se veres. Ata dalin ne kontaktin e argjilave me ranoret, etj. ndaj futen ne grupin e burimeve te kontaktit. Ne kete grup do te ve<;ojme ata te Faqekuqit, me prurje 20 - I 50 lis, Varishtes, 20 - 80 lis, Ujit te Zi ,me 100-180 lis, etj. Ujerat pikdoren per furnizimin e qendrave te banuara (Berat, <';:orovode, Poli<;an dhe shume fshatra), per prodhimin e energjise elektrike (Guak, Ujanik, Bogove) dhe per ujitjen e kulturave bujqesore. Gjate viteve 1960 - 1987 u ndertuan mbi 13 ujembajtes, me volum te pergjithshem 3,5 milione m3 uje dhe aftesi ujitese 1023 ha, por qe aktualisht ujitin vetem 600 ha. Ne dobi te ujitjes se kulturave bujqesore u vune dhe 20 stacione pompimi me prurje te pergjithshme 1,50 m3/sek. Nga e gjithe siperfaqja e punueshme prej 10000 ha, 30 % e saj ishte nen uje. Kanalet ujitese te kombinuara me sifone tubash metalike, <;onin ujin prane kulturave te mbjella edhe ne shpatet e kodrave; etj. Nga studimet hidroteknike te kryera ne vitet 80 te shekullit te kaluar, ka dale se rrethi i Skraparit ka potenciale te konsiderueshme hidroenergjitike. Pergjate lumit te Osumit jane percaktuar 4 akse per ndertimin e hidrocentraleve: Lapan, Grepcke, <';:orovode dhe Bogove. Sigurisht qe kjo do te kerkonte rishikim sipas konceptit me te ri te zhvillimit te qendrueshem dhe te lIogariteshin perfitimet ekonomike, por edhe problemet ekologjike. Mbrojtja e kanionit te Osumit duhet te jete perparesore ndaj ndertimit te nje hidrocentrali te mundshem. Tokat Ne rrethin e Skraparit gjenden te gjithe tipet gjenetike kryesore te mbuleses se tokave. Ato jane formuar mbi shkembinj me perberje e moshe te ndryshme: depozitimet e kuaternarit, argjila, alevrolite, gelqerore, ranore, konglomerate etj. Keto dhe kushtet klimatike mesdhetare kodrinore e malore, mbizoterimi i theksuar i relievit kodrinor e malor, mbulesa bimore jane faktoret kryesore natyrore qe kane percaktuar zhvillimin e tokave te kafenjta, te hinjta kafe, etj. Te pranishme, por me shtrirje te kufizuar, jane edhe nentipe te tjera te tokave azonale si p.sh. tokat livadhore aluvionale e skeletike. Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per shkallen e konsiderueshme te degradimit te mbuleses se tokave. Kjo eshte e lidhur me kushtet topografike te relievit, shtrirjen me te madhe te shkembinjve terrigjene mjaft te prirur ndaj proceseve te erozionit, me sasine e konsiderueshme deri ne te bollshme te reshjeve, me intensitetin e madh te reshjeve, me degradimin e siperfaqeve pyjore dhe kullosore, kryesisht nga faktori antropogjen nepermjet shpyllezimeve masive per dekada te tera ne shpatet, etj. Me keto lidhen sektore te tere te degraduar e shkretetirizuar ne shkalle te larte. Siperfaqja e tokes se punueshme arrin 11993 ha, ose 15.2 % te rrethit. Nga kjo siperfaqe I 1028 ha e zene bimet e arave, 192 ha vreshtat, 748 ha druret frutore dhe 25 ha ullishtet. Ne pergjithesi tokat jane relativisht te varfera, ve~anerisht ne Iidhje me permbajtjen e azotit dhe fosforit. Ne tokat bujqesore siperfaqen me te madhe e zene tokat e kafenjta malore (deri 52%) dhe te hinjta kafe (deri 31 %) etj. Ne vazhdim do te bejme fjale per tipet kryesore te tokave: Tokat e hinjta kafe shtrihen thuajse. deri 600-800 m mbi nivelin e detit, pra me teper ne zonat kodrinore dhe paramalore te ndertuara kryesisht nga terrigjenet. Prandaj ne to eshte shume i zhvilluar erozioni. Kane perberje mekanike te mesme dhe, duke u vendosur mbi formacionet argjilore te ngjeshura dhe te papershkueshme prej ujit, gjate periudhes se dimrit preken nga rreshqitje dhe shembje te shpeshta: ne Tomorice, Potom, Nikollare, Backe, Malind, <;epan, Vendreshe, Prishte, Therepel, etj. Jane . mesatarisht te thelia, merren rendimente te larta po qe se mbrohen, plehrohen e punohen me kujdes. Tokat e kafenjta ma/ore shtrihen ne lartesine 600 - 1000 m mbi nivelin e detit si ne Gjerbes, Ujanik, Barf! i Siperm, Kapinove, Potom, etj. Formohen me teper ne shkembinjte gelqerore, kane ngjyre te kuqerreme dhe te murrme. Ndodhen ne pjerresite 15-25 % dhe jo pak prej tyre ne pjerresite deri ne 50 %; jane te pasistemuara mire dhe kulturat e mbjella ne to japin rendimente te uleta. Ujerat e reshjeve, qe levizin ne siperfaqe, formojne rrekeza te shumta, duke vene perpara nje sasi jo te vogel toke. Thahen lehte, nxehen shpejt, punohen mire dhe vijne shpejt per pune. Zakonisht ne keto toka mbillet thekra, urovi, kOf!kulla, misri e gruri. Gjithashtu keto toka jane te varfera me humus, vlerat e te cilit levizin nga 0.9 % deri 1.3 %. Te varfera jane dhe me fosofor, qe arrin 0.4 %-0.9 % per 100 gr toke. Ngjyra eshte nje tregues i origjines se tokave, sidomos tokat e kuqe qe jane shume te perhapura ne territoret gelqerore (karstike) te ketij rrethi. E tille eshte terra rossa (to kat e kuqe) si rezultat i dekalcifikimit te gelqeroreve dhe shperberjes te oksidit te hekurit. Per me teper keto toka jane quajtur poligjenetike. Ato jane shume te pasura me lende organike e teper te pershateshme per rritjen e kulturave te ndryshme bujqesore. Jane te perqendruara ne format karsike si ne dolinat, uvalat, depresionet karsitike te malit te Tomorit, Kulmakut, Mif!anit, etj. Ngjyra e kuqe dobesohet me rritjen e sasise se humusit. Ky i fundit eshte i rendesishem per cilesite strukturore te tokes, sepse nxit qarkullimin e mire te ujit, e ajros ate dhe per bimet eshte ushqim i pasur. Bimesia luan rol kryesor ne zhvillimin e humusit. Ajo eshte faktori me i rendesishem per dherat qe formohen, kryesisht nga dekompozimet e gjetheve, rrenjezimet barishtore, ku krijohet nje shtrese e trashe me ngjyre te erret dhe e pasur me lende ushqyese. Humusi eshte gjithashtu nje ndihmues kryesor ne proeesin e veprimit biologjik dhe bakterial, te eilat ndihmojne per te mbajtur dheun te ajrosur. Tokat e murrme pyjore ose te pyjeve te ahut dhe te Pishes shtrihen ne lartesite 1000-1200 m deri ne 1700 m. Ne ndonje rast, zbresin dei ne 900 m dhe ngjiten deri 1800 m. Keto tokat zhvillohen mbi eluvin e sedimentareve e magmatikeve. Formohen ne reliev shume te eopetuar dhe te gerryer fuqimisht; ne klime te ftohte me dimer te ash per, vere te fresket, me perqindje te mjaftueshme reshjesh, qe kushtezojne regjimin shpelares te tokave, te eilat zhvillohen nen pyjet e ahut e te haloreve me zhvillim te bujshem. Profilj i ketyre tokave, me ndertim karakteristik, i trashe 80-140 em, filion me nje shtrese te holle (A), e perbere nga mbetje te dekompozuara me ngjyre te zeze dhe trashesi deri ne 5 em. Me poshte vjen horizonti humusor, me trashesi deri ne 30 em, me ngjyre te murrme te erret ose kafe, strukture granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e ridepozitojne pergjate shtratit. Ato perbejne toka pjellore. Lumi gjate rrjedhjes kalon neper shkembenj me perberje te ndryshme litologjike. Prandaj dhe grumbullimet e aluvioneve pergjate rrjedhjes jane te ndryshme. Aluvionet jane ne shtresa me trashesi te ndryshme qe arrijne deri ne 1.5 m thellesi. Keto formojne toka kryesisht subranore deri ne subargjilore. Kane horizont humusor te ceket qe shkon ne I. 1-1.5 %; jane shume te vanra me fosfor, 0.4-1.3 mg per 100 gr toke. Ne pergjithesi vijne vone per pune. Ato nuk jane sistemuar dhe te infektuara shpesh nga barerat e keqia, si krisja, nena etj. Prandaj per keto toka duhet treguar kujdes per mirembajtjen, pleherimi, sistemimill, pasurimin me fosfate, etj. Mbulesa bimore Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per pranine relativisht te pasur te mbuleses se bimesise natyrore. Ne fakt, ne kete pasuri perfshihet si shtrirja siperfaqesore dhe shumellojshmeria e saj. Nje gje e tille eshte e Iidhur me bashkeveprimin, marredhenien dhe varesine ndermjet mjedisit fizik, kushteve klimatiko - tokesore, etj. Sipas te dhenave te publikuara ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ne rrethin e Skraparit 3 I % e siperfaqes se tij e zinin shkurret dhe pyjet, ndersa 38.3 % e zinin kullotat. Ne kete rreth gjenden te gjitha katet bimore: shkurret, dushku, haloret dhe kullotat alpine. Kufijte midis kateve bimore jane jo te qarte, pra vihet re perzierja e tyre. Pothuaj e njejta gje ndodh edhe me shtrirjen horizontale te tyre. Mesa duket ketu roli me kryesor u takon kushteve mikroklimatike, topografike dhe kunderdrejtimit te shpateve. Perzjerja eshte me e shprehur midis katit te shkurreve dhe te dushkut. Me poshte po japim disa te dhena kryesore per ~do kat bimor. Kati i shkurreve perfaqesohet nga shkurre te tipit mesdhetar me gjelberim te perhershem dhe te perkohshem. Ato zene 5270 ha dhe shtrihen deri ne lartesite 600 - 800 m ne shpatet me kunderdrejtim jugor dhe jugperendimor, ndersa ne shpatet me kunderdrejtim verior shkurret shume rralle e kalojne kufirin e 600 - 650 m. Ky kat bimor shtrirjen me te madhe e ka ne te dy shpatet e luginave te Osumit dhe te Tomorices, ne kodrat me lartesi deri ne rreth 800 m perreth ketyre luginave, si dhe ne kodrat e Potomit dhe Prishtes. Territori ndertohet me shume nga shkembinj flishore. Ne kufirin me te siperm te ketij kati gjendet dushk, dhe me teper drure disi te rralle, pa formuar pyll. Nder Ilojet me kryesore te tyre me gjelberim te perhershem (makjet) do te ve~ojme: marja (Arbutus unedo), shqopa (Erica arborea), perralli (Quercus cociferra), gjineshtra (Spartium joniceum), ilqja (Quercus ilex) , mersina (Myrtus communis). Ndersa midis shkurreve me te pranishme, qe i rrezojne gjethet ne stinen e dimrit (shibljak) permendim: driza (Paliurus acue/enatus), gorrica (Pirrus ameydoliformus), disa lIoje murrizesh (Corteagus), etj. Si kudo ne vendin tone, edhe ne rrethin e Skraparit, kati bimor i shkurreve eshte me i demtuari. Siperfaqja e tij ka ardhur duke u zvogeluar, si rrjedhim i nderhyrjes se njerzve. Rritja e numrit te popullsise ka kerkuar vazhdimisht rritjen e prodhimeve bujqesore, por kjo e fundit nuk mund te realizohej nepermjet rritjes se rendimenti, pasi tokat jane relativisht te varfera dhe mungon mekanizimi, ujitja etj. Kjo nxiti zgjerimin e tokes are ne kurriz te siperfaqes se katit te shkurreve, vec:;:anerisht ne shpatet e ndodhur me prane qendrave te banuara. Pasoje e ketyre ishte degradimi i tokes ne vec:;:anti Vreshtat foto te lefterit Vreshta te reja ne fshatin Sharove me pronar Lefter Lame dhe i peizazhit ne pergjithesi. Krahas hapjes se tokave te reja, ne zvogelimin e dukshem te siperfaqes se katit te shkurre've ndikuan edhe prerja e tyre per ngrohje, mbikullotja nga bagetia e imet, vec:;:anerisht dhia, etj. Ketu nuk duhen perjashtuar edhe zjarret, te diet per fat te keq, pothuaj kane patur si shkak pakujdesine e njerezve. Vazhdimisht shkurret jane trajtuar si pa dobi ekonomike. Kjo lidhej me konceptin e gabuar se c:;:fare japin ate drejtperdrejt per te rregulluar mireqenien, pa i vleresuar per rolin e tyre te pazevendesueshem ne pasurimin e ajrit me oksigjen, per mbrojtjen e mjedisit e te tokes nga degradimi e shkretetirizimi, per faunen e pasur ne dobi te natyres dhe te njeriut, per rritjen e lageshtise se ajrit, per levizjen e ngadalte e pastrimin e ujit ne siperfaqe e brendesi te tokes, nje element shume jetesor per qeniet e gjalla, etj. Nder perdorimet kryesore te shkurreve do te theksonim: si bime mjekesore, sidomos frutat e disa shkurreve: kokrrat e dellinjes dhe te murrizit, ndersa frutat e mares per raki dhe gjethet e dafines ne kulinari, madje eksportoheshin jashte Shqiperise; druri i shqopes per prodhime artistike si lIulla, cingarishte, lodra per femije, etj, te kerkuara edhe nga tregu i jashtem. Edhe disa bime barishtore ne kete kat bimor perdoreshin si bime mjekesore per eksport, si psh rigoni, etj. Lulezimi i bimesise se katit te shkurreve ka ndihmuar shume zhvillimin e apikultures. Mjalti i Skraparit njihet si nder me cilesoret dhe me kurativet ne vendin tone. Kati i dushkut vendoset mbi ate te shkurreve, kryesisht ne lartesite 600 - 800 m dhe 800 -1200 m mbi nivelin e detit. Ashtu si edhe tek kati i shkurreve edhe ketu kjo eshte ne varesi te kunderdrejtimit te shpateve. Perfaqesohet nga disa lIoje dushqesh dhe se jo rralle pylli ka perzjerje te tyre. Midis dushqeve perhapjen me te mad he e kane qarri (Quercu cerris) dhe bulgri (Quercus trojana). Edhe ketu kati i dushkut ka perzjerje me drure te tjere, qe i leshojne gjethet ne stinen e dimrit dhe perbejne nenkatin e ketij pylli, midis te cileve do te permendim: shkoza (Carpinius orienta/is), krekeza (Acer compestre), panja gjethe gjere (Acer obtusatum), frasheri i bard he (Fraxinus ormus), bliri gjethe gjere (Tilia p/atyphyllos). Ketu futet edhe druri i lajthise (Corry/us ave/ane), i cili ne disa sektore ka shtrirje te konsiderueshme dhe formen e shkurreve. Dushqet gjenden pothuaj kudo, si ne territoret e ndertuara nga terrigjene edhe ne ata te ndertuar nga gelqerore. Kjo ndodh pasi ata kane pak kerkesa ndaj tipit apo pasurise se tokes, pasurise me lende minerare. Te pakta jane edhe kerkesat e ketyre drureve ndaj lageshtise. Jane drure f1etore me kurore relativisht te gjere, ndersa vete pylli i dushkut eshte mjaft i dritesuar. Pikerisht ky eshte faktori qe ka kushtezuar zhvillimin e mire te bimesise barishtore brenda pyllit dhe ne lendinat e livadhet me shtrirje te dukshme. Edhe ketu kjo bimesi barishtore eshte e pasur ne lIoje dhe perdoret shume si kullote per blegtorine dhe bletet ne stinen e pranveres e fillimin e veres. Pylli i dushkut, ne Skrapar mbulon 9510 ha. Qe prej me shume se 7 - 8 dhjetevje~aresh siperfaqia e tij ka ardhur duke u zvogeluar. Kjo eshte prirja edhe per te ardhmen, pasi eshte rritur shume kerkesa per dru zjarri, lende ndertimi, baze ushqimore te gjelber per blegtorine ne stinen e dimrit per zonat e larta, etj. Tani rezultojne siperfaqe te kufizuara te ketij pylli prane fshatrave. Ne mjaft sektore shfrytezimi pa kriter i katit te dushkut eshte shoqeruar me degradim te peizazhit, te tokes dhe jane krijuar kushte te pershtatshme per shkretetirizim. Kjo ka ndihmuar edhe riaktivizimin apo formimin e rreshqitjeve te tokes, etj. Shembuj te tille ka atje ku dhe faktoret e tjere natyrore jane te pershtatshem, perreth Potomit, Prishtes, <;epanit, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar ne shume sektore vendin e dushqeve e zune kullotat polifite dhe blloqet frutore. Kati i ahut dhe i ha/oreve vendoset mbi ate te dushkut dhe shenon kufirin me te siperm te bimesise natyrore drunore. Ai perbahet nga druret e ahut dhe te pishes, te diet ndodhen ne territore kryesisht gelqerore dhe ne lartesite mbi 1200 - 1500 m. Kufiri me i siperm arrin deri ne lartesine 1700 -1800 m mbi nivelin e detit. Shpesh terreni eshte shkembor, shpatet kane pjerresi mesatare te larte dhe mbulesa e tokes ka trashesi te vogel. Klima eshte mesdhetare malore, ku debora eshte dukuri e zakonshme gjate stines se dimrit deri ne mesin apo fundin e pranveres. Ashtu si per katet e tjera edhe kati i haloreve perzihet me dushkun ne zonen kufitare midis tyre. Verehet se nuk ka nje ndarje te qarte as midis shtrirjes se pyllit te ahut dhe atij te pishes. Madje gjenden sektore ku pylli i pishes, qe perfaqesohet nga rrobulli i kuq, eshte krejt i vetem, pa ate te ahut dhe arrin deri ne lartesit 1800 ne malin e Kulmakut, i shpallur monument natyre. Kjo ves;ori shpjegohet me mikrozonat klimatike, qe shfaqen ne forma te ves;anta te relievit, ndaj jo rralle siperfaqet e ahishteve nderpriten nga ate te pishes, pavaresisht nga lartesia mbi nivelin e detit, pjerresia e shpatit, etj. Zakonisht pylli i ahut ndodhet ne shpate me pak te pjerrta, s;ka tregon kerkesat me te medha te tij ndaj trashesise se tokes dhe te lageshtise. Pyjet e ahut kane shtrirje me te plote ne shpatet veriore e verilindore te maleve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Gostenckes. Ne cirqet akullnajore te Tomorit rrobulli ngjitet edhe mbi lartesine 1900 m, ku relievi eshte shkembor, alpin, me pjerresi te madhe e shtrese shume te vogel te mbuleses se tokave. Pyjet e ahut ne kete rreth zene 2660 ha ndersa te pishes 5580 ha. Shfrytezimi i ketyre pyjeve ka prekur me shume ata te,ahut ne lindje te Tomorrit e juglindje te Kulmakut. Prania e tyre larg qendrave te banuara, ka bere qe perdorimi vetiak i banoreve per lende ndertimi te kete qene e kufizuar. Pas <;Iirimit te vendit filion ne menyre te organizuar shfrytezimi nga ndermarrjet shteterore. Prodhohej lende ndertimi dhe dru zjarri jo vetem per rrethin e Skraparit, por edhe ate te Beratit. Kul/otat a/pine perbejne katin me te siperm bimor, duke u vendosur mbi lartesite 1800 m dhe 2000 m. Ketu ate kane shtrirje siperfaqesore me te madhe, por gjenden edhe ne livadhet midis katit te haloreve, apo dhe ne shpatet gelqerore me pjerresi te konsiderueshme, ku gjenden hinka karstike. Edhe ketu ate mbizoterohen nga lIojet graminore dhe midis tyre ka edhe drure te rralle e te shkurter: dellinja e shkurter (juniperius nana), driza, murrizi, trendafili i eger etj. Ato zene 15000 ha. Kullotet alpine, por edhe ate ne brezat e tjere bimore, jane perdorur shume per blegtorine e imet. Deri ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ato siguronin 60 % te kerkesave te te imtave me baze ushqimore. Gjate veres ne to veronin tufa te medha me dele nga Skrapari, por edhe nga rrethet e tjera te vendit si: Mallakastra, Fieri, Berati, etj. Kullotat me shtrirje me te gjere dhe me te pasurat takohen ne lindje te kurrizit te Tomorit dhe ne perendim te Kulmakut, ne Vlushe, ne Mic;an, ne Ostrovice, etj. Prodhimet e produkteve te qumeshtit te bagetive qe ushqeheshin ne keto kullota perpunoheshin ne baxhon e Ujanikut, e cila per ate kohe ishte me e mire ne rrethin e Skraparit, por ndoshta dhe me gjere. Ato ishin nga me cilesoret dhe me te kerkuarat ne gjithe vendin dhe eksportin. Larmia e bimeve barishtore, krejtesisht larg kimikateve, klima e shendetshme dhe uji i paster i burimeve, e benin prodhimin cilesor, plotesisht biologjik Ne vitet 1960 -1980 shteti beri disa investime per pyllezime te reja (2890 ha) dhe per pastrimin e sistemimin e kullotave, te cilat me sa kemi biseduar me barinj te moshuar dhe spsecialistet, ne fillim dhane rezultate pozitive. Pastrimi nepermjet djegieve u kthye ne nje veprim te pervitshem dhe pasojat nuk vonuan te duken: pakesim i lIojeve te bimeve; mbizoterim i bimeve pak ose aspak te pelqyera nga bagetite; demtim pothuaj i plot i shkurreve, te kufizuara ne kullota; degradim i tokes dhe i kullotes ne shpatet me pjerresi te konsiderueshme, etj. Pozitiv ishte ndertimi i lerave ku grumbullohej uji i shkrire nga bora, sepse bagetite nuk duhej te zbrisnin ne burimet e perrenjte natyrore larg kullotave. Bimesia e Skraparit eshte e pasur edhe me bime mjekesore: lule mellage, murrizi, lule agulic;e, lule kuqe, lule shqere, akacie, shtogu, thunder mushke, terfil i kuq dhe i eger, molle e eger, dellinje e zeze, ferra, hithra, dell i ngushte, sherebeli, c;aj mali, etj. Te shumta jane edhe bimet aromatike: sherebeli, rigoni, trumza, timusi, lavanda, etj. Skrapari ka edhe (aune te eger te larmishme, por, si kudo ne vendin tone, ajo eshte demtuar shume nga gjuetia pa kriter, depertimi i njeriut, nga perdorimi i kimikateve, etj. Ajo tashme ruhet me mire vetem ne zonat e mbrojtura. Eshte kjo aresyeja qe per kete perberes te natyres te Skraparit do te f1asim kur te bejme fjale per keto zona te mbrojtura. == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], rast tjetër. Me sa duket paska qenë dukuri e përhapur njëherë e një kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:48 (CEST) :Qenka tepër voluminoze për mua, dhe ka gabime drejtshkrimore. Nëse mund të bëni ju diçka në këtë rast. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 maj 2026 17:34 (CEST) ::Mendoj të zbarazet, për Skraparin kemi artikull dhe këtu dhe në en wiki. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 maj 2026 22:27 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Si thua?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:03 (CEST) ::::Idealisht do të kisha propozuar që një pjesë ta zhvendosnim te Wikivoyage pasi mungon tërësisht një artikull për Skraparin por duhet dikush ta marrë përsipër si punë dhe e kuptoj që është e vështirë të punohet me një tekst kaq voluminoz. Në këtë drejtim, mbase mund ta sillnim në përmasa më normale me anë të AI por kam përshtypje që përmbajtja mund të jetë e kopjuar nga ndokund në shkelje të të drejtës autoriale. Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ndihmojë më shumë në këtë drejtim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:43 (CEST) :::::Jam me Kleinin këtu për sa i përket autorësisë. Tekstet që i gjejmë nëpër faqe të diskutimit (se shumë njerëz nuk e dijnë që këto s'janë vende për artikuj) janë ose shkelje gjithsesi të rregullave ose janë të pakontrolluara. Kjo është praktikisht një [[Kalaja e Rozafës|Kala e Rozafës]] plot me 11,346 fjalë të origjinës së panjohur, dhe më me rëndësi, [[WP:Vërtetueshmëria|të pavërtetuara]]. Kush i ka nervat me i ra krejt tekstit me e vërtetu? Me IA edhe aty e kisha dekuraju pasi është t'u e ndotë komplet vargun e faqeve të reja të krijuara prej redaktorëve pa përvojë, ku s'ka kurrfarë ideje të vërtetueshmërisë apo të konformimit ndaj të drejtës autoriale. Kush don ta përdori si bazë, lirisht le ta përdorë me fjalë të veta duke i kontrolluar fjalët, ama me e zhvendosë s'mundemi pa e vërtetu. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 27 tetor 2026 00:44 (CET) jgv554y7q7l3gsp4oqjswiamr6wnno4 4 59983 3059747 3058205 2026-10-26T12:26:40Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059747 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të mirë/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="ga-hero"> <div class="ga-hero-band"> <div class="ga-hero-left"> <div class="ga-hero-medallion">[[File:Good article star 2.svg|52px|link=|Ky yll tregon që një artikull është cilësuar si i mirë]]</div> <div class="ga-hero-text"> <div class="ga-hero-title">Artikuj të mirë</div> <div class="ga-hero-actions">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura|<span class="ga-hero-btn ga-hero-btn-primary">Kandidaturat</span>]] [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|<span class="ga-hero-btn">Rivlerësimet</span>]]</div> </div> </div> <div class="ga-hero-right"> <div class="ga-archive-box"> <div class="ga-archive-box-title">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Arkivi|Arkiva]] [[Skeda:Filing cabinet icon.svg|20px|link=Wikipedia:Artikuj të mirë/Arkivi]]</div> <div class="ga-archive-box-links">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Arkiv|Kandidaturat]] · [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Arkiv|Rivlerësimet]]</div> <div class="ga-archive-search"><inputbox> type=fulltext prefix=Wikipedia:Artikuj të mirë searchbuttonlabel=Kërko width=16 </inputbox></div> </div> </div> </div> <div class="ga-stats"> <div class="ga-stat"> <div class="ga-stat-n">[[:Kategoria:Artikuj të mirë|{{PAGESINCATEGORY:Artikuj të mirë}}]]</div> <div class="ga-stat-l">artikuj të mirë</div> <div class="ga-stat-pct">{{përqindje|0.0{{PAGESINCATEGORY:Artikuj të mirë}} / {{NUMBEROFARTICLES}}}} e të gjithë artikujve</div> </div> {{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të mirë}}|<div class="ga-stat"> <div class="ga-stat-n">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura|{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të mirë}}]]</div> <div class="ga-stat-l">{{#switch:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të mirë}} |1 = kandidaturë e hapur |#default = kandidatura të hapura}}</div> </div>}} {{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të mirë}}|<div class="ga-stat"> <div class="ga-stat-n">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të mirë}}]]</div> <div class="ga-stat-l">{{#switch:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të mirë}} |1 = artikull në rivlerësim |#default = artikuj në rivlerësim}}</div> </div>}} </div> <div class="ga-hero-body"> <p class="ga-desc">'''Artikujt e mirë''' janë artikuj të vlerësuar nga komuniteti i Wikipedisë shqip për informacionin e tyre. Ata përmbushin [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kritere|standarde të kënaqshme]] në përmbajtje, burime dhe materiale multimediale dhe shërbejnë si modele për artikujt e tjerë. Për të marrë këtë vlerësim, një artikull duhet të kalojë përmes [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura|procesit të kandidimit]]. Artikujt e mirë ekzistues që nuk i përmbushin më kriteret mund të [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|rivlerësohen]] për të siguruar cilësinë e tyre të vazhdueshme. Një yll me një shenjë plusi brenda tij ([[File:Good article star 2.svg|15px|link=]]) në cepin e sipërm djathtas të një artikulli tregon se ai është njohur si i mirë nga komuniteti. Gjithashtu, nëse një artikull është vlerësuar në këtë mënyrë në një gjuhë tjetër, një yll i argjendtë do të shfaqet pranë asaj gjuhe në shiritin anësor.</p> <div class="ga-crit-intro">Artikujt e mirë përfaqësojnë punën e mirë në Wikipedia, duke pasqyruar cilësi të kënaqshme të shkrimit, paraqitjes dhe referimit. Përveç respektimit të udhëzimeve të përgjithshme të përmbajtjes, ata janë dhe:</div> {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kritere}} <div class="ga-hero-shortcut">{{Shortcut|WP:AM}}</div> </div> </div> <div class="ga-body"> <div class="ga-divider"><div class="ga-divider-line"></div><div class="ga-divider-label">Artikujt e mirë</div><div class="ga-divider-line"></div></div> <div class="ga-filter"> <div class="ga-leg ga-leg-art" tabindex="0" role="button">Art dhe Kulturë</div><div class="ga-leg ga-leg-art ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Art dhe Kulturë</div> <div class="ga-leg ga-leg-geo" tabindex="0" role="button">Gjeografi</div><div class="ga-leg ga-leg-geo ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Gjeografi</div> <div class="ga-leg ga-leg-his" tabindex="0" role="button">Histori</div><div class="ga-leg ga-leg-his ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Histori</div> <div class="ga-leg ga-leg-bio" tabindex="0" role="button">Jetëshkrim</div><div class="ga-leg ga-leg-bio ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Jetëshkrim</div> <div class="ga-leg ga-leg-spo" tabindex="0" role="button">Sporte e sportistë</div><div class="ga-leg ga-leg-spo ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Sporte e sportistë</div> <div class="ga-leg ga-leg-sci" tabindex="0" role="button">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="ga-leg ga-leg-sci ga-leg-off" title="Shfaq të gjithë artikujt">Shkencë dhe Teknologji</div> <div class="ga-leg ga-leg-all">Të gjitha</div> <div class="ga-mosaic"> [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut|<div class="ga-tile ga-tile-art"><div class="ga-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="ga-tile-name">Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut</div></div>]] [[Historia e arteve|<div class="ga-tile ga-tile-art"><div class="ga-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="ga-tile-name">Historia e arteve</div></div>]] [[Final Fantasy VIII|<div class="ga-tile ga-tile-art"><div class="ga-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="ga-tile-name">Final Fantasy VIII</div></div>]] [[Faith and Confidence|<div class="ga-tile ga-tile-art"><div class="ga-tile-cat">Art dhe Kulturë</div><div class="ga-tile-name">Faith and Confidence</div></div>]] [[Flamuri i Evropës|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Flamuri i Evropës</div></div>]] [[Evropa|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Evropa</div></div>]] [[Mongolia|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Mongolia</div></div>]] [[Moska|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Moska</div></div>]] [[Flamuri i Kosovës|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Flamuri i Kosovës</div></div>]] [[Ulqini|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Ulqini</div></div>]] [[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë</div></div>]] [[Stuhia tropikale Jose (2005)|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Stuhia tropikale Jose (2005)</div></div>]] [[Stuhia tropikale Becky (1970)|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Stuhia tropikale Becky (1970)</div></div>]] [[Shkencat e detarisë portugeze|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Shkencat e detarisë portugeze</div></div>]] [[Shkencat e detarisë iberike, 1400–1600|<div class="ga-tile ga-tile-geo"><div class="ga-tile-cat">Gjeografi</div><div class="ga-tile-name">Shkencat e detarisë iberike, 1400–1600</div></div>]] [[Historia e Japonisë|<div class="ga-tile ga-tile-his"><div class="ga-tile-cat">Histori</div><div class="ga-tile-name">Historia e Japonisë</div></div>]] [[Historia e Skocisë|<div class="ga-tile ga-tile-his"><div class="ga-tile-cat">Histori</div><div class="ga-tile-name">Historia e Skocisë</div></div>]] [[Lufta shqiptaro-venedikase|<div class="ga-tile ga-tile-his"><div class="ga-tile-cat">Histori</div><div class="ga-tile-name">Lufta shqiptaro-venedikase</div></div>]] [[Rrethimi i parë i Krujës|<div class="ga-tile ga-tile-his"><div class="ga-tile-cat">Histori</div><div class="ga-tile-name">Rrethimi i parë i Krujës</div></div>]] [[Ernesto Çe Gevara|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Ernesto Çe Gevara</div></div>]] [[Hamurabi|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Hamurabi</div></div>]] [[Sali Nivica|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Sali Nivica</div></div>]] [[Parashqevi Qiriazi|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Parashqevi Qiriazi</div></div>]] [[Anton Çehovi|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Anton Çehovi</div></div>]] [[Ballaban Pasha|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Ballaban Pasha</div></div>]] [[Rita Ora|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Rita Ora</div></div>]] [[Mirush Kabashi|<div class="ga-tile ga-tile-bio"><div class="ga-tile-cat">Jetëshkrim</div><div class="ga-tile-name">Mirush Kabashi</div></div>]] [[Ernest Muçi|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Ernest Muçi</div></div>]] [[Antonio Di Natale|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Antonio Di Natale</div></div>]] [[Cristiano Ronaldo|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Cristiano Ronaldo</div></div>]] [[Raúl Albiol|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Raúl Albiol</div></div>]] [[Sergio Busquets|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Sergio Busquets</div></div>]] [[Sandro Mazzola|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Sandro Mazzola</div></div>]] [[FC Girondins de Bordeaux|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">FC Girondins de Bordeaux</div></div>]] [[Aston Villa F.C.|<div class="ga-tile ga-tile-spo"><div class="ga-tile-cat">Sporte e sportistë</div><div class="ga-tile-name">Aston Villa F.C.</div></div>]] [[Saturni|<div class="ga-tile ga-tile-sci"><div class="ga-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="ga-tile-name">Saturni</div></div>]] [[Informatika paralele|<div class="ga-tile ga-tile-sci"><div class="ga-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="ga-tile-name">Informatika paralele</div></div>]] [[Testi i Turingut|<div class="ga-tile ga-tile-sci"><div class="ga-tile-cat">Shkencë dhe Teknologji</div><div class="ga-tile-name">Testi i Turingut</div></div>]] </div> </div> <div class="ga-divider"><div class="ga-divider-line"></div><div class="ga-divider-label">Votimet</div><div class="ga-divider-line"></div></div> {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Votime}} </div> [[Kategoria:Wikipedia:Artikuj të mirë]] 5efmc4b97eye90aqnbqnlnw44ltcszw 4 59986 3059749 3058184 2026-10-26T12:26:44Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059749 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të mirë/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="ga-divider" id="Kandidatura"><div class="ga-divider-line"></div><div class="ga-divider-label">Kandidatura<span class="ga-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="ga-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet|kandidature}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Klodian Allajbeu}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Lufta e Nuseve}} 0csh7nlaldle5ykcvmuads45ptcv5l9 10 61587 3059954 2764987 2026-10-27T00:22:46Z Klein Muçi 52109 Klein Muçi zhvendosi faqen [[Stampa:Mbaje voto]] te [[Stampa:Të mbahet]] përmes ridrejtimi: Stampa e votës merr emrin me të cilin votohet te rivlerësimet dhe te Forumi i Grisjes (si Të griset); emri i vjetër mbetet ridrejtim — përmes Claude AI 2764987 wikitext text/x-wiki [[Image:Symbol keep vote.svg|15px]] '''{{{1|Mbaje}}}''' <noinclude>[[category:stampa për votim]]</noinclude> b4b2f677e0zz5fnynafwpm6c90hdkvd 0 79414 3059943 2145791 2026-10-26T23:14:42Z Klasapunëtore 194204 3059943 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Tragender_Kirschbaum.jpg|thumb|right|250px]]'''Vishnja''' ([[gjuha latine|lat.]] ''Prunus cerasus'') është dru nga familja ''Rosaceae'' që i përket llojit ''Prunus'', së bashku me [[qershia|qershinë]] dhe [[kumbulla|kumbullën]]. E përhapur është në pjesën më të madhe të [[Evropë]]s dhe në [[Azia jugperëndimore|Azinë jugperëndimore]]. == Karakteristikat == Pema e vishnjës është më e ulët se e qershisë rritet nga 4 deri në 10 metra lartësi fryti është i thartë dhe pak i idhët. == Shih edhe == * [[Bimët]] * [[Pema|Pemët]] * [[Qershia]] [[Kategoria:Pemë]] [[Kategoria:Prunus]] pty8o2waxmpgtk8c32yucylr3hjy2co 0 80184 3059952 2880553 2026-10-26T23:59:16Z Brobbz 99525 /* Fituesit */ Urime, Armeni! 3059952 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ksenia Sitnik JESC 2005.jpg|thumb|right]] Festivali Evropian i Këngës për herë të parë u mbajtë në kryeqytetin e [[Danimarka|Danimarkës]], [[Kopenhagen]], fitues për herë të parë ishte [[Kroacia]] me Dino, Kënga Quhej "Ti Si Moja Prva Ljubav" (Ti Je Dashuria ime e Parë). Por jo si në Eurovizion është tradita që pasi të fitoj shteti të mbahet në vitin tjetër. Nga financimet e EBU, Vendosën që shtetet që do mbanin FUKP do ishin random. Viti [[2004]] dhe hera e dytë u mbajt në Lilhamer të [[Norvegjia|Norvegjisë]]. Në Norvegji rezultatet përfunduese ishin [[Spanja]] fitues. Antes Muerta Que Secilla nga Maria Isabel. Viti [[2005]] u mbajt në Belgjikë, ku si fitues u zgjedh [[Bjellorusia]], kjo ishte hera e parë për [[Bjellorusia|Bjellorusinë]] që Mori Vendin e Parë. Pastaj [[Rumania]] ishte shteti që mbajti FUKP 2006. Fitues ishte [[Rusia]] për herë të parë. Viti 2007 u mbajt në Roterdam të [[Holanda|Holandës]], ku për herë të dytë fitues ishte [[Bjellorusia]]. Vitin 2008 e udhëheqi Ujdhesa e [[Qipro]]s, ku si fitues doli Bzikebi me Bzzzz... me gjuhë imagjinare të bletës. Vitin 2009 e udhëhoqi [[Ukraina]]. Kievi eshtë qyteti që FUKP 2009 u mbajt. Datat për ketë FUKP ishte [[21 nëntor]]. Fitues u shpall Holanda. Në vitin 2010 fiton për herë të parë Armenia,e përfaqësuar nga Vladimir Arzumanyan. == Fituesit == 12 Shtete kanë fituar Festivalin : Koracia, Spanja, Bjellorusia, Rusia, Gjeorgjia, Holanda, Armenia, Ukraina, Malta, Italia, Polonia, dhe Franca {{clear}} [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- ! Viti ! Fitues ! Gjuha ! Këngëtari ! Kënga ! Pikët ! Data ! Qyeteti ! Shtetet pjesëmarrëse |- | 2003 |{{flagicon|Croatia}} [[Kroacia]] |[[Gjuha Kroate|Kroate]] |'''Dino Jelusić''' | "Ti si moja prva ljubav" | 134 | 15 nëntor 2003 |{{flagicon|Denmark}} Kopenhagen | 16 |- | 2004 |{{flagicon|Spain}} [[Spanja]] |[[Gjuha Spanjolle|Spanjolle]] |'''María Isabel''' | "Antes muerta que sencilla" | 171 | 20 nëntor 2004 |{{flagicon|Norway}} Lilhamer | 18 |- | 2005 |{{flagicon|Belarus}} [[Bjellorusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Ksenia Sitnik''' | "My vmeste" | 149 | 26 nëntor 2005 |{{flagicon|Belgium}} Haselt | 16 |- | 2006 |{{flagicon|Russia}} [[Rusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Motrat Tolmachevy''' | "Vesenniy Jazz" | 154 | 2 dhjetor 2006 |{{flagicon|Romania}} [[Bukureshti|Bukuresht]] | 15 |- | 2007 |{{flagicon|Belarus}} [[Bjellorusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Alexey Zhigalkovich''' | "S druz'yami" | 137 | 8 dhjetor 2007 |{{flagicon|Netherlands}} Roterdam | 17 |- | 2008 |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] | Imagjinare |'''Bzikebi''' | "Bzz.." | 154 | 22 nëntor 2008 |{{flagicon|Cyprus}} Limasol (Lemesos) | 15 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2009|2009]] |{{flagicon|Netherlands}} [[Holanda]] |[[Gjuha Holandeze|Holandeze]] |'''[[Ralf Mackenbach]]''' | "Click Clack" | 121 | 21 nëntor 2009 |{{flagicon|Ukraine}} [[Kiev]] | 13 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2010|2010]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] |[[Gjuha Armene|Armenishte]] |'''Vladimir Arzumanyan''' | "Mama" (Մամա) | 120 | 20 nëntor 2010 |{{flagicon|Belarus}} [[Minsk]] | 14 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2011|2011]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha Gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''CANDY''' | "Candy Music" | 108 | 03 dhjetor 2011 |{{flagicon|Armenia}} [[Jerevan]] | 13 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2012|2012]] |{{flagicon|Ukraine}} [[Ukraina]] |[[Gjuha Ukrainase|Ukrainishte]] |'''Anastasiya Petryk''' | "Nebo" (Небо) | 138 | 01 dhjetor 2012 |{{flagicon|Netherlands}} [[Amsterdam]] | 12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2013|2013]] |{{flagicon|Malta}} [[Malta]] |[[Gjuha Angleze|Anglishte]] |'''Gaia Cauchi''' | "The Start" | 130 | 30 nëntor 2013 |{{flagicon|Ukraine}} [[Kiev]] | 12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2014|2014]] |{{flagicon|Italy}} [[Italia]] |[[Gjuha italiane|Italishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Vincenzo Cantiello''' | "Tu primo grande amore" | 159 | 15 nëntor 2014 |{{flagicon|Malta}} [[Marsa]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2015|2015]] |{{flagicon|Malta}} [[Malta]] |[[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''[[Destiny Chukunyere]]''' | "Not My Soul" | 185 | 21 nëntor 2015 |{{flagicon|Bulgaria}} [[Sofia]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2016|2016]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''Mariam Mamadashvili''' | "Mzeo" | 139 | 20 nëntor 2016 |{{flagicon|Malta}} [[Valeta]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2017|2017]] |{{flagicon|Russia}} [[Rusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Polina Bogusevich''' | "Wings" | 188 | 26 nëntor 2017 |{{flagicon|Georgia}} [[Tbilisi]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2018|2018]] |{{flagicon|Poland}} [[Polonia]] |[[Gjuha polake|Polonishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Roksana Węgiel''' | "Anyone I Want to Be" | 215 | 25 nëntor 2018 |{{flagicon|Belarus}} [[Minsk]] | 20 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2019|2019]] |{{flagicon|Poland}} [[Polonia]] |[[Gjuha polake|Polonishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Viki Gabor''' | "Superhero" | 278 | 24 nëntor 2019 |{{flagicon|Poland}} [[Gliwice]] |19 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2020|2020]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''[[Valentina (këngëtare)|Valentina Tronel]]''' | "J'imagine" | 200 | 29 nëntor 2020 |{{flagicon|Poland}} [[Varshava]] |12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2021|2021]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] ||[[Gjuha Armene|Armenishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Maléna''' | "Qami Qami" | 224 | 19 dhjetor 2021 |{{flagicon|France}} [[Parisi]] |19 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2022|2022]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Lissandro''' | "Oh Maman!" | 203 | 11 dhjetor 2022 |{{flagicon|Armenia}} [[Jerevan]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2023|2023]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Zoé Clauzure''' | "Cœur" | 228 | 26 nëntor 2023 |{{flagicon|France}} [[Nica]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2024|2024]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''Andria Putkaradze''' | "To My Mom" | 239 | 16 nëntor 2024 |{{flagicon|Spain}} [[Madridi]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2025|2025]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Lou Deleuze''' | "Ce Monde" | 248 | 13 dhjetor 2025 |{{flagicon|Georgia}} [[Tbilisi]] | 18 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2026|2026]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] ||[[Gjuha Armene|Armenishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Naré''' | "Boo!" | 203 | 24 tetor 2026 |{{flagicon|Malta}} Ta' Qali | 16 |} p3b7z07xap4pwef4yv736uom86he2h8 3059953 3059952 2026-10-27T00:03:53Z Brobbz 99525 U kthye versioni 3059952 i bërë nga [[Special:Contributions/Brobbz|unë]] ([[User talk:Brobbz|diskutimet]]) 3059953 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ksenia Sitnik JESC 2005.jpg|thumb|right]] Festivali Evropian i Këngës për herë të parë u mbajtë në kryeqytetin e [[Danimarka|Danimarkës]], [[Kopenhagen]], fitues për herë të parë ishte [[Kroacia]] me Dino, Kënga Quhej "Ti Si Moja Prva Ljubav" (Ti Je Dashuria ime e Parë). Por jo si në Eurovizion është tradita që pasi të fitoj shteti të mbahet në vitin tjetër. Nga financimet e EBU, Vendosën që shtetet që do mbanin FUKP do ishin random. Viti [[2004]] dhe hera e dytë u mbajt në Lilhamer të [[Norvegjia|Norvegjisë]]. Në Norvegji rezultatet përfunduese ishin [[Spanja]] fitues. Antes Muerta Que Secilla nga Maria Isabel. Viti [[2005]] u mbajt në Belgjikë, ku si fitues u zgjedh [[Bjellorusia]], kjo ishte hera e parë për [[Bjellorusia|Bjellorusinë]] që Mori Vendin e Parë. Pastaj [[Rumania]] ishte shteti që mbajti FUKP 2006. Fitues ishte [[Rusia]] për herë të parë. Viti 2007 u mbajt në Roterdam të [[Holanda|Holandës]], ku për herë të dytë fitues ishte [[Bjellorusia]]. Vitin 2008 e udhëheqi Ujdhesa e [[Qipro]]s, ku si fitues doli Bzikebi me Bzzzz... me gjuhë imagjinare të bletës. Vitin 2009 e udhëhoqi [[Ukraina]]. Kievi eshtë qyteti që FUKP 2009 u mbajt. Datat për ketë FUKP ishte [[21 nëntor]]. Fitues u shpall Holanda. Në vitin 2010 fiton për herë të parë Armenia,e përfaqësuar nga Vladimir Arzumanyan. == Fituesit == 12 Shtete kanë fituar Festivalin : Koracia, Spanja, Bjellorusia, Rusia, Gjeorgjia, Holanda, Armenia, Ukraina, Malta, Italia, Polonia, dhe Franca {{clear}} [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë|Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë]] {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- ! Viti ! Fitues ! Gjuha ! Këngëtari ! Kënga ! Pikët ! Data ! Qyeteti ! Shtetet pjesëmarrëse |- | 2003 |{{flagicon|Croatia}} [[Kroacia]] |[[Gjuha Kroate|Kroate]] |'''Dino Jelusić''' | "Ti si moja prva ljubav" | 134 | 15 nëntor 2003 |{{flagicon|Denmark}} [[Kopenhaga]] | 16 |- | 2004 |{{flagicon|Spain}} [[Spanja]] |[[Gjuha Spanjolle|Spanjolle]] |'''María Isabel''' | "Antes muerta que sencilla" | 171 | 20 nëntor 2004 |{{flagicon|Norway}} [[Lillehammer]] | 18 |- | 2005 |{{flagicon|Belarus}} [[Bjellorusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Ksenia Sitnik''' | "My vmeste" | 149 | 26 nëntor 2005 |{{flagicon|Belgium}} Haselt | 16 |- | 2006 |{{flagicon|Russia}} [[Rusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Motrat Tolmachevy''' | "Vesenniy Jazz" | 154 | 2 dhjetor 2006 |{{flagicon|Romania}} [[Bukureshti|Bukuresht]] | 15 |- | 2007 |{{flagicon|Belarus}} [[Bjellorusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] |'''Alexey Zhigalkovich''' | "S druz'yami" | 137 | 8 dhjetor 2007 |{{flagicon|Netherlands}} [[Roterdami]] | 17 |- | 2008 |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] | Imagjinare |'''Bzikebi''' | "Bzz.." | 154 | 22 nëntor 2008 |{{flagicon|Cyprus}} Limasol (Lemesos) | 15 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2009|2009]] |{{flagicon|Netherlands}} [[Holanda]] |[[Gjuha Holandeze|Holandeze]] |'''[[Ralf Mackenbach]]''' | "Click Clack" | 121 | 21 nëntor 2009 |{{flagicon|Ukraine}} [[Kiev]] | 13 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2010|2010]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] |[[Gjuha Armene|Armenishte]] |'''Vladimir Arzumanyan''' | "Mama" (Մամա) | 120 | 20 nëntor 2010 |{{flagicon|Belarus}} [[Minsk]] | 14 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2011|2011]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha Gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''CANDY''' | "Candy Music" | 108 | 03 dhjetor 2011 |{{flagicon|Armenia}} [[Jerevan]] | 13 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2012|2012]] |{{flagicon|Ukraine}} [[Ukraina]] |[[Gjuha Ukrainase|Ukrainishte]] |'''Anastasiya Petryk''' | "Nebo" (Небо) | 138 | 01 dhjetor 2012 |{{flagicon|Netherlands}} [[Amsterdam]] | 12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2013|2013]] |{{flagicon|Malta}} [[Malta]] |[[Gjuha Angleze|Anglishte]] |'''Gaia Cauchi''' | "The Start" | 130 | 30 nëntor 2013 |{{flagicon|Ukraine}} [[Kiev]] | 12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2014|2014]] |{{flagicon|Italy}} [[Italia]] |[[Gjuha italiane|Italishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Vincenzo Cantiello''' | "Tu primo grande amore" | 159 | 15 nëntor 2014 |{{flagicon|Malta}} Marsa | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2015|2015]] |{{flagicon|Malta}} [[Malta]] |[[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''[[Destiny Chukunyere]]''' | "Not My Soul" | 185 | 21 nëntor 2015 |{{flagicon|Bulgaria}} [[Sofia]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2016|2016]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''Mariam Mamadashvili''' | "Mzeo" | 139 | 20 nëntor 2016 |{{flagicon|Malta}} [[Valeta]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2017|2017]] |{{flagicon|Russia}} [[Rusia]] |[[Gjuha Ruse|Ruse]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Polina Bogusevich''' | "Wings" | 188 | 26 nëntor 2017 |{{flagicon|Georgia}} [[Tbilisi]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2018|2018]] |{{flagicon|Poland}} [[Polonia]] |[[Gjuha polake|Polonishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Roksana Węgiel''' | "Anyone I Want to Be" | 215 | 25 nëntor 2018 |{{flagicon|Belarus}} [[Minsk]] | 20 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2019|2019]] |{{flagicon|Poland}} [[Polonia]] |[[Gjuha polake|Polonishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Viki Gabor''' | "Superhero" | 278 | 24 nëntor 2019 |{{flagicon|Poland}} Gliwice |19 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2020|2020]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''[[Valentina (këngëtare)|Valentina Tronel]]''' | "J'imagine" | 200 | 29 nëntor 2020 |{{flagicon|Poland}} [[Varshava]] |12 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2021|2021]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] ||[[Gjuha Armene|Armenishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Maléna''' | "Qami Qami" | 224 | 19 dhjetor 2021 |{{flagicon|France}} [[Parisi]] |19 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2022|2022]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Lissandro''' | "Oh Maman!" | 203 | 11 dhjetor 2022 |{{flagicon|Armenia}} [[Jerevan]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2023|2023]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Zoé Clauzure''' | "Cœur" | 228 | 26 nëntor 2023 |{{flagicon|France}} [[Nica]] | 16 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2024|2024]] |{{flagicon|Georgia}} [[Gjeorgjia]] |[[Gjuha gjeorgjeze|Gjeorgjishte]] |'''Andria Putkaradze''' | "To My Mom" | 239 | 16 nëntor 2024 |{{flagicon|Spain}} [[Madridi]] | 17 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2025|2025]] |{{flagicon|France}} [[Franca]] |[[Gjuha frënge|Frëngjishte]] |'''Lou Deleuze''' | "Ce Monde" | 248 | 13 dhjetor 2025 |{{flagicon|Georgia}} [[Tbilisi]] | 18 |- |[[Festivali Europian I Këngës Për Fëmijë 2026|2026]] |{{flagicon|Armenia}} [[Armenia]] ||[[Gjuha Armene|Armenishte]] [[Gjuha angleze|Anglishte]] |'''Naré''' | "Boo!" | 202 | 24 tetor 2026 |{{flagicon|Malta}} Ta' Qali | 16 |} jlvdvh622ut3rthvd40uiqzfndoclcb 0 82222 3059944 3025200 2026-10-26T23:15:40Z Klasapunëtore 194204 3059944 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Kajsia | image = Apricots2.jpg | regnum = Bimë | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | genus = [[Prunus]] | species = Prunus armeniaca L. }} '''Kajsia''' (Lat. ''Prunus armeniaca'') është një pemë që jepë [[fruti|fruta]]. Frutat e saj përdoren për ushqim dhe si produkt dhe gjysmë produkt në industri dhe kuzhinë. == Pershkrimi == Është një fryt mishi, me kokrra të rrumbullakta, me një bërthamë që përmban një farë të madhe. Mishi është i tharte. {| class="wikitable" align=left style="clear:left" ! colspan=2|10 prodhuesit më të mëdhenj të kajsisë-2005<br />(000 tonelata) |- | [[Turqia]] || align="right" | 390 |- | [[Iran]] || align="right" | 285 |- | [[Italia]] || align="right" | 232 |- | [[Pakistani]] || align="right" | 220 |- | [[Franca]] || align="right" | 181 |- | [[Algjeria]] || align="right" | 145 |- | [[Spanja]] || align="right" | 136 |- | [[Japonia]] || align="right" | 123 |- | [[Maroko]] || align="right" | 103 |- | [[Siria]] || align="right" | 101 |- |'''Bota''' || align="right" | '''1916''' |- |colspan=2|''Burimi:'' [http://faostat.fao.org/site/340/default.aspx ''UN Food & Agriculture Organisation (FAO)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310232049/http://faostat.fao.org/site/340/default.aspx |date=10 mars 2007 }} |} [[Kategoria:Frut]] [[Kategoria:Prunus]] d2kh0cncqldhbghhkahpu3p7a51uuc1 0 82258 3059941 2195791 2026-10-26T23:12:31Z Klasapunëtore 194204 3059941 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg|parapamje|Frutet e bajames]] '''Bajamet''' (''Prunus amygdalus'') janë pemë frutore nga familja e trëndafilave (''Rosaceae''). Druri respektivisht pema arrin lartësinë 4-9 m me lule të bardha të kuqrremta dhe jep fruta me lëvozhgë të fortë të cilat gjithashtu quhen bajame. Origjina e kësaj bime është në Lindjen e Afërt ku kultivohej deri 3000 vjet para erës së re. Është e shpërndarë përgjatë brigjeve të Mesdheut. Ekzistojnë dy nënlloje kryesore njëri lloj është bajamja e hidhur me një aromë të mprehtë që përdoret në mjeksinë alternative si ilaç dhe bajamja e ëmbël e cila përdoret për ushqim dhe në industrinë e ëmbëlsirave ([[marzipani]]). Prodhimtaria botërore viti [[2002]] ishte 1.85 milion tonë (sipas [[Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë|FAO]]). Prodhuesit më të mëdhenj janë [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|ShBA]], [[Greqia]], [[Irani]], [[Italia]] dhe [[Maroku|Marok]]. == Shiko edhe == [[Bajamja (bimë)]] [[Kategoria:Pemë]] [[Kategoria:Prunus]] o2sgbm5k5ric0qtbbecxfefc0g8apq5 0 83566 3059918 3028985 2026-10-26T20:52:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1 #IABot (v2.0.9.6) 3059918 wikitext text/x-wiki {{Infobox Song Contest|name=Festivali Evropian i Këngës|year=1964|logo=ESC 1964 logo.png|final=21 mars 1964|presenters=[[Lotte Wæver]]|director=Poul Leth Sørensen|exsupervisor=Miroslav Vilček|exproducer=|winner={{Esc|Italy|y=1964}}<br />"[[Non ho l'età]]"|vote=Juritë 10-anëtarëshe u japin 5,3 dhe 1 pikë këngëve të tyre të parapëlqyera.|host={{lang|da|[[DR (broadcaster)|Danmarks Radio]]|i=unset}} (DR)|venue=[[Tivolis Koncertsal]]<br>[[Kopenhagen]],[[Danimarkë]]|entries=16|debut={{Esc|Portugal}}|return=None|nonreturn={{Esc|Sweden}}|null={{unbulleted list|{{Esc|Germany}}|{{Esc|Portugal}}|{{Esc|Switzerland}}|{{Esc|Yugoslavia}}}} <!-- Map Legend Colours -->|Green=Y|Green SA=|Purple=|Red=|Yellow=Y}} [[Skeda:ESC 1964 Map.svg|parapamje|Harta e shteteve pjesëmarrësë]] '''Festivali Evropian i Këngës 1964''' ishte edicioni i 9-të i [[Festivali Evropian i Këngës|Konkursit të Këngës së Eurovizionit]] . Ajo u zhvillua në [[Kopenhaga|Kopenhagë]], [[Danimarka|Danimarkë]], pas fitores së vendit në {{Escyr|1963||1963}} me këngën " [[Dansevise]] " nga Grethe dhe Jørgen Ingmann . Organizuar nga [[Bashkimi Evropian i Transmetuesve]] (EBU) dhe transmetuesi pritës {{Lang|da|[[DR (broadcaster)|Danmarks Radio]]|italic=unset}} (DR), konkursi u mbajt në Tivolis Koncertsal më 21 mars 1964 dhe u drejtua nga prezantuesja televizive daneze Lotte Wæver . Gjashtëmbëdhjetë vende morën pjesë në konkurs. {{Esccnty|Portugalia}} bëri debutimin e saj këtë vit, ndërsa {{Esccnty|Suedia}} vendosi të mos merrte pjesë. Fituesja e konkursit ishte {{Esccnty|Italia}} me këngën " [[Non ho l'età]] ", interpretuar nga [[Gigliola Cinquetti]], shkruar nga Nicola Salerno dhe kompozuar nga Mario Panzeri . Në moshën 16 vjeç e 92 ditë, Gigliola Cinquetti u bë fituesja më e re e konkursit deri atëherë; një rekord që ajo e mbajti deri në {{Escyr|1986}} . Kënga arriti një nga fitoret më të thella ndonjëherë në konkurs. Ajo mori pothuajse tre herë më shumë pikë se kënga e vendit të dytë. == Vendndodhja == [[Skeda:Tivoli_Concert_Hall-2.jpg|majtas|parapamje|250x250px| Tivolis Koncertsal, Kopenhagen - vendi pritës i konkursit të vitit 1964.]] Ndërtesa pritëse për konkursin ishte Tivolis Koncertsal (Salla e Koncerteve Tivoli) në kryeqytetin e [[Danimarka|Danimarkës]] [[Kopenhaga|Kopenhagë]], e cila shtrihet brenda parkut të famshëm argëtues të Danimarkës dhe kopshtit të argëtimit Kopshtet Tivoli . Parku, duke aluduar me emrin e tij në Jardin de Tivoli ekzistues në Paris, u hap më 15 gusht 1843 dhe është parku i dytë më i vjetër argëtues në botë, pas Dyrehavsbakken në Klampenborg aty pranë.<ref name="copenhagenet1">[http://www.copenhagenet.dk/cph-map/cph-tivoli.asp Tivoli – Tivoli Gardens Copenhagen – Copenhagen Portal – Tourist Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102120751/http://www.copenhagenet.dk/cph-map/CPH-Tivoli.asp |date=2 nëntor 2013 }}. Copenhagenet.dk. Retrieved on 15 August 2011.</ref> == Vendet pjesëmarrëse == {{Esccnty|Suedia}} nuk mori pjesë këtë vit për shkak të një bojkoti mes anëtarëve të [[Unioni Suedez për Artet Performuese dhe Filmin|Bashkimit Suedez për Arte Performuese dhe Film]] ([[Gjuha suedeze|suedisht]]: Teaterförbundet). Transmetuesi suedez [[Radio Sveriges|Sveriges Radio]] megjithatë e shfaqi konkursin.<ref name="Melfest">{{Cite book|last=Thorsson|first=Leif|title=Melodifestivalen genom tiderna : de svenska uttagningarna och internationella finalerna|last2=Verhage|first2=Martin|date=2006|publisher=Premium Publishing|isbn=91-89136-29-2|location=Stockholm|pages=48–49|language=sv}}</ref> {{Esccnty|Portugalia}} garoi për herë të parë në festival, megjithatë ata u bënë vendi i parë që shënoi ''pikë nul'' në hyrjen e parë. Gjermania, Zvicra dhe Jugosllavia gjithashtu shënuan ''pikë nul'' për herë të parë. Hollanda u bë vendi i parë që dërgon një këngëtare me prejardhje joeuropiane. Anneke Grönloh ishte me prejardhje indoneziane.<ref name="ESC1964">{{Cite web|title=Eurovision Song Contest 1964|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=281|access-date=14 qershor 2012|publisher=[[EBU]]}}</ref> Spanja vendosi të dërgonte grupin Italo-Uruguajan [[Los TNT]] të cilit ishin grupi i parë me tre ose më shumë anëtarë në historinë e konkursit. {| class="wikitable plainrowheaders" |+ ! scope="col" |Shteti ! scope="col" |Transmetuesi ! scope="col" |Artist ! scope="col" |Kënga ! scope="col" |Gjuha ! scope="col" |Këngëshkruesit ! scope="col" |Dirigjent |- ! scope="row" |{{Esc|Austria|y=1964}} |ORF |[[Udo Jürgens]] |"{{Lang|de|[[Warum nur, warum?]]|italic=unset}}" |[[Gjuha gjermane|Gjermane]] |Udo Jürgens |Johannes Fehring |- ! scope="row" |{{Esc|Belgium|y=1964}} |RTB |Robert Cogoi |"{{Lang|fr|Près de ma rivière|italic=unset}}" |[[Gjuha frënge|Frënge]] |Robert Cogoi |Henri Segers |- ! scope="row" |{{Esc|Denmark|y=1964}} |DR |Bjørn Tidmand |"{{Lang|da|Sangen om dig|italic=unset}}" |[[Gjuha daneze|Daneze]] |{{hlist|Aksel V. Rasmussen|Morgens Dam}} |Kai Mortensen |- ! scope="row" |{{Esc|Finland|y=1964}} |YLE |Lasse Mårtenson |"{{Lang|fi|Laiskotellen|italic=unset}}" |[[Gjuha finlandeze|Finland]]{{Efn|Live performance contained one phrase in English}} |{{hlist|[[Lasse Mårtenson]]|Sauvo Puhtila}} |George de Godzinsky |- ! scope="row" |{{Esc|France|y=1964}} |RTF |Rachel |"{{Lang|fr|Le Chant de Mallory|italic=unset}}" |Frënge |{{hlist|[[André Popp]]|[[Pierre Cour]]}} |Franck Pourcel |- ! scope="row" |{{Esc|Germany|y=1964}} |HR{{Efn|On behalf of the German public broadcasting consortium [[ARD (broadcaster)|ARD]]<ref>{{cite web|title=Alle deutschen ESC-Acts und ihre Titel|url=https://www.eurovision.de/teilnehmer/vorentscheid386_glossaryPage-25.html|website=www.eurovision.de|publisher=ARD|access-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612084259/https://www.eurovision.de/teilnehmer/vorentscheid386_glossaryPage-25.html|archive-date=12 qershor 2023|language=de|url-status=live}}</ref>}} |Nora Nova |"{{Lang|de|Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne|italic=unset}}" |Gjermane |{{hlist|Rudi von der Dovenmühle|Niels Nobach}} |Willy Berking |- ! scope="row" |{{Esc|Italy|y=1964}} |RAI |[[Gigliola Cinquetti]] |"{{Lang|it|[[Non ho l'età]]|italic=unset}}" |[[Gjuha italiane|Italiane]] |{{hlist|[[Nicola Salerno]]|[[Mario Panzeri]]}} |Gianfranco Monaldi |- ! scope="row" |{{Esc|Luxembourg|y=1964}} |CLT |Hugues Aufray |"{{Lang|fr|Dès que le printemps revient|italic=unset}}" |Frënge |{{hlist|[[Hugues Aufray]]|Jacques Plante}} |Jacques Denjean |- ! scope="row" |{{Esc|Monaco|y=1964}} |TMC |Romuald |"{{Lang|fr|Où sont-elles passées|italic=unset}}" |Frënge |{{hlist|[[Francis Lai]]|[[Pierre Barouh]]}} |Michel Colombier |- ! scope="row" |{{Esc|Netherlands|y=1964}} |[[Nederlandse Omroep Stichting|NTS]] |Anneke Grönloh |"{{Lang|nl|Jij bent mijn leven|italic=unset}}" |[[Gjuha holandeze|Holandeze]] |{{hlist|Ted Powder|René de Vos}} |Dolf van der Linden |- ! scope="row" |{{Esc|Norway|y=1964}} |[[Radiotelevizioni i Norvegjisë|NRK]] |Arne Bendiksen |"{{Lang|no|Spiral|italic=unset}}" |[[Gjuha norvegjeze|Norvegjeze]] |{{hlist|[[Sigurd Jansen]]|Egil Hagen}} |Karsten Andersen |- ! scope="row" |{{Esc|Portugal|y=1964}} |RTP |António Calvário |"{{Lang|pt|Oração|italic=unset}}" |[[Gjuha portugeze|Portugeze]] |{{hlist|João Nobre|[[Francisco Nicholson]]|Rogério Braçinha}} |Kai Mortensen |- ! scope="row" |{{Esc|Spain|1945|y=1964}} |TVE |Tim, Nelly and Tony |"{{Lang|es|Caracola|italic=unset}}" |[[Gjuha spanjolle|Spanjolle]] |Fina de Calderón |Rafael Ibarbia |- ! scope="row" |{{Esc|Switzerland|y=1964}} |SRG SSR |Anita Traversi |"{{Lang|it|I miei pensieri|italic=unset}}" |Italiane |{{hlist|Giovanni Pelli|Sanzio Chiesa}} |Fernando Paggi |- ! scope="row" |{{Esc|United Kingdom|y=1964}} |[[BBC]] |Matt Monro |"I Love the Little Things" |Angleze |Tony Hatch |[[Harry Rabinowitz]] |- ! scope="row" |{{Esc|Yugoslavia|y=1964}} |JRT |Sabahudin Kurt |"{{Lang|sh-latn|Život je sklopio krug|italic=unset}}" <small>({{Lang|sh|Живот је склопио круг}})</small> |[[Gjuha serbokroate|Serbo-Kroate]] |{{hlist|Srđan Matijević|[[Stevan Raičković]]}} |Radivoje Spasić |} {| class="wikitable" ! scope="col" |Artist ! scope="col" | Vendi ! scope="col" | Viti(t) e mëparshëm |- | Anita Traversi | Zvicra | [[Festivali Evropian i Këngës 1956|1956]] (Këngëtarja mbështetëse), [[Festivali Evropian i Këngës 1960|1960]] |} == Formati == Secili vend kishte 10 anëtarë jurie të cilët shpërndanë tre pikë midis një, dy ose tre këngëve të tyre të preferuara. Pikët u grumbulluan dhe këngët e para, të dyta dhe të treta u vlerësuan me 5, 3 dhe 1 vota sipas radhës. Nëse vetëm një këngë mori çdo pikë brenda jurisë, do të merrte të gjitha 9 pikët. Nëse do të zgjidheshin vetëm dy këngë, këngët do të merrnin me radhë 6 dhe 3 pikë.<ref name="ESC1964"/> Festivali këtë vit ishte shumë i politizuar me kërkesa që diktaturat e krahut të djathtë në Spanjë dhe Portugali të përjashtoheshin nga gara. Kjo polemikë u bë e dukshme gjatë konkursit pasi pak para hyrjes së Belgjikës, një burrë hyri në skenë duke mbajtur një pankartë që thoshte "Bojkoto Frankon dhe Salazarin". Ai u hoq shpejt nga skena. Kjo alarmoi audiencën, ku pamjet e kamerës u prenë në tabelë, megjithatë pas ngjarjes u bënë fotografi dhe u publikuan. Ky do të ishte pushtimi i parë i skenës në historinë e konkursit. Përgjigja e menjëhershme e audiencës së Koncertsal ndaj hyrjes italiane ishte dukshëm entuziaste dhe e zgjatur dhe, më e pazakonta për një performancë Eurovizioni. Pasi doli nga skena Gigliola Cinquetti u lejua të kthehej për të bërë një përkulje të dytë. Performancës së saj iu dha një përsëritje e paplanifikuar në televizionin britanik pasditen tjetër. Në këtë rast, ajo korri fitoren më dërrmuese në historinë e garës, me një rezultat pothuajse tre herë më të lartë se rivalja e saj më e afërt, një arritje jashtëzakonisht e pamundur për t'u mposhtur ndonjëherë me sistemet e pikëve pas vitit 1974. == Pasqyrë e konkursit == {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+Results of the Eurovision Song Contest 1964<ref>{{Cite web|title=Final of Copenhagen 1964|url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210406172136/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final|archive-date=6 prill 2021|access-date=6 prill 2021|publisher=European Broadcasting Union}}</ref> ! scope="col" |R/R ! scope="col" |Shteti ! scope="col" |Artisti ! scope="col" |Kënga ! scope="col" |Pikët ! scope="col" |Vendi |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 |{{Esc|Luxembourg|y=1964}} |{{Sortname|Hugues|Aufray}} |"{{Lang|fr|Dès que le printemps revient|italic=unset}}" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 |{{Esc|Netherlands|y=1964}} |{{Sortname|Anneke|Grönloh}} |"{{Lang|nl|Jij bent mijn leven|italic=unset}}" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 |{{Esc|Norway|y=1964}} |{{Sortname|Arne|Bendiksen}} |"{{Lang|no|Spiral|italic=unset}}" |6 |8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |4 |{{Esc|Denmark|y=1964}} |{{Sortname|Bjørn|Tidmand}} |"{{Lang|da|Sangen om dig|italic=unset}}" |4 |9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |5 |{{Esc|Finland|y=1964}} |{{Sortname|Lasse|Mårtenson}} |"{{Lang|fi|Laiskotellen|italic=unset}}" |9 |7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 |{{Esc|Austria|y=1964}} |{{Sortname|Udo|Jürgens}} |"{{Lang|de|[[Warum nur, warum?]]|italic=unset}}" |11 |6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 |{{Esc|France|y=1964}} |Rachel |"{{Lang|fr|Le Chant de Mallory|italic=unset}}" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 |{{Esc|United Kingdom|y=1964}} |{{Sortname|Matt|Monro}} |"I Love the Little Things" |17 |2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 |{{Esc|Germany|y=1964}} |{{Sortname|Nora|Nova}} |"{{Lang|de|Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne|italic=unset}}" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 |{{Esc|Monaco|y=1964}} |Romuald |"{{Lang|fr|Où sont-elles passées|italic=unset}}" |15 |3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 |{{Esc|Portugal|y=1964}} |{{Sortname|António|Calvário}} |"{{Lang|pt|Oração|italic=unset}}" |0 |13 |- style="font-weight:bold; background:gold;color:#000" ! scope="row" style="text-align:center; font-weight:bold; background:gold;color:#000" |12 |{{Esc|Italy|y=1964}} |{{Sortname|Gigliola|Cinquetti}} |"{{Lang|it|[[Non ho l'età]]|italic=unset}}" |49 |1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |13 |{{Esc|Yugoslavia|y=1964}} |{{Sortname|Sabahudin|Kurt}} |"{{Lang|sh-latn|Život je sklopio krug|italic=unset}}" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |14 |{{Esc|Switzerland|y=1964}} |{{Sortname|Anita|Traversi}} |"{{Lang|it|I miei pensieri|italic=unset}}" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |15 |{{Esc|Belgium|y=1964}} |{{Sortname|Robert|Cogoi}} |"{{Lang|fr|Près de ma rivière|italic=unset}}" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |16 |{{Esc|Spain|1945|y=1964}} |Tim, Nelly and Tony |"{{Lang|es|Caracola|italic=unset}}" |1 |12 |} === Zëdhënësit === Secili vend emëroi një zëdhënës i cili ishte përgjegjës për shpalljen e votave për vendin përkatës nëpërmjet telefonit. Zëdhënësit e njohur në konkursin e vitit 1964 janë renditur më poshtë. *  Hollanda{{Snd}}[[Pim Jacobs]]<ref>{{Cite web|title=Nederlandse jurywoordvoerders bij het Eurovisie Songfestival|trans-title=Dutch spokespersons at the Eurovision Song Contest|url=https://www.eurovisionartists.nl/index.htm?content/esf560.asp|access-date=8 qershor 2023|publisher=Eurovision Artists|language=nl}}</ref> == Rezultatet e detajuara të votimit == [[Skeda:Anneke_Grönloh_1964_Eurovision_dress.jpg|parapamje| Veshja e konkurrentes holandeze Anneke Grönloh]] {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Detailed voting results<ref>{{Cite web|title=Results of the Final of Copenhagen 1964|url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final/results|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210406172417/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final/results|archive-date=6 prill 2021|access-date=6 prill 2021|publisher=European Broadcasting Union}}</ref><ref>{{Cite web|title=Eurovision Song Contest 1964 – Scoreboard|url=https://eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=281#Scoreboard|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709062201/http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=281#Scoreboard|archive-date=9 korrik 2015|access-date=14 qershor 2021|publisher=European Broadcasting Union}}</ref> ! colspan="2" | ! scope="col" {{Vertical header|Total score}} ! scope="col" {{Vertical header|Luxembourg}} ! scope="col" {{Vertical header|Netherlands}} ! scope="col" {{Vertical header|Norway}} ! scope="col" {{Vertical header|Denmark}} ! scope="col" {{Vertical header|Finland}} ! scope="col" {{Vertical header|Austria}} ! scope="col" {{Vertical header|France}} ! scope="col" {{Vertical header|United Kingdom}} ! scope="col" {{Vertical header|Germany}} ! scope="col" {{Vertical header|Monaco}} ! scope="col" {{Vertical header|Portugal}} ! scope="col" {{Vertical header|Italy}} ! scope="col" {{Vertical header|Yugoslavia}} ! scope="col" {{Vertical header|Switzerland}} ! scope="col" {{Vertical header|Belgium}} ! scope="col" {{Vertical header|Spain}} |- ! rowspan="16" {{Vertical header|Contestants}} ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Luxembourg | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |14 | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | |3 | | | | |3 | |'''5''' | | |3 | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Netherlands | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |2 | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | |1 | | | |1 | | | | | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Norway | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |6 | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | |'''5''' |1 | | | | | | | | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Denmark | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |4 | | |1 | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | | | | | | | | | | |3 |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Finland | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |9 | | |3 |3 | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | |3 | | | | | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Austria | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |11 | | | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | | | | |'''5''' | | |1 |'''5''' |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |France | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |14 |1 | | | | |3 | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | |'''5''' |3 | |1 | | |1 |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |United Kingdom | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |17 | |1 |'''5''' | |3 |1 |1 | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | |1 | | | | |'''5''' | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Germany | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |0 | | | | | | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | | | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Monaco | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |15 |3 | | | | | |'''5''' | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | |3 |1 |3 | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Portugal | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |0 | | | | | | | | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | | | | |- style="background:gold;color:#000" ! scope="row" style="text-align:left; font-weight:bold; background:gold;color:#000" |Italy | style="text-align:right; font-weight:bold;" |49 |'''5''' |'''5''' | | |'''5''' |'''5''' | |'''5''' |3 |3 |'''5''' | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | |'''5''' |3 |'''5''' | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Yugoslavia | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |0 | | | | | | | | | | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Switzerland | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |0 | | | | | | | | | | | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Belgium | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |2 | | | | | | | | | |1 |1 | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | | |- ! scope="row" style="text-align:left; background:#f2f2f2;color:#000" |Spain | style="text-align:right; background:#f2f2f2;color:#000" |1 | | | | | | | | | | | |1 | | | | style="text-align:left; background:#aaa;color:#000" | |} === 5 pikë === Më poshtë është një përmbledhje e të gjithë 5 pikëshave në finale: {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |N. ! scope="col" | Garuesja ! scope="col" | Kombet që japin 5 pikë |- ! scope="row" | 8 | ''' Italia''' | Austri ,  Belgjika ,  Finlanda ,  Luksemburgu ,  Holanda ,  Portugalia ,  Mbretëria e Bashkuar ,  Jugosllavia |- ! rowspan="2" scope="row" | 2 | Austria | Italia ,  Spanja |- | Mbretëria e Bashkuar | Norvegjia ,  Zvicra |- ! rowspan="4" scope="row" | 1 | Franca | Monako |- | Luksemburgu | Gjermania |- | Monako | Franca |- | Norvegjia | Danimarka |} == Transmetimet == Secilit transmetues pjesëmarrës iu kërkua të transmetonte konkursin përmes rrjeteve të tij. Transmetuesit jo-pjesëmarrës anëtarë të EBU ishin gjithashtu në gjendje të transmetonin konkursin si "pjesëmarrës pasivë". Transmetuesit ishin në gjendje të dërgonin komentues për të siguruar pasqyrimin e konkursit në gjuhën e tyre amtare dhe për të transmetuar informacione rreth artistëve dhe këngëve te shikuesit e tyre televiziv.<ref>{{Cite web|date=31 tetor 2018|title=The Rules of the Contest|url=https://eurovision.tv/about/rules|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004011300/https://eurovision.tv/about/rules|archive-date=4 tetor 2022|access-date=19 dhjetor 2022|publisher=European Broadcasting Union}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" |+Broadcasters and commentators in participating countries ! scope="col" |Country ! scope="col" |Broadcaster ! scope="col" |Channel(s) ! scope="col" |Commentator(s) ! scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|References}} |- ! scope="row" |{{Flagu|Austria}} |ORF |ORF | {{Ska|''Unknown''}} |<ref>{{Cite web|title=Austria – Copenhagen 1964|url=https://eurovision.tv/participant/udo-juergens|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513000343/https://eurovision.tv/participant/udo-juergens|archive-date=13 maj 2018|access-date=28 dhjetor 2022|publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |{{Flagu|Belgjika}} |RTB |RTB | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Limburgs" /><ref name="Luxemburger" /> |- |BRT |BRT | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Limburgs" /> |- ! scope="row" |{{Flagu|Danimarka}} |DR |DR TV, DR P1, DR P3 |''No commentary'' |<ref>{{Cite web|title=Programoversigt – 21/03/1964|url=https://www.larm.fm/Asset/448d6b42-ca06-30b5-1b50-2aa2a82139c5|access-date=19 dhjetor 2022|publisher=LARM.fm|language=da|archive-date=19 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219142830/https://www.larm.fm/Asset/448d6b42-ca06-30b5-1b50-2aa2a82139c5|url-status=dead}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="rowgroup" |{{Flagu|Finlanda}} | rowspan="3" |YLE |{{Lang|fi|[[Yle TV1|Suomen Televisio]]|italic=unset}} |{{Interlanguage link|Aarno Walli|fi}} | rowspan="3" |<ref name="HS">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Radio ja televisio|language=fi|pages=31|work=[[Helsingin Sanomat]]|url=https://nakoislehti.hs.fi/253dc691-d7ee-4965-9700-c36fb165e8a9|url-access=subscription|access-date=7 nëntor 2022}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pajala|first=Mari|date=2013|editor-last=Badenoch|editor-first=Alexander|editor2-last=Fickers|editor2-first=Andreas|editor3-last=Henrich-Franke|editor3-first=Christian|title=Intervision Song Contests and Finnish Television between East and West|journal=Airy Curtains in the European Ether: Broadcasting and the Cold War|location=Baden-Baden, Germany|publisher=[[Nomos publishing house|Nomos]]|pages=215–270|doi=10.5771/9783845236070-215|isbn=9783845236070|quote=Walli was closely involved in YLE’s ESC productions; among other things he [...] provided the commentary for all the 1960s ESCs on Finnish television.|via=[[Academia.edu]]}}</ref> |- |{{Lang|fi|{{ill|Yleisohjelma|fi|Yleisohjelma (Suomen Yleisradio)}}|italic=unset}} |{{Interlanguage link|Erkki Melakoski|fi}} |- |{{Lang|fi|Ruotsinkielinen ula-ohjelma|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} |- ! scope="row" |{{Flagu|Franca}} |RTF |RTF |Robert Beauvais |<ref name="Luxemburger" /><ref name="Je vois tout" /> |- ! scope="row" |{{Flagu|Gjermania}} |ARD |{{Lang|de|[[Das Erste|Deutsches Fernsehen]]|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Limburgs" /><ref name="Schweiz" /> |- ! scope="row" |{{Flagu|Italia}} |RAI |{{Lang|it|[[Rai 1|Programma Nazionale]]|italic=unset}} |{{Interlanguage link|Renato Tagliani|it|Renato Tagliani}} |<ref name="Stampa">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Oggi sul video|language=it|page=11|work=[[La Stampa]]|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,1555_02_1964_0069_0011_21874578/|access-date=27 dhjetor 2022}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flagu|Luxembourg}} |CLT |{{Lang|fr|[[RTL9|Télé-Luxembourg]]|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Luxemburger">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Radio-Télévision|language=de, fr|page=18|work=[[Luxemburger Wort]]|url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2bhgc1x89/pages/18|access-date=27 dhjetor 2022}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flagu|Monako}} | colspan="2" |{{Lang|fr|[[TMC (TV channel)|Télé Monte-Carlo]]|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} |<ref>{{Cite web|title=Monaco – Copenhagen 1964|url=https://eurovision.tv/participant/romuald|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513004941/https://eurovision.tv/participant/romuald|archive-date=13 maj 2018|access-date=28 dhjetor 2022|publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |{{Flagu|Hollanda}} |[[Nederlandse Omroep Stichting|NTS]] |NTS |Ageeth Scherphuis |<ref name="Limburgs">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Radio – Televisie|language=nl|page=19|work=[[Limburgs Dagblad]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010526018:mpeg21:p019|access-date=27 dhjetor 2022|via=[[Delpher]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=19 mars 1964|title=Anneke en Ageeth al in Kopenhagen|language=nl|page=1|work=[[De Waarheid]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010372107:mpeg21:p001|access-date=27 dhjetor 2022|via=[[Delpher]]}}</ref> |- |{{Interlanguage link|Nederlandse Radio Unie|nl}} |Hilversum 2 | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Limburgs" /> |- ! scope="row" |{{Flagu|Norvegjia}} |[[Radiotelevizioni i Norvegjisë|NRK]] |{{Lang|no|[[NRK1|NRK Fjernsynet]]|italic=unset}}, [[NRK P1|NRK]] |Odd Grythe |<ref>{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Se og Hør idag|language=no|page=11|work=[[Oppland Arbeiderblad]]|url=https://www.nb.no/items/d550890126eb11eecf065a05ab6b2341?page=9|access-date=27 dhjetor 2022|via=[[National Library of Norway]]}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flagu|Portugalia}} |RTP |RTP | {{Ska|''Unknown''}} |<ref>{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Boletim do dia|language=pt|page=15|work=[[Diário de Lisboa]]|url=http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06553.091.18830#!15|access-date=27 dhjetor 2022|via=Casa Comum|archive-date=27 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227194105/http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06553.091.18830#!15|url-status=dead}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |{{Flagu|Spanja|1945}} |TVE |TVE |{{Interlanguage link|Federico Gallo|es}} |<ref name="Vanguardia">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Radio y TV|language=es|page=44|work=[[La Vanguardia]]|url=https://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1964/03/21/pagina-44/32677523/pdf.html|url-access=subscription|access-date=27 dhjetor 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|last=HerGar|first=Paula|date=28 mars 2018|title=Todos los comentaristas de la historia de España en Eurovisión (y una única mujer en solitario)|url=https://los40.com/los40/2018/03/27/album/1522166894_094380.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926203750/https://los40.com/los40/2018/03/27/album/1522166894_094380.html|archive-date=19 dhjetor 2021|access-date=14 dhjetor 2022|publisher=[[Los 40]]|language=es}}</ref> |- |RNE |RNE{{Efn|Deferred broadcast at 23:00 [[Central European Time|CET]] (22:00 [[Coordinated Universal Time|UTC]])<ref name="Vanguardia" />}} | {{Ska|''Unknown''}} |<ref name="Vanguardia" /> |- ! rowspan="6" scope="rowgroup" |{{Flagu|Zvicra}} | rowspan="6" |SRG SSR |TV DRS | {{Ska|''Unknown''}} | rowspan="6" |<ref name="Je vois tout">{{Cite news|date=12 mars 1964|title=Programme TV|language=fr|pages=28–30|work=Radio TV - Je vois tout|publisher=Héliographia SA|location=Lausanne, Switzerland|url=https://scriptorium.bcu-lausanne.ch/zoom/324892/view?page=15&p=verso&tool=info&view=0,0,5969,4156|access-date=27 dhjetor 2022}}</ref><ref name="Schweiz">{{Cite news|date=21 maj 1964|title=Radioprogramm / Fernsehprogramm|language=de|page=19|work=[[Neue Zürcher Nachrichten]]|location=[[Zürich]], Switzerland|url=https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=NZN19640321-03|access-date=27 dhjetor 2022|via=e-newspaperarchives.ch|archive-date=27 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127065015/https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=NZN19640321-03|url-status=dead}}</ref><ref name="Radio">{{Cite news|date=12 mars 1964|title=Programmes radiophoniques – samedi 21 mars|language=fr|pages=62–64|work=Radio TV - Je vois tout|publisher=Héliographia SA|location=Lausanne, Switzerland|url=https://scriptorium.bcu-lausanne.ch/zoom/324892/view?page=32&p=verso&tool=info&view=0,0,5941,4143|access-date=27 dhjetor 2022}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Radio–TV|language=it|page=7|work=Libera Stampa|location=[[Lugano]], Switzerland|url=https://www.sbt.ti.ch/quotidiani-public-pdf/main_part.php?fullscreen=true&paper=ls&day=21&month=3&year=1964&page=7&papername=Libera%20Stampa&allpages=1,2,3,4,5,6,7,8|access-date=27 dhjetor 2022|via={{ill|Sistema bibliotecario ticinese|it}}}}</ref> |- |TSR |Robert Burnier |- |TSI | {{Ska|''Unknown''}} |- |DRS 1{{Efn|Delayed broadcast on 23 March at 20:00 [[Central European Time|CET]] (19:00 [[Coordinated Universal Time|UTC]])<ref name="Schweiz" />}} | {{Ska|''Unknown''}} |- |RSR 1 | {{Ska|''Unknown''}} |- |RSI 1 | {{Ska|''Unknown''}} |- ! scope="row" |{{Flagu|Mbretëria e Bashkuar}} |[[BBC]] |BBC TV |David Jacobs |<ref name="Roxburgh">{{Cite book|last=Roxburgh|first=Gordon|title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest|date=2012|publisher=[[Telos Publishing]]|isbn=978-1-84583-065-6|series=Volume One: The 1950s and 1960s|location=Prestatyn|pages=348–358}}</ref><ref name="Radio Times">{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Eurovision Song Contest Grand Prix 1964|work=[[Radio Times]]|url=https://genome.ch.bbc.co.uk/8b8ea20a62fe453bb6f3c592b86635c6|access-date=27 dhjetor 2022|via=[[BBC Genome Project]]|archive-date=27 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227194059/https://genome.ch.bbc.co.uk/8b8ea20a62fe453bb6f3c592b86635c6|url-status=dead}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |{{Flagu|Jugosllavia}} | rowspan="2" |JRT |{{Lang|sl|[[Radiotelevizija Slovenija|Televizija Ljubljana]]|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} | rowspan="3" |<ref>{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Televizija – sobota – 21. marca|language=sl|page=11|work=Panorama|location=[[Kranj]], [[Socialist Republic of Slovenia|SR Slovenia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslavia]]|url=https://arhiv.gorenjskiglas.si/digitar/55394304_1964_11_L.pdf|url-status=live|access-date=27 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227185002/https://arhiv.gorenjskiglas.si/digitar/55394304_1964_11_L.pdf|archive-date=27 dhjetor 2022}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 mars 1964|title=Televizija – Subota, 21. ožujka|language=sh|page=8|work=[[Slobodna Dalmacija]]|location=[[Split, Croatia|Split]], [[Socialist Republic of Croatia|SR Croatia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslavia]]|url=https://arhiv.slobodnadalmacija.hr/pvpages/pvpages/viewPage/?pv_page_id=241926&pv_issue_no=640321_A|access-date=27 dhjetor 2022}}</ref> |- |{{Lang|sh|[[HRT 1|Televizija Zagreb]]|italic=unset}} | {{Ska|''Unknown''}} |} === Regjistrimet e humbura === Ashtu si me {{Escyr|1956||festivalin e parë 1956}}, nuk dihet të ketë mbijetuar asnjë video-incizim i plotë i konkursit të vitit 1964 megjithatë, ndryshe nga konkursi i vitit 1956 (ku akti i intervalit mungon kryesisht), ekziston një regjistrim i plotë audio në formën e transmetimit radiofonik nga DR. Disa klipe të konkursit kanë mbijetuar, duke përfshirë një pjesë të ceremonive të hapjes, duke përfshirë disa nga komentet përshëndetëse të prezantueses Lotte Wæver, si dhe shumica e performancës së përsëritur të " {{Lang|it|Non ho l'età|italic=unset}} “ nga fundi i transmetimit. Për ca kohë, kishte një thashetheme se një kopje e të gjithë konkursit ekzistonte në arkivat e televizionit francez.<ref>{{Cite web|title=9eme-concours-eurovision-de-la-chanson-1964|url=http://inatheque.ina.fr/doc/TV-RADIO/DA_CPF96003532/9eme-concours-eurovision-de-la-chanson-1964?rang=334|access-date=2021-12-14|website=inatheque.ina.fr}}</ref> Në vitin 2021, [[Institut National de l'audiovisuel|INA]] konfirmoi për ''Wiwibloggs'' se arkivat e televizionit francez nuk zotërojnë një kopje të konkursit.<ref>{{Cite web|last=ten Veen|first=Renske|date=31 korrik 2021|title=Lost in Copenhagen: French television archive INA confirms it does NOT possess a copy of missing Eurovision 1964 show|url=https://wiwibloggs.com/2021/07/31/french-television-archive-ina-does-not-have-eurovision-1964/266236/|access-date=31 korrik 2021|website=Wiwibloggs.com|publisher=[[Wiwibloggs]]}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Një mit i vazhdueshëm, madje i përsëritur në faqen zyrtare të Eurovizionit, është se kaseta u shkatërrua në një zjarr në vitet 1970. Në intervistat më të fundit, DR pohoi se transmetimi nuk u regjistrua kurrë, gjoja për shkak të mungesës së makinerive të shiritit në studio në atë kohë.<ref>{{Cite web|date=2019-03-20|title=BILLEDER: I denne uge er det 55 år siden, Danmark holdt sit første Eurovision i Tivoli|trans-title=Photos: This week, it is 55 years since Denmark held its first Eurovision in Tivoli|url=https://www.dr.dk/om-dr/nyheder/billeder-i-denne-uge-er-det-55-aar-siden-danmark-holdt-sit-foerste-eurovision-i-tivoli|access-date=2021-12-14|website=DR|language=da}}</ref> Audioja e të gjithë shfaqjes, megjithatë, është ende e disponueshme në internet, dhe disa videoklipe dhe foto të shkurtra mbeten të disponueshme.<ref>{{Cite web|title=Opmærkning af DR's billeder|url=https://historiskebilleder.danskkulturarv.dk/search.html?term=Eurovision|access-date=2022-08-07}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës sipas viteve]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Numër lidhjesh të shabllonit të lidhjeve ndërgjuhësore]] 9x2q8itzq83hwc8ojwof0yei9y3lqt7 1 90338 3059906 2812051 2026-10-26T19:46:14Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059906 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Fëmija/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} '''Zhvillimi Psikologjik i fëmijëve''' Për një kohe shumë te gjatë është treguar një interes i veçantë ne studimin e zhvillimit te natyres se femijes. Si pasoje e këtyre studimeve kanë dalë ne pah pyetje te cilat tregojnë rrugë qe mendohet si me e mira për te rritur një fëmijë te shendetshem. Ne shek.XIX u bene me shumë studime mbi fëmijët, mbi evolucionin e tyre biologjik dhe sociologjik.Këto studime do bënin te mundur te dihej me tepër mbi procesin e rritjes dhe zhvillimit te një fëmijë.Ne kohët dhe ditet e sotme pyetjet qe nxisin me shumë studimet shkencore janë: 1-Fusha e zhvillimit te femijes ne aspektin sesi ndryshojnë ata pergjate rritjes dhe zhvillimit të tyre . 2-Faktoret qe ndikojne ne këto ndryshime. Studiuesit qe merren me zhvillimin e femijes përdorin strategji të ndryshme kerkimore .Por vihet re se asnjë nga të gjitha këto metoda nuk është e vetme apo gjithperfshirese. Çdo metodë ka kufizime dhe avantazhe.Ne baze te këtyre strategjive kanë dalë një sërë te dhenash qe zgjerohen me tej me kohën. Ato janë : 1-Studimi i zhvillimit te femijes është një studim qe ka filluar vonë ne kohe . Ajo është bërë një fushe ne vete në fund te shek.XIX. 2- Nga dy shkencetare kanë ardhur pikëpamje te kundërta për zhvillimin e një fëmijë . a-Xhon Lok b- Xhin Xhekis a- I pari thotë se ne lindje mendja është “tabula rasa “qe do të thotë është si një pllake e bardhe qe është krejtësisht bosh e pret të shkruhet. Kjo bën qe femija te këtë nevojë për një edukim dhe drejtim. b-Shkencetari i dytë besonte se një fëmijë ka aftësi dhe interesa te lindura.Atij duhet ti lejohet qe botën ku jeton ta eksploroje lirisht dhe nëpërmjet këtyre eskplorimeve te mesoje.Nëse fillojme te bëjmë një ese mbi fillesat e kohës kur ka filluar studimi i fëmijëve vihet re qe ajo arrin nga pikpamja biologjike gjithmonë deri ne kohën e Carls Darvinit.Vete Darvini u tha studiuesve se vetëm nëse studiojme zhvillimin biologjik dhe psikologjik mund te arrijme ne stadin e tillë qe te studiojme adultin dhe sjelljet e tij.Themeluesi i idesë se studimit te fëmijëve ka qenë Stenle Holl. Ky i fundit është marrë edhe me studimin e adoleshenteve. Një nga arritjet e para te studimit shkencor te fëmijëve ka qenë zhvillimi i testit te inteligjences prej Binetit dhe Simonit. Teorite e zhvillimit te fëmijëve ndahen ne disa kategori te përgjithshme. Disa prej teorive me kryesore dhe themelore e shpjegojnë sjelljen e një fëmijë si rrjedhoje e bashkeveprimit midis potencialit gjenetik dhe pervojave ambientale. Disa te tjera e shpjegojnë ne atesi një pasoje e pervojes dhe e mesimit.Këto te fundit nuk e marrin ne konsideratë trashegimine gjenetike. Studimi i rritjes dhe i zhvillimit te femijes bazohet ne studimet qe bëjnë te mundur identifikimin e kulturave të ndryshme dhe krahasimin midis tyre. Nëse i mendojmë mendjet e bebeve si kompjuter te formuar prej neuronesh dhe te programuar nga informacioni arrijme te shohim vogelushet ndryshe. Bebet e porsalindura dinë mjaftueshem rreth njerëzve , objekteve dhe gjuhës. Me e rendesishmja është se bebet kanë mekanizma te fucishem nxenieje. Këta mekanizma iu bëjnë te mundur bebeve te revizionojne, rimodelojne dhe ristrukturojne spontanisht njohurite e tyre. Vete bebet gjithashtu kanë mekanizma me te mirë te riparimeve afër jetës se tyre. Ky person është nëna. Të rriturit janë projektuar te sillen ne mënyrë te tillë qe fëmijët të mësojnë prej tyre. Teorite e zhvillimit te një fëmijë ndahen ne disa kategori te përgjithshme : Teorite epigenotike Këto teori e shpjegojnë zhvillimin dhe sjelljen e femijes duke u bazuar ne bashkepunimin ndermjet ambjetit dhe trashgimise gjenetike te personit. Teorite e tjera e shpjegojnë sjelljen dhe zhvillimin ne baze te pervojes se kaluar dhe te mesuarit te individit. Këta teori quhen teori ambientale. Teoria psikoanalitike paraqitet ne përgjithësi si teori biologjike e personalitetit. Teoria e Froidit pohon se Idi, Oni, Mbi Uni se bashku luajnë rol ne strukturen dhe zhvillimin e personalitetit te njeriut. Idi është i pranishem qe ne lindje dhe është forca e energjise. Ajo udhehiqet nga instiktet. Ai drejtohet për te kënaqur nevojat dhe dëshirat baze. Kjo gjë i shkakton bebes ne mënyrë te pashmangshme tensione te pazgjidhura , ndërkohë qe lufton te përballet me nevojat e realitetit. Me qëllimin qe bebi i vogël tashmë ne rritje te përballet me realitetin shfaqet “Uni”. Uni punon për te rregulluar dëshirat dhe udhehequr mendimin dhe sjelljen e një individi. Gjatë fazes se femijerise se hershme shfaqet “Mbi Uni”. Ai shikohet si një përfaqësues i brendshem i vlerave sociale dhe tradites. Mbi Uni nuk trashegohet dhe nuk është i pranishem ne lindje. Mbi Uni zhvillohet si rrjedhoje e mesimit dhe bashkeveprimeve sociale . Idi, Uni, Mbi Uni janë koncepte te zhvilluara nga Frodi për te shpjeguar komponentet biologjike (Idi) Psikologjike (Uni) dhe sociale (Mbi Uni) →Komponetet e zhvillimit Stadi Oral Stadi Oral i bebes shkon nga lindja deri ne 18 muaj. Gjatë kësaj kohe foshnja krijon lidhjet e para me botën dhe qenjet e tjera qe e rrethojne. Goja është pjesa e trupit me te cilën është lidhur mbijetesa e një bebeje (0→18 muaj) . Prej saj merret kenaqesia dhe shuhet dhimbja e urise. Këto janë nder elementet e para qe ai meson e qe i duhet edhe me vonë për mbijetese . Veprimtaria e një foshnjeje rrotullohet rreth ndjeshmerive dhe veprimtarive orale. Me te lidhen shprehja e interesave, lidhja dhe perforcimi i ndjenjes se sigurise, ndijimi i memesise se mirë apo te sikletshme, besdiare e ambientit apo shuplakat e tij . Ndaj goja konsiderohet zone berogjene . Stadi anal Ky stad fillon rreth moshes 1 vjeç dhe zgjat deri sa ai bëhet 3 vjeç. Kenaqesia tek femija rrjedh jo nga ngacmimi por nga derdhja e feceve dhe pergatitja e femijes nga ana e tij dhe e prinderve e nga ana tjetër për ta bërë atë te kuptoje rrugën qe duhet te ndjeke për te kontrolluar trupin e tij. Femija ua ve veshin prinderve por dhuron dhe shperthime inati kur ata nuk reagojne ndaj miresise se tij. Stadi Fallik Zgjat nga 2 vjeç e gjysëm deri ne 4 vjeç. Kjo perben kalimin e zones erogenetike dhe organet genitale. Femija tashmë është rritur dhe ka aftësinë te zbuloje se organet genitale janë burim kenaqesie. Stadi Edipik, ka te bëj me konpleksin ku femija bie ne gjendje kllapie dhe stresi sepse mendon se dashuron nënën e tij dhe ajo është vetëm e tija. Zgjidhja e tij ndikon ne shendetin e mëvonshëm mendor te një fëmijë. Stadi Latences Ky stad shfaqet pas moshes 6 vjeç ai shkon deri ne pubertet. Ai karakterizohet nga ndjenja seksuale latente. Gjatë kësaj periudhe femija nuk është i terhequr nga një dëshirë seksuale dhe përpiqet te kaloje kohën duke njeshtezuar një sërë aftesish dhe duke ushqyer e nxitur interesat e tjera të ndryshme. Stadi gjenital Gjatë periudhes se fundit te zhvillimit psikoseksual fokusi perqendrohet ne kenaqesine qe rrjedh prej regjionit gjenital. Kjo periudhe fillon kur fillon puberteti dhe zgjat gjatë gjithë periudhes se pjekurise. Karakterizohet me përpjekje drejt maturimit seksual, pasi individi kërkon te gjeje dike te seksit te kundërt me te cilën shkembejne kenaqesi seksuale. Pjazhe thoshte se tek individi ekziston një organizem i brendshem i mendimit i paraqitur si strukture konjektive qe është lidhur me stadet e zhvillimit intelektual. • Stadi sensamator (lindje deri ne 2 vjeç) • Preaperacional (2-7 vjeç) • Operacional konkret (7-12 vjeç) • Të menduar operacional formal (12 vjeç e lart) Femijeria e hershme ka te beje qe ne kohën e lindjes deri ne 4 muajsh. Detyra kryesore e foshnjes gjatë këtyre muajve është zhvendosja e e kuilibrit dhe vendosja e fillimit te zhvillimit te marredhenjes fëmijë tutor. Ajo ne lindje ndjek me sy objektet. Femija lind me reflekset e thithjes dhe tr parjes. I përgjigjet ne mënyrë pozitive stimujve njerezor. Ne moshen 30 diteshe femija njeh nënën e tij dhe i përgjigjet asaj me buzeqeshje. Ne moshen 45 diteshe foshnja i përgjigjet me buzeqeshje dhe babait. Ata filloje bëjnë ”guga” nga mosha 4-6 muajsh. Foshnja ne 4 javet e para te jetës ha, fle, e ze lemza, thith gjoksin e nenes, vjell, hap e mbyll gishtat. Nga 14-20 jave ai kap ngacmuesit ndjesore dhe pamore. Femija 8 javësh reagon ndaj përpjekjeve qe bëjnë te rriturit për tu afruar emocionalisht me te. Cereku i dytë i vitit të parë provon te jetë thuajse dramatik ne drejtim te transferimeve te sjelljes se saj kur kalon nga pozicioni ne shpine ne atë ulur. Zgjerohet vrima anale, forcohet pulsi, femija buzeqesh. Ky është nder elementet qe e sjell atë ne drejtimin shoqeror. Femija synon te cohet ne këmbë kur është 28 javësh. Kur është 56 javësh femija qëndron vete ne këmbë. Kur femija shkon nga 6-10 vjeç karakterizohet nga njohja me e madhe e botës, forcimin e rendesise se marredhnjeve me moshataret dhe perfeksionimin e aftësive të reja fizike dhe intelektuale. Erikson e karakterizon këtë si një periudhe qe perben krizen e zellit për pune kundrejt inferioritetit. Ndërkohë qe rritet rreze vetevetes dhe zhvillohen kompetencat për kryerjen e detyrave fizike, intelektuale dhe sociale, sistemi nervor qendror maturohet. Ne këtë mënyrë femija mund te kryeje detyra mature komplekse dhe veprime mendore me komplekse. Femijet ne këtë moshe zhvillojne krenarinë dhe vetebesimin, tregohen më pak te varur ndaj prinderve të tyre. == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Child|16 shtator 2026|1375270529}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 20:46 (CET) 7t69w0dgu9jmbsaxagxmbdplwhdmpq1 3059971 3059906 2026-10-27T00:40:11Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059971 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Fëmija/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} '''Zhvillimi Psikologjik i fëmijëve''' Për një kohe shumë te gjatë është treguar një interes i veçantë ne studimin e zhvillimit te natyres se femijes. Si pasoje e këtyre studimeve kanë dalë ne pah pyetje te cilat tregojnë rrugë qe mendohet si me e mira për te rritur një fëmijë te shendetshem. Ne shek.XIX u bene me shumë studime mbi fëmijët, mbi evolucionin e tyre biologjik dhe sociologjik.Këto studime do bënin te mundur te dihej me tepër mbi procesin e rritjes dhe zhvillimit te një fëmijë.Ne kohët dhe ditet e sotme pyetjet qe nxisin me shumë studimet shkencore janë: 1-Fusha e zhvillimit te femijes ne aspektin sesi ndryshojnë ata pergjate rritjes dhe zhvillimit të tyre . 2-Faktoret qe ndikojne ne këto ndryshime. Studiuesit qe merren me zhvillimin e femijes përdorin strategji të ndryshme kerkimore .Por vihet re se asnjë nga të gjitha këto metoda nuk është e vetme apo gjithperfshirese. Çdo metodë ka kufizime dhe avantazhe.Ne baze te këtyre strategjive kanë dalë një sërë te dhenash qe zgjerohen me tej me kohën. Ato janë : 1-Studimi i zhvillimit te femijes është një studim qe ka filluar vonë ne kohe . Ajo është bërë një fushe ne vete në fund te shek.XIX. 2- Nga dy shkencetare kanë ardhur pikëpamje te kundërta për zhvillimin e një fëmijë . a-Xhon Lok b- Xhin Xhekis a- I pari thotë se ne lindje mendja është “tabula rasa “qe do të thotë është si një pllake e bardhe qe është krejtësisht bosh e pret të shkruhet. Kjo bën qe femija te këtë nevojë për një edukim dhe drejtim. b-Shkencetari i dytë besonte se një fëmijë ka aftësi dhe interesa te lindura.Atij duhet ti lejohet qe botën ku jeton ta eksploroje lirisht dhe nëpërmjet këtyre eskplorimeve te mesoje.Nëse fillojme te bëjmë një ese mbi fillesat e kohës kur ka filluar studimi i fëmijëve vihet re qe ajo arrin nga pikpamja biologjike gjithmonë deri ne kohën e Carls Darvinit.Vete Darvini u tha studiuesve se vetëm nëse studiojme zhvillimin biologjik dhe psikologjik mund te arrijme ne stadin e tillë qe te studiojme adultin dhe sjelljet e tij.Themeluesi i idesë se studimit te fëmijëve ka qenë Stenle Holl. Ky i fundit është marrë edhe me studimin e adoleshenteve. Një nga arritjet e para te studimit shkencor te fëmijëve ka qenë zhvillimi i testit te inteligjences prej Binetit dhe Simonit. Teorite e zhvillimit te fëmijëve ndahen ne disa kategori te përgjithshme. Disa prej teorive me kryesore dhe themelore e shpjegojnë sjelljen e një fëmijë si rrjedhoje e bashkeveprimit midis potencialit gjenetik dhe pervojave ambientale. Disa te tjera e shpjegojnë ne atesi një pasoje e pervojes dhe e mesimit.Këto te fundit nuk e marrin ne konsideratë trashegimine gjenetike. Studimi i rritjes dhe i zhvillimit te femijes bazohet ne studimet qe bëjnë te mundur identifikimin e kulturave të ndryshme dhe krahasimin midis tyre. Nëse i mendojmë mendjet e bebeve si kompjuter te formuar prej neuronesh dhe te programuar nga informacioni arrijme te shohim vogelushet ndryshe. Bebet e porsalindura dinë mjaftueshem rreth njerëzve , objekteve dhe gjuhës. Me e rendesishmja është se bebet kanë mekanizma te fucishem nxenieje. Këta mekanizma iu bëjnë te mundur bebeve te revizionojne, rimodelojne dhe ristrukturojne spontanisht njohurite e tyre. Vete bebet gjithashtu kanë mekanizma me te mirë te riparimeve afër jetës se tyre. Ky person është nëna. Të rriturit janë projektuar te sillen ne mënyrë te tillë qe fëmijët të mësojnë prej tyre. Teorite e zhvillimit te një fëmijë ndahen ne disa kategori te përgjithshme : Teorite epigenotike Këto teori e shpjegojnë zhvillimin dhe sjelljen e femijes duke u bazuar ne bashkepunimin ndermjet ambjetit dhe trashgimise gjenetike te personit. Teorite e tjera e shpjegojnë sjelljen dhe zhvillimin ne baze te pervojes se kaluar dhe te mesuarit te individit. Këta teori quhen teori ambientale. Teoria psikoanalitike paraqitet ne përgjithësi si teori biologjike e personalitetit. Teoria e Froidit pohon se Idi, Oni, Mbi Uni se bashku luajnë rol ne strukturen dhe zhvillimin e personalitetit te njeriut. Idi është i pranishem qe ne lindje dhe është forca e energjise. Ajo udhehiqet nga instiktet. Ai drejtohet për te kënaqur nevojat dhe dëshirat baze. Kjo gjë i shkakton bebes ne mënyrë te pashmangshme tensione te pazgjidhura , ndërkohë qe lufton te përballet me nevojat e realitetit. Me qëllimin qe bebi i vogël tashmë ne rritje te përballet me realitetin shfaqet “Uni”. Uni punon për te rregulluar dëshirat dhe udhehequr mendimin dhe sjelljen e një individi. Gjatë fazes se femijerise se hershme shfaqet “Mbi Uni”. Ai shikohet si një përfaqësues i brendshem i vlerave sociale dhe tradites. Mbi Uni nuk trashegohet dhe nuk është i pranishem ne lindje. Mbi Uni zhvillohet si rrjedhoje e mesimit dhe bashkeveprimeve sociale . Idi, Uni, Mbi Uni janë koncepte te zhvilluara nga Frodi për te shpjeguar komponentet biologjike (Idi) Psikologjike (Uni) dhe sociale (Mbi Uni) →Komponetet e zhvillimit Stadi Oral Stadi Oral i bebes shkon nga lindja deri ne 18 muaj. Gjatë kësaj kohe foshnja krijon lidhjet e para me botën dhe qenjet e tjera qe e rrethojne. Goja është pjesa e trupit me te cilën është lidhur mbijetesa e një bebeje (0→18 muaj) . Prej saj merret kenaqesia dhe shuhet dhimbja e urise. Këto janë nder elementet e para qe ai meson e qe i duhet edhe me vonë për mbijetese . Veprimtaria e një foshnjeje rrotullohet rreth ndjeshmerive dhe veprimtarive orale. Me te lidhen shprehja e interesave, lidhja dhe perforcimi i ndjenjes se sigurise, ndijimi i memesise se mirë apo te sikletshme, besdiare e ambientit apo shuplakat e tij . Ndaj goja konsiderohet zone berogjene . Stadi anal Ky stad fillon rreth moshes 1 vjeç dhe zgjat deri sa ai bëhet 3 vjeç. Kenaqesia tek femija rrjedh jo nga ngacmimi por nga derdhja e feceve dhe pergatitja e femijes nga ana e tij dhe e prinderve e nga ana tjetër për ta bërë atë te kuptoje rrugën qe duhet te ndjeke për te kontrolluar trupin e tij. Femija ua ve veshin prinderve por dhuron dhe shperthime inati kur ata nuk reagojne ndaj miresise se tij. Stadi Fallik Zgjat nga 2 vjeç e gjysëm deri ne 4 vjeç. Kjo perben kalimin e zones erogenetike dhe organet genitale. Femija tashmë është rritur dhe ka aftësinë te zbuloje se organet genitale janë burim kenaqesie. Stadi Edipik, ka te bëj me konpleksin ku femija bie ne gjendje kllapie dhe stresi sepse mendon se dashuron nënën e tij dhe ajo është vetëm e tija. Zgjidhja e tij ndikon ne shendetin e mëvonshëm mendor te një fëmijë. Stadi Latences Ky stad shfaqet pas moshes 6 vjeç ai shkon deri ne pubertet. Ai karakterizohet nga ndjenja seksuale latente. Gjatë kësaj periudhe femija nuk është i terhequr nga një dëshirë seksuale dhe përpiqet te kaloje kohën duke njeshtezuar një sërë aftesish dhe duke ushqyer e nxitur interesat e tjera të ndryshme. Stadi gjenital Gjatë periudhes se fundit te zhvillimit psikoseksual fokusi perqendrohet ne kenaqesine qe rrjedh prej regjionit gjenital. Kjo periudhe fillon kur fillon puberteti dhe zgjat gjatë gjithë periudhes se pjekurise. Karakterizohet me përpjekje drejt maturimit seksual, pasi individi kërkon te gjeje dike te seksit te kundërt me te cilën shkembejne kenaqesi seksuale. Pjazhe thoshte se tek individi ekziston një organizem i brendshem i mendimit i paraqitur si strukture konjektive qe është lidhur me stadet e zhvillimit intelektual. • Stadi sensamator (lindje deri ne 2 vjeç) • Preaperacional (2-7 vjeç) • Operacional konkret (7-12 vjeç) • Të menduar operacional formal (12 vjeç e lart) Femijeria e hershme ka te beje qe ne kohën e lindjes deri ne 4 muajsh. Detyra kryesore e foshnjes gjatë këtyre muajve është zhvendosja e e kuilibrit dhe vendosja e fillimit te zhvillimit te marredhenjes fëmijë tutor. Ajo ne lindje ndjek me sy objektet. Femija lind me reflekset e thithjes dhe tr parjes. I përgjigjet ne mënyrë pozitive stimujve njerezor. Ne moshen 30 diteshe femija njeh nënën e tij dhe i përgjigjet asaj me buzeqeshje. Ne moshen 45 diteshe foshnja i përgjigjet me buzeqeshje dhe babait. Ata filloje bëjnë ”guga” nga mosha 4-6 muajsh. Foshnja ne 4 javet e para te jetës ha, fle, e ze lemza, thith gjoksin e nenes, vjell, hap e mbyll gishtat. Nga 14-20 jave ai kap ngacmuesit ndjesore dhe pamore. Femija 8 javësh reagon ndaj përpjekjeve qe bëjnë te rriturit për tu afruar emocionalisht me te. Cereku i dytë i vitit të parë provon te jetë thuajse dramatik ne drejtim te transferimeve te sjelljes se saj kur kalon nga pozicioni ne shpine ne atë ulur. Zgjerohet vrima anale, forcohet pulsi, femija buzeqesh. Ky është nder elementet qe e sjell atë ne drejtimin shoqeror. Femija synon te cohet ne këmbë kur është 28 javësh. Kur është 56 javësh femija qëndron vete ne këmbë. Kur femija shkon nga 6-10 vjeç karakterizohet nga njohja me e madhe e botës, forcimin e rendesise se marredhnjeve me moshataret dhe perfeksionimin e aftësive të reja fizike dhe intelektuale. Erikson e karakterizon këtë si një periudhe qe perben krizen e zellit për pune kundrejt inferioritetit. Ndërkohë qe rritet rreze vetevetes dhe zhvillohen kompetencat për kryerjen e detyrave fizike, intelektuale dhe sociale, sistemi nervor qendror maturohet. Ne këtë mënyrë femija mund te kryeje detyra mature komplekse dhe veprime mendore me komplekse. Femijet ne këtë moshe zhvillojne krenarinë dhe vetebesimin, tregohen më pak te varur ndaj prinderve të tyre. == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Child|16 shtator 2026|1375270529}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 20:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fëmija]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059970 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201212203301/https://openresearchlibrary.org/viewer/f69686a8-6316-46fa-a2fa-c260796f72ed për lidhjen https://openresearchlibrary.org/viewer/f69686a8-6316-46fa-a2fa-c260796f72ed. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220621132804/https://crianca.mppr.mp.br/arquivos/File/publi/unicef_sowc/sit_mund_inf_2010_ed_especial_tabelas.pdf për lidhjen http://crianca.mppr.mp.br/arquivos/File/publi/unicef_sowc/sit_mund_inf_2010_ed_especial_tabelas.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 01:40 (CET) rln0qcnowgtu6q64k5chida2gdepwgb 4 90537 3059727 3056920 2026-10-26T12:25:55Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059727 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/threads.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Kuvendi/Hyrja/styles.css" /> <includeonly>__NEWSECTIONLINK__</includeonly> __NOTOC__ <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Wikiclassics Logo proposal 5.svg|100px|link=|alt=Stema e Kuvendit]]</div> <div> <div class="title">Kuvendi</div> <inputbox> type=commenttitle page=Wikipedia:Kuvendi placeholder=Titulli i temës buttonlabel=Shtroje një temë width=30 </inputbox> </div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Kuvendi|bot=MajavahBot|age=14}}</div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Kuvendi''' është vendi ku komuniteti i Wikipedias shqip diskuton çështjet e përbashkëta: propozime, njoftime, rregulla dhe gjithçka tjetër që i përket projektit në tërësi.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Si të shtroni një temë</div> Shkruani titullin e temës më lart dhe shtypni "Shtroje një temë". Në formularin që hapet shkruani propozimin ose mendimin tuaj dhe firmosni me <code><nowiki>~~~~</nowiki></code>. Temat e reja shtohen në fund të faqes. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Për çështje të tjera</div> Për pyetje mbi përdorimin e Wikipedias shkoni te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]]; për një shqetësim mbi redaktime, vendime ose sjellje, te [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyra e Ankesave]]. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Dritaret</div> Dritaret më poshtë mbledhin gjithçka që pret përgjigje, votë ose vendim në qendrat e tjera të komunitetit. Numri pranë titullit tregon sa çështje janë të hapura. Hapni një dritare për t'i lexuar; lidhja 🔗 pranë çdo titulli ju çon te faqja ku mund të merrni pjesë. </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> <div class="window-title"><span>Dritare</span></div> <div class="window-grid"> {{WS | Pyetje e Përgjigje | Zyra e Ankesave | Administrata | Ofiçina | Forumi i Grisjes | Artikuj të mirë | Artikuj të përkryer | Faqja kryesore | Buletini Teknik }} </div> </div> ts2fag42svwkrxj2mirf9xvjer66yn4 0 96691 3059946 1752944 2026-10-26T23:17:42Z Klasapunëtore 194204 3059946 wikitext text/x-wiki {{Tabela_informative_emri|color = lightgreen | emri= Bajamja }} {{Tabela_informative_figura | figura =[[Skeda:Almond tree.jpg|200px]]|shënimi=Prunus dulcis}} {{Tabela_informative_fillim_klasifikimi | ngjyra = lightgreen }} {{Tabela_informative_klasifikimi_1| klasifikimi = Bimë }} {{Tabela_informative_klasifikimi_2| klasifikimi = Magnoliophyta }} {{Tabela_informative_klasifikimi_3| klasifikimi = magnoliopsida }} {{Tabela_informative_klasifikimi_4| klasifikimi = Rosales}} {{Tabela_informative_klasifikimi_5| klasifikimi = Rosaceae}} {{Tabela_informative_klasifikimi_6| klasifikimi = Prunus}} {{Tabela_informative_klasifikimi_7| klasifikimi = Prunus dulcis}} {{Tabela_informative_fund_klasifikimi}} {{Tabela_informative_emërtimi_shkencor | color = lightgreen | emërtimi_shkencor = Prunus dulcis}} {{Tabela_informative_fund}} '''Bajamja''' (''Prunus dulci'') është një pemë të vogël gjetherënëse, 4 deri 10 metra e lartë, me trung deri në 30 centimetra në diametër. Degët e reja janë të gjelbërta në fillim dhe bëhen kuqërremta kur ekspozohen në diell, pastaj bëhen gri në vitin e tyre të dytë. Gjethet janë 3-5cm të gjata, me konture të dhëmbëzuara dhe 2,5 cm bisht. Lulet janë të bardha ose rozë e hapur, me diametër 3-5 cm dhe me pesë petale. Lulet çelin në formë individuale ose në çifte para se të dalin gjethet në fillim të pranverës. Pema bëhet produktive dhe të fillon të prodhojë fruta pas pesë vjetësh. Fruti piqet në vjeshtë, 7-8 muaj pas lulëzimit. Fruti i bajames është frutë me bërthamë. Ndryshe nga anëtarët e tjerë të gjinisë ''[[Prunus]]'' të tilla si kumbulla dhe qershia që e kanë bërthamën të mbuluar me tul të lëngshëm, bajamja e ka bërthamën të mbuluar me tul të thatë jeshil me lëkurë me push. Bërthama përbëhet nga guaska e fortë dhe fara. Fara është pjesa e ngrënshme e bajames. Zakonisht brenda guaskës është një farë, por ndonjëherë ndodhen dy. == Shiko edhe == * [[Bajamja]] [[Kategoria:Bimë]] [[Kategoria:Prunus]] 8fb6ywl5uexd6flh5vctop4i3psd6ky 0 107162 3060051 3046501 2026-10-27T09:08:15Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060051 wikitext text/x-wiki '''Inxhinieria e softuerit''' është një fushë brenda [[Shkenca kompjuterike|shkencës kompjuterike]] e fokusuar në projektimin, zhvillimin, testimin dhe mirëmbajtjen e aplikacioneve softuerike. Ai përfshin zbatimin e parimeve inxhinierike dhe ekspertizën [[Programimi kompjuterik|e programimit kompjuterik]] për të zhvilluar sisteme softuerike që plotësojnë nevojat e përdoruesve.<ref name="BoDu04">{{Harvnb|Abran|Moore|Bourque|Dupuis|2004}}</ref><ref name="ACM 2020">{{Cite web|last=ACM|year=2007|title=Computing Degrees & Careers|url=http://computingcareers.acm.org/?page_id=12|url-status=dead|access-date=2010-11-23|publisher=ACM|language=en|archive-date=17 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110617053818/http://computingcareers.acm.org/?page_id=12}}</ref><ref name="Laplante 2007">{{Cite book|last=Laplante|first=Phillip|url=https://books.google.com/books?id=pFHYk0KWAEgC&q=What%20Every%20Engineer%20Should%20Know%20about%20Software%20Engineering.&pg=PA1|title=What Every Engineer Should Know about Software Engineering|publisher=CRC|year=2007|isbn=978-0-8493-7228-5|location=Boca Raton|access-date=2011-01-21|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=31 tet 2022|title=What Does a Software Engineer Do?|url=https://www.coursera.org/articles/software-engineer|publisher=[[coursera]]|language=en}}</ref> Termat ''[[programues]]'' dhe ''kodues'' mbivendosen ''inxhinier softuerësh'', por ato nënkuptojnë vetëm aspektin e ndërtimit të ngarkesës tipike të inxhinierit të softuerit.<ref name="swebokVol3">{{Cite book|url=https://www.computer.org/web/swebok/v3|title=Guide to the Software Engineering Body of Knowledge Version 3.0 (SWEBOK)|date=2014|publisher=[[IEEE Computer Society]]|editor-last=Bourque|editor-first=Pierre|editor-last2=Fairley|editor-first2=Richard E. (Dick)|language=en}}</ref> Një inxhinier softuerësh zbaton një [[Zhvillimi i softuerit|proces zhvillimi softuerësh]],<ref name="BoDu04" /> që përfshin përcaktimin, [[Implementimi|zbatimin]], [[Testimi i softuerit|testimin]], [[Menaxhimi i Projektit|menaxhimin]] dhe [[Mirëmbajtja e softuerit|mirëmbajtjen e]] sistemeve të softuerit dhe krijimin dhe modifikimin e procesit të zhvillimit. == Historia == Duke filluar në vitet 1960, inxhinieria e softuerit u njoh si një fushë e veçantë e [[Inxhinieria|inxhinierisë]]. Zhvillimi i inxhinierisë softuerike u pa si një sfide. Problemet përfshinin softuer që kishin tejkaluar buxhetin, tejkaluar afatet, kërkonte korrigjimin dhe mirëmbajtjen e gjerë dhe plotësonte pa sukses nevojat e konsumatorëve ose nuk ishte përfunduar asnjëherë. Në vitin 1968, [[NATO]] mbajti konferencën e parë të inxhinierisë softuerike ku u trajtuan çështjet që lidhen me softuerin. U krijuan udhëzime dhe praktika më të mira për zhvillimin e softuerit.<ref>{{Cite web|title=The history of coding and software engineering|url=https://www.hackreactor.com/blog/the-history-of-coding-and-software-engineering|access-date=2021-05-06|website=www.hackreactor.com|publisher=none|language=en-US|archive-date=24 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324032759/https://www.hackreactor.com/blog/the-history-of-coding-and-software-engineering/|url-status=dead}}</ref> Origjina e termit ''inxhinieri softuerike'' i është atribuar burimeve të ndryshme. Termi u shfaq në një listë shërbimesh të ofruara nga kompanitë në qershorin e vitit 1965 çështja e "Computers and Automation"<ref>{{Cite web|title=Computers and Automation: The Computer Directory and Buyers' Guide, 1965|url=http://www.bitsavers.org/magazines/Computers_And_Automation/196506.pdf|access-date=15 korrik 2023|website=bitsavers.org|publisher=none|language=en}}</ref> dhe ishte përdor më formalisht në gushtin e vitit 1966 të ''Communications of the ACM'' (Vëllimi 9, numri 8), në një "Letër të Presidentit drejtuar Anëtarëve të ACM", të shkruar nga Anthony A. Oettinger.<ref>{{Cite journal|last=Oettinger|first=A. G.|year=1966|title=President's Letter to the ACM Membership|journal=Commun. ACM|publisher=Association for Computing Machinery|volume=9|pages=545–546|doi=10.1145/365758.3291288|issn=0001-0782|doi-access=free|publisher=none|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 prill 2013|title=The origin of "software engineering"|url=https://bertrandmeyer.com/2013/04/04/the-origin-of-software-engineering/|access-date=17 nëntor 2017|publisher=none|language=en}}</ref> Ajo shoqërohet gjithashtu me titullin e një konference të NATO-s në vitin 1968 nga Profesor Friedrich L. Bauer .<ref>{{Cite web|last=Randall|first=Brian|title=The 1968/69 NATO Software Engineering Reports|url=http://homepages.cs.ncl.ac.uk/brian.randell/NATO/NATOReports/|access-date=17 nëntor 2017|publisher=none|language=en}}</ref> [[Margaret Hamilton (shkencëtare)|Margaret Hamilton]] përshkroi disiplinën e "inxhinierisë së softuerit" gjatë misioneve Apollo për t'i dhënë legjitimitet asaj që po bënin.<ref>{{Cite web|last=Lori Cameron|date=5 tetor 2008|title=Margaret Hamilton: First Software Engineer|url=https://www.computer.org/publications/tech-news/events/what-to-know-about-the-scientist-who-invented-the-term-software-engineering|website=Tech News|publisher=[[IEEE Computer Society]]|language=en}}</ref> Në atë kohë u perceptua se kishte një "krizë softuerike ".<ref>{{Cite book|last=Ian Sommerville|title=Software Engineering|url=https://archive.org/details/softwareengineer0000somm_f5s2|date=24 mars 2015|publisher=Pearson Education Limited|isbn=978-0-13-394303-0|edition=10th|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Randell|first=Brian|author-link=Brian Randell|date=10 gusht 2001|title=The 1968/69 NATO Software Engineering Reports|url=http://homepages.cs.ncl.ac.uk/brian.randell/NATO/NATOReports/index.html|access-date=2008-10-11|website=Brian Randell's University Homepage|publisher=The School of the Computer Sciences, Newcastle University|quote=The idea for the first NATO Software Engineering Conference, and in particular that of adopting the then practically unknown term "software engineering" as its (deliberately provocative) title, I believe came originally from Professor [[Friedrich L. Bauer|Fritz Bauer]].|language=en}}</ref> Konferenca e 40-të Ndërkombëtare për Inxhinierinë Softuerike (ICSE 2018) feston 50 vjetorin e "Inxhinierisë Softuerike" me fjalimet kryesore të Sesioneve Plenare të Frederick Brooks<ref>{{Cite web|last=2018 International Conference on Software Engineering celebrating its 40th anniversary, and 50 years of Software engineering|date=31 maj 2018|title=ICSE 2018 – Plenary Sessions – Fred Brooks|url=https://www.youtube.com/watch?v=StN49re9Nq8&t=67s|access-date=9 gusht 2018|website=[[YouTube]]|publisher=none|language=en}}</ref> dhe [[Margaret Hamilton (shkencëtare)|Margaret Hamilton]].<ref>{{Cite web|last=2018 International Conference on Software Engineering celebrating its 40th anniversary, and 50 years of Software engineering|date=31 maj 2018|title=ICSE 2018 – Plenary Sessions – Margaret Hamilton|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZbVOF0Uk5lU|access-date=9 gusht 2018|website=[[YouTube]]|publisher=none|language=en|ref=none}}</ref> Në vitin 1984, Instituti i Inxhinierisë së Softuerit (SEI) u krijua si një qendër kërkimore dhe zhvillimi e financuar nga qeveria me seli në kampusin e Universitetit Carnegie Mellon në Pittsburgh, Pensilvani, Shtetet e Bashkuara te Amerikës. Watts Humphrey themeloi Programin e Procesit të Softuerit SEI, që synon kuptimin dhe menaxhimin e procesit të inxhinierisë softuerike. Nivelet e Maturitetit të Procesit të prezantuara u bënë Integrimi i Modelit të Maturitetit të Kapacitetit për Zhvillim (CMMI-DEV), i cili përcaktoi se si qeveria e SHBA vlerëson aftësitë e një ekipi të zhvillimit të softuerit. Praktikat më të mira moderne, përgjithësisht të pranuara për inxhinierinë e softuerit janë mbledhur nga nënkomiteti ISO/IEC JTC 1/SC 7 dhe janë publikuar si Trupi i Njohurive i Inxhinierisë Softuerike (SWEBOK).<ref name="swebokVol3" /> Inxhinieria e softuerit konsiderohet si një nga disiplinat kryesore të informatikës.<ref name="se2014">{{Cite book|last=Joint Task Force on Computing Curricula, [[IEEE Computer Society]], [[Association for Computing Machinery]]|url=https://www.acm.org/binaries/content/assets/education/se2014.pdf|title=Software Engineering 2014: Curriculum Guidelines for Undergraduate Degree Programs in Software Engineering|date=23 shkurt 2015|publisher=[[IEEE Computer Society]] and [[Association for Computing Machinery]]|series=A Volume of the Computing Curricula Series|language=en}}</ref> == Terminologjia == === Definicioni === Definicionet e shquara të inxhinierisë softuerike përfshijnë: * Zbatimi sistematik i njohurive, metodave dhe përvojës shkencore dhe teknologjike në projektimin, zbatimin, testimin dhe dokumentimin e softuerit." – Byroja e Statistikave të Punës – [[IEEE]] ''Systems and software engineering – Vocabulary'' * "Zbatimi i një qasjeje sistematike, të disiplinuar, të matshme për zhvillimin, funksionimin dhe mirëmbajtjen e softuerit."- [[IEEE]] ''Standard Glossary of Software Engineering Terminology'' * "Një disiplinë inxhinierike që ka të bëjë me të gjitha aspektet e prodhimit të softuerit." – Ian Sommerville<ref name="Sommerville1">{{Cite book|last=Sommerville|first=Ian|title=Software Engineering|publisher=Pearson Education|year=2007|isbn=978-0-321-31379-9|edition=8th|location=Harlow, England|pages=7|chapter=1.1.2 What is software engineering?|quote=Software engineering is an engineering discipline that is concerned with all aspects of software production from the early stages of system specification to maintaining the system after it has gone into use. In this definition, there are two key phrases:<br /> 1. ''Engineering discipline'' Engineers make things work. They apply theories, methods and tools where these are appropriate [. . .] Engineers also recognize that they must work to organizational and financial constraints. [. . .]<br /> 2. ''All aspects of software production'' Software engineering is not just concerned with the technical processes of software development but also with activities such as software project management and with the development of tools, methods and theories to support software production.|author-link=Ian Sommerville (academic)|chapter-url=http://www.pearsoned.co.uk/HigherEducation/Booksby/Sommerville/|language=en}}</ref> * "Krijimi dhe përdorimi i parimeve të shëndosha inxhinierike për të përftuar ekonomikisht softuer që është i besueshëm dhe funksionon me efikasitet në makina reale." – Fritz Bauer<ref name="Bauer1">{{Cite journal|title=Software Engineering|journal=Information Processing|volume=71|pages=530–538|publisher=none|language=en}}</ref> * "Një degë e shkencës kompjuterike që merret me projektimin, zbatimin dhe mirëmbajtjen e [[Programi kompjuterik|programeve kompjuterike]] komplekse." – [[Merriam-Webster]]<ref>{{Cite web|title=Definition of SOFTWARE ENGINEERING|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/software+engineering|access-date=2019-11-25|website=www.merriam-webster.com|publisher=none|language=en}}</ref> * " Inxhinieria e softuerit" përfshin jo vetëm aktin e shkrimit të kodit, por të gjitha mjetet dhe proceset që përdor një organizatë për të ndërtuar dhe mirëmbajtur atë kod me kalimin e kohës. […] Inxhinieria e softuerit mund të mendohet si "programim i integruar me kalimin e kohës<nowiki>''</nowiki>- Inxhinier Softuerësh në [[Google]]<ref>{{Cite book|last=Winters|first=Titus|title=Software Engineering at Google|last2=Manshrec|first2=Tom|last3=Wright|first3=Hyrum|publisher=O'Reilly Media, Inc.|year=2020|isbn=978-1-4920-8279-8|pages=xix–xx, 6–7|chapter=Preface, Programming Over Time|quote=We propose that “software engineering” encompasses not just the act of writing code, but all of the tools and processes an organization uses to build and maintain that code over time. What practices can a software organization introduce that will best keep its code valuable over the long term? How can engineers make a codebase more sustainable and the software engineering discipline itself more rigorous?|language=en}}</ref> Termi është përdorur gjithashtu më pak formalisht: * si termi bashkëkohor informal për gamën e gjerë të aktiviteteve që më parë quheshin [[Programimi kompjuterik|programim kompjuterik]] dhe [[analiza e sistemeve]],<ref>{{Cite web|last=Akram I. Salah|date=2002-04-05|title=Engineering an Academic Program in Software Engineering|url=http://www.micsymposium.org/mics_2002/SALAH.PDF|access-date=2006-09-13|publisher=35th Annual Midwest Instruction and Computing Symposium|language=en}}: "For some, software engineering is just a glorified name for programming. If you are a programmer, you might put 'software engineer' on your business card—never 'programmer' though."</ref> * si term i gjerë për të gjitha aspektet e ''praktikës'' së programimit kompjuterik, në krahasim me ''teorinë'' e programimit kompjuterik, e cila është studiuar zyrtarisht si një nëndisiplinë e [[Shkenca kompjuterike|shkencës kompjuterike,]]<ref name="p. 26">Mills, Harlan D., J. R. Newman, and C. B. Engle, Jr., "An Undergraduate Curriculum in Software Engineering," in {{Cite book|last=Deimel|first=Lionel E.|title=Software Engineering Education: SEI Conference 1990, Pittsburgh, Pennsylvania, USA, April 2–3,...|url=https://archive.org/details/softwareengineer0432unse|publisher=Springer|year=1990|isbn=978-0-387-97274-9|language=en}},[https://books.google.com/books?id=ZuWbyy2blMEC&pg=PA26 p. 26]: "As a practical matter, we regard software engineering as the necessary preparation for the practicing, software development and maintenance professional. The Computer Scientist is preparing for further theoretical studies..."</ref> * si term që mishëron ''mbrojtjen'' e një qasjeje specifike ndaj programimit kompjuterik, një që kërkon që ai të trajtohet si një disiplinë [[Inxhinieria|inxhinierike]] dhe jo si një art apo zanat, dhe mbron kodifikimin e praktikave të rekomanduara.<ref>{{Cite journal|last=Barbara Kitchevnham|last2=David Budgen|last3=Pearl Brereton|last4=Stephen Linkman|date=2005|title=Realising evidence-based software engineering|journal=[[ACM SIGSOFT Software Engineering Notes]]|volume=30|issue=4|pages=1–3|doi=10.1145/1082983.1083175|quote="We believe that software engineering can only advance as an engineering discipline by moving away from its current dependence upon advocacy and analysis, ..."|publisher=none|language=en}}</ref> === Etimologjia === [[Margaret Hamilton (shkencëtare)|Margaret Hamilton]] promovoi termin "inxhinieri softuerike" gjatë punës së saj në [[Programi Apollo|programin Apollo]] . Termi "inxhinieri" u përdor për të pranuar se puna duhet marrë po aq seriozisht sa kontributet e tjera drejt perparimit të teknologjisë. Hamilton detajon përdorimin e saj të termit:<blockquote>Kur për herë të parë dola me termin, askush nuk kishte dëgjuar për të më parë, të paktën në botën tonë. Ishte një shaka e vazhdueshme për një kohë të gjatë. Atyre u pëlqente të më tallnin për idetë e mia radikale. Ishte një ditë e paharrueshme kur një nga ekspertët më të respektuar të harduerit u shpjegoi të gjithëve në një takim se ishte dakord me mua që procesi i ndërtimit të softuerit duhet të konsiderohet gjithashtu një disiplinë inxhinierike, ashtu si me harduerin. Jo për shkak të pranimit të tij të "termit" të ri në vetvete, por sepse ne kishim fituar pranimin e tij dhe të të tjerëve në dhomë si në një fushë inxhinierike më vete.<ref>{{Cite book|last=Lawrence|first=Snyder|title=Fluency with information technology : skills, concepts, & capabilities|year=2017|isbn=978-0-13-444872-5|edition=[Seventh edition]|location=NY, NY|oclc=960641978|publisher=none|language=en}}</ref></blockquote> === Përshtatshmëria === Komentuesit individualë nuk kanë rënë dakord ashpër se si të përkufizohet ''inxhinieria e softuerit'' ose legjitimiteti i saj si një disiplinë inxhinierike. David Parnas ka thënë se inxhinieria e softuerit është, në fakt, një formë e inxhinierisë.<ref>{{harvnb|Parnas|1998|pp=19–37}}, p. 19: "Rather than treat software engineering as a subfield of computer science, I treat it as an element of the set, {Civil Engineering, Mechanical Engineering, Chemical Engineering, Electrical Engineering,....}."</ref><ref>{{harvnb|Parnas|1998|pp=19–37}}, p. 20: "This paper argues that the introduction of accredited professional programs in software engineering, programmes that are modelled on programmes in traditional engineering disciplines will help to increase both the quality and quantity of graduates who are well prepared, by their education, to develop trustworthy software products."</ref> Steve McConnell ka thënë se nuk është, por duhet të jetë.<ref>{{Cite book|last=McConnell|first=Steve|url=https://archive.org/details/professionalsoft00mcco_0|title=Professional Software Development: Shorter Schedules, Better Projects, Superior Products, Enhanced Careers|date=gusht 2003|publisher=Addison-Wesley|isbn=0-321-19367-9|location=Boston, MA|author-link=Steve McConnell|url-access=registration|language=en}}, p. 39: "In my opinion, the answer to that question is clear: Professional software development should be engineering. Is it? No. But should it be? Unquestionably, yes. "</ref> Donald Knuth ka thënë se programimi është një art dhe një shkencë.<ref>{{Cite journal|last=Knuth|first=Donald|author-link=Donald Knuth|year=1974|title=Computer Programming as an Art|url=http://disciplinas.lia.ufc.br/matdis061/arquivos/knuth-turingaward.pdf|journal=Communications of the ACM|volume=17|issue=12|pages=667–673|doi=10.1145/361604.361612|doi-access=free|publisher=none|language=en}}Transcript of the 1974 [[Turing Award]] lecture.</ref> Edsger W. Dijkstra pohoi se termat ''inxhinieri softuerike'' dhe ''inxhinieri i softuerit'' janë keqpërdorur në Shtetet e Bashkuara.<ref>{{Cite web|last=Dijkstra|first=Edsger W|author-link=Edsger Dijkstra|last2=transcribed by Mario Béland|date=23 nëntor 2004|title=There is still a war going on (manuscript Austin, 3 December 1993)|url=http://www.cs.utexas.edu/users/EWD/transcriptions/EWD11xx/EWD1165.html|access-date=17 shkurt 2007|website=E. W. Dijkstra Archive|publisher=The University of Texas at Austin, Department of Computer Sciences|quote=When the term was coined in 1968 by F.L. Bauer of the Technological University of Munich, I welcomed it. [. . .] I interpreted the introduction of the term "software engineering" as an apt reflection of the fact that the design of software systems was an activity par excellence for the mathematical engineer. [. . .]. As soon the term arrived in the USA, it was relieved of all its technical content. It had to be so for in its original meaning it was totally unacceptable [. . .] In the meantime, software engineering has become an almost empty term, as was nicely demonstrated by Data General who overnight promoted all its programmers to the exalted rank of "software engineer"!|language=en}}</ref> == Ngarkesa e punës == === Analiza e kërkesave === Inxhinieria e kërkesave ka të bëjë me nxjerrjen, analizën, specifikimin dhe validimin e kërkesave për [[Softueri kompjuterik|softuer]] . Kërkesat e softuerit mund të jenë funksionale, jofunksionale ose të fushës. Kërkesat funksionale përshkruajnë sjelljet e pritshme (dmth. rezultatet). Kërkesat jofunksionale specifikojnë çështje si protabiliteti, siguria, mirëmbajtja, besueshmëria, shkallëzueshmëria, performanca, ripërdorimi dhe fleksibiliteti. Ato klasifikohen në llojet e mëposhtme: kufizimet e ndërfaqes, kufizimet e performancës (të tilla si koha e përgjigjes, siguria, hapësira e ruajtjes, etj.), kufizimet e funksionimit, kufizimet e ciklit të jetës (mirëmbajtja, portabilitet, etj.) dhe kufizimet ekonomike. Njohuria se si funksionon sistemi ose softueri është e nevojshme kur bëhet fjalë për specifikimin e kërkesave jofunksionale. Kërkesat e fushës kanë të bëjnë me karakteristikat e një kategorie ose domeni të caktuar projektesh.<ref>{{Cite web|date=2018-06-19|title=Software Engineering {{!}} Classification of Software Requirements|url=https://www.geeksforgeeks.org/software-engineering-classification-of-software-requirements/|access-date=2021-05-06|website=GeeksforGeeks|language=en-us}}</ref> === Dizajni === [[Dizajnimi i softuerit|Dizajni i softuerit]] është procesi i krijimit të planeve të nivelit të lartë për softuerin. Dizajni ndonjëherë ndahet në nivele: * Dizajni i ndërfaqes planifikon ndërveprimin midis një sistemi dhe mjedisit të tij, si dhe funksionimin e brendshëm të sistemit. * Dizajni arkitektonik planifikon komponentët kryesorë të një sistemi, duke përfshirë përgjegjësitë e tyre, vetitë dhe ndërfaqet ndërmjet tyre. * Planet e detajuara të projektimit të elementeve të brendshëm, duke përfshirë vetitë, marrëdhëniet, [[Algoritmi|algoritmet]] dhe [[Struktura e të dhënave|strukturat e të dhënave]] të tyre.<ref>{{Cite web|date=2019-05-24|title=Software Engineering {{!}} Software Design Process|url=https://www.geeksforgeeks.org/software-engineering-software-design-process/|access-date=2021-05-06|website=GeeksforGeeks|publisher=none|language=en-us}}</ref> === Ndërtimi === Ndërtimi i softuerit zakonisht përfshin [[Programimi kompjuterik|programimin]] (a.k.a. kodimi), testimin e njësisë, testimin e integrimit dhe korrigjimin në mënyrë që të zbatohet dizajni.<ref name="BoDu04" /> "Testimi i softuerit është i lidhur, por i ndryshëm nga … korrigjimi". Testimi gjatë kësaj faze në përgjithësi kryhet nga programuesi dhe me qëllim të verifikimit që kodi sillet siç është projektuar dhe për të ditur se kur kodi është gati për nivelin e ardhshëm të testimit. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2023)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> === Testimi === [[Testimi i softuerit]] është një hetim empirik, teknik i kryer për t'u ofruar palëve të interesuara informacion në lidhje me cilësinë e softuerit në provë.<ref name="BoDu04" /> Kur përshkruhet veçmas nga ndërtimi, testimi zakonisht kryhet nga inxhinierë testimi ose sigurimi i cilësisë në vend të programuesve që e kanë shkruar atë. Ai kryhet në nivel sistemi dhe konsiderohet një aspekt i cilësisë së softuerit. === Analiza e programit === Analiza e programit është procesi i analizimit të programeve kompjuterike në lidhje me një aspekt të tillë si performanca, qëndrueshmëria dhe siguria. === Mirëmbajtja === [[Mirëmbajtja e softuerit]] i referohet mbështetjes së softuerit pas lëshimit. Mund të përfshij, por nuk kufizohet në: korrigjimin e gabimeve, optimizimin, fshirjen e veçorive të papërdorura dhe të hedhura, dhe përmirësimin e veçorive ekzistuese.<ref name="BoDu04" /> Zakonisht, mirëmbajtja zë 40% deri në 80% të kostos së projektit.<ref>{{Cite web|title=What is Software Maintenance? Definition of Software Maintenance, Software Maintenance Meaning|url=https://economictimes.indiatimes.com/definition/software-maintenance|access-date=2021-05-06|website=The Economic Times|publisher=none|language=en}}</ref> == Arsimi == Njohja e [[Programimi kompjuterik|programimit kompjuterik]] është një parakusht për t'u bërë inxhinier softuerësh. Në vitin 2004, Shoqëria Kompjuterike IEEE prodhoi SWEBOK, i cili është botuar si Raport Teknik ISO/IEC 1979:2005, duke përshkruar tërësinë e njohurive që ata rekomandojnë të zotërohen nga një inxhinier i diplomuar softuerësh me përvojë katërvjeçare.<ref>{{Cite book|url=http://www.computer.org/portal/web/swebok|title=Guide to the Software Engineering Body of Knowledge|date=2005|publisher=[[IEEE Computer Society]]|editor-last=Alain Abran|chapter=Chapter 1: Introduction to the Guide|quote=The total volume of cited literature is intended to be suitable for mastery through the completion of an undergraduate education plus four years of experience.|access-date=2010-09-13|editor-last2=James W. Moore|editor-last3=Pierre Bourque|editor-last4=Robert Dupuis|editor-last5=Leonard L. Tripp|chapter-url=http://www.computer.org/portal/web/swebok/html/ch1|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509154355/https://www.computer.org/portal/web/swebok|archive-date=2016-05-09|url-status=dead|language=en}}</ref> Shumë inxhinierë softuerësh hyjnë në profesion duke marrë një diplomë universitare ose duke u trajnuar në një shkollë profesionale. Një kurrikul standarde ndërkombëtare për diploma universitare të inxhinierisë softuerike u përcaktua nga Task Forca e Përbashkët për Kurrikulat e Informatikës së Shoqërisë Kompjuterike IEEE dhe Shoqatës për Makineri Kompjuterike dhe u përditësua në 2014.<ref name="se2014" /> Një numër universitetesh kanë programe të diplomës për Inxhinieri Softuerësh; {{As of|2010}}, kishte 244 programe në kampus Bachelor të Inxhinierisë Softuerike, 70 programe Online, 230 programe të nivelit Master, 41 programe të nivelit të doktoraturës dhe 69 programe të nivelit të certifikatës në Shtetet e Bashkuara. Përveç arsimit universitar, shumë kompani sponsorizojnë praktika për studentët që dëshirojnë të ndjekin karrierë në teknologjinë e informacionit. Këto praktika mund ta prezantojnë studentin me detyrat e botës reale që inxhinierët tipik të softuerit hasin çdo ditë. Përvoja e ngjashme mund të fitohet përmes [[Shërbimi ushtarak|shërbimit ushtarak]] në inxhinieri softuerike. === Programet e diplomës për inxhinieri softuerike === Gjysma e të gjithë praktikuesve sot kanë diploma në [[shkenca kompjuterike]], [[Sistemi i informacionit|sisteme informacioni]] ose [[Teknologjia e informacionit|teknologji informacioni]] .{{Citim i duhur|date=shkurt 2007}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2007)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Një numër i vogël, por në rritje i praktikantëve kanë diploma të inxhinierisë softuerike. Në vitin 1987, Departamenti i Informatikës në Imperial College London prezantoi [[Baçelori|diplomën]] e parë trevjeçare në botë për inxhinieri softuerike; në vitin e ardhshëm, Universiteti i Sheffield krijoi një program të ngjashëm. Në vitin 1996, Instituti i Teknologjisë Rochester themeloi programin e parë të diplomës për inxhinieri softuerike në Shtetet e Bashkuara; megjithatë, ajo nuk mori akreditimin ABET deri në vitin 2003, të njëjtin vit me Universitetin Rice, Universitetin Clarkson, Shkollën e Inxhinierisë Milwaukee dhe Universitetin Shtetëror të Mississippi .<ref name="ABETACCRED1">{{Cite web|date=3 prill 2007|title=ABET Accredited Engineering Programs|url=http://www.abet.org/accrediteac.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619233414/http://abet.org/accrediteac.asp|archive-date=19 qershor 2010|access-date=3 prill 2007|publisher=none|language=en}}</ref> Në vitin 1997, Kolegji i Teknologjisë PSG në Coimbatore, Indi ishte i pari që filloi një diplomë pesëvjeçare të integruar Master Shkencor në Inxhinieri Softuerësh.{{Citim i duhur|date=maj 2012}} Që atëherë, diploma universitare të inxhinierisë softuerike janë krijuar në shumë universitete. Një kurrikulë standarde ndërkombëtare për diploma universitare të inxhinierisë softuerike, SE2004, u përcaktua nga një komitet drejtues midis 2001 dhe 2004 me financim nga Shoqata për Makineri Kompjuterike dhe Shoqëria Kompjuterike IEEE . {{As of|2004}}, rreth 50 universitete në SHBA ofrojnë diploma të inxhinierisë softuerike, të cilat mësojnë parimet dhe praktikat e shkencave kompjuterike dhe inxhinierisë. [[Master|Diploma e parë master]] në inxhinieri softuerike u krijua në Universitetin e Seattle në 1979. Që atëherë, diploma të diplomuara për inxhinieri softuerike janë vënë në dispozicion nga shumë universitete të tjera. Po kështu në Kanada, Bordi Kanadez i Akreditimit të Inxhinierisë (CEAB) i Këshillit Kanadez të Inxhinierëve Profesionistë ka njohur disa programe të inxhinierisë softuerike. Në vitin 1998, Shkolla Postdiplomike Detare e SHBA-së (NPS) themeloi programin e parë [[Doktorati|të doktoraturës]] në Inxhinieri Softuerike në botë.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2007)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Për më tepër, shumë diploma të avancuara në internet në Inxhinieri Softuerësh janë shfaqur si diploma Master i Shkencave në Inxhinieri Softuerësh (MSE) e ofruar përmes Departamentit të Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë në Universitetin Shtetëror të Kalifornisë, Fullerton . Steve McConnell mendon se për shkak se shumica e universiteteve mësojnë shkenca kompjuterike në vend të inxhinierisë softuerike, ka mungesë të inxhinierëve të vërtetë softuerësh. Universiteti ETS (École de technologie supérieure) dhe UQAM (Université du Québec à Montréal) u mandatuan nga IEEE për të zhvilluar Trupin e Njohurive të Inxhinierisë së Softuerit ( SWEBOK ), i cili është bërë një standard ISO që përshkruan trupin e njohurive të mbuluara nga një inxhinier softuerësh.<ref name="swebokVol3" /> == Profesioni == Kërkesat [[Ligji|ligjore]] për licencimin ose certifikimin e inxhinierëve profesionistë të softuerit ndryshojnë në mbarë botën. Në MB, nuk ka asnjë kërkesë licencimi ose ligjore për të marrë ose përdorur titullin e punës së inxhinierëve të softuerit. Në disa zona të Kanadasë, si Alberta, British Columbia, Ontario, dhe Quebec, inxhinierët e softuerit mund të mbajnë përcaktimin Professional Engineer (P.Eng) dhe/ose përcaktimin Professional i Sistemeve të Informacionit (ISP). Në Evropë, Inxhinierët e Softuerit mund të marrin titullin profesional Inxhinier Evropian (EUR ING). Inxhinierët e Softuerit gjithashtu mund të kualifikohen profesionalisht si Inxhinier i Kartës përmes Shoqërisë Britanike të Kompjuterëve. Në Shtetet e Bashkuara, NCEES filloi të ofroj një provim Inxhinieri Profesional për Inxhinieri Softuerësh në 2013, duke lejuar kështu që Inxhinierët e Softuerit të licencohen dhe të njihen.<ref>{{Cite web|title=NCEES Software Engineering Exam Specifications|url=http://cdn1.ncees.co/wp-content/uploads/2012/11/Exam-specifications_PE-Software-Apr-2013.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130827220334/http://cdn1.ncees.co/wp-content/uploads/2012/11/Exam-specifications_PE-Software-Apr-2013.pdf|archive-date=2013-08-27|access-date=2012-04-01|publisher=none|language=en}}</ref> NCEES përfundoi provimin pas prillit 2019 për shkak të mungesës së pjesëmarrjes.<ref>{{Cite web|date=13 mars 2018|title=NCEES discontinuing PE Software Engineering exam|url=https://ncees.org/ncees-discontinuing-pe-software-engineering-exam/|access-date=6 gusht 2018|publisher=National Council of Examiners for Engineering and Surveying|language=en}}</ref> Licencimi i detyrueshëm aktualisht është ende i debatuar gjerësisht dhe perceptohet si i diskutueshëm.<ref name="BarbaraSimons">{{Cite web|last=Barbara Simons|title=Past ACM Presidents Reflect on Their Service to ACM|url=https://www.acm.org/75th-anniversary/past-presidents/barbara-simons|access-date=18 maj 2024|series=Celebrating 75 Years of Advancing Computing as a Science & Profession|publisher=[[Association for Computing Machinery]]|quote=After the panels’ recommendations were submitted, ACM Council concluded that the framework of a licensed professional engineer, originally developed for civil engineers, does not match the professional industrial practice of software engineering and would preclude many of the most qualified software engineers from becoming licensed.|language=en}}</ref><ref name="KnightLeveson">{{Cite journal|last=John C. Knight|last2=Nancy G. Leveson|date=1 nëntor 2002|title=Should software engineers be licensed?|url=https://archive.org/details/sim_association-for-computing-machinery-communications_2002-11_45_11/page/87|journal=[[Communications of the ACM]]|volume=45|issue=11|pages=87–90|doi=10.1145/581571.581601|publisher=none|language=en}}</ref> Shoqëria e Kompjuterëve IEEE dhe ACM, dy organizatat kryesore profesionale me bazë në SHBA të inxhinierisë softuerike, publikojnë udhëzues për profesionin e inxhinierisë softuerike. ''Udhëzuesi i IEEE për Trupin e Njohurive të Inxhinierisë Softuerike – Versioni 2004'', ose SWEBOK, përcakton fushën dhe përshkruan njohuritë që IEEE pret që një inxhinier softuerësh praktikues të ketë. Versioni më aktual është SWEBOK v4.<ref name="swebokVol3" /> IEEE gjithashtu shpall një "Kodi i Etikës së Inxhinierisë Softuerike".<ref>{{Cite web|title=''Software Engineering Code of Ethics''|url=http://www.computer.org/cms/Computer.org/Publications/code-of-ethics.pdf|access-date=2012-03-25|publisher=none|language=en|archive-date=23 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123034610/http://www.computer.org/cms/Computer.org/Publications/code-of-ethics.pdf|url-status=dead}}</ref> === Punësimi === Ka rreth 26.9 milionë inxhinierë profesionistë softuerësh në botë që nga viti 2022, nga 21 milionë në 2016.<ref name="2022-numbers">{{Cite web|last=Labs|first=Qubit|date=29 nëntor 2022|title=How Many Programmers are there in the World and in the US? [2023]|url=https://qubit-labs.com/how-many-programmers-in-the-world/|access-date=7 shkurt 2023|website=Qubit Labs|publisher=none|language=en}}</ref><ref name="SO2016">{{Cite web|title=Global Developer Population and Demographic Study 2016 V2|url=http://evansdata.com/reports/viewRelease.php?reportID=9|access-date=19 janar 2017|publisher=[[Evans Data Corporation]]|language=en}}</ref> Shumë inxhinierë softuerësh punojnë si punonjës ose kontraktorë. Inxhinierët e softuerit punojnë me biznese, agjenci qeveritare (civile ose ushtarake) dhe organizata jofitimprurëse. Disa inxhinierë softuerësh punojnë për veten e tyre si përkthyes të pavarur . Disa organizata kanë specialistë për të kryer secilën nga detyrat në [[Zhvillimi i softuerit|procesin e zhvillimit të softuerit]] . Organizatat e tjera kërkojnë që inxhinierët e softuerit të bëjnë shumë ose të gjitha. Në projektet e mëdha, njerëzit mund të specializohen vetëm në një rol. Në projekte të vogla, njerëzit mund të plotësojnë disa ose të gjitha rolet në të njëjtën kohë. Shumë kompani punësojnë praktikantë, shpesh studentë të universitetit ose kolegjit gjatë një pushimi veror, ose të jashtëm. Specializimet përfshijnë [[Analiza e kërkesave|analistët]], arkitektët, [[Procesi i zhvillimit të softuerit|zhvilluesit]], [[Testimi i softuerit|testuesit]], mbështetjen teknike, analistët e programeve të mesme, [[Menaxhimi i Projektit|menaxherët e projekteve]], menaxherët e produkteve softuerike, [[Mësuesi|edukatorët]] dhe [[Hulumtimi|studiuesit]] . Shumica e inxhinierëve dhe programuesve të softuerit punojnë 40 orë në javë, por rreth 15% e inxhinierëve të softuerit dhe 11% e programuesve punonin më shumë se 50 orë në javë në vitin 2008.<ref name="bloomberg2020">{{Cite web|last=Rosenthal|first=Rachel|date=4 gusht 2020|title=Tech Companies Want You to Believe America Has a Skills Gap|url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2020-08-04/big-tech-wants-you-to-believe-america-has-a-skills-gap|access-date=8 tetor 2021|website=Bloomberg|publisher=none|language=en}}</ref> Lëndimet e mundshme në këto profesione janë të mundshme, sepse ashtu si punëtorët e tjerë që kalojnë periudha të gjata të ulur para një terminali kompjuteri duke shtypur në tastierë, inxhinierët dhe programuesit janë të ndjeshëm ndaj tendosjes së syve, shqetësimit të shpinës, trombozës, [[Mbipesha|obezitetit]] dhe problemeve të duarve dhe kyçeve të kyçit të dorës sindromi i tunelit.<ref>{{Cite web|title=Computer Software Engineers and Computer Programmers|url=http://www.bls.gov/oco/ocos303.htm#training|access-date=2009-12-17|publisher=none|language=en}}</ref> ==== Shtetet e Bashkuara ==== Byroja Amerikane e Statistikave të Punës (BLS) numëroi 1,365,500 zhvillues softuerësh që mbanin punë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]] në 2018.<ref>{{Cite web|date=4 shtator 2019|title=Software Developers|url=https://www.bls.gov/ooh/computer-and-information-technology/software-developers.htm|access-date=11 dhjetor 2019|website=Occupational Outlook Handbook|publisher=U. S. Bureau of labor Statistics|language=en}}</ref> Për shkak të risive të tij relative si fushë studimi, arsimi formal në inxhinierinë e softuerit shpesh mësohet si pjesë e një kurrikule të shkencave kompjuterike dhe shumë inxhinierë softuerësh mbajnë diploma të shkencave kompjuterike.<ref>{{Cite web|title=Computing Disciplines and Majors|url=https://www.acm.org/binaries/content/assets/education/computing-disciplines.pdf|access-date=6 shtator 2019|publisher=[[Association for Computing Machinery]]|language=en}}</ref> BLS vlerëson nga viti 2023 në 2033 se inxhinieria e softuerit kompjuterik do të rritet me 17%.<ref name="softdev">{{Cite web|title=Software Developers: Occupational Outlook Handbook|url=http://www.bls.gov/ooh/computer-and-information-technology/software-developers.htm|publisher=U.S. Bureau of Labor Statistics|language=en}}</ref> Kjo është më pak nga vlerësimi i BLS nga 2022 në 2032 prej 25% për inxhinierinë e softuerit.<ref name="softdev" /><ref name="C.S.E.">{{Cite web|date=19 mars 2010|title=Computer Software Engineer|url=http://www.bls.gov/k12/computers04.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726002354/http://www.bls.gov/k12/computers04.htm|archive-date=26 korrik 2013|access-date=20 korrik 2012|publisher=Bureau of Labor Statistics|language=en}}</ref> Dhe, është më poshtë nga vlerësimi i tyre 30% 2010 deri në 2020 BLS.<ref name="CSE2">{{Cite web|date=8 janar 2014|title=Software Developers|url=http://www.bls.gov/ooh/computer-and-information-technology/software-developers.htm|access-date=21 korrik 2012|publisher=Bureau of Labor Statistics|language=en}}</ref> Për shkak të kësaj tendence, rritja e vendeve të punës mund të mos jetë aq e shpejtë sa gjatë dekadës së fundit, pasi punët që do të kishin shkuar për inxhinierët e softuerëve kompjuterikë në Shtetet e Bashkuara, në vend të kësaj do t'u jepeshin inxhinierëve të programeve kompjuterike në vende të tilla si India dhe vende të tjera të huaja.<ref name="bls.gov">{{Cite web|title=Computer Programmers : Occupational Outlook Handbook: : U.S. Bureau of Labor Statistics|url=https://www.bls.gov/ooh/computer-and-information-technology/computer-programmers.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503144645/https://www.bls.gov/ooh/computer-and-information-technology/computer-programmers.htm|archive-date=3 maj 2019|access-date=17 janar 2017|publisher=none|language=en}}</ref><ref name="bloomberg2020" /> Përveç kësaj, BLS Job Outlook për Programuesit Kompjuterikë, Byroja e Statistikave të Punës në SHBA (BLS) Occupational Outlook parashikon një rënie prej -7% nga 2016 në 2026, një rënie të mëtejshme prej -9% nga 2019 në 2029, një rënie prej – 10% nga 2021 në 2031.<ref name="bls.gov" /> dhe më pas një rënie prej -11% nga 2022 në 2032.<ref name="bls.gov" /> Meqenëse programimi kompjuterik mund të bëhet nga kudo në botë, kompanitë ndonjëherë punësojnë programues në vende ku pagat janë më të ulëta.<ref name="bls.gov" /><ref>{{Cite web|title=Archive By Publication : Beyond the Numbers: U.S. Bureau of Labor Statistics|url=https://www.bls.gov/opub/btn/archive/publication.htm#regional-reports|website=www.bls.gov|publisher=none|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 maj 2018|title=The Soon-to-Be-Extinct Embedded Software Engineer|url=https://www.designnews.com/design-hardware-software/soon-be-extinct-embedded-software-engineer|website=designnews.com|language=en}}</ref> Për më tepër, raporti i grave në shumë fusha softuerike ka qenë gjithashtu në rënie gjatë viteve në krahasim me fusha të tjera inxhinierike.<ref>{{Cite web|title=hp's Developer Portal &#124; HP International Women's Week: Women in Computer Science dropping since 1980s|url=https://developers.hp.com/public/blog/hp-international-womens-week-women-computer-science-dropping-1980s|website=developers.hp.com|publisher=none|language=en}}</ref> Pastaj ekziston shqetësimi shtesë se përparimet e fundit në [[Inteligjenca artificiale|Inteligjencën Artificiale]] mund të ndikojnë në kërkesën për gjeneratat e ardhshme të Inxhinierëve të Softuerit.<ref>{{Cite web|date=2023-04-06|title=Software engineer jobs in danger due to ChatGPT-like tools? Here's what Google CEO Sundar Pichai has to say|url=https://www.businesstoday.in/technology/news/story/software-engineer-jobs-in-danger-due-to-chatgpt-like-tools-heres-what-google-ceo-sundar-pichai-has-to-say-376341-2023-04-06|access-date=2023-05-12|website=Business Today|publisher=none|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-01-25|title=ChatGPT could make these jobs obsolete|url=https://nypost.com/2023/01/25/chat-gpt-could-make-these-jobs-obsolete/|access-date=2023-05-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kay|first=Grace|title=Software engineers are panicking about being replaced by AI|url=https://www.businessinsider.com/software-engineers-tech-panicking-golden-age-over-chatgpt-ai-blind-2023-4|access-date=2023-05-12|website=Business Insider|publisher=none|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Fowler|first=Gary|title=Council Post: How Will ChatGPT Affect Jobs?|url=https://www.forbes.com/sites/forbesbusinessdevelopmentcouncil/2023/03/16/how-will-chatgpt-affect-jobs/|access-date=2023-05-12|website=Forbes|publisher=none|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ito|first=Aki|title=ChatGPT spells the end of coding as we know it|url=https://www.businessinsider.com/chatgpt-ai-technology-end-of-coding-software-developers-jobs-2023-4|access-date=2023-05-12|website=Business Insider|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zinkula|first=Aaron Mok, Jacob|title=ChatGPT may be coming for our jobs. Here are the 10 roles that AI is most likely to replace.|url=https://www.businessinsider.com/chatgpt-jobs-at-risk-replacement-artificial-intelligence-ai-labor-trends-2023-02|access-date=2023-05-12|website=Business Insider|publisher=none|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Cohen|first=Mikaela|date=15 prill 2023|title=These are the tech jobs most threatened by ChatGPT and A.I.|url=https://www.cnbc.com/2023/04/15/these-are-the-tech-jobs-most-threatened-by-chatgpt-and-ai.html|access-date=2023-05-12|website=CNBC|language=en}}</ref> Megjithatë, kjo prirje mund të ndryshoj ose të ngadalësohet në të ardhmen pasi shumë inxhinierë aktualë të softuerit në tregun amerikan ikin nga profesioni ose plaken nga tregu në dekadat e ardhshme.<ref name="bls.gov" /> === Certifikimi === Instituti i Inxhinierisë së Softuerit ofron çertifikime për tema specifike si [[Siguria kibernetike|siguria]], përmirësimi i procesit dhe arkitektura e softuerit .<ref>{{Cite web|title=SEI certification page|url=http://www.sei.cmu.edu/certification/|access-date=2012-03-25|publisher=Sei.cmu.edu|language=en}}</ref> IBM, Microsoft dhe kompani të tjera gjithashtu sponsorizojnë provimet e tyre të certifikimit. Shumë programe të certifikimit [[Teknologjia e informacionit|të TI-së]] janë të orientuara drejt teknologjive specifike dhe menaxhohen nga shitësit e këtyre teknologjive.<ref>{{Cite web|last=Wyrostek|first=Warren|date=14 mars 2008|title=The Top 10 Problems with IT Certification in 2008|url=http://www.informit.com/articles/article.aspx?p=1180991|access-date=2009-03-03|website=InformIT|publisher=none|language=en}}</ref> Këto programe certifikimi janë të përshtatura për institucionet që do të punësonin njerëz që përdorin këto teknologji. Në Mbretërinë e Bashkuar Britanike, Shoqëria Britanike e Kompjuterëve ka zhvilluar një certifikim profesional të njohur ligjërisht të quajtur ''Chartered IT Professional (CITP)'', i disponueshëm për anëtarët plotësisht të kualifikuar ( ''MBCS'' ). Inxhinierët e softuerit mund të kualifikohen për anëtarësim në Shoqërinë Britanike të Kompjuterëve ose Institucionin e Inxhinierisë dhe Teknologjisë dhe kështu të kualifikohen për t'u konsideruar për statusin e Inxhinierit të Kartës përmes secilit prej këtyre institucioneve. Në Kanada, Shoqëria Kanadeze e Përpunimit të Informacionit ka zhvilluar një certifikim profesional të njohur ligjërisht të quajtur ''Informativ Systems Professional (ISP)'' .<ref>{{Cite web|last=Canadian Information Processing Society|title=I.S.P. Designation|url=http://www.cips.ca/standards/isp|access-date=2007-03-15|publisher=none|language=en}}</ref> Në Ontario, Kanada, Inxhinierët e Softuerit që diplomohen nga një program i akredituar ''i Bordit Kanadez të Akreditimit të Inxhinierisë (CEAB)'', përfundojnë me sukses Provimin e Praktikës Profesionale të PEO ( ''Professional Engineers Ontario'' ) (PPE) dhe kanë të paktën 48 muaj përvojë të pranueshme inxhinierike, kanë të drejtë të licencohen përmes ''Inxhinierëve Profesionistë në Ontario'' dhe mund të bëhen Inxhinierë Profesionistë P. Ing.<ref>{{Cite web|title=Professional Engineers Ontario: Welcome to PEO's website|url=http://www.peo.on.ca|access-date=2012-03-25|publisher=Peo.on.ca|language=en}}</ref> Megjithatë, PEO nuk njeh asnjë edukim online ose në distancë; dhe nuk i konsideron programet e Shkencave Kompjuterike si ekuivalente me programet e inxhinierisë softuerike pavarësisht nga mbivendosja e jashtëzakonshme midis të dyjave. Kjo ka ndezur polemika dhe një luftë certifikimi. Gjithashtu ka mbajtur jashtëzakonisht të ulët numrin e mbajtësve të P.Eng për këtë profesion. Shumica dërrmuese e profesionistëve që punojnë në këtë fushë kanë një diplomë në CS, jo në SE. Duke pasur parasysh rrugën e vështirë të certifikimit për mbajtësit e diplomave jo-SE, shumica nuk shqetësohen kurrë për të ndjekur licencën. === Ndikimi i globalizimit === Ndikimi fillestar i kontraktimit dhe kostoja relativisht më e ulët e burimeve njerëzore ndërkombëtare në vendet në zhvillim të botës së tretë çoi në një migrim masiv të aktiviteteve të zhvillimit të softuerit nga korporatat në Amerikën e Veriut dhe Evropë në Indi dhe më vonë: Kina, Rusia dhe vende të tjera në zhvillim. Kjo qasje kishte disa të meta, kryesisht diferenca e distancës/zonës kohore që pengoi ndërveprimin njerëzor midis klientëve dhe zhvilluesve dhe transferimin masiv të punës. Kjo pati një ndikim negativ në shumë aspekte të profesionit të inxhinierisë softuerike. Për shembull, disa studentë në [[Shtetet e zhvilluara|botën e zhvilluar]] shmangin arsimin në lidhje me inxhinierinë softuerike për shkak të frikës së kontraktimit në det të hapur (importimi i produkteve ose shërbimeve softuerike nga vende të tjera) dhe për t'u zhvendosur nga punëtorët e huaj të vizave .<ref>{{Cite web|last=Thibodaux|first=Patrick|date=2006-05-05|title=As outsourcing gathers steam, computer science interest wanes|url=http://www.computerworld.com/article/2555175/it-careers/as-outsourcing-gathers-steam--computer-science-interest-wanes.html|access-date=2016-12-06|publisher=Computerworld.com|language=en}}</ref> Megjithëse statistikat aktualisht nuk tregojnë një kërcënim për vetë inxhinierinë e softuerit; një karrierë e lidhur, [[programimi kompjuterik]] duket se është prekur.<ref>{{Cite web|last=Robert Mullins|date=13 mars 2007|title=Software developer growth slows in North America: Study shows Asia will lead in software developer jobs by 2010|url=https://www.infoworld.com/article/2660992/software-developer-growth-slows-in-north-america.html|website=InfoWorld|series=Software Development|publisher=none|language=en}}</ref> Megjithatë, aftësia për të shfrytëzuar me zgjuarsi burimet në det të hapur dhe afër bregut nëpërmjet rrjedhës së punës pas diellit ka përmirësuar aftësinë e përgjithshme operacionale të shumë organizatave.<ref>{{Cite web|title=Gartner Magic Quadrant|url=http://www.cognizant.com/html/content/news/GartnerMQ_Cognizant.pdf|access-date=2012-03-25|publisher=Cognizant.com|language=en|archive-date=20 shtator 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080920182857/http://www.cognizant.com/html/content/news/GartnerMQ_Cognizant.pdf|url-status=dead}}</ref> Kur amerikanët e veriut largohen nga puna, aziatikët sapo vijnë në punë. Kur aziatikët largohen nga puna, evropianët vijnë në punë. Kjo siguron një aftësi të vazhdueshme për të pasur mbikëqyrje njerëzore mbi proceset kritike për biznesin 24 orë në ditë, pa paguar kompensim jashtë orarit ose pa ndërprerë një burim kryesor njerëzor, modelet e gjumit. Ndërsa kontraktimi global ka disa avantazhe, zhvillimi global – dhe përgjithësisht i shpërndarë – mund të përballet me vështirësi serioze që rrjedhin nga distanca midis zhvilluesve. Kjo është për shkak të elementeve kyç të kësaj distancë, të cilat janë identifikuar si gjeografike, kohore, kulturore dhe komunikuese (që përfshin përdorimin e gjuhëve dhe dialekteve të ndryshme të anglishtes në vende të ndryshme).<ref>{{cite journal|last=Casey|first=Valentine|date=2010-08-20|title=Virtual software team project management|url=http://eprints.dkit.ie/116/1/VCaseyRevisedVersion.doc|journal=Journal of the Brazilian Computer Society|volume=16|issue=2|pages=83–96|doi=10.1007/s13173-010-0013-3|doi-access=free|s2cid=14383734|publisher=none|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111152928/https://eprints.dkit.ie/116/1/VCaseyRevisedVersion.doc|archive-date=11 nëntor 2023|access-date=14 dhjetor 2024|url-status=dead}}</ref> Kërkime janë kryer në fushën e zhvillimit global të softuerit gjatë 15 viteve të fundit dhe është botuar një trup i gjerë punimesh përkatëse që theksojnë përfitimet dhe problemet që lidhen me këtë aktivitet kompleks. Ashtu si me aspektet e tjera të inxhinierisë softuerike, kërkimet janë në vazhdim në këtë dhe fusha të lidhura. === Çmimet === Ka çmime të ndryshme në fushën e inxhinierisë softuerike * Çmimi [[:en:ACM-AAAI Allen Newell Award|ACM-AAAI Allen Newell]] – SHBA. Ky çmim jepet për kontributet gjatë karrierës që kanë gjerësi brenda shkencave kompjuterike, ose që lidhin shkencat kompjuterike me disiplina të tjera. Çmimi [[:en:BCS Lovelace Medal|BCS Lovelace]]. Ky çmim jepet për individët që kanë dhënë kontribute të jashtëzakonshme në kuptimin ose përparimin e fushës së informatikës. Çmimi [[:en:ACM SIGSOFT|ACM SIGSOFT]] për Kërkime të Shkëlqyera, jepet për individë që kanë bërë "kontribute kërkimore të rëndësishme dhe të qëndrueshme në [[:en:Theory|teorinë]]<nowiki/>në ose [[:en:Empirical research|praktikë]] e inxhinierisë softuerike."<ref>{{cite web|title=Outstanding Research Award|url=https://www2.sigsoft.org/awards/outstandingresearch|access-date=1 prill 2024|website=[[ACM SIGSOFT|SIGSOFT]]|publisher=none|language=en}}</ref> * Më shumë Çmime ACM SIGSOFT.<ref>{{Cite web|last=David Lo ([[ACM SIGSOFT|SIGSOFT]] Awards Chair)|last2=Thomas Zimmermann ([[ACM SIGSOFT|SIGSOFT]] Chair)|date=17 janar 2024|title=SIGSOFT Awards 2024|url=https://sigsoft.medium.com/sigsoft-awards-2024-ce34b9ee23a6|access-date=1 prill 2024|website=[[ACM SIGSOFT]] Blog|publisher=none|language=en}}</ref> * Çmimi Codie, një çmim vjetor i lëshuar nga Shoqata e Industrisë së Softuerit dhe Informacionit për përsosmërinë në zhvillimin e softuerit brenda industrisë së softuerit. * Çmimin Harlan Mills për "kontributet në teorinë dhe praktikën e shkencave të informacionit, të fokusuara në inxhinierinë e softuerit". * Çmimi i letrës më me ndikim ICSE.<ref>{{Cite web|title=ICSE Most Influential Paper Award|url=https://www.sigsoft.org/awards/icseMIPAward.html|publisher=[[ACM SIGSOFT]]|language=en}}</ref> * Çmimi Jolt, gjithashtu për industrinë e softuerit. * Çmimi Stevens dhënë në kujtim të Wayne Stevens. == Kritika == Disa kërkojnë licencimin, certifikimin dhe krijimin e grupeve të njohurive të kodifikuara si mekanizma për të shpërndarë njohuritë inxhinierike dhe për të avancuar fushën. Disa pretendojnë se koncepti i inxhinierisë së softuerit është kaq i ri saqë shpesh kuptohet gabimisht, dhe interpretohet gabim gjerësisht, përfshirë në librat shkollorë të inxhinierisë së softuerit, artikuj dhe midis komuniteteve të programuesve dhe mjeshtrave. Disa pretendojnë se një çështje thelbësore me inxhinierinë e softuerit është se qasjet e saj nuk janë mjaft empirike, pasi verifikimi i këtyre qasjeve në botën reale është zakonisht i munguar ose shumë i kufizuar, dhe për këtë arsye inxhinieria e softuerit shpesh interpretohet gabimisht si diçka e mundshme vetëm në një "mjedis teorik." == Shihni gjithashtu == === Studioni dhe praktikoni === * [[Shkenca kompjuterike]] * [[Inxhinieria e të dhënave|Inxhinieri të të dhënave]] * [[Procesi i zhvillimit të softuerit|Zhvillim softueri]] * [[Inxhinieria e lëshimit|Inxhinieri të lëshimit]] * [[Bachelor i Shkencave në Teknologjinë e Informacionit]] * [[Bachelor në Inxhinieri Softuer]]<nowiki/>i === Rolet === * [[Programues]]<nowiki/>i * [[Analist i sistemeve|Analisti i sistemeve]] * [[Arkitekt i sistemeve|Arkitekti i sistemeve]] == Referime == {{Reflist|2}} {{Inxhinieria Softuerike}} {{Teknologjia}} == Bibliografia == * {{Cite journal|last=Parnas|first=David L.|author-link=David Parnas|year=1998|title=Software Engineering Programmes are not Computer Science Programmes|url=http://citeseer.ist.psu.edu/parnas98software.html|journal=Annals of Software Engineering|volume=6|doi=10.1023/A:1018949113292|publisher=none|language=en}} [[Kategoria:Shkencë kompjuterike]] [[Kategoria:Inxhinieri softuerike| ]] mo9303acp11dwpey9kepo3dmusj6kkd 0 108257 3059880 2945194 2026-10-26T18:18:05Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Civilization, versioni i datës 26 tetor 2026 (revizioni 1382096772) 3059880 wikitext text/x-wiki {{Short description|Shoqëri komplekse e shtresëzuar}} {{Duhen më shumë referime|date=February 2026}} {{Use dmy dates|date=September 2022}} <!-- Nga en.wiki: style prompts -->[[Skeda:standard of Ur - Peace Panel - Sumer.jpg|thumb|Sumerët e lashtë të [[Mesopotamia|Mesopotamisë]] përbënin qytetërimin më të hershëm në botë, i cili nisi rreth vitit 4000 p.e.s. Këtu paraqiten rreth vitit 2500 p.e.s., me rolet e ndryshme shoqërore në shoqërinë sumere të Urut.]] [[Skeda:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|thumb|[[Egjipti i Lashtë]] është një shembull i qytetërimeve të para; ndërtimi i [[piramida]]ve nisi në mijëvjeçarin e tretë p.e.s.<ref name="ucl">{{cite web |url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/index.html|title=Chronology|year=2000|website=Digital Egypt for Universities |publisher=University College London|archive-url=https://web.archive.org/web/20080316015559/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/index.html |archive-date=2008-03-16 |url-status=live|language=en}}</ref>]] Një '''qytetërim''' (në [[Gjuha angleze amerikane|anglishten amerikane]] dhe sipas [[Oxford spelling|drejtshkrimit të Oksfordit]]) ose '''civilisation''' (në [[Gjuha angleze britanike|anglishten britanike]] të zakonshme) është çdo [[Shoqëria e ndërlikuar|shoqëri e ndërlikuar]] e karakterizuar nga zhvillimi i [[shteti]]t, [[urbanizimi]]t dhe sistemeve simbolike të standardizuara të [[komunikimi]]t, përkatësisht [[Sistemi i shkrimit|sistemeve të shkrimit]].<ref name="Haviland 2013">{{cite book|last=Haviland |first=William|title=Cultural Anthropology: The Human Challenge |publisher=Cengage Learning|year=2013|page=250|url=https://books.google.com/books?id=DfEWAAAAQBAJ&q=%22civilization+refers+to+societies%22 |display-authors=etal|isbn=978-1-285-67530-5 |access-date=2015-06-20|archive-date=2019-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713215613/https://books.google.com/books?id=DfEWAAAAQBAJ&q=%22civilization+refers+to+societies%22 |url-status=live|language=en}}</ref><ref name="Fernández-Armesto 2001">{{cite book|last=Fernández-Armesto|first=Felipe|title=Civilizations: Culture, Ambition, and the Transformation of Nature|publisher=Simon & Schuster|year=2001 |url=https://books.google.com/books?id=3MNzi698aXwC|isbn=978-0-7432-1650-0|access-date=2015-06-20 |archive-date=2021-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210401104653/https://books.google.com/books?id=3MNzi698aXwC|url-status=live|language=en}}</ref><ref name="Boyden 2004">{{cite book|last=Boyden|first=Stephen Vickers|title=The Biology of Civilisation|year=2004|pages=7–8|publisher=UNSW Press|url=https://books.google.com/books?id=TX78DfVbM7kC&q=%22the+essential+precondition%22|isbn=978-0-86840-766-1|access-date=2015-06-20 |archive-date=2016-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230072508/https://books.google.com/books?id=TX78DfVbM7kC&q=%22the+essential+precondition%22|url-status=live|language=en}}</ref><ref name="Solms-Laubach 2007">{{cite book|first=Franz|last=Solms-Laubach|title=Nietzsche and Early German and Austrian Sociology |publisher=Walter de Gruyter|year=2007|pages=115, 117, 212 |url=https://books.google.com/books?id=TxTITNduFc4C|isbn=978-3-11-018109-8|access-date=2015-06-20 |archive-date=2016-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230074441/https://books.google.com/books?id=TxTITNduFc4C&dq |url-status=live|language=en}}</ref><ref name="AbdelRahim">{{Cite book|title=Children's literature, domestication and social foundation: Narratives of civilization and wilderness|last=AbdelRahim |first=Layla|year=2015|isbn=978-0-415-66110-2|publisher=Routledge|location=New York|page=8|oclc=897810261|language=en}}</ref> Qytetërimet organizohen rreth vendbanimeve me dendësi të lartë të popullsisë, të ndara në [[Hierarkia|hierarki]] dhe [[klasa shoqërore]] pak a shumë të ngurta, me ndarje të punës, shpesh me një elitë sunduese dhe popullsi urbane e rurale të varura prej saj, të cilat merren me [[Bujqësia intensive|bujqësi intensive]], [[Xehetaria|xehetari]], prodhimtari në shkallë të vogël dhe [[Tregtia|tregti]]. Qytetërimi përqendron pushtetin, duke zgjeruar kontrollin njerëzor mbi pjesën tjetër të natyrës, përfshirë edhe mbi njerëzit e tjerë.<ref name=":5">{{Cite book |title=The Sources of Social Power |last=Mann |first=Michael |publisher=Cambridge University Press |year=1986 |volume=1 |pages=34–41 |author-link=Michael Mann (sociologist)|language=en}}</ref> Qytetërimet karakterizohen nga [[bujqësia]], [[arkitektura]], [[infrastruktura]], [[Inovacioni|përparimi teknologjik]], [[valuta]], [[taksimi]], rregullimi dhe specializimi i ndërlikuar i punës.<ref name="Solms-Laubach 2007" /><ref name="AbdelRahim" /><ref>{{cite book |last1=Morris |first1=Ian |title=The Measure of Civilization: How Social Development Decides the Fate of Nations |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691155685/the-measure-of-civilization |date=2013 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton |isbn=978-0-691-15568-5 |access-date=2023-05-29 |archive-date=2023-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529174320/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691155685/the-measure-of-civilization |url-status=live |language=en}}</ref> [[Skeda:OracleWinter.jpg|thumb|Shkrimi orakular mbi eshtra i [[Dinastia Shang|dinastisë Shang]] (shek. XVI (?)–XI p.e.s.). [[Historia e Kinës|Kina]] është një nga qytetërimet më të vjetra në botë dhe mund të ketë zënë fill në shekullin XXI p.e.s.]] Qytetërimi shpesh kuptohet si një [[Kultura|kulturë]] më e madhe dhe, historikisht, «më e përparuar», në kundërvënie të nënkuptuar me kultura më të vogla ose gjoja më pak të përparuara,<ref name="Adams 1966">{{cite book |author=Adams, Robert McCormick|title=The Evolution of Urban Society |year=1966 |page=13 |publisher=Transaction Publishers|url=https://books.google.com/books?id=JrZOwKU0TlsC&q=%22civilizations+are+associated%22|isbn=978-0-202-36594-7|access-date=2015-06-20 |archive-date=2016-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230073713/https://books.google.com/books?id=JrZOwKU0TlsC&q=%22civilizations+are+associated%22|url-status=live|language=en}}</ref><ref name="Wright 2004">{{cite book|first=Ronald|last=Wright|title=A Short History anthropological. |year=2004 |publisher=House of Anansi Press |isbn=978-0-88784-706-6|language=en}}</ref><ref name="Llobera 2003">{{cite book|first=Josep |last=Llobera |title=An Invitation to Anthropology|publisher=Berghahn Books|year=2003|pages=136–137 |url=https://books.google.com/books?id=_-LDyWxODjAC&q=%22best-known+definition%22 |isbn=978-1-57181-597-2 |access-date=2015-06-20|archive-date=2016-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230074407/https://books.google.com/books?id=_-LDyWxODjAC&q=%22best-known+definition%22|url-status=live|language=en}}</ref><ref name=":4">{{cite book|last=Bolesti|first=Maria|title=Barbarism and Its Discontents|year=2013|publisher=Stanford University Press|url=https://books.google.com/books?id=cpZZKabXvWAC|isbn=978-0-8047-8537-2|access-date=2015-06-20|archive-date=2023-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20231121220741/https://books.google.com/books?id=cpZZKabXvWAC|url-status=live|language=en}}</ref> madje edhe me shoqëritë brenda vetë qytetërimeve dhe gjatë historisë së tyre. Në përgjithësi, qytetërimi vihet në kontrast me shoqëritë fisnore të decentralizuara, përfshirë kulturat e blegtorëve nomadë, shoqëritë e [[neoliti]]t ose gjuetarëve-mbledhës. Fjala ''qytetërim'' lidhet me latinishten {{lang|la|[[civitas]]}}, ose «[[Qyteti|qytet]]». Siç e shpjegon [[National Geographic Society]]: «Prandaj, përkufizimi më themelor i fjalës ''qytetërim'' është “një shoqëri e përbërë nga qytete”.»<ref>{{cite web |title=Civilizations |date=2022-05-20 |access-date=2023-05-29 |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/civilizations/ |website=National Geographic Education |publisher=National Geographic Society |language=en |archive-date=2023-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529174213/https://education.nationalgeographic.org/resource/civilizations/ |url-status=live }}</ref> Shfaqja më e hershme e qytetërimeve zakonisht lidhet me fazat e fundit të [[Revolucioni neolitik|Revolucionit neolitik]] në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Jugperëndimore]], që kulmuan me procesin relativisht të shpejtë të revolucionit urban dhe formimit të shtetit, një zhvillim politik i lidhur me shfaqjen e një elite qeverisëse. == Historia e konceptit == Fjala angleze ''civilization'' vjen nga frëngjishtja {{lang|fr|civilisé}} («i qytetëruar»), e cila rrjedh nga {{lang|la|civilis}} («civil»), e lidhur me {{lang|la|civis}} («qytetar») dhe {{lang|la|civitas}} («qytet»).<ref name=":6">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=3041K2Zv76AC&pg=PT73 |title=The SAGE Glossary of the Social and Behavioral Sciences |last=Sullivan |first=Larry E. |year=2009 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4129-5143-2 |page=73 |language=en |access-date=20 June 2015 |archive-date=30 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230003359/https://books.google.com/books?id=3041K2Zv76AC&pg=PT73 |url-status=live }}</ref> Vepra themelore për këtë temë është ''[[The Civilizing Process|Procesi i qytetërimit]]'' (1939) i {{ill|Norbert Elias|en|Norbert Elias}}, i cili gjurmon [[mores|normat shoqërore]] nga shoqëria oborrtare e Mesjetës deri te [[Periudha e hershme moderne]].{{Efn|Ajo mbetet studimi sociologjik më me ndikim për këtë temë dhe ka nxitur një literaturë të gjerë dytësore. Veçanërisht, {{ill|Hans Peter Duerr|en|Hans Peter Duerr}} e sulmoi në një vepër madhore (3.500 faqe në pesë vëllime, botuar më 1988–2002). Elias, atëherë në të nëntëdhjetat, arriti t’i përgjigjej kritikës një vit para vdekjes. Më 2002, vetë Duerr u kritikua nga Michael Hinz në veprën e tij {{lang|de|Der Zivilisationsprozeß: Mythos oder Realität}} (2002), ku thuhej se kritika e Duerrit përbënte shpifje dashakeqe ndaj Eliasit, përmes zbatimit të tepruar të standardeve të [[korrektësia politike|korrektësisë politike]].<ref>{{Cite magazine |magazine=[[Der Spiegel]] |url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-25327104.html |issue=40 |volume=2002 |date=30 September 2002 |title=Denker: Entlarvende Briefe |language=de |access-date=16 October 2014 |archive-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228225831/http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-25327104.html |url-status=dead }}</ref>}} Në ''The Philosophy of Civilization'' (1923), {{ill|Albert Schweitzer|en|Albert Schweitzer}} paraqet dy këndvështrime: një krejtësisht [[Materializmi|material]] dhe një tjetër material e [[etikë|etik]]. Ai tha se kriza botërore vinte nga humbja prej njerëzimit e idesë etike të qytetërimit, «shuma e përgjithshme e gjithë përparimit të bërë nga njeriu në çdo fushë veprimi dhe nga çdo këndvështrim, për aq sa ky përparim ndihmon në përsosjen shpirtërore të individëve dhe në përparimin e të gjithëve».<ref name=":8">Albert Schweitzer. ''The Philosophy of Civilization'', përkthyer nga C. T. Campion (Amherst, NY: Prometheus Books, 1987), f. 91.</ref>[[Skeda:Grün - The End of Dinner.jpg|thumb|''The End of Dinner'' nga [[Jules-Alexandre Grün]] (1913). Shfaqja e [[sjelljet në tryezë|sjelljeve në tryezë]] dhe formave të tjera të [[etiketë]]s e të vetëpërmbajtjes paraqitet si karakteristikë e shoqërisë ''së qytetëruar'' nga [[Norbert Elias]] në librin e tij ''[[The Civilizing Process|Procesi i qytetërimit]]'' (1939).]] Fjalë të afërta si «civilitet» u zhvilluan në mesin e shekullit XVI. Emri abstrakt «qytetërim», me kuptimin «gjendje e qytetëruar», u shfaq në vitet 1760, sërish nga frëngjishtja. Përdorimi i parë i njohur në frëngjisht daton më 1757, nga {{ill|Victor de Riqueti, marquis de Mirabeau|en|Victor de Riqueti, marquis de Mirabeau}}, ndërsa përdorimi i parë në anglisht i atribuohet {{ill|Adam Ferguson|en|Adam Ferguson}}, i cili në veprën e tij të vitit 1767 ''Essay on the History of Civil Society'' shkroi: <!-- Nga en.wiki: Keep original spelling please. -->«Jo vetëm individi përparon nga foshnjëria drejt burrërisë, por edhe vetë lloji njerëzor nga vrazhdësia drejt qytetërimit».<ref name=Benveniste>Cituar sipas {{ill|Émile Benveniste|en|Émile Benveniste}}, {{lang|fr|Civilisation. Contribution à l'histoire du mot}} [''Qytetërimi. Kontribut për historinë e fjalës''], 1954, botuar në {{lang|fr|Problèmes de linguistique générale}}, [[Éditions Gallimard]], 1966, f. 336–345 (përkthyer nga Mary Elizabeth Meek si ''Problems in general linguistics'', 2 vëll., 1971).</ref> Prandaj, fjala vihej përballë barbarisë ose vrazhdësisë, në ndjekjen aktive të [[Përparimi (histori)|përparimit]] që karakterizonte [[Epoka e Iluminizmit|Epokën e Iluminizmit]]. Në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX, gjatë [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]], «qytetërimi» përdorej në [[Numri gramatikor|njëjës]], asnjëherë në shumës, dhe nënkuptonte përparimin e njerëzimit si tërësi. Kështu përdoret ende në frëngjisht.<ref name=velkley /> Përdorimi i «qytetërimeve» si emër i numërueshëm u shfaq herë pas here në shekullin XIX, por u bë shumë më i zakonshëm në pjesën e mëvonshme të shekullit XX; ndonjëherë nënkuptonte thjesht kulturën (e cila fillimisht ishte vetë një emër i panumërueshëm, por u bë i numërueshëm në kontekstin e [[Etnografia|etnografisë]]).<ref name=":10">«Civilization» (1974), ''[[Encyclopædia Britannica]]'', bot. i 15-të, vëll. II, ''Encyclopædia Britannica, Inc.'', f. 956. Marrë më 25 gusht 2007.</ref> Përdorimi i termave «qytetërim» dhe «kulturë» si sinonime ishte i pazakontë deri atëherë; për shembull, disa lloje kulturash zakonisht nuk përshkruheshin si qytetërime.<ref>{{Cite journal |last1=Lottick |first1=Kenneth V. |title=Some Distinctions between Culture and Civilization as Displayed in Sociological Literature |journal=Social Forces |year=1950 |volume=28 |issue=3 |pages=240–250 |doi=10.2307/2572007 |jstor=2572007 |url=https://www.jstor.org/stable/2572007 |issn=0037-7732 |language=en |access-date=19 September 2023 |archive-date=24 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024040544/https://www.jstor.org/stable/2572007 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Në vitin 1996, [[Samuel Huntington|Samuel P. Huntington]] e përkufizoi qytetërimin thjesht si «kulturë në shkallë të gjerë».<ref>{{Cite book |last=Huntington |first=Samuel P. |title=The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order |publisher=Simon & Schuster |year=1996 |page=41 |isbn=978-0-684-81164-2 |language=en |quote=Civilization and culture both refer to the overall way of life of a people, and a civilization is a culture writ large. They both involve the “values, norms, institutions, and modes of thinking to which successive generations in a given society have attached primary importance.” }}</ref> Që në shekullin XVIII, qytetërimi nuk shihej gjithmonë si përmirësim. Një dallim historikisht i rëndësishëm mes kulturës dhe qytetërimit gjendet në shkrimet e Rousseau-së, veçanërisht në veprën e tij mbi edukimin, ''Emile''. Këtu, qytetërimi, duke qenë më racional dhe i nxitur nga shoqëria, nuk përputhet plotësisht me [[Natyra njerëzore|natyrën njerëzore]]; «plotësia njerëzore mund të arrihet vetëm përmes rikthimit te, ose afrimit me, një unitet fillestar ligjërimor apo pararaional me natyrën» (shih [[Egërsia fisnike|egërsinë fisnike]]). Prej kësaj u zhvillua një qasje e re, veçanërisht në Gjermani, fillimisht nga [[Johan Gotfrid Herder|Johann Gottfried Herder]] dhe më vonë nga filozofë si Kierkegaard dhe Nietzsche. Kjo qasje i sheh kulturat si organizma natyrorë, të papërcaktuar nga «veprime të vetëdijshme, racionale dhe të qëllimshme», por nga një lloj «shpirti popullor» pararaional. Në të kundërt, qytetërimi, ndonëse më racional dhe më i suksesshëm në përparimin material, është i panatyrshëm dhe sjell «veset e jetës shoqërore» si dinakëria, hipokrizia, zilia dhe lakmia.<ref name=velkley>{{Cite book |title=Being after Rousseau: Philosophy and Culture in Question |last=Velkley |first=Richard |year=2002 |chapter=The Tension in the Beautiful: On Culture and Civilization in Rousseau and German Philosophy |pages=11–30 |publisher=The University of Chicago Press |language=en}}</ref> Gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], {{ill|Leo Strauss|en|Leo Strauss}}, pasi ishte larguar nga Gjermania, argumentoi në Nju Jork se ky këndvështrim për qytetërimin qëndronte pas [[nazizmi]]t, [[militarizmi]]t dhe [[nihilizmi]]t gjerman.<ref name=":11">«[https://archive.org/details/LeoStraussGermanNihilismIntegral1941 On German Nihilism]» (1999, fillimisht ligjëratë e vitit 1941), ''Interpretation'' 26, nr. 3, redaktuar nga David Janssens dhe Daniel Tanguay.</ref> == Karakteristikat == [[Skeda:The west front of the Parthenon and the Erechtheion, from the Propylaea - Dodwell Edward - 1819.jpg|thumb|right|Akropoli i [[Athina|Athinës]]: [[Greqia]] është parë tradicionalisht si djepi i një qytetërimi të veçantë evropian ose të [[Kultura perëndimore|kulturës perëndimore]].<ref name=":2">{{cite encyclopaedia |encyclopaedia=Encyclopedia Britannica |title=Athens |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/40773/Athens |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106054445/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/40773/Athens |archive-date=2009-01-06 |access-date=2008-12-31 |language=en |quote=Ancient Greek Athenai, historic city and capital of Greece. Many of classical civilization's intellectual and artistic ideas originated there, and the city is generally considered to be the birthplace of Western civilization}}</ref><ref>{{Cite thesis |last=Brown |first=Thomas J. |year=1975 |title=The Athenian furies: Observations on the major factors effecting politics in modern Greece, 1973–1974 |url=http://cardinalscholar.bsu.edu/handle/handle/178425 |publisher=Ball State University |quote=Greece is a picturesque country on the southern tip of the Balkan Peninsula straddling the always-blue Agean, Ionian and Adriatic Seas. Considered by many to be the cradle of Western Civilization and the birthplace of democracy, her ancient past has long been the source and inspiration of Western thought. |access-date=2022-08-14 |archive-date=2022-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522072827/https://cardinalscholar.bsu.edu/handle/handle/178425 |url-status=live |language=en }}</ref>]] Shkencëtarët socialë si [[V. Gordon Childe]] kanë përcaktuar një sërë tiparesh që e dallojnë qytetërimin nga llojet e tjera të shoqërisë.<ref>{{cite book |last1=Childe |first1=Gordon |author1-link=V. Gordon Childe |title=What Happened In History |date=1950 |orig-date=1923 |publisher=Penguin |location=Harmondsworth, Middlesex, England |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.100247/page/n5/mode/2up |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Childe |first1=V. Gordon [Vere Gordon]|author1-link=V. Gordon Childe |title=Man makes himself |date=1951 |publisher=New American Library |location=New York |url=https://archive.org/details/manmakeshimself00chil |orig-date=1936 |url-access=registration |language=en}}</ref> Qytetërimet janë dalluar nga mënyrat e tyre të jetesës, llojet e [[Mënyra e jetesës|mjeteve të jetesës]], modelet e [[Vendbanimi|vendbanimeve]], [[format e qeverisjes]], [[shtresëzimi shoqëror]], sistemet ekonomike, [[shkrim-leximi]] dhe tipare të tjera kulturore. [[Andrew Nikiforuk]] argumenton se «qytetërimet mbështeteshin te muskujt e njerëzve të vënë në pranga. Energjia e skllevërve nevojitej për të mbjellë të korrat, për të veshur perandorët dhe për të ndërtuar qytete», dhe e konsideron [[Skllavëria|skllavërinë]] tipar të zakonshëm të qytetërimeve paramoderne.<ref name="Nikiforuk">{{cite book |last1=Nikiforuk |first1=Andrew |title=The Energy of Slaves: Oil and the new servitude |date=2012 |publisher=Greystone Books; David Suzuki Foundation |location=Vancouver, BC, Canada |isbn=978-1-55365-978-5 |url=https://archive.org/details/energyofslavesoi0000niki |url-access=registration |language=en}}</ref> Të gjitha qytetërimet janë mbështetur te [[bujqësia]] për të siguruar jetesën, me përjashtim të mundshëm të disa qytetërimeve të hershme në Peru, të cilat mund të jenë mbështetur te burimet detare.<ref name=":14">{{cite magazine |url=https://www.hallofmaat.com/ancientamerican/the-maritime-foundations-of-andean-civilization-an-evolving-hypothesis/ |title=The Maritime Foundations of Andean Civilization: An Evolving Hypothesis |last=Moseley |first=Michael |magazine=In the Hall of Ma'at |date=2005-01-24 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405081206/https://www.hallofmaat.com/ancientamerican/the-maritime-foundations-of-andean-civilization-an-evolving-hypothesis/ |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Moseley |first=Michael |title=The Maritime Foundations of Andean Civilization |title-link=Maritime Foundations of Andean Civilization |year=1975 |publisher=Cummings |location=Menlo Park |isbn=978-0-8465-4800-3 |language=en}}</ref> Shumica e qytetërimeve të zhvilluara dhe të përhershme mbështeteshin te kultivimi i drithërave. Modeli tradicional i «tepricës» supozon se kultivimi i drithërave krijon rezerva të akumuluara dhe tepricë ushqimore, veçanërisht kur njerëzit përdorin teknika bujqësore intensive, si [[plehërimi]] artificial, [[ujitja]] dhe [[qarkullimi i të korrave]]. Prodhimi nga [[kopshtaria]] mund të grumbullohet, por kjo është më e vështirë; prandaj qytetërimet e mbështetura te kopshtaria kanë qenë shumë të rralla.<ref>{{cite book |editor1-last=Hadjikoumis |editor1-first=Angelos |editor2-last=Robinson |editor2-first=Erick |editor3-last=Viner-Daniels |editor3-first=Sarah |title=The dynamics of neolithisation in Europe: Studies in honour of Andrew Sherratt |date=2011 |publisher=Oxbow Books |location=Oxford Oakville, CT, U.S |isbn=978-1-84217-999-4 |page=1 |edition=1st |language=en}}</ref> Tepricat e drithërave kanë qenë veçanërisht të rëndësishme, sepse [[Ruajtja e ushqimit|drithërat mund të ruhen]] për një kohë të gjatë. Hulumtimet e botuara në revistën ''[[Journal of Political Economy]]'' kundërshtojnë modelin e tepricës. Ato supozojnë se kopshtaria ishte më produktive se kultivimi i drithërave. Megjithatë, vetëm kultivimi i drithërave prodhoi qytetërim për shkak të mundësisë për të përvetësuar të korrat vjetore. Popullsitë rurale që mund të kultivonin vetëm drithëra mund të tatoheshin, duke mundësuar krijimin e një elite që vendoste taksa dhe zhvillimin urban. Kjo pati gjithashtu një ndikim negativ mbi popullsinë rurale: rriti prodhimin bujqësor relativ për fermer dhe, duke frenuar rritjen e popullsisë rurale, favorizoi rritjen urbane. Përshtatshmëria e rrënjëve dhe zhardhokëve me rendiment të lartë doli në fakt të ishte një mallkim i bollëkut, i cili pengoi shfaqjen e shteteve dhe pengoi zhvillimin ekonomik.<ref>{{cite news |last=Kiggins |first=Sheila |url=https://phys.org/news/2022-04-civilization.html |title=Study sheds new light on the origin of civilization |work=Phys.org |access-date=2022-05-25 |archive-date=2022-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418071200/https://phys.org/news/2022-04-civilization.html |url-status=live |language=en}}</ref><ref name="JOPE">{{Cite journal |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/718372#:~:text=The%20conventional%20theory%20about%20the,elites%20and%2C%20eventually%2C%20states. |doi=10.1086/718372 |title=The Origin of the State: Land Productivity or Appropriability? |year=2022 |last1=Mayshar |first1=Joram |last2=Moav |first2=Omer |last3=Pascali |first3=Luigi |journal=Journal of Political Economy |volume=130 |issue=4 |pages=1091–1144 |hdl=10230/57736 |s2cid=244818703 |access-date=2022-04-17 |url-status=live |archive-date=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417220207/https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/718372#:~:text=The%20conventional%20theory%20about%20the,elites%20and%2C%20eventually%2C%20states |hdl-access=free |issn=0022-3808 |url-access=subscription |language=en}}</ref> Një tepricë ushqimi u mundëson disa njerëzve të bëjnë gjëra të tjera përveç prodhimit të ushqimit për të jetuar: qytetërimet e hershme përfshinin ushtarë, artizanë, [[Prifti|priftërinj]] e priftëresha, si dhe njerëz të tjerë me profesione të specializuara. Teprica e ushqimit sjell ndarjen e punës dhe një larmi më të madhe veprimtarish njerëzore, tipar përcaktues i qytetërimeve. Megjithatë, në disa vende, gjuetarët-mbledhësit kanë pasur mundësi të siguronin teprica ushqimore, siç ndodhte ndër disa popuj autoktonë të [[Rajoni veriperëndimor i Paqësorit|Rajonit veriperëndimor të Paqësorit]] dhe, ndoshta, gjatë kulturës mezolitike natufiane. Është e mundur që tepricat ushqimore, organizimi shoqëror relativisht i gjerë dhe ndarja e punës t’i kenë paraprirë zbutjes së bimëve dhe kafshëve.<ref>{{cite magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/2011/06/gobekli-tepe/mann-text/1 |title=Göbekli Tepe |magazine=National Geographic |date=June 2011 |last=Mann |first=Charles C. |access-date=2011-07-08 |archive-date=2018-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227040742/http://ngm.nationalgeographic.com/2011/06/gobekli-tepe/mann-text/1 |url-status=dead |language=en}}</ref> Qytetërimet kanë modele vendbanimi dukshëm të ndryshme nga ato të shoqërive të tjera. Fjala ''qytetërim'' nganjëherë përkufizohet si «të jetuarit në qytete».<ref name="6 glasses">{{cite book |last1=Standage |first1=Tom |author1-link=Tom Standage |title=A History of the World in 6 Glasses |date=2005 |page=25 |location=New York |publisher=Walker & Company |isbn=978-0-8027-1447-3 |oclc=57009997 |language=en}} * Shih edhe: {{cite episode |date=2005-06-07 |last=Brighton |first=Jack (producer)|title=A History of the World in 6 Glasses |type=Radio interview – audio|series=Focus 580|url=https://archive.org/details/a-history-of-the-world-in-6-glasses.iF3xPI.popuparchive.org |language=en |network=Illinois Public Media |station=WILL-AM 580 |via=Internet Archive}} (Me të ftuarin Tom Standage, redaktorin e teknologjisë në ''The Economist''). [https://americanarchive.org/catalog/cpb-aacip-16-w66930pg67 Regjistri i Arkivit Amerikan të Transmetimeve Publike]</ref> Njerëzit që nuk merren me bujqësi priren të mblidhen në qytete për të punuar dhe për të bërë tregti. Krahasuar me shoqëritë e tjera, qytetërimet kanë struktura politike më të ndërlikuara, përkatësisht [[shteti]]n.<ref>{{cite book |last=Grinin |first=Leonid |title=The Early State, Its Alternatives and Analogues |date=2004 |location=Volgograd |publisher=Uchitel Publishing House |chapter=The Early State and Its Analogues: A Comparative Analysis |editor1=Leonid Grinin |editor2=Robert Carneiro |editor3=Dmitri Bondarenko |editor4=Nikolay Kradin |editor5=Andrey Korotayev |pages=88–133 |url=https://www.amazon.com.au/Early-State-Its-Alternatives-Analogues-ebook/dp/B075FGDS6Z |language=en |isbn=978-5-7057-0547-4 |oclc=56596768 |access-date=2023-09-22 |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026223451/https://www.amazon.com.au/Early-State-Its-Alternatives-Analogues-ebook/dp/B075FGDS6Z |url-status=live}}</ref> Shoqëritë shtetërore janë më të shtresëzuara<ref>{{cite book|last1=Bondarenko |first1=Dmitri |last2=Grinin |first2=Leonid |first3=Andrey V. |last3=Korotayev |title=The Early State, Its Alternatives and Analogues |date=2004 |location=Volgograd |publisher=Uchitel Publishing House |chapter=Alternatives of Social Evolution |editor1=Leonid Grinin |editor2=Robert Carneiro |editor3=Dmitri Bondarenko |editor4=Nikolay Kradin |editor5=Andrey Korotayev |pages=3–27 |language=en |isbn=978-5-7057-0547-4 |oclc=56596768}}</ref> se shoqëritë e tjera; dallimet mes klasave shoqërore janë më të mëdha. [[Klasa sunduese]], e përqendruar zakonisht në qytete, kontrollon një pjesë të madhe të tepricës dhe ushtron vullnetin e saj përmes veprimeve të qeverisë ose [[Burokracia|burokracisë]]. [[Morton Fried]], teoricien i konfliktit, dhe [[Elman Service]], teoricien i integrimit, i kanë klasifikuar kulturat njerëzore sipas sistemeve politike dhe [[Pabarazia shoqërore|pabarazisë shoqërore]]. Ky sistem klasifikimi përmban katër kategori.<ref>{{cite book |last1=Bogucki |first1=Peter |title=The Origins of Human Society |date=1999 |publisher=Wiley Blackwell |location=Malden, Mass. (U.S.) |isbn=978-1-55786-349-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/originsofhumanso0000bogu_g4c9 |language=en}}</ref> * ''Banda gjuetarësh-mbledhësish'', që përgjithësisht janë [[Egalitarianizmi|egalitare]].<ref>{{cite book |editor-last1=Lee |editor-first1=Richard Borshay Lee |editor-last2=DeVore |editor-first2=Irven|title=Man the Hunter: The First Intensive Survey of a Single, Crucial Stage of Human Development ― Man's Once Universal Hunting Way of Life |date=1968 |publisher=Aldine |isbn=978-0-202-33032-7 |edition=1st |others=With the assistance of Jill Nash-Mitchell |url=https://archive.org/details/ManTheHunter/page/n3/mode/2up |language=en}}</ref> * Shoqëri ''hortikulturore–baritore'', në të cilat përgjithësisht ka dy klasa shoqërore të trashëguara: kryetari dhe njerëzit e zakonshëm. * Struktura shumë të shtresëzuara, ose kryesí, me disa klasa shoqërore të trashëguara: mbret, fisnikë, njerëz të lirë, bujkrobër dhe skllevër. * Qytetërime me hierarki shoqërore të ndërlikuara dhe forma të organizuara e institucionale të qeverisjes.<ref>{{cite book |last=Beck |first=Roger B. |author2=Linda Black |author3=Larry S. Krieger |author4=Phillip C. Naylor |author5=Dahia Ibo Shabaka |title=World History: Patterns of Interaction |url=https://archive.org/details/mcdougallittellw00beck |url-access=registration |publisher=McDougal Littell |year=1999 |location=Evanston, Ill. |isbn=978-0-395-87274-1 |language=en}}</ref> Qytetërimet mund të shfaqin shkallë të ndryshme të [[Lëvizshmëria shoqërore|lëvizshmërisë shoqërore]] dhe [[Shtresëzimi shoqëror|shtresëzimit shoqëror]].<ref name="x960">{{cite journal |last1=Wen |first1=Fangqi |last2=Wang |first2=Erik H. |last3=Hout |first3=Michael |title=Social mobility in the Tang Dynasty as the Imperial Examination rose and aristocratic family pedigree declined, 618–907 CE |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=121 |issue=4 |date=2024 |issn=0027-8424 |pmid=38236732 |pmc=10823257 |doi=10.1073/pnas.2305564121 |url=https://pnas.org/doi/10.1073/pnas.2305564121 |access-date=2026-06-02 |page= |language=en}}</ref> Nga ana ekonomike, qytetërimet shfaqin modele më të ndërlikuara pronësie dhe shkëmbimi sesa shoqëritë më pak të organizuara. Të jetuarit në një vend u mundëson njerëzve të grumbullojnë më shumë [[Pronësia|pasuri personale]] sesa njerëzit nomadë. Disa fitojnë edhe [[Pronësia mbi tokën|pronë mbi tokën]], pra pronësi private të saj. Meqenëse një pjesë e popullsisë së qytetërimeve nuk e prodhon vetë ushqimin, njerëzit duhet t’i [[Tregtia|shkëmbejnë]] mallrat dhe shërbimet e tyre me ushqim në një sistem [[tregu]], ose të marrin ushqim përmes pagesës së [[haraçi]]t, [[taksimi]]t rishpërndarës, tarifave apo së dhjetës nga pjesa e popullsisë që prodhon ushqim. Kulturat e hershme njerëzore funksiononin përmes një ekonomie dhuratash, të plotësuar nga sisteme të kufizuara [[këmbimi në natyrë]]. Në fillim të [[Koha e Hekurit|Kohës së Hekurit]], qytetërimet bashkëkohore zhvilluan [[Paraja|paranë]] si mjet shkëmbimi për transaksione gjithnjë e më të ndërlikuara. Në një fshat, poçari bën një enë dhe birrari e shpërblen duke i dhënë një sasi të caktuar birre. Në një qytet, poçarit mund t’i duhet një çati e re; çatixhiut mund t’i duhen këpucë të reja, këpucarit patkonj të rinj, farkëtarit një pallto e re dhe regjësit një enë të re. Këta njerëz mund të mos njihen personalisht me njëri-tjetrin dhe nevojat e tyre mund të mos lindin në të njëjtën kohë. Një sistem monetar është një mënyrë për t’i organizuar këto detyrime, në mënyrë që ato të përmbushen. Që nga ditët e qytetërimeve më të hershme që përdorën paranë, kontrollet monopolistike mbi sistemet monetare u kanë sjellë përfitime elitave shoqërore dhe politike. Kalimi nga ekonomitë më të thjeshta në ato më të ndërlikuara nuk nënkupton domosdoshmërisht përmirësim të standardit të jetesës së popullsisë. Për shembull, ndonëse Mesjeta shpesh paraqitet si një epokë rënieje pas Perandorisë Romake, studimet kanë treguar se gjatësia mesatare e burrave në Mesjetë (rreth viteve 500–1500 e.s.) ishte më e madhe se ajo e burrave gjatë Perandorisë Romake pararendëse dhe periudhës së hershme moderne pasuese (rreth viteve 1500–1800 e.s.).<ref>{{cite journal |last1=Steckel |first1=Richard H. |title=New Light on the 'Dark Ages' |journal=Social Science History |date=2016-01-04 |volume=28 |issue=2 |pages=211–229 |doi=10.1017/S0145553200013134 |s2cid=143128051 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Koepke |first1=Nikola |last2=Baten |first2=Joerg |title=The biological standard of living in Europe during the last two millennia |journal=European Review of Economic History |date=2005-04-01 |volume=9 |issue=1 |pages=61–95 |doi=10.1017/S1361491604001388 |jstor=41378413 |hdl=10419/47594 |hdl-access=free |language=en}}</ref> Gjithashtu, në shekullin XIX, [[indianët e Rrafshinave të Mëdha]] të Amerikës së Veriut ishin më të gjatë se bashkëkohësit e tyre amerikanë dhe evropianë të «qytetëruar». Gjatësia mesatare e një popullsie është një matës i mirë i përshtatshmërisë së qasjes së saj në nevojat bazë, veçanërisht në ushqim, dhe i shkallës së lirisë nga sëmundjet.<ref name="Leutwyler">{{cite magazine |last1=Leutwyler |first1=Kristen |date=2001-05-30 |title=American Plains Indians had Health and Height |magazine=Scientific American |access-date=2021-04-20 |url=https://www.scientificamerican.com/article/american-plains-indians-h/ |archive-date=2021-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420155130/https://www.scientificamerican.com/article/american-plains-indians-h/ |url-status=live |language=en}}</ref> [[Shkrimi]], i zhvilluar fillimisht nga njerëzit në [[Sumeri]], konsiderohet tipar dallues i qytetërimit dhe «duket se shoqëron lindjen e burokracive të ndërlikuara administrative ose të shtetit pushtues».<ref>{{Cite book|title=Ancient Cahokia and the Mississippians|last=Pauketat|first=Timothy R.|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-52066-9|page=169|language=en}}</ref> Tregtarët dhe burokratët mbështeteshin te shkrimi për të mbajtur regjistra të saktë. Ashtu si paraja, shkrimi u bë i nevojshëm për shkak të madhësisë së popullsisë së një qyteti dhe ndërlikimit të tregtisë mes njerëzve që nuk njiheshin të gjithë personalisht me njëri-tjetrin. Megjithatë, shkrimi nuk është gjithmonë i domosdoshëm për qytetërimin, siç tregon qytetërimi i [[Inkat|inkave]] në Ande, i cili nuk përdorte fare shkrimin, por një sistem të ndërlikuar regjistrimi të përbërë nga kordele të nyjëzuara me gjatësi dhe ngjyra të ndryshme, ''quipu''-t, dhe megjithatë funksiononte si shoqëri e qytetëruar. Të ndihmuara nga ndarja e punës dhe planifikimi i qeverisë qendrore, qytetërimet kanë zhvilluar shumë tipare të tjera kulturore. Këto përfshijnë [[Feja|fenë]] e organizuar, zhvillimin e arteve dhe arritje të panumërta të reja në shkencë e teknologji. Vlerësimet se në çfarë niveli qytetërimi ka arritur një bashkësi politike bazohen në krahasime të rëndësisë relative të aftësive bujqësore kundrejt atyre tregtare ose prodhuese, shtrirjes territoriale të pushtetit të saj, ndërlikimit të [[Ndarja e punës|ndarjes së punës]] dhe [[Kapaciteti mbajtës|kapacitetit mbajtës]] të qendrave të saj urbane. Elementet dytësore përfshijnë një sistem të zhvilluar transporti, shkrimin, matjet e standardizuara, paranë, sistemet ligjore të bazuara në kontrata dhe në përgjegjësinë civile për dëmet, artin, arkitekturën, matematikën, njohuritë shkencore, [[Metalurgjia|metalurgjinë]], strukturat politike dhe fenë e organizuar. === Në dallim nga shoqëritë e tjera === Ideja e qytetërimit nënkupton një përparim ose zhvillim nga një gjendje e mëparshme «e pacivilizuar». Tradicionalisht, kulturat që e përkufizonin veten si «të qytetëruara» e bënin shpesh këtë në dallim nga shoqëri të tjera ose grupe njerëzish që i shihnin si më pak të qytetëruar, duke i quajtur këta të fundit barbarë, të egër dhe primitivë. Në fakt, ideja moderne perëndimore e qytetërimit u zhvillua në dallim nga kulturat e [[Popuj indigjenë|popujve indigjenë]] që kolonët evropianë hasën gjatë kolonizimit evropian të [[Amerika]]ve dhe [[Australia|Australisë]].<ref name="Smithers">{{cite journal |last1=Smithers |first1=Gregory D. |title=The 'Pursuits of the Civilized Man': Race and the Meaning of Civilization in the United States and Australia, 1790s–1850s |journal=Journal of World History |year=2009 |volume=20 |issue=2 |pages=245–272 |doi=10.1353/jwh.0.0047 |s2cid=143956999 |language=en }}</ref> Termi «primitiv», ndonëse dikur përdorej në [[Antropologjia|antropologji]], tani është dënuar gjerësisht nga antropologët për shkak të ngjyrimeve përçmuese dhe sepse nënkupton se kulturat të cilave u referohet janë mbetje të një kohe të shkuar, që nuk ndryshojnë dhe nuk përparojnë.<ref>{{cite web |title=ASA Statement on the use of 'primitive' as a descriptor of contemporary human groups |url=http://www.theasa.org/news.shtml#asa |publisher=Association of Social Anthropologists |archive-url=https://web.archive.org/web/20111114155909/http://www.theasa.org/news.shtml#asa |archive-date=2011-11-14 |language=en }}</ref> Për këtë arsye, shoqëritë që e konsideronin veten «të qytetëruara» ndonjëherë janë përpjekur t’i sundojnë dhe t’i asimilojnë kulturat «e pacivilizuara» në një mënyrë jetese «të qytetëruar».<ref>{{cite book |last1=Bowden |first1=Brett |title=Oxford Handbook Topics in Politics |date=2015 |publisher=Oxford Academic |url=https://academic.oup.com/edited-volume/41327/chapter/352326100 |chapter=Civilization and its Consequences |doi=10.1093/oxfordhb/9780199935307.013.30 |isbn=978-0-19-993530-7 |access-date=2023-07-29 |archive-date=2023-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729013409/https://academic.oup.com/edited-volume/41327/chapter/352326100 |url-status=live |language=en }}</ref> Në shekullin XIX, ideja se kultura evropiane ishte «e qytetëruar» dhe më e lartë se kulturat joevropiane «të pacivilizuara» u zhvillua plotësisht, dhe qytetërimi u bë pjesë thelbësore e identitetit evropian.<ref name="Heraclides">{{cite book |last1=Heraclides |first1=Alexis |last2=Dialla |first2=Ada |title=Humanitarian Intervention in the Long Nineteenth Century: Setting the Precedent |date=2015 |publisher=Manchester University Press |pages=31–56 |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt1mf71b8.7 |chapter=3 Eurocentrism, ‘civilization’ and the ‘barbarians’ |doi=10.2307/j.ctt1mf71b8.7 |jstor=j.ctt1mf71b8.7 |access-date=2023-07-29 |archive-date=2023-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729013403/https://web.archive.org/web/20230729013403/https://www.jstor.org/stable/j.ctt1mf71b8.7 |url-status=live |language=en }}</ref> Ideja e qytetërimit mund të përdoret gjithashtu për të justifikuar sundimin e një kulture tjetër dhe marrjen e tokave të një populli. Për shembull, në [[Australia|Australi]], kolonët britanikë e justifikuan zhvendosjen e australianëve indigjenë duke vënë në dukje se toka dukej e papunuar dhe e egër, çka, sipas tyre, tregonte se banorët nuk ishin aq të qytetëruar sa ta «përmirësonin» atë.<ref name="Smithers" /> Sjelljet dhe mënyrat e jetesës që karakterizojnë qytetërimin janë përhapur përmes [[kolonizimi]]t, pushtimit, [[Konvertimi fetar|konvertimit fetar]], zgjerimit të kontrollit [[Burokracia|burokratik]] dhe [[Tregtia|tregtisë]], si dhe përmes futjes së teknologjive të reja në kultura që më parë nuk i kishin ato. Ndonëse elementet e kulturës që lidhen me qytetërimin mund të përvetësohen lirisht përmes kontakteve ndërmjet kulturave, që nga fillimi i periudhës moderne, idealet eurocentrike të «qytetërimit» u janë imponuar gjerësisht kulturave përmes shtrëngimit dhe sundimit. Këto ideale plotësoheshin nga një [[{{ill|Racizmi shkencor|en|Scientific racism}}|filozofi]] që supozonte se kishte dallime të lindura ndërmjet popujve «të qytetëruar» dhe «të pacivilizuar».<ref name="Heraclides" /> == Identiteti kulturor == {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Rajoni kulturor|en|Cultural area}}; {{ill|Kultura|en|Culture}}}} «Qytetërim» mund t’i referohet edhe kulturës së një shoqërie të ndërlikuar, jo vetëm vetë shoqërisë. Çdo shoqëri, e qytetëruar ose jo, ka një grup të caktuar idesh dhe zakonesh, si dhe një grup të caktuar prodhimesh dhe artesh që e bëjnë të veçantë. Qytetërimet priren të zhvillojnë kultura të ndërlikuara, përfshirë një mekanizëm [[Shteti|shtetëror]] të [[Vendimmarrja|vendimmarrjes]], [[Letërsia|letërsi]], [[Arti|art]] profesional, [[Arkitektura|arkitekturë]], [[Feja|fe]] të organizuar dhe zakone të ndërlikuara të [[arsimi]]t, [[shtrëngimi]]t dhe kontrollit, që lidhen me ruajtjen e elitës. Kultura e ndërlikuar që lidhet me qytetërimin priret të përhapet dhe të ndikojë te kulturat e tjera, duke i përthithur ndonjëherë ato brenda qytetërimit. Një shembull klasik është qytetërimi kinez dhe ndikimi i tij mbi qytetërimet fqinje, si ai i Koresë, Japonisë dhe Vietnamit.<ref>{{Cite book |last=Seth |first=Michael J. |oclc=1104409379 |title=A concise history of Korea: From antiquity to the present |date=2020 |isbn=978-1-5381-2897-8 |edition=Third |publisher=Rowman & Littlefield |location=Lanham, Maryland, U.S. |page=67 |language=en}}; {{Cite book |last1=Stearns |first1=Peter N. |title=World civilizations: the global experience |date=2004 |publisher=Pearson Longman |location=New York |isbn=978-0-321-18281-4 |edition=4th |url-access=subscription |chapter=Chapter 13 – The Spread of Chinese Civilization: Japan, Korea, and Vietnam |url=https://course-notes.org/world_history/outlines/world_civilizations_the_global_experience_4th_edition_outlines/chapter_13_the |access-date=2023-09-19 |archive-date=2023-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024040551/https://course-notes.org/world_history/outlines/world_civilizations_the_global_experience_4th_edition_outlines/chapter_13_the |url-status=live |language=en}}</ref> Shumë qytetërime janë në të vërtetë hapësira të mëdha kulturore që përfshijnë shumë kombe dhe rajone. Qytetërimi ku jeton dikush përbën identitetin e tij kulturor më të gjerë.<ref name="clash" /><ref>{{Cite web |title=Key Components of Civilization |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/key-components-civilization/ |website=National Geographic Education |publisher=National Geographic Society |language=en |date=2023-08-17 |access-date=2023-09-19 |archive-date=2023-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719170759/https://education.nationalgeographic.org/resource/key-components-civilization/ |url-status=live}}</ref> [[Skeda:Blue Shield Fact Finding Mission Libyen.jpg|right|thumb|Një mision i Blue Shield International në Libi gjatë luftës së vitit 2011, për të mbrojtur pasuritë kulturore të vendit.]] Pikërisht mbrojtja e këtij identiteti kulturor po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar. Sipas së drejtës ndërkombëtare, [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] dhe [[UNESCO]] përpiqen të hartojnë dhe zbatojnë rregullat përkatëse. Synimi është ruajtja e [[Trashëgimia kulturore|trashëgimisë kulturore]] të njerëzimit, si edhe e identitetit kulturor, veçanërisht në rast lufte dhe konflikti të armatosur. Sipas Karl von Habsburgut, president i Blue Shield International, shkatërrimi i pasurive kulturore është gjithashtu pjesë e luftës psikologjike. Shpesh, objektivi i sulmit është identiteti kulturor i kundërshtarit, prandaj pasuritë kulturore simbolike bëhen shënjestra kryesore. Synohet gjithashtu shkatërrimi i kujtesës kulturore veçanërisht të ndjeshme (muzeume, arkiva, monumente etj.), i larmisë kulturore të krijuar me kalimin e kohës dhe i bazës ekonomike (si turizmi) të një shteti, rajoni ose bashkësie.<ref>{{Cite journal |last1=Wegener |first1=Corine |last2=Otter |first2=Marjan |title=Cultural Property at War: Protecting Heritage during Armed Conflict |magazine=The Getty Conservation Institute Newsletter |url=https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/newsletters/23_1/feature.html |issue=1 |date=Spring 2008 |volume=23 |access-date=2023-09-19 |archive-date=2022-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011212832/https://web.archive.org/web/20221011212832/https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/newsletters/23_1/feature.html |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Stiffman |first1=Eden |title=Cultural Preservation in Disasters, War Zones Presents Big Challenges |url=https://www.philanthropy.com/article/cultural-preservation-in-disasters-war-zones-presents-big-challenges/ |work=Chronicle of Philanthropy |date=2015-05-11 |access-date=2023-09-19 |archive-date=2023-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024040555/https://www.philanthropy.com/article/cultural-preservation-in-disasters-war-zones-presents-big-challenges/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |first=Hans |last=Haider |title=Interview mit Karl Habsburg: 'Missbrauch von Kulturgütern ist strafbar' |trans-title=Interview with Karl Habsburg: 'Misuse of cultural assets is a punishable offence' |language=de |newspaper=Wiener Zeitung |date=2012-06-29}}</ref><ref>{{Cite news |title=Karl von Habsburg auf Mission im Libanon |trans-title=Protecting Cultural Property: Karl von Habsburg on a mission in Lebanon |date=2019-04-28 |access-date=2020-12-18 |url=https://www.krone.at/1911689 |newspaper=Krone Zeitung |language=de |archive-date=2020-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526200932/https://web.archive.org/web/20200526200932/https://www.krone.at/1911689 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.icrc.org/en/document/icrc-and-blue-shield-signed-memorandum-understanding |title=The ICRC and the Blue Shield signed a Memorandum of Understanding, 26 February 2020. |date=2020-02-26 |access-date=2020-12-18 |archive-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322065528/https://web.archive.org/web/20200322065528/https://web.archive.org/web/20200322065528/https://www.icrc.org/en/document/icrc-and-blue-shield-signed-memorandum-understanding |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |author=Friedrich Schipper |title=Bildersturm: Die globalen Normen zum Schutz von Kulturgut greifen nicht |language=de |trans-title=The global norms for the protection of cultural property do not apply |newspaper=Der Standard |date=2015-03-06}}</ref> Shumë historianë janë përqendruar te këto hapësira të gjera kulturore dhe i kanë trajtuar qytetërimet si njësi të veçanta. Filozofi i fillimit të shekullit XX, {{ill|Oswald Spengler|en|Oswald Spengler}},<ref name="decline two">{{Cite book |last1=Spengler |first1=Oswald |title=The Decline Of The West |date=1928 |publisher=George Allen Unwin |location=London |volume=II: ''Perspectives of World History'' |translator-last=Atkinson |translator-first=Charles Francis |edition=Revised |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.284252/page/n481/mode/2up |language=en}}</ref> përdor fjalën gjermane ''Kultur'', «kulturë», për atë që shumëkush e quan «qytetërim». Spengleri besonte se kohezioni i një qytetërimi mbështetet te një simbol i vetëm themelor kulturor. Kulturat përjetojnë cikle lindjeje, jete, rënieje dhe vdekjeje, dhe shpesh zëvendësohen nga një kulturë e re e fuqishme, e formuar rreth një simboli të ri kulturor bindës. Spengleri pohon se qytetërimi shënon fillimin e rënies së kulturës, si «gjendjet më të jashtme dhe artificiale që është e aftë të arrijë një specie njerëzimi të zhvilluar».<ref name="decline two" /> Ky koncept i qytetërimit si «kulturë e bashkuar» ndikoi gjithashtu teoritë e historianit {{ill|Arnold J. Toynbee|en|Arnold J. Toynbee}} në mesin e shekullit XX. Toynbee shqyrtoi proceset e qytetërimit në veprën e tij shumëvëllimëshe ''{{ill|Një studim i historisë|en|A Study of History}}'', e cila gjurmonte ngritjen dhe, në shumicën e rasteve, rënien e 21 qytetërimeve dhe pesë «qytetërimeve të ndërprera». Sipas Toynbee-t, qytetërimet në përgjithësi binin dhe shembeshin për shkak se një «pakicë krijuese» nuk arrinte t’u përgjigjej disa sfidave të rëndësishme, për shkak të rënies morale ose fetare, dhe jo thjesht për shkaqe ekonomike ose mjedisore. {{ill|Samuel P. Huntington|en|Samuel P. Huntington}} e përkufizon qytetërimin si «grupimin më të lartë kulturor të njerëzve dhe nivelin më të gjerë të identitetit kulturor që mund të kenë njerëzit, përpara atij që i dallon ata nga speciet e tjera».<ref name="clash">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=LO4xG-bH1CQC&pg=PA43 |title=The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order |last=Huntington |first=Samuel P. |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-4165-6124-8 |page=43 |language=en |access-date=2015-06-20 |archive-date=2016-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230121309/https://books.google.com/books?id=LO4xG-bH1CQC&pg=PA43 |url-status=live}}</ref> == Sistemet komplekse == [[Skeda:Medes and Persians at eastern stairs of the Apadana, Persepolis.JPG|thumb|Paraqitje e medëve dhe [[Persët|persëve]] të bashkuar në [[ill|Apadanan]] e [[ill|Persepolisit]].]] Një grup tjetër teoricienësh, duke përdorur [[ill|teorinë e sistemeve]], e sheh një qytetërim si një [[ill|sistem kompleks]], domethënë si një strukturë përmes së cilës mund të analizohen një grup objektesh që veprojnë së bashku për të prodhuar një rezultat. Qytetërimet mund të shihen si rrjete qytetesh që dalin nga kulturat paraurbane dhe përcaktohen nga ndërveprimet ekonomike, politike, ushtarake, diplomatike, shoqërore dhe kulturore mes tyre. Çdo organizatë është një [[ill|sistem shoqëror kompleks]], ndërsa një qytetërim është një organizatë e madhe. Teoria e sistemeve ndihmon të shmangen analogjitë sipërfaqësore dhe çorientuese në studimin dhe përshkrimin e qytetërimeve. Teoricienët e sistemeve shqyrtojnë shumë lloje marrëdhëniesh mes qyteteve, përfshirë marrëdhëniet ekonomike, shkëmbimet kulturore dhe marrëdhëniet politike, diplomatike e ushtarake. Këto fusha shpesh shtrihen në shkallë të ndryshme. Për shembull, deri në shekullin XIX, rrjetet tregtare ishin shumë më të gjera se sferat kulturore ose politike. Rrugë të gjera tregtare, përfshirë [[Rruga e Mëndafshit|Rrugën e Mëndafshit]] nëpër [[Azia Qendrore|Azinë Qendrore]] dhe rrugët detare të [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] që lidhnin [[Perandoria Romake|Perandorinë Romake]], [[Historia e Iranit|Persinë]], [[India|Indinë]] dhe [[Kina|Kinën]], ishin vendosur mirë 2.000 vjet më parë, kur këto qytetërime mezi kishin marrëdhënie politike, diplomatike, ushtarake ose kulturore të përbashkëta. Dëshmitë e para për një tregti të tillë në distanca të largëta vijnë nga [[Historia e lashtë|bota e lashtë]]. Për periudhën e Urukut, Guillermo Algaze ka argumentuar se marrëdhëniet tregtare lidhnin Egjiptin, Mesopotaminë, Iranin dhe Afganistanin.<ref>{{cite book|last=Algaze|first=Guillermo|title=The Uruk World System: The Dynamics of Expansion of Early Mesopotamian Civilization|edition=Second|year=2004|isbn=978-0-226-01382-4|language=en}}</ref> Thuhet se rrëshira e gjetur më vonë në Varrezën Mbretërore të Urit ishte tregtuar drejt veriut nga Mozambiku. Shumë teoricienë argumentojnë se e gjithë bota tashmë është integruar në një «[[ill|sistem botëror]]» të vetëm, proces i njohur si [[Globalizimi|globalizim]]. Qytetërime dhe shoqëri të ndryshme anembanë globit janë të ndërvarura në shumë mënyra nga ana ekonomike, politike e madje edhe kulturore. Ka debat rreth kohës kur nisi ky integrim dhe llojit të integrimit — kulturor, teknologjik, ekonomik, politik apo ushtarako-diplomatik — që shërben si treguesi kryesor për të përcaktuar shtrirjen e një qytetërimi. [[David Wilkinson (political scientist)|David Wilkinson]] ka propozuar se integrimi ekonomik dhe ushtarako-diplomatik i qytetërimeve të [[Mesopotamia|Mesopotamisë]] dhe [[Egjipti i Lashtë|Egjiptit të Lashtë]] solli krijimin e asaj që ai e quan «Qytetërimi Qendror», rreth vitit 1500 p.e.s.<ref>{{cite news|url=https://ojs.lib.byu.edu/spc/index.php/CCR/article/view/12262/12162|title=Central Civilization|last1=Wilkinson|first1=David|author-link1=David Wilkinson (political scientist)|journal=Comparative Civilizations Review|volume=17|date=Fall 1987|pages=31–59|access-date=2014-08-28|archive-date=2014-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903151553/https://ojs.lib.byu.edu/spc/index.php/CCR/article/view/12262/12162|url-status=live|language=en}}</ref> Më vonë, Qytetërimi Qendror u zgjerua duke përfshirë të gjithë Lindjen e Mesme dhe Evropën, e më pas u shtri në shkallë globale përmes kolonizimit evropian, duke integruar Amerikën, Australinë, Kinën dhe Japoninë deri në shekullin XIX. Sipas Wilkinsonit, qytetërimet mund të jenë heterogjene nga ana kulturore, si Qytetërimi Qendror, ose homogjene, si qytetërimi japonez. Ajo që Huntington e quan «përplasja e qytetërimeve», Wilkinsoni mund ta përshkruajë si përplasje mes sferave kulturore brenda një qytetërimi të vetëm global. Të tjerë e shohin [[ill|lëvizjen kryqtare]] si hapin e parë drejt globalizimit. Pikëpamja më konvencionale është se rrjetet e shoqërive janë zgjeruar dhe tkurrur që nga [[Historia e lashtë|kohët e lashta]], dhe se ekonomia e kultura e sotme e globalizuar janë produkt i [[ill|kolonializmit evropian]] të kohëve të fundit.{{Citim i duhur|date=October 2015}} == Historia == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Historia njerëzore|en|Human history}}}} Ideja e historisë njerëzore si varg qytetërimesh është krejtësisht moderne. Në Evropën e [[Epoka e Zbulimeve|Epokës së Zbulimeve]], [[ill|moderniteti]] në zhvillim u vu në kontrast të theksuar me fazat [[neoliti]]ke dhe [[mezoliti]]ke të kulturave të shumë popujve që evropianët hasën.<ref>{{Cite journal|last=Carneiro|first=Robert L.|date=1970-08-21|title=A Theory of the Origin of the State|url=http://72.52.202.216/~fenderse/Carneiro.htm|journal=Science|language=en|volume=169|issue=3947|pages=733–738|doi=10.1126/science.169.3947.733|pmid=17820299|bibcode=1970Sci...169..733C|s2cid=11536431|issn=0036-8075|access-date=2014-08-05|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140530140606/http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/facets/eagly%26wood.htm|archive-date=2014-05-30|quote=Explicit theories of the origin of the state are relatively modern […] the age of exploration, by making Europeans aware that many peoples throughout the world lived, not in states, but in independent villages or tribes, made the state seem less natural, and thus more in need of explanation.|url-access=subscription}}</ref> Megjithatë, zhvillime të periudhës neolitike, si bujqësia dhe vendbanimet e përhershme, ishin thelbësore për formimin e koncepteve moderne të qytetërimit.<ref name="Eagly99">{{cite journal|author1=Eagly, Alice H.|author2=Wood, Wendy|date=June 1999|title=The Origins of Sex Differences in Human Behavior: Evolved Dispositions Versus Social Roles|url=http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/facets/eagly%26wood.htm|journal=American Psychologist|volume=54|issue=6|pages=408–423|doi=10.1037/0003-066x.54.6.408|archive-url=https://web.archive.org/web/20000817071347/http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/facets/eagly%26wood.htm|archive-date=2000-08-17|url-access=subscription|access-date=2023-09-01|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=BBC – History – Ancient History in depth: Overview: From Neolithic to Bronze Age, 8000–800 BC|url=https://www.bbc.co.uk/history/ancient/british_prehistory/overview_british_prehistory_01.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512115703/http://www.bbc.co.uk/history/ancient/british_prehistory/overview_british_prehistory_01.shtml|archive-date=2021-05-12|access-date=2017-07-21|language=en}}</ref> === Komunitetet indigjene === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Popujt indigjenë|en|Indigenous peoples}}}} {{ill|Popujt aborigjenë dhe të ishujve të Ngushticës së Torresit|en|Indigenous Australians|lt=Popujt aborigjenë dhe të ishujve të Ngushticës së Torresit}} kanë jetuar në kontinentin australian për të paktën 65.000 vjet, duke përfaqësuar një nga kulturat e gjalla të vazhdueshme më të vjetra të dokumentuara në historinë njerëzore. Gjetjet arkeologjike në {{ill|Madjedbebe|en|Madjedbebe}} — një strehë shkëmbore prej ranori në {{ill|Tokën e Arnhem-it|en|Arnhem Land|lt=Tokën e Arnhem-it}}, pranë {{ill|Parkut Kombëtar Kakadu|en|Kakadu National Park|lt=Parkut Kombëtar Kakadu}} — përfshijnë gërmime ku u zbuluan sëpata guri të lëmuara, artefakte dhe okër reflektuese që datojnë nga prania njerëzore në këtë vend. [[Popujt indigjenë të Amerikës|Popujt amerindianë]] zhvilluan qendra urbane monumentale, sisteme të afta bujqësore (me misër dhe patate) dhe sisteme të sofistikuara të matjes së kohës, të bazuara në vëzhgime në terren. Austronesianët formuan një nga qytetërimet detare më të mëdha në historinë njerëzore, me origjinë nga Tajvani dhe bregdeti i jugut të Kinës kontinentale. Ata përparuan në ndërtimin e kanoeve me stabilizues anësorë e të katamaranëve, si dhe në lundrimin astronomik, dhe krijuan një shtrirje të paprecedentë që arrinte nga [[Madagaskari]] në perëndim deri te {{ill|Ishujt e Paqësorit|en|Pacific Islands}} në lindje. === Revolucioni urban === {{Hatnote|Artikulli kryesor: [[Revolucioni neolitik]]}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Neoliti|en|Neolithic}}, {{ill|Kalkoliti|en|Chalcolithic}}, [[Koha e bronzit]], {{ill|Djepi i qytetërimit|en|Cradle of civilization}}, {{ill|Qytetërimi klasik afrikan|en|Classical African civilization}} dhe {{ill|Qytetërimi i luginave lumore|en|River valley civilization}}}} {{ill|Kultura natufiane|en|Natufian culture}} në {{ill|Korridorin levantin|en|Levantine corridor}} përbën shembullin më të hershëm të një revolucioni neolitik, me dëshmi për kultivimin e drithërave që datojnë rreth {{Rreth|11.000}} p.e.s.<ref>{{Cite book|last1=Moore|first1=Andrew M. T.|last2=Hillman|first2=Gordon C.|last3=Legge|first3=Anthony J.|year=2000|title=Village on the Euphrates: From Foraging to Farming at Abu Hureyra|publisher=Oxford University Press|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Hillman|first1=Gordon|last2=Hedges|first2=Robert|last3=Moore|first3=Andrew|last4=Colledge|first4=Susan|last5=Pettitt|first5=Paul|date=2016-07-27|title=New evidence of Lateglacial cereal cultivation at Abu Hureyra on the Euphrates|journal=Holocene|volume=11|issue=4|pages=383–393|language=en}}</ref> Teknologjia dhe mënyra e jetesës neolitike më të hershme u zhvilluan fillimisht në [[Azia Perëndimore|Azinë Perëndimore]] (për shembull, në [[Göbekli Tepe]], rreth vitit 9.130 p.e.s.), më pas në pellgjet e [[Lumi Huang He|Huang He-së]] dhe [[Lumi Jangce|Jangces]] në Kinë (për shembull, kulturat {{ill|Peiligang|en|Peiligang culture}} dhe Pengtoushan), dhe prej këtyre bërthamave u përhapën në të gjithë Euroazinë. {{ill|Jerikoja|en|Jericho}} në [[Bregu Perëndimor|Bregun Perëndimor]] konsiderohet qyteti më i vjetër në Tokë, me dëshmi arkeologjike për vendbanim të përhershëm që datojnë në vitin 9.000 p.e.s. [[Mesopotamia]] është vendi ku qytetërimet më të hershme u zhvilluan rreth 7.400 vjet më parë. Beverley Milton-Edwards e përshkruan këtë zonë si burim të «disa prej zhvillimeve më të rëndësishme në historinë njerëzore, përfshirë shpikjen e rrotës, ndërtimin e qyteteve më të hershme dhe zhvillimin e shkrimit kursive».<ref name="historyandpolicy">Krahaso: {{cite web|url=http://www.historyandpolicy.org/papers/policy-paper-13.html|title=Iraq, past, present and future: a thoroughly-modern mandate?|last=Milton-Edwards|first=Beverley|date=May 2003|work=History & Policy|access-date=2010-12-09|location=United Kingdom|quote=The fertile land between the Tigris and the Euphrates has inspired some of the most important developments in human history including the invention of the wheel, the planting of the first cereal crops and the development of cursive script.|archive-url=https://web.archive.org/web/20101208112958/http://www.historyandpolicy.org/papers/policy-paper-13.html|archive-date=2010-12-08|url-status=dead|language=en}}</ref> «Revolucione neolitike» të ngjashme, para qytetërimit, nisën në mënyrë të pavarur edhe rreth vitit 7.000 p.e.s. në veriperëndim të [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]] ({{ill|Qytetërimi i Karal-Supes|en|Caral-Supe civilization}})<ref>{{Cite journal|last1=Haas|first1=Jonathan|last2=Creamer|first2=Winifred|last3=Ruiz|first3=Alvaro|date=December 2004|title=Dating the Late Archaic occupation of the Norte Chico region in Peru|journal=Nature|volume=432|issue=7020|pages=1020–1023|doi=10.1038/nature03146|issn=0028-0836|pmid=15616561|bibcode=2004Natur.432.1020H|s2cid=4426545|language=en}}</ref> dhe në [[Mezoamerika]].<ref>{{Cite book|last1=Kennett|first1=Douglas J.|last2=Winterhalder|first2=Bruce|year=2006|title=Behavioral Ecology and the Transition to Agriculture|publisher=University of California Press|pages=121–|isbn=978-0-520-24647-8|language=en}}</ref> Zona e [[Deti i Zi|Detit të Zi]] shërbeu si djep i qytetërimit evropian. Vendi i {{ill|Solnitsatës|en|Solnitsata}} — një vendbanim parahistorik prej guri, i fortifikuar me {{ill|mur mbrojtës|en|Defensive wall}}, (një {{ill|protoqytet|en|proto-city}} parahistorik) i viteve 5.500–4.200 p.e.s. — besohet nga disa arkeologë se është qyteza më e vjetër e njohur në Evropën e sotme.<ref name="Maugh">{{cite news|title=Bulgarians find oldest European town, a salt production center|first=Thomas H.|last=Maugh II|url=https://www.latimes.com/science/la-xpm-2012-nov-01-la-sci-sn-oldest-european-town-20121101-story.html|newspaper=Los Angeles Times|date=2012-11-01|access-date=2012-11-01|archive-date=2019-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504234136/https://www.latimes.com/science/la-xpm-2012-nov-01-la-sci-sn-oldest-european-town-20121101-story.html|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{citation|editor-last1=Norman|editor-first1=Jeremy M.|title=The Earliest Prehistoric Town in Europe Circa 4700 to 4200 BCE|url=https://www.historyofinformation.com/|work=Jeremy Norman's History of Information: Exploring the History of Information and Media through Timelines|access-date=2023-09-19|archive-date=2012-07-02|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20120702232530/http://www.historyofinformation.com/expanded.php?category=Survival+of+Information#entry_3305|url-status=dead|language=en}}. Më parë në: ''Jeremy Norman's 'From Cave Paintings to the Internet': Chronological and Thematic Studies on the History of Information and Media''. (Regjistrim i arkivuar nga 2 korriku 2012)</ref><ref name="Squires">{{cite news|title=Archaeologists find Europe's most prehistoric town|first=Nick|last=Squires|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/bulgaria/9646541/Bulgaria-archaeologists-find-Europes-most-prehistoric-town-Provadia-Solnitsata.html|newspaper=The Daily Telegraph|date=2012-10-31|access-date=2012-11-01|quote=Archaeologists in Bulgaria believe they have discovered Europe's oldest prehistoric town, a settlement that was founded nearly 5,000 years before the birth of Christ […] The "town", known as Provadia-Solnitsata, was small by modern standards and would have had around 350 inhabitants.|archive-date=2012-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121101020609/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/bulgaria/9646541/Bulgaria-archaeologists-find-Europes-most-prehistoric-town-Provadia-Solnitsata.html|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://naim.bg/contentFiles/ARH_2012_1_res1.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123192648/http://naim.bg/contentFiles/ARH_2012_1_res1.pdf|archive-date=2013-01-23|url-status=live|title=Salt, early complex society, urbanization: Provadia-Solnitsata (5500–4200 BC) (Abstract)|first=Vassil|last=Nikolov|publisher=[[Akademia Bullgare e Shkencave]]|access-date=2012-11-01|quote=Sipas kritereve të pranuara për atë periudhë, vendbanimi parahistorik i Provadia-Solnitsata-s mund të përkufizohet si një qytet parahistorik që ekzistonte në mesin dhe në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të 5-të p.e.s.|language=en}}</ref> <!-- Nga en.wiki: Artefaktet e para prej ari në botë shfaqen që në mijëvjeçarin e 4-t p.e.s., si ato të gjetura në një vendvarrim që daton nga viti 4569 deri më 4340 p.e.s. dhe në një nga vendet më të rëndësishme arkeologjike të parahistorisë botërore — [[Varna Necropolis|nekropolin e Varnës]], pranë liqenit të Varnës në [[Bullgaria|Bullgari]], që mendohet të jetë zbulimi më i hershëm i datuar me saktësi i artefakteve prej ari.<ref name="La Niece">{{cite book |last=La Niece |first=Susan (senior metallurgist in the British Museum Department of Conservation and Scientific Research) |url=https://books.google.com/books?id=oAfITjcHiZ0C |title=Gold |page=10 |publisher=Harvard University Press |access-date=2012-04-10 |isbn=978-0-674-03590-4 |date=2009 |language=en}}</ref> --> Ngjarja e thatësirës së 8,2 mijëvjeçarit dhe periudha e thatë midis fazave të lagështa e 5,9 mijëvjeçarit shkaktuan tharjen e rajoneve gjysmë të thata dhe përhapjen e gjerë të [[shkretëtira]]ve.<ref>De Meo, James (botimi i dytë), "Saharasia"</ref> Ky [[Ndryshimet klimatike|ndryshim klimatik]] ndryshoi raportin kosto-përfitim të dhunës endemike mes bashkësive, duke çuar në braktisjen e fshatrave pa mure dhe shfaqjen e qyteteve të rrethuara me mure, që disa i shohin si tipar të qytetërimeve të hershme.<ref>{{cite book |last1 = Frye |first1 = David |date = 2019-08-27 |orig-date = 2018 |chapter = Midwife to Civilization: Wall Builders at the Dawn of History: The Ancient Near East, 2500–500 BC |title = Walls: A History of Civilization in Blood and Brick |url = https://books.google.com/books?id=FiemDwAAQBAJ |edition = reprint |location = New York |publisher = Simon and Schuster |isbn = 978-1-5011-7271-7 |access-date = 2023-04-15 |archive-date = 2023-05-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230506015946/https://books.google.com/books?id=FiemDwAAQBAJ |url-status = live |language = en }}</ref> [[Skeda:Lascar Avenue of the Dead and the Pyramid of the Sun in the background (4566574277).jpg|thumb|Rrënojat e qytetit [[Mesoamerica|mesoamerikan]] të {{ill|Teotihuacan|en|Teotihuacan}}]] Ky «[[Revolucioni urban|revolucion urban]]» — term i futur nga Childe në vitet 1930 — nisi në mijëvjeçarin e 4-t p.e.s.<ref>{{cite book |last1 = Portugali |first1 = Juval |date = 2012-12-06 |orig-date = 2000 |chapter = Self-Organization and Urban Revolutions: From the Urban Revolution to La Revolution Urbaine |title = Self-Organization and the City |url = https://books.google.com/books?id=8ln9CAAAQBAJ |edition = reprint |location = Berlin |publisher = Springer Science & Business Media |page = 306 |isbn = 978-3-662-04099-7 |access-date = 2023-04-15 |quote = The urban revolution of 5500 years ago is at the very same time ''the rise of civilization''. […] there is general consensus among scientists about the overall picture of Childe's revolution as portrayed above […]. |archive-date = 2023-04-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230415045244/https://books.google.com/books?id=8ln9CAAAQBAJ |url-status = live |language = en }}</ref> dhe shënoi fillimin e grumbullimit të tepricave ekonomike të transferueshme, të cilat ndihmuan zhvillimin e ekonomive dhe qyteteve. Revolucionet urbane lidhen me monopolin shtetëror të dhunës, shfaqjen e një klase [[Luftëtari|luftëtarësh]] (ose ushtarësh) dhe të luftës së vazhdueshme ose të shpeshtë, zhvillimin e shpejtë të [[Hierarkia|hierarkive]] shoqërore dhe përdorimin e [[Kurbanimi njerëzor|flijimit njerëzor]].<ref>{{cite journal |last1=Childe |first1=V. Gordon |title=The Urban Revolution |journal=The Town Planning Review |year=1950 |volume=21 |issue=1 |pages=3–17 |doi=10.3828/tpr.21.1.k853061t614q42qh |s2cid=39517784 |issn=0041-0020 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Joseph |last1=Watts |first2=Oliver |last2=Sheehan |first3=Quentin D. |last3=Atkinson |first4=Joseph |last4=Bulbulia |first5=Russell D. |last5=Gray |title=Ritual human sacrifice promoted and sustained the evolution of stratified societies |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2016Natur.532..228W/abstract |journal=Nature |volume=532 |issue=7598 |pages=228–231 |date=2016-04-04 |access-date=2023-04-15 |doi=10.1038/nature17159 |pmid=27042932 |bibcode=2016Natur.532..228W |s2cid=4450246 |quote=We find strong support for models in which human sacrifice stabilizes social stratification once stratification has arisen, and promotes a shift to strictly inherited class systems. |archive-date=2023-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415143549/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2016Natur.532..228W/abstract |url-status=live |language=en }}</ref> Revolucioni urban i qytetëruar, nga ana e tij, varej nga zhvillimi i jetës së vendosur, [[zbutja]] e drithërave, bimëve dhe kafshëve, ndërtimi i monumenteve arkitekturore, qëndrueshmëria e [[Vendbanimi|vendbanimeve]], evolucioni i gjuhëve dhe zhvillimi i mënyrave të jetesës që lehtësonin ekonomitë e shkallës dhe grumbullimin e prodhimit të tepërt nga sektorë të caktuar shoqërorë. Kalimi nga «kulturat e ndërlikuara» te qytetërimet, megjithëse ende i debatueshëm, duket se lidhet me zhvillimin e strukturave shtetërore, ku pushteti u përqendrua më tej në duart e një [[Klasa sunduese|klase sunduese]] elitare,<ref>Carniero, R.L. (red.) (1967). ''The Evolution of Society: Selections from Herbert Spencer's Principles of Sociology'', (Chicago: University of Chicago Press), f. 32–47, 63–96, 153–165.</ref> e cila praktikonte flijimin njerëzor.<ref name="nature.com">{{cite journal |first1=Joseph |last1=Watts |first2=Oliver |last2=Sheehan |first3=Quentin D. |last3=Atkinson |first4=Joseph |last4=Bulbulia |first5=Russell D. |last5=Gray |title=Ritual human sacrifice promoted and sustained the evolution of stratified societies |journal=Nature |volume=532 |issue=7598 |pages=228–231 |date=2016-04-04 |doi=10.1038/nature17159 |pmid=27042932 |bibcode=2016Natur.532..228W |s2cid=4450246 |language=en}}</ref> Nga fundi i periudhës neolitike, qytetërime të ndryshme elitiste të [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|eneolitit]] nisën të ngriheshin në «[[Djepi i qytetërimit|djepat]]» e qytetërimit, duke filluar rreth vitit 3600 p.e.s. në [[Mesopotamia|Mesopotami]] dhe duke u shtrirë më pas në [[Realm|mbretëri]] e [[Perandoria|perandori]] të mëdha gjatë [[Koha e bronzit|epokës së bronzit]] ([[Sumeri]]a, qytetërimi i Luginës së Indusit, qytetërimi cikladik, periudha e hershme dinastike e Egjiptit, [[Perandoria Akadiane]], Mbretëria e Vjetër e Egjiptit, Mbretëria e Kermës, [[Qytetërimi minoan]], Perandoria neosumeriane, [[Dinastia Xia]], [[Qytetërimi mikenas]], [[Dinastia Shang]], [[Asiria]], [[Babilonia]], Lagashi, Perandoria hitite, si dhe, në njëfarë mase, zgjerimet territoriale të elamitëve, [[Hurrianët|hurritëve]], fenikasve, amoritëve dhe [[Ebla|Eblës]]). Jashtë Botës së Vjetër, zhvillimi ndodhi në mënyrë të pavarur në Amerikat parakolumbiane. Urbanizimi në {{ill|qytetërimin e Karal-Supes|en|Caral-Supe civilization}} në atë që sot është bregdeti i Perusë nisi rreth vitit 3500 p.e.s.<ref>Mann, Charles C. (2006) [2005]. ''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus''. Vintage Books. f. 199–212. {{ISBN|1-4000-3205-9}}. {{Cite book|language=en}}</ref> Në Amerikën e Veriut, qytetërimi olmec u shfaq rreth vitit 1200 p.e.s.; qyteti më i vjetër i njohur i qytetërimit maja, i vendosur në atë që sot është Guatemala, daton rreth vitit 750 p.e.s.<ref>Olmedo Vera, Bertina (1997). A. Arellano Hernández; et al. (red.). ''The Mayas of the Classic Period''. Mexico City, Mexico: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes (CONACULTA). f. 26 {{ISBN|978-970-18-3005-5}}. {{Cite book|language=en}}</ref> Ndërsa [[Teotihuacan]]i (pranë [[Qyteti i Meksikës|Qytetit të Meksikës]] së sotëm) ishte një nga qytetet më të mëdha të botës në vitin 350 e.s., me rreth 125.000 banorë.<ref name=":3">{{Cite journal|last1= Sanders |first1= William T.|last2= Webster|first2= David|year= 1988|title= The Mesoamerican Urban Tradition|journal= American Anthropologist|volume=90|issue=3|pages=521–546|issn=0002-7294|jstor=678222|doi=10.1525/aa.1988.90.3.02a00010|language=en}}</ref> === Epoka aksiale === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Epoka aksiale|en|Axial Age}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Epoka e hekurit|en|Iron Age}} · {{ill|Historia e lashtë|en|Ancient History}} · [[Lashtësia klasike]] · {{ill|Filozofia e lashtë greke|en|Ancient Greek philosophy}} · {{ill|Filozofia e lashtë romake|en|Ancient Roman philosophy}} · {{ill|Judaizmi|en|Judaism}} · {{ill|Zoroastrizmi|en|Zoroastrianism}} · {{ill|Hinduizmi|en|Hinduism}} · {{ill|Krishterimi|en|Christianity}} · {{ill|Islami|en|Islam}} · {{ill|Budizmi|en|Buddhism}} · {{ill|Xhainizmi|en|Jainism}} · {{ill|Konfucianizmi|en|Confucianism}} · {{ill|Taoizmi|en|Taoism}}}} Kolapsi i epokës së bronzit u pasua nga epoka e hekurit rreth vitit 1200 p.e.s., gjatë së cilës u shfaqën një numër qytetërimesh të reja. Kjo kulmoi me një periudhë nga shekulli VIII deri në shekullin III p.e.s., të cilën [[Karl Jaspers]] e quajti epoka aksiale. Ajo paraqitet si një fazë e rëndësishme kalimtare drejt [[Lashtësia klasike|lashtësisë klasike]] dhe, rrjedhimisht, drejt qytetërimit perëndimor, si dhe drejt epokave klasike në rajone të tjera të Euroazisë dhe Afrikës.<ref>{{cite book|title=The Passion of the Western Mind: Understanding the Ideas that Have Shaped Our World View|last=Tarnas|first=Richard|publisher=Ballantine Books|year=1993|language=en}}</ref> === Epoka postklasike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia postklasike|en|Post-classical history}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Antikiteti i vonë|en|Late Antiquity}} · [[Mesjeta]] · {{ill|Rilindja|en|Renaissance}} · {{ill|Epoka e zbulimeve|en|Age of Discovery}}}} Rënia e autoritetit të centralizuar mesdhetar, e cila shkaktoi rënien e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Romake Perëndimore]], u pasua nga periudha postklasike, gjatë së cilës bota kaloi drejt rrjeteve të reja shoqërore. Kjo periudhë u karakterizua nga një riorganizim i madh global, nga shndërrimi dhe zhvillimi i disa qytetërimeve ekzistuese, si dhe nga shfaqja dhe ngritja e disa të tjerëve. Ajo zgjati nga shekulli V deri në shekullin XV, afërsisht njëkohësisht me Mesjetën në Perëndim, dhe hodhi themelet e botës moderne. === Moderniteti === {{Hatnote|Artikujt kryesorë: {{ill|Moderniteti|en|Modernity}} · {{ill|Epoka moderne|en|Modern Era}} · {{ill|Periudha e hershme moderne|en|Early Modern Period}} · {{ill|Periudha e vonë moderne|en|Late Modern Period}} · {{ill|Historia bashkëkohore|en|Contemporary history}}}} {{Hatnote|Shih më tepër: [[Kultura]] · {{ill|Grupet kryesore fetare|en|Major religious groups}} · {{ill|Gjuha botërore|en|World language}} · {{ill|Përplasja e qytetërimeve|en|Clash of Civilizations}} · {{ill|Divergjenca e Madhe|en|Great Divergence}} · {{ill|Epoka e lundrimit|en|Age of Sail}}}} Një kalim i rëndësishëm shoqëror dhe kulturor drejt modernitetit filloi rreth vitit 1500 e.s. në [[Evropa Perëndimore|Evropën Perëndimore]]. Gjatë periudhës që pasoi, qasje të reja ndaj [[Shkenca|shkencës]], [[Teknologjia|teknologjisë]], [[Shkenca ekonomike|ekonomisë]], [[Feja|fesë]], [[Shkenca ushtarake|shkencës ushtarake]], [[Diplomacia|diplomacisë]], [[Politika|politikës]] dhe [[ligji]]t, si edhe në disa fusha të tjera, u përhapën me shpejtësi në mbarë botën, duke përfshirë qytetërimet e mëparshme në shoqërinë industriale dhe atë postindustriale të ditëve të sotme.<ref name="nature.com" /><ref>{{cite book|title=Civilization|last=Ferguson|first=Niall|author-link=Niall Ferguson|year=2011|language=en}}</ref> Gjatë kësaj periudhe u zhvilluan shtetet kombëtare të centralizuara dhe u globalizuan shoqëritë. == Rënia e qytetërimeve == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kolapsi shoqëror|en|Societal collapse}}}} [[Skeda:Invasions of the Roman Empire 1.png|thumb|upright=1.5|[[Periudha e Migrimeve|Pushtimet barbare]] luajtën rol të rëndësishëm në rënien e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].]] Tradicionalisht, qytetërimet mendohet se marrin fund në njërën nga dy mënyrat: ose përfshihen në një qytetërim tjetër që po zgjerohet (për shembull, Egjipti i Lashtë u përfshi në qytetërimet helenistike greke e, më pas, romake), ose shemben dhe kthehen në një mënyrë më të thjeshtë jetese, siç ndodh në të ashtuquajturat epoka të errëta.<ref>{{cite book |last1=Toynbee |first1=Arnold |title=A Study Of History |date=1946 |publisher=Oxford University Press |location=London |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.241704/page/n3/mode/2up |author-link=Arnold J. Toynbee |language=en}}</ref> Janë paraqitur shumë shpjegime për shembjen e qytetërimeve. Disa përqendrohen te shembujt historikë, ndërsa të tjerat te teoria e përgjithshme. * Veprat e [[Ibn Halduni]]t dhe sidomos ''Mukadima'' e tij ndikuan në teoritë mbi analizën, rritjen dhe rënien e qytetërimit islam.<ref>Massimo Campanini (2005), [https://books.google.com/books?id=5DoasQxzvNQC&pg=PA75 ''Studies on Ibn Khaldûn''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190828221632/https://books.google.com/books?id=5DoasQxzvNQC&pg=PA75 |date=28 August 2019 }}, Polimetrica s.a.s., p. 75</ref> Ai sugjeroi se pushtimet e përsëritura nga popujt nomadë dhe zhvillimi i kufizuar mund të çonin në shembjen shoqërore. * Vepra e [[Edward Gibbon]]it, ''The Decline and Fall of the Roman Empire'', është një analizë e njohur dhe e hollësishme e rënies së qytetërimit romak. Gibboni sugjeroi se akti përfundimtar i shembjes së Romës ishte rënia e [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] në duart e [[Turqit osmanë|turqve osmanë]] më 1453 e.s. Sipas Gibbonit: «Rënia e Romës ishte pasoja e natyrshme dhe e pashmangshme e madhështisë së tepruar. Begatia e piqte farën e kalbjes; shkaqet e shkatërrimit shtoheshin bashkë me shtrirjen e pushtimeve; dhe, sapo koha ose rastësia t’i hiqte mbështetëset artificiale, ndërtesa madhështore dorëzohej nën peshën e vet. Rrëfimi i shkatërrimit është i thjeshtë dhe i qartë; dhe, në vend që të pyesim pse u shkatërrua Perandoria Romake, duhet të habitemi që ajo mbijetoi kaq gjatë».<ref>Gibbon, ''Decline and Fall of the Roman Empire'', 2nd ed., vol. 4, ed. by J. B. Bury (London, 1909), pp.&nbsp;173–174. Chapter XXXVIII: Reign Of Clovis. Part VI. General Observations On The Fall Of The Roman Empire In The West.</ref> * Në veprën e tij ''Historia e Romës'', [[Theodor Mommsen]] sugjeroi se Roma u shemb bashkë me rënien e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Romake Perëndimore]] më 476 e.s. Ai gjithashtu prirej drejt një analogjie biologjike, duke folur për «zanafillën», «rritjen», «pleqërinë», «shembjen» dhe «kalbjen». * Në veprën ''Decline of the West'', [[Oswald Spengler]]i hodhi poshtë ndarjen kronologjike të [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe sugjeroi se kishte pasur vetëm tetë «qytetërime të pjekura». Sipas tij, kulturat në rritje priren të zhvillohen në qytetërime imperialiste, të cilat zgjerohen e, përfundimisht, shemben; format demokratike të qeverisjes u hapin rrugën [[Plutokracia|plutokracisë]] dhe, më pas, [[imperializmi]]t. * Në veprën e tij {{ill|Një studim i historisë|en|A Study of History}}, {{ill|Arnold J. Toynbee|en|Arnold J. Toynbee}} sugjeroi se kishte pasur shumë më tepër qytetërime, përfshirë një numër të vogël qytetërimesh të ndërprera para kohe, dhe se të gjitha qytetërimet priren të kalojnë nëpër ciklin e përshkruar nga Mommsen. Rënia e një qytetërimi ndodhte kur një {{ill|Elita|en|Elite|lt=elitë}} kulturore shndërrohej në elitë {{ill|Parazitizmi|en|Parasitism|lt=parazitare}}, duke çuar në ngritjen e proletariateve të brendshme dhe të jashtme. * Në veprën ''The Collapse of Complex Societies'', {{ill|Joseph Tainter|en|Joseph Tainter}} sugjeroi se kompleksiteti sjell {{ill|Pakësimi i rendimenteve|en|Diminishing returns|lt=rendimente në rënie}}. Për këtë arsye, kur shtetet arrijnë kompleksitetin maksimal të përballueshëm, ato bien nëse rritjet e mëtejshme sjellin humbje në vend të përfitimeve. Sipas Tainterit, Roma e arriti këtë pikë në shekullin II e.s. * Në librin e tij të vitit 2005 {{ill|Shembja: Si zgjedhin shoqëritë të dështojnë ose të kenë sukses|en|Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed}}, {{ill|Jared Diamond|en|Jared Diamond}} rendit pesë shkaqe kryesore për shembjen e 41 kulturave të studiuara: dëmtimi i mjedisit, si {{ill|Shpyllëzimi|en|Deforestation}} dhe {{ill|Erozioni i tokës|en|Soil erosion|lt=erozioni i tokës}}; Ndryshimi i klimës; varësia nga [[Tregtia ndërkombëtare|tregtia në distanca të largëta]] për burimet e nevojshme; rritja e dhunës së brendshme dhe të jashtme, si lufta ose pushtimi; dhe përgjigjet shoqërore ndaj problemeve të brendshme e mjedisore. * {{ill|Peter Turchin|en|Peter Turchin}} në veprën e tij ''Historical Dynamics'', si edhe [[Andrej Korotajev]] e të tjerë në ''Introduction to Social Macrodynamics, Secular Cycles, and Millennial Trends'', paraqesin disa modele matematikore që përshkruajnë shembjen e qytetërimeve agrare. Për shembull, logjika bazë e modelit «fiskalo-demografik» të Turchinit mund të përvijohet kështu: në fazën fillestare të një cikli sociodemografik vërehen nivele relativisht të larta të prodhimit dhe konsumit për frymë, çka sjell jo vetëm ritme relativisht të larta të [[Rritja e popullsisë|rritjes së popullsisë]], por edhe ritme relativisht të larta të prodhimit të tepricës. Si rrjedhojë, gjatë kësaj faze popullsia mund të paguajë taksa pa vështirësi të mëdha; taksat mblidhen relativisht lehtë dhe rritja e popullsisë shoqërohet me rritjen e të ardhurave shtetërore. Në fazën e ndërmjetme, rritja e popullsisë çon në uljen e prodhimit dhe konsumit për frymë. Mbledhja e taksave bëhet gjithnjë e më e vështirë dhe të ardhurat shtetërore ndalojnë së rrituri, ndërkohë që shpenzimet e shtetit shtohen për shkak të rritjes së popullsisë që ai kontrollon. Si pasojë, gjatë kësaj faze shteti fillon të përballet me probleme të konsiderueshme fiskale. Në fazat përfundimtare para shembjes, mbipopullimi shkakton ulje të mëtejshme të prodhimit për frymë; prodhimi i tepricës bie akoma më shumë dhe të ardhurat shtetërore zvogëlohen, por shtetit i duhen gjithnjë e më shumë burime për të kontrolluar popullsinë në rritje, ndonëse me ritme gjithnjë e më të ulëta. Në fund, kjo çon në zi buke, epidemi, shpërbërje të shtetit dhe kolaps demografik e qytetërimor.<ref>Peter Turchin. ''Historical Dynamics''. [[Princeton University Press]], 2003:121–127</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.academia.edu/22215616 |title=Secular Cycles and Millennial Trends. Moscow: Russian Academy of Sciences, 2006 |access-date=6 January 2020 |archive-date=18 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918112553/http://www.academia.edu/22215616/Introduction_to_Social_Macrodynamics_Secular_Cycles_and_Millennial_Trends |url-status=live |language=en }}</ref> * {{ill|Peter Heather|en|Peter Heather}} argumenton në librin e tij ''The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians''<ref>{{cite book|author=Peter J. Heather|title=The Fall Of The Roman Empire: A New History Of Rome And The Barbarians|url=https://books.google.com/books?id=wCOJfTB7HtgC|access-date=22 June 2012|date= 2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-515954-7|archive-date=19 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619073911/http://books.google.com/books?id=wCOJfTB7HtgC|url-status=live|language=en}}</ref> se ky qytetërim nuk mori fund për arsye morale apo ekonomike, por sepse shekuj të tërë kontaktesh me barbarët përtej kufirit krijuan vetë shkakun e rënies së tij: i bënë ata kundërshtarë më të sofistikuar dhe më të rrezikshëm. Fakti që Romës i nevojiteshin të ardhura gjithnjë e më të mëdha për të pajisur e ripajisur ushtritë, të cilat për herë të parë po mposhteshin vazhdimisht në fushëbetejë, çoi në copëtimin e Perandorisë. Ndonëse ky argument lidhet posaçërisht me Romën, ai mund të zbatohet edhe për Perandorinë aziatike të egjiptianëve, për dinastitë [[Dinastia Han|Han]] dhe [[Dinastia Tang|Tang]] të Kinës, për [[Abasitët|Kalifatin Abasid]] dhe për të tjera. * Në librin e tij ''The Fall of Rome and the End of Civilization'',<ref>{{cite book|author=Bryan Ward-Perkins|title=The Fall of Rome: And the End of Civilization|url=https://archive.org/details/fallofromeendofc00ward|url-access=registration|access-date=22 June 2012|date=2006|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-280728-1|language=en}}</ref> {{ill|Bryan Ward-Perkins|en|Bryan Ward-Perkins}} argumenton, duke u mbështetur kryesisht në dëshmi arkeologjike, se shembja e qytetërimit romak në Evropën Perëndimore pati pasoja të dëmshme për standardin e jetesës së popullsisë. Kjo bie ndesh me mendimin e disa historianëve, të cilët i minimizojnë pasojat. Shembja e një shoqërie të ndërlikuar bëri që edhe hidraulika bazë për elitën të zhdukej nga kontinenti për 1.000 vjet. Pasoja të ngjashme janë hamendësuar për [[Epoka e errët greke|epokën e errët]] pas [[Kolapsi i epokës së bronzit|kolapsit të epokës së bronzit]] në Mesdheun Lindor, për shembjen e [[Qytetërimi Maja|Majave]], në [[Ishulli i Pashkëve|Ishullin e Pashkëve]] dhe gjetkë. * {{ill|Arthur Demarest|en|Arthur Demarest}} argumenton në veprën ''Ancient Maya: The Rise and Fall of a Rainforest Civilization'',<ref>{{Cite book |isbn=978-0-521-53390-4 |title=Ancient Maya: The Rise and Fall of a Rainforest Civilization |last1=Demarest |first1=Arthur |date=9 December 2004|publisher=Cambridge University Press |language=en}}</ref> duke u mbështetur në një qasje gjithëpërfshirëse ndaj dëshmive më të fundit nga arkeologjia, {{ill|Paleoekologjia|en|Paleoecology|lt=paleoekologjia}} dhe epigrafia, se asnjë shpjegim i vetëm nuk mjafton. Sipas tij, një varg ngjarjesh të çrregullta e të ndërlikuara, përfshirë humbjen e pjellorisë së tokës, thatësirën dhe rritjen e dhunës së brendshme e të jashtme, çuan në shpërbërjen e oborreve mbretërore maja dhe nisën një spirale rënieje e kalbjeje. Ai argumenton se shembja e Majave përmban mësime për qytetërimin e sotëm. * Së fundmi, Jeffrey A. McNeely ka sugjeruar se «shqyrtimi i dëshmive historike tregon se qytetërimet e së kaluarës priren t’i kenë shfrytëzuar së tepërmi pyjet e tyre dhe se ky keqpërdorim i burimeve të rëndësishme ka qenë një faktor domethënës në rënien e shoqërive që i kanë shfrytëzuar së tepërmi».<ref>McNeely, Jeffrey A. (1994) "Lessons of the past: Forests and Biodiversity" (Vol 3, No 1 1994. ''Biodiversity and Conservation'')</ref> * [[Thomas Homer-Dixon]] shqyrton rënien e [[EROEI|kthimit të energjisë nga investimet]]. Raporti midis energjisë së shpenzuar dhe energjisë së përftuar është thelbësor për të kufizuar mbijetesën e qytetërimeve. Sipas tij, shkalla e kompleksitetit shoqëror lidhet ngushtë me sasinë e energjisë së disponueshme që mundësojnë sistemet mjedisore, ekonomike dhe teknologjike. Kur kjo sasi bie, qytetërimet duhet të gjejnë burime të reja energjie ose të shemben.<ref>{{Cite web |url=http://www.theupsideofdown.com/ |title=''The Upside of Down: Catastrophe, Creativity, and the Renewal of Civilization'' |access-date=17 April 2015 |archive-date=12 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012070649/http://www.theupsideofdown.com/ |url-status=live |language=en}}</ref> * Në veprën e tij «Mbi shumësinë e qytetërimeve», [[Feliks Koneczny]] e quan studimin e tij shkencën mbi qytetërimet. Ai pohon se qytetërimet nuk bien ngaqë janë të detyruara të bien ose sepse kanë një jetëgjatësi ciklike a «biologjike»; ende ekzistojnë dy qytetërime të lashta — brahmano-hindu dhe kinez — që nuk duken të gatshme të bien së shpejti. Koneczny pretendonte se qytetërimet nuk mund të përzihen në hibride: kur një qytetërimi inferior i jepen të drejta të barabarta brenda një qytetërimi shumë të zhvilluar, qytetërimi inferior do ta mposhtë qytetërimin shumë të zhvilluar. Një prej pretendimeve të Koneczny-t në studimin e tij mbi qytetërimet është se «njeriu nuk mund të qytetërohet në dy ose më shumë mënyra» pa rënë në atë që ai e quan «gjendje të paqytetëruar» (si në abnormal). Ai gjithashtu pohonte se, kur dy ose më shumë qytetërime bashkëjetojnë dhe mbeten të gjalla, ato do të përplasen në mënyrë ekzistenciale, duke i imponuar njëri-tjetrit «metodën e vet të organizimit të jetës shoqërore». Përvetësimi i «metodës së organizimit të jetës shoqërore» të huaj që përbën një qytetërim dhe dhënia e të drejtave të barabarta asaj sjell një proces kalbjeje dhe shpërbërjeje.<ref>Koneczny, Feliks (1962) ''On the Plurality of Civilizations'', Posthumous English translation by Polonica Publications, London {{ASIN|B0000CLABJ}}. Originally published in Polish, ''O Wielości Cywilizacyj'', Gebethner & Wolff, Kraków 1935.</ref> == E ardhmja == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Rreziku global katastrofik|en|Global catastrophic risk}}}} [[Skeda:Clash of Civilizations mapn2.png|thumb|Hartë e botës me qytetërimet kryesore, sipas hipotezës politike ''[[Përplasja e Qytetërimeve]]'' të [[Samuel Huntington]]it|upright=1.5]] Sipas politologut [[Samuel Huntington]]it, shekulli XXI do të karakterizohet nga një [[Përplasja e Qytetërimeve|përplasje qytetërimesh]],<ref name="clash" /> e cila, sipas tij, do të zëvendësojë konfliktet ndërmjet [[Shteti kombëtar|shteteve kombëtare]] dhe ideologjive, të cilat ishin të përhapura në shekujt XIX dhe XX. Megjithatë, këtë pikëpamje e kanë kundërshtuar fuqishëm të tjerë, si {{ill|Edward Said|en|Edward Said}}, {{ill|Muhammed Asadi|en|Muhammed Asadi}} dhe [[Amartya Sen]]i.<ref>{{Cite web|url=http://www.selvesandothers.org/article15618.html |title=A Critique of Huntington's ''Clash of Civilizations'' |last=Asadi |first=Muhammed |date=22 January 2007 |website=Selves and Others |access-date=2009-01-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426042806/http://www.selvesandothers.org/article15618.html |archive-date=2009-04-26 |language=en}}</ref> [[Ronald Inglehart]]i dhe [[Pippa Norris]] kanë argumentuar se «përplasja e vërtetë e qytetërimeve» ndërmjet botës myslimane dhe Perëndimit shkaktohet nga refuzimi prej myslimanëve i vlerave seksuale më liberale të Perëndimit, e jo nga ndryshimi i ideologjive politike. Megjithatë, ata vërejnë se kjo mungesë tolerance ka gjasa të çojë përfundimisht në refuzimin e demokracisë (së vërtetë).<ref>{{Cite web|url=http://www.globalpolicy.org/globaliz/cultural/2003/0304clash.htm|title=The True Clash of Civilizations|last=Inglehart|first=Ronald|author2=Pippa Norris|date=March–April 2003|website=Global Policy Forum|access-date=2009-01-23|archive-date=2019-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120003015/http://www.globalpolicy.org/globaliz/cultural/2003/0304clash.htm|url-status=live|language=en}}</ref> Në veprën ''Identity and Violence'', Seni vë në pikëpyetje nëse njerëzit duhen ndarë sipas vijave të një «qytetërimi» të supozuar, të përcaktuar vetëm nga feja dhe kultura. Ai argumenton se kjo shpërfill identitetet e tjera të shumta që përbëjnë njerëzit dhe çon në përqendrim te dallimet. Historiani i kulturës {{ill|Morris Berman|en|Morris Berman}} argumenton në veprën ''Dark Ages America: the End of Empire'' se në Shtetet e Bashkuara korporative dhe konsumeriste, pikërisht faktorët që dikur e çuan vendin drejt madhështisë—individualizmi ekstrem, zgjerimi territorial dhe ekonomik dhe ndjekja e pasurisë materiale—e kanë shtyrë atë përtej një pragu kritik, përtej të cilit shembja është e pashmangshme. Duke e lidhur politikisht këtë gjendje me tejkalimin e kufijve dhe me shterimin e mjedisit e polarizimin e pasurisë ndërmjet të pasurve dhe të varfërve, ai arrin në përfundimin se sistemi i tanishëm po shkon me shpejtësi drejt një gjendjeje ku vazhdimi i tij, i rënduar nga deficite të mëdha dhe një ekonomi e zbrazët, është fizikisht, shoqërisht, ekonomikisht dhe politikisht i pamundur.<ref>Berman, Morris (2007), ''Dark Ages America: the End of Empire'' (W.W. Norton)</ref> Ndonëse e zhvilluar shumë më gjerësisht, teza e Bermanit ngjason në disa aspekte me atë të urbanistes [[Jane Jacobs]], e cila argumenton se pesë shtyllat e kulturës së Shteteve të Bashkuara janë në rënie të rëndë: bashkësia dhe familja; arsimi i lartë; ushtrimi efektiv i shkencës; [[taksimi]] dhe qeverisja; si dhe vetërregullimi i profesioneve të arsimuara. Sipas Jacobsit, gërryerja e këtyre shtyllave lidhet me probleme shoqërore si kriza mjedisore, racizmi dhe hendeku në rritje ndërmjet të pasurve dhe të varfërve.<ref>{{Cite book |last1=Jacobs |first1=Jane |author1-link=Jane Jacobs |title=Dark Age Ahead |date=2005 |publisher=Vintage; Random House |isbn=978-1-4000-7670-3 |edition=Illustrated |language=en}}</ref> Kritiku i kulturës dhe shkrimtari {{ill|Derrick Jensen|en|Derrick Jensen (activist)}} argumenton se qytetërimi modern është i orientuar drejt sundimit të mjedisit dhe të vetë njerëzimit, në një mënyrë thelbësisht të dëmshme, të paqëndrueshme dhe vetëshkatërruese.<ref>Jensen, Derrick (2006), ''Endgame: The Problem of Civilization'', Vol 1 & Vol 2 (Seven Stories Press)</ref> Duke e mbrojtur përkufizimin e tij si nga ana gjuhësore, ashtu edhe historikisht, ai e përkufizon qytetërimin si «një kulturë... që njëkohësisht çon në rritjen e qyteteve dhe lind prej saj», ku «qytetet» përkufizohen si «njerëz që jetojnë pak a shumë përgjithmonë në një vend të vetëm, në dendësi aq të madhe sa nevojitet importimi i rregullt i ushqimit dhe i nevojave të tjera jetësore».<ref>Jensen, Derrick (2006), ''Endgame: The Problem of Civilization'', Vol 1 (Seven Stories Press), p. 17</ref> Sipas tij, nevoja e qytetërimeve për të importuar gjithnjë e më shumë burime vjen nga mbishfrytëzimi dhe pakësimi i burimeve të tyre vendore. Prandaj, argumenton ai, qytetërimet në thelb përvetësojnë politika imperialiste dhe ekspansioniste dhe, për t'i ruajtur ato, kultura e mënyra jetese shumë të militarizuara, të strukturuara në mënyrë hierarkike dhe të bazuara te shtrëngimi. [[Shkalla Kardashev]] i klasifikon qytetërimet sipas nivelit të përparimit teknologjik, të matur posaçërisht me sasinë e energjisë që një qytetërim mund të shfrytëzojë. Shkalla është vetëm hipotetike, por e vendos konsumin e energjisë në një perspektivë kozmike. Ajo parashikon qytetërime shumë më të përparuara teknologjikisht se çdo qytetërim që njihet se ekziston sot.<ref>{{Cite web |title=Kardashev scale {{!}} Origin, Definition, Applications, Variations, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/Kardashev-scale |access-date=2026-06-29 |work=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> Një pikëpamje alternative sugjeron se ideja e Kardashevit për rritjen e vazhdueshme të konsumit të energjisë mund të pasqyrojë vetë një fazë relativisht të pagdhendur të zhvillimit tonë teknologjik, e jo një parim universal. Përkundrazi, qytetërimi i së ardhmes do të karakterizohet nga minimalizmi teknologjik, ku një shoqëri shumë e përparuar synon të maksimizojë efektivitetin duke minimizuar përdorimin e energjisë. Në vend që të ndjekë nivele gjithnjë e më të larta të konsumit të energjisë, një qytetërim i tillë mund të përqendrohet te optimizimi, efikasiteti dhe miniaturizimi ekstrem. Zotërimi i inxhinierisë në shkallë kuantike mund t'i lejojë të kryejë funksione komplekse me sasi të papërfillshme energjie. Një shoqëri teknologjike mjaftueshëm e përparuar mund të zgjedhë gjithashtu t'i ndajë sistemet e saj teknologjike nga mjedisi përreth. E parë nga largësitë ndëryjore, një botë e tillë mund të duket e paprekur—me një biosferë natyrore të lulëzuar dhe me pak ose aspak gjurmë të dukshme të industrisë apo të ndërhyrjeve artificiale.<ref>{{Cite journal |last=Vinn |first=Olev |date=2025-12-29 |title=Technological Signatures of Super Civilizations: Gargantuan Structures and Enormous Energies or "Invisibility" Due to Low Energy Solutions to Complex Problems and Quantum Engineering |url=https://cosmosandhistory.org/index.php/journal/article/view/1265 |journal=Cosmos and History |language=en |volume=21 |pages=366–372}}</ref> == Qytetërimet jo njerëzore == Konsensusi aktual shkencor është se njerëzit janë e vetmja specie shtazore që ka evoluar në Tokë me aftësinë njohëse për të krijuar qytetërime. Megjithatë, një eksperiment i fundit mendimor, [[hipoteza siluriane]], shqyrton nëse «do të ishte e mundur të zbulohej një qytetërim industrial në të dhënat gjeologjike», duke pasur parasysh mungesën e të dhënave gjeologjike për epokat para [[Kuaternari]]t.<ref>Schmidt, Gavin A.; Frank, Adam (10 April 2018). "The Silurian Hypothesis: Would it be possible to detect an industrial civilization in the geological record?". [https://arxiv.org/abs/1804.03748 arXiv:1804.03748] [astro-ph.EP].</ref> Astronomët hamendësojnë për ekzistencën e qytetërimeve jashtëtokësore inteligjente që komunikojnë, brenda dhe përtej galaktikës Rruga e Qumështit, zakonisht duke përdorur variante të [[Ekuacioni Drejk|ekuacionit të Drejkut]].<ref name="APJ-20200615">{{Cite journal |last1=Westby |first1=Tom |last2=Conselice |first2=Christopher J. |title=The Astrobiological Copernican Weak and Strong Limits for Intelligent Life |journal=The Astrophysical Journal |date=2020-06-15 |volume=896 |issue=1 |page=58 |doi=10.3847/1538-4357/ab8225 |arxiv=2004.03968 |bibcode=2020ApJ...896...58W |s2cid=215415788 |doi-access=free |language=en}}</ref> Ata kryejnë [[Kërkimi për inteligjencë jashtëtokësore|kërkime për inteligjenca të tilla]], si për shembull kërkime për gjurmë teknologjike të quajtura «{{ill|nënshkrime teknologjike|en|technosignature}}».<ref name="10.1016/j.actaastro.2021.02.029">{{Cite journal |title=Concepts for future missions to search for technosignatures |journal=Acta Astronautica |date=2021-05-01 |volume=182 |pages=446–453 |doi=10.1016/j.actaastro.2021.02.029 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S009457652100103X |access-date=2021-04-17 |arxiv=2103.01536 |language=en |issn=0094-5765 |last1=Socas-Navarro |first1=Hector |last2=Haqq-Misra |first2=Jacob |last3=Wright |first3=Jason T. |last4=Kopparapu |first4=Ravi |last5=Benford |first5=James |last6=Davis |first6=Ross |author7=TechnoClimes 2020 workshop participants |bibcode=2021AcAau.182..446S |s2cid=232092198 |archive-date=2021-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417112403/https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S009457652100103X |url-status=live}}</ref> Fusha e propozuar proto-shkencore «{{ill|ksenoarkeologjia|en|xenoarchaeology}}» merret me studimin e mbetjeve të objekteve të qytetërimeve jo njerëzore, me qëllim rindërtimin dhe interpretimin e jetës së dikurshme të shoqërive jashtëtokësore nëse ato zbulohen dhe konfirmohen shkencërisht.<ref>{{Cite journal |last1=McGee |first1=Ben W. |title=A call for proactive xenoarchaeological guidelines – Scientific, policy and socio-political considerations |journal=Space Policy |date=2010-11-01 |volume=26 |issue=4 |pages=209–213 |doi=10.1016/j.spacepol.2010.08.003 |bibcode=2010SpPol..26..209M |language=en |issn=0265-9646}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=McGee |first1=B. W. |title=Archaeology and Planetary Science: Entering a New Era of Interdisciplinary Research |journal=AGU Fall Meeting Abstracts |date=2007-12-01 |volume=2007 |pages=41A–0203 |bibcode=2007AGUFM.P41A0203M |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007AGUFM.P41A0203M/abstract |access-date=2021-11-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111012142/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/20211111012142/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007AGUFM.P41A0203M/abstract |url-status=live |language=en}}</ref> == Shiko edhe == * {{ill|Antropocentrizmi|en|Anthropocentrism}} * {{ill|Mjedisi i ndërtuar|en|Built environment}} * [[Shoqëria civile]] * {{ill|Qytetërim-shtet|en|Civilization state}} * [[Kolonia]] * {{ill|Inteligjenca kulturore|en|Cultural intelligence}} * {{ill|Shpikja kulturore|en|Cultural invention}} * [[Historia e arteve]] * {{ill|Historia e komunikimit|en|History of communication}} * [[Inteligjencia]] * {{ill|Komunikimi ndërkulturor|en|Intercultural communication}} * ''{{ill|Modus vivendi|en|Modus vivendi}}'' * [[Shoqërizimi]] * {{ill|Evolucioni sociokulturor|en|Sociocultural evolution}} * {{ill|Sistemi sociokulturor|en|Sociocultural system}} * {{ill|Formimi i shtetit|en|State formation}} == Shënime == {{Listë shënimesh}} == Referime == {{Reflist}} == Bibliografia == {{Refbegin|30em}} * {{cite book|last= Ankerl |first= Guy |title= Global communication without universal civilization |orig-year= 2000 |series= INU societal research |volume= 1: Coexisting contemporary civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western |publisher= INU Press |location= Geneva |isbn= 978-2-88155-004-1 |year= 2000 |language=en}} * {{cite book | last = Brinton | first = Crane | year = 1984 | title = A History of Civilization: Prehistory to 1715 | url = https://archive.org/details/historyofciviliz02brin | edition = 6th | publisher = Prentice Hall | location = Englewood Cliffs, N.J. | isbn = 978-0-13-389866-8|display-authors=etal|language=en}} * {{cite book | last = Casson | first = Lionel | year = 1994 | title = Ships and Seafaring in Ancient Times | publisher = British Museum Press | location = London | isbn = 978-0-7141-1735-5|language=en}} * {{cite book | last = Chisholm | first = Jane |author2=Anne Millard | year = 1991 | title = Early Civilization | others = illus. Ian Jackson | publisher = Usborne | location = London | isbn = 978-1-58086-022-2|language=en}} * {{cite book | last = Collcutt | first = Martin | author2 = Marius Jansen | author3 = Isao Kumakura | year = 1988 | title = Cultural Atlas of Japan | publisher = Facts on File | location = New York | isbn = 978-0-8160-1927-4 | url = https://archive.org/details/culturalatlasofj00mart | author2-link = Marius Jansen |language=en}} * {{cite book | last = Drews | first = Robert | year = 1993 | title = The End of the Bronze Age: Changes in Warfare and the Catastrophe ca. 1200 B.C | publisher = Princeton University Press | location = Princeton | isbn = 978-0-691-04811-6|language=en}} * {{cite book | last = Edey | first = Maitland A. | year = 1974 | title = The Sea Traders | publisher = Time-Life Books | location = New York | isbn = 978-0-7054-0060-2 | url = https://archive.org/details/seatraders00edey |language=en}} * ''The influence of commerce on civilization''. * {{cite book | last = Fairservis | first = Walter A. Jr. | year = 1975 | title = The Threshold of Civilization: An Experiment in Prehistory | publisher = Scribner | location = New York | isbn = 978-0-684-12775-0 | url = https://archive.org/details/thresholdofcivil00fair |language=en}} * {{cite book | last = Fernández-Armesto | first = Felipe | year = 2000 | title = Civilizations | publisher = Macmillan | location = London | isbn = 978-0-333-90171-7|language=en}} * {{cite book | last = Ferrill | first = Arther | year = 1985 | title = The Origins of War: From the Stone Age to Alexander the Great | publisher = Thames and Hudson | location = New York | isbn = 978-0-500-25093-8|language=en}} * {{cite book | last = Fitzgerald | first = C.P. | year = 1969 | title = The Horizon History of China | publisher = American Heritage | location = New York | isbn = 978-0-8281-0005-2 | url = https://archive.org/details/horizonhistoryof00fitz |language=en}} * {{cite book | last = Fuller | first = J.F.C. | year = 1954–1957 | title = A Military History of the Western World | url = https://archive.org/details/militaryhistoryo01full | url-access = registration | others = 3 vols. | publisher = Funk & Wagnalls | location = New York|language=en}} *# ''From the Earliest Times to the Battle of Lepanto''. {{ISBN|0-306-80304-6}} (1987 reprint). *# ''From the Defeat of the Spanish Armada to the Battle of Waterloo''. {{ISBN|0-306-80305-4}} (1987 reprint). *# ''From the American Civil War to the End of World War II''. {{ISBN|0-306-80306-2}} (1987 reprint). * {{cite book | last = Gowlett | first = John | year = 1984 | title = Ascent to Civilization | publisher = Collins | location = London | isbn = 978-0-00-217090-1|language=en}} * {{cite book | last = Hawkes | first = Jacquetta | year = 1968 | title = Dawn of the Gods | publisher = Chatto & Windus | location = London | isbn = 978-0-7011-1332-2|language=en}} * {{cite book | last = Hawkes | first = Jacquetta | author2 = David Trump | orig-year = 1976 | year = 1993 | title = The Atlas of Early Man | publisher = Dorling Kindersley | location = London | isbn = 978-0-312-09746-2 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/atlasofearlyman0000hawk |language=en}} * {{cite book | last = Hicks | first = Jim | year = 1974 | title = The Empire Builders | url = https://archive.org/details/empirebuilders00hick | url-access = registration | publisher = Time-Life Books | location = New York|language=en}} * {{cite book | last = Hicks | first = Jim | year = 1975 | title = The Persians | publisher = Time-Life Books | location = New York|language=en}} * {{cite book | last = Johnson | first = Paul | year = 1987 | title = A History of the Jews | publisher = Weidenfeld and Nicolson | location = London | isbn = 978-0-297-79091-4|language=en}} * {{cite book | last = Jensen | first = Derrick | year = 2006 | title = Endgame | publisher = Seven Stories Press | location = New York | isbn = 978-1-58322-730-5|language=en}} * {{cite book | last = Keppie | first = Lawrence | year = 1984 | title = The Making of the Roman Army: From Republic to Empire | publisher = Barnes & Noble | location = Totowa, N.J. | isbn = 978-0-389-20447-3|language=en}} * [[Andrej Korotajev|Korotayev, Andrey]], ''World Religions and Social Evolution of the Old World Oikumene Civilizations: A Cross-Cultural Perspective''. Lewiston, New York: Edwin Mellen Press, 2004. {{ISBN|0-7734-6310-0}} * Kradin, Nikolay. Archaeological Criteria of Civilization. ''Social Evolution & History'', Vol. 5, No 1 (2006): 89–108. {{ISSN|1681-4363}}. * {{cite book | last = Lansing | first = Elizabeth | year = 1971 | title = The Sumerians: Inventors and Builders | publisher = McGraw-Hill | location = New York | isbn = 978-0-07-036357-1 | url = https://archive.org/details/sumeriansinvento00lans |language=en}} * {{cite book | last = Lee | first = Ki-Baik | year = 1984 | title = A New History of Korea | others = trans. Edward W. Wagner, with Edward J. Shultz | publisher = Harvard University Press | location = Cambridge | isbn = 978-0-674-61575-5 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/newhistoryofkore0000leek |language=en}} * {{cite book |last1=Morris |first1=Ian |title=The Measure of Civilization: how Social Development Decides the Fate of Nations |date=2013 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton |isbn=978-0-691-15568-5|language=en}} * {{cite book | last = Nahm | first = Andrew C. | year = 1983 | title = A Panorama of 5000 Years: Korean History | publisher = Hollym International | location = Elizabeth, N.J. | isbn = 978-0-930878-23-8|language=en}} * {{cite book | last = Oliphant | first = Margaret | year = 1992 | title = The Atlas of the Ancient World: Charting the Great Civilizations of the Past | publisher = Ebury | location = London | isbn = 978-0-09-177040-2|language=en}} * {{cite book | last = Rogerson | first = John | year = 1985 | title = Atlas of the Bible | publisher = Infobase Publishing | location = New York | isbn = 978-0-8160-1206-0 | url = https://archive.org/details/warmovies00garl |language=en}} * {{cite book | last = Sandall | first = Roger | year = 2001 | title = The Culture Cult: Designer Tribalism and Other Essays | publisher = Westview | location = Boulder, Colo. | isbn = 978-0-8133-3863-7 | url = https://archive.org/details/culturecultdesig00sand_0 |language=en}} * {{cite book | last = Sansom | first = George | year = 1958 | title = A History of Japan: To 1334 | url = https://archive.org/details/historyofjapanto00sans | url-access = registration | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-0523-3|language=en}} * {{cite book | last = Southworth | first = John Van Duyn | year = 1968 | title = The Ancient Fleets: The Story of Naval Warfare Under Oars, 2600 B.C.–1597 A.D. | publisher = Twayne | location = New York|language=en}} * {{cite book | last = Thomas | first = Hugh | author-link = Hugh Thomas (historian) | year = 1981 | title = An Unfinished History of the World | edition = rev. | publisher = Pan | location = London | isbn = 978-0-330-26458-7|language=en}} * {{cite book |last1 =Cotterell |first1 =Yong Yap|first2=Arthur|last2=Cotterell | year = 1975 | title = The Early Civilization of China| publisher = Putnam | location = New York | isbn = 978-0-399-11595-0|language=en}} * {{cite book|doi=10.1057/9781403938404|title=International Relations and the Philosophy of History|year=2003|last1=Yurdusev|first1=A. Nuri|isbn=978-1-349-40304-2|language=en}} {{Refend}} == Lexim i mëtejshëm == * [[John Gribbin|Gribbin, John]], [https://www.scientificamerican.com/article/are-humans-alone-in-the-milky-way/ "Alone in the Milky Way: Why We Are Probably the Only Intelligent Life in the Galaxy"], ''Scientific American'', vëll. 319, nr. 3 (shtator 2018), f. 94–99. Gribbin argumenton se jeta ka shumë gjasa të ekzistojë gjetkë në galaktikë, por se një qytetërim tjetër teknologjik ka pak gjasa të ekzistojë sot. Këto konsiderata sugjerojnë se jemi unikë jo vetëm në planetin tonë, por në të gjithë Rrugën e Qumështit. Nëse planeti ynë është kaq i veçantë, bëhet edhe më e rëndësishme ta ruajmë këtë botë unike për veten, pasardhësit tanë dhe krijesat e shumta që e quajnë Tokën shtëpi (f. 99). == Lidhje të jashtme == {{WikiQuote}} {{Wiktionary kuti}} * [https://www.bbc.co.uk/religion/tools/civilisations/ BBC mbi qytetërimin] * [https://historyten.com/ancient-civilization/oldest-civilizations-of-all-time/ Dhjetë qytetërimet më të vjetra] {{Authority control}} [[Kategoria:Qytetërime| ]] [[Kategoria:Shoqëria]] [[Kategoria:Kategoritë antropologjike të popujve]] [[Kategoria:Antropologji kulturore]] [[Kategoria:Gjeografi kulturore]] [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Teori lineare]] b9ryhcpufr9ccnhaiurf8oryrl7zsuo 0 127759 3059827 3053141 2026-10-26T15:02:11Z Arianit 106 u rregulluan gabime me referime 3059827 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = Fruthi | image = RougeoleDP.jpg | caption = Fëmijë me skuqjen e fruthit në ditën e katërt | field = Sëmundje infektive | synonyms = Morbilli, rubeola, fruthi i kuq<ref name="Milner-2015" /><ref name="Stanley-2002">{{cite book|last=Stanley|first=Jacqueline|title=Essentials of Immunology & Serology|url=https://archive.org/details/essentialsofimmu0000stan|year=2002|publisher=Cengage Learning|isbn=978-0-7668-1064-8|page=[https://archive.org/details/essentialsofimmu0000stan/page/323 323]|language=en}}</ref> | symptoms = Ethe, kollë, rrjedhje hundësh, sy të skuqur, skuqje e lëkurës<ref name="Tesini-2023" /><ref name="CDC Symptoms-2014" /> | complications = Pneumoni, konvulsione, encefalit, panencefalit sklerozues subakut, imunosupresion, humbje e dëgjimit, verbëri<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="Rota-2016" /> | onset = 10–12 ditë pas ekspozimit<ref name="WHO Facts-2024a" /><ref name="Bope-2014">{{cite book|last1=Bope|first1=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2015|date=2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-31956-0|page=153|language=en}}</ref> | duration = 7–10 ditë<ref name="WHO Facts-2024a" /><ref name="Bope-2014" /> (pa përfshirë ndërlikimet) | causes = Virusi i fruthit (''Morbillivirus hominis'')<ref name="Tesini-2023" /> | prevention = Vaksina e fruthit<ref name="WHO Facts-2024a" /> | treatment = Kujdes mbështetës<ref name="WHO Facts-2024a" /> | frequency = 10 milionë raste në vit<ref name="Tesini-2023" /> | deaths = mbi 140.000 (2018)<ref name="More than 140-2019" /><ref name="CDC-Global-2020">{{cite web|title=Global Measles Outbreaks|work=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|date=2020-08-17|url=https://www.cdc.gov/globalhealth/measles/globalmeaslesoutbreaks.htm|language=en}}</ref> }} '''Fruthi''' (''anglisht'': ''measles''; nga anglishtja e mesme, ndoshta nga holandishtja e mesme ose gjermanishtja e lartë e mesme ''masel(e)'', "njollë, flluskë gjaku")<ref>{{Cite web|url=https://www.etymonline.com/word/measles|title=measles (n.)|website=Online Etymology Dictionary|author=Douglas Harper|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=measles|url=https://www.oed.com/dictionary/measles_n|website=Oxford English Dictionary|language=en}}</ref> është një [[sëmundje infektive]] shumë ngjitëse dhe e parandalueshme me vaksinë, e shkaktuar nga virusi i fruthit.<ref name="Tesini-2023">{{cite web|last=Tesini|first=Brenda L.|date=korrik 2023|title=Measles|url=https://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/common-viral-infections-in-infants-and-children/measles|website=Merck Manual Professional|language=en}}</ref><ref name="CDC Pink Book-2024" /> Emërtime të tjera për të janë ''morbilli'', ''rubeola'' dhe ''fruthi i kuq''.<ref name="Milner-2015">{{cite book|last=Milner|first=Danny A.|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases E-Book|year=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=24|language=en}}</ref><ref name="Tesini-2023" /> Simptomat zakonisht shfaqen 10–12 ditë pas ekspozimit ndaj një personi të infektuar dhe zgjatin 7–10 ditë.<ref name="WHO Facts-2024a">{{cite web|date=2024-11-14|title=Measles Fact Sheet|url=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/measles|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> Simptomat fillestare përfshijnë [[ethet]], shpesh mbi 40 °C, kollën, rrjedhjen e hundëve dhe pezmatimin e syve ([[konjuktiviti]]n).<ref name="Tesini-2023" /><ref name="CDC Symptoms-2014" /> Njolla të vogla të bardha, të njohura si njollat e Koplikut, mund të formohen brenda gojës dy ose tri ditë pas fillimit të simptomave.<ref name="CDC Symptoms-2014" /> Një skuqje e kuqe dhe e sheshtë, që zakonisht nis nga fytyra dhe përhapet më pas në pjesën tjetër të trupit, shfaqet tri deri në pesë ditë pas fillimit të simptomave.<ref name="CDC Symptoms-2014">{{cite web|date=2014-11-03|title=Measles (Rubeola) Signs and Symptoms|url=https://www.cdc.gov/measles/about/signs-symptoms.html|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref> Ndërlikimet e zakonshme përfshijnë [[diarrenë]] (në 8% të rasteve), infeksionin e veshit të mesëm (7%) dhe [[pneumoninë]] (6%).<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Këto ndodhin pjesërisht për shkak të imunosupresionit të shkaktuar nga fruthi.<ref name="Rota-2016">{{cite journal|vauthors=Rota PA, Moss WJ, Takeda M, de Swart RL, Thompson KM, Goodson JL|title=Measles|journal=Nature Reviews Disease Primers|volume=2|page=16049|date=korrik 2016|pmid=27411684|doi=10.1038/nrdp.2016.49|language=en}}</ref> Më rrallë mund të shfaqen konvulsione, verbëri ose pezmatim i trurit ([[encefalit]]i).<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="WHO Facts-2024a" /> Fruthi është një sëmundje që përhapet nëpërmjet ajrit dhe kalon lehtësisht nga një person te tjetri me kollën dhe teshtimat e personave të infektuar.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Ai mund të përhapet edhe me kontakt të drejtpërdrejtë me sekrecionet e gojës ose të hundëve.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Sëmundja është jashtëzakonisht ngjitëse: nëntë nga dhjetë persona jo të imunizuar që ndajnë të njëjtën banesë me një person të infektuar do të infektohen. Për më tepër, vlerësimet për numrin bazë të riprodhimit të fruthit shkojnë përtej intervalit 12–18 që citohet shpesh,<ref>{{Cite journal|vauthors=Guerra FM, Bolotin S, Lim G, Heffernan J, Deeks SL, Li Y, Crowcroft NS|date=dhjetor 2017|title=The basic reproduction number (R0) of measles: a systematic review|journal=The Lancet Infectious Diseases|volume=17|issue=12|pages=e420–e428|doi=10.1016/S1473-3099(17)30307-9|pmid=28757186|language=en}}</ref> ndërsa një përmbledhje e vitit 2017 jep një interval prej 3,7 deri në 203,3.<ref>{{cite journal|vauthors=Delamater PL, Street EJ, Leslie TF, Yang YT, Jacobsen KH|title=Complexity of the Basic Reproduction Number (R0)|year=2019|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=25|issue=1|pages=1–4|doi=10.3201/eid2501.171901|pmc=6302597|pmid=30560777|language=en}}</ref> Personat janë ngjitës nga katër ditë para deri në katër ditë pas fillimit të skuqjes.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Megjithëse shpesh konsiderohet sëmundje e fëmijërisë, fruthi mund të prekë persona të çdo moshe.<ref name="Selina-2019">{{cite report|vauthors=Selina SP, Chen MD|date=2019-06-06|title=Measles|url=https://emedicine.medscape.com/article/966220-overview|publisher=Medscape|language=en}}</ref> Shumica e njerëzve nuk e marrin sëmundjen më shumë se një herë.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Testimi për virusin e fruthit te rastet e dyshuara është i rëndësishëm për punën e shëndetit publik.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Fruthi nuk njihet të shfaqet te kafshët e tjera.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Pasi personi është infektuar, nuk ekziston trajtim specifik, megjithëse kujdesi mbështetës mund ta përmirësojë përfundimin e sëmundjes.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Ky kujdes mund të përfshijë tretësirën e rihidrimit oral, ushqim të shëndetshëm dhe barna për uljen e temperaturës.<ref name="WHO Facts-2024a" /><ref name="Bope-2014" /> Antibiotikët duhet të përshkruhen nëse shfaqen infeksione dytësore bakteriale, si infeksionet e veshit apo pneumonia.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Suplementimi me [[vitaminë A]] rekomandohet gjithashtu për fëmijët nën moshën pesë vjeç.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Ndër rastet e raportuara në Shtetet e Bashkuara mes viteve 1985 dhe 1992, vdekja ndodhi në 0,2% të rasteve,<ref name="CDC Pink Book-2024" /> por mund të arrijë deri në 10% te personat me kequshqyerje.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Shumica e atyre që vdesin nga infeksioni janë nën pesë vjeç.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Vaksina e fruthit është e sigurt dhe shumë efektive në parandalimin e sëmundjes dhe shpesh jepet e kombinuar me vaksina të tjera.<ref name="WHO Facts-2024a" /><ref name="Russell-2019">{{cite journal|vauthors=Russell SJ, Babovic-Vuksanovic D, Bexon A, Cattaneo R, Dingli D, Dispenzieri A|title=Oncolytic Measles Virotherapy and Opposition to Measles Vaccination|journal=Mayo Clinic Proceedings|date=shtator 2019|volume=94|issue=9|pages=1834–39|doi=10.1016/j.mayocp.2019.05.006|pmid=31235278|pmc=6800178|language=en}}</ref> Për shkak të lehtësisë me të cilën fruthi transmetohet brenda një bashkësie, mbi 95% e popullsisë duhet të jetë e vaksinuar për të arritur imunitetin kolektiv.<ref name="Ludlow-2015">{{cite journal|vauthors=Ludlow M, McQuaid S, Milner D, de Swart RL, Duprex WP|date=janar 2015|title=Pathological consequences of systemic measles virus infection|journal=The Journal of Pathology|volume=235|issue=2|pages=253–65|doi=10.1002/path.4457|pmid=25294240|language=en}}</ref> Vaksinimi solli një rënie prej 80% të vdekjeve nga fruthi mes viteve 2000 dhe 2017, ndërsa rreth 85% e fëmijëve në botë kishin marrë dozën e parë deri në vitin 2017.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Fruthi prek rreth 10 milionë njerëz në vit,<ref name="Tesini-2023" /> kryesisht në zonat në zhvillim të Afrikës dhe Azisë.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Ai është një nga shkaqet kryesore të vdekjeve nga sëmundjet e parandalueshme me vaksinë.<ref name="Kabra-2013">{{cite journal|vauthors=Kabra SK, Lodha R|title=Antibiotics for preventing complications in children with measles|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2013|issue=8|page=CD001477|date=gusht 2013|pmid=23943263|doi=10.1002/14651858.CD001477.pub4|pmc=7055587|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Despite the availability of a safe, effective and inexpensive vaccine for more than 40 years, measles remains a leading vaccine-preventable cause of childhood deaths|url=https://www.who.int/immunization/newsroom/MI_Fact%20Sheet_17_jan_2007.pdf|publisher=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> Në vitin 1980 nga fruthi vdiqën 2,6 milionë njerëz,<ref name="WHO Facts-2024a" /> ndërsa në vitin 1990 vdiqën 545.000; deri në vitin 2014 programet globale të vaksinimit e kishin ulur numrin e vdekjeve në 73.000.<ref name="Global Burden-2016">{{cite journal|author=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|date=tetor 2016|pmid=27733281|pmc=5388903|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1|language=en}}</ref><ref name="Global Burden-2015">{{cite journal|author=GBD 2013 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–71|date=janar 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|language=en}}</ref> Pavarësisht këtyre prirjeve, që nga viti 2017 e këtej numri i rasteve dhe i vdekjeve është rritur për shkak të rënies së vaksinimit.<ref>{{cite web|title=Measles cases spike globally due to gaps in vaccination coverage|url=https://www.who.int/news-room/detail/29-11-2018-measles-cases-spike-globally-due-to-gaps-in-vaccination-coverage|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2018-11-29|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=U.S. measles cases surge nearly 20 percent in early April, CDC says|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-measles/measles-cases-in-u-s-surge-nearly-20-in-early-april-cdc-says-idUSKCN1RR1H4|work=Reuters|date=2019-04-16|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Measles – European Region|url=https://www.who.int/csr/don/06-may-2019-measles-euro/en/|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> == Shenjat dhe simptomat == Simptomat fillestare të fruthit janë jospecifike dhe i ngjajnë një ftohjeje të zakonshme: temperaturë e ngritur, rrjedhje hundësh, teshtima, kollë dhe sy të dhembshëm (konjuktivit).<ref name="NHS-2025">{{Cite web|date=2025-07-31|title=Measles|url=https://www.nhs.uk/conditions/measles/|website=National Health Service|language=en}}</ref><ref name="CDC-2026a-symptoms">{{Cite web|date=2026-04-28|title=Measles Symptoms and Complications|url=https://www.cdc.gov/measles/signs-symptoms/index.html|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en}}</ref> Këto simptoma nisin 7–23 ditë (më shpesh 10–14 ditë) pas ekspozimit ndaj një personi të infektuar. Ethet mund të arrijnë ose të kalojnë 40 °C.<ref name="CDC-2026a-symptoms" /> Pas edhe dy-tri ditësh, brenda gojës mund të shfaqen njolla të vogla të bardha (njollat e Koplikut); ato zgjatin pak dhe mund të mos vihen re. Në këtë fazë të infeksionit shfaqet skuqja karakteristike e lëkurës, fillimisht në fytyrë dhe pas veshëve, duke u përhapur më pas në pjesën tjetër të trupit.<ref name="NHS-2025" /><ref name="CDC-2026a-symptoms" /> Rastet e pakomplikuara zakonisht përmirësohen brenda pak ditësh nga shfaqja e skuqjes dhe kalojnë brenda 7–10 ditësh.<ref name="Rota-2016" /> Virusi është ngjitës nga katër ditë para deri në katër ditë pas shfaqjes së skuqjes.<ref name="Do-2025b">{{Cite journal|vauthors=Do LAH, Mulholland K|date=2025-12-17|title=Measles 2025|journal=New England Journal of Medicine|volume=393|issue=24|pages=2447–2458|doi=10.1056/NEJMra2504516|pmid=40561553|language=en}}</ref> Meqenëse zhvillimi i skuqjes dhe i konjuktivitit kërkon një sistem imunitar funksional, personat me imunitet të kompromentuar mund të mos diagnostikohen po aq lehtë.<ref name="Rota-2016" /> <gallery mode="packed" heights="150"> File:Measles Illustration IMG.jpg|Pamja e fruthit te fëmijë me ngjyra të ndryshme lëkure File:Measles child Philippines.jpg|Foshnjë me fruth File:Koplik spots, measles 6111 lores.jpg|Njollat e Koplikut File:Morbillivirus measles infection.jpg|Skuqje në bark </gallery> === Ndërlikimet === Ndërlikimet e menjëhershme të fruthit janë relativisht të shpeshta dhe prekin rreth 30% të rasteve.<ref name="Do-2025b" /> Ndërlikime të zakonshme janë infeksionet e veshit të mesëm, konjuktiviti, diarreja e rëndë (që çon në dehidrim) dhe problemet e frymëmarrjes si krupi dhe pneumonia.<ref name="CDC-2026a">{{Cite web|author=CDC|date=2026-03-03|title=Clinical Overview of Measles|url=https://www.cdc.gov/measles/hcp/clinical-overview/index.html|website=Measles (Rubeola)|language=en}}</ref><ref name="CDC-2026a-symptoms" /><ref name="WHO Facts-2024a" /> Ndërlikimet mund të jenë të rënda, si encefaliti, shurdhimi dhe verbëria.<ref name="CDC-2026a-symptoms" /><ref name="Do-2025b" /> Në Shtetet e Bashkuara, CDC-ja vlerëson se 1 nga çdo 5 persona të pavaksinuar që marrin fruthin do të ketë nevojë për shtrim në spital,<ref name="CDC-2026a-symptoms" /> dhe se 1 deri në 3 nga çdo 1.000 fëmijë me këtë sëmundje do të vdesin nga ndërlikimet e saj.<ref name="CDC-2026a" /> Vdekshmëria është më e lartë në vendet me ushqyerje dhe kujdes shëndetësor të dobët — në disa pjesë të Afrikës, letaliteti vlerësohet deri në 6% për popullsitë e vendosura, duke arritur deri në 30% në kampet e refugjatëve.<ref>{{Cite journal|vauthors=Cairns KL, Nandy R, Grais RF|date=2010-07-19|title=Challenges in measuring measles case fatality ratios in settings without vital registration|journal=Emerging Themes in Epidemiology|volume=7|issue=1|pages=4|doi=10.1186/1742-7622-7-4|pmc=2918600|pmid=20642812|language=en}}</ref> Pneumonia dhe encefaliti janë shkaqet kryesore të vdekjes pas fruthit.<ref name="Mayo Clinic">{{Cite news|title=Measles – Symptoms & causes|url=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/measles/symptoms-causes/syc-20374857|work=Mayo Clinic|language=en}}</ref> ==== Shtatzënia ==== Fruthi gjatë shtatzënisë mund të ketë pasoja të rënda si për nënën, ashtu edhe për fëmijën. Gratë shtatzëna të infektuara me fruth kanë shumë më tepër gjasa të kenë nevojë për shtrim në spital dhe janë në rrezik më të madh për pneumoni e vdekje. Rriten gjithashtu rreziqet e abortit, të lindjes para kohe dhe të peshës së ulët të foshnjës në lindje.<ref>{{Cite journal|vauthors=Rasmussen SA, Jamieson DJ|date=korrik 2015|title=What Obstetric Health Care Providers Need to Know About Measles and Pregnancy|journal=Obstetrics and Gynecology|volume=126|issue=1|pages=163–170|doi=10.1097/AOG.0000000000000903|pmc=4552307|pmid=25899422|language=en}}</ref><ref name="Kondamudi-2026">{{Citation|vauthors=Kondamudi NP, Tobin EH, Waymack JR|title=Measles|date=2026|work=StatPearls|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448068/|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=28846330|language=en}}</ref> ==== Mekanizmat në themel ==== Disa ndërlikime shkaktohen drejtpërdrejt nga virusi, të tjerat nga shtypja e sistemit imunitar prej tij.<ref name="Kondamudi-2026" /> Virusi i dëmton mukozat e rrugëve të frymëmarrjes (hundës, fytit dhe mushkërive), duke shkaktuar ndonjëherë pneumoni virale, por edhe duke ua lehtësuar baktereve shkaktimin e pneumonisë dytësore dhe të bronkitit.<ref name="Kondamudi-2026" /> Ai mund të dëmtojë edhe mukozën e tubit të Eustakut, duke i lejuar bakteret të depërtojnë e të infektojnë veshin e mesëm (otiti i mesëm).<ref>{{Citation|vauthors=Massa HM, Lim DJ, Kurono Y, Cripps AW|title=Chapter 101 – Middle Ear and Eustachian Tube Mucosal Immunology|date=2015-01-01|work=Mucosal Immunology|edition=4|pages=1923–1942|place=Boston|publisher=Academic Press|doi=10.1016/B978-0-12-415847-4.00101-4|isbn=978-0-12-415847-4|pmc=7149608|language=en}}</ref> Infeksioni viral i zorrëve çon në diarre, ndonjëherë të rëndë, duke shkaktuar dehidrim.<ref name="Kondamudi-2026" /> Në raste të rralla, virusi pushton drejtpërdrejt sistemin nervor qendror, duke shkaktuar përgjigje të rënda inflamatore ose demielinizim autoimun, çka mund të çojë në encefalit pasinfektiv.<ref>{{Citation|vauthors=Griffin DE|title=Neurovirology|chapter=Measles virus and the nervous system|date=2014|series=Handbook of Clinical Neurology|volume=123|pages=577–590|publisher=Elsevier|doi=10.1016/B978-0-444-53488-0.00027-4|pmid=25015505|isbn=978-0-444-53488-0|language=en|ref=none}}</ref> Një mekanizëm i quajtur "amnezi imunitare" (shih më poshtë) qëndron në themel të pasojave afatgjata të fruthit. Virusi sulmon qelizat e kujtesës të sistemit imunitar, të cilat janë përbërës të sistemit imunitar adaptiv dhe i japin trupit rezistencë ndaj patogjenëve të hasur më parë. Pa këto qeliza, trupi i pacientit ka pak ose aspak imunitet ndaj sëmundjeve ndaj të cilave ishte i imunizuar më parë; ky efekt zgjat deri në tre vjet pas infeksionit me fruth.<ref>{{Cite journal|vauthors=Griffin DE|date=shkurt 2021|title=Measles immunity and immunosuppression|journal=Current Opinion in Virology|volume=46|pages=9–14|doi=10.1016/j.coviro.2020.08.002|pmc=7994291|pmid=32891958|language=en|ref=none}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-09-09|title=Measles – Immunology Explained|url=https://immunologyexplained.aai.org/topics/immunity-to-infection/measles/|website=American Association of Immunologists|language=en}}</ref> '''Faktorët e rrezikut''' Personat nën 5 dhe mbi 20 vjeç kanë rrezik më të lartë për ndërlikime. Gjendjet që e dobësojnë ose e ndryshojnë përgjigjen imunitare e rrisin gjithashtu këtë rrezik; ndër to janë shtatzënia, kequshqyerja, kancerët hematologjikë, [[HIV/AIDS]]-i dhe përdorimi i barnave imunosupresive.<ref name="Selina-2019" /><ref name="CDC-2016">{{cite web|title=Measles|url=https://www.cdc.gov/measles/hcp/clinical-overview/|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref><ref>{{cite web|author=National Institutes of Health Office of Dietary Supplements|year=2013|title=Vitamin A|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-HealthProfessional/|publisher=U.S. Department of Health & Human Services|language=en}}</ref> ==== Amnezia imunitare ==== Virusi i fruthit mund të zhdukë kujtesën imunitare të fituar më parë duke vrarë qelizat që prodhojnë antitrupa; kështu e dobëson sistemin imunitar dhe ia hap rrugën infeksioneve potencialisht të rënda nga sëmundje të tjera.<ref name="Griffin-2019">{{cite web|last=Griffin|first=Ashley Hagen|date=2019-05-18|title=Measles and Immune Amnesia|url=https://asm.org/Articles/2019/May/Measles-and-Immune-Amnesia|publisher=American Society for Microbiology|language=en|ref=none}}</ref><ref name="Mina-2019">{{cite journal|vauthors=Mina MJ, Kula T, Leng Y, Li M, de Vries RD, Knip M|title=Measles virus infection diminishes preexisting antibodies that offer protection from other pathogens|journal=Science|volume=366|issue=6465|pages=599–606|date=2019-11-01|pmid=31672891|doi=10.1126/science.aay6485|pmc=8590458|language=en}}</ref><ref name="Guglielmi-2019">{{cite journal|last=Guglielmi|first=Giorgia|title=Measles erases immune 'memory' for other diseases|journal=Nature|date=2019-10-31|doi=10.1038/d41586-019-03324-7|pmid=33122832|language=en}}</ref> Shtypja e sistemit imunitar nga fruthi zgjat deri në tre vjet dhe është lidhur epidemiologjikisht me një rritje të vdekshmërisë së fëmijëve nga sëmundje të tjera infektive gjatë kësaj periudhe.<ref name="Mina-2015">{{cite journal|vauthors=Mina MJ, Metcalf CJ, de Swart RL, Osterhaus AD, Grenfell BT|title=Long-term measles-induced immunomodulation increases overall childhood infectious disease mortality|journal=Science|date=maj 2015|volume=348|issue=6235|pages=694–9|doi=10.1126/science.aaa3662|pmid=25954009|pmc=4823017|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Bakalar|first=Nicholas|title=Measles May Increase Susceptibility to Other Infections|work=The New York Times|date=2015-05-07|url=https://archive.nytimes.com/well.blogs.nytimes.com/2015/05/07/measles-may-increase-susceptibility-to-other-infections/|language=en}}</ref> Vaksina e fruthit përmban një shtam të atenuar të virusit, i cili nuk e zhduk kujtesën imunitare.<ref name="Griffin-2019" /> Ky fenomen, i njohur si "amnezi imunitare", e rrit rrezikun e infeksioneve pasuese.<ref name="Rota-2016" /><ref>{{cite journal|vauthors=Griffin DE|date=korrik 2010|title=Measles virus-induced suppression of immune responses|journal=Immunological Reviews|volume=236|pages=176–89|doi=10.1111/j.1600-065X.2010.00925.x|pmc=2908915|pmid=20636817|language=en|ref=none}}</ref><ref name="Griffin-2019" /><ref name="Mina-2019" /> Menjëherë pas shërimit nga fruthi vihet re një rënie e ndjeshme e antitrupave kundër baktereve dhe viruseve të tjera që pacientët i kishin fituar gjatë jetës para infektimit me virusin e fruthit.<ref name="Guglielmi-2019" /> Studimet te primatët sugjerojnë se amnezia imunitare lind gjatë infeksionit, kur virusi shkatërron limfocitet ekzistuese të kujtesës; pas shërimit, trupi krijon limfocite të reja kujtese specifike vetëm për virusin e fruthit. Kjo krijon imunitet të qëndrueshëm ndaj riinfektimit me fruth, por shkatërron imunitetet ekzistuese ndaj sëmundjeve të tjera.<ref name="Griffin-2019" /> Krahasimi i statistikave të vdekshmërisë së fëmijëve para dhe pas futjes së vaksinimit sugjeron se amnezia imunitare vazhdon 2–3 vjet pas infektimit.<ref name="Griffin-2019" /><ref name="Mina-2015" /> == Shkaku == [[File:Measles virus.JPG|thumb|upright=1.3|Mikrofotografi elektronike e virusit të fruthit]] Fruthi shkaktohet nga virusi i fruthit, një [[virus ARN]] me zinxhir të vetëm, të pasegmentuar, me sens negativ dhe me mbështjellës, i gjinisë ''Morbillivirus'' brenda familjes ''Paramyxoviridae''.<ref name="Hübschen-2022" /><ref name="Bester-2016" /> Ai është i afërt me murtajën e gjedhëve, një virus i gjedhëve i zhdukur në vitin 2001, dhe me murtajën e qenve, një sëmundje e gjitarëve që shkakton degradim neurologjik.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Ekzistojnë 24 shtame të virusit të fruthit, të ndara në tetë klade të shënuara A–H.<ref name="Hübschen-2022" /> Virusi është një nga patogjenët njerëzorë më ngjitës dhe përhapet me kollë e teshtima nëpërmjet kontaktit të ngushtë personal ose të drejtpërdrejtë me sekrecionet.<ref name="CDC-2016" /><ref name="Bester-2016" /><ref name="Hübschen-2022">{{Cite journal|vauthors=Hübschen JM, Gouandjika-Vasilache I, Dina J|date=2022-02-12|title=Measles|journal=Lancet|volume=399|issue=10325|pages=678–690|doi=10.1016/S0140-6736(21)02004-3|pmid=35093206|language=en}}</ref> Ai mbetet infektiv deri në dy orë në pikëzat respiratore të pezullta në ajër.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Nuk përhapet lehtë nëpërmjet sipërfaqeve, sepse inaktivizohet brenda pak orësh nga rrezet ultravjollcë dhe nxehtësia.<ref name="Rota-2016" /> Ai inaktivizohet gjithashtu nga tripsina, mjediset acide dhe eteri.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Fruthi është aq ngjitës sa, nëse një person e ka atë, 90% e personave jo të imunizuar që kanë kontakt të ngushtë me të (p.sh. pjesëtarët e familjes) do të infektohen gjithashtu.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="Banerjee-2020">{{cite journal|vauthors=Banerjee E, Griffith J, Kenyon C, Christianson B, Strain A, Martin K|title=Containing a measles outbreak in Minnesota, 2017: methods and challenges|journal=Perspectives in Public Health|year=2020|volume=140|issue=3|pages=162–171|pmid=31480896|doi=10.1177/1757913919871072|language=en}}</ref> Njerëzit janë bujtësit e vetëm natyrorë të virusit dhe nuk njihen rezervuarë të tjerë shtazorë, megjithëse besohet se gorillat e maleve janë të ndjeshme ndaj sëmundjes.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="Spelman-2013">{{cite journal|vauthors=Spelman LH, Gilardi KV, Lukasik-Braum M, Kinani JF, Nyirakaragire E, Lowenstine LJ|title=Respiratory disease in mountain gorillas (Gorilla beringei beringei) in Rwanda, 1990–2010|journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine|year=2013|volume=44|issue=4|pages=1027–35|pmid=24450064|doi=10.1638/2013-0014R.1|language=en}}</ref> Faktorët e rrezikut për infektim me virusin e fruthit përfshijnë imunodeficiencën e shkaktuar nga HIV/AIDS-i,<ref>{{cite journal|vauthors=Gowda VK, Sukanya V|title=Acquired immunodeficiency syndrome with subacute sclerosing panencephalitis|journal=Pediatric Neurology|volume=47|issue=5|pages=379–81|date=nëntor 2012|pmid=23044024|doi=10.1016/j.pediatrneurol.2012.06.020|language=en}}</ref> imunosupresionin pas transplantimit të një organi ose të qelizave burimore,<ref>{{cite journal|vauthors=Waggoner JJ, Soda EA, Deresinski S|title=Rare and emerging viral infections in transplant recipients|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=57|issue=8|pages=1182–8|date=tetor 2013|pmid=23839998|doi=10.1093/cid/cit456|pmc=7107977|language=en}}</ref> terapinë me agjentë alkilues ose me kortikosteroide, pavarësisht statusit të imunizimit;<ref name="Selina-2019" /> udhëtimin në zona ku fruthi haset shpesh ose kontaktin me udhëtarë nga këto zona;<ref name="Selina-2019" /> si dhe humbjen e antitrupave pasivë të trashëguar para moshës së imunizimit rutinë.<ref name="Leuridan-2012">{{cite journal|vauthors=Leuridan E, Sabbe M, Van Damme P|date=shtator 2012|title=Measles outbreak in Europe: susceptibility of infants too young to be immunized|journal=Vaccine|volume=30|issue=41|pages=5905–13|doi=10.1016/j.vaccine.2012.07.035|pmid=22841972|language=en}}</ref> == Patofiziologjia == [[File:MeaslesOsmosisPic5.jpg|thumb|upright=1.4|Paraqitje e virusit të fruthit duke u ngjitur pas mukozës së trakesë]] Pasi virusi i fruthit prek mukozën e rrugëve të frymëmarrjes, ai lidhet me SLAM-in (molekula sinjalizuese e aktivizimit të limfociteve, e njohur edhe si CD150) në sipërfaqen e makrofagëve dhe të qelizave dendritike, të cilat pastaj e marrin brenda virusin. Ky proces ndërmjetësohet nga proteina hemaglutininë (H) në sipërfaqen e virusit, e cila, duke u lidhur me SLAM-in, bën që proteina e shkrirjes (F) të ndryshojë formë dhe të lejojë shkrirjen e mbështjellësit e hyrjen e ARN-së dhe të proteinave virale. Proteina L, një ARN-polimerazë e varur nga ARN-ja, e transkripton më pas genomin viral me sens negativ në ARN mesazhere me sens pozitiv, e cila përkthehet nga ribozomet e qelizës në proteina virale. Këto qeliza imunitare ia kalojnë virusin grupeve të tjera të qelizave imunitare — qelizave B, qelizave T, timociteve dhe qelizave burimore hematopoietike — të cilat e përhapin virusin në organe të tjera gjatë periudhës së inkubacionit.<ref name="CDC Pink Book-2024">{{cite book|date=2024-04-24|chapter=Chapter 13: Measles|url=https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-13-measles.html|title=Pink Book: Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases|publisher=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref><ref name="Hübschen-2022" /> Periudha fillestare e infeksionit në mushkëri zgjat dy deri në tri ditë dhe përfundon me vireminë e parë. Pesë deri në shtatë ditë pas fillimit të infeksionit ndodh viremia e dytë dhe virusi infekton qelizat epiteliale.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Virusi përhapet përgjatë qelizave epiteliale, fillimisht në pemën respiratore nëpërmjet poreve ndërqelizore dhe më vonë në mukozat e organeve të tjera nëpërmjet receptorëve nektinë-4. Kjo shkakton kollën e vërejtur klinikisht, e cila e aerosolizon virusin dhe mundëson përhapjen e tij.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="Rota-2016" /> == Diagnostikimi == Zakonisht diagnoza klinike nis me shfaqjen e etheve dhe të lodhjes së përgjithshme rreth 10 ditë pas ekspozimit ndaj virusit, e ndjekur nga kolla, riniti dhe konjuktiviti, të cilat rëndohen gjatë katër ditëve pas shfaqjes.<ref>{{Citation|vauthors=Rainwater-Lovett K, Moss WJ|title=Measles (Rubeola)|date=2018|work=Harrison's Principles of Internal Medicine|edition=20|place=Nju-Jork|publisher=McGraw-Hill Education|url=https://accessmedicine.mhmedical.com/content.aspx?bookid=2129&sectionid=192025856|language=en}}</ref> Vërejtja e njollave të Koplikut është gjithashtu diagnostike.<ref name="Baxby-1997">{{cite journal|vauthors=Baxby D|date=korrik 1997|title=The diagnosis of the invasion of measles from a study of the exanthema as it appears on the buccal mucous membrane, by Henry Koplik, M.D.|journal=Reviews in Medical Virology|volume=7|issue=2|pages=71–74|doi=10.1002/(SICI)1099-1654(199707)7:2<71::AID-RMV185>3.0.CO;2-S|pmid=10398471|language=en}}</ref> Sëmundje të tjera që mund të ngjajnë me fruthin janë ethet e dengës, [[rubeola]], eritema infeksioze (sëmundja e pestë, e shkaktuar nga parvovirusi B19) dhe rozeola (sëmundja e gjashtë, e shkaktuar nga HHV6).<ref name="Rota-2016" /> Prandaj konfirmimi laboratorik rekomandohet fuqishëm, veçanërisht në zonat joendemike.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> === Testet laboratorike === Diagnoza laboratorike e fruthit mund të bëhet me konfirmimin e antitrupave IgM ose me zbulimin e ARN-së së virusit në mostra nga fyti, hunda ose urina, duke përdorur analizën RT-PCR.<ref name="CDC Manual-2019">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/surv-manual/chpt07-measles.html|title=Surveillance Manual: Measles|date=2019-05-23|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref><ref name="Friedman-1983" /> Kjo metodë është veçanërisht e dobishme për konfirmimin e rasteve kur rezultatet e IgM-së nuk janë përfundimtare.<ref name="CDC Manual-2019" /> Për personat të cilëve nuk mund t'u merret gjak, mund të mblidhet pështymë për analizën e IgA-së specifike për fruthin.<ref name="Friedman-1983">{{cite journal|vauthors=Friedman M, Hadari I, Goldstein V, Sarov I|title=Virus-specific secretory IgA antibodies as a means of rapid diagnosis of measles and mumps infection|url=https://archive.org/details/sim_israel-journal-of-medical-sciences_1983-10_19_10/page/881|journal=Israel Journal of Medical Sciences|volume=19|issue=10|pages=881–4|date=tetor 1983|pmid=6662670|language=en}}</ref> Kjo metodë nuk është ideale, sepse pështyma përmban shumë lëngje e proteina të tjera që e vështirësojnë marrjen e mostrës dhe zbulimin e antitrupave.<ref name="Dimech-2016">{{Cite journal|vauthors=Dimech W, Mulders MN|date=korrik 2016|title=A review of testing used in seroprevalence studies on measles and rubella|journal=Vaccine|volume=34|issue=35|pages=4119–4122|doi=10.1016/j.vaccine.2016.06.006|pmid=27340096|language=en}}</ref><ref name="Simon-2011">{{cite journal|vauthors=Simon JK, Ramirez K, Cuberos L, Campbell JD, Viret JF, Muñoz A|title=Mucosal IgA Responses in Healthy Adult Volunteers following Intranasal Spray Delivery of a Live Attenuated Measles Vaccine|journal=Clinical and Vaccine Immunology|date=mars 2011|volume=18|issue=3|pages=355–361|doi=10.1128/CVI.00354-10|pmid=21228137|pmc=3067370|language=en}}</ref> Pështyma përmban gjithashtu 800 herë më pak antitrupa se mostrat e gjakut, çka e vështirëson më tej testimin. Kontakti i konfirmuar me persona të tjerë me fruth i shton peshë diagnozës.<ref name="Dimech-2016" /> Biopsitë dhe ekzaminimet histopatologjike zakonisht nuk përdoren për diagnostikim, por qelizat Warthin–Finkeldey — qeliza gjigante me shumë bërthama dhe përfshirje eozinofile — hasen shpesh në indin limfoid të prekur, ndonëse nuk janë tipare të veçanta vetëm për fruthin.<ref name="Milner-2015" /><ref name="Weisenberg-2022">{{Cite web|last=Weisenberg|first=Elliot|date=2022-08-09|title=Measles|url=https://www.pathologyoutlines.com/topic/lungnontumormeasles.html|website=PathologyOutlines.com|language=en}}</ref> Epiteli i prekur mund të ketë qeliza gjigante me trupa përfshirës viralë ose me trupa Cowdry.<ref name="Weisenberg-2022" /> == Parandalimi == [[File:Measles vaccination coverage world.svg|thumb|upright=1.4|Shkalla e vaksinimit kundër fruthit në botë]] Fruthi parandalohet te individi nëpërmjet vaksinimit (imunitet aktiv) ose marrjes së antitrupave kundër fruthit (imunitet pasiv), dhe te popullsia nëpërmjet imunitetit kolektiv. Gjatë shtatzënisë antitrupat kalojnë nëpërmjet placentës në qarkullimin e fetusit, duke i dhënë imunitet pasiv të porsalindurit.<ref name="Tesini-2023" /> Ky imunitet zbehet gjatë vitit të parë të jetës. Vlen të theksohet se imunizimi me vaksina të gjalla nuk rekomandohet gjatë shtatzënisë; personat shtatzënë që rezultojnë jo të imunizuar duhet të vaksinohen pas lindjes.<ref name="ACOG-2025" /> Në vendet ku fruthi është eliminuar, rekomandohet përgjithësisht që fëmijët të imunizohen në moshën 12–18 muajsh me vaksinën MMR (fruth, [[shyta]] dhe [[rubeolë]]).<ref name="Do-2025b" /> Në shumicën e vendeve ku fruthi është endemik, Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandon imunizimin në moshën 9 muajsh dhe përsëri në moshën 18 muajsh. Gjatë shpërthimeve aktive rekomandohet një dozë shtesë për foshnjat 6–11 muajshe.<ref name="WHO Position-2017" /> Në Afrikën e Jugut doza e parë jepet në moshën 6 muajsh, ndërsa në Kinë në moshën 8 muajsh.<ref name="Do-2025b" /> Vaksina është më pak efektive kur jepet më herët: kur doza e parë jepet në moshën 9 muajsh, shkalla e zhvillimit të antitrupave është 85–90%. Prandaj rekomandohet një dozë e dytë mes moshës katër dhe pesë vjeç, për të rritur nivelin e imunitetit.<ref name="Do-2025b" /><ref name="McLean-2013" /><ref name="WHO Position-2017">{{Cite web|date=2017-04-28|title=Measles vaccines: WHO position paper|url=https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-and-biologicals/policies/position-papers/measles|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> Doza e dytë jepet të paktën katër javë pas së parës.<ref name="Do-2025b" /> Reaksionet anësore ndaj vaksinimit janë të rralla, ku më të shpeshtat janë ethet dhe dhimbja në vendin e injektimit. Reaksionet anësore kërcënuese për jetën ndodhin në më pak se një rast për milion vaksinime (<0,0001%).<ref name="Galindo-2012">{{cite journal|vauthors=Galindo BM, Concepción D, Galindo MA, Pérez A, Saiz J|title=Vaccine-related adverse events in Cuban children, 1999–2008|journal=MEDICC Review|volume=14|issue=1|pages=38–43|date=janar 2012|pmid=22334111|doi=10.37757/MR2012V14.N1.8|language=en}}</ref> Vaksina duhet t'u jepet fëmijëve pavarësisht nëse janë të infektuar me HIV apo jo.<ref>{{cite journal|vauthors=Helfand RF, Witte D, Fowlkes A, Garcia P, Yang C, Fudzulani R|title=Evaluation of the immune response to a 2-dose measles vaccination schedule administered at 6 and 9 months of age to HIV-infected and HIV-uninfected children in Malawi|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-infectious-diseases_2008-11-15_198_10/page/1457|journal=The Journal of Infectious Diseases|volume=198|issue=10|pages=1457–65|date=nëntor 2008|pmid=18828743|doi=10.1086/592756|language=en}}</ref> Ajo është më pak efektive te foshnjat e infektuara me HIV sesa te popullsia e përgjithshme, por trajtimi i hershëm me barna antiretrovirale mund ta rrisë efektshmërinë e saj.<ref>{{cite journal|vauthors=Ołdakowska A, Marczyńska M|title=Szczepienia przeciwko odrze u dzieci zakażonych HIV|trans-title=Vaksinimi kundër fruthit te fëmijët e infektuar me HIV|journal=Medycyna Wieku Rozwojowego|volume=12|issue=2 Pt 2|pages=675–80|year=2008|pmid=19418943|language=pl}}</ref> Programet e vaksinimit kundër fruthit shfrytëzohen shpesh edhe për ndërhyrje të tjera shëndetësore te fëmijët, si shpërndarja e rrjetave kundër mushkonjave për mbrojtje nga [[malaria]], e barnave antiparazitare dhe e suplementeve të vitaminës A, duke kontribuar kështu në uljen e vdekjeve të fëmijëve edhe nga shkaqe të tjera.<ref>{{cite press release|url=http://www.unicef.org/media/media_38076.html|title=Global goal to reduce measles deaths in children surpassed|publisher=UNICEF|year=2007|language=en}}</ref> Komiteti Këshillimor për Praktikat e Imunizimit (ACIP) i CDC-së rekomandon që të gjithë udhëtarët ndërkombëtarë të rritur që nuk kanë dëshmi të imunitetit të mëparshëm ndaj fruthit të marrin dy doza të vaksinës MMR para udhëtimit.<ref name="McLean-2013" /><ref>{{cite web|title=Plan for Travel|website=Measles (Rubeola)|date=2024-07-15|url=https://www.cdc.gov/measles/travel/index.html|language=en}}</ref> Lindja para vitit 1957 konsiderohet dëshmi e supozuar imuniteti, sepse personat e lindur para atij viti me shumë gjasë janë infektuar natyrshëm me virusin e fruthit.<ref name="McLean-2013">{{cite journal|vauthors=McLean HQ, Fiebelkorn AP, Temte JL, Wallace GS|title=Prevention of measles, rubella, congenital rubella syndrome, and mumps, 2013: summary recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)|journal=MMWR Recommendations and Reports|volume=62|issue=RR-04|pages=2, 19|date=qershor 2013|pmid=23760231|url=https://www.cdc.gov/mmwr/pdf/rr/rr6204.pdf|language=en}}</ref><ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref>{{cite web|title=Measles Prevention: Recommendations of the Immunization Practices Advisory Committee (ACIP)|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|date=1989-12-29|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00041753.htm|language=en}}</ref> Ka pasur pretendime të rreme për një lidhje mes vaksinës së fruthit dhe [[autizmi|autizmit]]; ky shqetësim i pasaktë e ka ulur shkallën e vaksinimit dhe ka rritur numrin e rasteve të fruthit atje ku vaksinimi ra nën nivelin e nevojshëm për të ruajtur imunitetin kolektiv.<ref name="Selina-2019" /> Po ashtu, ka pasur pretendime të rreme se infektimi me fruth mbron nga kanceri.<ref name="Russell-2019" /> Dhënia e vaksinës MMR mund ta parandalojë fruthin pas ekspozimit ndaj virusit (profilaksia pas ekspozimit).<ref name="Di Pietrantonj-2021">{{cite journal|vauthors=Di Pietrantonj C, Rivetti A, Marchione P, Debalini MG, Demicheli V|title=Vaccines for measles, mumps, rubella, and varicella in children|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=2021-11-22|volume=2021|issue=11|page=CD004407|doi=10.1002/14651858.CD004407.pub5|pmid=34806766|pmc=8607336|language=en}}</ref> Udhëzimet për profilaksinë pas ekspozimit ndryshojnë sipas juridiksionit dhe popullsisë, por vaksina zakonisht jepet brenda 72 orëve nga ekspozimi.<ref name="Do-2025b" /><ref name="Di Pietrantonj-2021" /> Imunizimi pasiv me injeksion intramuskular antitrupash mund të jetë efektiv deri në ditën e shtatë pas ekspozimit.<ref name="Young-2014">{{Cite journal|vauthors=Young MK, Nimmo GR, Cripps AW, Jones MA|date=prill 2014|title=Post-exposure passive immunisation for preventing measles|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2014|issue=4|page=CD010056|doi=10.1002/14651858.CD010056.pub2|pmid=24687262|pmc=11055624|language=en}}</ref> Krahasuar me mostrajtimin, rreziku i infektimit me fruth ulet me 83% dhe rreziku i vdekjes nga fruthi me 76%. Megjithatë, efektshmëria e imunizimit pasiv në krahasim me vaksinën aktive nuk është e qartë.<ref name="Young-2014" /> Vaksina MMR është 95% efektive në parandalimin e fruthit pas një doze të vetme, nëse i jepet një fëmije mbi moshën dymbëdhjetë muajsh; me një dozë të dytë, ajo siguron imunitet te 97–99% e fëmijëve.<ref name="CDC-2016" /><ref name="Bester-2016">{{Cite journal|last=Bester|first=JC|date=dhjetor 2016|title=Measles and Measles Vaccination: A Review|journal=JAMA Pediatrics|volume=170|issue=12|pages=1209–15|doi=10.1001/jamapediatrics.2016.1787|pmid=27695849|language=en}}</ref> Mbi 95% e popullsisë duhet të jetë e vaksinuar për të arritur imunitetin kolektiv, për shkak të numrit të lartë bazë të riprodhimit të fruthit.<ref name="Do-2025b" /> === Vitamina A dhe parandalimi i fruthit === Mungesa e vitaminës A është një problem i madh i shëndetit publik në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme; ajo prek 190 milionë fëmijë nën pesë vjeç dhe sjell shumë pasoja të dëmshme shëndetësore, përfshirë vdekjen.<ref name="Imdad-2022" /> Në Shtetet e Bashkuara kjo mungesë është e rrallë.<ref name="ODS-NIH-2016">{{Cite web|title=Office of Dietary Supplements – Vitamin A and Carotenoids|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-HealthProfessional/|website=ods.od.nih.gov|language=en}}</ref> Një metaanalizë e provave klinike të kryera në vende ku kjo mungesë është e përhapur arriti në përfundimin se, kur fëmijët merrnin suplemente të vitaminës A, incidenca e infektimit me fruth ulej me 50%.<ref name="Imdad-2022">{{cite journal|vauthors=Imdad A, Mayo-Wilson E, Haykal MR, Regan A, Sidhu J, Smith A, Bhutta ZA|title=Vitamin A supplementation for preventing morbidity and mortality in children from six months to five years of age|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=3|issue=3|page=CD008524|date=mars 2022|pmid=35294044|pmc=8925277|doi=10.1002/14651858.CD008524.pub4|language=en}}</ref> Për krahasim, vaksinimi me dy doza gjatë fëmijërisë siguron 97–99% mbrojtje ndaj fruthit.<ref name="CDC-2016" /><ref name="McLean-2013" /><ref name="Bester-2016" /> Nuk mendohet se suplementimi me vitaminë A e ul rrezikun e vdekjes nga fruthi.<ref name="ODS-NIH-2016" /> Te fëmijët që marrin doza të larta të vitaminës A nga suplementet ose nga vaji i mëlçisë së merlucit, ajo mund të grumbullohet deri në nivele toksike, çka mund të çojë në hipervitaminozë A dhe dëmtim të mëlçisë.<ref name="ODS-NIH-2016" /> Një përmbledhje Cochrane e vitit 2016, mbi dy prova të rastësishme të kontrolluara me 260 fëmijë me fruth, krahasoi vitaminën A me placebon. Asnjëra prej provave nuk e raportoi verbërinë apo dëmtime të tjera okulare si përfundim parësor. Njëra provë tregoi një rritje të përkohshme të niveleve të retinolit në serum, por pa efekt të qëndrueshëm dhe pa ndikim në shtimin e peshës. Prova e dytë nuk gjeti dallim të rëndësishëm në nivelet e retinolit apo në shkallën e kequshqyerjes. Prandaj autorët arritën në përfundimin se nuk u gjet asnjë provë që të vlerësonte nëse suplementimi me vitaminë A te fëmijët me fruth e parandalon verbërinë.<ref name="Bello-2016">{{cite journal|vauthors=Bello S, Meremikwu MM, Ejemot-Nwadiaro RI, Oduwole O|title=Routine vitamin A supplementation for the prevention of blindness due to measles infection in children|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|date=gusht 2016|issue=8|page=CD007719|pmid=27580345|doi=10.1002/14651858.CD007719.pub4|pmc=8483617|language=en}}</ref> Gjatë shpërthimit epidemik të vitit 2025 në jugperëndim të Shteteve të Bashkuara, me qendër në Teksasin perëndimor, disa familje vazhduan t'i refuzonin vaksinat dhe në vend të tyre u dhanë fëmijëve suplemente të vitaminës A ose vaj mëlçie merluci me vitamina A dhe D, pasi [[Robert F. Kennedy Jr.]] e promovoi vitaminën A si parandalim dhe trajtim.<ref name="Rosenbluth-2025">{{cite web|last=Rosenbluth|first=Teddy|title=For Some Measles Patients, Vitamin A Remedy Supported by RFK Jr. Leaves Them More Ill|website=The New York Times|date=2025-03-25|url=https://www.nytimes.com/2025/03/25/health/measles-kennedy-vitamin-a.html|language=en}}</ref> Disa fëmijë të shtruar për fruth në spitalin Covenant Children's në Lubbock shfaqën gjithashtu shenja të dëmtimit të mëlçisë, një simptomë e toksicitetit nga vitamina A.<ref name="ODS-NIH-2016" /><ref name="Rosenbluth-2025" /><ref name="Davies-2025">{{cite web|last=Davies|first=David Martin|title=West Texas children treated for vitamin A toxicity as medical disinformation spreads alongside measles outbreak|website=Texas Public Radio|date=2025-03-28|url=https://www.tpr.org/public-health/2025-03-27/west-texas-children-treated-for-vitamin-a-toxicity-as-medical-disinformation-spreads-alongside-measles-outbreak|language=en}}</ref> Deri në maj 2025, pavarësisht këtyre efekteve anësore të rënda — dhe ndoshta duke sjellë përhapje më të madhe të sëmundjes — Kennedy, në rolin e sekretarit të Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore të SHBA-së, vazhdoi ta mbështeste vitaminën A gjatë epidemisë së fruthit, së bashku me masa të tjera joshkencore dhe jovaksinale, përgjigje për të cilën është kritikuar gjerësisht.<ref>{{Cite web|last=Fischman|first=Josh|date=2025-05-05|title=Do 'alternative' measles treatments touted by RFK Jr. work?|url=https://www.scientificamerican.com/article/do-alternative-measles-treatments-touted-by-rfk-jr-work/|website=Scientific American|language=en}}</ref> == Trajtimi == Nuk ekziston trajtim specifik antiviral nëse fruthi zhvillohet.<ref name="CDC-2016" /> Barnat synojnë përgjithësisht trajtimin e superinfeksioneve, ruajtjen e hidrimit të mirë me lëngje të mjaftueshme dhe lehtësimin e dhimbjes.<ref name="CDC-2016" /> Trajtimi mbështetës mund të përfshijë [[ibuprofen]]in ose [[paracetamol]]in për uljen e etheve dhe të dhimbjes dhe, nëse duhet, një bar me veprim të shpejtë për zgjerimin e rrugëve të frymëmarrjes për kollën.<ref>{{cite news|last=Rezaie|first=Salim R.|title=Measles: The Sequel|url=https://epmonthly.com/article/measles-the-sequel/|work=Emergency Physicians Monthly|language=en}}</ref> Disa grupe, si fëmijët e vegjël dhe personat rëndë të kequshqyer, marrin gjithashtu vitaminë A të administruar nga mjeku, e cila vepron si imunomodulator, duke i forcuar përgjigjet me antitrupa ndaj fruthit dhe duke e ulur rrezikun e ndërlikimeve të rënda.<ref name="CDC-2016" /><ref name="Bester-2016" /><ref name="WHO Position-2017a">{{cite journal|author=Organizata Botërore e Shëndetësisë|title=Measles vaccines: WHO position paper – April 2017|journal=Weekly Epidemiological Record|volume=92|issue=17|pages=205–27|date=prill 2017|pmid=28459148|hdl=10665/255377|language=en|ref=none}}</ref> Ndonëse trajtimi me vitaminë A nuk e shëron sëmundjen dhe nuk e ul vdekshmërinë në çdo grupmoshë,<ref>{{cite web|url=https://www.doh.wa.gov/YouandYourFamily/IllnessandDisease/Measles/FrequentlyAskedQuestions|title=Frequently Asked Questions about Measles|publisher=Washington State Department of Health|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=5 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805214034/https://www.doh.wa.gov/YouandYourFamily/IllnessandDisease/Measles/FrequentlyAskedQuestions|url-status=dead}}</ref> dy doza (200.000 NJ) të vitaminës A janë treguar se e ulin vdekshmërinë te fëmijët nën dy vjeç.<ref name="Bester-2016" /><ref name="Huiming-2005">{{cite journal|vauthors=Huiming Y, Chaomin W, Meng M|title=Vitamin A for treating measles in children|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|page=CD001479|date=tetor 2005|volume=2005|pmid=16235283|doi=10.1002/14651858.CD001479.pub3|pmc=7076287|language=en}}</ref> Gjatë shpërthimit epidemik të vitit 2025 në SHBA, fëmijë po paraqiten në spitale me fruth dhe me hipervitaminozë A, sepse prindërit u kishin dhënë burime të vitaminës A (suplemente ose vaj mëlçie merluci) si përpjekje mbrojtëse para se fëmijët të sëmureshin.<ref name="Rosenbluth-2025" /><ref name="Davies-2025" /> Suplementimi me [[zink]] te fëmijët me fruth nuk është studiuar mjaftueshëm.<ref>{{cite journal|vauthors=Awotiwon AA, Oduwole O, Sinha A, Okwundu CI|title=Zinc supplementation for the treatment of measles in children|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2017|page=CD011177|date=qershor 2017|issue=6|pmid=28631310|pmc=6481361|doi=10.1002/14651858.CD011177.pub3|language=en}}</ref> Po ashtu, nuk ka të dhëna nga prova klinike të rastësishme për ose kundër efektshmërisë së barnave bimore kineze si trajtim.<ref>{{Cite journal|vauthors=Chen S, Wu T, Kong X, Yuan H|date=2011-11-09|title=Chinese medicinal herbs for measles|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2011|issue=11|page=CD005531|doi=10.1002/14651858.CD005531.pub4|pmc=7265114|pmid=22071825|language=en}}</ref> == Prognoza == Shumica e personave e mbijetojnë fruthin, ndonëse në disa raste mund të shfaqen ndërlikime të rënda. Rreth 1 në 4 persona shtrohen në spital dhe 1–2 në 1.000 vdesin. Ndërlikimet janë më të mundshme te fëmijët nën 5 vjeç, te të rriturit mbi 20 vjeç dhe te personat shtatzënë.<ref name="ACOG-2025">{{Cite web|title=Management of Obstetric–Gynecologic Patients During a Measles Outbreak|url=https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2024/03/management-of-obstetric-gynecologic-patients-during-a-measles-outbreak|website=American College of Obstetricians and Gynecologists|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Measles Complications|url=https://www.cdc.gov/measles/symptoms/complications.html|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|date=2019-02-25|language=en}}</ref> Pneumonia është ndërlikimi fatal më i shpeshtë i infeksionit me fruth dhe përbën 56–86% të vdekjeve të lidhura me të.<ref name="Di Pietrantonj-2021" /> Pasoja të mundshme të infeksionit me virusin e fruthit përfshijnë laringotrakeobronkitin, humbjen sensorineurale të dëgjimit<ref name="Cohen-2014">{{cite journal|vauthors=Cohen BE, Durstenfeld A, Roehm PC|title=Viral causes of hearing loss: a review for hearing health professionals|journal=Trends in Hearing|volume=18|page=2331216514541361|date=korrik 2014|pmid=25080364|pmc=4222184|doi=10.1177/2331216514541361|language=en}}</ref> dhe — në rreth 1 në 10.000 deri 1 në 300.000 raste<ref name="Noyce-2012">{{cite journal|vauthors=Noyce RS, Richardson CD|title=Nectin 4 is the epithelial cell receptor for measles virus|journal=Trends in Microbiology|volume=20|issue=9|pages=429–39|date=shtator 2012|pmid=22721863|doi=10.1016/j.tim.2012.05.006|language=en}}</ref> — panencefalitin, i cili zakonisht është fatal.<ref name="NIH-Encephalitis-2024">{{cite web|title=Subacute Sclerosing Panencephalitis|publisher=National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)|url=https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/subacute-sclerosing-panencephalitis|language=en}}</ref> Encefaliti akut i fruthit është një rrezik tjetër i rëndë i infeksionit. Ai shfaqet zakonisht dy ditë deri në një javë pas shpërthimit të skuqjes dhe nis me ethe shumë të larta, dhimbje të fortë koke, konvulsione dhe ndryshim të gjendjes mendore. Personi me encefalit nga fruthi mund të bjerë në koma, dhe mund të pasojë vdekja ose dëmtimi i trurit.<ref name="Tesini-2023" /> Te personat që e kanë kaluar fruthin më parë, riinfektimi simptomatik është i rrallë, por mund të ndodhë.<ref>{{cite journal|author=Centers for Disease Control (CDC)|title=Recommendation of the Immunization Practices Advisory Committee (ACIP). Measles prevention|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=31|issue=17|pages=217–24, 229–31|date=maj 1982|pmid=6804783|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00001090.htm|language=en}}</ref> == Epidemiologjia == Fruthi është jashtëzakonisht infektiv dhe qarkullimi i tij i vazhdueshëm në një bashkësi varet nga krijimi i bujtësve të rinj të ndjeshëm përmes lindjeve. Në bashkësitë që nuk krijojnë mjaft bujtës të rinj, sëmundja shuhet. Ky koncept u njoh për herë të parë te fruthi nga M. S. Bartlett në vitin 1957, i cili numrin minimal që e mban fruthin e quajti ''madhësia kritike e bashkësisë''.<ref>{{cite journal|last=Bartlett|first=M. S.|title=Measles periodicity and community size|journal=Journal of the Royal Statistical Society|year=1957|series=Ser. A|issue=120|pages=48–70|language=en}}</ref> Analiza e shpërthimeve në bashkësi ishullore ka sugjeruar se kjo madhësi për fruthin është rreth 250.000 banorë.<ref name="Black-1966">{{cite journal|vauthors=Black FL|title=Measles endemicity in insular populations: critical community size and its evolutionary implication|url=https://archive.org/details/journal-of-theoretical-biology_1966-07_11_2/page/207|journal=Journal of Theoretical Biology|volume=11|issue=2|pages=207–11|date=korrik 1966|pmid=5965486|doi=10.1016/0022-5193(66)90161-5|language=en}}</ref> Për shkak të lehtësisë së transmetimit brenda një bashkësie, mbi 95% e saj duhet të jetë e vaksinuar për të arritur imunitetin kolektiv.<ref name="Ludlow-2015" /> Në vitin 2011 OBSH-ja vlerësoi se fruthi shkaktoi 158.000 vdekje, krahasuar me 630.000 vdekje në vitin 1990.<ref name="Lozano-2012">{{cite journal|vauthors=Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V|title=Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_december-15-2012-january-4-2013_380_9859/page/2095|journal=Lancet|volume=380|issue=9859|pages=2095–128|date=dhjetor 2012|pmid=23245604|doi=10.1016/S0140-6736(12)61728-0|pmc=10790329|language=en}}</ref> Që nga viti 2018, fruthi mbetet një nga shkaqet kryesore të vdekjeve të parandalueshme me vaksinë në botë.<ref name="Kabra-2013" /><ref>{{cite web|title=Measles Data and Statistics|url=https://www.cdc.gov/measles/downloads/measlesdataandstatsslideset.pdf|publisher=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref> Në vendet e zhvilluara vdekshmëria është më e ulët: për shembull, në Angli dhe Uells mes viteve 2007 dhe 2017 vdiqën dy deri në tri raste nga çdo 10.000.<ref>{{cite web|title=Measles notifications and deaths in England and Wales: 1940 to 2017|url=https://www.gov.uk/government/publications/measles-deaths-by-age-group-from-1980-to-2013-ons-data/measles-notifications-and-deaths-in-england-and-wales-1940-to-2013|website=GOV.UK|language=en}}</ref> Te fëmijët në Shtetet e Bashkuara vdesin një deri në tri raste nga çdo 1.000 (0,1–0,2%).<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/measles/about/complications.html|title=Complications of measles|date=2014-11-03|publisher=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref> Në popullsitë me nivele të larta kequshqyerjeje dhe mungesë kujdesi shëndetësor të përshtatshëm, vdekshmëria mund të arrijë 10%.<ref name="WHO Facts-2024a" /><ref name="CDC Pink Book-2024" /> Në vitin 2012, numri i vdekjeve nga fruthi ishte 78% më i ulët se në vitin 2000, falë rritjes së shkallës së imunizimit ndër shtetet anëtare të OKB-së.<ref name="Ludlow-2015" /> Mes viteve 2000 dhe 2016 rastet globale ranë me 84%; deri në vitin 2019 ato ishin rritur në gjithsej 870.000, numri më i lartë që nga viti 1996.<ref name="Hübschen-2022" /> {| class="wikitable" style="text-align:right; font-size:88%;" |+ Rastet e raportuara<ref>{{Cite web|title=GHO – Measles: reported cases by WHO region|url=https://apps.who.int/gho/data/view.main.1520_62?lang=en|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> |- ! Rajoni i OBSH-së !! 1980 !! 1990 !! 2000 !! 2010 !! 2020 |- | align="left" | Rajoni Afrikan || 1.240.993 || 481.204 || 520.102 || 199.174 || 115.369 |- | align="left" | Rajoni i Amerikave || 257.790 || 218.579 || 1.754 || 247 || 9.996 |- | align="left" | Rajoni i Mesdheut Lindor || 341.624 || 59.058 || 38.592 || 10.072 || 6.769 |- | align="left" | Rajoni Evropian || 492.660 || 185.818 || 37.421 || 30.625 || 10.945 |- | align="left" | Rajoni i Azisë Juglindore || 199.535 || 224.925 || 78.558 || 54.228 || 9.389 |- | align="left" | Rajoni i Paqësorit Perëndimor || 1.319.640 || 155.490 || 177.052 || 49.460 || 6.605 |- | align="left" | '''Në botë''' || '''3.852.242''' || '''1.325.074''' || '''853.479''' || '''343.806''' || '''159.073''' |} Edhe në vendet ku vaksinimi është futur, shkalla e sëmundjes mund të mbetet e lartë. Fruthi është një nga shkaqet kryesore të vdekshmërisë së fëmijëve nga sëmundjet e parandalueshme me vaksinë. Në nivel botëror, letaliteti është ulur ndjeshëm falë një fushate vaksinimi të udhëhequr nga partnerët e Nismës për Fruthin: Kryqi i Kuq Amerikan, CDC-ja e Shteteve të Bashkuara, Fondacioni i Kombeve të Bashkuara, [[UNICEF]]-i dhe OBSH-ja. Në botë, vdekjet nga fruthi ranë me 60%, nga rreth 873.000 në vitin 1999 në 345.000 në vitin 2005.<ref name="UNICEF-2015">{{cite web|url=http://www.unicef.org/media/media_38076.html|title=UNICEF Joint Press Release|publisher=UNICEF|language=en}}</ref> Vlerësimet për vitin 2008 tregojnë se vdekjet ranë më tej në 164.000 në botë, ku 77% e vdekjeve të mbetura nga fruthi ndodhën në rajonin e Azisë Juglindore.<ref>{{cite journal|author=Organizata Botërore e Shëndetësisë|title=Global reductions in measles mortality 2000–2008 and the risk of measles resurgence|journal=Weekly Epidemiological Record|volume=84|issue=49|pages=509–16|date=dhjetor 2009|pmid=19960624|hdl=10665/241466|language=en|ref=none}}</ref> Në vitin 2018 pati 142.300 vdekje të lidhura me fruthin në botë, ku shumica e rasteve u raportuan nga rajonet e Afrikës dhe të Mesdheut Lindor. Këto vlerësime ishin paksa më të larta se ato të vitit 2017, kur u raportuan 124.000 vdekje.<ref name="More than 140-2019">{{Cite press release|url=https://www.who.int/news-room/detail/05-12-2019-more-than-140-000-die-from-measles-as-cases-surge-worldwide|title=More than 140,000 die from measles as cases surge worldwide|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2019-12-05|language=en}}</ref> Në vitin 2000, OBSH-ja themeloi Rrjetin Global të Laboratorëve për Fruthin dhe Rubeolën (GMRLN), për mbikëqyrjen laboratorike të fruthit, rubeolës dhe sindromës së rubeolës kongjenitale.<ref name="Brown-2019">{{cite journal|vauthors=Brown KE, Rota PA, Goodson JL, Williams D, Abernathy E, Takeda M|title=Genetic Characterization of Measles and Rubella Viruses Detected Through Global Measles and Rubella Elimination Surveillance, 2016–2018|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|date=2019-07-05|volume=68|issue=26|pages=587–591|doi=10.15585/mmwr.mm6826a3|pmid=31269012|pmc=6613570|language=en}}</ref> Të dhënat e viteve 2016–2018 tregojnë se genotipet e virusit të fruthit që zbulohen më shpesh po pakësohen, çka sugjeron se rritja e imunitetit të popullsisë globale e ka ulur numrin e zinxhirëve të transmetimit.<ref name="Brown-2019" /> Rastet e raportuara në tre muajt e parë të vitit 2019 ishin 300% më të larta se në tre muajt e parë të vitit 2018, me shpërthime në çdo rajon të botës, edhe në vende me mbulim të lartë të përgjithshëm me vaksinë, ku sëmundja u përhap ndër grupe personash të pavaksinuar.<ref>{{cite press release|title=New measles surveillance data for 2019|url=https://www.who.int/immunization/newsroom/measles-data-2019/en/|publisher=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2019-04-15|language=en}}</ref> Numri i rasteve të raportuara deri në mesin e nëntorit ishte mbi 413.000 në botë, plus 250.000 raste të tjera në Republikën Demokratike të Kongos (sipas sistemit të tyre kombëtar).<ref name="More than 140-2019" /> Në vitin 2019, numri i përgjithshëm i rasteve në botë arriti 869.770. Numri i rasteve të raportuara për vitin 2020 është më i ulët se ai i vitit 2019.<ref name="Patel-2020">{{Cite journal|vauthors=Patel MK, Goodson JL, Alexander JP, Kretsinger K, Sodha SV, Steulet C|date=2020-11-13|title=Progress Toward Regional Measles Elimination — Worldwide, 2000–2019|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=69|issue=45|pages=1700–1705|doi=10.15585/mmwr.mm6945a6|pmc=7660667|pmid=33180759|language=en}}</ref> Sipas OBSH-së, [[pandemia e COVID-19]] i pengoi fushatat e vaksinimit në të paktën 68 vende, përfshirë vende që po përjetonin shpërthime epidemike, çka solli rrezik të shtuar për raste të tjera.<ref name="Patel-2020" /><ref>{{cite press release|title=At least 80 million children under one at risk of diseases such as diphtheria, measles and polio as COVID-19 disrupts routine vaccination efforts|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2020-05-22|url=https://www.who.int/news/item/22-05-2020-at-least-80-million-children-under-one-at-risk-of-diseases-such-as-diphtheria-measles-and-polio-as-covid-19-disrupts-routine-vaccination-efforts-warn-gavi-who-and-unicef|language=en}}</ref> Në vitin 2022 u vlerësuan rreth 136.000 vdekje nga fruthi në nivel botëror, kryesisht ndër fëmijët e pavaksinuar ose jo plotësisht të vaksinuar nën moshën pesë vjeç.<ref name="WHO Facts-2024a" /> Në shkurt të vitit 2024, Organizata Botërore e Shëndetësisë deklaroi se më shumë se gjysma e botës ishte në rrezik të një shpërthimi të fruthit për shkak të ndërprerjeve të lidhura me pandeminë e COVID-19. Të gjitha rajonet e botës kanë raportuar shpërthime të tilla, me përjashtim të Amerikave, ndonëse pritej që edhe ato të bëheshin vatra në të ardhmen. Sipas OBSH-së, shkalla e vdekjeve gjatë shpërthimeve priret të jetë më e lartë në vendet e varfra, por edhe vendet me të ardhura të mesme janë prekur rëndë.<ref>{{Cite news|date=2024-02-21|title=More than half the world faces high measles risk, WHO says|url=https://www.straitstimes.com/world/more-than-half-the-world-faces-high-measles-risk-who-says|work=The Straits Times|language=en}}</ref> Në nëntor 2024, OBSH-ja dhe CDC-ja raportuan se rastet e fruthit u rritën me 20% gjatë vitit 2023, kryesisht për shkak të mbulimit të pamjaftueshëm me vaksinë në rajonet më të varfra të botës dhe në ato të prekura nga konfliktet, duke shkuar nga rreth 8,6 në 10,3 milionë raste.<ref name="Minta-2024" /><ref name="Christensen-2024">{{Cite web|last=Christensen|first=Jen|date=2024-11-14|title=Measles is debilitating and deadly, and cases are surging, WHO and CDC warn|url=https://www.cnn.com/2024/11/14/health/measles-comeback-who-cdc/index.html|website=CNN|language=en}}</ref> Gati gjysma e shpërthimeve të mëdha<ref name="Christensen-2024" /> dhe 64% e rasteve individuale ndodhën në Afrikë.<ref name="Minta-2024">{{Cite journal|last=Minta|first=Anna A.|date=2024|title=Progress Toward Measles Elimination — Worldwide, 2000–2023|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=73|issue=45|pages=1036–1042|doi=10.15585/mmwr.mm7345a4|pmid=39541251|pmc=11576049|language=en}}</ref> === Evropa === Në Angli dhe Uells, ndonëse vdekjet nga fruthi ishin të rralla, ato ishin mesatarisht rreth 500 në vit gjatë viteve 1940. Vdekjet u pakësuan me përmirësimin e kujdesit mjekësor në vitet 1950, por incidenca e sëmundjes nuk u tërhoq derisa u fut vaksinimi në fund të viteve 1960. Mbulim më i gjerë u arrit në vitet 1980 me vaksinën MMR.<ref>{{cite web|title=50 years of measles vaccination in the UK|url=https://publichealthengland.exposure.co/50-years-of-measles-vaccination-in-the-uk|website=Public Health England|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=4 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104095511/https://publichealthengland.exposure.co/50-years-of-measles-vaccination-in-the-uk|url-status=dead}}</ref> Në vitet 2013–2014 u regjistruan afro 10.000 raste në 30 vende evropiane. Shumica e rasteve ndodhën te persona të pavaksinuar dhe mbi 90% e tyre u regjistruan në Gjermani, Itali, Holandë, Rumani dhe Mbretëri të Bashkuar.<ref name="Ludlow-2015" /> Mes tetorit 2014 dhe marsit 2015, një shpërthim i fruthit në kryeqytetin gjerman, [[Berlin]]i, solli të paktën 782 raste.<ref name="Whitman-2015">{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/who-stefan-lanka-court-orders-german-measles-denier-pay-100000-euros-1846078|title=Who Is Stefan Lanka? Court Orders German Measles Denier To Pay 100,000 Euros|author=Elizabeth Whitman|website=International Business Times|date=2015-03-13|language=en}}</ref> Në vitin 2016 u raportua një nivel rekord i ulët prej 4.400 rastesh në Evropë. Megjithatë, që nga viti 2017 nisi një rikthim i fruthit në Evropë, me numrin e rasteve që u rrit atë vit në 21.315, me 35 vdekje.<ref>{{cite press release|title=Europe observes a fourfold increase in measles cases in 2017 compared to previous year|url=http://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2018/europe-observes-a-4-fold-increase-in-measles-cases-in-2017-compared-to-previous-year|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2018-02-19|language=en|access-date=30 korrik 2026|archivedate=21 shkurt 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221204224/http://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2018/europe-observes-a-4-fold-increase-in-measles-cases-in-2017-compared-to-previous-year}}</ref> Sipas shifrave paraprake për vitin 2018, rastet e raportuara në rajon u trefishuan në 82.596 në 47 vende, me 72 vdekje; Ukraina pati numrin më të madh të rasteve (53.218), ndërsa incidenca më e lartë u regjistrua në Ukrainë (1.209 raste për milion banorë), Serbi (579), Gjeorgji (564) dhe Shqipëri (500).<ref>{{cite web|url=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0004/394060/2019_01_Epi_Data_EN_Jan-Dec-2018.pdf|title=WHO EpiData|publisher=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=shkurt 2019|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=19 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619220344/https://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0004/394060/2019_01_Epi_Data_EN_Jan-Dec-2018.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="WHO Europe-2019">{{cite press release|url=http://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2019/measles-in-europe-record-number-of-both-sick-and-immunized|title=Measles in Europe: record number of both sick and immunized|publisher=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2019-02-07|language=en}}</ref> Një vit më parë (2017), mbulimi i vlerësuar me vaksinë në rajon ishte 95% për dozën e parë dhe 90% për dozën e dytë, ku kjo e fundit ishte shifra më e lartë e regjistruar ndonjëherë për dozën e dytë.<ref name="WHO Europe-2019" /> Në vitin 2019, Mbretëria e Bashkuar, [[Shqipëria]], Çekia dhe Greqia e humbën statusin e vendeve pa fruth për shkak të përhapjes së vazhdueshme dhe të zgjatur të sëmundjes në këto vende.<ref name="WHO Europe-2019a">{{cite press release|title=European Region loses ground in effort to eliminate measles|url=http://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2019/european-region-loses-ground-in-effort-to-eliminate-measles|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|date=2019-08-29|language=en}}</ref> Në gjashtë muajt e parë të vitit 2019 në Evropë ndodhën 90.000 raste.<ref name="WHO Europe-2019a" /> Një rritje e ndjeshme e rasteve të fruthit në Evropë ndodhi në vitin 2024, me 127.350 raste të raportuara. Ky ishte numri më i lartë i rasteve në rajon që nga viti 1997 dhe përbënte një të tretën e rasteve globale. Qendra kryesore e shpërthimit dukej se ishte [[Rumania]], ku u raportuan 30.692 raste.<ref name="UNICEF-2025">{{cite web|title=European Region reports highest number of measles cases in more than 25 years – UNICEF, WHO/Europe|url=https://www.unicef.org/press-releases/european-region-reports-highest-number-measles-cases-more-25-years-unicef-whoeurope|publisher=UNICEF|date=2025-03-13|language=en}}</ref> === Amerikat === Si rezultat i vaksinimit të gjerë, sëmundja u shpall e eliminuar nga Amerikat në vitin 2016.<ref name="PAHO-2016">{{cite web|title=Region of the Americas is declared free of measles|url=https://www.paho.org/hq/index.php?option=com_content&view=article&id=12528|website=Organizata Panamerikane e Shëndetësisë|date=2016-09-29|language=en}}</ref> Megjithatë, raste u shfaqën përsëri në vitet 2017,<ref>{{cite news|title=Measles spreads again in the Americas|url=https://en.mercopress.com/2018/03/28/measles-spreads-again-in-the-americas|work=MercoPress|date=2018-03-28|language=en}}</ref> 2018, 2019,<ref name="CDC Media Statement-2019" /> 2020<ref name="CDC-Cases-2020" /> dhe 2025<ref>{{cite web|url=https://www.alberta.ca/measles|title=Measles|website=Alberta.ca|language=en}}</ref> në këtë rajon. ==== Kanadaja ==== Që nga gushti 2025, një shpërthim epidemik në [[Alberta]] solli 1.800 raste të konfirmuara dhe i shtyu ekspertët e shëndetësisë t'i këshillonin banorët e Albertës të siguroheshin që vaksinimet e tyre kundër fruthit të ishin të përditësuara.<ref>{{cite web|url=https://globalnews.ca/news/11349563/alberta-measles-return-to-school-warning-outbreak/|title=Alberta health experts warn of possible measles resurgence as kids head back to school|date=2025-08-25|website=Global News|language=en}}</ref> ==== Shtetet e Bashkuara ==== Në Shtetet e Bashkuara, fruthi prekte rreth 3.000 persona për milion në vitet 1960, para se vaksina të ishte e disponueshme. Me vaksinim të gjerë e të vazhdueshëm të fëmijëve, kjo shifër ra në 13 raste për milion në vitet 1980 dhe në rreth 1 rast për milion deri në vitin 2000.<ref>{{cite journal|vauthors=Orenstein WA, Papania MJ, Wharton ME|title=Measles elimination in the United States|journal=The Journal of Infectious Diseases|volume=189|issue=Suppl 1|pages=S1–3|date=maj 2004|pmid=15106120|doi=10.1086/377693|language=en}}</ref> Në vitin 1991, një shpërthim i fruthit në Filadelfia pati si qendër Faith Tabernacle Congregation, një kishë shëruese me besim që i shkurajonte aktivisht besimtarët nga vaksinimi i fëmijëve. Mbi 1.400 persona u infektuan me fruth dhe nëntë fëmijë vdiqën.<ref>{{cite web|url=https://6abc.com/504818/|title=1991: The Philly measles outbreak that killed 9 children|date=2015-02-06|website=6abc Philadelphia|language=en}}</ref> Para imunizimit në Shtetet e Bashkuara ndodhnin mes tre dhe katër milionë raste në vit.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Vendi u shpall i lirë nga qarkullimi i fruthit në vitin 2000, me 911 raste mes viteve 2001 dhe 2011. Në vitin 2014 CDC-ja deklaroi se fruthi endemik, rubeola dhe sindroma e rubeolës kongjenitale nuk ishin rikthyer në Shtetet e Bashkuara.<ref name="Papania-2014">{{cite journal|vauthors=Papania MJ, Wallace GS, Rota PA, Icenogle JP, Fiebelkorn AP, Armstrong GL|title=Elimination of endemic measles, rubella, and congenital rubella syndrome from the Western hemisphere: the US experience|url=https://archive.org/details/sim_jama-pediatrics_2014-02_168_2/page/148|journal=JAMA Pediatrics|volume=168|issue=2|pages=148–55|date=shkurt 2014|pmid=24311021|doi=10.1001/jamapediatrics.2013.4342|language=en}}</ref> Megjithatë, shpërthime të herëpashershme vazhdojnë për shkak të rasteve të importuara nga jashtë, ku më shumë se gjysma janë banorë amerikanë të pavaksinuar që infektohen jashtë vendit dhe infektojnë të tjerë pas kthimit.<ref name="Papania-2014" /> CDC-ja vazhdon të rekomandojë vaksinimin kundër fruthit në të gjithë popullsinë për të parandaluar shpërthime të tilla.<ref>{{cite journal|author=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|title=Multistate measles outbreak associated with an international youth sporting event — Pennsylvania, Michigan, and Texas, August–September 2007|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=57|issue=7|pages=169–73|date=shkurt 2008|pmid=18288074|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5707a1.htm|language=en}}</ref> Në vitin 2014, një shpërthim nisi në Ohajo, kur dy burra [[amish]] të pavaksinuar me fruth asimptomatik u kthyen në Shtetet e Bashkuara nga puna misionare në Filipine.<ref name="Gastañaduy-2016">{{cite journal|vauthors=Gastañaduy PA, Budd J, Fisher N, Redd SB, Fletcher J, Miller J|title=A Measles Outbreak in an Underimmunized Amish Community in Ohio|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_the-new-england-journal-of-medicine_2016-10-06_375_14/page/1343|journal=The New England Journal of Medicine|volume=375|issue=14|pages=1343–1354|date=tetor 2016|pmid=27705270|doi=10.1056/NEJMoa1602295|language=en}}</ref> Kthimi i tyre në një bashkësi me shkallë të ulët vaksinimi çoi në një shpërthim që arriti gjithsej 383 raste në nëntë qarqe, prej të cilave 340 (89%) ndodhën te persona të pavaksinuar.<ref name="Gastañaduy-2016" /> Nga 4 janari deri më 2 prill 2015, CDC-së iu raportuan 159 raste fruthi, prej të cilave 111 (70%) u përcaktua se rridhnin nga një ekspozim i mëparshëm në fund të dhjetorit 2014. Besohet se ky shpërthim e kishte origjinën në parkun tematik Disneyland në Kaliforni dhe u mbajt përgjegjës për infektimin e 147 personave në shtatë shtete amerikane, si dhe në Meksikë e Kanada; shumica e tyre ose ishin të pavaksinuar, ose kishin status të panjohur vaksinimi.<ref>{{cite web|url=https://blogs.cdc.gov/publichealthmatters/2015/12/year-in-review-measles-linked-to-disneyland/|title=Year in Review: Measles Linked to Disneyland|date=2015-12-02|publisher=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=19 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519211805/https://blogs.cdc.gov/publichealthmatters/2015/12/year-in-review-measles-linked-to-disneyland/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Clemmons NS, Gastanaduy PA, Fiebelkorn AP, Redd SB, Wallace GS|title=Measles — United States, January 4–April 2, 2015|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=64|issue=14|pages=373–6|date=prill 2015|pmid=25879894|pmc=5779542|language=en}}</ref> Ekspozimi fillestar ndaj virusit nuk u identifikua kurrë.<ref>{{cite web|title=Measles Outbreak — California, December 2014–February 2015|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6406a5.htm|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref> Në vitin 2015, një grua në shtetin e Uashingtonit vdiq nga pneumonia si pasojë e fruthit. Ajo ishte viktima e parë nga fruthi në SHBA që nga viti 2003.<ref>{{cite news|title=Measles kills first patient in 12 years|url=https://www.usatoday.com/story/news/2015/07/02/measles-death-washington-state/29624385/|newspaper=USA Today|date=2015-07-02|language=en}}</ref> Gruaja ishte vaksinuar kundër fruthit dhe merrte barna imunosupresive për një gjendje tjetër. Barnat ia shtypën imunitetin ndaj fruthit; ajo u infektua, nuk zhvilloi skuqje, por mori pneumoni, e cila i shkaktoi vdekjen.<ref>{{cite web|title=First Measles Death in US Since 2003 Highlights the Unknown Vulnerables|website=National Geographic|url=https://www.nationalgeographic.com/science/phenomena/2015/07/02/measles-death-us/|date=2015-07-02|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=First Measles Death In 12 Years Renews Vaccination Concerns|website=NPR|date=2015-07-06|url=https://www.npr.org/2015/07/06/420594973/first-measles-death-in-12-years-renews-vaccination-concerns|language=en}}</ref> Në qershor 2017, laboratori shëndetësor i shtetit të Mejnit konfirmoi një rast fruthi në qarkun Franklin — rasti i parë i fruthit në 20 vjet për atë shtet.<ref>{{cite web|title=Maine confirms its first case of measles in 20 years|url=https://www.cbsnews.com/news/maine-confirms-first-case-measles-20-years/|website=CBS News|date=2017-06-27|language=en}}</ref> Në vitin 2018 ndodhi një rast në Portland të Oregonit, me 500 persona të ekspozuar; 40 prej tyre nuk kishin imunitet ndaj virusit dhe mbaheshin nën vëzhgim nga autoritetet shëndetësore të qarkut.<ref>{{Cite news|url=http://katu.com/news/local/measles-case-confirmed-in-portland-about-500-people-exposed|title=Measles case confirmed in Portland, about 500 people possibly exposed|work=KATU|language=en}}</ref> Në vitin 2018 u raportuan 273 raste fruthi në të gjithë Shtetet e Bashkuara,<ref>{{cite web|url=https://wonder.cdc.gov/nndss/static/2018/52/2018-52-table1.html|title=Weekly cases of selected infrequently reported notifiable diseases|website=wonder.cdc.gov|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=22 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022112034/https://wonder.cdc.gov/nndss/static/2018/52/2018-52-table1.html|url-status=dead}}</ref> përfshirë një shpërthim në [[Bruklin]] me mbi 200 raste të raportuara nga tetori 2018 deri në shkurt 2019. Shpërthimi u lidh me dendësinë e popullsisë së bashkësisë hebreje ortodokse, me ekspozimin fillestar nga një fëmijë i pavaksinuar që e mori fruthin gjatë një vizite në Izrael.<ref name="Alltucker-2019" /><ref>{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2019/01/08/health/measles-outbreak-ny-bn/index.html|title=New York tackles 'largest measles outbreak' in state's recent history as cases spike globally|last=Howard|first=Jacqueline|date=2019-01-09|work=CNN|language=en}}</ref> Një rikthim i fruthit ndodhi gjatë vitit 2019, i lidhur përgjithësisht me prindër që zgjodhën të mos i vaksinonin fëmijët, pasi shumica e rasteve të raportuara ndodhën te persona 19 vjeç e poshtë.<ref>{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/storyline/measles-outbreak/measles-outbreak-southwestern-washington-rises-50-cases-n966751|title=Washington state is averaging more than one measles case per day in 2019|website=NBC News|date=2019-02-04|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.vox.com/2019/1/27/18199514/measles-outbreak-2018-clark-county-washington|title=Washington declared a public health emergency over measles|first=Julia|last=Belluz|date=2019-01-27|website=Vox|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.newsweek.com/dangerous-anti-vaxx-warning-issued-washington-officials-cases-measles-1306997|title="Dangerous" anti-vaxx warning issued by Washington officials as cases in measles outbreak continue to rise|first=Kashmira|last=Gander|date=2019-01-28|website=Newsweek|language=en}}</ref><ref name="Howard-2019" /> Rastet u raportuan fillimisht në shtetin e Uashingtonit në janar, me një shpërthim prej të paktën 58 rastesh të konfirmuara, kryesisht brenda qarkut Clark, i cili ka një shkallë më të lartë përjashtimesh nga vaksinimi krahasuar me pjesën tjetër të shtetit; sipas të dhënave shtetërore, gati një në katër nxënës të kopshtit atje nuk ishin vaksinuar.<ref name="Alltucker-2019">{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/health/2019/02/11/measles-spread-anti-vaccination-communities-new-york-clar-county-washington/2812667002/|title=A quarter of all kindergartners in Washington county aren't immunized. Now there's a measles crisis|first=Ken|last=Alltucker|date=2019-02-11|work=USA Today|language=en}}</ref> Kjo e shtyu guvernatorin e shtetit, Jay Inslee, të shpallte gjendje emergjence, ndërsa kuvendi shtetëror nisi procedurat ligjore për të hequr përjashtimin nga vaksinimi për arsye personale ose filozofike.<ref>{{cite web|url=https://www.seattletimes.com/seattle-news/amid-measles-outbreak-legislation-proposed-to-ban-vaccine-exemptions/|title=Amid measles outbreak, legislation proposed to ban vaccine exemptions|first=Jake|last=Goldstein-Street|date=2019-01-28|work=The Seattle Times|language=en}}</ref> Në prill 2019, kryebashkiaku i Nju-Jorkut, Bill de Blasio, shpalli gjendje emergjence të shëndetit publik për shkak të një rritjeje të madhe të rasteve të fruthit: në zonat hebreje ortodokse të Bruklinit pati 285 raste në vitin 2018, ndërsa në vitin 2017 kishte pasur vetëm dy. Edhe 168 raste të tjera u regjistruan në qarkun fqinj Rockland.<ref>{{cite journal|vauthors=Tanne JH|title=New York City mayor declares measles public health emergency|journal=BMJ|volume=365|page=l1724|date=prill 2019|pmid=30971409|doi=10.1136/bmj.l1724|language=en}}</ref> Shpërthime të tjera ndodhën në qarqet Santa Cruz dhe Butte në Kaliforni, si dhe në shtetet Nju-Xhersi dhe Miçigan.<ref name="Howard-2019">{{cite web|url=https://www.cnn.com/2019/04/24/health/measles-outbreak-record-us-bn/index.html|title=US measles outbreak is largest since disease was declared eliminated in 2000|first1=Jacqueline|last1=Howard|first2=Debra|last2=Goldschmidt|date=2019-04-24|website=CNN|language=en}}</ref> Deri në prill 2019 ishin raportuar 695 raste fruthi në 22 shtete — numri më i lartë që nga shpallja e eliminimit të fruthit në vitin 2000.<ref name="CDC Media Statement-2019">{{cite press release|title=Measles cases in the U.S. are highest since measles was eliminated in 2000|url=https://www.cdc.gov/media/releases/2019/s0424-highest-measles-cases-since-elimination.html|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|date=2019-04-26|language=en}}</ref> Nga janari deri në dhjetor 2019 u konfirmuan 1.282 raste individuale fruthi në 31 shtete — numri më i madh i raportuar në SHBA që nga viti 1992. Nga këto, 128 persona u shtruan në spital dhe 61 raportuan ndërlikime, përfshirë pneumoninë dhe encefalitin.<ref name="CDC-Cases-2020">{{cite web|title=Measles Cases and Outbreaks|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|date=2020-01-06|url=https://www.cdc.gov/measles/data-research/|language=en}}</ref> Pas përfundimit të shpërthimit të vitit 2019, rastet e raportuara ranë në nivelet e mëparshme: 13 raste në vitin 2020, 49 raste në vitin 2021 dhe 121 raste në vitin 2022.<ref name="CDC-Cases-2023">{{Cite web|date=2023-09-29|title=Measles Cases and Outbreaks|url=https://www.cdc.gov/measles/data-research/|website=Centers for Disease Control and Prevention (CDC)|language=en}}</ref> Që nga shkurti 2025 është në vijim një shpërthim epidemik i fruthit ndër bashkësi të pavaksinuara në Teksas dhe në Meksikë të Re. Më 26 shkurt u raportua vdekja e parë nga fruthi që nga viti 2015 — ajo e një fëmije të pavaksinuar të moshës shkollore në Teksasin perëndimor. Numri i konfirmuar i rasteve në këtë shpërthim ishte 124 më 26 shkurt 2025, sipas Departamentit të Shërbimeve Shëndetësore të Teksasit; shumica janë fëmijë 5–17 vjeç.<ref>{{Cite web|last=Mukherjee|first=Neha|date=2025-02-26|title=Child in West Texas is first US measles death in a decade|url=https://www.cnn.com/2025/02/26/health/texas-measles-death/index.html|website=CNN|language=en}}</ref> Deri në mars 2025, CDC-ja kishte regjistruar 483 raste të konfirmuara në 20 shtete, 2 vdekje dhe 70 të shtruar në spital — më shumë se totali i të gjithë vitit 2024, që ishte vetëm 285.<ref>{{Cite web|author=IANS|date=2025-03-29|title=Measles outbreak 2025: US cases surge past 2024 total|url=https://gulfnews.com/world/americas/measles-outbreak-2025-us-cases-surge-past-2024-total-1.500076568|website=Gulf News|language=en}}</ref> ==== Brazili ==== Përhapja e fruthit ishte ndërprerë në Brazil në vitin 2016, ku rasti i fundit i njohur ishte dymbëdhjetë muaj më parë në shtetin e Searës.<ref>{{Cite journal|date=2016-07-26|title=Sarampo está eliminado do Brasil, segundo comitê internacional|url=http://g1.globo.com/bemestar/noticia/2016/07/sarampo-esta-eliminado-do-brasil-segundo-comite-internacional.html|journal=Bem Estar|language=pt}}</ref> Brazili fitoi certifikatën e eliminimit të fruthit nga Organizata Panamerikane e Shëndetësisë në vitin 2016, por Ministria e Shëndetësisë njoftoi se vendi ka pasur vështirësi ta ruajë atë, pasi vetëm në vitin 2018 u identifikuan dy shpërthime — një në shtetin e Amazonasit dhe një tjetër në Rorajma — përveç rasteve në shtete të tjera (Rio de Zhaneiro, Rio Grande do Sul, Para, San Paulo dhe Rondonia), me gjithsej 1.053 raste të konfirmuara deri më 1 gusht 2018.<ref name="G1-Brazil-2018">{{Cite journal|title=Brasil já tem mais de mil casos de sarampo em 2018, segundo Ministério da Saúde|url=https://g1.globo.com/bemestar/noticia/2018/08/02/brasil-ja-tem-mais-de-mil-casos-de-sarampo-em-2018-segundo-ministerio-da-saude.ghtml|journal=G1|date=2018-08-02|language=pt}}</ref><ref name="Ministério da Saúde-2019">{{cite web|url=http://portalms.saude.gov.br/noticias/agencia-saude/43946-ministerio-da-saude-atualiza-casos-de-sarampo-2|title=Ministério da Saúde atualiza casos de sarampo|work=Ministério da Saúde|language=pt}}</ref> Në këto shpërthime, si dhe në shumicën e rasteve të tjera, ngjitja ishte e lidhur me importimin e virusit, veçanërisht nga Venezuela.<ref name="G1-Brazil-2018" /> Kjo u konfirmua nga genotipi i virusit (D8) që u identifikua, i njëjti që qarkullon në Venezuelë.<ref name="Ministério da Saúde-2019" /> === Azia Juglindore === Gjatë epidemisë vietnameze të fruthit në pranverën e vitit 2014, deri më 19 prill ishin raportuar rreth 8.500 raste me 114 viktima;<ref>{{cite web|url=http://www.thanhniennews.com/health/vietnam-minister-calls-for-calm-in-face-of-8500-measles-cases-114-fatalities-25423.html|title=Vietnam minister calls for calm in face of 8,500 measles cases, 114 fatalities|author=Lien Chau|publisher=Thanh Niên|date=2014-04-18|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=18 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140418220953/http://www.thanhniennews.com/health/vietnam-minister-calls-for-calm-in-face-of-8500-measles-cases-114-fatalities-25423.html|url-status=dead}}</ref> deri më 30 maj ishin raportuar 21.639 raste të dyshuara, me 142 viktima të lidhura me fruthin.<ref>{{cite web|url=http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/610133/bo-y-te--vn-da-phan-ung-rat-nhanh-doi-voi-dich-soi.html|title=Bộ Y tế: "VN đã phản ứng rất nhanh đối với dịch sởi"|trans-title=Ministria e Shëndetësisë: "Vietnami është përgjigjur shumë shpejt ndaj fruthit"|author=Quốc Thanh|publisher=Tuổi Trẻ|date=2014-05-30|language=vi}}</ref> Në Zonën Vetëqeverisëse Naga, në një krahinë të largët veriore të [[Mianmari]]t, të paktën 40 fëmijë vdiqën gjatë një shpërthimi të fruthit në gusht 2016, i shkaktuar me shumë gjasë nga mungesa e vaksinimit në një zonë me infrastrukturë të dobët shëndetësore.<ref>{{cite web|url=https://www.easternmirrornagaland.com/who-doctors-in-myanmars-naga-areas-identify-mystery-disease/|title=WHO doctors in Myanmar's Naga areas identify 'mystery disease'|publisher=Eastern Mirror Nagaland|date=2016-08-06|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.promedmail.org/post/4398118|title=Myanmar (02): (SA) fatal, measles confirmed|publisher=International Society for Infectious Diseases|language=en}}</ref> Pas shpërthimit të fruthit në Filipine në vitin 2019, në atë vend u raportuan 23.563 raste me 338 viktima.<ref>{{cite web|url=http://outbreaknewstoday.com/philippines-measles-update-nearly-600-cases-2-days-76902/|title=Philippines measles update: Nearly 600 cases in 2 days|publisher=Outbreak News Today|date=2019-03-26|language=en}}</ref> Një shpërthim ndodhi gjithashtu ndër nëngrupin malajzian orang asli të popullit batek në shtetin Kelantan që nga maji 2019, duke shkaktuar vdekjen e 15 vetëve nga ai fis.<ref>{{cite web|last=Oon|first=Alyssa J.|date=2019-06-17|title=A Measles Outbreak Is The Cause of 15 Orang Asli Deaths In Kelantan|url=https://says.com/my/news/mysterious-illness-causing-deaths-of-kampung-kuala-koh-orang-asli-identified-as-measles|publisher=Says.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last=Tay|first=Rachel|date=2019-06-18|title=The mysterious illness that caused 15 deaths in a Malaysian tribe has been linked to a measles outbreak|work=Business Insider Malaysia|url=https://www.businessinsider.my/the-mysterious-illness-that-caused-15-deaths-in-a-malaysian-tribe-has-been-linked-to-a-measles-outbreak/|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=30 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830005853/https://www.businessinsider.my/the-mysterious-illness-that-caused-15-deaths-in-a-malaysian-tribe-has-been-linked-to-a-measles-outbreak/|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2024 u shpall një shpërthim i fruthit në rajonin e Bangsamoros në Filipine, me të paktën 592 raste dhe 3 vdekje.<ref>{{cite news|last=Unson|first=John|title=Measles outbreak declared in BARMM|url=https://qa.philstar.com/nation/2024/03/24/2342863/measles-outbreak-declared-barmm|work=The Philippine Star|date=2024-03-24|language=en}}</ref> === Paqësori Jugor === Një shpërthim i fruthit në Zelandën e Re pati 2.193 raste të konfirmuara dhe dy vdekje. Një shpërthim i fruthit në Tonga pati 612 raste. ==== Samoa ==== Një shpërthim i fruthit në [[Samoa]] në fund të vitit 2019 pati mbi 5.700 raste dhe 83 vdekje, nga një popullsi prej 200.000 banorësh. Mbi tre për qind e popullsisë u infektua dhe gjendja e jashtëzakonshme u shpall nga 17 nëntori deri më 7 dhjetor. Një fushatë vaksinimi e ngriti shkallën e vaksinimit kundër fruthit nga 31–34% në vitin 2018 në rreth 94% të popullsisë së synuar në dhjetor 2019.<ref name="Government of Samoa-2019">{{cite web|url=https://www.facebook.com/samoagovt/posts/2835748539789483|title=National Emergency Operation Centre, update on the measles outbreak (press release 36)|author=Qeveria e Samoas|date=2019-12-22|language=en}}</ref> === Afrika === Republika Demokratike e Kongos dhe Madagaskari raportuan numrin më të lartë të rasteve në vitin 2019. Megjithatë, rastet u pakësuan në Madagaskar si rezultat i fushatave emergjente kombëtare të vaksinimit. Që nga gushti 2019, shpërthime po ndodhnin në Angoli, Kamerun, Çad, Nigeri, Sudanin e Jugut dhe Sudan.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/immunization/newsroom/new-measles-data-august-2019/en/|title=New measles surveillance data from WHO|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> ==== Madagaskari ==== Një shpërthim i fruthit në vitin 2018 solli shumë më tepër se 115.000 raste dhe mbi 1.200 vdekje.<ref name="Bezain-2019">{{cite news|url=https://www.apnews.com/0cd4deb8141742b5903fbef3cb0e8afa|title=Measles outbreak kills more than 1200 in Madagascar|last=Bezain|first=Laetitia|date=2019-04-14|publisher=Associated Press|language=en}}</ref> ==== Republika Demokratike e Kongos ==== Një shpërthim i fruthit me gati 5.000 vdekje dhe 250.000 infektime ndodhi në vitin 2019, pasi sëmundja u përhap në të gjitha provincat e vendit.<ref name="BBC-2019">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50506743|title=Nearly 5,000 dead in world's worst measles outbreak|date=2019-11-21|publisher=BBC News|language=en}}</ref> Shumica e vdekjeve ishin ndër fëmijët nën pesë vjeç.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/global-development/2019/nov/22/children-bear-the-brunt-as-the-worlds-biggest-measles-epidemic-sweeps-congo|title=Children bear the brunt as the world's biggest measles epidemic sweeps Congo|last=Ratcliffe|first=Rebecca|date=2019-11-22|work=The Guardian|language=en}}</ref> Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka raportuar këtë si epideminë më të madhe dhe më të shpejtë në botë.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/immunization/monitoring_surveillance/burden/vpd/surveillance_type/active/measles_monthlydata/en/|title=Measles and Rubella Surveillance Data|website=Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)|language=en}}</ref> == Historia == [[File:Measles Aztec drawing.jpg|left|thumb|Vizatim aztek i shekullit XVI që paraqet një person me fruth]] Fruthi është me origjinë zoonotike dhe ka evoluar nga murtaja e gjedhëve, e cila infektonte bagëtinë.<ref name="Furuse-2010" /> Një paraardhës i fruthit nisi të shkaktonte infeksione te njerëzit qysh në shekullin IV p.e.s.<ref>{{cite bioRxiv|vauthors=Düx A, Lequime S, Patrono LV, Vrancken B, Boral S, Gogarten JF|date=2019-12-30|title=The history of measles: from a 1912 genome to an antique origin|biorxiv=10.1101/2019.12.29.889667|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|last=Kupferschmidt|first=Kai|date=2019-12-30|title=Measles may have emerged when large cities rose, 1500 years earlier than thought|journal=Science|doi=10.1126/science.aba7352|language=en}}</ref> ose, sipas vlerësimeve të tjera, jo më herët se pas vitit 500 të e.s.<ref name="Furuse-2010" /> Është hedhur mendimi se Murtaja Antonine e viteve 165–180 e.s. ishte fruth, por shkaku i vërtetë i saj mbetet i panjohur dhe lija konsiderohet shkak më i mundshëm.<ref>Përfundimi i H. Haeserit, në ''Lehrbuch der Geschichte der Medicin und der epidemischen Krankenheiten'' III:24–33 (1882), i ndjekur nga Zinsseri më 1935. {{në gjuhën|gjermanisht}}</ref> Përshkrimi i parë sistematik i fruthit si sëmundje e dallueshme nga lija dhe lia e egër i atribuohet mjekut pers Muhamed ibn Zekeria el-Raziut (Rhazes, 860–932), i cili botoi ''Librin e lisë dhe të fruthit'' dhe e cilësoi fruthin si "më të frikshëm se lija".<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref>{{cite journal|vauthors=Cohen SG|title=Measles and immunomodulation|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-allergy-and-clinical-immunology_2008-02_121_2/page/n308|journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology|volume=121|issue=2|pages=543–4|date=shkurt 2008|pmid=18269930|doi=10.1016/j.jaci.2007.12.1152|language=en}}</ref> Besohet se, në kohën e librit të Raziut, shpërthimet ishin ende të kufizuara dhe virusi nuk ishte përshtatur plotësisht me njerëzit. Diku mes viteve 1100 dhe 1200 e.s., virusi i fruthit u nda plotësisht nga murtaja e gjedhëve, duke u bërë një virus i veçantë që infekton njerëzit.<ref name="Furuse-2010">{{cite journal|vauthors=Furuse Y, Suzuki A, Oshitani H|title=Origin of measles virus: divergence from rinderpest virus between the 11th and 12th centuries|journal=Virology Journal|volume=7|page=52|date=mars 2010|pmid=20202190|pmc=2838858|doi=10.1186/1743-422X-7-52|language=en}}</ref> Kjo përputhet me vëzhgimin se fruthi kërkon një popullsi të ndjeshme prej mbi 500.000 vetash për të mbajtur një epidemi — situatë që u krijua historikisht pas rritjes së qyteteve mesjetare evropiane.<ref name="Black-1966" /> Fruthi është një sëmundje endemike, që do të thotë se ka qenë vazhdimisht e pranishme në një bashkësi dhe shumë njerëz zhvillojnë rezistencë. Te popullsitë e paekspozuara ndaj fruthit, përballja me sëmundjen e re mund të jetë shkatërrimtare. Në vitin 1529, një shpërthim i fruthit në [[Kubë]] vrau dy të tretat e vendasve që i kishin mbijetuar lisë. Dy vjet më vonë, fruthi shkaktoi vdekjen e gjysmës së popullsisë së [[Hondurasi]]t dhe shkretoi Meksikën, Amerikën Qendrore dhe qytetërimin [[inkas]].<ref>{{Cite book|first=Joseph Patrick|last=Byrne|title=Encyclopedia of Pestilence, Pandemics, and Plagues: A–M|url=https://archive.org/details/encyclopediaofpe00jose_0|publisher=ABC-CLIO|year=2008|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofpe00jose_0/page/414 413]|isbn=978-0-313-34102-1|language=en}}</ref> Shpërthimi i vitit 1846 në [[Ishujt Faroe]] ishte i pazakontë sepse u studiua mirë.<ref name="Harper-2020">{{Cite magazine|last=Harper|first=Kyle|date=2020-03-11|title=What Makes Viruses Like COVID-19 Such a Risk for Human Beings?|url=https://time.com/5800558/coronavirus-human-civilization/|magazine=Time|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=7 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307093708/https://time.com/5800558/coronavirus-human-civilization/|url-status=dead}}</ref> Fruthi nuk ishte parë në ishuj prej 60 vjetësh, prandaj thuajse asnjë banor nuk kishte imunitet të fituar.<ref name="Harper-2020" /> Tre të katërtat e banorëve u sëmurën dhe mbi 100 (1–2%) vdiqën para se epidemia të shuhej vetvetiu.<ref name="Harper-2020" /> [[Peter Ludvig Panum]]-i e vëzhgoi shpërthimin dhe përcaktoi se fruthi përhapej me kontakt të drejtpërdrejtë mes personave ngjitës dhe personave që nuk e kishin kaluar kurrë fruthin.<ref name="Harper-2020" /> Duke e studiuar këtë shpërthim, ai sqaroi edhe imunitetin që jep sëmundja, si dhe periudhën e inkubacionit.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Fruthi vrau 20 për qind të popullsisë së [[Havai]]t në vitet 1850.<ref>{{cite web|title=Migration and Disease|website=Digital History|url=http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=1 janar 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090101183418/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1875, fruthi vrau mbi 40.000 fixhianë, afërsisht një të tretën e popullsisë.<ref>{{Cite web|title=Our History|url=http://www.fsm.ac.fj/index.php?option=com_content&view=article&id=114&Itemid=148|website=Fiji National University|language=en|access-date=30 korrik 2026|archive-date=10 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150410002823/http://www.fsm.ac.fj/index.php?option=com_content&view=article&id=114&Itemid=148|url-status=dead}}</ref> Në shekullin XIX, sëmundja vrau më shumë se gjysmën e popullsisë së andamanezëve të mëdhenj.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4987406.stm|title=Measles hits rare Andaman tribe|first=Subir|last=Bhaumik|publisher=BBC News|date=2006-05-16|language=en}}</ref> Në vitin 1914, një statisticien i kompanisë së sigurimeve Prudential vlerësoi, nga një anketë në 22 vende, se 1% e të gjitha vdekjeve në zonën e butë klimatike shkaktoheshin nga fruthi. Ai vuri re gjithashtu se 1–6% e rasteve të fruthit përfundonin me vdekje, ku dallimi varej nga mosha (0–3 vjeç ishte më e rrezikuara), nga kushtet shoqërore (p.sh. banesat e mbipopulluara) dhe nga gjendjet shëndetësore paraekzistuese.<ref>{{cite journal|last=Crum|first=Frederick S.|title=A Statistical Study of Measles|journal=American Journal of Public Health|date=prill 1914|volume=4|issue=4|pages=289–309|doi=10.2105/AJPH.4.4.289-a|pmid=18009016|pmc=1286334|language=en}}</ref> === Vaksinimi === Para futjes së vaksinave vlerësohej se në botë ndodhnin çdo vit mbi 2 milionë vdekje dhe 30 milionë raste.<ref name="Rota-2016" /> Në vitin 1954, John Enders dhe Thomas C. Peebles e izoluan virusin e fruthit nga një djalë 13-vjeçar amerikan, David Edmonston. Enders ishte një nga studiuesit me përvojë në shumimin e poliovirusit — punë që i hapi rrugën vaksinës së Salkut — dhe përdori teknika të ngjashme për ta rritur shtamin Edmonston fillimisht në ind të veshkës njerëzore po atë vit, pastaj në kulturë indore të membranës amniotike dhe së fundi në kulturë embrioni pule. Puna e tyre zgjati tre vjet dhe krijoi një virus të aftë të riprodhohej e të nxiste imunitet, por jo të shkaktonte sëmundje — proces i quajtur atenuim.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref>{{Cite journal|last=Baker|first=Jeffrey P.|date=2011-09-01|title=The First Measles Vaccine|journal=Pediatrics|volume=128|issue=3|pages=435–437|doi=10.1542/peds.2011-1430|pmid=21873696|language=en}}</ref> Duke punuar te Merck, Maurice Hilleman e atenuoi më tej shtamin Edmonston B dhe zhvilloi vaksinën e parë të suksesshme kundër fruthit, e cila u bë gjerësisht e disponueshme në Shtetet e Bashkuara në vitin 1963.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref>{{cite book|author=Offit PA|title=Vaccinated: One Man's Quest to Defeat the World's Deadliest Diseases|location=Uashington|publisher=Smithsonian|isbn=978-0-06-122796-7|year=2007|language=en}}</ref> Ajo shoqërohej me reaksione pas imunizimit, përfshirë ethet dhe skuqjen. Në përpjekje për t'i zvogëluar këto reaksione, ajo u atenuua më tej për të prodhuar shtamin Schwartz (i futur më 1965, nuk përdoret më) dhe shtamin Edmonston-Enders (i futur më 1968). Edmonston B u ndërpre në vitin 1975.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> Mes viteve 1963 dhe 1967 u dha edhe një vaksinë e vrarë e fruthit, por ajo u ndërpre në favor të vaksinës së gjallë të atenuar, për shkak të rrezikut të fruthit atipik dhe të mbrojtjes më të dobët.<ref name="CDC Pink Book-2024" /><ref name="Do-2025b" /> Vaksina e fruthit u kombinua me vaksinën e shytave dhe atë të rubeolës — vaksina të ngjashme të gjalla që jepen në të njëjtat mosha — për të krijuar vaksinën MMR, e licencuar në Shtetet e Bashkuara në vitin 1971. Vaksina MMR u kombinua më pas me vaksinën e lisë së dhenve për të krijuar vaksinën MMRV, e licencuar në vitin 2005.<ref name="CDC Pink Book-2024" /> == Shoqëria dhe kultura == Aktivisti gjerman kundër vaksinave dhe mohues i HIV/AIDS-it<ref>{{cite web|url=http://www.virusmyth.com/aids/hiv/slartefact.htm|title=HIV; Reality or artefact?|last=Lanka|first=Stefan|publisher=Virusmyth.com|date=prill 1995|language=en}}</ref> Stefan Lanka shpalli në vitin 2011 në faqen e tij një sfidë, duke ofruar 100.000 euro për këdo që të provonte shkencërisht se fruthi shkaktohet nga një virus dhe të përcaktonte diametrin e tij.<ref>{{cite web|url=http://magonia.com/files/stefan-lanka-sarampion.pdf|title=Das Masern-Virus: 100.000 € Belohnung!|date=2011-11-24|language=de|access-date=30 korrik 2026|archive-date=2 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402163126/http://magonia.com/files/stefan-lanka-sarampion.pdf|url-status=dead}}</ref> Ai pretendonte se sëmundja është psikosomatike dhe se virusi i fruthit nuk ekziston. Kur mjeku gjerman David Bardens i paraqiti prova shkencore bindëse nga studime të ndryshme mjekësore, Lanka nuk i pranoi gjetjet, duke e detyruar Bardensin t'i drejtohej gjykatës. Çështja fillestare gjyqësore përfundoi me vendimin që Lanka duhej ta paguante shpërblimin.<ref name="Whitman-2015" /><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-31864218|title=Germany court orders measles sceptic to pay 100,000 euros|publisher=BBC News|date=2015-03-12|language=en}}</ref> Megjithatë, në apel, Lanka përfundimisht nuk u detyrua ta paguante shpërblimin, sepse provat e paraqitura nuk i plotësonin kërkesat e tij të sakta.<ref>{{cite web|url=http://www.pepijnvanerp.nl/2017/01/disappointing-outcome-of-bardens-vs-lanka-measles-proven-to-exist-but-anti-vaxxer-lanka-keeps-his-money/|title=Disappointing outcome of Bardens vs. Lanka|date=2017-01-23|language=en}}</ref> Çështja pati jehonë të gjerë ndërkombëtare dhe nxiti shumë komente, përfshirë ato të neurologut dhe skeptikut të njohur Steven Novella, i cili e quajti Lankën "krank" (mendjelehtë).<ref>{{cite web|url=http://theness.com/neurologicablog/index.php/yes-dr-lanka-measles-is-real/|title=Yes, Dr. Lanka, Measles is Real|last=Novella|first=Steven|publisher=NeuroLogica Blog|date=2015-03-13|language=en}}</ref> Meqenëse shpërthimet ndodhin lehtësisht në popullsi të nënvaksinuara, sëmundja shihet si një provë e mbulimit të mjaftueshëm me vaksinë brenda një popullsie.<ref>{{cite book|first=Brian Dean|last=Abramson|title=Vaccine, Vaccination, and Immunization Law|edition=3|publisher=Bloomberg Law|date=2025|chapter=Kap. 15 – Specific Vaccines|page=29|isbn=979-8-34170-407-7|language=en}}</ref> Shpërthimet e fruthit janë shtuar në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht në bashkësi me shkallë më të ulët vaksinimi.<ref name="CDC-Cases-2020" /> Shpërndarja e ndryshme e vaksinës brenda një territori sipas moshës ose shtresës shoqërore mund të krijojë perceptime të ndryshme të përgjithshme për efektshmërinë e vaksinimit.<ref>{{Cite journal|last=Scirè|first=Giovanni|date=2021-01-01|title=Modelling and assessing public health policies to counteract Italian measles outbreaks|journal=International Journal of Simulation and Process Modelling|volume=16|issue=4|pages=271–284|doi=10.1504/IJSPM.2021.118832|hdl=10447/513505|language=en}}</ref> Sëmundja shpesh futet në një rajon nga udhëtarë të vendeve të tjera dhe zakonisht përhapet te ata që nuk e kanë marrë vaksinën.<ref name="CDC-Cases-2020" /> == Referime == {{Reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.cdc.gov/measles/about/questions.html Pyetje rreth fruthit] – Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) {{në gjuhën|anglisht}} * [https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/public-health-threats/vaccine-preventable-diseases-key-facts/measles Fruthi] – Agjencia Evropiane e Barnave {{në gjuhën|anglisht}} [[Kategoria:Fruthi| ]] [[Kategoria:Sëmundje virale]] [[Kategoria:Sëmundje infektive]] [[Kategoria:Sëmundje që përhapen nëpërmjet ajrit]] [[Kategoria:Sëmundje të parandalueshme me vaksinë]] [[Kategoria:Pediatri]] au24b8lfo0xc236wy9361b6rx5s9d08 3 137905 3059889 3058275 2026-10-26T18:56:07Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-44 */ pjesë e re 3059889 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! We have recently updated the whole infrastructure related to French location templates, as we said we would do. Tell me if you notice anything unusual. Cheerio! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2026 14:36 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == Books & Bytes – Issue 74 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 74, March–April 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New partnership: Swissdox * User survey results <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/March-April 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 2 qershor 2026 12:35 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30576650 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 qershor 2026 23:29 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 qershor 2026 18:48 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 qershor 2026 15:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == This Month in Education: June 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 6 • June 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement|Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026|Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries|Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education|Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite|Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo|Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives|Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana|Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina|"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities|Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026|Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program|From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter|EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography|Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes|Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda|Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 qershor 2026 06:15 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30725833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 qershor 2026 13:47 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 korrik 2026 15:56 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (11 korrik 2026, 02:13) == Çfarë problemi ka gjuha e shkruar ? == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 korrik 2026 18:11 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == Pyetje nga [[User:BKonjuhi|BKonjuhi]] te [[Mehmet Konjuhi]] (15 korrik 2026 11:17) == Përshëndetje! Sapo rishkrova plotësisht artikullin "Mehmet Konjuhi", por redaktimi më shkoi në rishqyrtim (ndryshime në pritje). A mund ta shikoni dhe ta miratoni, ose të më thoni çfarë duhet përmirësuar? Çfarë ndryshova dhe pse: 1. Vitin e lindjes nga 1853 në 1895. Referenca e vetme e cituar për hyrjen ishte qmksh.al, por ajo faqe nuk e përmend fare vitin 1853 — flet vetëm për vdekjen. Burimet që japin 1895 janë Bedri Tahiri dhe kujtimet e Halit Konjuhit të mbledhura nga historiani Liman Rushiti (21.11.1976). Përveç kësaj, 1853 duket kronologjikisht i pamundur: babai i tij e përjetoi dëbimin e 1877–78 si 13-vjeçar, pra i lindur rreth 1864. 2. Shtova burime arkivore që mungonin plotësisht: - "Jugoslovenska država i Albanci", vëll. II (red. Dimić, Borozan, Beograd 1999), f. 525–526 — dokumenti i 31.12.1919 i Shtabit të Armatës III në Shkup - Vladan Jovanović, "Suzbijanje kačaka na Kosovu i Metohiji 1912–1929", Vojnoistorijski glasnik nr. 1/2009, f. 46 - Pavle Dželetović Ivanov, "Kačaci Kosova i Metohije", Beograd 1990, f. 153–154 - Bujar Dugolli & Veli Kryeziu, Analele Universității din Craiova, nr. 1(37)/2020 3. I atribuova qartë të gjitha pretendimet që vijnë nga kujtime familjare, dhe shënova si të pasigurta datën e vdekjes dhe vendin e varrimit, ku burimet nuk pajtohen. Deklaroj se kam lidhje familjare me subjektin, prandaj kërkoj që dikush ta shikojë me sy të pavarur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:BKonjuhi|BKonjuhi]] ([[Përdoruesi diskutim:BKonjuhi|diskutimet]]) 15 korrik 2026 11:17 (CEST) == Books & Bytes – Issue 75 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 75, May–June 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New partnerships: The Telegraph, Marg, The Tribune newspapers * Tech tip: Expired partnerships <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/May-June 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 17 korrik 2026 16:44 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30816481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 korrik 2026 07:46 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == Pyetje nga [[User:User1345688|User1345688]] nëpërmjet panelit të ndihmës (22 korrik 2026 22:11) == Si te hap nje artikull wikipedia --[[Përdoruesi:User1345688|User1345688]] ([[Përdoruesi diskutim:User1345688|diskutimet]]) 22 korrik 2026 22:11 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 korrik 2026 20:49 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == This Month in Education: July 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 7 • July 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia|Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival|Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor|Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026|PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Google25 Expands Tamil Wikipedia Community|Google25 Expands Tamil Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge|Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere|Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Continuing Wiki education partnerships in Brazil|Continuing Wiki education partnerships in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects|Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026|1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM|We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 korrik 2026 21:48 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30838310 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 gusht 2026 21:46 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == redaktimet e Smallem-it == Redaktimet me Claude nuk je t'u i shënu si të automatizuara, pra po e stërmbushin vargun e [[Speciale:NdryshimeSëFundmi]]. T'kisha lutë me i marku. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 gusht 2026 17:43 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 gusht 2026 22:45 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 gusht 2026 23:03 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == Growth/Newsletters/36 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|180px|frameless|class=skin-invert]] ''Updates from the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth]] team on our work to improve the new editor experience.'' === Recent releases === ====Account creation experiments==== Several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|experiments to increase successful account creation]] have delivered significant results. * An updated message shown to logged-out mobile users who try to edit produced a 27% relative increase in account creation and is being scaled to all wikis. ([[phab:T424595|T424595]]) * A new account menu button in the mobile web header, [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Experiment Results: Mobile Web Account Menu|A/B tested across five Wikipedias with nearly 8 million participants]], made logged-out mobile users 25% more likely to create an account, with no significant difference in constructive editing behavior. ([[phab:T428220|T428220]]) *A simpler post-edit dialog for temporary account holders increased permanent account creation by 87% (relative), converting more temp editors into registered ones. ([[phab:T416418|T416418]])[[File:Create account - July 2026 updates.png|thumb|The redesigned account creation form increases registration by a relative 24.4%]] *We also redesigned the account creation form itself ([[phab:T409236|T409236]]): adding real-time username validation, a concise summary of the username policy, a "reveal password" option, and a simplified design aligned with [[wmdoc:codex/latest|Codex]] guidelines. In an A/B test on English Wikipedia mobile, users who saw the redesigned form created permanent accounts at a rate of 20.4%, compared to 16.4% for the control group (a 24.4% relative increase). ====Revise Tone structured task==== [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages that may contain non-encyclopedic language and guides them through revising the tone. In A/B testing on Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, newcomer task completion rates were [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone#Experiment Results|38.7% higher]] than the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended July 9, and the feature is now available to everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|We plan]] to release Revise Tone to more wikis. ====Automated mentor list cleanup==== Communities can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatically mark inactive mentors as ''away'' or remove them from mentorship entirely]] (which automatically reassigns their mentees). Inactivity is based on edits, and talk page responses count, so mentors answering mentee questions remain active. We recommend enabling both options together; administrators can enable them via [[Special:CommunityConfiguration]] and review the mentor list at [[Special:ManageMentors]]. ====Growth features for Wikidata==== Growth features are [[phab:T400937|now available at Wikidata]], including a simplified Newcomer Homepage, Mentorship, the Impact module, Community Updates and the Help Panel. === Work in progress === [[File:Home designs labeled.png|thumb|Early concepts for evolving the Newcomer Homepage into a personalized 'Home' that grows with contributors.]] ====Home==== The Growth and [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] teams are developing [[mw:Special:MyLanguage/Home|Home]] ([[phabricator:T419358|T419358]]): a unified, personalized landing page intended to replace the Newcomer Homepage. Rather than remaining a newcomer-only feature, Home will evolve with users as they gain experience, surfacing Suggested Edits, edits to review, and moderation workflows at the right moment. === Research === The [https://research.wikimedia.org/ Wikimedia Research team], in partnership with the Growth Team, published findings from two projects on how new editors learn and integrate into the community: * [[m:Research:Understanding_newcomer_mentorship_on_Wikipedia|Understanding newcomer mentorship on Wikipedia]] * [[m:Research:Successful_Newcomers_Survey_2025#Results|Successful Newcomers Survey]] ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 18 gusht 2026 15:17 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=30870183 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 gusht 2026 22:45 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 gusht 2026 22:52 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == This Month in Education: August 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 8 • August 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities|Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish|The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki and democracy campaign launches in Brazil|Wiki and democracy campaign launches in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines|Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wikidata for research in the UI1|Wikidata for research in the UI1]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey |Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool|Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World|Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage|Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026|More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Launch of Wikifying a Conference handbook|Launch of Wikifying a Conference handbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers|EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia|Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 shtator 2026 19:54 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30917014 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 shtator 2026 20:43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == The Wikipedia Adventure == Hej Klein, kur te kesh kohe, si mund ta kthejme The Wikipedia Adventure. Nuk e kuptova cfare ka ndodhe, a mund te riperdoret perkthimi qe ishte? Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 10 shtator 2026 21:34 (CEST) :E tërë arkitektura e TWA është fshirë pasi përmbante faqe shumë të vjetëruara që sillnin probleme me kodin. Vetë EnWiki ka vite që nuk e përdor. Do të shoh nëse mund të rikrijojmë ndonjë version të ngjashëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shtator 2026 11:04 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 shtator 2026 17:30 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == Books & Bytes – Issue 76 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 76, July–August 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New partnership: The Chronicle of Higher Education * New Partnership Manager joins the team * Spotlight: TWL page on Meta <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/July-August 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 23 shtator 2026 13:45 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=31063353 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 shtator 2026 13:55 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 shtator 2026 12:48 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 --> == This Month in Education: September 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 9 • September 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate|Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026|Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah|Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikidata integration in the Library & Information Science course|Wikidata integration in the Library & Information Science course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language|Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity|Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites|Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia|St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms|Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Photography and education: initiatives in Brazil|Photography and education: initiatives in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings|Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful|Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia|Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script|From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership|CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026|Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Education activity: Can I trust Wikipedia?|Education activity: Can I trust Wikipedia?]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 shtator 2026 20:36 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31092240 --> == Pyetje nga [[User:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] nëpërmjet panelit të ndihmës (3 tetor 2026 22:19) == pershendetje dua te publikoj artikullin e krenarit me patjeter. si mundem me ndihmon dot te lutem? --[[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 3 tetor 2026 22:19 (CEST) :Përshëndetje, @[[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]]! :Besoj se bëhet fjalë për artikullin e Krenar Dungës. Personalisht merrem më së shumti me pjesën teknike të projektit por mbase @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] mund të ndihmojë më shumë në këtë drejtim, si një administrator që merret me përmbajtjen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2026 11:35 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> 5 tetor 2026 20:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 --> == Redaktim == Pershendetje i nderuar! Nese keni mundesi a mundeni ta kotrolloni dhe redaktoni biografine e Qendrim Rijanit pasi qe ka disa ndryshme qe presim redaktim. [[Përdoruesi:W41ter Wh!t3|W41ter Wh!t3]] ([[Përdoruesi diskutim:W41ter Wh!t3|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:48 (CEST) :@[[Përdoruesi:W41ter Wh!t3|W41ter Wh!t3]], përshëndetje! Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] ose @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] mund të jenë përdorues më të përshtatshëm për t'u marrë me kontrollin. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 tetor 2026 10:10 (CEST) ::{{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 tetor 2026 20:09 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2026 09:39 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 --> == Sockpuppet i dyshuar == Kërkoj hapjen e një hetimi Sockpuppet Investigation (SPI) për llogaritë [[Përdoruesi:AdemHalimi007]], [[Përdoruesi:Ilmihajdini]] dhe [[Përdoruesi:DemiPrinCe007]], me qëllim që të verifikohet nëse ato kontrollohen nga i njëjti person. Kërkoj që, nëse konsiderohet e arsyeshme, një përdorues me privilegjin CheckUser të kryejë kontrollet përkatëse, në përputhje me politikat e Wikipedia-s për privatësinë dhe përdorimin e shumë llogarive kjo nëse mund të kryhet sa më shpejt, ka filluar përsëri krijimi i artikujve me qëllim komercial/reklamues nga llogari të shumfishta që dyshoj se nga i njëjti person (në veçanti për biografi të personave nga rrjeti shoqëror [[TikTok]], të cilëve aktualish i'u mungon shquarësia për të pasur artikull siç e kam cekur më detajisht te diskutimi i mëparshëm poshtë). Po të vë në dijeni se sipas llogarive të tij në internet, vet Adem Halimi ka nofkën DemiPrince, figurë e njohur për ofrimin e shërbimeve me qëllim përfitimi komercial, i cili tani po krijon artikuj në WikiShqip për klientët e tij (gjë që në vetvete bie ndesh me parimet dhe politikat e Wikipedias, dhe është konflikt interesi i padiskutueshëm - COI), që në këtë rast direkt shfaq dyshime. Diskutim i ndërlidhur me temën që mund të jetë relevant: [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Ilmihajdini#Ri-krijimi%20i%20artikujve%20t%C3%AB%20grisur Ri-krijimi i artikujve të grisur], unë pata bllokur llogarinë AdemHalimi007 për 14 ditë, pasi ai vazhdonte krijimin e faqeve reklamuese edhe pas njoftimeve disa herë. - @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 tetor 2026 03:07 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], përshëndetje! SqWiki, si komunitet i vogël, nuk ka Checkuser të vetin. Duhet kryer një kërkesë në Meta te faqja [[m:Steward requests/Checkuser|Steward requests/Checkuser]]. Udhëzimet për kryerjen e kërkesës gjenden brenda faqes. Nëse nevojitet aprovimi im paraprak për nisjen e kërkesës, unë jam dakord. Mund të shprehen dhe administratorët e tjerë më tutje meqe i ke etiketuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 tetor 2026 10:08 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] dhe @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] e kuptoj shqetesimin. Edhe une jam dakord per nisjen e kerkeses per hetimin e llogarive. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 14 tetor 2026 13:06 (CEST) :::Faleminderit Klein dhe Vyolltsa për këshillën dhe mbështetje, kërkesën e parashtrova [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Checkuser#Requests këtu]. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 tetor 2026 22:30 (CEST) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Checkuser#Requests kemi konfirmimin] se 4 llogari janë të ndërlidhura, 4 llogari kukull të të njëjtit person. Manipulim përmes llogarive të shumëfishta. Pres të ndërmerren veprime nga ju në këtë rast, sipas kërkesës që parashtrova. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 tetor 2026 23:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:AdemHalimi007|AdemHalimi007]], @[[Përdoruesi:Ilmihajdini|Ilmihajdini]], @[[Përdoruesi:DemiPrinCe007|DemiPrinCe007]], llogaritë e shumëfishta të padeklaruara, sidomos ato krijuar në rastet e shpëtimit të saksioneve të bllokimit, janë të ndaluara. Të lutem, <u>mund të ndërpresësh të gjitha redaktimet</u> nga cilado prej tyre e të na sqarosh në lidhje me këtë? Do të propozoja rikthimin e tyre deri në një sqarim të dytë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 tetor 2026 10:22 (CEST) ::::::Pershendetje i nderuar jo nuk jena i njejti person mund ta vertetojm qysh te kini qef [[Përdoruesi:AdemHalimi007|AdemHalimi007]] ([[Përdoruesi diskutim:AdemHalimi007|diskutimet]]) 15 tetor 2026 10:25 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:AdemHalimi007|AdemHalimi007]], te kërkesa e fundit në arkivin në Meta [[m:Steward requests/Checkuser/2026-10]] gjendet pikërisht konfirmimi teknik i kryer nga një kontrollues i huaj, i pavarur, me anë të hulumtimit të IP-ve që llogaritë përdoren nga i njëjti individ. Nëse pretendon se konfirmimi është i gabuar duhet të diskutosh me kontrolluesin në fjalë për ndryshimin e atij vendimi. Në të kundërt, të ftoj të ndalosh përdorimin e llogarive të shumëfishta dhe të dialogosh hap pas hapi me administratorët @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] dhe @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] për shquarësinë e artikujve që po krijon (të cilat gjithashtu po krijohen në mënyrën e gabuar, për shembull, mbiemrat e biografive nisin përgjithësisht me shkronjë të vogël). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 tetor 2026 10:35 (CEST) Në atë rast [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], unë kam një propozim për [[Përdoruesi:AdemHalimi007|përdoruesin]]: *Të zgjedhë njërën nga 4 llogaritë që dëshiron të mbajë. Llogaria e zgjedhur nuk duhet të përdorë emër të kombinuar me një nofkë komerciale, pasi përfaqëson një biznes. *3 Llogaritë e mbetura të bllokohen përgjithmonë. *Të mos përdorë që nga tani më shumë se 1, të vetmen llogari në Wikipedia. *Të mos përdorë Inteligjencë Artificiale në diskutime. *T’i ndalohet krijimi i artikujve biografikë për shqiptarë (biografi shqiptare) për një periudhë të caktuar (të paktën 1 vit), lejohen biografitë e huaja. Përdoruesi ta rilexojë atë që kemi diskutuar [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Ilmihajdini#Ri-krijimi%20i%20artikujve%20t%C3%AB%20grisur këtu] dhe t’i respektojë [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Politika_t%C3%AB_Wikipedis%C3%AB politikat] dhe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Udh%C3%ABzime_t%C3%AB_Wikipedis%C3%AB udhëzimet], të cilat vlejnë njësoj për të gjithë ne, pa përjashtime. Në këtë mënyrë do mundej me korrektësi të vazhdojë redaktimin, pa kryer dëme. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 tetor 2026 00:39 (CEST) :3 llogaritë e përmendura më sipër janë bllokuar nga krijimi i faqeve të reja deri në përfundimin e diskutimeve të hapura. Dëshmia e Checkuser ngre shqetësim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 tetor 2026 09:18 (CEST) ::Mirë. Në rast mosreagimi deri në 7 ditë, 3 llogaritë e tjera të bllokohen përhershëm, kurse kjo me të cilën komunikon përdoruesi mund të vazhdojë aktivitetin, me kusht që nuk shkelen parimet e më sipërme. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2026 19:17 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nëse nuk gabohem, përdoruesi në fjalë i ka shkruar tashmë @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] por nuk ka marrë përgjigje ende. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 tetor 2026 11:11 (CEST) ::::Po, tani pas njoftimit nga ti e pashë. Të presim Arbrin që të merr një vendim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 18 tetor 2026 14:10 (CEST) :::::Un kam reaguar me nalt sepse un dhe ilmi hajdini sjem i njejti person falemnderit ndersa un perdori llogarin adem halimi dhe demi prince por gjithmon krijoj vetem me njerin accont emra qe ja vlen me qen ne wikipedia por spe kuptoj nga ana juv qe nuk ka korigjine por veten direk gervisje nuk eshte korrekte falemnderit. [[Përdoruesi:AdemHalimi007|AdemHalimi007]] ([[Përdoruesi diskutim:AdemHalimi007|diskutimet]]) 18 tetor 2026 21:56 (CEST) == Stampa:Infobox snooker player == A mund të kontrolloni nëse kjo [[Stampa:Infobox snooker player|stampë]] është e saktë apo jo? [[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]] ([[Përdoruesi diskutim:Qendrimi15|diskutimet]]) 16 tetor 2026 19:27 (CEST) :Po, do të merrem së shpejti. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 tetor 2026 11:11 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 tetor 2026 16:37 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal. * Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced. '''Updates for editors''' * A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308] '''Updates for technical contributors''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 tetor 2026 19:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 --> oyy1iz0evc8f6ulbaxuqzg0k7wsz4lj 10 144972 3059983 3052613 2026-10-27T00:57:15Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: edhe Approved — përmes Claude AI 3059983 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Mbyllje diskutimi|main|zgjidhur|{{{reason|{{{1|}}}}}}}}<noinclude> Thirrja e vetme e {{tl|dmb}} për një çështje të zgjidhur: <code><nowiki>{{Resolved}}</nowiki></code> është e njëjtë me <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur}}</nowiki></code>, dhe <code><nowiki>{{Resolved|Arsyeja.}}</nowiki></code> me <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur|Arsyeja.}}</nowiki></code>. Emri shqip: {{tl|Zgjidhur}}. Shihni edhe {{tl|Approved}} dhe {{tl|Refused}}. </noinclude> 5xfva0c22jjztr09mcihd34i9zpyz57 3060039 3059983 2026-10-27T08:56:35Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: pa Approved, që nuk përdoret më — përmes Claude AI 3060039 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Mbyllje diskutimi|main|zgjidhur|{{{reason|{{{1|}}}}}}}}<noinclude> Thirrja e vetme e {{tl|dmb}} për një çështje të zgjidhur: <code><nowiki>{{Resolved}}</nowiki></code> është e njëjtë me <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur}}</nowiki></code>, dhe <code><nowiki>{{Resolved|Arsyeja.}}</nowiki></code> me <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur|Arsyeja.}}</nowiki></code>. Emri shqip: {{tl|Zgjidhur}}. Shihni edhe {{tl|Refused}}. </noinclude> 2vdi17njqymv85dbt5zhgk0scuo1w3v 0 147411 3059948 3025207 2026-10-26T23:18:40Z Klasapunëtore 194204 3059948 wikitext text/x-wiki '''Pjeshka''' (''lat. Prunus persica''), është një pemë që bën pjesë në familjen e [[Rosaceae]]. Kjo lloj peme ka shumë nënlloje që njihen kryesisht me emrin pjeshkë apo nektarinë (lëvorja e frutit pa push) po ashtu edhe frutat përkatëse. {{Taxobox | name = '''{{PAGENAME}}''' | image = Prunus Persica in Rome 2019 - 15.jpg | image_caption = '''Pema e pjeshkës''' | regnum = Bimë | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | genus = [[Prunusm]] | species = [[Prunus persica|P. persica]] }} == Nënllojet dhe varietetet == Ka qindra kultivarë të ndryshëm të pjeshkës. Një nga ndarjet që mund të bëhet midis këtyre kultivarëve është ai midis atyre që kanë farën të ndarë nga tuli i frutit dhe atyre që e kanë farën të lidhur me frutin. === Nektarina === Varieteti P. persica var. nucipersica (ose var. nectarina) që njihet me emrin nektarina është me lëkurën e frutit pa push. Edhe pse varietete të të njëjtit lloj, nektarina dhe pjeshka në tregëtim trajtohen si të veçanta. Nryshimi në lëkurën e frutit krijohet nga një ndryshim i vetëm gjenetik tek varianti nursicpersica. === Pjeshktarina === Është një kombinim midis nënllojit pa push dhe atij me push. == Përdorimi == Frutat e saj përdoren për ushqim dhe si produkt dhe gjysmë produkt në industri dhe kuzhinë. == Vlerat ushqyese == Pjeshkat janë një burim i pasur i fenolit, një antioksidant i fuqishëm që vepron edhe më efektivisht se vitamina C. Madje lëkura e pjeshkës përmban deri dy herë e gjysmë më shumë fenol sesa brendësia e frutit, ndaj rekomandohet të konsumohet pa e qëruar. Gjithashtu, pjeshkat janë të pasura me karotenoide, ndër të cilat më kryesoret janë beta-kriptoksantina dhe beta-karotina, që në trupin tonë shndërrohen në vitaminë A. Sa më të portokallta të jenë pjeshkat, aq më shumë beta-karoten përmbajnë ato. [[Kategoria:Pemë]] [[Kategoria:Frut]] [[Kategoria:Prunus]] jl8iafaktey7tghzlo566i077jj2vwt 0 151483 3059940 3025208 2026-10-26T23:11:30Z Klasapunëtore 194204 3059940 wikitext text/x-wiki '''Qershia''' është një fryt i disa bimëve të gjinisë prunus dhe bënë pjesë në grupin e [[Pemët frutore|pemëve frytore]] me bërthamë (thelb). Qershitë tregtare përfitohen nga kultivarë të disa varieteteve, siç është p.sh. prunus avium (qershia e ëmbël ose e butë) dhe [[Vishnja (pemë)|prunus cerasus (vishnja)]]. Emri 'qershi' i referohet gjithashtu pemës së qershisë dhe frytit të saj, dhe nganjëherë përdoret edhe për disa pemë vizualisht të ngjashme me gjininë Prunus, si p.sh. "qershinë dekorative" ose "qershinë e egër" apo "qershinë e malit". {{Taxobox | name = Qershia | image = 314 Prunus avium.jpg | image_caption = Prunus avium | regnum = Bimë | subregnum = Tracheobionta | superdivisio = Spermatophyta | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | subclassis = Rosidae | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | subfamilia = Amygdaloideae | tribus = Amygdaleae | genus = [[Prunus]] | subgenus = Cerasus | species = [[Prunus avium]] }} ==Qershia== Origjina e qershisë së ëmbël është tek Deti i Zi. Qershia u kultivua atje në një qytet me emër Cerasus. Nga kjo edhe vjen emri kerasi në greqisht, cereza në spanjisht, cherry në anglisht dhe qershi në shqip, përkthimi i së cilit do të thotë – fruta nga Cerasus. Është e vërtetë që qershia u kultivua nga grekët e Azisë, megjithatë, ky frut u përhap në Europë nga romakët të cilët e përfshinin qershi si ushqim kryesor në dietën e legjionarëve.. Një gotë qershi ka vetëm 90 kalori dhe është një burim i mirë i fibrave dhe vitaminës C. Ndaj, nuk është aspak e çuditshme që mjekët, dietologët dhe profesionistët të tjerë të fushës shëndëtsore shpesh herë këshillojnë qershinë si një superushqim.[[File:Fetija.jpg|thumb|Qershia]] ==Kultivimi i qershisë== Zonat ekstreme të thata dhe të nxehta janë të papërshtateshme, gjithashtu zonat me ngrica të vona. Në periudhën e qetësisë sythat frutore u qëndrojnë temperaturave – 24°C, lulet dëmtohen në – 2°C, -3°C , gjatë lulëzimit erërat e fuqishme, mjegullat dhe shiu e dëmtojnë frutifikimin. Qershia prodhon cilësi të mirë frutash në zona me shira dhe me klimë të freskët. Lagështia e tepërt në kohën e lulëzimit kufizon frutifikimin sepse pengon përhapjen e pjalmit dhe favorizon sëmundjet si kalbëzimi i luleve. Zonat me verë të freskët evitojnë carjen e frutave në kohën e pjekjes. Qershia ka nevojë për temperatura të ulëta 800-100 orë më pak se 7°C gjatë dimrit për ndërprerjen e qetësisë relative të sythave. Qershia kërkon toka të kulluara por që ka dhe lagështi të nevojshme Ph 6-8. Nuk përshtatet në toka të rënda e të lagëta. E shartuar me mezhdrave përballon kushte më të vështira tokësore dhe më tepër gëlqerore. ==== Prodhimi ==== Në 2020, prodhimi botëror i qershive ishte 2.61 milionë tonë, me Turqinë që prodhoi 28% të këtij totali. Të tjerë prodhues të mëdhenj ishin Shtetet e Bashkuara dhe Kili. ==Dobitë e qershisë== '''Ndihmon kujtesën'''.Qershitë kanë qenë të njohur për ndihmesën për një memorie të mirë dhe në parandalimin e humbjes së kujtesës. Kjo është verejtur nga një komponent i gjetur në qershi i njohur si anthocyanin që është provuar të jetë e mirë për trurin. '''Rrit gjumin'''.Kjo është një tjeter veti e qershisë. Njerëzit të cilët konsumojnë qershi bëjnë nje gjumë më të thellë se sa ata që nuk i hanë. Kjo është për shkak se qershia përmban një hormon të njohur si melatonin. Melatonin është i njohur për rregullimin të cikleve të gjumit në trup. Për një gjumë më të mirë, më të relaksuar dhe të kënaqshem është e keshillueshme konsumimi e qershise. '''Trajton kancerin'''.Nëse ju jeni një pacient i sëmurë me kancer, konsumimi i qershisë rrit shanset për shërim. Kjo është për shkak se qershitë kanë veti ushqyese që ndihmojnë në luftën kundër të gjithë mënyrave te kancerit dhe sëmundjeve të zemrës. Disa nga dobitë tjera të qershisë janë: Ndihmon ne parandalimin e plakjes, kujdesin ndaj lëkurës,trajtimin e sëmundjeve të ndryshme, ndihmon ne rritjen e PH etj. == Vlerat ushqyese == Qershitë e sapovjela përmbajnë 82% ujë, 16% karbohidrate, 1% proteinë dhe sasi të papërfillshme yndyre. Si frut, qershitë e ëmbla ofrojnë pak përmbajtje nutrientësh pasi përmbajnë vetëm fibra dhe vitaminë C në sasi të konsiderueshme dhe vitaminat e tjera së bashku me lëndët ushqyese nuk arrijnë 10% të vlerës ditore të substancës për 100 g qershi. == Shih edhe == * [[Bimët]] * [[Pema|Pemët]] * [[Vishnja (pemë)|Vishnja]] ==Referimet== # [https://web.archive.org/web/20131113021242/http://lifeconnect.info/al/temat/une/ushqimi/entry/qershia-per-shendetin-tuaj Qershia] #[https://web.archive.org/web/20150512042325/http://shqiptarja.com/shendetesi/2712/qershia-fruti-magjik-qe-te-dobeson-dhe-te-rinon-157385.html Dobitë e qershisë] #[https://recetababy.com/2019/06/27/leng-qershie/ Leng Qershie] [[Kategoria:Frut]] [[Kategoria:Pemë]] [[Kategoria:Pemë frutore]] [[Kategoria:Prunus]] myrbsgof6ctgdr1advxyy4fb4m85vi6 0 152826 3059913 3046373 2026-10-26T20:13:51Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Capitalism, versioni i datës 25 tetor 2026 (revizioni 1381984566) 3059913 wikitext text/x-wiki {{Short description|Sistem ekonomik i bazuar në pronësinë private}} {{Use dmy dates|date=June 2020}} '''Kapitalizmi''' është një [[Sistemi ekonomik|sistem ekonomik]] i bazuar në pronësinë private të [[Mjetet e prodhimit|mjeteve të prodhimit]] dhe përdorimin e tyre për të siguruar fitim.<ref name=Rosser2003>{{cite book |last1=Rosser |first1=Mariana V. |last2=Rosser |first2=J Barkley |title=Comparative Economics in a Transforming World Economy |publisher=MIT Press|year=2003|isbn=978-0-262-18234-8|page=7|quote=In capitalist economies, land and produced means of production (the capital stock) are owned by private individuals or groups of private individuals organized as firms.|language=en}}</ref><ref name=Sternberg2015>{{cite journal|last1=Sternberg |first1=Elaine |title=Defining Capitalism |journal=Economic Affairs|year=2015|volume=35 |issue=3 |pages=380–396 |doi=10.1111/ecaf.12141 |s2cid=219373247|language=en}}</ref> Ky sistem socioekonomik është zhvilluar historikisht në disa faza dhe përkufizohet nga një numër elementesh përbërëse: [[Prona private|prona private]], {{ill|Motivi i fitimit|en|Profit motive}}, {{ill|Akumulimi i kapitalit|en|Capital accumulation}}, [[Konkurrenca (ekonomi)|tregjet konkurruese]], {{ill|Komodifikimi|en|Commodification}}, [[Punë me pagë|puna me pagë]] dhe theksi te inovacioni dhe [[Rritja ekonomike|rritja ekonomike]].<ref name=Heilbroner2018>{{cite book |last1=Heilbroner |first1=Robert L. |title=The New Palgrave Dictionary of Economics |chapter=Capitalism |date=2018 |pages=1378–1389 |doi=10.1057/978-1-349-95189-5_154 |isbn=978-1-349-95188-8 |language=en}}</ref><ref name=Gregory2013>{{cite book |last1=Gregory |first1=Paul |last2=Stuart |first2=Robert |year=2013|title=The Global Economy and its Economic Systems |publisher=South-Western College Publishing |page=41 |isbn=978-1-285-05535-0 |quote=Capitalism is characterized by private ownership of the factors of production. Decision making is decentralized and rests with the owners of the factors of production. Their decision making is coordinated by the market, which provides the necessary information. Material incentives are used to motivate participants.|language=en}}</ref> Ekonomitë kapitaliste priren të përjetojnë [[Cikli i biznesit|cikle ekonomike]], me [[Zgjerimi ekonomik|zgjerime ekonomike]] të pasuara nga [[Recesioni|recesione]].<ref name="a_f_burns">A. F. Burns and W. C. Mitchell, ''Measuring business cycles'', New York, National Bureau of Economic Research, 1946.</ref> Ekonomistët, historianët, ekonomistët politikë dhe sociologët kanë përdorur këndvështrime të ndryshme në analizat e tyre për kapitalizmin dhe kanë dalluar forma të ndryshme të tij në praktikë. Këto përfshijnë kapitalizmin ''[[Laissez-faire|laissez-faire]]'', kapitalizmin e [[Tregu i lirë|tregut të lirë]], {{ill|Kapitalizmi shtetëror|en|State capitalism}} dhe {{ill|Kapitalizmi i mirëqenies|en|Welfare capitalism}}. Format e ndryshme të kapitalizmit ndryshojnë për nga shkalla e [[Tregu i lirë|tregjeve të lira]], [[Pronësia shtetërore|pronësisë publike]],<ref name="gregorystuart">{{cite book |last1=Gregory |first1=Paul |last2=Stuart |first1=Robert |title=The Global Economy and its Economic Systems |publisher=South-Western College Publishing|year=2013|isbn=978-1-285-05535-0|page=107|quote=Real-world capitalist systems are mixed, some having higher shares of public ownership than others. The mix changes when privatization or nationalization occurs. Privatization is when property that had been state-owned is transferred to private owners. [[Shtetëzimi]] occurs when privately owned property becomes publicly owned.|language=en}}</ref> pengesave ndaj konkurrencës së lirë dhe politikave shoqërore të miratuara nga shteti. Shkalla e konkurrencës në [[Tregu|tregje]], roli i [[Ndërhyrja në treg|ndërhyrjes]] dhe [[Ekonomia rregullatore|rregullimit]], si dhe shtrirja e pronësisë shtetërore ndryshojnë sipas modeleve të ndryshme të kapitalizmit.<ref name="Modern Economics 1986, p. 54">{{cite book |title=Macmillan Dictionary of Modern Economics |edition=3|year=1986|page=54|language=en}}</ref><ref name=Bronk2000>{{cite magazine |last=Bronk |first=Richard |title=Which model of capitalism |url=https://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/345/Which_model_of_capitalism_.html |url-status=live |magazine=OECD Observer |publisher=OECD |year=2000 |volume=1999 |issue=221–222 |pages=12–15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180406200423/http://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/345/Which_model_of_capitalism_.html |archive-date=2018-04-06 |access-date=2018-04-06 |language=en}}</ref> Shkalla e lirisë së tregjeve dhe rregullat që përcaktojnë pronën private janë çështje politike dhe politikash publike. Shumica e ekonomive të sotme në botë janë [[Ekonomia e përzier|ekonomi të përziera]], që ndërthurin elemente të tregjeve të lira me ndërhyrjen shtetërore dhe, në disa raste, me [[Planifikimi ekonomik|planifikimin ekonomik]].<ref name=Bronk2000 /> Kapitalizmi në formën e tij moderne u shfaq nga [[Agrarizmi|agrarizmi]] në Angli, si edhe nga praktikat [[Merkantilizmi|merkantiliste]] në vendet evropiane midis shekujve XVI dhe XVIII. [[Revolucioni Industrial]] i shekullit XVIII e bëri kapitalizmin mënyrën mbizotëruese të prodhimit, të karakterizuar nga puna në fabrika dhe një [[Ndarja e punës|ndarje komplekse e punës]]. Përmes [[Globalizimi|globalizimit]], kapitalizmi u përhap në mbarë botën gjatë shekujve XIX dhe XX, veçanërisht përpara [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] dhe përsëri pas përfundimit të [[Lufta e Ftohtë|Luftës së Ftohtë]]. Gjatë shekullit XIX, kapitalizmi ishte kryesisht i parregulluar nga shteti, por u rregullua më shumë në periudhën pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] përmes [[Ekonomia kejnesiane|kejnesianizmit]], të cilin e pasoi rikthimi i një kapitalizmi më pak të rregulluar, të quajtur [[Neoliberalizmi|neoliberalizëm]], duke nisur nga vitet 1980. == Etimologjia == Termi “kapitalist”, me kuptimin pronar i [[Kapitali|kapitalit]], shfaqet më herët se termi “kapitalizëm” dhe daton nga mesi i shekullit XVII. “Kapitalizëm” rrjedh nga ''kapital'', i cili evoluoi nga {{lang|la|capitale}}, një fjalë e latinishtes së vonë e bazuar te {{lang|la|caput}}, që do të thotë “kokë”—dhe prej nga rrjedhin edhe “[[:en:Personal property|pasuria e luajtshme]]” dhe “[[Lopa|bagëtia]]”, në kuptimin e pasurisë së luajtshme (shumë më vonë, fjala nisi t’u referohej vetëm kafshëve të fermës). {{lang|la|Capitale}} u shfaq në shekujt XII–XIII për t’iu referuar fondeve, stokut të mallrave, shumës së parave ose parave që mbartin interes.<ref name=Braudel1979>{{cite book|last=Braudel |first=Fernand |author-link=Fernand Braudel |title=The Wheels of Commerce: Civilization and Capitalism 15th–18th Century|publisher=Harper and Row|date=1979|language=en}}</ref>{{rp|232}}<ref name="OED-93">[[James Murray (lexicographer)|James Augustus Henry Murray]]. “Capital”. [https://archive.org/details/oedvol02 A New English Dictionary on Historical Principles]. ''Oxford English Press''. {{abbr|Vol.|Volume}} 2. p. 93.</ref> Deri në vitin 1283, përdorej me kuptimin e aktiveve kapitale të një shoqërie tregtare dhe shpesh shkëmbehej me fjalë të tjera—pasuri, para, fonde, mallra, aktive, pronë e kështu me radhë.<ref name=Braudel1979/>{{rp|233}} ''Hollantse Mercurius'' (1651–1691)<ref>{{cite web |title=Hollandsche Mercurius (1651-1691) |url=https://www.ent1815.nl/h/hollandsche-mercurius-1651-1691/ |website=Encyclopedie Nederlandstalige Tijdschriften |access-date=2025-10-19 |language=nl}}</ref> përdori fjalën “kapitalistë” më 1653 dhe 1654 për t’iu referuar pronarëve të kapitalit.<ref name=Braudel1979/>{{rp|234}} Në frëngjisht, Étienne Clavier përdori fjalën ''capitalistes'' më 1788,<ref>E.g., “L'Angleterre a-t-elle l'heureux privilège de n'avoir ni Agioteurs, ni Banquiers, ni Faiseurs de services, ni Capitalistes ?” in [Étienne Clavier] (1788) ''De la foi publique envers les créanciers de l'état : lettres à M. Linguet sur le n° CXVI de ses annales'' [https://books.google.com/books?id=ESMVAAAAQAAJ&pg=PA19 p. 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319071130/http://books.google.com/books?id=ESMVAAAAQAAJ&pg=PA19 |date=2015-03-19 }}</ref> katër vjet përpara përdorimit të parë të regjistruar në anglisht nga Arthur Young në veprën e tij ''Travels in France'' (1792).<ref name="OED-93" /><ref>Arthur Young. [https://archive.org/details/travelsduringye03youngoog ''Travels in France''].</ref> Në ''Principles of Political Economy and Taxation'' (1817), [[David Ricardo]] iu referua shumë herë “kapitalistit”.<ref>{{cite book|last1=Ricardo |first1=David| title=Principles of Political Economy and Taxation| publisher=John Murray Publisher|edition=3|year=1821|page=54|language=en}}</ref> Poeti anglez Samuel Taylor Coleridge përdori fjalën “kapitalist” në veprën e tij ''Table Talk'' (1823).<ref>Samuel Taylor Coleridge. [https://books.google.com/books?id=ma-4W-XiGkIC Tabel ''The Complete Works of Samuel Taylor Coleridge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200223123202/https://books.google.com/books?id=ma-4W-XiGkIC |date=2020-02-23 }}. p. 267.</ref> [[Pierre-Joseph Proudhon]] e përdori termin në veprën e tij të parë, ''Çfarë është prona?'' (1840), për t’iu referuar pronarëve të kapitalit. [[Benjamin Disraeli]] e përdori termin në veprën e tij të vitit 1845, ''Sybil''.<ref name="OED-93" /> [[Alexander Hamilton]] përdori fjalën “kapitalist” në ''Report on Manufactures'', të paraqitur në Kongresin e Shteteve të Bashkuara më 1791. Përdorimi fillestar i termit “kapitalizëm” në kuptimin e tij modern i atribuohet [[Louis Blanc]]ut më 1850 (“Ajo që unë e quaj ‘kapitalizëm’, domethënë përvetësimi i kapitalit nga disa, duke i përjashtuar të tjerët”) dhe Pierre-Joseph Proudhonit më 1861 (“Regjim ekonomik dhe shoqëror në të cilin kapitali, burimi i të ardhurave, përgjithësisht nuk u përket atyre që e vënë në punë përmes punës së tyre”).<ref name=Braudel1979/>{{rp|237}} [[Karl Marksi]] iu referua shpesh “[[Kapitali|kapitalit]]” dhe “mënyrës kapitaliste të prodhimit” në ''Kapitali: Kritikë e ekonomisë politike'' (1867).<ref>{{cite book |last=Saunders |first=Peter |date=1995 |title=Capitalism |publisher=[[University of Minnesota Press]] |page=1|language=en}}</ref><ref name=":0">MEW, 23, & Das Kapital. Kritik der politischen Oekonomie. Erster Band-Verlag von Otto Meissner (1867)</ref> Marksi nuk e përdori formën ''capitalism'', por përdori ''capital'', ''capitalist'' dhe ''capitalist mode of production'', të cilat shfaqen shpesh.<ref>Përdorimi i fjalës “capitalism” shfaqet në ''Theories of Surplus Value'', vëllimi II. ToSV u redaktua nga Kautsky.</ref> Meqë fjala u krijua nga kritikët socialistë të kapitalizmit, ekonomisti dhe historiani Robert Hessen tha se vetë termi “kapitalizëm” është një term përçmues dhe një emërtim i gabuar për [[Individualizmi|individualizmin ekonomik]].<ref>Hessen, Robert (2008) “Capitalism”, in Henderson, David R. (ed.) ''The Concise Encyclopedia of Economics'' p. 57</ref> Bernard Harcourt pajtohet se termi është emërtim i gabuar dhe shton se ai sugjeron në mënyrë çorientuese se ekziston diçka e tillë si “kapitali”, i cili funksionon vetvetiu në mënyra të caktuara dhe drejtohet nga ligje ekonomike të qëndrueshme që i përkasin atij.<ref>Harcourt, Bernard E. (2020) ''For Coöperation and the Abolition of Capital, Or, How to Get Beyond Our Extractive Punitive Society and Achieve a Just Society'', Rochester, NY: Columbia Public Law Research Paper No. 14-672, p. 31</ref> Sipas ''[[Oxford English Dictionary]]'' (OED), fjala “kapitalizëm” shfaqet për herë të parë në gjuhën angleze më 1854, në romanin ''The Newcomes'' të romancierit William Makepeace Thackeray, ku fjala nënkuptonte “të kesh pronësi mbi kapitalin”.<ref name="OED-94">[[James Murray (lexicographer)|James Augustus Henry Murray]]. “Capitalism” p. 94.</ref> Po sipas OED-së, Carl Adolph Douai, një socialist dhe abolicionist gjermano-amerikan, përdori termin “kapitalizëm privat” më 1863. Terma të tjerë që përdoren ndonjëherë për kapitalizmin janë: * [[Mënyra kapitaliste e prodhimit]] * [[Liberalizmi ekonomik]] * Ndërmarrja e lirë<ref>{{cite encyclopedia |title=Free enterprise |encyclopedia=Roget's 21st Century Thesaurus |edition=Third |publisher=Philip Lief Group |date=2008|language=en}}</ref> * Ekonomia e ndërmarrjes së lirë<ref name="britannica" /> * [[Tregu i lirë]]<ref name="rogetfreeenterprise">{{cite encyclopedia |title=Free enterprise |encyclopedia=Roget's 21st Century Thesaurus |edition=Third |publisher=Philip Lief Group |date=2008}}</ref> * Ekonomia e tregut të lirë<ref name="britannica" /> * ''[[Laissez-faire]]''<ref name=Barrons>{{cite book |title=Barrons Dictionary of Finance and Investment Terms |date=1995 |page=74|language=en}}</ref> * [[Ekonomia e tregut]]<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/market%20economy |title=Market economy |dictionary=Merriam-Webster Unabridged Dictionary|language=en}}</ref> * Sistemi i fitimit<ref>{{cite book |last=Shutt |first=Harry |title=Beyond the Profits System: Possibilities for the Post-Capitalist Era |publisher=Zed Books |year=2010 |isbn=978-1-84813-417-1|language=en}}</ref> * Tregu vetërregullues<ref name="rogetfreeenterprise" /> == Përkufizimi == Nuk ka një përkufizim të pranuar universalisht për kapitalizmin; nuk është e qartë nëse kapitalizmi karakterizon një shoqëri të tërë, një lloj të caktuar rendi shoqëror apo përbërës ose elemente thelbësore të një shoqërie.<ref name="wolf">{{cite encyclopedia |last=Wolf |first=Harald |editor1-last=Ritzer |editor1-first=George|title=Capitalism |encyclopedia=Encyclopedia of Social Theory|pages=76–80|date=2004 |publisher=Sage Publications|isbn=978-1-4522-6546-9 |language=en}}</ref> Ndonëse u themeluan zyrtarisht në kundërshtim me kapitalizmin, shoqëri si [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike]] (BRSS) dhe Republika Popullore e Kinës janë përshkruar nganjëherë si shoqëri që në të vërtetë shfaqin tipare të kapitalizmit, pavarësisht dënimit të tij nga ideologjia e tyre e deklaruar [[Komunizmi|komuniste]].<ref>{{cite journal |last1=Howard |first1=M.C. |last2=King |first2=J.E. |title='State Capitalism' in the Soviet Union |journal=History of Economics Review |date=January 2001 |volume=34 |issue=1 |pages=110–126 |doi=10.1080/10370196.2001.11733360 |language=en}}</ref> [[Nancy Fraser]] e përshkruan përdorimin e termit «kapitalizëm» nga shumë autorë si «kryesisht retorik, duke funksionuar më pak si koncept i mirëfilltë sesa si gjest që shpreh nevojën për një koncept».<ref name="harris">{{cite journal|last1=Harris|first1=Neal|last2=Delanty|first2=Gerard|title=What is capitalism? Toward a working definition |journal=Social Science Information|year=2023|volume=62|issue=3|pages=323–344|doi=10.1177/05390184231203878 |doi-access=free |language=en}}</ref> Studiuesit që nuk janë kritikë ndaj kapitalizmit rrallë e përdorin në të vërtetë termin «kapitalizëm».<ref name="delacroix">{{cite encyclopedia |last=Delacroix |first=Jacques |editor1-last=Ritzer |editor1-first=George |title=Capitalism |encyclopedia=Encyclopedia of Social Theory|date=2007 |publisher=Wiley|doi=10.1002/9781405165518.wbeosc004 |isbn=978-1-4051-2433-1 |language=en}}</ref> Disa dyshojnë se termi «kapitalizëm» ka vlerë shkencore,<ref name="wolf"/> dhe ai përgjithësisht nuk trajtohet në ekonominë e rrymës kryesore,<ref name="harris"/> ndërsa ekonomisti [[Daron Acemoglu]] ka sugjeruar që termi «kapitalizëm» të braktiset krejtësisht.<ref>{{cite book |last1=Acemoglu |first1=Daron |title=Economic Ideas You Should Forget |chapter=Capitalism |date=2017 |pages=1–3 |doi=10.1007/978-3-319-47458-8_1 |isbn=978-3-319-47457-1 |language=en}}</ref> Si rrjedhojë, kuptimi i konceptit të kapitalizmit priret të ndikohet fort nga kundërshtarët e kapitalizmit, si dhe nga ndjekësit dhe kritikët e Karl Marksit.<ref name="delacroix"/> == Historia == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Historia e kapitalizmit|en|History of capitalism}}}} [[File:Jacopo Pontormo 055.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cosimo de' Medici]] (paraqitur në një portret të shekullit të 16-të nga {{ill|Pontormo|en|Pontormo}}) ndërtoi një perandori financiare ndërkombëtare dhe ishte një nga bankierët e parë të [[Banka Medici|Medici-ve]].]] [[File:Augsburg - Markt.jpg|thumb|upright=0.8|[[Augsburg]]u, qendër e kapitalizmit të hershëm<ref>{{cite encyclopedia |last1=Behringer |first1=Wolfgang |contribution=Core and Periphery: The Holy Roman Empire as a Communication(s) Universe |title=The Holy Roman Empire, 1495–1806 |date=2011 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-960297-1 |pages=347–358|url=https://perspectivia.net/servlets/MCRFileNodeServlet/pnet_derivate_00004689/behringer_core.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://perspectivia.net/servlets/MCRFileNodeServlet/pnet_derivate_00004689/behringer_core.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |access-date=2022-08-07 |language=en}}</ref>]] Kapitalizmi, në formën e tij moderne, mund ta gjurmojmë deri te shfaqja e kapitalizmit agrar dhe merkantilizmit në fillim të [[Rilindja|Rilindjes]], në qytet-shtete si [[Firencia|Firencë]].<ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/books-and-arts/2009/04/16/cradle-of-capitalism |title=Cradle of capitalism |newspaper=[[The Economist]] |date=2009-04-16 |access-date=2015-03-09 |archive-date=2018-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180118055643/http://www.economist.com/node/13484709 |url-status=live |language=en}}</ref> Kapitali ka ekzistuar në një formë embrionale, në shkallë të vogël, prej shekujsh<ref name="WarburtonDavid">{{cite book |last=Warburton |first=David |title=Macroeconomics from the beginning: The General Theory, Ancient Markets, and the Rate of Interest |location=Paris |publisher=Recherches et Publications |date=2003 |page=49 |language=en}}</ref> në formën e veprimtarive tregtare, të dhënies me qira e të huadhënies, dhe herë pas here si industri e vogël me njëfarë pune me pagë. Shkëmbimi i thjeshtë i [[Mall (lloj i të mirës)|mallrave]] dhe, rrjedhimisht, prodhimi i thjeshtë i mallrave, që përbëjnë bazën fillestare për rritjen e kapitalit nga tregtia, kanë një histori shumë të gjatë. Gjatë [[Epoka e Artë Islame|Epokës së Artë Islame]], arabët përhapën politika ekonomike kapitaliste, si tregtia e lirë dhe veprimtaria bankare. Përdorimi i [[Numrat indo-arabë|numrave indo-arabë]] lehtësoi mbajtjen e kontabilitetit. Këto risi u përhapën në Evropë nëpërmjet partnerëve tregtarë në qytete si Venecia dhe Piza. Matematikanët italianë udhëtuan nëpër Mesdhe, biseduan me tregtarë arabë dhe u kthyen për të përhapur përdorimin e numrave indo-arabë në Evropë.<ref name="Koehler, Benedikt">{{cite book |last=Koehler |first=Benedikt |title=Early Islam and the Birth of Capitalism |quote=In Baghdad, by the early tenth century a fully-fledged banking sector had come into being... |page=2 |publisher=Lexington Books |date=2014 |language=en}}</ref> === Agrarizmi === Themelet ekonomike të sistemit bujqësor feudal nisën të ndryshonin ndjeshëm në Anglinë e shekullit të 16-të, kur sistemi i pronave feudale ishte shpërbërë dhe toka kishte nisur të përqendrohej në duart e një numri gjithnjë e më të vogël pronarësh me prona gjithnjë e më të mëdha. Në vend të një sistemi pune të bazuar te bujkrobërit, punëtorët punësoheshin gjithnjë e më shumë si pjesë e një ekonomie monetare më të gjerë e në zgjerim. Sistemi ushtronte trysni si mbi pronarët e tokave, ashtu edhe mbi qiramarrësit që ta rrisnin prodhimtarinë bujqësore për të nxjerrë fitim; dobësimi i pushtetit shtrëngues të [[Aristokracia|aristokracisë]] për të nxjerrë teprica nga fshatarët i nxiti pronarët të provonin metoda më të mira, ndërsa qiramarrësit patën po ashtu nxitje për t'i përmirësuar metodat e tyre, në mënyrë që të përparonin në një [[ekonomia e punës|treg pune]] konkurrues. Kushtet e qirasë për tokën nisën t'u nënshtroheshin forcave të tregut ekonomik, në vend të sistemit të mëparshëm të pandryshueshëm të zakoneve dhe detyrimeve feudale.<ref>{{cite journal |last1=Brenner |first1=Robert |title=The Agrarian Roots of European Capitalism |journal=[[Past & Present (journal)|Past & Present]] |date=1982-01-01 |issue=97 |pages=16–113 |doi=10.1093/past/97.1.16 |jstor=650630 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://monthlyreview.org/articles/the-agrarian-origins-of-capitalism/ |title=The Agrarian Origins of Capitalism |access-date=2012-12-17 |date=July 1998 |archive-date=2019-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211183143/https://monthlyreview.org/1998/07/01/the-agrarian-origins-of-capitalism/ |url-status=live |language=en}}</ref> === Merkantilizmi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Merkantilizmi|en|Mercantilism}}}} [[File:Lorrain.seaport.jpg|left|thumb|Një pikturë e një porti detar francez të vitit 1638, në kulmin e merkantilizmit]] [[File:Lord Clive meeting with Mir Jafar after the Battle of Plassey.jpg|left|thumb|[[Robert Clive]] me {{ill|Nawabët e Bengalit|en|Nawabs of Bengal}} pas {{ill|Betejës së Plasit|en|Battle of Plassey}}, e cila shënoi fillimin e sundimit britanik në [[Presidenca e Bengalit Kolonial|Bengal]]]] Doktrina ekonomike mbizotëruese nga shekulli XVI deri në shekullin XVIII njihet zakonisht si merkantilizëm.<ref name=GSGB>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Pf9Jd1sIMJ0C |title=An Introduction to Marxist Economic Theory |date=2002 |publisher=Resistance Books |via=Google Books |isbn=978-1-876646-30-1 |access-date=2016-08-27 |archive-date=2016-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161211173733/https://books.google.com/books?id=Pf9Jd1sIMJ0C |url-status=live |language=en}}</ref><ref name="Burnham">{{cite book |last=Burnham |first=Peter |author-link=Peter Burnham |title=Capitalism: The Concise Oxford Dictionary of Politics |publisher=Oxford University Press |year=2003 |language=en}}</ref> Kjo periudhë, [[Epoka e Zbulimeve]], u shoqërua me eksplorimin gjeografik të vendeve të huaja nga tregtarët, veçanërisht nga Anglia dhe [[Vendet e Ulëta]]. Merkantilizmi ishte një sistem tregtie për përfitim, megjithëse mallrat prodhoheshin ende kryesisht me metoda jokapitaliste.<ref name="Scott" /> Shumica e studiuesve e konsiderojnë epokën e kapitalizmit tregtar dhe të merkantilizmit si zanafillën e kapitalizmit modern,<ref name="Burnham"/><ref name="Encyclopædia Britannica 2006">''Encyclopædia Britannica'' (2006)</ref> ndonëse {{ill|Karl Polanyi|en|Karl Polanyi}} argumentonte se tipari dallues i kapitalizmit është krijimi i tregjeve të përgjithësuara për ato që ai i quante «mallra fiktive», domethënë toka, puna dhe paraja. Për këtë arsye, ai argumentonte se «një treg konkurrues pune u krijua në Angli vetëm në vitin 1834; prandaj, nuk mund të thuhet se kapitalizmi industrial si sistem shoqëror ekzistonte para asaj date».<ref>{{cite book |last=Polanyi |first=Karl |author-link=Karl Polanyi |title=The Great Transformation |publisher=Beacon Press |location=Boston |date=1944 |page=87 |language=en}}</ref> Anglia nisi një qasje të gjerë dhe të integruar ndaj merkantilizmit gjatë [[Epoka elizabetiane|epokës elizabetiane]] (1558–1603). Një shpjegim sistematik dhe koherent i bilancit tregtar u bë publik përmes argumentit të [[Thomas Mun]]it, ''England's Treasure by Forraign Trade, or the Balance of our Forraign Trade is The Rule of Our Treasure''. Vepra u shkrua në vitet 1620 dhe u botua më 1664.<ref>{{cite book |first1=David |last1=Onnekink |first2=Gijs |last2=Rommelse |title=Ideology and Foreign Policy in Early Modern Europe (1650–1750) |url=https://books.google.com/books?id=M1QdbzdTimsC&pg=PA257 |year=2011 |publisher=Ashgate Publishing |page=257 |isbn=978-1-4094-1914-3 |access-date=2015-06-27 |archive-date=2015-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319130220/http://books.google.com/books?id=M1QdbzdTimsC&pg=PA257 |url-status=live |language=en}}</ref> Tregtarët evropianë, të mbështetur nga kontrollet shtetërore, subvencionet dhe [[Monopoli|monopolet]], fitonin pjesën më të madhe të fitimeve duke blerë dhe shitur mallra. Sipas fjalëve të [[Francis Bacon]]it, qëllimi i merkantilizmit ishte «hapja dhe ekuilibrimi i tregtisë; nxitja e prodhimit; zhdukja e përtacisë; frenimi i shpërdorimit dhe teprisë përmes ligjeve luksoze; përmirësimi dhe shfrytëzimi me kujdes i tokës; rregullimi i çmimeve…».<ref>Cit. në {{cite book |first=George |last=Clark |title=The Seventeenth Century |location=New York |publisher=Oxford University Press |date=1961 |page=24 |language=en}}</ref> Pas periudhës së protoindustrializimit, [[Kompania Britanike e Indisë Lindore]] dhe [[Kompania Holandeze e Indisë Lindore]], pas kontributeve të mëdha nga [[Bengali Mughal]],<ref name="Prakash">[[Om Prakash (historian)|Om Prakash]], «[http://link.galegroup.com/apps/doc/CX3447600139/WHIC?u=seat24826&xid=6b597320 Empire, Mughal]», ''History of World Trade Since 1450'', redaktuar nga [[John J. McCusker]], vëll. 1, Macmillan Reference USA, 2006, f. 237–240, ''World History in Context''. Marrë më 2017-08-03</ref><ref name="ray">{{cite book |last1=Ray |first1=Indrajit |title=Bengal Industries and the British Industrial Revolution (1757-1857) |date=2011 |doi=10.4324/9780203830895 |isbn=978-1-136-82552-1 |pages=57, 90, 174 |url=https://books.google.com/books?id=CHOrAgAAQBAJ&pg=PA57 |language=en}}</ref> çelën një epokë të zgjeruar të tregtisë dhe shkëmbimit tregtar.<ref name=Banaji>{{cite journal |last1=Banaji |first1=Jairus |title=Islam, the Mediterranean and the Rise of Capitalism |journal=Historical Materialism |date=2007 |volume=15 |issue=1 |pages=47–74 |doi=10.1163/156920607X171591 |language=en}}</ref><ref name="britannica2">{{cite web |title=Economic system {{!}} History, Types, & Facts {{!}} Britannica Money |url=https://www.britannica.com/money/economic-system |website=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> Këto kompani karakterizoheshin nga pushteti i tyre kolonial dhe ekspansionist, që u ishte dhënë nga shtetet-kombe.<ref name="Banaji" /> Gjatë kësaj epoke, tregtarët që kishin bërë tregti në fazën e mëparshme të merkantilizmit investuan kapital në Kompanitë e Indisë Lindore dhe në koloni të tjera, me synimin për të siguruar një [[Fitimi nga investimi|kthim nga investimi]].{{Citim i duhur|date=May 2026}} === Revolucioni Industrial === {{Kryesor|Revolucioni Industrial}} [[File:Maquina vapor Watt ETSIIM.jpg|thumb|[[Makina me avull e Wattit]], që punonte kryesisht me [[Qymyri|qymyr]], nxiti [[Revolucioni Industrial|Revolucionin Industrial]] në [[Mbretëria e Bashkuar|Britani]].<ref>Figura e makinës me avull të Wattit ndodhet në hollin e Shkollës së Lartë Teknike të Inxhinierëve Industrialë të [[Universiteti Teknik i Madridit|UPM-së]]{{Qartëso|date=April 2016}} ([[Madridi]]).</ref>]] Në mesin e shekullit XVIII, një grup teoricienësh ekonomikë, të udhëhequr nga [[David Hume]] (1711–1776)<ref>{{cite book |last=Hume |first=David |author-link=David Hume |title=Political Discourses |url=https://archive.org/details/McGillLibrary-125702-2590 |location=Edinburgh |publisher=A. Kincaid & A. Donaldson |year=1752 |language=en}}</ref> dhe [[Adam Smith]] (1723–1790), sfiduan doktrina themelore merkantiliste, siç ishte bindja se pasuria e botës mbetej e pandryshuar dhe se një shtet mund ta shtonte pasurinë e vet vetëm në kurriz të një shteti tjetër. Gjatë Revolucionit Industrial, industrialistët zunë vendin e tregtarëve si faktori mbizotërues në sistemin kapitalist dhe sollën rënien e aftësive tradicionale artizanale të [[Artizani|artizanëve]], esnafëve dhe [[çiraku|çirakëve]]. Kapitalizmi industrial shënoi zhvillimin e [[sistemi i fabrikës|sistemit të fabrikës]] në prodhim, të karakterizuar nga një [[ndarja e punës|ndarje komplekse e punës]] ndërmjet proceseve të punës dhe brenda tyre, si dhe nga rutina e detyrave të punës; dhe, në fund, vendosi mbizotërimin e [[mënyra kapitaliste e prodhimit|mënyrës kapitaliste të prodhimit]].<ref>{{cite book |last1=Burnham |first1=Peter |author1-link=Peter Burnham |year=1996 |chapter=Capitalism |editor1-last=McLean |editor1-first=Iain |editor2-last=McMillan |editor2-first=Alistair |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |url=https://books.google.com/books?id=8JkyAwAAQBAJ |series=Oxford Quick Reference |edition=3 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |publication-date=2009 |isbn=978-0-19-101827-5 |access-date=2019-09-14 |quote=Industrial capitalism, which Marx dates from the last third of the eighteenth century, finally establishes the domination of the capitalist mode of production. |archive-date=2020-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727163404/https://books.google.com/books?id=8JkyAwAAQBAJ |url-status=live |language=en}}</ref> Në fund, Britania industriale e braktisi politikën [[proteksionizmi|proteksioniste]] që kishte parashikuar më parë merkantilizmi. Në shekullin XIX, [[Richard Cobden]]i (1804–1865) dhe [[John Bright]]i (1811–1889), të cilët i bazonin bindjet e tyre te [[kapitalizmi i Mançesterit|shkolla e Mançesterit]], nisën një lëvizje për uljen e [[Tatimi i importit|tarifave doganore]].<ref name="laissezf">{{cite web |title=Laissez-faire |url=http://www.bartleby.com/65/la/laissezf.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202050426/http://www.bartleby.com/65/la/laissezf.html |archive-date=2008-12-02 |language=en}}</ref> Në vitet 1840, Britania ndoqi një politikë më pak proteksioniste: më 1846 shfuqizoi [[Ligjet e drithërave]], kurse më 1849 shfuqizoi [[Aktet e lundrimit]].<ref>{{cite book |last1=Burnham |first1=Peter |author1-link=Peter Burnham |year=1996 |chapter=Capitalism |editor1-last=McLean |editor1-first=Iain |editor2-last=McMillan |editor2-first=Alistair |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |url=https://books.google.com/books?id=8JkyAwAAQBAJ |series=Oxford Quick Reference |edition=3 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |publication-date=2009 |isbn=978-0-19-101827-5 |access-date=2019-09-14 |quote=For most analysts, mid- to late-nineteenth century Britain is seen as the apotheosis of the laissez-faire phase of capitalism. This phase took off in Britain in the 1840s with the repeal of the Corn Laws, and the Navigation Acts, and the passing of the Banking Act. |archive-date=2020-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727163404/https://books.google.com/books?id=8JkyAwAAQBAJ |url-status=live |language=en}}</ref> Britania uli tarifat dhe [[Kuota e importit|kuotat e importit]], në përputhje me mbështetjen e David Ricardos për [[Tregtia e lirë|tregtinë e lirë]]. === Moderniteti === [[File:McKinley Prosperity.jpg|thumb|upright|[[Standardi i arit]] përbënte bazën financiare të ekonomisë ndërkombëtare nga viti 1870 deri më 1914.]] Proceset më të gjera të [[Globalizimi|globalizimit]] e përhapën kapitalizmin në mbarë botën. Në fillim të shekullit XIX, një varg sistemesh tregu të lidhura lirshëm ishin bashkuar në një sistem global relativisht të integruar, duke përshpejtuar më tej proceset e globalizimit ekonomik dhe të llojeve të tjera.<ref name="SAGE Publications">{{Cite book |year=2007 |last1=James |first1=Paul |author-link=Paul James (academic) |last2=Gills |first2=Barry |title=Globalization and Economy, Vol. 1: Global Markets and Capitalism |url=https://www.academia.edu/4199690 |publisher=SAGE Publications |location=London |page=xxxiii |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Impact of Global Capitalism on the Environment of Developing Economies |url=http://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/93716/1/04_Osariyekemwen%20Igiebor.pdf |journal=Impact of Global Capitalism on the Environment of Developing Economies: The Case of Nigeria |page=84 |access-date=2020-07-31 |archive-date=2020-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320071239/http://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/93716/1/04_Osariyekemwen%20Igiebor.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Në fund të shekullit XX, kapitalizmi kapërceu sfidën e [[Ekonomia e planifikuar|ekonomive të planifikuara nga qendra]] dhe sot është sistemi mbizotërues në mbarë botën,<ref name="britannica">{{Cite web |last1=Heilbroner |first1=Robert L. |last2=Boettke |first2=Peter J. |title=Capitalism |url=https://www.britannica.com/money/capitalism |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>{{sfn|Fulcher|2004|p=99}} ku ekonomia e përzier është forma mbizotëruese në botën e industrializuar perëndimore. [[Industrializimi]] mundësoi prodhimin e lirë të artikujve shtëpiakë përmes [[Ekonomia e shkallës|ekonomive të shkallës]], ndërsa rritja e shpejtë e [[Rritja e popullsisë|popullsisë]] krijoi kërkesë të qëndrueshme për mallra. [[Imperializmi]] i shekullit XVIII e formësoi vendosmërisht globalizimin.<ref name="SAGE Publications" /><ref>{{Cite journal |last1=Thomas |first1=Martin |last2=Thompson |first2=Andrew |date=2014-01-01 |title=Empire and Globalisation: from 'High Imperialism' to Decolonisation |journal=The International History Review |volume=36 |issue=1 |pages=142–170 |doi=10.1080/07075332.2013.828643 |s2cid=153987517 |issn=0707-5332 |doi-access=free |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Globalization and Empire |url=https://core.ac.uk/download/pdf/47230635.pdf |journal=Globalization and Empire |access-date=2020-07-31 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063531/https://core.ac.uk/download/pdf/47230635.pdf |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Europe and the causes of globalization |url=https://core.ac.uk/download/pdf/7045619.pdf |journal=Europe and the Causes of Globalization, 1790 to 2000 |access-date=2020-07-31 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207091124/https://web.archive.org/web/20171207091124/https://core.ac.uk/download/pdf/7045619.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Pas [[Lufta e Parë e Opiumit|Luftës së Parë]] dhe [[Lufta e Dytë e Opiumit|Luftës së Dytë të Opiumit]] (1839–1860), të zhvilluara nga Britania dhe Franca, si dhe pas përfundimit të pushtimit britanik të Indisë deri më 1858 dhe pushtimit francez të Afrikës, [[Polinezia|Polinezisë]] dhe Indokinës deri më 1887, popullsi të mëdha të Azisë u kthyen në konsumatore të eksporteve evropiane. Evropianët kolonizuan zona të Afrikës dhe ishuj të Paqësorit. Kolonizimi evropian, veçanërisht i Afrikës nga britanikët dhe francezët, solli burime të vlefshme natyrore si goma, diamantet dhe [[Qymyri|qymyrin]], dhe ndihmoi në nxitjen e tregtisë dhe investimeve midis fuqive perandorake evropiane, kolonive të tyre dhe Shteteve të Bashkuara: {{Blockquote|Një banor i Londrës mund të porosiste me telefon, duke pirë çajin e mëngjesit, produkte nga e gjithë bota dhe të priste me arsye që ato t’i mbërrinin shpejt në pragun e derës. Militarizmi dhe imperializmi, të nxitur nga rivalitetet racore dhe kulturore, ishin pak më shumë se zbavitje në gazetën e tij të përditshme. Çfarë periudhe e jashtëzakonshme në përparimin ekonomik të njerëzimit ishte ajo epokë që mori fund në gusht të vitit 1914.<ref>{{Cite web |url=https://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/tr_show01.html |title=Commanding Heights: Episode One: The Battle of Ideas |publisher=PBS |date=1929-10-24 |access-date=2010-07-31 |archive-date=2010-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100330093746/http://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/tr_show01.html |url-status=live |language=en}}</ref>}} Nga vitet 1870 deri në fillim të viteve 1920, sistemi financiar global ishte kryesisht i lidhur me [[Standardi i arit|standardin e arit]].<ref>{{Cite book |last=Eichengreen |first=Barry |author-link=Barry Eichengreen |date=2019-08-06 |title=Globalizing Capital: A History of the International Monetary System |edition=3rd |publisher=Princeton University Press |doi=10.2307/j.ctvd58rxg |isbn=978-0-691-19458-5 |s2cid=240840930 |lccn=2019018286 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Eichengreen |first1=Barry |author-link=Barry Eichengreen |last2=Esteves |first2=Rui Pedro |date=2021 |editor1-last=Fukao |editor1-first=Kyoji |editor2-last=Broadberry |editor2-first=Stephen |editor2-link=Stephen Broadberry |section=International Finance |title=The Cambridge Economic History of the Modern World |publisher=Cambridge University Press |volume=2: ''1870 to the Present'' |pages=501–525 |isbn=978-1-107-15948-8 |language=en}}</ref> Mbretëria e Bashkuar e miratoi zyrtarisht këtë standard e para, më 1821. Pas saj erdhën Kanadaja më 1853, [[Toka e Re (provincë)|Toka e Re]] më 1865, si dhe Shtetet e Bashkuara dhe Gjermania (''[[De jure|de jure]]'') më 1873. Teknologjitë e reja, si [[telegrafi]], [[Kablloja telegrafike transatlantike|kablloja transatlantike]], radiotelefoni, anijet me avull dhe hekurudhat, mundësuan lëvizjen e mallrave dhe informacionit nëpër botë në një shkallë të paparë më parë. <ref>{{Cite web|url=https://www.nber.org/papers/w7195 |last1=Bordo |first1=Michael D. |author1-link=Michael D. Bordo |last2=Eichengreen |first2=Barry |author2-link=Barry Eichengreen |last3=Irwin |first3=Douglas A. |title=Is Globalization Today Really Different than Globalization a Hundred Years Ago? |series=NBER |number=Working Paper No. 7195 |date=June 1999|doi=10.3386/w7195 |language=en}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, deri në vitet 1920, termi «kapitalist» u referohej kryesisht biznesmenëve të fuqishëm<ref>{{Cite book |last=Andrews |first=Thomas G. |title=Killing for Coal: America's Deadliest Labor War |publisher=Harvard University Press |year=2008 |isbn=978-0-674-03101-2 |location=Cambridge |page=64 |author-link=Thomas G. Andrews (historian) |language=en}}</ref>, për shkak të skepticizmit dhe kritikave të përhapura shoqërore ndaj kapitalizmit dhe mbështetësve të tij më të zjarrtë. [[File:NY stock exchange traders floor LC-U9-10548-6.jpg|thumb|Kati i tregtimit i bursës së [[Bursa|Nju-Jorkut]] (1963)]] Shoqëritë bashkëkohore kapitaliste u zhvilluan në Perëndim nga viti 1950 e deri më sot, dhe ky lloj sistemi vazhdon të ekzistojë në mbarë botën. Shembuj përkatës nisën në {{ill|Shtetet e Bashkuara në vitet 1950|en|United States in the 1950s|lt=Shtetet e Bashkuara pas viteve 1950}}, në {{ill|Trente Glorieuses|en|Trente Glorieuses|lt=Francë pas viteve 1960}}, në {{ill|Mrekullia spanjolle|en|Spanish miracle|lt=Spanjë pas viteve 1970}}, në [[Ekonomia e Polonisë|Poloni pas vitit 2015]] e gjetkë. Në këtë fazë, shumica e tregjeve kapitaliste konsiderohen të zhvilluara dhe karakterizohen nga tregje të zhvilluara private e publike të aksioneve dhe borxhit, një [[Standardi i jetesës|standard i lartë jetese]] (sipas përkufizimit të [[Banka Botërore|Bankës Botërore]] dhe [[Fondi Monetar Ndërkombëtar|Fondit Monetar Ndërkombëtar]]), investitorë të mëdhenj institucionalë dhe një [[sistem bankar]] i financuar mirë. Është shfaqur një [[klasë menaxheriale]] e rëndësishme, e cila vendos për një pjesë të konsiderueshme të investimeve dhe vendimeve të tjera. Ka nisur të shfaqet një e ardhme ndryshe nga ajo që parashikonte Marksi, e hulumtuar dhe përshkruar nga {{ill|Anthony Crosland|en|Anthony Crosland}} në Mbretërinë e Bashkuar në librin e tij të vitit 1956, ''{{ill|E ardhmja e socializmit|en|The Future of Socialism}}''<ref>{{cite book |last=Crosland |first=Anthony |title=The Future of Socialism |publisher=Jonathan Cape |year=1956 |location=United Kingdom |language=en}}</ref>, si dhe nga {{ill|John Kenneth Galbraith|en|John Kenneth Galbraith}} në Amerikën e Veriut në librin e tij të vitit 1958, ''{{ill|Shoqëria e begatë|en|The Affluent Society}}''<ref>{{cite book |last=Galbraith |first=John Kenneth |title=The Affluent Society |publisher=Houghton Mifflin |year=1958 |location=United States |language=en}}</ref>, 90 vjet pas studimit të Marksit mbi gjendjen e kapitalizmit në vitin 1867.<ref>{{cite book |last=Shiller |first=Robert |title=Finance and The Good Society |publisher=Princeton University Press |year=2012 |location=United States |language=en}}</ref> {{ill|Bumi ekonomik i pasluftës|en|Post–World War II economic expansion|lt=Bumi i pasluftës}} përfundoi në fund të viteve 1960 dhe në fillim të viteve 1970, ndërsa gjendja ekonomike u përkeqësua me rritjen e {{ill|Stagflacioni|en|stagflation|lt=stagflacionit}}.<ref>{{cite book |last=Barnes |first=Trevor J. |title=Reading economic geography |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-0-631-23554-5 |page=127 |year=2004 |language=en}}</ref> {{ill|Monetarizmi|en|Monetarism}}, një ndryshim i [[ekonomia kejnesiane|kejnesianizmit]] më i pajtueshëm me analizat ''laissez-faire'', fitoi gjithnjë e më shumë rëndësi në botën kapitaliste, veçanërisht gjatë viteve kur [[Ronald Reagan]] ishte në detyrë në Shtetet e Bashkuara (1981–1989) dhe [[Margaret Thatcher]] në Mbretërinë e Bashkuar (1979–1990). Interesi publik dhe politik nisi të largohej nga shqetësimet e ashtuquajtura [[kolektivizëm|kolektiviste]] të kapitalizmit të menaxhuar të Kejnsit, duke u përqendruar te zgjedhja individuale, një qasje e quajtur «kapitalizëm i riorientuar nga tregu».{{sfn|Fulcher|2004|p=}} Fundi i Luftës së Ftohtë dhe [[Shpërbërja e Bashkimit Sovjetik|shpërbërja e Bashkimit Sovjetik]] i mundësuan kapitalizmit të bëhej një sistem vërtet global, në një mënyrë që nuk ishte parë që nga periudha para Luftës së Parë Botërore. Zhvillimi i ekonomisë globale [[neoliberalizmi|neoliberale]] do të kishte qenë i pamundur pa rënien e [[Komunizmi|komunizmit]].<ref>{{cite book |last=Gerstle |first=Gary |author-link=Gary Gerstle |date=2022 |title=The Rise and Fall of the Neoliberal Order: America and the World in the Free Market Era |url=https://global.oup.com/academic/product/the-rise-and-fall-of-the-neoliberal-order-9780197519646?cc=us&lang=en |publisher=Oxford University Press |pages=10–12, 149 |isbn=978-0-19-751964-6 |quote=The collapse of communism, then, opened the entire world to capitalist penetration, shrank the imaginative and ideological space in which opposition to capitalist thought and practices might incubate, and impelled those who remained leftists to redefine their radicalism in alternative terms, which turned out to be those that capitalist systems could more, rather than less, easily manage. This was the moment when neoliberalism in the United States went from being a political movement to a political order. |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Bartel |first=Fritz |date=2022 |title=The Triumph of Broken Promises: The End of the Cold War and the Rise of Neoliberalism |url=https://www.hup.harvard.edu/books/9780674976788 |publisher=Harvard University Press |pages=5–6, 19 |isbn=978-0-674-97678-8 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Greene |first1=Julie |author-link1=Julie Greene (historian) |date=April 2020 |title=Bookends to a Gentler Capitalism: Complicating the Notion of First and Second Gilded Ages |journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era |volume=19 |issue=2 |publisher=Cambridge University Press |pages=197–205 |doi=10.1017/S1537781419000628 |name-list-style=vanc |language=en}}</ref> Ekonomisti i Harvard Kennedy School, Dani Rodrik, dallon tri variante historike të kapitalizmit:<ref>{{citation |last=Rodrik |first=Dani |chapter=Capitalism 3.0 |date=2009 |chapter-url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt46mtqx.23 |title=Aftershocks |pages=185–193 |editor-last=Hemerijck |editor-first=Anton |publisher=Amsterdam University Press |jstor=j.ctt46mtqx.23 |isbn=978-90-8964-192-2 |access-date=14 January 2021 |editor2-last=Knapen |editor3-last=van Doorne |editor3-first=Ellen |language=en}}</ref> * Kapitalizmi 1.0, gjatë shekullit XIX, përfshinte kryesisht tregje të parregulluara, ku shteti kishte rol minimal (përveç mbrojtjes kombëtare dhe mbrojtjes së të drejtave pronësore); * Kapitalizmi 2.0, në periudhën e pas Luftës së Dytë Botërore, përfshinte kejnesianizmin, një rol të konsiderueshëm të shtetit në rregullimin e tregjeve dhe shtete të fuqishme të mirëqenies; * Kapitalizmi 2.1 përfshinte ndërthurjen e tregjeve të parregulluara, globalizimit dhe detyrimeve të ndryshme kombëtare të shteteve. ==== Marrëdhënia me demokracinë ==== Marrëdhënia midis [[Demokracia|demokracisë]] dhe kapitalizmit është një çështje e debatueshme në teori dhe në lëvizjet politike popullore.<ref>{{cite journal |last1=Milner |first1=Helen V |title=Is Global Capitalism Compatible with Democracy? Inequality, Insecurity, and Interdependence |journal=International Studies Quarterly |date=2021 |volume=65 |issue=4 |pages=1097–1110 |doi=10.1093/isq/sqab056 |doi-access=free |language=en}}</ref> Zgjerimi i [[E drejta e votës|të drejtës së votës]] për burrat e rritur në Britaninë e shekullit XIX ndodhi krahas zhvillimit të kapitalizmit industrial, ndërsa [[Demokracia përfaqësuese|demokracia përfaqësuese]] u përhap gjerësisht në të njëjtën kohë me kapitalizmin. Kjo bëri që kapitalistët të parashtronin se midis tyre kishte një marrëdhënie shkakësore ose të ndërsjellë. Megjithatë, sipas disa autorëve të shekullit XX, kapitalizmi shoqëroi edhe forma të ndryshme të organizimit politik, mjaft të dallueshme nga demokracitë liberale, përfshirë regjimet [[Fashizmi|fashiste]], [[Monarkia absolute|monarkitë absolute]] dhe [[Shteti njëpartiak|shtetet njëpartiake]].<ref name="Burnham" /> [[Teoria e paqes demokratike|Teoria demokratike e paqes]] pohon se demokracitë rrallë luftojnë kundër demokracive të tjera, por të tjerë sugjerojnë se kjo mund të shpjegohet nga ngjashmëria ose qëndrueshmëria politike, dhe jo nga fakti se ato janë «demokratike» ose «kapitaliste». Kritikët argumentojnë se, ndonëse rritja ekonomike nën kapitalizëm ka çuar në demokraci, kjo mund të mos ndodhë në të ardhmen, pasi regjimet [[Autoritarizmi|autoritare]] kanë arritur ta drejtojnë rritjen ekonomike duke përdorur disa nga parimet konkurruese të kapitalizmit,<ref>{{cite magazine |first=Gady |last=Epstein |title=The Winners And Losers in Chinese Capitalism |url=https://www.forbes.com/sites/gadyepstein/2010/08/31/the-winners-and-losers-in-chinese-capitalism/ |magazine=[[Forbes]] |access-date=2015-10-28 |archive-date=2015-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151105210914/http://www.forbes.com/sites/gadyepstein/2010/08/31/the-winners-and-losers-in-chinese-capitalism/ |url-status=live |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=The rise of state capitalism |url=https://www.economist.com/leaders/2012/01/21/the-rise-of-state-capitalism |newspaper=[[The Economist]] |access-date=2015-10-24 |issn=0013-0613 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615124603/https://www.economist.com/leaders/2012/01/21/the-rise-of-state-capitalism |url-status=live |language=en}}</ref> pa bërë lëshime në drejtim të më shumë [[Përndjekja politike|lirisë politike]].<ref>{{cite magazine |last=Mesquita |first=Bruce Bueno de |url=http://www.foreignaffairs.org/20050901faessay84507/bruce-bueno-de-mesquita-george-w-downs/development-and-democracy.html |title=Development and Democracy |date=September 2005 |access-date=2008-02-26 |magazine=Foreign Affairs |volume=84 |issue=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080220154505/http://www.foreignaffairs.org/20050901faessay84507/bruce-bueno-de-mesquita-george-w-downs/development-and-democracy.html |archive-date=2008-02-20 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Siegle |first1=Joseph |last2=Weinstein |first2=Michael |last3=Halperin |first3=Morton |date=2004-09-01 |title=Why Democracies Excel |url=http://www.mafhoum.com/press7/212S28.pdf |journal=Foreign Affairs |volume=83 |issue=5 |page=57 |doi=10.2307/20034067 |jstor=20034067 |access-date=2018-08-26 |archive-date=2019-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412055541/https://www.mafhoum.com/press7/212S28.pdf |url-status=live |language=en}}</ref> Shkencëtarët politikë [[Torben Iversen]] dhe [[David Soskice]] e shohin demokracinë dhe kapitalizmin si sisteme që mbështesin njëri-tjetrin.<ref>{{cite book |last1=Iversen |first1=Torben |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv4g1r3n |title=Democracy and Prosperity: Reinventing Capitalism through a Turbulent Century |last2=Soskice |first2=David |date=2019 |publisher=Princeton University Press |jstor=j.ctv4g1r3n |isbn=978-0-691-18273-5 |language=en}}</ref> Në librin ''On Democracy'', [[Robert Dahl]] argumentoi se kapitalizmi ishte i dobishëm për demokracinë, sepse rritja ekonomike dhe një shtresë e mesme e madhe i shërbenin demokracisë.<ref name=":0a">{{cite book |last=Dahl |first=Robert A. |url=https://books.google.com/books?id=ZG4JEAAAQBAJ |title=On Democracy |date=2020 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-25799-1 |language=en}}</ref> Ai argumentoi gjithashtu se ekonomia e tregut ofronte një alternativë ndaj kontrollit qeveritar të ekonomisë, duke ulur rreziqet e tiranisë dhe autoritarizmit.<ref name=":0a" /> Në librin e tij ''{{ill|Rruga drejt robërisë|en|The Road to Serfdom}}'' (1944), [[Friedrich Hayek]] (1899–1992) pohoi se kuptimi i lirisë ekonomike në tregun e lirë, siç mishërohet në kapitalizëm, është kusht i domosdoshëm për lirinë politike.<ref>{{cite journal |last1=John |first1=K. |title=Another Road to Serfdom |journal=CESifo Working Paper No. 5967 |location=Munich |date=2016 |url=https://www.ifo.de/en/cesifo/publications/2016/working-paper/another-road-serfdom |language=en}}</ref> Ai argumentoi se mekanizmi i tregut është e vetmja mënyrë për të vendosur se çfarë duhet prodhuar dhe si duhen shpërndarë mallrat pa përdorur shtrëngimin. [[Milton Friedman]] dhe [[Ronald Reagan]] përkrahën gjithashtu këtë pikëpamje.<ref>{{cite journal |last1=Pryor |first1=Frederic L. |title=Capitalism and freedom? |journal=Economic Systems |date=2010 |volume=34 |issue=1 |pages=91–104 |doi=10.1016/j.ecosys.2009.09.003 |language=en}}</ref> Friedman pretendonte se veprimtaritë ekonomike të centralizuara shoqërohen gjithmonë me [[Përndjekja politike|represion politik]]. Sipas tij, transaksionet në ekonominë e tregut janë vullnetare dhe larmia e gjerë që mundëson veprimtaria vullnetare përbën një kërcënim thelbësor për udhëheqësit politikë represivë, duke ua zvogëluar ndjeshëm pushtetin për të ushtruar shtrëngim. Disa nga pikëpamjet e Friedmanit i ndante edhe [[John Maynard Keynes]], i cili besonte se kapitalizmi ishte jetik që liria të mbijetonte dhe të lulëzonte. <ref>{{Cite book |last1=Hayek |first1=Friedrich August |author-link1=Friedrich Hayek |title=The Road to Serfdom |date=1944 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-32059-5 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bellamy |first=Richard |title=The Cambridge History of Twentieth-Century Political Thought |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2003 |isbn=978-0-521-56354-3 |page=60 |language=en}}</ref> [[Freedom House]], një institut kërkimor amerikan që studion demokracinë, lirinë politike dhe të drejtat e njeriut në nivel ndërkombëtar dhe i mbron ato, ka argumentuar se «ekziston një korrelacion i lartë dhe statistikisht domethënës ndërmjet nivelit të lirisë politike, [[Liria në botë|siç matet nga Freedom House]], dhe lirisë ekonomike, [[Indeksi i lirisë ekonomike|siç matet nga anketa e Wall Street Journal/Heritage Foundation]]».<ref>{{Cite book |first=Adrian |last=Karatnycky |title=Freedom in the World: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties |publisher=Transaction Publishers |date=2001 |isbn=978-0-7658-0101-2 |page=11 |language=en}}</ref> Në ''[[Kapitali në shekullin e njëzetenjëtë|Capital in the Twenty-First Century]]'' (2013), [[Thomas Piketty]], nga {{ill|Shkolla e Ekonomisë së Parisit|en|Paris School of Economics}}, pohoi se [[Pabarazia ekonomike|pabarazia]] është pasojë e pashmangshme e [[Rritja ekonomike|rritjes ekonomike]] në një ekonomi kapitaliste dhe se përqendrimi pasues i pasurisë mund të destabilizojë shoqëritë demokratike e të minojë idealet e drejtësisë sociale mbi të cilat ato janë ndërtuar.<ref>{{Cite book |author-link=Thomas Piketty |last=Piketty |first=Thomas |date=2014 |title=Capital in the Twenty-First Century |publisher=Belknap Press |isbn=978-0-674-43000-6 |page=571 |language=en}}</ref> Sipas {{ill|Clara Mattei|en|Clara Mattei}}, kapitalizmi dhe demokracia janë «thelbësisht të papajtueshme», sepse demokracia e vërtetë kërkon një shkallë të caktuar të autonomisë ekonomike, të cilën kapitalizmi mund ta minojë duke i bërë shumicën e njerëzve të varur nga shitja e fuqisë së tyre punëtore për të mbijetuar.<ref>{{Cite book |last=Mattei |first=Clara |date=2026 |title=Escape from Capitalism: An Intervention |publisher=Simon & Schuster |pages=139–163 |isbn=978-1668085141 |language=en}}</ref> Shtetet me sisteme ekonomike kapitaliste përfshijnë regjime politike që konsiderohen autoritare ose shtypëse. [[Singapori]] ka një ekonomi të suksesshme të tregut të hapur, si rezultat i klimës së saj konkurruese dhe miqësore për biznesin, si dhe i sundimit të fortë të ligjit. Megjithatë, ajo kritikohet shpesh për mënyrën e qeverisjes, e cila, ndonëse është demokratike dhe vazhdimisht ndër më pak të korruptuarat,<ref>{{Cite web |title=Transparency International Corruption Measure 2015 |url=https://www.transparency.org/country/#SGP |website=Transparency International Corruption Measure 2015 – By Country / Territory |publisher=Transparency International |access-date=2016-09-20 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331114640/http://www.transparency.org/country/#SGP |language=en}}</ref> funksionon kryesisht nën sundimin e një partie të vetme. Për më tepër, ajo nuk e mbron fuqishëm lirinë e shprehjes, siç dëshmohet nga shtypi i saj i rregulluar nga qeveria dhe prirja për të zbatuar ligje që mbrojnë harmoninë etnike dhe fetare, dinjitetin gjyqësor dhe reputacionin personal. Sektori privat (kapitalist) në Republikën Popullore të Kinës është rritur dhe ka lulëzuar me shpejtësi që nga krijimi i tij, ndonëse vendi ka qeveri autoritare. Sundimi i [[Augusto Pinochet]]it në Kili çoi në rritje ekonomike dhe nivele të larta pabarazie<ref>{{Cite book |last=Klein |first=Naomi |date=2008 |title=The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism |url=http://books.google.com/books?id=PwHUAq5LPOQC&lpg=PP1&pg=PA105 |publisher=Picador |isbn=0-312-42799-9 |page=[https://books.google.com/books?id=PwHUAq5LPOQC&pg=PA105 105] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319071518/http://books.google.com/books?id=PwHUAq5LPOQC&lpg=PP1&pg=PA105 |archive-date=2015-03-19 |language=en}}</ref> duke përdorur mjete autoritare për të krijuar një mjedis të sigurt për investimet dhe kapitalizmin. Në mënyrë të ngjashme, sundimi autoritar i {{ill|Suharto|en|Suharto}}s dhe {{ill|Masakrat masive indoneziane të viteve 1965–1966|en|Indonesian mass killings of 1965–66|lt=shfarosja}} e {{ill|Partia Komuniste e Indonezisë|en|Communist Party of Indonesia}}s mundësuan zgjerimin e kapitalizmit në [[Indonezia|Indonezi]].<ref name="indonesia_s_original">{{Cite journal |last=Farid |first=Hilmar |date=2005 |title=Indonesia's original sin: mass killings and capitalist expansion, 1965–66 |journal=Inter-Asia Cultural Studies |volume=6 |issue=1 |pages=3–16 |doi=10.1080/1462394042000326879 |s2cid=145130614 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Robinson |first=Geoffrey B. |date=2018 |title=The Killing Season: A History of the Indonesian Massacres, 1965–66 |url=https://press.princeton.edu/titles/11135.html |publisher=Princeton University Press |page=177 |isbn=978-1-4008-8886-3 |access-date=2018-08-01 |archive-date=2019-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419011656/https://archive.org/web/20190419011656/https://press.princeton.edu/titles/11135.html |url-status=live |language=en}}</ref> Kuptimi modern i termit «kapitalizëm» shpesh i atribuohet Karl Marxit.<ref name="Scott">{{Cite book |title=Industrialism: A Dictionary of Sociology |last=Scott |first=John |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2005 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title="capitalism, n.2". OED Online |url=http://www.oed.com/view/Entry/27454?rskey=ZVI1hr&result=2&isAdvanced=false |access-date=2013-01-19 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063611/https://www.oed.com/start;jsessionid=A9CBE07460C68ED291D7D6CDCE84A1B1?authRejection=true&url=%2Fview%2FEntry%2F27454%3Frskey=ZVI1hr%26result=2%26isAdvanced%3Dfalse |url-status=live |language=en}}</ref> Në ''Das Kapital'', Marksi analizoi «[[Mënyra kapitaliste e prodhimit|mënyrën kapitaliste të prodhimit]]» duke përdorur një metodë kritike që më vonë u njoh si marksizëm. Megjithatë, ndonëse Marksi e trajtoi gjerësisht kapitalizmin, ai e përdori termin «kapitalizëm» më rrallë se shprehjen «mënyra kapitaliste e prodhimit». Bashkëpunëtori i tij, [[Frederik Engels]], luajti rol të rëndësishëm në përhapjen e termit përmes interpretimeve më politike të veprës së tyre. Në shekullin e 20-të, përkrahësit e sistemit kapitalist shpesh e zëvendësuan termin «kapitalizëm» me shprehje si «sipërmarrje e lirë» ose «sipërmarrje private», për të shmangur ngjyrimet e tij negative. Në mënyrë të ngjashme, termi «kapitalist» nganjëherë zëvendësohej me «[[Investitori|investitor]]» ose «[[Sipërmarrja|sipërmarrës]]», për të theksuar rolet prodhuese dhe jo grumbullimin pasiv të pasurisë.<ref name="Williams 1983 51">{{Cite book |last=Williams |first=Raymond |title=Keywords: A vocabulary of culture and society, revised edition |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1983 |isbn=978-0-19-520469-8 |page=[https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/51 51] |chapter=Capitalism |chapter-url=https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/51 |language=en}}</ref> == Karakteristikat == {{Hatnote|Shih më tepër: {{ill|Perspektivat mbi kapitalizmin sipas shkollave të mendimit|en|Perspectives on capitalism by school of thought}}}} Në përgjithësi, kapitalizmi si sistem ekonomik dhe mënyrë prodhimi mund të përmblidhet si më poshtë:<ref>{{Cite web|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3n39n8x3&chunk.id=d0e1212&toc.id=&brand=ucpress |title=Althusser and the Renewal of Marxist Social Theory |access-date=2015-03-24 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402094835/http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3n39n8x3&chunk.id=d0e1212&toc.id=&brand=ucpress |url-status=live|language=en}}</ref> * {{ill|Akumulimi i kapitalit|en|Capital accumulation}}:<ref name=ch32>{{Cite book|url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch32.htm |title=Economic Manuscripts: Capital Vol. I |chapter=Thirty Two |first=Karl |last=Marx |access-date=2015-03-24 |via=Marxists Internet Archive |archive-date=2015-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221104326/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch32.htm |url-status=live|language=en}}</ref> prodhimi për përfitim dhe akumulimi si qëllim i nënkuptuar i të gjithë ose i pjesës më të madhe të prodhimit, si dhe kufizimi ose eliminimi i prodhimit që më parë kryhej mbi baza të përbashkëta shoqërore ose familjare private.<ref name=xxx31 /> * [[Prodhimi (ekonomi)|Prodhimi i mallrave]]: prodhimi për shkëmbim në treg, me qëllim maksimizimin e vlerës së shkëmbimit në vend të vlerës së përdorimit. * Shkëmbimi i mallrave ose shërbimeve mund të mundësohet nga [[Kontrata|kontratat]].<ref name="y015">{{Cite book | last=Goldberg | first=Victor P. | title=The Oxford Handbook of Capitalism | chapter=Contracts | publisher=Oxford University Press | date=2012-11-21 | isbn=978-0-19-539117-6 | doi=10.1093/oxfordhb/9780195391176.013.0010 | pages=250–274|language=en}}</ref> Shërbimet mund të shkëmbehen në formën e punës me pagë.{{Sfn|Steinfeld|2009|p=3}} * Pronësia private mbi mjetet e prodhimit.<ref name="Modern Economics 1986, p. 54" /> * [[Investimi]] i parave për të nxjerrë përfitim.{{Sfn|Fulcher|2004|p=14}} * Përdorimi i {{ill|Mekanizmi i çmimeve|en|Price mechanism}} për të shpërndarë burimet ndërmjet përdorimeve konkurruese.<ref name="Modern Economics 1986, p. 54" /> * Përdorimi ekonomikisht efikas i [[Faktorët e prodhimit|faktorëve të prodhimit]] dhe lëndëve të para, falë maksimizimit të vlerës së shtuar gjatë procesit të prodhimit.<ref>{{Cite book|title=Capitalism: A complete understanding of the nature and value of human economic life |last=Reisman |first=George |year=1998 |isbn=0-915463-73-3 |publisher=Jameson Books|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|title=History of Economic Thought: A Critical Perspective |last1=Hunt |first1=E. K. |last2=Lautzenheiser |first2=Mark |year=2014 |publisher=PHI Learning |isbn=978-0-7656-2599-1|language=en}}</ref> * Liria e kapitalistëve për të vepruar në interesin e tyre vetjak gjatë drejtimit të biznesit dhe investimeve.<ref>{{Cite book|title=Capitalism: A complete understanding of the nature and value of human economic life |last=Reisman |first=George |year=1998 |isbn=978-0-915463-73-2 |publisher=Jameson Books|language=en}}</ref> * Furnizimi me kapital nga «pronari i vetëm i një firme ose, në rastin e një shoqërie aksionare, nga aksionarët».<ref name=":1">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=111–112|language=en}}</ref> === Tregu === Në format e kapitalizmit të tregut të lirë dhe ''laissez-faire'', tregjet përdoren gjerësisht, me pak ose aspak rregullim të mekanizmit të çmimeve. Në ekonomitë e përziera, të cilat sot janë pothuajse universale,{{Sfn|Fulcher|2004|p=58}} tregjet vazhdojnë të luajnë rol mbizotërues, por shteti i rregullon deri në njëfarë mase për të korrigjuar {{ill|dështimin e tregut|en|Market failure|lt=dështimet e tregut}}, për të nxitur mirëqenien shoqërore, për të ruajtur burimet natyrore, për të financuar mbrojtjen dhe sigurinë publike ose për arsye të tjera. Në sistemet e {{ill|Kapitalizmi shtetëror|en|State capitalism}}, tregjet kanë rolin më të vogël; shteti mbështetet më shumë te ndërmarrjet shtetërore ose planifikimi ekonomik i tërthortë për të akumuluar kapital. Konkurrenca lind kur më shumë se një prodhues përpiqet t'u shesë të njëjtat produkte, ose produkte të ngjashme, të njëjtëve blerës. Mbështetësit e teorisë kapitaliste besojnë se konkurrenca nxit risitë dhe çmime më të përballueshme. Mund të krijohen monopole ose kartele, veçanërisht kur mungon konkurrenca. Monopoli ndodh kur një firmë ka ekskluzivitet mbi një treg. Kështu, firma mund të përfshihet në sjellje të tilla si kërkimi i rentës, për shembull duke kufizuar prodhimin dhe duke rritur çmimet, sepse nuk ka frikë nga konkurrenca. Qeveritë kanë miratuar ligje për të parandaluar krijimin e monopoleve dhe karteleve. Në vitin 1890, Akti Sherman kundër monopoleve u bë ligji i parë i miratuar nga Kongresi i Shteteve të Bashkuara për të kufizuar monopolet. === Puna me pagë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Puna me pagë|en|Wage labor}}}} [[File:Worker 9.JPG|thumb|Punëtor industrial mes pjesëve të rënda prej çeliku të makinerive (Kinex Bearings, [[Bytča]], [[Sllovakia]], {{Rreth|1995}}–2000)]] Puna me pagë, që zakonisht quhet punë e paguar ose punësim me pagesë, i referohet marrëdhënies socioekonomike ndërmjet një punëtori dhe një punëdhënësi, në të cilën punëtori shet fuqinë e tij punëtore sipas një [[Kontrata e punës|kontrate pune]] formale ose joformale.{{Sfn|Steinfeld|2009|p=3}} «Kontratat e punës janë hartuar për ta detyruar ligjërisht punëtorin të përmbushë detyrimet që ka marrë përsipër; ky është një nga qëllimet e tyre kryesore». Këto marrëveshje zakonisht bëhen në një treg pune, ku pagat ose rrogat përcaktohen nga tregu.{{Sfn|Deakin|Wilkinson|2005}} Në këmbim të parave të paguara si pagë (zakonisht për kontratat afatshkurtra të punës) ose si rrogë (për kontratat e përhershme të punës), produkti i punës zakonisht bëhet pronë e papërcaktuar e punëdhënësit. Një punëtor me pagë është personi, burimi kryesor i të ardhurave të të cilit vjen nga shitja e fuqisë së tij punëtore në këtë mënyrë.<ref>{{Cite book|page=278|title=Concise Dictionary of Economics|isbn=978-93-5057-032-6|publisher=V&S Publishers|year=2013|author=Editorial Board|chapter=W|language=en}}</ref> === Motivi i fitimit === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Motivi i fitimit|en|Profit motive}}}} Motivi i fitimit, në teorinë e kapitalizmit, është dëshira për të fituar të ardhura në formën e fitimit. Me fjalë të tjera, arsyeja e ekzistencës së një biznesi është të nxjerrë fitim.<ref> Krahaso: {{Cite book | last1 = Duska | first1 = Ronald F. | year = 1997 | chapter = The Why's of Business Revisited | title = Contemporary Reflections on Business Ethics | url = https://books.google.com/books?id=dANmdJHsqu0C | series = Issues in Business Ethics | volume = 23 | location = Dordrecht | publisher = Springer Science & Business Media | publication-date = 2007 | page = 41 | isbn = 978-1-4020-4984-2 | access-date = 2019-07-08 | language = en }} </ref> Motivi i fitimit funksionon sipas teorisë së zgjedhjes racionale, ose teorisë se individët priren të ndjekin atë që është në interesin e tyre më të mirë. Prandaj, bizneset synojnë të përfitojnë për veten dhe/ose aksionarët e tyre duke maksimizuar fitimin. Sipas teoricienëve kapitalistë, motivi i fitimit siguron shpërndarjen efikase të burimeve. Për shembull, ekonomisti austriak [[Henry Hazlitt]] shpjegon: «Nëse prodhimi i një artikulli nuk sjell fitim, kjo tregon se puna dhe kapitali të përdorur për prodhimin e tij janë keqdrejtuar: vlera e burimeve të konsumuara për ta prodhuar artikullin është më e madhe se vlera e vetë artikullit».<ref>{{Cite web |title=The Function of Profits |url=https://mises.org/podcasts/economics-one-lesson/11-function-profits |website=Mises Institute |date=2008-10-07 |language=en}}</ref> Teoricienët socialistë vënë në dukje se, ndryshe nga merkantilistët, kapitalistët i grumbullojnë fitimet duke pritur që normat e fitimit të mbeten të njëjta. Kjo shkakton probleme, pasi të ardhurat e pjesës tjetër të shoqërisë nuk rriten në të njëjtin përpjesëtim.<ref>{{Cite journal |last1=Warren |first1=Chris |title=What Is Capitalism |journal=Australian Socialist |volume=28 |issue=2/3 |date=2022 |pages=30–31 |url=https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.818838886883514 |language=en}}</ref> === Prona private === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Prona private|en|Private property}}}} Marrëdhënia mes shtetit, mekanizmave të tij formalë dhe shoqërive kapitaliste është debatuar në shumë fusha të teorisë shoqërore dhe politike, me diskutime aktive që prej shekullit XIX. [[Hernando de Soto (ekonomist)|Hernando de Soto]] është një ekonomist bashkëkohor peruan, i cili ka argumentuar se një karakteristikë e rëndësishme e kapitalizmit është mbrojtja funksionale e të drejtave të pronës nga shteti, përmes një sistemi formal pronësie ku pronësia dhe transaksionet regjistrohen qartësisht.<ref>{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2001/03/desoto.htm|title=The mystery of capital|author=Hernando de Soto|access-date=2008-02-26|archive-date=2008-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208180121/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2001/03/desoto.htm|url-status=live|language=en}}</ref> Sipas de Sotos, përmes këtij procesi asetet fizike shndërrohen në kapital, i cili më pas mund të përdoret në shumë mënyra të tjera dhe shumë më me efikasitet në ekonominë e tregut. Një numër ekonomistësh marksistë kanë argumentuar se {{ill|Aktet e rrethimit|en|Inclosure Acts}} në Angli dhe legjislacioni i ngjashëm në vende të tjera ishin pjesë përbërëse e {{ill|Akumulimi fillestar|en|primitive accumulation}} kapitalist, dhe se kuadret e posaçme ligjore për pronësinë private të tokës kanë qenë thelbësore për zhvillimin e kapitalizmit.<ref>{{Cite web|url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch27.htm|title=Capital, v. 1. Part VIII: primitive accumulation|author=Karl Marx|access-date=2008-02-26|archive-date=2008-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080303162047/http://web.archive.org/web/20080303162047/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch27.htm|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |author=N.F.R. Crafts |title=Enclosure and labor supply revisited |journal=Explorations in Economic History |issue=2 |date=April 1978 |pages=172–183 |doi=10.1016/0014-4983(78)90019-0 |volume=15 |language=en}}</ref> Të drejtat e pronës private nuk janë absolute, pasi në shumë vende shteti ka të drejtë të shpronësojë pronën private, zakonisht për përdorim publik, në bazë të kompetencave të {{ill|Shpronësimi për interes publik|en|eminent domain}}. === Konkurrenca e tregut === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Konkurrenca e tregut|en|Competition (economics)}}}} Në ekonomitë kapitaliste, konkurrenca e tregut është rivaliteti mes shitësve që përpiqen të arrijnë synime të tilla si rritja e fitimeve, pjesës së tregut dhe vëllimit të shitjeve, duke ndryshuar elementet e {{ill|Përzierja e marketingut|en|marketing mix}}: çmimin, produktin, shpërndarjen dhe promovimin. Merriam-Webster e përkufizon konkurrencën në biznes si «përpjekjen e dy ose më shumë palëve që veprojnë në mënyrë të pavarur për të siguruar klientelën e një pale të tretë, duke ofruar kushtet më të favorshme».<ref>{{Cite web |url=http://m-w.com/dictionary/competition |title=Definition of COMPETITION |access-date=2015-03-24 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704114809/http://web.archive.org/web/20080704114809/http://m-w.com/dictionary/competition |language=en}}</ref> [[Adam Smith]]i dhe ekonomistë të mëvonshëm e përshkruan atë si një mënyrë për t'i shpërndarë burimet prodhuese në përdorimet më të vlerësuara<ref>{{Cite encyclopedia |first=George J. |last=Stigler |author-link=George J. Stigler |date=2008 |title=competition |dictionary=[[The New Palgrave Dictionary of Economics]] |edition=2nd |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_C000261&q=competition&topicid=&result_number=6 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215032134/http://web.archive.org/web/20150215032134/http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_C000261&q=competition&topicid=&result_number=6 |archive-date=2015-02-15 |language=en}}</ref> dhe për të nxitur efikasitetin.<ref group="sh">{{cite book |last1=Heyne |first1=Paul |last2=Boettke |first2=Peter J. |last3=Prychitko |first3=David L. |title=The Economic Way of Thinking |date=2014 |publisher=Pearson |isbn=978-0-13-299129-2 |pages=102–106 |edition=13th |language=en}}</ref>{{rp|105}} Smithi dhe ekonomistë të tjerë klasikë, përpara [[Antoine Augustin Cournot|Antoine Augustin Cournotit]], i referoheshin rivalitetit për çmimin dhe faktorëve jashtë çmimit mes prodhuesve, të cilët përpiqen t'i shesin mallrat me kushtet më të mira duke konkurruar për blerësit; ata nuk nënkuptonin domosdoshmërisht një numër të madh shitësish apo një treg në {{ill|Ekuilibri ekonomik|en|Economic equilibrium}}.<ref>{{Cite encyclopedia |first=Mark |last=Blaug |date=2008 |title=Invisible hand |dictionary=[[The New Palgrave Dictionary of Economics]] |edition=2nd |volume=4 |page=565 |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_I000220&edition=current&q=Invisible%20hand&topicid=&result_number=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605204024/http://web.archive.org/web/20130605204024/http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_I000220&edition=current&q=Invisible%20hand&topicid=&result_number=1 |archive-date=2013-06-05 |language=en}}</ref> Konkurrenca është e përhapur në të gjithë procesin e tregut. Ajo shfaqet kur «blerësit priren të konkurrojnë me blerës të tjerë dhe shitësit priren të konkurrojnë me shitës të tjerë».<ref name="ewot2014">{{cite book |last1=Heyne |first1=Paul |last2=Boettke |first2=Peter J. |last3=Prychitko |first3=David L. |title=The Economic Way of Thinking |date=2014 |publisher=Pearson |isbn=978-0-13-299129-2 |pages=102–106 |edition=13th}}<!--|access-date=24 December 2014 --></ref> Duke ofruar mallra për shkëmbim, blerësit konkurrojnë për të blerë sasi të caktuara të mallrave të caktuara që janë në dispozicion, ose që mund të bëhen të disponueshme nëse shitësit zgjedhin t'i ofrojnë. Po kështu, shitësit konkurrojnë me shitës të tjerë duke ofruar mallra në treg, në garën për vëmendjen e blerësve dhe burimet e tyre për shkëmbim. Konkurrenca buron nga {{ill|Mungesa|en|scarcity}}, pasi nuk është e mundur të përmbushen të gjitha nevojat e mundshme njerëzore; ajo shfaqet ndërsa njerëzit përpiqen të plotësojnë kriteret që përdoren për të përcaktuar shpërndarjen.<ref name=ewot2014 /> Në veprat e Adam Smithit, ideja e kapitalizmit bëhet e mundur përmes konkurrencës, e cila krijon rritje. Megjithëse kapitalizmi ende nuk kishte hyrë në rrjedhën kryesore të ekonomisë në kohën e Smithit, konkurrenca është thelbësore për ndërtimin e shoqërisë së tij ideale. Një nga shtyllat themelore të kapitalizmit është konkurrenca. Smithi besonte se një shoqëri e begatë është ajo ku «të gjithë duhet të jenë të lirë të hyjnë në treg dhe të largohen prej tij, si dhe të ndryshojnë zanat sa herë që dëshirojnë».<ref name="W.W. Norton">{{Cite book |last1=Warsh |first1=David |title=Knowledge and the Wealth of Nations |date=2007 |publisher=W. W. Norton |page=42 |language=en}}</ref> Ai besonte se liria për të vepruar në interesin vetjak është thelbësore për suksesin e një shoqërie kapitaliste. Duke iu përgjigjur idesë se nëse të gjithë pjesëmarrësit përqendrohen te synimet e tyre, mirëqenia e shoqërisë do të vijë vetvetiu, Smithi këmbëngul se, pavarësisht shqetësimeve të intelektualëve, «prirjet globale vështirë se do të ndryshojnë nëse njerëzit heqin dorë nga ndjekja e qëllimeve të tyre personale».<ref>{{Cite book |last1=Lippit |first1=Victor |title=Capitalism |date=2005 |publisher=Taylor & Francis |location=ProQuest |page=2 |language=en}}</ref> Ai këmbëngulte se veprimet e pak pjesëmarrësve nuk mund ta ndryshojnë rrjedhën e shoqërisë. Përkundrazi, Smithi pohonte se ata duhet të përqendrohen te përparimi personal dhe se kjo do të sjellë rritje të përgjithshme për të gjithë shoqërinë. Konkurrenca mes pjesëmarrësve, «të cilët përpiqen pareshtur t’ia zënë vendin njëri-tjetrit në punë, e detyron secilin të përpiqet ta kryejë punën e vet përmes konkurrencës drejt rritjes».<ref name="W.W. Norton" /> === Rritja ekonomike === {{Shih|Rritja ekonomike}} Rritja ekonomike është një prirje karakteristike e ekonomive kapitaliste.<ref name=joff>{{Cite journal|title=The root cause of economic growth under capitalism |journal=[[Cambridge Journal of Economics]] |year=2011 |issue=5 |pages=873–896 |first=Michael |last=Joff |volume=35 |quote=The tendency for capitalist economies to grow is one of their most characteristic properties. |doi=10.1093/cje/beq054|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Baumol |first1=William J. |title=The Free-Market Innovation Machine: Analyzing the Growth Miracle of Capitalism |date=2004 |publisher={{ill|Princeton University Press|en|Princeton University Press}} |location=Princeton |isbn=978-0-691-11630-3|language=en}}</ref> Megjithatë, ekonomitë kapitaliste përjetojnë luhatje të rritjes që nuk mund të shpjegohen me ndryshime demografike ose teknologjike. Këto luhatje, që përfshijnë periudha të zgjatura rritjeje ekonomike dhe recesioni, njihen në makroekonomi si cikle ekonomike. Rritja ekonomike matet si rritje e investimeve, prodhimit ekonomik dhe konsumit ekonomik për frymë. Ndryshimet vetëm në numrin e orëve të punës nuk konsiderohen faktor i rritjes ekonomike.<ref name=Hodrick1997>{{Cite journal |last1=Hodrick |first1=R. |last2=Prescott |first2=E. |year=1997 |title=Postwar US business cycles: An empirical investigation |url=https://www.kellogg.northwestern.edu/research/math/papers/451.pdf |journal=Journal of Money, Credit and Banking |volume=29 |issue=1 |pages=1–16 |doi=10.2307/2953682 |jstor=2953682 |s2cid=154995815|language=en}}</ref><ref name="a_f_burns" /> === Si mënyrë prodhimi === {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Mënyra e prodhimit|en|Economic growth}}}} {{ill|Mënyra kapitaliste e prodhimit|en|Capitalist mode of production}} u referohet sistemeve të organizimit të prodhimit dhe shpërndarjes brenda shoqërive kapitaliste. Fitimi privat i parave në forma të ndryshme (dhënia me qira, veprimtaria bankare, tregtia e mallrave, prodhimi për fitim etj.) i parapriu zhvillimit të mënyrës kapitaliste të prodhimit si të tillë. Termi «mënyra kapitaliste e prodhimit» përkufizohet nga pronësia private e mjeteve të prodhimit, përvetësimi i {{ill|vlerës së tepërt|en|Surplus value}} nga klasa pronare me qëllim akumulimin e kapitalit, {{ill|punës me pagë|en|Wage labour}} dhe, të paktën për sa u përket mallrave, mbështetjes në treg.<ref>{{Cite web |url=http://www.marxists.org/glossary/terms/c/a.htm#capitalism |title=Capitalism |publisher={{ill|Marxists Internet Archive|en|Marxists Internet Archive}} |access-date=8 July 2011 |author=Encyclopedia of Marxism at marxism.org |archive-date=2019-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507154837/https://www.marxists.org/glossary/terms/c/a.htm#capitalism |url-status=live|language=en}}</ref> Kapitalizmi si veprimtari fitimprurëse ka ekzistuar në formën e tregtarëve dhe huadhënësve, të cilët vepronin si ndërmjetës mes konsumatorëve dhe prodhuesve që merreshin me {{ill|prodhimin e thjeshtë të mallrave|en|Simple commodity production}} (prandaj edhe referimi te «{{ill|kapitalizmi tregtar|en|Merchant capitalism}}»), që nga fillimet e qytetërimit. E veçanta e «mënyrës kapitaliste të prodhimit» është se shumica e lëndëve hyrëse dhe produkteve të prodhimit sigurohen përmes tregut (pra, janë mallra) dhe se, në thelb, i gjithë prodhimi kryhet në këtë mënyrë.<ref name="Modern Economics 1986, p. 54" /> Ndryshe nga kjo, në feudalizmin e lulëzuar shumica ose të gjithë faktorët e prodhimit, përfshirë punën, zotëroheshin drejtpërdrejt nga klasa sunduese feudale. Produktet mund të konsumoheshin edhe pa asnjë lloj tregu: prodhoheshin për përdorim brenda njësisë shoqërore feudale dhe për tregti të kufizuar.<ref name=ch32 /> Kjo ka një pasojë të rëndësishme: nën kapitalizëm, i gjithë organizimi i procesit të prodhimit riformësohet dhe riorganizohet për t'iu përshtatur [[racionaliteti i kufizuar|racionalitetit të kufizuar]] nga kapitalizmi. Ky racionalitet shprehet në marrëdhëniet e çmimeve mes lëndëve hyrëse dhe produkteve (pagat, kostot e faktorëve jopunë, shitjet dhe fitimet), në vend të kontekstit më të gjerë racional me të cilin përballet shoqëria në tërësi; pra, i gjithë procesi organizohet dhe riformësohet për t'iu përshtatur «logjikës tregtare». Në thelb, akumulimi i kapitalit përcakton racionalitetin ekonomik në prodhimin kapitalist.<ref name=xxx31>{{Cite web|url=http://www.dsp.org.au/node/31 |title=The contradictions of capitalism – Democratic Socialist Perspective |date=26 January 2010 |publisher=dsp.org.au |archive-url=https://web.archive.org/web/20150406094810/http://www.dsp.org.au/node/31 |archive-date=2015-04-06|language=en}}</ref> Një shoqëri, rajon ose komb është kapitalist nëse burimi mbizotërues i të ardhurave dhe i produkteve që shpërndahen është veprimtaria kapitaliste. Megjithatë, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se mënyra kapitaliste e prodhimit mbizotëron në atë shoqëri. Ekonomitë e përziera mbështeten te shteti ku ndodhen për sigurimin e disa mallrave ose shërbimeve, ndërsa pjesën tjetër e prodhon dhe e mirëmban tregu i lirë.<ref name=":1" /> === Roli i qeverisë === Agjencitë qeveritare rregullojnë standardet e shërbimit në shumë industri, si aviacioni dhe transmetimi, si dhe financojnë një gamë të gjerë programesh. Përveç kësaj, qeveria rregullon qarkullimin e kapitalit dhe përdor mjete financiare, si normën e interesit, për të kontrolluar faktorë të tillë si inflacioni dhe papunësia.<ref>"Capitalism." World Book Encyclopedia. 1988. p. 194.</ref> == Llojet == Ekzistojnë shumë variante të kapitalizmit, të cilat ndryshojnë sipas vendit dhe rajonit.<ref>{{Cite book| author1-link=Peter A. Hall |last1=Hall |first1=Peter A. |author2-link=Peter Soskice |last2=Soskice |first2=David |title=Varieties Of Capitalism: The Institutional Foundations of Comparative Advantage |date=20 September 2001 |publisher=Oxford University Press, U.S.A. |isbn=0-19-924775-7|language=en}}</ref> Ato ndryshojnë për nga përbërja institucionale dhe politikat ekonomike. Të gjitha format e ndryshme të kapitalizmit kanë të përbashkët mbështetjen kryesisht te pronësia private e mjeteve të prodhimit dhe prodhimi i mallrave e shërbimeve për fitim, alokimi i burimeve në bazë të tregut dhe akumulimi i kapitalit. Ndër to përfshihen {{ill|kapitalizmi i avancuar|en|Advanced capitalism}}, kapitalizmi korporativ, kapitalizmi financiar, kapitalizmi i tregut të lirë, merkantilizmi, kapitalizmi shtetëror dhe kapitalizmi i mirëqenies. Variante të tjera teorike të kapitalizmit përfshijnë [[Anarko-kapitalizmi|anarko-kapitalizmin]], {{ill|kapitalizmin komunitar|en|Community capitalism}}, {{ill|kapitalizmin humanist|en|Humanistic capitalism}}, {{ill|neokapitalizmin|en|Neo-capitalism}}, {{ill|kapitalizmin shtetëror monopolist|en|State monopoly capitalism}} dhe {{ill|teknokapitalizmin|en|Technocapitalism}}. === Kapitalizmi i avancuar === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi i avancuar|en|Advanced capitalism}}}} Kapitalizmi i avancuar përshkruan gjendjen e një shoqërie në të cilën modeli kapitalist është integruar dhe zhvilluar thellësisht dhe gjerësisht për një periudhë të gjatë. Disa autorë e identifikojnë [[Antonio Gramshi|Antonio Gramshin]] si një teoricien të hershëm me ndikim të kapitalizmit të avancuar, megjithëse ai vetë nuk e përdori këtë term. Në shkrimet e tij, Gramshi u përpoq të shpjegonte se si kapitalizmi ishte përshtatur për t'i shpëtuar përmbysjes revolucionare, që në shekullin XIX ishte dukur e pashmangshme. Në thelb të shpjegimit të tij ishte rënia e detyrimit të drejtpërdrejtë si mjet i pushtetit klasor, i zëvendësuar nga përdorimi i institucioneve të shoqërisë civile për të ndikuar ideologjinë publike në favor të kapitalistëve.<ref>Lears, T. J. Jackson (1985) "The Concept of Cultural Hegemony"</ref><ref>Holub, Renate (2005) ''Antonio Gramsci: Beyond Marxism and Postmodernism''</ref><ref>Boggs, Carl (2012) ''Ecology and Revolution: Global Crisis and the Political Challenge''</ref> [[Jürgen Habermas]] ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në analizën e shoqërive kapitaliste të avancuara. Habermasi vuri në dukje katër tipare të përgjithshme që i karakterizojnë ato: # Përqendrimi i veprimtarisë industriale në pak ndërmarrje të mëdha. # Mbështetja e vazhdueshme te shteti për të stabilizuar sistemin ekonomik. # Një qeveri formalisht demokratike që legjitimon veprimtarinë e shtetit dhe shpërndan kundërshtimin ndaj sistemit. # Përdorimi i rritjeve nominale të pagave për të qetësuar shtresat më të pakënaqura të fuqisë punëtore.<ref>Habermas, 1988: 37, 75.</ref> === Korporativ === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi korporativ|en|Corporate capitalism}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Kapitalizmi klientelist|en|Crony capitalism}} · {{ill|Kapitalizmi monopolist shtetëror|en|State monopoly capitalism}}}} Kapitalizmi korporativ është një ekonomi kapitaliste me treg të lirë ose të përzier, e karakterizuar nga mbizotërimi i korporatave hierarkike dhe burokratike.<ref>{{Cite journal |last=Barnett |first=H C |date=January 1981 |title=Crime and Delinquency |url=https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/corporate-capitalism-corporate-crime |journal=Office of Justice Programs |language=en}}</ref> === Financiar === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi financiar|en|Finance capitalism}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Mënyra kapitaliste e prodhimit|en|Capitalist mode of production}}}} Kapitalizmi financiar është nënshtrimi i proceseve të prodhimit ndaj grumbullimit të fitimeve monetare brenda një sistemi financiar. Në kritikën e tyre ndaj kapitalizmit, [[Marksizmi|marksizmi]] dhe {{ill|Leninizmi|en|Leninism}} theksojnë rolin e kapitalit financiar si interes përcaktues dhe sundues të klasës në shoqërinë kapitaliste, veçanërisht në fazat e mëvonshme.<ref>[[Imperializmi, faza më e lartë e kapitalizmit]] [http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/imp-hsc/ch03.htm po aty: Kapitali financiar dhe oligarkia financiare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402214909/https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/imp-hsc/ch03.htm |date=2015-04-02}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://monthlyreview.org/articles/monopoly-finance-capital-and-the-paradox-of-accumulation/|title=Monopoly-Finance Capital and the Paradox of Accumulation|first1=John Bellamy|last1=Foster|first2=Robert W.|last2=McChesney|date=2009-10-01|magazine=Monthly Review|access-date=2016-08-27|archive-date=2016-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828081218/http://monthlyreview.org/2009/10/01/monopoly-finance-capital-and-the-paradox-of-accumulation/|url-status=live|language=en}}</ref> [[Rudolf Hilferding]]ut i atribuohet popullarizimi i parë i termit «kapitalizëm financiar» përmes veprës së tij ''Finance Capital'', studimi i vitit 1910 mbi lidhjet mes trusteve, bankave dhe monopoleve gjermane — studim që [[Vladimir Lenini]] e përfshiu në analizën e tij të marrëdhënieve imperialiste mes fuqive të mëdha botërore, ''[[Imperializmi, faza më e lartë e kapitalizmit]]'' (1917).<ref>Frederic Jameson, “Culture and Finance Capital”, në ''The Jameson Reader'' (2005), f. 257</ref> Lenini arriti në përfundimin se bankat e asaj kohe funksiononin si «qendrat kryesore nervore të të gjithë sistemit kapitalist të ekonomisë kombëtare».<ref>Cituar në E. H. Carr, ''The Bolshevik Revolution 2'' (1971), f. 137</ref> Për {{ill|Internacionalen Komuniste|en|Comintern}} (e themeluar më 1919), shprehja «diktatura e kapitalizmit financiar»<ref>Cituar në F. A. Voight, ''Unto Caesar'' (1938), f. 22</ref> u bë e zakonshme. {{ill|Fernand Braudel|en|Fernand Braudel}} më vonë vuri në dukje dy periudha më të hershme kur kapitalizmi financiar ishte shfaqur në historinë njerëzore — te gjenovezët në shekullin XVI dhe te holandezët në shekujt XVII dhe XVIII — ndonëse në ato raste ai u zhvillua nga kapitalizmi tregtar.<ref>C. J. Calhoun/G. Derluguian, ''Business as Usual'' (2011), f. 57</ref> {{ill|Giovanni Arrighi|en|Giovanni Arrighi}} e zgjeroi analizën e Braudelit, duke sugjeruar se mbizotërimi i kapitalizmit financiar është një dukuri e përsëritur dhe afatgjatë, që shfaqet sa herë një fazë e mëparshme e zgjerimit kapitalist tregtar ose industrial arrin pikën e ngopjes.<ref>Jameson, f. 259–260</ref> === Tregu i lirë === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi i tregut të lirë|en|Free-market capitalism}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Laissez-faire|en|Laissez-faire}}}} Një ekonomi kapitaliste e tregut të lirë është një sistem ekonomik ku çmimet e mallrave dhe shërbimeve përcaktohen tërësisht nga forcat e [[Kërkesa dhe oferta|kërkesës dhe ofertës]] dhe, sipas përkrahësve të tij, pritet të arrijnë pikën e ekuilibrit pa ndërhyrje nga politikat qeveritare. Zakonisht kjo nënkupton mbështetjen për tregje shumë konkurruese dhe pronësinë private të mjeteve të prodhimit.<ref>{{Cite web|last1=Jahan|first1=Sarwat|last2=Saber Mahmud|first2=Ahmed|title=What Is Capitalism?|url=https://www.imf.org/en/Publications/fandd/issues/Series/Back-to-Basics/Capitalism|website=Fondi Monetar Ndërkombëtar|language=en}}</ref> Kapitalizmi ''laissez-faire'' është një formë më e gjerë e kësaj ekonomie të tregut të lirë, në të cilën roli i shtetit kufizohet në mbrojtjen e {{ill|të drejtave pronësore|en|Property rights (economics)}}.<ref>{{Cite web|title=Laissez-faire|url=https://www.britannica.com/money/laissez-faire|website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}</ref> Në teorinë e [[Anarko-kapitalizmi|anarko-kapitalizmit]], të drejtat pronësore mbrohen nga firma private dhe nga ligji i krijuar prej tregut. Sipas anarko-kapitalistëve, kjo nënkupton të drejta pronësore pa ligj statutor, të mbështetura te e drejta e deliktit, e kontratave dhe e pronës, të krijuara prej tregut, si dhe te një industri private vetëmbajtëse.<ref>{{Cite web|title=Anarcho-capitalism|url=https://www.britannica.com/money/anarcho-capitalism|website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Perumal J.|first=Prashanth|date=2023-12-13|title=Understanding the debates around anarcho-capitalism|url=https://www.thehindu.com/specials/text-and-context/understanding-the-debates-around-anarcho-capitalism/article67631934.ece|url-status=unfit|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213083528/https://www.thehindu.com/specials/text-and-context/understanding-the-debates-around-anarcho-capitalism/article67631934.ece|archive-date=2023-12-13|website=The Hindu|language=en}}</ref> [[Fernand Braudel]] argumentoi se shkëmbimi në tregun e lirë dhe kapitalizmi janë deri diku në kundërshtim me njëri-tjetrin: shkëmbimi në tregun e lirë përfshin transaksione publike transparente dhe një numër të madh konkurrentësh të barabartë, ndërsa kapitalizmi përfshin një numër të vogël pjesëmarrësish që përdorin kapitalin e tyre për të kontrolluar tregun përmes transaksioneve private, kontrollit mbi informacionin dhe kufizimit të konkurrencës.<ref name=Braudel1977>{{cite book |last1=Braudel |first1=F. |last2=Ranum |first2=P. M. |last3=Ranum |first3=P. P. |title=Afterthoughts on Material Civilization and Capitalism |publisher=Johns Hopkins University Press |series=Johns Hopkins symposia in comparative history |year=1977 |isbn=978-0-8018-1901-8 |url=https://books.google.com/books?id=1eVdAAAAIAAJ |access-date=2022-04-06 |pages=47–63 |language=en}}</ref> === Merkantilizmi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Merkantilizmi|en|Mercantilism}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Proteksionizmi|en|Protectionism}}}} [[File:Microcosm of London Plate 049 - Lloyd's Subscription Room edited.jpg|thumb|Salla e abonimeve e [[Lloyd's of London]] në fillim të shekullit XIX]] Merkantilizmi është një formë nacionaliste e kapitalizmit të hershëm, e cila u shfaq afërsisht në fund të shekullit XVI. Ai karakterizohet nga ndërthurja e interesave kombëtare të biznesit me interesat e shtetit dhe imperializmin. Si pasojë, aparati shtetëror përdoret për të çuar përpara interesat kombëtare të biznesit jashtë vendit. Një shembull janë kolonët që jetonin në Amerikë, të cilëve u lejohej të tregtonin dhe të blinin mallra vetëm nga vendet e tyre mëmë (p.sh., Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Portugalia). Merkantilizmi mbështetej në bindjen se pasuria e një kombi rritet nëpërmjet një bilanci tregtar pozitiv me kombet e tjera; kjo përkon me fazën e zhvillimit kapitalist që ndonjëherë quhet {{ill|akumulimi primitiv i kapitalit|en|Primitive accumulation of capital}}.<ref>{{Cite web |title=Mercantilism |url=https://www.britannica.com/money/mercantilism |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref> === Shoqëror === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Ekonomia sociale e tregut|en|Social market economy}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Modeli nordik|en|Nordic model}}}} Ekonomia sociale e tregut është një sistem kapitalist i tregut të lirë ose i tregut të përzier, që nganjëherë klasifikohet si {{ill|ekonomi e koordinuar e tregut|en|Coordinated market economy}}. Në të, ndërhyrja e qeverisë në përcaktimin e çmimeve mbahet në minimum, ndërsa shteti ofron shërbime të rëndësishme në fusha të tilla si sigurimet shoqërore, kujdesi shëndetësor, përfitimet e papunësisë dhe njohja e të drejtave të punës përmes marrëveshjeve kombëtare të {{ill|negocimit kolektiv|en|Collective bargaining}}.<ref>{{cite journal |last1=Müller-Armack |first1=Alfred |title=The Social Market Economy as an Economic and Social order |journal=Review of Social Economy |date=December 1978 |volume=36 |issue=3 |pages=325–331 |doi=10.1080/00346767800000020 |language=en}}</ref> Ky model është i përhapur në vendet e Evropës Perëndimore dhe Veriore, si edhe në Japoni, ndonëse në trajta disi të ndryshme.<ref name=hec >{{Cite web|date=2021|url= https://www.paecon.net/PAEReview/issue96/Komlos96.pdf |title= Humanistic economics, a new paradigm for the 21st century |publisher= Real-world economics review (Issue 96) |pages=184–202 |language=en}}</ref> Në këtë model ekonomik, shumica dërrmuese e ndërmarrjeve janë në pronësi private. Kapitalizmi i Rinit është modeli bashkëkohor i kapitalizmit dhe një përshtatje e modelit të ekonomisë sociale të tregut që ekziston sot në Evropën kontinentale perëndimore.<ref>{{cite web |title=Rhenish Capitalism |website=Oxford Reference |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100418483 |language=en}}</ref> === Shtetëror === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi shtetëror|en|State capitalism}}}} Kapitalizmi shtetëror është një ekonomi tregu e dominuar nga ndërmarrje shtetërore, të cilat organizohen si biznese tregtare që synojnë fitimin. Ky emërtim është përdorur gjerësisht gjatë disa periudhave të shekujve XX dhe XXI, veçanërisht në disa prej vendeve të dikurshme të [[Blloku Lindor|Bllokut Lindor]], si [[Jugosllavia]]. Sipas Aldo Musacchios, profesor në Shkollën e Biznesit të Harvardit, kapitalizmi shtetëror është një sistem në të cilin qeveritë ushtrojnë ndikim të gjerë mbi ekonominë, qoftë përmes pronësisë së drejtpërdrejtë, qoftë përmes subvencioneve. Kapitalizmi shtetëror bashkëkohor lidhet me modelin e kapitalizmit të Azisë Lindore, {{ill|dirigizmin|en|Dirigisme}} dhe ekonominë e Norvegjisë.<ref>{{cite news |last=Musacchio |first=Aldo |url=http://www.economist.com/debate/days/view/802 |title=Economist Debates: State capitalism: Statements |newspaper=The Economist |access-date=2012-06-20 |archive-date=2012-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716050641/http://economist.com/debate/days/view/802 |url-status=live |language=en}}</ref> Nga ana tjetër, Merriam-Webster e përkufizon kapitalizmin shtetëror si «një sistem ekonomik në të cilin kapitalizmi privat modifikohet nga një shkallë e ndryshueshme e pronësisë dhe kontrollit qeveritar».<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/state%20capitalism Kapitalizmi shtetëror] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703131303/http://www.merriam-webster.com/dictionary/state%20capitalism |date=2015-07-03 }}. [[Merriam-Webster]]. Marrë më 7 korrik 2015.</ref> Në shkrimet e tij, Vladimir Lenini e përshkroi ekonominë e Rusisë sovjetike si kapitaliste shtetërore, duke besuar se kapitalizmi shtetëror ishte një hap i hershëm drejt zhvillimit të [[Socializmi|socializmit]].<ref>V. I. Lenin. [https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1921/apr/21.htm The Tax in Kind] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907043921/https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1921/apr/21.htm |date=7 shtator 2015 }}. ''Lenin's Collected Works'', botimi i parë në anglisht, Progress Publishers, Moskë, 1965, vëll. 32, f. 329–365.</ref><ref>V. I. Lenin. [https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1922/nov/14b.htm To the Russian Colony in North America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618071802/https://marxists.org/archive/lenin/works/1922/nov/14b.htm |date=18 qershor 2015 }}. ''Lenin Collected Works'', Progress Publishers, Moskë, 1971, vëll. 42, f. 425c–427a.</ref> Disa ekonomistë dhe studiues të krahut të majtë, përfshirë {{ill|Richard D. Wolff|en|Richard D. Wolff}}, si edhe disa filozofë marksistë, si {{ill|Raya Dunayevskaya|en|Raya Dunayevskaya}} dhe {{ill|C. L. R. James|en|C. L. R. James}}, argumentojnë se ekonomitë e ish-Bashkimit Sovjetik dhe të Bllokut Lindor përfaqësonin një formë të kapitalizmit shtetëror, pasi organizimi i brendshëm i ndërmarrjeve dhe sistemi i punës me pagë kishin mbetur të paprekur.<ref>[http://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf "State capitalism" in the Soviet Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190728140836/https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190728140836/https://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf |archive-date=2019-07-28 |url-status=live |date=2019-07-28 }}, M. C. Howard dhe J. E. King</ref><ref>[[Richard D. Wolff]] (27 qershor 2015). [http://www.truth-out.org/news/item/31567-socialism-means-abolishing-the-distinction-between-bosses-and-employees Socialism Means Abolishing the Distinction Between Bosses and Employees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311070639/http://truth-out.org/news/item/31567-socialism-means-abolishing-the-distinction-between-bosses-and-employees |date=11 mars 2018 }}. ''Truthout''. Marrë më 9 korrik 2015.</ref><ref>{{cite web|first1=Raya |last1=Dunayevskaya |author-link1=Raya Dunayevskaya |date=1941 |url=https://www.marxists.org/archive/dunayevskaya/works/1941/ussr-capitalist.htm |title=The Union of Soviet Socialist Republics is a Capitalist Society |website=Marxists Internet Archive |archive-url=https://web.archive.org/web/20191207212742/https://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf |archive-date=2019-12-07 |language=en}}</ref> Ekonomistët e [[Shkolla austriake|Shkollës austriake]] nuk e përdorin termin për të përshkruar pronësinë shtetërore të mjeteve të prodhimit. Ekonomisti [[Ludwig von Mises]] argumentonte se emërtimi kapitalizëm shtetëror ishte një emër i ri për emërtimet e vjetra «socializëm shtetëror» dhe «ekonomi e planifikuar», dhe se ai ndryshonte prej tyre vetëm në aspekte dytësore.<ref>{{cite book |first=Ludwig |last=Von Mises |author-link=Ludwig Von Mises |title=Socialism: An Economic and Sociological Analysis |publisher=Liberty Classics |place=Indianapolis |year=1979 |isbn=978-0-913966-63-1 |url=https://archive.org/details/socialismeconomi00vonm |access-date=2007-05-31 |language=en}}</ref> === Politike === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi politik|en|Political capitalism}}}} Kapitalizmi politik, ose kapitalizmi i orientuar politikisht, është një term i krijuar nga [[Max Weber]] në librin e tij të vitit 1921, ''{{ill|Ekonomia dhe shoqëria|en|Economy and Society}}'', për të përshkruar krijimin e fitimit monetar përmes mjeteve jotregtare.<ref>{{Cite book |last=Vahabi |first=Mehrdad |title=Destructive Coordination, Anfal and Islamic Political Capitalism |date=2023 |publisher=SpringerLink |isbn=978-3-031-17673-9 |page=XV |chapter=Prologue |doi=10.1007/978-3-031-17674-6 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krieger |first1=Tim |last2=Meierrieks |first2=Daniel |title=Political capitalism: The interaction between income inequality, economic freedom and democracy |journal=European Journal of Political Economy |date=December 2016 |volume=45 |pages=115–132 |doi=10.1016/j.ejpoleco.2016.10.005 |hdl=10419/125138 |hdl-access=free |language=en}}</ref> Në vitin 2015, [[Randall G. Holcombe]] e përshkroi kapitalizmin politik si një sistem ekonomik në të cilin dallimi i qartë mes shtetit dhe tregjeve mjegullohet.<ref>{{Cite web |last=Holcombe |first=Randall |date=2015-03-20 |title=Political Capitalism as a Distinct Economic System |url=https://www.masterresource.org/political-capitalism/political-capitalism/ |access-date=2025-04-21 |website=Master Resource |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Holcombe |first=Randall G. |url=https://www.cambridge.org/core/books/political-capitalism/668D714DEEA375AF686E479535E1876A |title=Political Capitalism: How Economic and Political Power Is Made and Maintained |date=2018 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-47177-0 |series=Cambridge Studies in Economics, Choice, and Society |location=Cambridge |doi=10.1017/9781108637251 |language=en}}</ref> === Mirëqenia === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kapitalizmi i mirëqenies|en|Welfare capitalism}}}} {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Ndërhyrja ekonomike|en|Economic interventionism}} · {{ill|Ekonomia e përzier|en|Mixed economy}}}} Kapitalizmi i mirëqenies është kapitalizëm që përfshin politika të mirëqenies sociale. Sot, kapitalizmi i mirëqenies lidhet më së shumti me modelet e kapitalizmit në Evropën Qendrore dhe Veriore, si [[Modeli nordik|modeli nordik]], [[ekonomia sociale e tregut|ekonomia sociale e tregut]] dhe kapitalizmi i Rinit. Në disa raste, kapitalizmi i mirëqenies ekziston brenda një ekonomie të përzier, por shtetet e mirëqenies mund të ekzistojnë, dhe ekzistojnë, në mënyrë të pavarur nga politikat e zakonshme të ekonomive të përziera, si ndërhyrja shtetërore dhe rregullimi i gjerë.<ref>{{Cite book |last=Esping-Andersen |first=Gøsta |title={{ill|The Three Worlds of Welfare Capitalism|en|The Three Worlds of Welfare Capitalism}} |publisher={{ill|Princeton University Press|en|Princeton University Press}} |year=1990 |isbn=978-0-691-02857-6 |language=en}}</ref> Ekonomia e përzier është një ekonomi kapitaliste kryesisht e bazuar në treg, e cila përbëhet nga pronësia private dhe publike e mjeteve të prodhimit, si dhe nga ndërhyrja ekonomike përmes politikave makroekonomike që synojnë të korrigjojnë {{ill|dështimin e tregut|en|Market failure}}, të ulin papunësinë dhe ta mbajnë inflacionin të ulët. Shkalla e ndërhyrjes në tregje ndryshon nga njëri vend te tjetri. Disa ekonomi të përziera, si Franca nën sistemin e [[Ndërhyrja e qeverisë në ekonomi|dirigjizmit]], përfshinin edhe njëfarë planifikimi të tërthortë ekonomik mbi një ekonomi kryesisht kapitaliste. Shumica e ekonomive moderne kapitaliste përkufizohen si ekonomi të përziera në njëfarë mase, megjithatë ekonomisti francez [[Thomas Piketty]] deklaroi në vitin 2013 se ekonomitë kapitaliste mund të kalonin së shpejti drejt një qasjeje shumë më ''laissez-faire''.<ref>{{Cite book |last=Piketty |first=Thomas |title=Le capital au XXIe siècle |year=2013 |isbn=978-2-02-108228-9 |pages=799, 800 |language=fr |chapter=Repenser l'impôt progressif sur le revenu |publisher=Éditions du Seuil |trans-chapter=To rethink income tax progressivity |quote=Si cette régressivité fiscale au sommet de la hiérarchie sociale devait se confirmer et s'amplifier à l'avenir, [...] il est bien évident qu'une telle sécession fiscale des plus riches [avec les autres classes] est potentiellement extrêmement dommageable pour le consentement fiscal dans son ensemble [qui] s'en trouve amoindri [...]. Il est vital pour l'État social moderne que le système fiscal qui le sous-tend conserve un minimum de progressivité. |trans-quote=If tax regressivity on top of the social hierarchy may settle in and escalate in the future, it is obvious that such a tax secession between the richest and the other classes will be highly harmful towards the agreement over the taxation system which will weaken. It is essential for the modern social system that the taxation system preserve a sort of tax progressivity.}}</ref> === Ekokapitalizmi === {{ill|Ekokapitalizmi|en|Eco-capitalism}}, i njohur edhe si «kapitalizmi mjedisor» ose (ndonjëherë<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2019/nov/24/b-corps-captalism-for-an-environmentally-endangered-age |title=Green capitalism sometimes also referring to sustainable businesses |first=Oliver |last=Balch |date=2019-11-24 |work=[[The Guardian]] |language=en}}</ref>) «kapitalizmi i gjelbër», është pikëpamja se kapitali ekziston në natyrë si «[[Kapitali natyror|kapital natyror]]» (ekosisteme që kanë një rendiment ekologjik), nga i cili varet e gjithë pasuria. Prandaj, qeveritë duhet të përdorin instrumente politike të bazuara në treg, si [[Taksa e karbonit|taksa e karbonit]], për të zgjidhur problemet mjedisore.<ref>{{cite web|title=Definition of Eco-Capitalism |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/eco-capitalism |website=collinsdictionary.com |access-date=2015-11-27 |language=en}}</ref> === Kapitalizmi i qëndrueshëm === {{ill|Kapitalizmi i qëndrueshëm|en|Sustainable capitalism}} është një formë konceptuale e kapitalizmit e bazuar në praktika të qëndrueshme, që synojnë të ruajnë njerëzimin dhe planetin, duke pakësuar [[Eksternaliteti|eksternalitetet]] dhe duke ruajtur ngjashmëri me politikat ekonomike kapitaliste. Një ekonomi kapitaliste duhet të zgjerohet që të mbijetojë dhe të gjejë tregje të reja për ta mbështetur këtë zgjerim.<ref>{{cite book |doi=10.1109/IPCC.2011.6087226 |chapter=The convergence of sustainable capitalism |title=2011 IEEE International Professional Communication Conference |pages=1–7 |year=2011 |last1=Mitra |first1=Basavadatta |last2=Gadhok |first2=Saagar |last3=Salhotra |first3=Shivam |last4=Agarwal |first4=Sakshi |isbn=978-1-61284-779-5 |s2cid=31292223 |language=en}}</ref> Sistemet kapitaliste shpesh dëmtojnë mjedisin, si edhe disa individë që nuk kanë qasje në përfaqësim të përshtatshëm. Qëndrueshmëria, nga ana tjetër, nënkupton jo vetëm vazhdimësinë, por edhe ripërtëritjen e burimeve.<ref>{{cite journal |last1=Schweickart |first1=David |title=Is Sustainable Capitalism an Oxymoron? |journal=Perspectives on Global Development and Technology |date=2009-01-01 |volume=8 |issue=2–3 |pages=559–580 |doi=10.1163/156914909X424033 |language=en}}</ref> Qëndrueshmëria shpesh lidhet me [[Ambientalizmi|ambientalizmin]], ndërsa kapitalizmi i qëndrueshëm zbaton parime të qëndrueshme edhe në qeverisjen ekonomike dhe në aspektet shoqërore të kapitalizmit. Rëndësia e kapitalizmit të qëndrueshëm është njohur më shumë kohët e fundit, por koncepti nuk është i ri. Ndryshimet në modelin aktual ekonomik do të kishin pasoja të mëdha shoqërore, mjedisore dhe ekonomike, si dhe do të kërkonin përpjekjet e individëve dhe pajtueshmërinë e qeverive vendore, shtetërore dhe federale. Koncepti është i diskutueshëm, pasi kërkon shtim të praktikave të qëndrueshme dhe pakësim të dukshëm të sjelljeve aktuale konsumatore.<ref name=":2">{{cite book |last1=Harrison |first1=Neil |title=Sustainable Capitalism and the Pursuit of Well-Being |date=2013 |doi=10.4324/9780203071878 |isbn=978-0-203-07187-8 |language=en}}</ref> Ky është një koncept i kapitalizmit që u përshkrua në manifestin e [[Al Gore|Al Gores]] dhe [[David Blood]] për [[Generation Investment Management|Generation Investment Management]], për të përshkruar një strukturë afatgjatë politike, ekonomike dhe shoqërore që do të zbusë kërcënimet aktuale ndaj planetit dhe shoqërisë.<ref name="genfound">{{Cite web |last1=Gore |first1=Al |last2=Blood |first2=David |title=A Manifesto for Sustainable Capitalism |url=https://www.genfound.org/media/pdf-wsj-manifesto-sustainable-capitalism-14-12-11.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124005644/https://www.genfound.org/media/pdf-wsj-manifesto-sustainable-capitalism-14-12-11.pdf |archive-date=2014-01-24 |access-date=2022-10-24 |website=Generation Foundation |language=en}}</ref> Sipas manifestit të tyre, kapitalizmi i qëndrueshëm do t'i integronte aspektet [[Mjedisore, shoqërore dhe të qeverisjes|mjedisore, shoqërore dhe të qeverisjes]] (ESG) në vlerësimin e rrezikut, në përpjekje për t'i kufizuar eksternalitetet.<ref name=":0b">{{Cite web|url=https://www.generationim.com/media/pdf-generation-sustainable-capitalism-v1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.generationim.com/media/pdf-generation-sustainable-capitalism-v1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=Sustainable Capitalism|access-date=2017-02-18 |language=en}}</ref> Shumica e ideve që ata rendisin lidhen me ndryshime ekonomike dhe aspekte shoqërore, por çuditërisht pak prej tyre lidhen shprehimisht me ndryshime në politikat mjedisore.<ref name="genfound" /> == Akumulimi i kapitalit == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Akumulimi i kapitalit|en|Capital accumulation}}}} Akumulimi i kapitalit është procesi i «bërjes së parave» ose i rritjes së një shume fillestare parash nëpërmjet investimit në prodhim. Kapitalizmi bazohet në akumulimin e kapitalit, ku kapitali financiar investohet për të nxjerrë fitim dhe më pas riinvestohet në prodhim të mëtejshëm, në një proces të vazhdueshëm akumulimi. Në teorinë ekonomike marksiste, kjo dinamikë quhet [[Ligji i vlerës|ligji i vlerës]]. Akumulimi i kapitalit përbën bazën e kapitalizmit, ku veprimtaria ekonomike organizohet rreth akumulimit të kapitalit, të përkufizuar si investim me qëllim realizimin e një fitimi financiar.<ref name="Economist definition">{{Cite news | title = Economics A–Z: ''Capital'' | url = http://www.economist.com/economics-a-to-z/c#node-21529870 | website = [[economist.com|The Economist]] | access-date = 25 March 2015 | archive-date =2017-08-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170807235225/http://www.economist.com/economics-a-to-z/c#node-21529870 | url-status = live | language = en }}</ref> Në këtë kontekst, «kapitali» përkufizohet si para ose si një aktiv financiar i investuar me qëllim që të sjellë më shumë para, qoftë në formën e fitimit, qirasë, interesit, honorareve, fitimit kapital apo ndonjë lloj tjetër kthimi.<ref name="MIA definition">{{Cite web | title = Encyclopedia of Marxism – Glossary of terms: ''Capital'' | url = http://marxists.org/glossary/terms/c/a.htm#capital | website = {{ill|Marxists Internet Archive|en|Marxists Internet Archive}} | access-date = 25 March 2015 | archive-date =2015-06-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150618083941/https://www.marxists.org/glossary/terms/c/a.htm#capital | url-status = live | language = en }}</ref> Në ekonominë kryesore, [[Kontabiliteti|kontabilitet]] dhe [[Ekonomia marksiste|ekonominë marksiste]], akumulimi i kapitalit shpesh barazohet me investimin e të ardhurave nga fitimi ose të kursimeve, veçanërisht në mallra kapitale [[Kapitali real dhe nominal në ekonomi|reale]]. Përqendrimi dhe centralizimi i kapitalit janë dy prej rezultateve të këtij akumulimi. Në [[Makroekonomia|makroekonominë]] dhe [[Ekonometria|ekonometrinë]] moderne, shprehja «[[Formimi i kapitalit|formimi i kapitalit]]» përdoret shpesh në vend të «akumulimit», megjithëse sot Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Tregtinë dhe Zhvillimin (UNCTAD) i referohet «akumulimit». Termi «akumulim» përdoret nganjëherë në [[Llogaritë kombëtare|llogaritë kombëtare]]. == Kritika == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Kritika ndaj kapitalizmit|en|Criticism of capitalism}}}} [[File:Anti-capitalism color Restored.jpg|thumb|Posteri i [[Industrial Workers of the World]] «{{ill|Piramida e sistemit kapitalist|en|Pyramid of Capitalist System}}» (1911)]] Kritika ndaj kapitalizmit vjen nga qasje të ndryshme politike dhe filozofike, përfshirë pikëpamjet {{ill|anarkiste|en|Anarchism|lt=anarkiste}}, {{ill|socialiste|en|Socialism|lt=socialiste}}, fetare dhe {{ill|nacionaliste|en|Nationalism|lt=nacionaliste}}.<ref>{{Cite book|last=Tormey|first=Simon|title=Anticapitalism|publisher=One World Publications|year=2004|page=10|isbn=978-1-78074-250-2|language=en}}</ref> Mes atyre që e kundërshtojnë ose duan ta ndryshojnë, disa besojnë se kapitalizmi duhet të hiqet përmes [[Revolucioni|revolucionit]], ndërsa të tjerë besojnë se duhet të ndryshohet gradualisht përmes reformave politike.<ref name="The Cambridge History of Communism p.">{{Cite book|editor-last=Pons|editor-first=Silvio|editor-last2=Smith|editor-first2=Stephen A.|title=The Cambridge History of Communism|publisher=Cambridge University Press|date=21 September 2017|isbn=978-1-316-13702-4|doi=10.1017/9781316137024|pages=49–73|language=en}}</ref> [[File:Poster from National Child Labor Committee collection, c. 1913.jpg|left|thumb|Karikaturë e frymëzuar nga miti i Sizifit, për të denoncuar punën e fëmijëve në kapitalizëm, rreth vitit 1913]] Kritikët e kapitalizmit pretendojnë se ai përfshin [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzimin e punës]],<ref name="stanfordexploitation">{{Cite web|date=20 December 2001|title=Exploitation|url=https://plato.stanford.edu/entries/exploitation/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127091753/https://plato.stanford.edu/entries/exploitation/|archive-date=2020-11-27|access-date=26 December 2020|website=Stanford Encyclopedia of Philosophy|language=en}}</ref><ref name="Monthly Review">{{Cite web|last1=Hickel|first1=Jason|last2=Sullivan|first2=Dylan|date=2023-07-01|title=Capitalism, Global Poverty, and the Case for Democratic Socialism|url=https://monthlyreview.org/articles/capitalism-global-poverty-and-the-case-for-democratic-socialism/|access-date=2025-07-22|website=Monthly Review|language=en|quote=Capital accumulation requires cheap labor, however, and these concessions would have brought capitalism in the core to its knees were it not for the fact that capitalists were able to obtain cheap labor instead in the periphery, through colonial and neocolonial forms of appropriation, which continue to this day.}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mattei|first=Clara|date=2026|title=Escape from Capitalism: An Intervention|publisher=Simon & Schuster|pages=13–16|url=https://books.google.com/books?id=3JNkEQAAQBAJ&dq=Clara%20mattei&pg=PA13|isbn=978-1668085141|language=en}}</ref> tjetërsimin,<ref>«Alienation», f. 10, në ''A Dictionary of Philosophy'' (botimi i rishikuar, bot. i 2-të), 1984.</ref> paqëndrueshmërinë,<ref>{{Cite web|last=Nelson|first=Anitra|date=31 January 2024|title=Degrowth as a Concept and Practice: Introduction|url=https://commonslibrary.org/degrowth-as-a-concept-and-practice-introduction/|access-date=24 February 2024|website=The Commons Social Change Library|language=en}}</ref> si dhe joefikasitetin ekonomik,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BlEpAQAAMAAJ|title=Beyond the Profits System: Possibilities for a post-capitalist era|last=Shutt|first=Harry|date=March 2010|publisher=Zed Books|isbn=978-1-84813-417-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.isreview.org/issues/53/garbage.shtml|title=The Conquest of Garbage|last=Rogers|first=Heather|website=isreview.org|publisher=International Socialist Review (1997)|access-date=13 March 2008|archive-date=2021-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142346/http://www.isreview.org/issues/53/garbage.shtml|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.chass.utoronto.ca/~reak/eco100/100_6.htm|title=Monopoly, Imperfect Competition, and Oligopoly|last=Rea|first=K. J.|access-date=11 March 2008|archive-date=2010-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612201706/http://www.chass.utoronto.ca/~reak/eco100/100_6.htm|language=en}}</ref> dhe se ai krijon pabarazi të mëdha ekonomike,<ref name="King 2021">{{Cite web|last=King|first=Matthew Wilburn|title=Why the next stage of capitalism is coming|website=BBC Future|date=25 May 2021|url=https://www.bbc.com/future/article/20210525-why-the-next-stage-of-capitalism-is-coming|access-date=21 October 2021|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Ghodsee|first1=Kristen|last2=Orenstein|first2=Mitchell A.|date=2021|title=Taking Stock of Shock: Social Consequences of the 1989 Revolutions|publisher=Oxford University Press|page=192|doi=10.1093/oso/9780197549230.001.0001|isbn=978-0-19-754924-7|quote=Without an accompanying welfare state in which social programs funded by a progressive income tax redistribute from the rich to the poor, capitalism can be a deeply unfair system where a small, well-connected elite captures a majority of the wealth and power, and not necessarily through meritocratic processes.|language=en}}</ref> i kthen njerëzit në mallra,<ref name="Renegade Inc 2019">{{Cite web|title=The Commodification of Everything|website=Renegade Inc|date=25 August 2019|url=https://renegadeinc.com/the-commodification-of-everything/|access-date=21 October 2021|author=Daniel Margrain|archive-date=2021-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021224916/https://renegadeinc.com/the-commodification-of-everything/|language=en}}</ref> dhe e degradon mjedisin.<ref>{{Cite book|last=Hickel|first=Jason|author-link=Jason Hickel|title=Less is More: How Degrowth Will Save the World|year=2021|publisher=Windmill Books|pages=39–40|isbn=978-1-78609-121-5|quote=It was only with the rise of capitalism over the past few hundred years, and the breathtaking acceleration of industrialization from the 1950s, that on a planetary scale things began to tip out of balance.|language=en}}</ref> Kapitalizmi është jodemokratik,<ref>{{cite journal |last1=Sullivan |first1=Dylan |last2=Hickel |first2=Jason |date=2023 |title=Capitalism and extreme poverty: A global analysis of real wages, human height, and mortality since the long 16th century |url= |journal=World Development |volume=161 |article-number=106026 |doi=10.1016/j.worlddev.2022.106026 |bibcode=2023WoDev.16106026S |doi-access=free |language=en |quote=}}</ref><ref name="Merkel pp. 109–128">{{cite journal |last=Merkel |first=Wolfgang |title=Is capitalism compatible with democracy? |journal=Zeitschrift für Vergleichende Politikwissenschaft |publisher=Springer Science and Business Media LLC |volume=8 |issue=2 |date=2014-07-26 |issn=1865-2646 |doi=10.1007/s12286-014-0199-4 |pages=109–128 |hdl=10419/270951 |s2cid=150776013 |hdl-access=free |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Slobodian |first=Quinn |date=2023 |title=Crack-Up Capitalism: Market Radicals and the Dream of a World Without Democracy |url=https://books.google.com/books?id=tIlrEAAAQBAJ&pg=PT10 |publisher=Metropolitan Books |page=10 |isbn=978-1-250-75389-2 |language=en}}</ref> është i paaftë të sigurojë [[punësimi i plotë|punësim të plotë]],<ref>{{cite book |last=Rank |first=Mark Robert |date=2023 |title=The Poverty Paradox: Understanding Economic Hardship Amid American Prosperity |url=https://books.google.com/books?id=hGewEAAAQBAJ&pg=PA4 |publisher=Oxford University Press |pages=4, 121 |isbn=978-0190212636 |language=en |quote=}}</ref> ngulit zhvillim të pabarabartë dhe të kombinuar dhe [[nënzhvillimi|nënzhvillim]] midis shteteve kombëtare,<ref>{{cite journal |last1=Patnaik |first1=Utsa |title='Neo-Marxian' Theories of Capitalism and Underdevelopment: Towards a Critique |journal=Social Scientist |date=1982 |volume=10 |issue=11 |pages=3–32 |doi=10.2307/3516858 |jstor=3516858 |issn=0970-0293 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Warke |first1=Thomas W. |title=The Marxian Theory of Underdevelopment: A Review Article |journal=The Journal of Developing Areas |date=1973 |volume=7 |issue=4 |pages=699–710 |jstor=4190085 |url=https://www.jstor.org/stable/4190085 |issn=0022-037X |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Martins |first1=Carlos Eduardo |title=The Longue Durée of the Marxist Theory of Dependency and the Twenty-First Century |journal=Latin American Perspectives |date=January 2022 |volume=49 |issue=1 |pages=18–35 |doi=10.1177/0094582X211052029 |language=en}}</ref> dhe çon në gërryerjen e të drejtave të njeriut<ref>{{cite journal |last=Abeles |first=Marc |date=2006 |title=Globalization, Power, and Survival: an Anthropological Perspective |url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00125880/file/M_Abeles_2006_AQ.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00125880/file/M_Abeles_2006_AQ.pdf |archive-date=2006-10-09 |url-status=live |journal=Anthropological Quarterly |volume=79 |issue=3 |pages=484–486 |doi=10.1353/anq.2006.0030 |s2cid=144220354 |language=en}}</ref> për shkak të nxitjes së zgjerimit imperialist dhe luftës.<ref name="indonesia_s_original" /><ref>{{cite book |last1=Bevins |first1=Vincent |title=The Jakarta Method: Washington's Anticommunist Crusade and the Mass Murder Program that Shaped Our World |date=2020 |publisher=PublicAffairs |pages=240–241 |isbn=978-1-5417-4240-6 |language=en |quote=}}</ref> Kritikë të tjerë argumentojnë se pabarazitë nuk burojnë nga struktura neutrale nga pikëpamja etike e sistemit ekonomik të njohur zakonisht si kapitalizëm, por nga etika e atyre që e formësojnë dhe e zbatojnë sistemin. Për shembull, disa pretendojnë se etika e Milton Friedmanit, «maksimizimi i vlerës së aksionarëve», krijon një formë të dëmshme të kapitalizmit,<ref>{{Cite book |last=Stout |first=Lynn |title=The Shareholder Value Myth |publisher=Berrett-Koehler Publishers, Inc. |year=2012 |isbn=978-1-60509-813-5 |location=San Francisco, CA |pages=15–23 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Gelles |first=David |title=The Man Who Broke Capitalism |publisher=Simon & Schuster |year=2022 |isbn=978-1-9821-7644-0 |location=New York |pages=1–13 |language=en}}</ref> ndërsa etika e «mjaftueshmes» e [[Millard Fuller]]it ose John Bogle-it krijon një formë të qëndrueshme.<ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Millard |title=The Theology of the Hammer |publisher=Smyth & Helwys Publishing |year=1994 |isbn=1-880837-92-7 |location=Macon, GA |pages=31–39 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bogle |first=John |title=Enough |publisher=John Wiley & Sons |year=2009 |isbn=978-0-470-52423-7 |location=Hoboken, New Jersey |pages=229–248 |language=en}}</ref> Teorizohet se etika e drejtë dhe vendimmarrja e unifikuar etike krijojnë një formë më pak të dëmshme të kapitalizmit.<ref name="Williams 1983 51" /> Është argumentuar se [[Trashëgimia|trashëgimia]] nuk është pjesë thelbësore e kapitalizmit,<ref name="x107">{{cite journal |last=Haslett |first=D. W. |title=Is Inheritance Justified? |journal=Philosophy & Public Affairs |publisher=Wiley |volume=15 |issue=2 |year=1986 |issn=0048-3915 |jstor=2265382 |pages=122–155 |language=en}}</ref> por përkundrazi një formë e [[nepotizmi|nepotizmit]].<ref name="e543">{{cite journal |last=Pérez-González |first=Francisco |title=Inherited Control and Firm Performance |journal=The American Economic Review |volume=96 |issue=5 |date=2006-11-01 |issn=0002-8282 |doi=10.1257/aer.96.5.1559 |pages=1559–1588 |language=en}}</ref> == Shiko edhe == {{Div col|colwidth=16em}} * ''{{ill|Një dështim i kapitalizmit|en|A Failure of Capitalism}}'' * {{ill|Mendimi ekonomik në lashtësi|en|Ancient economic thought}} * {{ill|Kapitalizmi i shpëtimit financiar|en|Bailout Capitalism}} * {{ill|Qëndrimet e krishtera ndaj varfërisë dhe pasurisë|en|Christian views on poverty and wealth}} * {{ill|Korporatokracia|en|Corporatocracy}} * [[Komunizmi]] * {{ill|Teoria e Deng Xiaopingut|en|Deng Xiaoping Theory}} * {{ill|Sociologjia ekonomike|en|Economic sociology}} * {{ill|Kriza globale financiare e shtatorit 2008|en|Global financial crisis in September 2008}} * {{ill|Ekonomia humaniste|en|Humanistic economics}} * {{ill|Dora e padukshme|en|Invisible hand}} * {{ill|Kapitalizmi i fazës së vonë|en|Late stage capitalism}} * ''{{ill|Le Livre noir du capitalisme|en|Le Livre noir du capitalisme}}'' * {{ill|Kulmi i kapitalizmit|en|Peak capitalism}} * [[Perestrojka]] * {{ill|Postfordizmi|en|Post-Fordism}} * {{ill|Kapitalizmi racor|en|Racial capitalism}} * {{ill|Kërkimi i rentës|en|Rent-seeking}} * {{ill|Njeriu i bërë vetë|en|Self-made man}} * [[Vetëpunësimi]] * [[Socializmi]] * {{ill|Kapitalizmi i mbikëqyrjes|en|Surveillance capitalism}} {{Div col end}} == Referime == {{Reflist}} == Bibliografia == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=w_6PqBp64y0C&pg=PA2|title=Capitalism, Ethics and the Paradoxon of Self-Exploitation|last=Bacher|first=Christian|publisher=GRIN Verlag|year=2007|isbn=978-3-638-63658-2|location=Mynih|page=2|access-date=2015-06-27|archive-date=2015-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101095357/https://books.google.com/books?id=w_6PqBp64y0C&lpg=PP1&pg=PA2|url-status=live|language=en}} * {{Cite book|last=Boldizzoni|first=Francesco|title=Foretelling the End of Capitalism: Intellectual Misadventures since Karl Marx|publisher=Harvard University Press|location=Cambridge, MA|year=2020|isbn=978-0-674-91932-7|language=en}} * {{Cite journal|last=Carsel|first=Wilfred|year=1940|title=The Slaveholders' Indictment of Northern Wage Slavery|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-southern-history_1940-11_6_4/page/504|journal=Journal of Southern History|volume=6|issue=4|pages=504–520|jstor=2192167|doi=10.2307/2192167|language=en}} * {{Cite book|title=The Law of the Labour Market: Industrialization, Employment, and Legal Evolution|last1=Deakin|first1=Simon|last2=Wilkinson|first2=Frank|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, MB|year=2005|isbn=978-0-19-815281-1|language=en}} * {{Cite book|title=Business Ethics|url=https://archive.org/details/businessethics00dege|url-access=registration|last=De George|first=Richard T.|publisher=Macmillan|year=1986|isbn=978-0-02-328010-8|location=New York|page=[https://archive.org/details/businessethics00dege/page/104 104]|language=en}} * {{Cite book|title=Britain's Gulag: The Brutal End of Empire in Kenya|last=Elkins|first=Caroline|publisher=Jonathan Cape|year=2005|isbn=978-0-224-07363-9|location=Londër|language=en}} * {{Cite book|last=Fitzhugh|first=George|title=Cannibals All!|date=2008|publisher=Applewood Books|isbn=978-1-4290-1643-8|language=en}} * {{Cite book|last=Fulcher|first=James|title=Capitalism: A Very Short Introduction|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2004|isbn=978-0-19-280218-7|url=https://archive.org/details/capitalismverysh00fulc_0|language=en}} * {{Cite book|title=Fragments of an Anarchist Anthropology|last=Graeber|first=David|publisher=Prickly Paradigm Press|year=2004|isbn=978-0-9728196-4-0|language=en}} * {{Cite book|title=Possibilities: Essays on Hierarchy, Rebellion, and Desire|last=Graeber|first=David|publisher=AK Press|year=2007|isbn=978-1-904859-66-6|language=en}} * {{Cite journal|last2=Benoit|first2=Cecilia|year=2007|title=From Wage Slaves to Wage Workers: Cultural Opportunity Structures and the Evolution of the Wage Demands of the Knights of Labor and the American Federation of Labor, 1880–1900|journal=Social Forces|volume=85|issue=3|pages=1393–411|doi=10.1353/sof.2007.0037|jstor=4494978|last1=Hallgrimsdottir|first1=Helga Kristin|s2cid=154551793|language=en}} * {{Cite book|url=https://www.academia.edu/4199690|title=Globalization and Economy, Vol. 1: Global Markets and Capitalism|last2=Gills|first2=Barry|publisher=SAGE Publications|year=2007|location=Londër|last1=James|first1=Paul|access-date=2014-05-17|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063538/https://www.academia.edu/4199690/Globalization_and_Economy_Vol_1_Global_Markets_and_Capitalism_2007_|url-status=live|language=en}} * {{Cite book|last=Krahn|first=Harvey J.|last2=Lowe|first2=Graham S.|year=1993|title=Work, Industry, and Canadian Society|edition=2nd|location=Scarborough, Ont.|publisher=Nelson Canada|pages=xii, 430 p.|isbn=0-17-603540-0|language=en}} * {{Cite book|title=The Penguin Dictionary of Sociology|last2=Urry|first2=John|publisher=Penguin Books|year=2000|isbn=978-0-14-051380-6|edition=4th|location=Londër|pages=36–40|chapter=Capitalism|last1=Lash|first1=Scott|editor1-first=Nicholas|editor1-last=Abercrombie|editor2-first=Stephen|editor2-last=Hill|editor3-first=Bryan S|editor3-last=Turner|language=en}} * {{Cite book|url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1847/wage-labour/|title=Wage Labour and Capital|last=Marx|first=Karl|year=1847|access-date=2015-03-25|archive-date=2019-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906075046/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1847/wage-labour/|url-status=live|language=en}} * {{Cite book|title=Capital, Volume I|last=Marx|first=Karl|publisher=Penguin Classics|year=1990|isbn=978-0-14-044568-8|location=Londër|orig-date=1867|language=en}} * {{Cite journal|date=August 2011|title=The Current Crisis and the Essence of Capitalism|url=http://www.themontrealreview.com/2009/The-current-crisis-and-the-essence-of-capitalism.php|journal=The Montreal Review|issn=0707-9656|last1=McCraw|first1=Thomas K.|access-date=2011-08-14|archive-date=2011-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110908122337/http://www.themontrealreview.com/2009/The-current-crisis-and-the-essence-of-capitalism.php|url-status=live|language=en}} * {{Cite journal|last=Nelson|first=John O.|year=1995|title=That a Worker's Labour Cannot Be a Commodity|journal=Philosophy|volume=70|issue=272|pages=157–165|doi=10.1017/s0031819100065359|jstor=3751199|s2cid=171054136|language=en}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/unset0000unse_o9p3/page/1|title=Profit Theory and Capitalism|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1983|isbn=978-0-8122-7863-7|location=Philadelphia|page=[https://archive.org/details/unset0000unse_o9p3/page/1 1]|author=Obrinsky, Mark|language=en}} * {{Cite book|title=The Kaiser's Holocaust: Germany's Forgotten Genocide|last2=Erichsen|first2=Casper W.|publisher=Faber and Faber|year=2010|isbn=978-0-571-23141-6|location=Londër|last1=Olusoga|first1=David|language=en}} * {{Cite book|title=The Wages of Whiteness: Race and the Making of the American Working Class|last=Roediger|first=David|publisher=Verso Books|year=2007a|isbn=978-1-84467-145-8|edition=revised and expanded|location=Londër & New York|orig-date=1991|language=en}} * {{Cite journal|last=Roediger|first=David|year=2007b|title=An Outmoded Approach to Labour and Slavery|journal=Labour/Le Travail|volume=60|pages=245–250|jstor=25149808|language=en}} * {{Cite conference|last=Steinfeld|first=Robert J.|title=Coercion/Consent in Labor|series=Centre on Migration, Policy and Society (COMPAS) Working Paper No. 66|conference=Theorising Key Migration Debates|at=St Anne's College, Oxford University|publisher=University of Oxford|location=Oxford, MB|year=2009|url=http://www.compas.ox.ac.uk/fileadmin/files/Publications/working_papers/WP_2009/WP0966%20Steinfeld.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301173031/http://www.compas.ox.ac.uk/fileadmin/files/Publications/working_papers/WP_2009/WP0966%20Steinfeld.pdf|archive-date=2014-03-01|access-date=2025-07-03|language=en}} * {{Cite book|title=Europe and the People Without History|last=Wolf|first=Eric R.|publisher=University of California Press|year=1982|isbn=978-0-520-04459-3|location=Berkeley|language=en}} * {{Cite book|last=Wood|first=Ellen Meiksins|title=The Origin of Capitalism: A Longer View|publisher=Verso Books|location=Londër|year=2002|isbn=978-1-85984-392-5|url=https://books.google.com/books?id=FZPyKjVguVoC|language=en}} * {{Cite book|title=Peasant Revolution in Ethiopia: The Tigray People's Liberation Front, 1975–1991|last=Young|first=John|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=978-0-521-02606-2|location=Cambridge|language=en}} {{Refend}} == Lexim i mëtejshëm == {{Refbegin|30em}} * {{ill|Alperovitz, Gar|en|Gar Alperovitz}} (2011). ''America Beyond Capitalism: Reclaiming Our Wealth, Our Liberty, and Our Democracy, 2nd Edition.'' Democracy Collaborative Press. {{ISBN|0-9847857-0-1}}. * {{cite book |last1=Altvater |first1=Elmar |last2=Crist |first2=Eileen |last3=Haraway |first3=Donna |author3-link=Donna Haraway |last4=Hartley |first4=Daniel |last5=Parenti |first5=Christian |last6=McBrien |first6=Justin |last7=Moore |first7=Jason |title=Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisis of Capitalism |date=2016 |publisher=PM Press |isbn=978-1-62963-148-6 |language=en}} * Ascher, Ivan. ''Portfolio Society: On the Capitalist Mode of Prediction.'' Zone Books, 2016. {{ISBN|978-1935408741}} * {{ill|Baptist, Edward E.|en|Edward E. Baptist}}. ''The Half Has Never Been Told: Slavery and the Making of American Capitalism.'' New York, Basic Books, 2014. {{ISBN|0-465-00296-X}}. * {{cite book |last=Beckert |first=Sven |date=2025 |title=Capitalism: A Global History |publisher=Penguin Press |isbn=978-0735220836 |language=en}} * {{cite book |first=Richard |last=Barbrook |year=2006 |title=The Class of the New |edition=paperback |publisher=OpenMute |location=London |isbn=978-0-9550664-7-4 |url=http://www.theclassofthenew.net |access-date=2019-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801045453/http://www.theclassofthenew.net/ |archive-date=2018-08-01 |language=en}} * {{cite book |last1=Block |first1=Fred |author1-link=Fred L. Block |last2=Somers |first2=Margaret R. |year=2014 |title=The Power of Market Fundamentalism: Karl Polanyi's Critique |location=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-05071-6 |language=en}} * {{ill|Braudel, Fernand|en|Fernand Braudel}}. ''Civilization and Capitalism, 15th-18th Century'', 3 vëllime. * Callinicos, Alex. “Wage Labour and State Capitalism – A reply to Peter Binns and Mike Haynes”, ''International Socialism'', seria e dytë, 12, pranverë 1979. * {{cite book |last1=Case |first1=Anne |last2=Deaton |first2=Angus |author-link1=Anne Case |author-link2=Angus Deaton |date=2020 |title=Deaths of Despair and the Future of Capitalism |url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691190785/deaths-of-despair-and-the-future-of-capitalism |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-19078-5 |access-date=2020-03-06 |archive-date=2020-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200307062358/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691190785/deaths-of-despair-and-the-future-of-capitalism |url-status=live |language=en}} * Farl, Erich. “The Genealogy of State Capitalism”. Te: ''International'', Londër, vëll. 2, nr. 1, 1973. * {{cite book |last=Fisher |first=Mark |author-link=Mark Fisher |date=2009 |title={{ill|Capitalist Realism|en|Capitalist Realism}}: Is There No Alternative? |publisher=John Hunt Publishing |isbn=978-1-84694-317-1 |language=en}} * Gough, Ian. ''[http://www.newleftreview.org/?view=558 State Expenditure in Advanced Capitalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207145856/http://www.newleftreview.org/?view=558 |date=2012-02-07 }}'' New Left Review. * {{ill|Habermas, J.|en|Jürgen Habermas}} [1973]. ''Legitimation Crisis'' (përkthyer nga anglishtja nga T. McCarthy). Boston, Beacon. [https://books.google.com/books?id=3WFy6vsyLNEC Në Google Books] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120102451/https://books.google.com/books?id=3WFy6vsyLNEC |date=2015-11-20 }}; [https://web.archive.org/web/20090714123532/http://www.cf.ac.uk/socsi/undergraduate/introsoc/legitcri.html fragment]. * {{cite book |last=Harvey |first=David |author-link=David Harvey |title=Seventeen Contradictions and the End of Capitalism |publisher=Oxford University Press |year=2014 |isbn=978-0-19-936026-0 |language=en}} * Hyman, Louis dhe Edward E. Baptist (2014). ''American Capitalism: A Reader.'' Simon & Schuster. {{ISBN|978-1-4767-8431-1}}. * {{cite book |last1=Ingham |first1=Geoffrey |title=Capitalism: With a New Postscript on the Financial Crisis and Its Aftermath |date=2008 |publisher=Polity Press |location=Cambridge |isbn=978-0-7456-3648-1 |language=en}} * {{cite book |year=2007 |last1=James |first1=Paul |author-link=Paul James (academic) |last2=Patomäki |first2=Heikki |title=Globalization and Economy, Vol. 2: Global Finance and the New Global Economy |url=https://www.academia.edu/4211923 |publisher=SAGE Publications |location=London |access-date=2018-01-28 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063542/https://www.academia.edu/4211923/Globalization_and_Economy_Vol_2_Global_Finance_and_the_New_Global_Economy_2007_ |url-status=live |language=en}} * {{cite book |year=2007 |last1=James |first1=Paul |author-link=Paul James (academic) |last2=Palen |first2=Ronen |title=Globalization and Economy, Vol. 3: Global Economic Regimes and Institutions |url=https://www.academia.edu/4251331 |publisher=Sage Publications |location=London |access-date=2018-01-28 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063542/https://www.academia.edu/4251331/Globalization_and_Economy_Vol_3_Global_Economic_Regimes_and_Institutions_2007_ |url-status=live |language=en}} * {{cite book |year=2007 |last1=James |first1=Paul |author-link=Paul James (academic) |last2=O'Brien |first2=Robert |title=Globalization and Economy, Vol. 4: Globalizing Labour |url=https://www.academia.edu/4303461 |publisher=Sage Publications |location=London |access-date=2018-01-28 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063543/https://web.archive.org/web/20200923063543/https://www.academia.edu/4303461/Globalization_and_Economy_Vol_4_Globalizing_Labour_2007_ |url-status=live |language=en}} * Jameson, Fredric (1991). ''Postmodernism, or, the Cultural Logic of Late Capitalism''. * {{cite book |last1=Kocka |first1=Jürgen |author-link=Jürgen Kocka |title=Capitalism: A Short History |date=2016 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton |isbn=978-0-691-16522-6 |language=en}} * Kotler, Philip (2015). ''Confronting Capitalism: Real Solutions for a Troubled Economic System.'' AMACOM. {{ISBN|978-0814436455}} * Mandel, Ernest (1999). ''Late Capitalism.'' {{ISBN|978-1859842027}} * {{cite book |last=Mander |first=Jerry |author-link=Jerry Mander |title=The Capitalism Papers: Fatal Flaws of an Obsolete System |publisher=Counterpoint |year=2012 |isbn=978-1-61902-158-7 |language=en}} * Marcel van der Linden, ''Western Marxism and the Soviet Union''. New York, Brill Publishers, 2007. * {{cite book |last=Mattei |first=Clara E. |authorlink=Clara Mattei |date=2022 |title=The Capital Order: How Economists Invented Austerity and Paved the Way to Fascism |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-81839-9 |language=en}} * Mayfield, Anthony. “Economics”, në ''On the Brink: Resource Depletion, Debt Collapse, and Super-technology'' ([Vancouver, B.C., Canada]: On the Brink Publishing, 2013), f. 50–104. * {{cite book |last1=Musacchio |first1=Aldo |last2=Lazzarini |first2=Sergio G. |year=2014 |title=Reinventing State Capitalism: Leviathan in Business, Brazil and Beyond |location=Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-72968-1 |language=en}} * {{cite book |last=Newitz |first=Annalee |title=Pretend We're Dead: Capitalist Monsters in American Pop Culture |date=2006 |publisher=Duke University Press |location=Durham, NC |isbn=978-0-8223-3745-4 |url=https://read.dukeupress.edu/books/book/1045/Pretend-We-re-DeadCapitalist-Monsters-in-American |access-date=2016-10-26 |archive-date=2016-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026234517/https://www.dukeupress.edu/Pretend-Were-Dead/ |url-status=live |language=en}} * {{cite book |last1=Nitzan |first1=Jonathan |author-link1=Jonathan Nitzan |last2=Bichler |first2=Shimshon |author-link2=Shimshon Bichler |date=2009 |title=Capital as Power: A Study of Order and Creorder |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-49680-3 |language=en}} * Panitch, Leo dhe Sam Gindin (2012). ''The Making of Global Capitalism: the Political Economy of American Empire''. Londër, Verso. {{ISBN|978-1-84467-742-9}}. * {{cite book |last=Piketty |first=Thomas |author-link=Thomas Piketty |year=2014 |title=Capital in the Twenty-First Century |location=Cambridge, MA |publisher=Belknap Press |isbn=978-0-674-43000-6 |title-link=Capital in the Twenty-First Century |language=en}} * {{cite book |last=Piketty |first=Thomas |year=2020 |title=Capital and Ideology |location=Cambridge, MA |publisher=Belknap Press |isbn=978-0-674-98082-2 |title-link=Capital and Ideology |language=en}} * Polanyi, Karl (2001). ''The Great Transformation: The Political and Economic Origins of Our Time.'' Beacon Press; botimi i 2-të. {{ISBN|0-8070-5643-X}} * {{cite book |title=Capitalism: A complete understanding of the nature and value of human economic life |last=Reisman |first=George |year=1998 |isbn=978-0-915463-73-2 |publisher=Jameson Books |language=en}} * Richards, Jay W. (2009). ''Money, Greed, and God: Why Capitalism is the Solution and Not the Problem''. New York: HarperOne. {{ISBN|978-0-06-137561-3}} * Roberts, Paul Craig (2013). ''The Failure of Laissez-faire Capitalism: towards a New Economics for a Full World''. Atlanta, Ga.: Clarity Press. {{ISBN|978-0-9860362-5-5}} * Robinson, William I. ''Global Capitalism and the Crisis of Humanity.'' Cambridge University Press, 2014. {{ISBN|1-107-69111-7}} * {{cite book |last=Schram |first=Sanford F. |title=The Return of Ordinary Capitalism: Neoliberalism, Precarity, Occupy |year=2015 |publisher=Oxford University Press |url=https://global.oup.com/academic/product/the-return-of-ordinary-capitalism-9780190253011?cc=us& |isbn=978-0-19-025302-8 |access-date=2017-02-12 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923063546/https://global.oup.com/academic/product/the-return-of-ordinary-capitalism-9780190253011?cc=us&lang=en& |url-status=live |language=en}} * Hoevet, Ocean. [https://web.archive.org/web/20120603131601/http://homepage.newschool.edu/~AShaikh/pal2.pdf “Capital as a Social Relation”] (artikull i New Palgrave). * Sombart, Werner (1916). ''Der moderne Kapitalismus. Historisch-systematische Darstellung des gesamteuropäischen Wirtschaftslebens von seinen Anfängen bis zur Gegenwart.'' Botimi përfundimtar, 1916; ribotuar më 1969; botim në letër (3 vëll. në 6): Mynih, dtv, 1987. (Gjithashtu në spanjisht; ende pa përkthim në anglisht.) * {{cite book |last1=Sonenscher |first1=Michael |title=Capitalism: The Story behind the Word |date=2022 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton |isbn=978-0-691-23720-6 |language=en}} * Tarnoff, Ben, “Better, Faster, Stronger” (recension i ''The Philosopher of Palo Alto: Mark Weisner, Xerox PARC, and the Original Internet of Things'' të John Tinnell dhe ''Palo Alto: A History of California, Capitalism, and the World'' të Malcolm Harris), ''The New York Review of Books'', vëll. LXX, nr. 14 (21 shtator 2023), f. 38–40. “[Palo Alto is] a place where the [United States'] contradictions are sharpened to their finest points, above all the defining and enduring contradictions between [[democracy|parimit demokratik]] dhe praktikës antidemokratike. Nuk ka asgjë më amerikane sesa të festosh [[social equality|barazinë]] duke e minuar atë. Ose të jesh si [[California|kalifornian]].” (f. 40.) * {{cite book |last=Wallerstein |first=Immanuel |author-link=Immanuel Wallerstein |title=Historical Capitalism |publisher=Verso Books |year=1983 |isbn=978-0-86091-761-8 |language=en}} * {{cite book |last=Wolff |first=Richard D. |author-link=Richard D. Wolff |title=Democracy at Work: A Cure for Capitalism |publisher=Haymarket Books |year=2012 |isbn=978-1-60846-247-6 |language=en}} * {{cite book |last=Wolf |first=Martin |author-link=Martin Wolf |title=The Crisis of Democratic Capitalism |publisher=Random House |year=2023 |isbn=978-0-241-30342-9 |language=en}} {{#tag:references| |group=sh}} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Capitalism|Kapitalizmin}} {{WikiQuote}} {{Wiktionary kuti}} * [https://www.britannica.com/topic/capitalism Capitalism] në ''[[Encyclopædia Britannica]]'' (në internet). {{Ikonë gjuha|en}} * [http://www.hup.harvard.edu/features/capitalism-and-its-discontents.html Selected Titles on Capitalism and Its Discontents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123134446/http://www.hup.harvard.edu/features/capitalism-and-its-discontents.html |date=23 janar 2018 }}. Harvard University Press. {{Ikonë gjuha|en}} {{Authority control}} [[Kategoria:Kapitalizmi| ]] [[Kategoria:Biznesi]] [[Kategoria:Ideologji ekonomike]] [[Kategoria:Liberalizmi ekonomik]] [[Kategoria:Financat]] [[Kategoria:Profiti]] [[Kategoria:Kultura perëndimore]] <!-- NUK ËSHTË PJESË E ARTIKULLIT — mos e kopjo këtë bllok në faqen kryesore. == Për faqen e diskutimit (Talk) == {{Përkthyer nga|en|Capitalism|25 tetor 2026|1381984566}} == Përmbledhja e redaktimit == Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Capitalism, versioni i datës 25 tetor 2026 (revizioni 1381984566) --> 2v16cmm4pmepnpk1s6u4p4f6m55hxxm 4 196848 3059728 3058941 2026-10-26T12:25:58Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059728 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Community hubs/threads.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Buletini Teknik|bot=MajavahBot|age=3}}</div> </div> <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Buletini Teknik''' shfaq njoftimet për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet vetë nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që ka njoftime të reja.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Njoftimet në faqen tuaj</div> Nëse doni t'i merrni këto njoftime edhe në faqen tuaj të diskutimit, abonohuni sipas udhëzimeve [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]]. </div> <div class="hub-card hub-card-note"> <div class="hub-card-title">Nëse faqja zhvendoset</div> Përveç lidhjes më lart, bëni ndryshimin e nevojshëm edhe te [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|lista e shpërndarjes]] në Meta, që njoftimet të vijnë në adresën e re. </div> </div> </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> s5isulqpng0gs07naiir137fyhcnrrm 3059888 3059728 2026-10-26T18:56:07Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-44 */ pjesë e re 3059888 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Community hubs/threads.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Buletini Teknik|bot=MajavahBot|age=3}}</div> </div> <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Buletini Teknik''' shfaq njoftimet për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet vetë nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që ka njoftime të reja.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Njoftimet në faqen tuaj</div> Nëse doni t'i merrni këto njoftime edhe në faqen tuaj të diskutimit, abonohuni sipas udhëzimeve [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]]. </div> <div class="hub-card hub-card-note"> <div class="hub-card-title">Nëse faqja zhvendoset</div> Përveç lidhjes më lart, bëni ndryshimin e nevojshëm edhe te [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|lista e shpërndarjes]] në Meta, që njoftimet të vijnë në adresën e re. </div> </div> </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal. * Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced. '''Updates for editors''' * A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308] '''Updates for technical contributors''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 tetor 2026 19:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 --> m0050kewix0ypd7w1gkerbvv70yhml7 3059993 3059888 2026-10-27T01:07:07Z Klein Muçi 52109 Me stilet e veta (Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css) në vend të atyre të qendrave; hyrja me klasat bt-… — përmes Claude AI 3059993 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Buletini Teknik|bot=MajavahBot|age=3}}</div> </div> <div class="bt-intro"> <div class="bt-lead">'''Buletini Teknik''' shfaq njoftimet për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet vetë nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që ka njoftime të reja.</div> <div class="bt-cards"> <div class="bt-card"> <div class="bt-card-title">Njoftimet në faqen tuaj</div> Nëse doni t'i merrni këto njoftime edhe në faqen tuaj të diskutimit, abonohuni sipas udhëzimeve [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]]. </div> <div class="bt-card bt-card-note"> <div class="bt-card-title">Nëse faqja zhvendoset</div> Përveç lidhjes më lart, bëni ndryshimin e nevojshëm edhe te [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|lista e shpërndarjes]] në Meta, që njoftimet të vijnë në adresën e re. </div> </div> </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal. * Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced. '''Updates for editors''' * A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308] '''Updates for technical contributors''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 tetor 2026 19:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 --> 71uwn91a0lvs4pm7go6i96ixbsmoaob 0 216274 3059878 3013034 2026-10-26T18:05:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059878 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Erin McKenney | image = Gold award winner .jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|9|4|1998}} | birth_place = | death_date = | death_place = | qyteti ku jeton = | nationality = Amerikane | citizenship = | education = | alma mater = | occupation = Aktiviste e të drejtave të njeriut | known_for = | awards = }} '''Erin McKenney''' (lindur më 9 prill 1998) është një aktiviste amerikane e të drejtave të njeriut. == Jeta e hershme dhe arsimimi == E rritur në [[New Hampshire]], McKenney është vlerësuar për arritjet e saj në aktivitete dhe shërbime që nga mosha e hershme, duke fituar një Çmim për Aktivizëm nëpërmjet ''[[Junior State of America]]'' dhe Çmimin e Shën Timoteit nëpërmjet Dioqezës Katolike të Mançesterit.<ref>{{Cite web|url=http://states.jsa.org/northeast/activism/activist-of-the-month-january-2015/|title=Activist of the Month: January 2015 {{!}} JSA Northeast State|website=states.jsa.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220090158/http://states.jsa.org/northeast/activism/activist-of-the-month-january-2015/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.catholicnh.org/formation/youth/|title=Youth Ministry » Diocese of Manchester|website=www.catholicnh.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220074658/http://www.catholicnh.org/formation/youth/}}</ref> Ajo ishte praktikante në Shtëpinë e Shtetit New Hampshire gjatë shkollës së mesme si pjesë e Programit të Kryeqytetit, ''"Girls Rock"'', të cilës ajo ja atribuon meritat që kanë ndihmuar atë të zgjedh qëllimet dhe karrierën kryesore. Përmes punës në Komisionin për të Drejtat e Fëmijës dhe Familjes, ajo mësoi se ajo që i pëlqente më shumë për karrierën politike ishte aftësia për të përmirësuar jetën përmes programeve sociale, por për të do ishte më mirë që të punonte me njerëzit në mënyrë më të drejtpërdrejtë.<ref>{{Cite web|url=http://gsgwmgirls.org/?cat=34|title=GSGWM Blog – Girl Scouts of the Green and White Mountains|website=gsgwmgirls.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=17 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180217202937/http://gsgwmgirls.org/?cat=34}}</ref> Ajo ishte gjithashtu anëtare e Këshillit Këshillues Rinor Legjislativ të New Hampshire..<ref>{{Cite web|url=https://m.facebook.com/nhlyac/|title=New Hampshire Legislative Youth Advisory Council|website=m.facebook.com|accessdate=2016-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://forumfyi.org/content/new-hampshire-new-hamp|title=New Hampshire: New Hampshire Youth Advisory Council {{!}} The Forum for Youth Investment|website=forumfyi.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=18 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218023955/http://forumfyi.org/content/new-hampshire-new-hamp}}</ref> Si një studente në Kolegjin Lafayette, Erin McKenney është një Studiuese Marquis. Aktualisht po ndjek studime në [[Psikologjia|psikologji]], [[Antropologjia|antropologji]] dhe [[Sociologjia|sociologji]].<ref>{{Cite web|url=https://admissions.lafayette.edu/meet-erin-a-member-of-the-185th-class/?utm_source=facebook&utm_medium=social+media&utm_campaign=meet+erin+185|title=Meet Erin, a member of the 185th Class|website=admissions.lafayette.edu|publisher=Lafayette College|accessdate=2016-12-08|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220195226/https://admissions.lafayette.edu/meet-erin-a-member-of-the-185th-class/?utm_source=facebook&utm_medium=social+media&utm_campaign=meet+erin+185|url-status=dead}}</ref> == Puna për mbrojtje të të drejtave == McKenney është përfshirë në punë për mbrojtje, duke fituar Çmimin ''[[Gold Award (Girl Scouts of the USA)|Girl Scout Gold]]'' duke krijuar krijuar një program shkencor të bazuar në rolin e modelit për gratë e reja, [https://curiositygirlsscience.wordpress.com/ Programi i Shkencës së Kuriozitetit]. Ky program përmban një sërë aktivitetesh laboratorike interaktive që secili është i lidhur me një shkencëtar femër në një fushë të ngjashme. Ajo mbledh letra nga gratë në fushat e STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë) anembanë botës për t'u dhënë studentëve të saj, në përpjekje për t'i ndihmuar gratë e reja të gjejnë shembuj pozitivë që mund të lidhen dhe të ndajnë mbështetjen e komunitetit STEM.<ref>{{Cite web|url=http://gsgwmgirls.org/?p=560|title=Erin McKenney Earns Girl Scout Gold Award – Girl Scouts of the Green and White Mountains|website=gsgwmgirls.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=18 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218090205/http://gsgwmgirls.org/?p=560}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.derrynews.com/news/londonderry/londonderry-woman-takes-the-gold/article_09daabeb-0f1a-5072-910a-dc0550386194.html|title=Londonderry woman takes the gold|newspaper=The Derry News|accessdate=2016-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028192002/https://www.derrynews.com/news/londonderry/londonderry-woman-takes-the-gold/article_09daabeb-0f1a-5072-910a-dc0550386194.html|archive-date=28 tetor 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.unionleader.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20161027/NEWS04/161029416&template=printart|title=Londonderry graduate builds skills to boost confidence {{!}} New Hampshire|newspaper=UnionLeader.com|accessdate=2016-12-09|archive-date=18 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218024015/http://www.unionleader.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20161027%2FNEWS04%2F161029416&template=printart|url-status=dead}}</ref> Në intervistat me [[BBC]], Erin McKenney shpjegoi se "mësimi i një vajze që zëri i saj meriton të dëgjohet është mësimi më i vlefshëm që mund të mësohet ndonjëherë" dhe "njerëzit duhet të dinë se vendi i tyre në botë është kudo ku e duan Të jetë, nuk ka punë që është mashkullore apo femërore, e vetmja gjë që me të vërtetë ka rëndësi është se ata po bëjnë diçka në të cilën besojnë."<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-38012048|title=BBC 100 Women 2016: Who is on the list?|date=2016-11-21|newspaper=BBC News|language=en-GB|accessdate=2016-12-08}}</ref> Ky program fitoi njohjen e saj nga BBC dhe një vend në listën e ''[[100 Women (BBC)|100 Gra]]'' për vitin 2016. Ajo ishte një nga gratë më të reja në këtë listë. McKenney gjithashtu punoi me BBC në Londër në fushatën "[[:en:Wikipedia:WikiProject Women in Red/Meetup/29|100 Women Wikipedia]]", në përpjekje për të krijuar sa më shumë faqe për gratë, sepse beson fuqishëm në rritjen e dukshmërisë e grave që janë shembull për tu ndjekur nga gratë e reja.<ref>{{Cite web|url=http://gsgwmgirls.org/?cat=34|title=GSGWM Blog – Girl Scouts of the Green and White Mountains|website=gsgwmgirls.org|url-status=dead|access-date=24 maj 2017|archive-date=17 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180217202937/http://gsgwmgirls.org/?cat=34}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/curiositygirlsscience/|title=Curiosity Science Program {{!}} Facebook|website=www.facebook.com|accessdate=2016-12-08}}</ref> McKenney ka qenë gjithashtu aktive në mbrojtjen e arsimit të vepantë, duke bërë fushatë për pranimin e neurodiversitetit dhe duke dëgjuar zërat e këtyre komuniteteve.<ref>{{Cite news|url=http://www.lancerspiritonline.com/8147/opinion/letter-to-the-editor/|title=A word from a member of the Red Instead movement|newspaper=Lancer Spirit Online|accessdate=2016-12-08}}</ref> == Referime == {{commonscat|Erin McKenney}} {{reflist}} {{DEFAULTSORT:McKenney, Erin}} [[Kategoria:Lindje 1998]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:BBC 100 Women]] ojjx3vqsrwpwuxiv1a2bbcuc02iijcf 0 226706 3059834 3022420 2026-10-26T16:12:55Z Nuq123 194993 /* */ 3059834 wikitext text/x-wiki '''Dan Doroci ''' apo '''Ramadan Maliqi''' (1898-1921) ose Ramadan Maliqi ishte një kaqak shqiptare që luftoi me Azem Bejta, Nak Berisha dhe patriotë të tjerë shqiptarë kundër Mbretërisë së Serbisë dhe Jugosllavisë.<ref>{{Cite web|url=http://www.pashtriku.org/?kat=47&shkrimi=4815|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 nëntor 2017|archive-date=15 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315065837/http://www.pashtriku.org/?kat=47&shkrimi=4815|url-status=dead}}</ref> I lindur dhe rritur në vitin 1898 në fshatin Braboniq, në Drenicë të Kosovës, Doroci u rrit duke luftuar kundër ushtrive dhe paraushtarakëve serbë. Duke qenë një luftëtar i aftë, ai shkaktoi dëme masive për forcat serbe që shkaktuan autoritetet serbe të digjnin fshatin e tij në Drenicë. Në vitin 1920, Doroci iu ofrua 5000 dinarë nga autoritetet serbe nëse ai vrau Azem Bejtën, por ai nuk pranoi. Daja i tij, Hasan Cuta, megjithatë e mori ofertën dhe vendosi të vriste nipin e tij. Cuta zbuloi se Doroci ishte fshehur në malet e Oshlani. Ai vazhdon ta josh atë në Melenicë, afër stacionit në Vidishiq. Cuta sjell tre ushtarë me të dhe rrethon Dorocin që vazhdon të luftojë deri në fund, duke vrarë Cuta në fund.<ref>http://pashtriku.beepworld.de/files/kosova_2010/gusht_2010/9-13.2010/nezir_myrtaj_ne_perkujtim_te_sabit_veselit_12.8.10.htm</ref> Mihajlo Ceroviç, deputeti serb nga Beogradi, i ngarkuar me ryshfetin, ishte shumë i kënaqur kur dëgjonte se Doroçi ishte vrarë. Ai kishte një arkivol të bërë në Mitrovicë dhe urdhëroi që trupi i tij të tërhiqej nëpër fshatra nga një kalë për të parë fshatarët. Azem Bejta u zotua për hakmarrje ndaj Doroçit dhe e bëri këtë duke vrarë Ceroviçin. Varrin e tij ndodhet në Drenicë dhe pasardhësit e tij janë sot aktivistë politikë. Historia e Doroçit u shkrua nga rapsodia Dervish Goxhulli (1870-1938). Ai përmendet nga shumë artistë folklorikë shqiptarë.<ref>http://www.shqiptari.eu/recension-nje-veper-enciklopedike-e-antologjike-letrare-historike/</ref><ref>{{Cite web|url=http://botapress.info/dr-mehmet-rukiqi-nje-veper-enciklopedike-e-antologjike-letrare-historike/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=2 nëntor 2017|archive-date=9 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509043951/http://botapress.info/dr-mehmet-rukiqi-nje-veper-enciklopedike-e-antologjike-letrare-historike/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://albaniapress.com/lajme/9301/AZEM-BEJTE-GALICA-Kryekomandant-i-Cetave-Clirimtare-Shqiptare-1912-1924.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 nëntor 2017|archive-date=13 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513082402/http://albaniapress.com/lajme/9301/AZEM-BEJTE-GALICA-Kryekomandant-i-Cetave-Clirimtare-Shqiptare-1912-1924.html|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.botasot.info/kultura/535932/legjenda-e-drenices/</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.albaniapress.com/lajme/8213/LUFTA-E-DRENICES-DHE-SHABAN-POLLUZHA-PJESA-E-PARE.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 nëntor 2017|archive-date=7 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507081610/http://www.albaniapress.com/lajme/8213/LUFTA-E-DRENICES-DHE-SHABAN-POLLUZHA-PJESA-E-PARE.html|url-status=dead}}</ref> == Referim == [[Kategoria:Patriotë]] rzcww0ih6f2s14jlqe21o97n4stvdgs 0 238359 3060076 2853994 2026-10-27T11:10:46Z Zbulimi 166213 3060076 wikitext text/x-wiki '''Arben Kondi''' ka lindur më 19 qershor 1959 në Tiranë, është një shkrimtar, poet dhe publicist i njohur bashkëkohor shqiptar, i cili vlerësohet veçanërisht për përkushtimin e tij ndaj tematikave të historisë kombëtare shqiptare, çështjes çame dhe Kosovës. ==Botimet== * Takim dashurie (poezi) - 1995 * Krimi i fundshekullit - 1999 * Rikthim në Çamëri - 2001 * Përtej dashurisë (poezi) - 2002 * Barbarët (roman) - 2003 * Epiri në një këndvështrim të ri - (pa vit) * Shqipëria etnike ose njohja e vetvetes - 2003 * Jetë e vështirë ... në Australi (roman) - 2008 * Si Kosova dhe Çamëria është gjaku ynë i pafalur - 2008 * Tregimet e mërgimit - 2008 * Kosovë e Çamëri (poezi) - 2008 * Vrasja e dytë e Marko Boçarit (roman) - 2009 * Dhuratë për ditëlindjen (poezi) - 2009 * Shqiptarovrasësi Napoleon Zerva - 2010 * Poezi e tregime - 2012 * Tmerri (roman) - 2012 * Shqiptarovrasësi Napoleon Zerva (roman) - 2012 * Djaj në veladon (roman) 2012 * Publicistikë letrare - 2012 * Krimi i fundshekullit - 2012 * Mëhalla e Muhaxhirëve (roman) - 2013 * Dionisi i Paramithisë (roman) - 2014 * Melburni në terr. Misionari i helenizmit (novela) - 2015 * Gjin Bue Shpata-ky princ i madh shqiptarë (roman) - 2016 * Jani Kondo, (Çliruesi i Beogradit - Çamëria -) - 2026 {{biografi-cung}} {{DEFAULTSORT:Kondi, Arben}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] rndivmt4vzqxyticn5qb66l6irjqsvj 3 260856 3059904 3055917 2026-10-26T19:15:52Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Jacques Rancière */ 3059904 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Edukatori/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Tung| — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 mars 2019 22:30 (CET)}} == Medalje == Për punën e vazhdueshme në lidhje me artikujt për pedagogjinë. {{Medalje}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:17 (CEST) Shumë faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Respekt juve dhe suksese në punën tuaj fisnike. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:31 (CEST) :Faleminderit! Ju lutem, konsiderojeni mundësinë të shkruani diçka në faqen tuaj personale të përdoruesit pasi krijimi i saj lehtëson komunikimin dhe përfshirjen në komunitet. Gjithsesi mbetet në dëshirën tuaj. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2019 00:28 (CEST) == Kategoritë == Kam vënë re se krijon vazhdimisht kategori të reja si pjesë e punës tënde me artikujt arsimor. Të lutem, hidhi një sy faqes [[Ndihmë:Kategoria]] përpara se të vazhdosh të krijosh kategori të tjera. Po vepron siç duhet, thjesht do të ishte mirë të shtoje dhe atë përshkrimin shabllon siç përshkruhet te faqja më sipër. Kjo dhe mbase të vendosnit dhe kategoritë për kategoritë e krijuara. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2019 17:04 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Doni të thoni të jap shënime të ngjashme siq janë në këtë faqe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Biografi Kategoria:Biografi]. :Me nderime: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 9 qershor 2019 19:26 (CEST) ::Pak a shumë. Ideja ajo është, thjesht teksti është ndryshe. Kemi një tekst shabllon që është mirë të përdorim për t'i standardizuar. Shiko për shembuj kategoritë e mëposhtme: ::*[[:Kategoria:IT-gjeo-cung]]; ::*[[:Kategoria:Stampa referimi]]; ::Shtyp ''Përpunoni burim'' te faqet më sipër që ta shohësh tërë kodin përbërës. Do të vësh re që teksti ndryshon pak nga njëri shembull te tjetri. Kjo është në varësi të faktit nëse kategoria është e prirur të ndahet në kategori të tjera bija apo jo. Lexoje me kujdes faqen e ndihmës më sipër paralelisht me kodin përbërës të faqeve shembuj e besoj se do të jetë më e qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 03:21 (CEST) :::Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], shihe si të duket kjo këtu : [[:Kategoria:Psikologji pedagogjike]]; Nderimet e mia --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 qershor 2019 17:47 (CEST) ::::Kategoria që ke sjellë si shembull ndahet në kategori të tjera bija kështu që duhej vetëm pjesa e parë e përshkrimit. Pjesa e plotë do të duhej nëse kategoria nuk do të përmbante kategori të tjera por vetëm artikuj. Shikoje vetë se e ndryshova siç duhet. Shembulli tregon më shumë se fjalët. :) ::::Këshillë: Vazhdimisht shtyp "Përpunoni burim" dhe shikoni kodin përbërës të faqeve që keni interes. Pastaj mjafton ta kopjosh siç është dhe të ndryshosh vetëm pjesët që të nevojiten për të replikuar të njëjtin rezultat diku. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 18:26 (CEST) == Medalje == {{Medalje sociologjie}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 14 nëntor 2019 11:55 (CET) == Përkthimet == Përshëndetje, Drenisa! :) Po shoh morinë e artikujve të rinj që po krijon së fundmi. Po përdor veglën e përkthimeve? Si funksionon, mirë? Ke pasur probleme gjatë përdorimit? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 17:23 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Faleminderit për interesimin tuaj. Nganjëherë edhe kam probleme të vogla me veglën e përkthimit ose si pasojë e mosfunksionimit mbase të rrjetit e ndoshta edhe me nivelin e (mos) njohjes së gjuhës angleze. Tjera probleme nuk kam vërejtur. Gjithë të mirat. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:24 (CET) :Kuptoj. Pyes pasi, nëse i keni ndjekur diskutimet në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] këto kohë, sapo e kemi aktivizuar si vegël për të gjithë dhe disa përdorues kanë raportuar probleme teknike në lidhje me funksionimin e saj. Butona të caktuara që kur i shtyp nuk kryejnë asnjë funksion, etj. Gjëra të tilla. Është mirë që këto raste të raportohen që ta rregullojmë sa më mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:40 (CET) == Medalje == {{Medalje përkthimi}} Përshëndetje [[Drenisa]]! Thjesh dua të të falenderoj e përgëzoj për punën e mirë që po bën më përkthimin e disa artikujve e t'iu inkurajoj të vazhdoni po kështu. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 8 dhjetor 2019 21:42 (CET) == Artikujt ne lidhje me COVID-19 == Përshëndetje [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]]! Pashë që ke krijuar artikuj me temën shumë aktuale të COVID-19. Edhe unë jam i interesuar të shkruaj artikuj në lidhje me këtë temë. Nëse ke dëshirë, mund të bashkëpunojmë dhe të shkruajmë disa artikuj për këtë. P.sh. Artikuj për shtetet që janë prekur me sëmundjen, ose artikuj për virusin, etj, që janë paralelë në EnWiki. Unë jam shumë i gatshëm. Të përshëndes, [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:29 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]]. Pashë se mungonte artikulli dhe e përktheva. Nuk e kam në plan të merrem me tema të tilla. Artikullin në fjalë (Covid 19) kur të kesh mundësi, shihe mos më është përvidhur ndonjë lëshim. Respekt për kontributin tuaj të mrekullueshëm. Gjithë të mirat. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:42 (CET) :Mendova se do të doje të shkruaje. Sidoqoftë faleminderit dhe vazhdo redaktimet me tema të tjera. Punë të palodhshme! - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:48 (CET) ::{{@|Sadsadas}} mund të kesh interes për diskutimin e mësipërm. Kam vënë re që je marrë dhe ti me temën. Mbase gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 14:50 (CET) :::{{@|Berishasinan}} Pershendetje! :::Me pelqen shume nisma per te shkruajtur artikuj mbi temen e Covid-19.Do te doja te ndihmoja dhe une ne shkrimin e tyre. Jam shume e gatshme. Te lutem me ver ne dijeni per cdo gje. - [[Përdoruesi:Florinda Gjypi|Florinda Gjypi]] ([[Përdoruesi diskutim:Florinda Gjypi|diskutimet]]) 15 mars 2020 17:15 (CET) ::::Doja t'ju vija në vëmendje këtë publikim në ''Facebook'' nga ''Fondacioni Wikimedia'': ''[https://www.facebook.com/wikimediafoundation/posts/770671413338523 On Wikipedia, a fight is raging over coronavirus disinformation]''. Këtu theksohet rëndësia e vërtetësisë te artikujt që prekin këto tema këto ditë. Edhe nëse nuk krijoni artikuj të rinj, mjafton të siguroheni për të korrigjuar informacionin te ato ekzistues. Kontrollimi i informacioneve bëhet duke parë burimet dhe duke u siguruar për plotësimin e saktë të referimeve dhe prejardhjen e tyre nga organe serioze, mundësisht me një lidhje me shëndetësinë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:47 (CET) :::Faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Pikërisht kjo më shtyri që ta përktheja. Nderimet e mia: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:53 (CET) ::::Përshëndetje {{ping|Drenisa}} Dëshiron të kontrollosh dhe shikosh redaktimet e mia blu apo jeshile (shqyrtimi)?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:31 (CET) :Përshëndetje {{ping|Saklanan gerçekler}} BLU koleg i nderuar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:44 (CET) ::Edhe shqyrtimi e redaktimet?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 15:07 (CET) == Medalje == {{Medalje gjeografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 prill 2020 13:43 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar {{@|Klein Muçi}} shumë faleminderit ... gjithashtu edhe juve ju dëshiroj suksese të tjera. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 27 prill 2020 15:17 (CEST) == Kontrollim == Përshëndetje, Drenisa! Je në dijeni të kësaj faqes [[Speciale:PendingChanges|këtu]]? Aty listohen të gjitha faqet me ndryshime në pritje në Wikipedia-n shqip. Meqë tashmë je përdoruese me përvojë për sa i përket artikujve këtu, po pate kohë ndonjëherë, ndihma jote në aprovimin ose refuzimin e ndryshimeve në pritje te lista e mësipërme do të ishte mëse e mirëpritur. Aktualisht ajo listë mirëmbahet vetëm nga 1 përdorues (Timi). Me ndihmën tënde mund të ulim ndjeshëm kohën e pritjes së kontrollit për artikujt, që është fatkeqësisht mbi 100 ditë (ka qenë gati dyfish përpara se të përfshihej Timi). Detyra e mësipërme është me përgjegjësi, pasi aty vendoset çfarë shfaqet në në një artikull e çfarë jo, e për pasojë, përcaktohet përmbajtja që do të shfaqet në rezultatet e motorëve të kërkimit në botë. Duke pasur parasysh këtë, situata ka qenë paksa si thikë me dy presa pasi, nga një anë na duhen shumë kontrollues aktivë që të mbajmë numrin e ndryshimeve në pritje nën kontroll dhe nga ana tjetër duhet të ketë një lloj përzgjedhjeje mbi përdoruesit që e ushtrojnë atë funksion për shkak të përgjegjësisë së detyrës. Ti je një zgjedhje e mirë për atë gjë, kështu që mendova të ta sjell në vëmendje si mundësi. Gjithsesi sjellja e vazhdueshme e artikujve të rinj nga ana jote është një ndihmë e vetëmjaftueshme për komunitetin. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 prill 2020 18:45 (CEST) == Edhe një herë për Gurrën e Hoxhës! == Ne se do te shkruante seicli si eshte ne dialektin e tij atehere do te ishet lulla e Babilonit! Ne kete rast mendoj se do te duhet qe titulli te jete korrekt dhe brenda te shkruhet qe vendasit e quajne keshtu! Kjo vjen sepse ne kete rast emertimi eshte transparent dhe ne nuk na leverdis qe dikur dikush te shkrau Hoxh e dikush te shkruaje Hosës... Me kupton!!! Tung--[[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]] ([[Përdoruesi diskutim:Varrea e Fterres|diskutimet]]) 17 maj 2020 14:36 (CEST) Përshëndetje koleg [[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]]. Për mua nuk është aspak problem nëse do të jetë titulli Gurra e Hoxhs apo Gurra e Hoxhës. Artikullin e kam përkthyer sepse sido që të jetë titulli i këtij toponimi tingëllon shqip, gjë e cila për territorin e Kosovës nuk është edhe aq e shpeshtë të gjesh emërtime të tilla. Tani ka edhe njerëz të tjerë këtu në Wikipedia të cilët me kontributet dhe përvojën e tyre të gjatë, mund ta vlerësojnë më drejtë dhe më saktë këtë çështje. Sa për mua nuk është aspak problem, po qe nevoja e zhvendos tani faqen nga Gurra e Hoxhs në Gurra e Hoxhës. Vetëm një gjë nuk duhet harruar, e kjo është që ne ishim për rreth një shekull nën pushtimin jugosllav, dhe kur është fjala tek toponimet, kjo ka lënë pasojat e saj. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 17 maj 2020 22:46 (CEST) == Medalje == Për kontributin e vazhduar në lidhje me lashtësinë ilire {{Medalje historie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 gusht 2020 14:53 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia, të lutem?--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Drenisa}} Ju faleminderit koleg wikipedianë. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 shtator 2020 11:36 (CEST) == Medalje == Është një tematikë gati tërësisht e paprekur në komunitet kështu që të falënderojmë për kontributet. :) {{Medalje rruge}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2020 11:46 (CEST) == Medalje == {{Medalje udhëzimi}}–[[Përdoruesi:Anjen01|Anjen01]] ([[Përdoruesi diskutim:Anjen01|diskutimet]]) 26 dhjetor 2020 23:44 (CET) == Falenderim == Përshëndetje, doja t'i shpreh mirënjohjen për punën që ndërmore për rregullimin e artikujve mbi komunat e Kosovës (redaktimet e tua me 10 maj 2020). U kënaqa kur pashë që artikujt gjermane mbi komunat (të cilët e mirëmbaj unë kryesisht) po shërbejnë si "shabllon". Paske përkthyer shumë gjëra kështuqe iu shtua shumë përmbajtje të ri. Gëzohem në qoftë se do të shoh prapë diçka prej teje lidhur me këtë drejtim. Nderime!--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 21 janar 2021 03:39 (CET) == Shqyrtim == Shqyrtoni redaktime ime?--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 11 mars 2021 23:54 (CET) Përshëndetje. Shpresoj të mos jetë urgjente. Kontributi juaj nuk humbet dhe kur të i vie rendi kontributi juaj do të shqyrtohet, qoftë nga une qoftë nga dikush tjetër. Sa për informimin tuaj ja ku janë faqet me ndryshime në pritje [[Speciale:PendingChanges|shih këtu]]. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 mars 2021 00:43 (CET) Atëherë më vie keq por nuk mund të kontriboj në asnjë artikull, përveç rikuperimit të dëmeve të shkaktuara nga Ikranjani, pa u shqyrtuar redaktimet e mia ekzistuese, nuk bëhem ortak në lojëra të pista pukjane.--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 12 mars 2021 01:02 (CET) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Drenisa}} == Abetare == Edhe [[Elifba]] dhe [[Alfabeti i Stambollit]]? Perkthimi nga [[Daut Boriçi]] dhe [[Rexhep Voka]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F|2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F]] 3 tetor 2021 14:45 (CEST) :Jo për përkthimit i [[:en:Elifba alphabet]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0|2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0]] 8 tetor 2021 12:35 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtare goxha aktive në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je e ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:25 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku railway station]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 01:45 (CEST) :Thank you very much for the new article and all the best! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 09:52 (CEST) == Wikimediani i Muajit == Përshëndetje Drenisa, Po të kontaktoj në emër të Grupit të Përdoruesve Wikimedianët e Gjuhës Shqipe (Wikimedians of Albanian Language User Group - WoALUG), dëshirojm të ju përzgjedhim si “Wikimediani i Muajit” për muajin shkurt, si falenderim për kontributin e juaj në Wikipedia. A mundesh të lutem të na kontaktosh për më shumë informacion në: [[Mailto:info@wikimediashqip.org|info@wikimediashqip.org]]<nowiki>. – ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 19 janar 2022 16:59 (CET) == Sondazh == Pershendetje! Jemi studente qe duam te bejme nje studim per lajmet e rreme dhe vandalizmin ne Wikipedian Shqip. Ju lutemi, do na ndihmonte shume ne qofte se na kushtoni disa minuta kohe per te plotesuar formularin me poshte: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO7Z-CW0HWn8vAhyu1aHFPILSWNJFbzRn8-juFI6rcsQXesw/viewform?usp=sf_link Shume faleminderit! Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Anapecini|Anapecini]] ([[Përdoruesi diskutim:Anapecini|diskutimet]]) 23 janar 2022 13:43 (CET) == Fiset shqiptare == Pershendetje. E pash qe disa nga shkrimet e mija qe i kam bere i pasket bere delete, edhe pse kishin burime dhe prova shume me te sakta se tuajat. Ju kisha lut qe te mos e beni gabimin e njejte pa qene e/i sigurte. Faleminderit [[Speciale:Kontributet/185.173.204.3|185.173.204.3]] 10 shkurt 2022 14:03 (CET) Përshëndetje. I kam hequr arbëreshët sepse nuk kishin referencë dhe nuk janē fis ilir por shqiptar. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 16:44 (CET) == Shqyrtim == Pershendejte, nese keni mundesi ta shqyrtoni artikullin https://sq.wikipedia.org/wiki/Gazeta_e_Pavarur Faleminderit! :Përshëndetje! Dëshironi të kontrolloni kontributet e mia dhe t'i bëni ato blu?--[[Përdoruesi:Doardear|Doardear]] ([[Përdoruesi diskutim:Doardear|diskutimet]]) 17 prill 2022 19:19 (CEST) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Përkthime == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[Dialekti Zetë–Rashkë]] ([[:en:Zeta–Raška dialect]])?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85|2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85]] 30 mars 2022 15:48 (CEST) :Jo? 😢--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.88|88.128.92.88]] 3 prill 2022 08:01 (CEST) ::Nëse ke mundësi edhe këtë shikoje [[:en:Musić noble family]] në [[Musiq]]. ::[[:en:Milivoje Đurković]] - [[Milivoje Gjurkoviq]]--[[Speciale:Kontributet/82.114.73.107|82.114.73.107]] 5 prill 2022 21:23 (CEST) :Përshëndetje kolegë. Nuk po i refuzoj, do ti përkthej kur të kem kohë sepse kam edhe mbi 2200 faqe në listën e mbikëqyrjes. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 prill 2022 21:37 (CEST) ::Edhe [[:en:Vladan Glišić]] në [[Vladan Glishiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8|2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8]] 19 prill 2022 01:01 (CEST) :::{{ping|Drenisa}} Faleminderit. A po vijnë akoma artikujt e tjerë?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964|2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964]] 26 prill 2022 23:25 (CEST) ::::Shih edhe këtë: [[:en:Jovan Grković-Gapon]] në [[Jovan Gapon]]. Paraprakisht faleminderit koleg ... --[[Speciale:Kontributet/37.35.67.1|37.35.67.1]] 27 prill 2022 00:10 (CEST) :::::Ka shumë pak artikuj që duhen përkthyer.--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E|2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E]] 2 nëntor 2022 10:09 (CET) ::::::{{ping|Drenisa}} Shumë të shkurtër janë [[hatibi]] ([[:en:Khatib]]) dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287|2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287]] 17 nëntor 2022 20:56 (CET) Përshëndetje koleg. Po mi zgjedh artikujt për ti përkthyer si me i pas propozuar ndonjë shkavell.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 nëntor 2022 15:12 (CET) :Dëshironi të krijoni ata artikuj të rëndësishëm?--[[Speciale:Kontributet/24.134.186.201|24.134.186.201]] 26 tetor 2023 13:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje sporti}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2022 03:56 (CEST) == Scodra dhe Shkodra == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]], të përgëzoj për punën e përkthimeve. Mendoj se do ishte më mirë që artikulli Scodra të vendoset në seksionin e historisë së artikullit [[Shkodra]], ose të riemërohet në Shkodra e lashtë. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 3 gusht 2022 19:45 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar. Po pajtohem që titulli të jetë [[Shkodra e lashtë]]. Të falëminderit për mirëkuptimin, respekt [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 3 gusht 2022 22:45 (CEST) == Medalje == {{Medalje pune}} -- [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 gusht 2022 13:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Drenisa}} == Gostitje dhënë më 8 shtator 2022 13:36 (CEST) == {{Fli}}-[[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:36 (CEST) :Shumë faleminderit koleg i nderuar. Respekt. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:40 (CEST) == Toponimet e antikitetit == Pershendetje Drenisa! Po shoh qe po orienton titujt e artikujve qe lidhen me emertime te antikitetit drejt shqiperimeve. Duhet ta kem propozuar edhe ne kuvend, por kete ''shqiperim'' te perdhunshem e mendoj demtues per syrin e lexuesit qe mund te mendoje te informohet permes wiki-t, tek e fundit eshte edukuese sikur lexuesi (nxenesi mundesisht) te mesoje se '''c''' ne latinishten klasike shqiptohej '''k''', p.sh. Si dhe te mesohet te perballet me kete permase te emertimeve klasike qe nuk besoj se ndonje vend qe kemi si reference kulturore, i ndryshon dhe njetrajteson keshtu. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:24 (CEST) :Përshëndetje koleg. Për cilin redaktim e ke fjalën, nëse ke mundësi të më tregosh? [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:28 (CEST) :: Po ja p.sh. [[Sesaretia]] qe e shqiperove nga transkriptimi qe i behet emertimit ne greqishte. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:34 (CEST) :::E përktheva koleg i nderuar. Tani nuk do të thot se duhet të mbetet pikërisht ashtu si e kam përkthyer une. Mund edhe të kem gabuar. Greqishten nuk e njoh. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:39 (CEST) ::::Ne fakt ajo qe ke bere me titullin perben ''shqiperim'' e nderuar, sepse teknikisht titulli eshte i '''pa'''perkthyeshem, vetem i transkriptueshem per volitje drejtshqiptuese. Nuk po them qe i yti eshte varianti perfundimtar, por meqe i ke hy kesaj vadeje, mendova se mos mund te te duket e arsyeshme... sidoqofte, te lumshin duart. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:42 (CEST) :::::Faleminderit koleg i nderuar. Po përpiqem. Sa për [[Sesaretia]] të të them të drejtën nuk e di se si do të ishte titulli i saktë në gjuhën shqipe, sepse ka shumë emra që vështirë përkthehen. Respekt juve. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:46 (CEST) :::::Kur është puna tek emërtimet e titujve të toponimeve antike, ke shumë të drejtë, sepse ka një varg emërtimesh për të cilat nuk kam qenë i sigurt se si duhet të jetë në gjuhën shqipe. p.sh. latinisht është '''Dimalum''' greqisht '''Dimalitan''' ndërsa shqip e kanë përkthyer '''Dimali''', pastaj '''Vicianum''' e kanë përkthyer [[Viciana]], etj. ja edhe një që në anglisht ka qenë '''Berginium''' ndërsa une e kam përkthyer [[Bergini]] duke u nisur nga ajo që më mirë është të ekzistojë kështu edhe nëse nuk është në rregull se sa të mos ekzistojë fare. Nuk kam asgjë kundër që artikuj të tillë të zhendosen në emërtimin tjetër simotër, si p.sh. në këtë rast '''Berginium'''. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 7 tetor 2022 00:03 (CEST) == Përkthimi shqip🤗 == Përshëndetje Drenisa, ju lutem nëse e bëj në gjuhë të tjera në gjuhën shqipe në Wikipedia😍🤗? [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 17:53 (CEST) :Përshëndetje koleg AlexBTR. Më trego cilët artikuj duhet t'i bëj në shqip. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 20:16 (CEST) Për [[Florin Salam]], Elena Çaushesku, [[Adrian Minune]] dhe Denisa. Përshëndetje nga cigani kosovar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 22:47 (CEST) Koleg i nderuar, {{@|AlexBTR}} kur të kesh mundësi përktheje këtë artikull në gjuhën rumune, nëse mundesh, nëse jo nuk ka problem, [[:en:Accession of Kosovo to the European Union|Accession of Kosovo to the European Union]]. Me nderime (Kosovari cigan ose Cigani nga Kosova): --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:05 (CEST) Të dua Drenisa! [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:38 (CEST) :Ai e bëri përkthimin në rumanisht: [[:ro:Aderarea Kosovo la Uniunea Europeană]]. [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 5 maj 2024 17:11 (CEST) == Kryetare kosovare == Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]]. [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E|2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E]] 23 tetor 2022 17:35 (CEST) :{{ping|Drenisa}} Vetëm disa mungojnë ose janë shumë të shkurtra.--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.127|88.128.92.127]] 18 dhjetor 2022 12:49 (CET) == Çamëri/shqiptarë në Greqi, dhe fe == Ju jeni tani në atë temë. Dëshironi të krijoni [[My Blood My Compromise]] ([[:en:My Blood My Compromise]])? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC|2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC]] 4 shkurt 2023 12:22 (CET) :Jo?--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE|2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE]] 9 shkurt 2023 20:36 (CET) ::Ky janë xhamitë shqiptare.--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5|2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5]] 25 shkurt 2023 14:31 (CET) == Medalje dhënë më 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == Kategorizimi == Përshëndetje! Prej disa kohësh je angazhuar në procesin e kategorizimit duke ndihmuar në një çështje që pak përdorues ndihmojnë. Prej vitesh pema e kategorive në Wikipedia-n shqip është në një situatë të rënduar pasi ka munguar në mënyrë të vazhduar mirëmbajtja në lidhje me të kështu që kontributi yt në këtë çështje vlerësohet së tepërmi. Do të të këshilloja të lexoje [[en:WP:CG]] nëse s'e ke lexuar ende e të hidhje një sy te pema e kategorive në Wikipedia-n anglisht: [[en:Category:Contents]]. Ky është trungu i pemës nga ku buron çdo kategori e nënkategori tjetër atje. Sa më shumë t'i afrohemi një sistemi të ngjashëm, aq më e lehtë do të bëhej gjetja e përpunimi i informacionit (kategoritë kanë rëndësi të veçantë në punët automatike pasi shërbejnë si grupe tematike nga ku robotët e vegla të ndryshme mund të vjelin e përpunojnë informacion me lehtësi). Në fakt kam disa kohë që mendoj të fillojmë një fushatë për sistemimin e pemës së kategorive në Wikipedian-n shqip por ti e ke nisur para meje de facto si proces kështu që mendova se mbase mund të ishe i interesuar "ta nisje me themel". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 04:14 (CET) :Përshëndetje, koleg. Ka kohë që e kam vërejtur se kur përkthej artikuj mungojnë shumë kategori në gjuhën shqipe. Ato kategori të artikujve që i përkthej e që krahas anglishtes ekzistojnë edhe në shumë gjuhë ose në disa gjuhë të tjera zakonisht i krijoj. Nuk kam shumë njohuri rreth rregullave të krijimit të artikujve, kështu që do të përpiqem ta respektoj pemën e kategorizimit të artikujve në gjuhë të tjera. [[en:WP:CG]] nuk e kam lexuar por do të përpiqem ta lexoj me kujdes. Nëse vëren ndonjë gabim ose devijim timin të lutem më korigjo. Faleminderit koleg. Respekt. Me nderime: [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 mars 2023 18:33 (CET) ::Patjetër. Faqja e lartpërmendur tregon me hollësi çdo gjë rreth kategorive. Mbase së shpejti mund të marrësh guximin të kalosh pak dhe ato kategoritë teknike përveç atyre të përmbajtjes. Për çdo lloj ndihme që mund të të duhet rreth koncepteve të shpjeguara te faqja në fjalë, mos ngurro të më pyesësh. Puna e mbarë! {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1678478907819:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 21:08 (CET)</span> == Një turk, disa turq == Përshëndetje! :) Fjala "turq" nuk përmban Ë në drejtshkrim kështu që besoj që rikategorizimet e tua të fundit në lidhje me të duhet të kthehen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:22 (CEST) :Përshëndetje koleg. Nuk e kisha konsultuar drejtshkrimin. Shihe tani se më duket e përfundova. Dhe faleminderit për kujdesin. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:46 (CEST) ::Asgjë. :) Vetëm një këshillë: Ridrejtimet nuk funksionojnë me kategoritë. Në një ridrejtim të zakonshëm, lexuesi do të ridrejtohet automatikisht te faqja e re nëse shtyp te lidhja e ridrejtimit. Në rastin e kategorive, nëse një artikull kategorizohet te kategoria e vjetër, ai do të mbetet aty, nuk do të ridrejtohet automatikisht te kategoria e re. Duke pasur këtë parasysh, nëse ndodh një gabim me faqet e kategorive është mirë që të vendoset stampa {{tl|Grise}} te faqja e vjetër e thjesht të krijohet një e re në vend të zhvendosjes.<span id="Klein_Muçi:1680528383414:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2023 15:26 (CEST)</span> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Kërkesë për përkthim të faqes Amin Syla në anglisht. == Përshëndetje, a do të ishte e mundur që ju të përktheni faqen [[Amin Syla]] në [[anglisht]]? [[Speciale:Kontributet/185.100.245.105|185.100.245.105]] 13 gusht 2023 16:10 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 18 gusht 2023 23:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], Hello - Xoş gəlmisiniz!<br/>Please translate this article in Azerbaijani language Wikipedia: [[:en:Prishtina Bus Station]]<span id="Drenisa:1692398093200:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 00:34 (CEST)</span> ::Hello. ::I have created the article [[:az:Priştina Avtovağzalı]]. Can you create the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? ::Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 08:57 (CEST) :::Thank you very much for the new article! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 12:38 (CEST) ::::[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], [[Arsimi në Azerbajxhan]] këtë artikull e ke gratis, koleg i nderuar. Respekt.<span id="Drenisa:1692447687637:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 14:21 (CEST)</span> :::::Thank you very much! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 18:28 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e kategorive == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e kategorive|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Kategorizimi: Faqet e veçanta == Përshëndetje! Meqë merresh shpesh me kategoritë, nëse nuk e di ende, doja të të thoja se faqet e veçanta mund të jenë një vend i mirë për t'i përpunuar ato. Shko te [[Special:SpecialPages]] (e ke dhe te mjetet majtas si "Faqet e veçanta") dhe shiko për ''Kategori të dëshiruara'', ''Kategori të pakategorizuara'' dhe ''Kategori të papërdorura''. Të treja ato lista kanë nevojë prej vëmendje prej vitesh tashmë dhe puna jote në to do të ishte më se e mirëpritur. Si gjithmonë, më thuaj nëse të lindin probleme rrugës. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 shtator 2023 12:05 (CEST) :[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Përshëndetje. Posa i shikova. Për dy të fundit e kuptova se çka kërkohet ndërsa për të parën, ''Kategori të dëshiruara'' nuk po kuptoj. Faleminderit koleg. Respekt.<span id="Drenisa:1695462617463:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 23 shtator 2023 11:50 (CEST)</span> ::Ato janë thjeshtë "kategori të kuqe", pra kategori që janë përdorur në faqe të ndryshme por faqet e tyre nuk janë krijuar ende (ose janë grisur). Në këtë kuptim janë "të dëshiruara", sepse kërkohet ekzistenca e tyre nga faqet ku janë përdorur. Këto lloj kategorish ose duhen krijuar, ose duhen hequr nga faqet ku kërkohen.<span id="Klein_Muçi:1695464616109:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2023 12:23 (CEST)</span> :::Shënim: Kam harruar pa përmendur këtë më sipër: [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|FaqeTëPakategorizuara]]<span id="Klein_Muçi:1699751830458:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 nëntor 2023 02:17 (CET)</span> == Medalje dhënë më 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Për punën e vazhduar në lidhje me mirëmbajtjen e kategorive, një hapësirë që ka pasur nevojë për mirëmbajtje prej kohësh. {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2020:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 21:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fëmijëria në luftë]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fëmijëria në luftë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2001:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 02:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Turqi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648280|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Turqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2020:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2024 21:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ChatGPT në arsim]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648325|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ChatGPT në arsim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2023:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 00:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Göldi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Göldi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Maria Schwegelin]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648452|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Maria Schwegelin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur|BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margherita Sarrocchi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2649219|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margherita Sarrocchi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202024,%2015:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2024 16:17 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burimet e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650350|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burimet e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202024,%2016:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2024 17:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Microsoft Copilot]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650669|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Microsoft Copilot]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tay (chatbot)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tay (chatbot)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Turqit në Ballkan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651100|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Turqit në Ballkan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2013:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Evropiane]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Evropiane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2014:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 15:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjeorgji]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651247|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjeorgji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652371|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2017:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 18:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kinema Rustaveli]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652384|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kinema Rustaveli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2018:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 19:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Majda Kirmizi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Majda Kirmizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tatjana Bokan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652774|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tatjana Bokan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Đurđina Jauković]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653642|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Đurđina Jauković]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653717|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20prill%202024,%2021:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 prill 2024 23:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Akademia Austriake e Shkencave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2655321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Akademia Austriake e Shkencave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202024,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2024 17:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Tiranës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656507|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Tiranës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 17:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656521|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monumente në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edgar Morin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2658987|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edgar Morin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20prill%202024,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 prill 2024 22:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tito Beliçanec]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659515|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tito Beliçanec]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202024,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2024 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Egjipt]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Egjipt]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2024 19:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grottaferrata]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grottaferrata]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shën Vasili]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661134|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shën Vasili]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2021:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 23:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Poezia mesjetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2663408|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Poezia mesjetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202024,%2019:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2024 21:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frédéric Boissonnas]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664817|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frédéric Boissonnas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 13:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Livandula]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664997|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Livandula]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2021:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 23:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Samovari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2666516|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Samovari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202024,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2024 23:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Radical (film)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2667689|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Radical (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202024,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2024 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Code.org]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2668785|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Code.org]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202024,%2017:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2024 19:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agron (emër)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2669456|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agron (emër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202024,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2024 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sporti në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670112|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sporti në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20qershor%202024,%2010:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 qershor 2024 12:32 (CEST) == Lidhje == përshendje. Kam nevoj per ndihmen tuaj. Jan disa faqe ne sq.wiki që un kam krijuar por nuk kam mundesi qe ti lidh me wikipediat e tjera te gjuheve te tjera (kjo për shkak se un redaktoi nga telefoni). A keni mundesi t m ndihmoni. Faqet (qe me se shumti jan artikuj futbollistesh) ndodhen ketu: Kategoria:Articles without Wikidata item. Te falenderoj. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 17 qershor 2024 14:21 (CEST) :[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Po<span id="Edukatori:1718635260747:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 17 qershor 2024 16:41 (CEST)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Aarhus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670807|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Aarhus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202024,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2024 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ilir Boçka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2671811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ilir Boçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674438|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2016:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 18:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674467|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2017:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 19:55 (CEST) == Need help == Hello. I've been trying to update for a while. I need help on something. I'm not expert enough. I have made many updates to the [Selam Taraku] page. Could you review these for me, please? Thanks! [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:20 (CEST) :[[Selami Taraku]] [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Observatori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676083|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Observatori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2015:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 17:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkeoastronomia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676455|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkeoastronomia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2024 12:06 (CEST) == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik, që me shumë gjasa është mercenarizëm i ulët hakmarrës ndaj pasardhësve të Mësuesit të Popullit. Ju jeni i detyruar që të shpjegoheni për këtë akt të ulët. {| class="wikitable" |1 |<bdi>[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]</bdi> |[[xtools:topedits/sq.wikipedia.org/Edukatori/0/Sali Nivica|Top Edits]] · [[xtools:ec/sq.wikipedia.org/Edukatori|Edit Counter]] |1 |1 |100% |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |0 |51 |} [[Përdoruesi:Altin Goxhaj|Altin Goxhaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Altin Goxhaj|diskutimet]]) 25 korrik 2024 08:59 (CEST) Gabim e ke se unë nuk kam redaktuar te artikulli i Sali Nivicës, shihe historikun, dhe ti që më sulmon mua më mirë do të ishte të kontribuoje me ndonjë artikull në Wikipedia Shqipe sepse kemi mbetur Wikipedia me numrin më të vogël të artikujve në Ballkan. == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rose Wilder Lane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679540|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rose Wilder Lane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Clive James]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679567|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Clive James]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Torontos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679719|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Torontos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2017:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 19:35 (CEST) == [[Adem Kastrati]] == Pershendetje, uroj te jeni mire. Ju kihsa lutur qe te aprovoni ndryshimin e fundit tek faqja Adem Kastrati, per ekspoziten e fundit. Gjithe te mirat @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] [[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|A.Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 1 gusht 2024 19:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fashizmi i krishterë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2680965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fashizmi i krishterë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202024,%2014:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2024 16:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202024,%2011:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2024 13:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2012:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2024 14:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lakonia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697006|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lakonia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shtator%202024,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shtator 2024 19:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slobodna Dalmacija]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697405|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slobodna Dalmacija]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 14:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jutarnji list]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697416|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jutarnji list]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2013:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 15:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2699848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202024,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2024 23:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2700334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202024,%2017:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2024 19:56 (CEST) == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Edukatori}} == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dorothee Sölle]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2702945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dorothee Sölle]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202024,%2018:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2024 20:10 (CEST) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukator]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: 6 Nëntor. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[:Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] 13 tetor 2024 13:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Semafori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705636|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Semafori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202024,%2020:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2024 22:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti si përvojë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2707089|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti si përvojë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202024,%2008:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2024 10:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bukuroshi i Zi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bukuroshi i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202024,%2017:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2024 19:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e Fëmijëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e Fëmijëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2016:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 18:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arthur Mee]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arthur Mee]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2709518|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202024,%2014:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2024 15:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20n%C3%ABntor%202024,%2016:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 nëntor 2024 17:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Loja me role]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Loja me role]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20n%C3%ABntor%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 nëntor 2024 18:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Etnolinguistika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Etnolinguistika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20n%C3%ABntor%202024,%2017:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 nëntor 2024 18:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713641|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20n%C3%ABntor%202024,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 nëntor 2024 20:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Artikulli shkencor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Artikulli shkencor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20n%C3%ABntor%202024,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 nëntor 2024 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indeksi i citimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714343|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indeksi i citimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 17:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Projektori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Projektori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2021:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 22:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi fizik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715267|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi fizik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 21:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi punues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi punues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2022:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 23:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Saarlandit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Saarlandit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tradita]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tradita]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2013:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 14:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dita e sportit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716487|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dita e sportit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2016:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 17:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Media në Prishtinë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2717271|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Media në Prishtinë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20n%C3%ABntor%202024,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 nëntor 2024 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Provimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718012|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Provimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718022|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diploma]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diploma]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 nëntor 2024 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi arsimor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2720103|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi arsimor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20n%C3%ABntor%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 11:06 (CET) == Sushica & Shushica !! (vazhdim diskutimi) == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], besoj se tani jane te permbledhura te gjitha ne keto dy faqe kthjelluese dhe se problemi eshte zgjidhur. [[Sushica (faqe kthjelluese)|'''Sushica (faqe kthjelluese)''']] [[Shushica (faqe kthjelluese)|'''Shushica (faqe kthjelluese)''']] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 14:46 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], Faleminderit. Respekt. Suksese.<span id="Edukatori:1732725750482:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 17:42 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2722865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202024,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klima mesdhetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2723859|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klima mesdhetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 01:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cecilia Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724176|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cecilia Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diana Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724178|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diana Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nicolas Berggruen]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nicolas Berggruen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2023:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 00:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shushunja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shushunja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202024,%2014:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 15:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Totemizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2729099|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Totemizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon vija ndarëse|Mungon vija ndarëse]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon vija ndarëse mes parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing pipe|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20dhjetor%202024,%2018:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 dhjetor 2024 19:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antonio Rodotà]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730264|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antonio Rodotà]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andy Varipapa]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730721|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andy Varipapa]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202024,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2024 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisignano]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2731162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisignano]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20dhjetor%202024,%2019:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 dhjetor 2024 20:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi formues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738298|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi formues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20janar%202025,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Testi i standardizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Testi i standardizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikometria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikometria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:36 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92; color:#000;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 janar 2025 07:24 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[TV Most]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2745061|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:TV Most]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202025,%2012:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2025 13:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kajo Babjeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746109|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kajo Babjeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202025,%2019:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 20:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746459|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202025,%2017:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 18:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202025,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2025 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747794|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2018:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 19:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747868|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2023:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 00:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2011:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 12:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Milot-Klos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748390|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Milot-Klos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Fier-Vlorë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748904|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Fier-Vlorë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shkurt%202025,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 20:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Miniera e Crepules]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2750404|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Miniera e Crepules]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2752705|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kreshnik Rustemi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762146|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kreshnik Rustemi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romuva]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764827|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romuva]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi baltik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764845|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi baltik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta dhe Paqja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta dhe Paqja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2022:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 23:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2016:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 17:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2004:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 05:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2007:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 08:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2011:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 12:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2013:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 14:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 21:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2005:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 06:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2010:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 11:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2011:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 12:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2013:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 14:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2004:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 05:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 12:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 16:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2017:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 18:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kotiledoni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2773915|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kotiledoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202025,%2016:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2025 17:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjermani]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2778685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjermani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202025,%2017:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2025 19:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Greqi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2784249|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Greqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202025,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2025 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erich von Däniken]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2785940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erich von Däniken]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202025,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2025 18:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Beratit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2790685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Beratit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20prill%202025,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2025 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2791111|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202025,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2025 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2792448|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202025,%2022:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2025 00:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793555|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20maj%202025,%2009:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 maj 2025 11:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Maltë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794014|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Maltë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202025,%2022:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Portugali]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Portugali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202025,%2018:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 20:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Irlandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794828|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Irlandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202025,%2023:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 maj 2025 01:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Rusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2795723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Rusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20maj%202025,%2010:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 maj 2025 12:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha grënlandeze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2798670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha grënlandeze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202025,%2018:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2025 20:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF “Liria” në Tetovë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2800585|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF “Liria” në Tetovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202025,%2017:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2025 19:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Bjellorusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2801385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Bjellorusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202025,%2018:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2025 20:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Dituria" në Saraj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Dituria" në Saraj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20maj%202025,%2018:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 maj 2025 20:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përparimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802612|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përparimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202025,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2025 19:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Kultura", Mateç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806420|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Kultura", Mateç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2019:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2025 21:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806469|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "11 Tetori", Urviç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806644|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "11 Tetori", Urviç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202025,%2014:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 16:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2808917|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20qershor%202025,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 qershor 2025 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Tunizi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811072|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Tunizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202025,%2022:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2025 00:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Praktikat e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811777|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Praktikat e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202025,%2008:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2025 10:08 (CEST) == Administrator == Urime për rezultatin! Tashmë për një vit zotëron privilegjet e administratorit të zakonshëm. Ndër detyra të ndryshme administrative, unë do të të tërhiqja vëmendjen drejt [[Speciale:FaqetSpeciale|Faqeve të veçanta]]. Aty gjenden faqe të ndryshme që ndihmojnë në mirëmbajtjen e projektit dhe që shpeshherë nuk kanë shumë vëmendje nga komuniteti aktual. Përveç kësaj, zbrazja e [[Speciale:PendingChanges|ndryshimeve në pritje për kontroll]] dhe zgjidhja e tematikave në dritaret e kuqe në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] janë detyra të zakonshme këto kohë të administratës. Suksese dhe njëherë dhe puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 qershor 2025 09:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erasmus+]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erasmus+]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202025,%2013:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2025 15:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812665|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20qershor%202025,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 qershor 2025 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Afrikë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2815299|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Afrikë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20korrik%202025,%2015:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 korrik 2025 17:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Plevlës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2833004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Plevlës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shtator%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shtator 2025 20:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mark Bazaiti]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835795|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mark Bazaiti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2025 20:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Optogjenetika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835876|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Optogjenetika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2022:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shtator 2025 00:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202025,%2019:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2025 21:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Prizrenit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Prizrenit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2840514|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shtator%202025,%2020:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shtator 2025 22:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841302|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2008:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 10:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkia e Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841395|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkia e Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2013:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 15:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Politeknik i Athinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Politeknik i Athinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842028|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2007:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 09:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e Shkupit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842055|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e Shkupit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2009:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 11:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842780|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842982|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Daltonizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2843312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Daltonizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20tetor%202025,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 tetor 2025 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Valentin Haüy]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2847761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Valentin Haüy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20tetor%202025,%2022:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 tetor 2025 00:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Émile Jaques-Dalcroze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2850529|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Émile Jaques-Dalcroze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20tetor%202025,%2021:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 tetor 2025 23:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mary L. Matthews]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2851554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mary L. Matthews]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202025,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2025 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20tetor%202025,%2021:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 tetor 2025 23:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jean Marc Gaspard Itard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857892|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jean Marc Gaspard Itard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202025,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2025 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e futbollit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 19:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2859972|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2860008|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stili i shkrimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2862887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stili i shkrimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20tetor%202025,%2017:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 tetor 2025 19:49 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi akademik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2865335|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi akademik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202025,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2025 21:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzika arabe]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879603|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzika arabe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 dhjetor 2025 19:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjenealogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjenealogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20dhjetor%202025,%2012:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 dhjetor 2025 13:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lojës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883410|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lojës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20dhjetor%202025,%2017:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 dhjetor 2025 18:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi kontekstual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884601|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi kontekstual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884611|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2885855|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20janar%202026,%2001:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 janar 2026 02:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Islandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2889539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Islandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20janar%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 janar 2026 23:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Seymour Papert]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2891002|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Seymour Papert]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20janar%202026,%2011:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 janar 2026 12:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi problemor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi problemor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20janar%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 janar 2026 19:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kurrikula e fshehur]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898664|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kurrikula e fshehur]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20shkurt%202026,%2014:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 23:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899663|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2023:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 00:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899889|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899896|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedariumi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900450|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedariumi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2016:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 17:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primozh Trubar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900471|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primozh Trubar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2017:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 18:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alma Wittlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alma Wittlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2016:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 17:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Entomologjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900741|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Entomologjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 22:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Suka e Dërmanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900897|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Suka e Dërmanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shkurt 2026 19:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fashist]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901191|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fashist]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2010:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi popullor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2903401|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi popullor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202026,%2016:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 17:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dare the School Build a New Social Order?]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dare the School Build a New Social Order?]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali kulturor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali kulturor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pabarazia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904860|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pabarazia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Philip W. Jackson]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Philip W. Jackson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2019:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Di Lellio]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Di Lellio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2012:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 13:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Softueri edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906352|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Softueri edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aritmometri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906586|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aritmometri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2014:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 15:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abakusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906595|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abakusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2015:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 16:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i programuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906629|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i programuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2017:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 18:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i personalizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906646|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i personalizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2018:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 19:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slojdi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slojdi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi pasiv]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907255|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi pasiv]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20mars%202026,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 00:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Benedetto Croce]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907388|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Benedetto Croce]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2016:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 17:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tabela e bardhë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907447|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tabela e bardhë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2022:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 23:01 (CET) == Kontrollues – kërkesë == Përshëndetje, Kam bërë një kërkesë për rolin kontrollues në Wikipedia shqip, por nuk jam i sigurt nëse është parë ende. Nëse keni mundësi, do ta vlerësoja shumë shqyrtimin e kërkesës time. Faleminderit! [[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]] ([[Përdoruesi diskutim:Nalaass138|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:10 (CET) :@[[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]], përshëndetje, e pashë rastësisht mesazhin tuaj këtu dhe mendova t'ju përgjigjem që të keni shpejtësi në përgjigje. Kushtet për të marrë privilegjet e kontrolluesit diktojnë +50 redaktime dhe +3 muaj aktivitet, siç shkruhet [[WP:AK|këtu]]. Aktualisht llogaria juaj ka mbi 50 redaktime por nuk ka arritur ende kufirin e 3 muajve aktivitet. Do t'ju sugjeroja të provonit sërish pas një muaji dhe ndërkohë mund të rritni dhe numrin e redaktimeve për të pasur një kandidaturë më të mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja e Shkollës së Re]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908119|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja e Shkollës së Re]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2000:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 01:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Beatrice Ensor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908245|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Beatrice Ensor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2014:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 15:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Forumi Botëror i Arsimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908275|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Forumi Botëror i Arsimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 17:21 (CET) == Medalje == == Medalje == {{Medalje zelli}} [[Përdoruesi:56tfu|56tfu]] ([[Përdoruesi diskutim:56tfu|diskutimet]]) 10 mars 2026 17:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Charles Austin Beard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Charles Austin Beard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2018:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 19:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909044|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katerina Cilka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katerina Cilka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2001:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 02:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 22:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lartë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910003|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lartë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2022:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910115|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910117|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2017:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 18:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jonathan Kozol]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910886|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jonathan Kozol]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Bourdieu]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Bourdieu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2021:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2026 22:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Sorbonës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Sorbonës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2023:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2026 00:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abckiria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920053|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abckiria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2000:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 18:51 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjon Renësi I]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984123|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjon Renësi I]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2017:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 19:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[JSTOR]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984953|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:JSTOR]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ISSN]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984962|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ISSN]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Michael Polanyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2985628|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Michael Polanyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20maj%202026,%2015:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 maj 2026 17:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni VI Kantakuzeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni VI Kantakuzeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Gjilanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Gjilanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Pejës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986274|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Pejës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 12:11 (CEST) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) Përshëndetje. Faleminderit për njoftimin. Mua më del se kam bërë shumë më shumë se sa 200 redaktime e bukur do grisje dhe zhvendosje por nuk kam bërë asnjë bllokim e as mbrojtje të faqeve (artikujve). Deri më 1 korrik do përpiqem të plotësojë edhe këto mangësi. Sido që të jetë, respekt dhe suksese edhe juve. Mirëulexofshim. Me nderime : --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:49 (CEST) :Ke pasur aktivitet, mungesa vërejta te; "50 veprimet administrative". Kjo eshte pasi nuk ke qene shume aktiv ne detyra administrative, me shume ne pjesen e artikujve. Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Leutrim.P/Projekti_Post-100K Projekti Post-100K] ka shumë raste kur duhet të barten përmbajtje dhe më pas kryhen grisje, të pata ftuar shumë herë në procese por nuk merrje pjesë dhe fillova të mos etiketoj pasi ndoshta nuk kishe vullnet ose kohë të merreshe me raste të tilla. Shumë nga problemet kryesore të Wikipedias janë të listuara aty, dhe besoj se nëse i'u kushton vëmendje, do e zësh hapin dhe na ndihmon ne të ecim më shpejtë, njëkohësisht e arrin cakun për 50 veprimet administrative. Këto kohë do mundohem të ftoj ku kërkohet vëmendje. Mbrojtet dhe bllokimet kryhen vetëm në raste kur është e nevojshme jo vazhdimisht, kurse të tjera veprime si zhvendosje, grisje etj janë të përditshme, dmth sipas rastit. Si shtesë unë do kërkoja nga ti të votosh te [[Wikipedia:Forumi i grisjes|FG]] dhe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Artikuj_t%C3%AB_mir%C3%AB AM], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Artikuj_t%C3%AB_p%C3%ABrkryer AP]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mjedisi i të nxënit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987497|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mjedisi i të nxënit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202026,%2021:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2026 23:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Roger Cousinet]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Roger Cousinet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202026,%2017:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2026 19:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hipoteza kurgane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987878|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hipoteza kurgane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20qershor%202026,%2007:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 qershor 2026 09:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuhësia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987882|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuhësia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20qershor%202026,%2008:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 qershor 2026 10:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatjon Bunjaku]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2994994|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatjon Bunjaku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202026,%2009:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2026 11:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romakët]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2995162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romakët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202026,%2018:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2026 20:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romakët]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2995164|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romakët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të palejuar|Parametra të palejuar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë parametra të palejuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unsupported parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202026,%2019:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2026 21:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Amantia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2995175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Amantia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202026,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2026 22:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Baloçi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2995313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Baloçi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20qershor%202026,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 qershor 2026 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gisèle de Failly]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2995482|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gisèle de Failly]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20qershor%202026,%2017:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 qershor 2026 19:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikologu shkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2996236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikologu shkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202026,%2018:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2026 20:59 (CEST) == Përshëndetje! Kam bërë disa përditësime te neni për Hasan Prishtinën para 3 javësh. A mund ta shikoni dhe ta miratoni nëse çdo gjë është në rregull? Faleminderit! == Përshëndetje! Kam bërë disa përditësime te neni për Hasan Prishtinën para 3 javësh. A mund ta shikoni dhe ta miratoni nëse çdo gjë është në rregull? Faleminderit! [[Përdoruesi:EdoVel02|EdoVel02]] ([[Përdoruesi diskutim:EdoVel02|diskutimet]]) 15 qershor 2026 00:37 (CEST) :{{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 qershor 2026 16:30 (CEST) ::Faleminderit koleg se kam qenë në fshat për fundjavë, tani sa u ktheva. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 15 qershor 2026 17:08 (CEST) :::Pa merak, shpresoj të kesh kalu një kohë të mirë, unë kam shtuar këto kohë kandidatura të reja te Forumi i Grisjes, nëse ke kohe të votosh, sidomos te ato për Artikujt-lista. Me nderime. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 qershor 2026 17:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali intelektual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2996977|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali intelektual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20qershor%202026,%2007:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 qershor 2026 09:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Humboldit në Berlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997106|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Humboldit në Berlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20qershor%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 qershor 2026 20:16 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"sysop"''' (Administratorë) do të përfundojnë më '''"23 qershor 2026, 07:23 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 16 qershor 2026 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Strasburgut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997159|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Strasburgut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20qershor%202026,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 qershor 2026 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Reforma arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997402|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Reforma arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20qershor%202026,%2017:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 qershor 2026 19:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gazifikimi i qymyrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997474|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gazifikimi i qymyrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20qershor%202026,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2026 00:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konstantin Jireçek]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997588|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konstantin Jireçek]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202026,%2008:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2026 10:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali social]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997770|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali social]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2026 20:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali social]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997796|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali social]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të palejuar|Parametra të palejuar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë parametra të palejuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unsupported parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202026,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2026 20:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Brigët]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2997877|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Brigët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202026,%2022:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2026 00:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hapësira e të nxënit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2998334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hapësira e të nxënit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20qershor%202026,%2019:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2026 21:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mónica Kabregú]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2998346|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mónica Kabregú]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20qershor%202026,%2019:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2026 21:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primoz Repar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2998441|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primoz Repar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20qershor%202026,%2022:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 00:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Julien Benda]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2999976|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Julien Benda]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2017:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 19:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Një hakmarrje e tmerrshme]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000074|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Një hakmarrje e tmerrshme]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2022:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2026 00:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi tradicional]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000159|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi tradicional]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202026,%2007:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2026 09:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësues parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000195|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësues parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202026,%2010:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2026 12:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Nishit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000217|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Nishit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202026,%2011:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2026 13:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000368|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202026,%2022:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2026 00:22 (CEST) == Shqyrtime == Kam bërë shumë shtesa. A dëshironi të shihni edhe redaktimet e mia të tjera dhe t'i shënoni ato si të kaltërta dhe të miratuara? [[Përdoruesi:Gefälligst|Gefälligst]] ([[Përdoruesi diskutim:Gefälligst|diskutimet]]) 13 korrik 2026 11:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Elementarz]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3009948|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Elementarz]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202026,%2015:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2026 17:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marian Falski]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3009964|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marian Falski]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2026 18:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësuesi injorant]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3010209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësuesi injorant]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20korrik%202026,%2018:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 korrik 2026 20:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abetare e pedagogjisë kritike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017016|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abetare e pedagogjisë kritike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20korrik%202026,%2021:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 korrik 2026 23:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Llojet e biçikletave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017170|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Llojet e biçikletave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20korrik%202026,%2001:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 korrik 2026 03:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Të mësosh për të punuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Të mësosh për të punuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2014:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 16:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla laboratorike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018733|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla laboratorike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Filmi edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027161|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Filmi edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20gusht%202026,%2015:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 gusht 2026 17:51 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Metodat e braktisura të edukimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027197|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Metodat e braktisura të edukimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20gusht%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 gusht 2026 00:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Elisabeth Rehn]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3053120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Elisabeth Rehn]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20tetor%202026,%2021:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 tetor 2026 23:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Henry Barnard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3055906|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Henry Barnard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20tetor%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 tetor 2026 20:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jacques Rancière]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059890|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jacques Rancière]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2019:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 20:15 (CET) cvv9qga6ma4tegzpr540yk41s3c31ga 2 260949 3059996 3058480 2026-10-27T01:15:40Z Klein Muçi 52109 3059996 javascript text/javascript mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/wiki/User:Þjarkur/Highlight_recently_added_text.js?action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ahecht/Scripts/massmove.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:1234qwer1234qwer4/mass-tools.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Nardog/SymmetricalChanges.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Alexis_Jazz/Kill-It-With-Fire.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Alexis Jazz/Factotum/AltRefModule.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:NguoiDungKhongDinhDanh/CodeAjaxEditor.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/wiki/User:SD0001/massMoveRevert.js?action=raw&ctype=text/javascript' ); //Live linting: // create a user defined object var myLintHints = { }; // specify some object component myLintHints.launch = "true"; myLintHints.rooms = "*"; // communicate user defined object mw.hook( "lintHint.config" ).fire( myLintHints ); mw.loader.load( "https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:PerfektesChaos/js/lintHint/r.js&action=raw&bcache=1&maxage=86400&ctype=text/javascript" ); 0l1bkc3s02e8x4xvbgc0wjo7u1zc9ss 4 263670 3059725 3056763 2026-10-26T12:25:51Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059725 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/threads.css" /> <includeonly>__NEWSECTIONLINK__</includeonly> __NOTOC__ <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Accessories-text-editor.svg|100px|link=|alt=Stema e Zyrës së Ankesave]]</div> <div> <div class="title">Zyra e Ankesave</div> <inputbox> type=commenttitle page=Wikipedia:Zyra e Ankesave placeholder=Titulli i ankesës buttonlabel=Publiko width=30 </inputbox> </div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Zyra e Ankesave|bot=MajavahBot|age=14}}</div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Zyra e Ankesave''' është vendi ku mund të ngrini një shqetësim për redaktimet, vendimet ose veprimet në Wikipedia shqip: një grisje që mendoni se ishte e gabuar, një bllokim, një filtër që nuk ju lë të ruani, apo sjelljen e një përdoruesi.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Si të ankoheni</div> Shkruani titullin e ankesës më lart dhe shtypni "Publiko". Në formularin që hapet përshkruani çështjen, me lidhjet e faqeve përkatëse, dhe firmosni me <code><nowiki>~~~~</nowiki></code>. Një administrator ose një redaktor me përvojë do t'ju përgjigjet këtu. Lutemi për qetësi dhe mirësjellje gjatë diskutimit. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Për çështje të tjera</div> Për pyetje mbi përdorimin e Wikipedias shkoni te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]]; për propozime drejtuar komunitetit, te [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]]. </div> <div class="hub-card hub-card-note"> <div class="hub-card-title">Për ata që përgjigjen</div> Kur ankesa trajtohet, shtoni <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur}}</nowiki></code> ose <code><nowiki>{{dmb|refuzuar}}</nowiki></code> nën titullin e saj. Tema shënohet e mbyllur dhe nuk del më në dritaren e Kuvendit. </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> {{Shortcut|WP:ZA|WP:VËREJTJE|WP:ANKESA|WP:VEREJTJE}} </div> <div class="hub-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Ankesat</div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Zyra e Ankesave|diskutim|emri=ankesë|emrat=ankesa|bosh=po}} 5m0nwayp7v71xqjw2a8fns7ez6meaz5 12 263706 3059726 3056762 2026-10-26T12:25:53Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059726 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/threads.css" /><templatestyles src="Ndihmë:Pyetje e Përgjigje/Hyrja/styles.css" /> <includeonly>__NEWSECTIONLINK__</includeonly> __NOTOC__ <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Text-questionmark.svg|100px|link=|alt=Stema e Pyetje e Përgjigje]]</div> <div> <div class="title">Pyetje e Përgjigje</div> <inputbox> type=commenttitle page=Ndihmë:Pyetje e Përgjigje default=Pyetje ({{subst:#time:j F Y, H:i}}) buttonlabel=Bëj një pyetje hidden=yes </inputbox> </div> <div>{{Hub archives|root=Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|bot=MajavahBot|age=14}}</div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Pyetje e Përgjigje''' është një hapësirë ku mund të pyesni për gjithçka që lidhet me përdorimin e Wikipedias shqip: si krijohet ose përmirësohet një artikull, si shtohen burimet dhe figurat, si funksionojnë rregullat, apo pse u ndryshua ose u gris një faqe. Përgjigjet i japin redaktorë vullnetarë, zakonisht brenda pak ditësh.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Si të pyesni</div> Shtypni butonin "Bëj një pyetje" më lart, shkruani pyetjen sa më qartë (me lidhjen e faqes për të cilën pyesni) dhe firmosni me <code><nowiki>~~~~</nowiki></code>. Përgjigjja shkruhet poshtë pyetjes suaj; nëse jeni i regjistruar, do të njoftoheni kur dikush t'ju përgjigjet. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Për çështje të tjera</div> Ankesat për redaktime, grisje ose bllokime shkojnë te [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyra e Ankesave]], propozimet për komunitetin te [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] dhe diskutimet për grisjen e faqeve te [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]]. Për pyetje mbi temat e artikujve, Wikipedia shqip nuk ka një zyrë informacioni: mund t'i drejtoheni [[w:en:WP:RD|zyrës në anglisht]]. </div> <div class="hub-card hub-card-note"> <div class="hub-card-title">Për ata që përgjigjen</div> Kur pyetja merr përgjigje, shtoni <code><nowiki>{{dmb|zgjidhur}}</nowiki></code> nën titullin e saj. Tema shënohet e mbyllur, nuk del më në dritaren e Kuvendit dhe arkivohet vetë pas 14 ditësh pa komente të reja. </div> </div> </div> <div class="pep-faq"> <div class="hub-divider pep-faq-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Pyetje të shpeshta</div><div class="hub-divider-line"></div></div> <div class="pep-faq-grid"> <div class="pep-faq-col"> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Si mund të gjej informacion për një temë?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Shkruani temën në kutinë e kërkimit, në krye të çdo faqeje, dhe do të dalin artikujt që e trajtojnë.</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Si mund të shkruaj një artikull të ri?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Njihuni fillimisht me [[Wikipedia:5|pesë shtyllat]] e Wikipedias, pastaj ndiqni hapat te [[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve|Ndihmësi i Artikujve]].</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Kam gjetur vandalizëm në një artikull. Ç'duhet të bëj?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Shtypni "Redakto" dhe kthejeni artikullin siç ishte. Nëse nuk mundeni, lini një shënim te faqja e diskutimit të artikullit ("Diskutimi", pastaj "Shto një temë"). Nëse situata është serioze, njoftoni një [[Speciale:Listusers/sysop|administrator]].</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Pse u gris artikulli im?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Arsyet më të zakonshme janë reklama dhe materialet me të drejta autori. Kërkoni titullin e saktë (me pikësimin dhe shkronjat e mëdha e të vogla siç ishin) te [[Special:Log/delete|regjistri i grisjeve]], ku zakonisht shënohet arsyeja; nëse grisja u vendos në [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumin e Grisjes]], aty gjeni edhe diskutimin. Për ta kundërshtuar, shkruani te [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyra e Ankesave]].</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Kur do të shfaqen redaktimet e mia?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Shumica e redaktimeve të reja duhet të kontrollohen para se t'u shfaqen lexuesve. Wikipedia shqip ka pak kontrollues aktivë, ndaj kjo mund të zgjasë, ndonjëherë edhe disa muaj.</div> </div> </div> <div class="pep-faq-col"> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Një filtër nuk më lë ta ruaj redaktimin, sikur përdor fjalë fyese. Ç'duhet të bëj?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Shkruani te [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyra e Ankesave]], me faqen dhe tekstin që donit të ruanit.</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">A mund t'i përdor materialet e Wikipedias diku tjetër?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Po. Tekstet mund t'i përdorni lirisht kudo, për sa kohë që nuk i paraqitni si tuajat: përmendni burimin dhe vendosni lidhjen te faqja në Wikipedia. Figurat kanë licencat e tyre, që shihen në faqen e secilës.</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Kush i shkruan artikujt e Wikipedias?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Vullnetarë nga e gjithë bota. Butoni "Shiko historikun" në krye të çdo artikulli tregon kush e ka redaktuar dhe kur. Më shumë te [[Wikipedia:Wikipedianët]].</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Si ta ndryshoj emrin tim të përdoruesit?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Shihni [[Wikipedia:Ndryshimi i nofkës]].</div> </div> <div class="pep-faq-item mw-collapsible mw-collapsed"> <div class="pep-faq-q mw-collapsible-toggle" tabindex="0" role="button">Kam harruar fjalëkalimin. Si ta rikthej?</div> <div class="pep-faq-a mw-collapsible-content">Përdorni lidhjen për fjalëkalimin e harruar në faqen e hyrjes. Kjo funksionon vetëm nëse në preferencat tuaja keni vendosur një adresë email-i.</div> </div> </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> {{Shortcut|ND:PP}} </div> <div class="hub-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Pyetjet</div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|diskutim|emri=pyetje|emrat=pyetje|bosh=po}} 2o68yxwidoi6o90cvyv57t1ikl949r0 4 264220 3059759 3056914 2026-10-26T12:27:10Z Klein Muçi 52109 Stilet: koka dhe hyrja si në çdo qendër (Stampa:Community hubs), pastaj stilet e ambasadave — përmes Claude AI 3059759 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Ambasadat/Hyrja/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid main-grid--two-col"> <div>[[Skeda:Nuvola_apps_edu_languages.svg|100px|link=|alt=Stema e Ambasadave]]</div> <div><div class="title">Ambasadat</div><div class="amb-subtitle">Embassies · Ambasciate · Botschaften · Ambassades · Embajadas · Büyükelçilikler · Ambasade</div></div> </div> {{#invoke:Embassies|index|Wikipedia:Ambasadat}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card" lang="en"> <div class="hub-card-title">Need help? · Keni nevojë për ndihmë?</div> ''Choose your language above. Next to each ambassador there is a ✉ button: it opens a new message on their talk page. Please write to them there, not on this page.'' </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Bëhuni ambasador</div> '''Ambasadat''' janë hapësira për ndihmë ndërgjuhësore në ''Wikipedia''. Nëse zotëroni një gjuhë tjetër përveç shqipes, shtypni "Bëhuni ambasador" te ambasada përkatëse dhe shtoni nënshkrimin tuaj (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) në fund të listës: përdoruesit e huaj mund të kenë nevojë për ndihmën tuaj. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Rregullat</div> Çdo ambasadë ka deri në 10 ambasadorë; kur është plot, butoni hiqet derisa të lirohet një vend. Ambasadorët që nuk kanë bërë asnjë redaktim për një vit do të hiqen nga lista. Nëse ambasada për gjuhën tuaj nuk ekziston ende, ju lutemi ta krijoni. </div> </div> </div> </div> giw3rtifgzdo8roq6180vlfcw3tk8tx 1 265866 3059824 2699174 2026-10-26T14:54:54Z Ballkan1 132484 /* Propozim për pasurimin historik dhe filologjik të artikullit */ pjesë e re 3059824 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kanuni/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Propozim për pasurimin historik dhe filologjik të artikullit == Ky propozim synon pasurimin dhe zgjerimin e artikullit përmes një analize më të thellë historiografike dhe filologjike. Qëllimi është kontekstualizimi shkencor i origjinës së kodeve dokesore (Kanunit) dhe tejkalimi i anacronizmave apo tezave të përgënjeshtruara (siç është teoria e shekullit XIX mbi migrimin nga Kaukazi). Teksti i mëposhtëm mbështetet mbi burime akademike të verifikuara dhe paraqitet këtu për shqyrtim përpara botimit në faqen kryesore. *** == VËSHTRIM HISTORIK DHE GJUHËSOR MBI POPULLIN SHQIPTAR DHE ZANAFILLESE E KANUNIT == === 1. Koha e Mesjetës: Miti i zbrazëtisë dhe ligjet e bregdetit === Shumë shkrime sot thonë gabimisht se Shqipëria e Mesjetës (shekujt XII-XV) ishte një vend i egër pa ligje. E vërteta është se qytetet tona in bregdet ishin të lidhura ngushtë me Europën. Për shembull, rreth vitit 1380 në Durrës u ngrit një nga universitetet e para të asaj kohe (Studium Generale), ku mësohej teologji e shkencë. Përpara se të vinin osmanët, në tokën tonë vepronin ligje të shkruara e të forta: ligjet e Perandorisë së Bizantit dhe rregullat e Mbretërisë së Arbërisë (Regnum Albaniae), e krijuar që në vitin 1272 nga Karli Anzhu. Pra, emri dhe shenja e këtij shteti ishin të njohura në Europë shumë përpara besëlidhjes që bëri Gjergj Kastrioti (Skënderbeu) në Lezhë në vitin 1444. Kur kjo tokë ishte nën Bizant, njerëzit tanë në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi e Maqedoni të Veriut — edhe pse flisnin gjuhën e tyre të veçantë — njiheshin jashtë si shtetas të Bizantit. Por krijimi i Mbretërisë në vitin 1272 nga anzhuinët u dha njerëzve tanë një emër zyrtar dhe një shtëpi politike të njohur nga të gjithë. Kur udhëtonin në Venecia, në Kroaci (Zarë) apo in Greqi, ata nuk thoshin më se ishin thjesht banorë të një fisi, por tregonin me krenari se vinin nga Mbretëria e Arbërisë <ref>Alain Ducellier, ''La façade maritime de l'Albanie au Moyen Âge: Durazzo et Valona du XIe au XVe siècle'', Salonique, 1981.</ref>. Ligjet e maleve, që më vonë u quajtën Kanun, nuk lindën sepse populli nuk kishte ligje, por si një qëndresë kundër ligjeve të huaja. Kur sunduesit e huaj (as anzhuinët francezë që vinin nga Napoli) shikonin vetëm interesat e tyre dhe merrnin taksa të rënda, fiset tona in male krijuan marrëveshjet e tyre me fjalë goje. Kanuni ishte përgjigjja e shkëmbit ndaj pallatit të huaj, për të ruajtur lirinë e vet <ref>Lajos Thallóczy, ''Illyrisch-Albanische Forschungen'', München, 1916.</ref>. === 2. Krahasimi i ligjeve: Zanafilla europiane e marrjes së gjakut === Marrja e gjakut (Gjakmarrja) nuk është një gjë e shpikur nga shqiptarët. Kërkimet tregojnë se kjo ishte një mënyrë rregullimi primitive e përbashkët për të gjithë popujt e vjetër të Europës. Në botën gjermanike dhe në Anglinë e vjetër, kjo gjë quhej ''Fehde'' (armiqësi midis fiseve) ose ''Blood-feud''. Edhe rregullat për të ndaluar vrasjet në Kanunin tonë janë krejt të njëjta me ato të Europës Veriore: * '''Pagimi i gjakut:''' Shpërblimi me para ose mallra për të mbyllur gjakun është njësoj si ''Wergild''-i i gjermanikëve (çmimi i kokës së njeriut). * '''Pengu dhe Besa:''' Dorëzimi i një arme apo e një gjëje me vlerë si garanci për të ngrirë vrasjet është e njëjtë me zakonin ''Borg'' ose ''Wed'' në Anglinë e vjetër. Ky ishte pengu që fiseve u kërkohej për to mbajtur Besën Shqiptare. Dallimi nuk është në gjak, por në kohë. Popujt e Europës Perëndimore e zhdukën gjakmarrjen private midis shekujve XII dhe XVI sepse mbretërit e tyre u bënë të fortë dhe ngritën gjykata shtetërore. Në Ballkan, kjo mënyrë e vjetër mbeti e ngrirë në kohë. Perandoria Osmane nuk e solli gjakmarrjen nga Azia; ajo e gjeti këtë zakon mesjetar këtu dhe e la të lirë me qëllim. Sunduesve turq u pëlqente që fiset tona të vriteshin mes vete, sepse një popull i përçarë nga gjakmarrja e brendshme nuk ngrihet dot së bashku në kryengritje kundër Sulltanit. === 3. Dëshmia e diasporës: E vërteta që thonë Arbëreshët === Prova më e madhe se Kanuni dhe gjakmarrja nuk janë në gjenin apo kulturën e parë të shqiptarit vjen nga vëllezërit tanë jashtë atdheut. Komunitetet e Arbëreshëve në Italinë e Jugut (që ikën në shekullin XV pas vdekjes së Skënderbeut) dhe Arvanitasit në Greqi kanë ruajtur për 500 vjet gjuhën e vjetër, veshjet dhe kujtimin e Skënderbeut. Megjithatë, në jetën dhe zakonet e tyre, Kanuni dhe gjakmarrja nuk ekzistojnë fare <ref>Paolo Stringa, ''Le comunità arbereshe nel Medioevo: insediamenti e identità'', Roma, 1989.</ref>. E njëjta gjë ndodhi me shqiptarët e Veriut që ikën në Zarë të Kroacisë nën mbrojtjen e Venecias: vrasjet për gjak u zhdukën sapo njerëzit hynë nën ligjet e shkruara të shtetit që i priti. Kjo tregon se kur shqiptarët jetonin në një shtet të rregullt (come Mbretëria e Napolit apo Venecia), ata nuk kishin nevojë për vetëgjyqësi. Kanuni u egërsua dhe u shtrembërua vetëm brenda atdheut për shkak të izolimit në male dhe braktisjes nga pushtuesit e huaj. === 4. Koha e ngrirjes nën osmanët e lindja e fjalës "Shqip" === Paktet e maleve morën formë dhe emër gjatë shekullit XV, duke u lidhur me princat tanë si Lekë Dukagjini, familja e të cilit kishte lidhje të vjetra me fisnikët europianë anzhuinë. Kur osmanët pushtuan vendin, ata nuk sollën ligje të reja për malësorët; ata thjesht përdorën një fjalë të gjuhës së tyre administrativisht (*Qanun/Kanun*) për të emëruar ato zakone që populli i përdorte prej shekujsh në male. Prandaj, thëniet e disave sot se gjuha apo identiteti ynë u "zbulua" nga turqit përpara vitit 1912 janë krejtësisht të rreme. Turqit në shkrimet e tyre nuk e përdorën kurrë fjalën *Shqip*, por na quanin *Arnavut*. Zbulimi i këtij populli ishte bërë shumë më parë nga europianët që në vitin 1272 me emrin *Regnum Albaniae*. Përhapja e fjalës sonë *Shqip* (që vjen nga folja e vjetër *shqiptoj* — të flasësh qartë e në mënyrë të kuptueshme) lindi si një mburojë e brendshme gjuhësore pas rënies së shtetit tonë mesjetar. Në kohën e pushtimit turk, kur shteti i Skënderbeut u shkatërrua, njerëzit nuk thoshin dot më se ishin pjesë e uma mbretërie. Për të njohur se kush ishte vëlla në mes të ushtarëve të huaj, e vetmja shenjë mbeti gjuha e nënës. Njerëzit e quanin veten *Shqiptar* për të treguar se ishin ata qe flisnin qartë e kuptueshëm, duke kundërshtuar asimilimin nga gjuha e huaj. Turqit nuk shpikën asgjë; ata thjesht shënuan në letrat e tyre një popull që po mbronte rrënjët e veta europiane me anë të fjalës. === 5. Harta e pandryshuar: Studimi i regjimeve të shekullit XX === Kjo lidhje e fortë dhe e hershme e popullit tonë u vërtetua edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kur Italia fashiste dhe Gjermania naziste vizatuan hartën e asaj që e quajtën "Shqipëria e Madhe", ata nuk shpikën një histori të re për propagandë. Edhe pse ishin pushtues të egër, ata i bënë hartat duke u mbështetur në kërkimet dhe librat e shkencëtarëve europianë që kishin shënuar me saktësi se ku jetonin njerëzit që ndanin të njëjtin gjak e të njëjtën gjuhë. Kjo tregon se bashkimi i tokave tona nuk ishte një shpikje e kohëve të fundit, por një realitet gjeografik i vjetër, i krijuar që në kohën e marrëdhënieve mesjetare dhe i mbetur i paprekur për shekuj me radhë. === 6. Ndarja midis njerëzve të shkollës e banorëve të maleve === Për shekuj me radhë, kishat e huaja dhe perandoritë kanë thënë se shqiptarët ishin të gjithë analfabetë (nuk dinin shkrim e këndim), për të ulur vlerën e popullit tonë. Kjo është uma gënjeshtër sepse shoqëria jonë kishte dy anë: * '''Njerëzit e shkollës (1-2%):''' Një pakicë e ndritur që studionte në universitetet më të mëdha të Europës, si në Padova të Italisë. Njerëz të mëdhenj si Frang Bardhi (që shkroi Fjalorin e parë Latino-Albanese në vitin 1635 dhe mbrojtjen e Skënderbeut në vitin 1636 kundër shkrimeve sllave) ose Pjetër Bogdani (në vitin 1685) treguan se gjuha shqipe kishte forcë për të shkruar shkencë e filozofi të lartë. Edhe më herët, kompozitori Jan Kukuzeli (i lindur në Durrës rreth vitit 1280) arriti majat e muzikës në Costandinopojë. * '''Banorët e fshatit (98%):''' Shumica e madhe e popullit punonte tokën dhe ruante bagëtinë (dele, dhi e derra) në varfëri. Kësaj shumice perandoritë e huaja ia ndalonin med ligj shkollën në gjuhën shqipe, sepse donin t'i asimilonin me forcë përmes latinishtes, greqishtes apo turqishtes. Në këtë izolim të plotë, pa shkolla e pa mbrojtje nga shteti, ligji i maleve nuk lindi si një libër shkence apo progresi. Një fshatar që nuk dinte shkrim e këndim nuk mund të bënte ligje filozofike; ai përdorte paktet e përcaktuara me fjalë goje si të vetmin fren për të ndaluar vrasjet e egra dhe për të mbrojtur familjen e tij në një kohë spietate ku askush nuk e ndihmonte. === 7. E vërteta e historisë: Mungesa në letrat e vjetra dhe shkrimi i vitit 1933 === Gjëja më e rëndësishme që kërkimet moderne kanë zbuluar është se Kanuni, ashtu siç e lexojmë sot, nuk ekzistonte në letrat e vjetra. **Në arkivat e mëdha të Venecias, të Vatikanit apo në letrat e Perandorisë Osmane nuk ka asnjë rresht të shkruar që të tregojë një kod ligjesh të quajtur Kanun.** Turqit shënonin vetëm taksat; priftërinjtë e Vatikanit shënonin sjelljet e njerëzve, pero asnjëri prej tyre nuk ka parë kurrë një libër ligjesh të maleve. E vërteta është se Kanuni që njohim sot ka vetëm 100 vjet që është shkruar. Ai u mblodh nga fjalët e gojës së malësorëve nga një prift françeskan, **At Shtjefën Gjeçovi**, në zonat e Shkodrës dhe Mirditës. Kjo punë u botua e plotë si libër vetëm në vitin **1933**. Gjeçovi mblodh fjalët e urta dhe rregullat e shpërndara dhe i kthei në një libër me nene, duke e bërë të duket si një ligj mijëvjeçar <ref>At Shtjefën Gjeçovi, ''Kanuni i Lekë Dukagjinit'', Shkodër, 1933.</ref>. Përpara vitit 1933, askush nuk e di med saktësi shkencore se si ishin rregullat e maleve. === 8. Përfundim: Dëmi në ditët e sotme === [[Përdoruesi:Ballkan1|Ballkan1]] ([[Përdoruesi diskutim:Ballkan1|diskutimet]]) 26 tetor 2026 15:54 (CET) da5w0h7bgjuo3p47zq1vdzsh6dufp9s 1 266816 3059879 3022790 2026-10-26T18:05:28Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059879 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Erin McKenney/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Erin McKenney]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059878 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191028192002/https://www.derrynews.com/news/londonderry/londonderry-woman-takes-the-gold/article_09daabeb-0f1a-5072-910a-dc0550386194.html për lidhjen http://www.derrynews.com/news/londonderry/londonderry-woman-takes-the-gold/article_09daabeb-0f1a-5072-910a-dc0550386194.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 19:05 (CET) hdx7udklvuire72mvfbg2u2l9nr0i0i 1 266858 3059903 2900557 2026-10-26T19:15:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059903 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Fahredin Shehu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fahredin Shehu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059902 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071106090054/http://www.rtvbesa.com/ për lidhjen http://www.rtvbesa.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 20:15 (CET) 1pvqrwmqt2vjgyt0qptnvwes4o5w1pb 1 267280 3060060 3058885 2026-10-27T09:35:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060060 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Italia/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Italy|22 tetor 2026|1381381687}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 22 tetor 2026 20:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Italia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060059 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Thuc.+6.2.4&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0200. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221001012217/https://www.turismo-oggi.com/il-turismo-balneare.html për lidhjen https://www.turismo-oggi.com/il-turismo-balneare.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 10:35 (CET) ica0a5u3j5a1eiwl1qe62cncepeydbo 1 267817 3060007 3057346 2026-10-27T04:18:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi/Arkivi 1]] 3060007 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 0xb559xsxgcgxh2h7nwrhjguum6wobv 1 267847 3060009 3056466 2026-10-27T04:19:15Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lista e shqiptaro-amerikanëve/Arkivi 1]] 3060009 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e shqiptaro-amerikanëve/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} q3yukqcui0zmap1xpd21ooh0iscwu59 0 275717 3060000 3049965 2026-10-27T01:47:44Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060000 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Giuseppe Bergomi | image = Giuseppe Bergomi.jpg | caption = Bergomi në vitin 2008 | fullname = Giuseppe Bergomi | birth_date = {{birth date and age|22|12|1963|df=yes}} | birth_place = [[Milano]], Itali | height = 1.85 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = | youthyears1 = | youthclubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 1979–1999 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 519 | goals1 = 23 | nationalyears1 = 1981–1982 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1982–1998 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] | nationalcaps2 = 81 | nationalgoals2 = 6 | medaltemplates = {{MedalTeam|{{flamuri|Italia}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]}} {{MedalCompetition |[[FIFA Kupa e Botës]]}} {{MedalGold|[[1982 FIFA Kupa e Botës|Spanjë 1982]]|}} {{MedalBronze|[[1990 FIFA Kupa e Botës|Itali 1990]]|}} }} '''Giuseppe "Beppe" Bergomi''' (<small>Italisht: </small>[[Gjuha italiane|[dʒuˈzɛppe ˈbɛrɡomi]]]; lindur më 22 dhjetor 1963) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili ka luajtur si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Bergomi e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij te klubi italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]], ku për disa vite ishte lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit, si dhe shërbeu edhe si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]]. Ai njihej në mënyrë humoristike si ''"Lo zio"'' (xhaxhai)<ref name="Billy e lo zio Bergomi">{{cite news|url=http://archiviostorico.corriere.it/2008/maggio/04/Billy_zio_Bergomi_derby_infinito_co_7_080504023.shtml|title=Billy e lo zio Bergomi, derby infinito "Viva i grattacieli". "Più linee del metrò"|trans-title=Billi dhe Xhaxha Bergomi, derbi që nuk mbaron kurrë "Jetë të gjatë qiellgërvishtësve". Më shumë linja metrosh"|publisher=[[Corriere della Sera]]|language=it|date=4 maj 2008|accessdate=17 tetor 2011}}</ref> për shkak të vetullave të trasha dhe mustaqeve "mbreslënëse" që ai kishte kur ishte i ri.<ref name="100 top World Cup footballers">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/27/100-top-world-cup-footballers-100-61|title=100 top World Cup footballers: No100 to No61|trans-title=100 futbollistët më të mirë të Kupës së Botës: Nr 100 deri te nr 61|publisher=The Guardian|language=en|author1=Jonathan Wilson|date=27 maj 2014|accessdate=3 dhjetor 2016}}</ref><ref name="best nicknames">{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2045764.html|title=European football's best nicknames|trans-title=Pseudonimet më të mira të futbollit evropian|publisher=UEFA|language=en|date=27 janar 2014|accessdate=18 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022212533/http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2045764.html|archive-date=22 tetor 2017|url-status=dead}}</ref> Ai konsiderohet një nga mbrojtësit më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave,<ref name="fifa">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2010/m=7/news=bergomi-all-about-teamwork-1264637.html|title=Bergomi: It's all about teamwork|trans-title=Bergomi: Është e gjitha rreth bashkpunimi|publisher=[[FIFA]]|language=en|date=1 korrik 2010|accessdate=4 qershor 2016|archive-date=15 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160215072902/http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2010/m=7/news=bergomi-all-about-teamwork-1264637.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Italy's greatest defenders">{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/18622/6097486/italys-greatest-defenders|title=Italy's greatest defenders|trans-title=Mbrojtësit më të mëdhejnë italian|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=31 maj 2010|accessdate=26 janar 2016}}</ref><ref name="Italy in our songs">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/fifa-world-cup/4/blog/post/2478159/diego-maradona-in-naples-during-1990-world-cup-in-italy|title=When Naples had "Diego in our hearts, Italy in our songs"|trans-title=Kur Napoli kishte "Diegon në zemrat tona, Italinë në këngët tona"|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|date=8 qershor 2015|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> si dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij.<ref name="rosso"/> Në vitin 2004, ai u zgjodh nga [[Pelé]] në listën [[FIFA 100]].<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/04/newsstory.sport15|title=The FIFA 100|publisher=The Guardian|language=en|date=4 mars 2004|accessdate=28 qershor 2019}}</ref> Bergomi aktualisht punon si analist në [[Sky Sport (Itali)|Sky Sports Italia]] dhe shpesh është bashk-komentator në ndeshjet e [[Serie A]] sëbashku me [[Fabio Caressa]].<ref>{{cite web|url=http://www.rai.it/dl/RaiTV/programmi/media/ContentItem-e0b06aae-477b-4bbb-af8e-60100ddf7ad5.html|title=Fabio Caressa e Beppe Bergomi|trans-title=Fabio Caressa dhe Beppe Bergomi|publisher=[[RAI]]|language=it|date=19 janar 2014|accessdate=6 janar 2020}}</ref> ==Karriera me klube== I lindur në [[Milano]], Bergomi filloi të stërvitej me ekipin e parë të [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] që në moshën 16 vjeç dhe debutoi si profesionist në [[1980–81 Serie A|sezonin 1980–81]]. Pasi [[1981–82 Coppa Italia|fitoi]] [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] sezonin e ardhshëm,<ref name="Treccani">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-bergomi_%28Enciclopedia_dello_Sport%29/|title=Bergomi, Giuseppe|publisher=[[Treccani]]|language=it|author=Fabio Monti|accessdate=30 dhjetor 2014|year=2002}}</ref> ai arriti edhe gjysëm-finalen e [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën Evropiane]] ndrësa ai zhvilloi paraqitje pozitive të vazhdueshme; këto paraqitje bënë që ai të behej pjesë e Italisë.<ref name="SDC">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/giuseppe-bergomi.html|title=Giuseppe Bergomi|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=30 dhjetor 2014|archive-date=6 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006063547/http://www.storiedicalcio.altervista.org/giuseppe-bergomi.html|url-status=dead}}</ref> Bergomi e shpenzoi të gjithë karrierën e tij te Interi, ku më vonë u bë edhe kapiten. Njëzet sezonet në Serie A ku ai luajti u dominuan më së shumti nga [[A.C. Milan|Milani]], duke bërë që ai ta fitonte ''[[Scudetto]]n'' vetëm një herë gjatë sezonit rekord [[1988–89 Serie A|1988–89]]. Megjithatë, ai arriti të fitonte [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] tre herë,<ref name="Treccani"/> duke arritur edhe një finale të katërt në vitin [[Finalja e Kupës UEFA 1997|1997]]<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2026885.html|title=I ricordi europei di Bergomi|trans-title=Kujtimet Evropiane të Bergomit|publisher=UEFA|language=it|date=25 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2014}}</ref> Për disa kohë, ai mbajti rekordet për numrin më të madh të ndeshjeve nga një lojtar italian në [[UEFA|kompeticionet evropiane]] dhe më shumë ndeshje në [[Derby della Madonnina|derbin e Milanos]]; të dy rekordet më pas u thyen nga [[Paolo Maldini]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/2793919.stm|title=Milan ease into last eight|trans-title=Milani kalon me lehtësi në tetë të fundit|publisher=[[BBC Sport]]|language=en|date=25 shkurt 2003|accessdate=6 janar 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3024531.stm|title=Clockwatch: Inter 1–1 Milan|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2003|accessdate=6 janar 2020}}</ref> Bergomi u tërhoq në vitin 1999 në moshën pothuajse 36 vjeçare, duke mbajtur rekordin si lojtari me më shumë ndeshje i Interit 758. Rekordi i tij qëndroi deri në shtator 2011 kur u thye nga argjentinasi [[Javier Zanetti]].<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/959834/zanetti-continues-to-push-the-boundaries?cc=5739|title=Zanetti continues to push boundaries|trans-title=Zanetti vazhdon të shtyj kufijtë|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=17 tetor 2011|archive-date=7 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107003656/http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/959834/zanetti-continues-to-push-the-boundaries?cc=5739|url-status=dead}}</ref> Me 96 ndeshje, ai është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje në historinë e Kupës UEFA.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/14/56/77/2145677_DOWNLOAD.pdf|title=UEFA Europa League Statistics Handbook 2014–15: All-Time Records (1971–2015)|trans-title=Libri i statistikave të UEFA Ligës së Evropës: Rekodet e të gjitha kohërave (1971–2015)|publisher=UEFA|language=en|accessdate=24 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141114061012/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/14/56/77/2145677_DOWNLOAD.pdf|archive-date=14 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> Në mars 2004, ai u përfshi nga Pelé në listën FIFA 100.<ref name="FIFA"/> ==Karriera ndërkombëtare== Me [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]], Bergomi fitoi [[1982 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1982]], por gjithashtu luajti në edicionet [[1986 FIFA Kupa e Botës|1986]] dhe [[1990 FIFA Kupa e Botës|1990]] (duke qënë kapiten në të dytën). Ai luajti edhe në [[UEFA Euro 1988]], ku ekipi i tij arriti në gjysëm-finale dhe ai u zgjodh në ekipin e turnamentit.<ref name="UEFA">{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=1625002.html|title=1988 team of the tournament|trans-title=Ekipi i turnamentit 1988|publisher=UEFA|language=en|date=19 shtator 2011|accessdate=4 qershor 2015}}</ref> Baresi formoi një mbrojtje të fuqishme për Italinë në vitet 1980 sëbashku me lojtarë si [[Giuseppe Baresi]] i Interit, vëllai i tij [[Franco Baresi|Franco]] i Milanit dhe treshja e [[Juventus F.C.|Juventusit]] [[Antonio Cabrini]], [[Claudio Gentile]] dhe [[Gaetano Scirea]]. Ai bëri debutimin e tij më 14 prill 1982 në humbjen 1–0 ndaj Gjermanisë Jugore; në moshën 18 vjeç dhe 3 muaj, ai u bë lojtari më i ri që luan për Italinë pas Luftës së Dytë Botërore;;<ref>{{cite web|url=http://vivoazzurro.it/news/buon-compleanno-giuseppe-bergomi-che-compie-51-anni/|title=Buon compleanno a Giuseppe Bergomi, che compie 51 anni!|trans-title=Gëzuar ditëlindjen Giuseppe Bergomi, i cili mbush 51!|publisher=VivoAzzurro.it|language=it|date=22 dhjetor 2014|accessdate=3 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/ottobre/31/esordienti_battuto_Maldini_piu_giovane_ga_0_9710312373.shtml?refresh_ce-cp|title=esordienti: ha battuto Maldini, il piu' giovane rimane Bergomi|trans-title=Debutuesit: ai mposhti Maldinin, më i riu qëndron Bergomi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=31 tetor 1997|accessdate=12 maj 2016}}</ref> gjatë fushatës së suksesshme në Kupën e Botës 1982, ai luajti tre ndeshje, përfshirë dy të fundit, ku ai luajti nga 90 minuta të plota në të dyja. Në gjysëm-finale, ai ndihmoi ekipin të mos pësonte gol pasi zëvëndësoi në formacion të dëmtuarin Collovati. Në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës 1982|finale]], ai mori pjesë në golin ikonik të [[Marco Tardelli]]t, sëbashku me Scirean.<ref>{{cite web|url=https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=174391/index.html|title=Giuseppe Bergomi|publisher=FIFA|language=en|accessdate=6 janar 2020}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në edicionin e vitit 1986, Italia u eliminua në raundin e 16-tave. Katër vite më pas, Bergomi ishte kapiten në turnamentin që u zhvillua në shtëpi, ku ekipi arriti vendin e tretë. Ai luajti në të shtata ndeshjet, ku arriti pesë fitore rresht dhe po aq ndeshje pa pësuar gol, duke qëndruar plot 518 minuta pa pësuar gol që ishte një rekord në atë kohë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/the-gentleman-ultra/2014/jun/05/internazionale-inter-milan-serie-a-alternative-club-guide|title=Internazionale: Serie A alternative club guide|trans-title=Internazionale: Serie A udhëzues alternative për klubin|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=5 qershor 2014|accessdate=24 korrik 2014}}</ref> Pasi u përjashtua me karton të kuq në ndeshjen kualifikuese të [[UEFA Euro 1992|Euro 1992]] kundër [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjisë]], Bergomi shpenzoi vite ai u thirrur në kombëtare, por ai u zgjodh në mënyrë surprizuese për [[1998 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1998]] në moshën 34 vjeç.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/nol/ukfs_news/hi/newsid_80000/newsid_84200/84213.stm|title=The Italy squad|trans-title=Ekipi i Italisë|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 maj 1998|accessdate=6 janar 2020}}</ref> Thirrja e tij erdhi pas performancave pozitive në sezonin 1997–98 me Interin, duke luajtur 27 ndeshje në [[1997–98 Serie A|kampionat]] dhe udhëhoqi ''Zikaltrit'' në triumfin e [[1997–98 Kupa UEFA|Kupës UEFA]] – i treti dhe i fundit për të. Në turnamentin e zhvilluar në Francë, ai e nisi si rezervë, por u aktivizua si zëvëndësues në ndeshjen e tretë të grupit në vënd të [[Alessandro Nesta|Alessandro Nestës]], i cili pësoi një dëmtim që e detyroi t'a mbyllte turnamentin. Ai luajti në qëndër të mbrotjes sëbashku me lojtarë si [[Fabio Cannavaro]], [[Alessandro Costacurta]] dhe Maldini në pjesën e mbetur të turnamentit, duke zhvilluar tre ndeshje me Italinë që u eliminua në çerek-finale me penallti nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], që në fund fitoi turnamentin; kjo ishte ndeshja e tij e 81të dhe e fundit me ekipin kombëtar, me të cilën shënoi edhe gjashtë gola.<ref name="RSSSF">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/bergomi-intl.html|title=Giuseppe Bergomi – International Appearances|trans-title=Giuseppe Bergomi – Paraqitjet ndërkombëtare|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=6 janar 2020}}</ref> Pavarësisht se luajti në katër edicione të Kupës së Botës, Bergomi nuk luajti në asnjë ndeshje kualifikuese.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2012/feb/29/knowledge-managers-changed-club-colours|title=Which managers have changed their club's colours?|trans-title=Cilët trajnerë ka ndryshuar ngjyrat e klubit të tyre|publisher=The Guardian|language=en|date=29 shkurt 2012|accessdate=6 janar 2020}}</ref> ==Profili i lojtarit== Bergomi ishte një lojtar shumë i shkathët, i cili ishte i aftë në luante në çdo pozicion të prapavijës dhe të përshtatej në çdo formacion:<ref name="fifa"/><ref name="Treccani"/><ref name="solocalcio">{{cite web|url=http://www.solocalcio.com/gallery/players/bergomi.htm|title=Giuseppe BERGOMI|publisher=www.solocalcio.com|language=it|accessdate=9 nëntor 2017|archive-date=14 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514101648/http://www.solocalcio.com/gallery/players/bergomi.htm|url-status=dead}}</ref> edhe pse pozicioni i tij parësor ishte [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]],<ref name="rosso">{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1992/03/28/comincio-dalla-nazionale-anche-bergomi-in.html|title=Cominciò dalla Nazionale: anche Bergomi è in rosso|trans-title=Filloi me ekipin kombëtar: edhe Bergomi është në të kuqe|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|author=Gianni Piva|date=28 mars 1992|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="illuminati">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1989/09/21/illuminati-da-baggio.html|title=Illuminati da Baggio|trans-title=I ndriçuar nga Baggio|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Gianni Brera|date=21 shtator 1989|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> ai luante po me të njëjtën saktësi edhe në majtë,<ref name="festazio"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1997/03/24/ince-instancabile.html|title=Ince Instancabile|trans-title=Ince i palodhur|publisher=La Repubblica|language=it|date=24 mars 1997|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> qëndër<ref name="beppebergomi">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/luglio/30/BEPPE_BERGOMI_gm_0_9907301702.shtml|title=Beppe Bergomi|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=30 korrik 1999|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> dhe si mbrojtës i lirë.<ref name="calcioantico">{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/05/24/bergomi-il-calcio-antico-ma-il-libero.html|title=Bergomi e il calcio antico. Ma il libero serve sempre|trans-title=Bergomi dhe futbolli antik. Por lojtari i lirë nevojitet përherë|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|author=Enrico Currò|date=24 maj 1998|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> Në këto pozicione ai ka luajtur si me Interin ashtu edhe me ekipin kombëtar. Një lojtar i shpejtë, atletik, i qëndrueshëm dhe puntor, duke i shtuar këtyre edhe aftësitë e tij në mbrojtje, Bergomi si mbrojtës njihej për forcën e tij, rezistencën dhe aftësinë për të kryer inkursione përpara në krah, duke ndihmuar ekipin në aksionet sulmuese me gola dhe asiste,<ref name="rosso"/><ref name="SDC"/><ref name="festazio"/><ref name="beppebergomi"/><ref name="CINQUE GOL">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1987/01/25/cinque-gol-non-fanno-italia.html|title=Cinque Gol Non Fanno L'Italia|trans-title=Pesë golat nuk e bënë Italnë|work=La Repubblica|language=it|author=Gianni Brera|date=25 janar 1987|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1988/03/18/ma-il-mio-ct-razza-celtica.html|title=Ma Il Mio CT E' Razza Celtica|trans-title=Por trajneri im është me origjinë nga Celtic|publisher=La Repubblica|language=it|date=18 mars 1988|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,5/articleid,0909_02_1990_0177_0029_18577080/|title=Carnevale e Vialli i due insufficienti|publisher=La Stampa Sera|page=5|language=it|author=Bruno Perucca|date=9 korrik 1990|accessdate=2 shtator 2019}}</ref> kjo falë këmbës së tij të djathtë, krosimeve dhe gjuajtjeve të fuqishme nga distanca.<ref name="hall of fame"/> Mbi të gjitha, Bergomi njihej për aftësitë të tij të shkëlqyer të markimit si një "ndalues" në mbrojtje,<ref name="rosso"/><ref name="calcioantico"/><ref name="almanacco">{{cite book|title=Almanacco illustrato del calcio 2005|trans-title=Album futbolli i ilustruar 2005|publisher=Panini Group|year=2004|p=547|language=it}}</ref> edhe pse ai luante po aq mirë në sistemin e markimit zonal;<ref name="festazio"/><ref name="calcioantico"/> ai gjithashtu vlerësohej për kohën e kryerjes së ndërhyrjeve ndaj kundërshtarëve.<ref name="hall of fame">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=uFmZivGeiGM|title=FC Internazionale Hall of Fame – Bergomi|publisher=Youtube.com|language=it|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> Bergomi kishte temperament të fortë dhe bënte ndërhyrje të ashpra, duke bërë që gjatë karrierës së tij ai të përjashtohej me karton të kuq në 12 raste.<ref name="50 futbollistët më të fortë">{{cite web|url=http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851|title=Top 50 hardest footballers|trans-title=50 futbollistët më të fortë|publisher=[[Empire (revistë)|Empire]]|language=en|date=13 gusht 2007|accessdate=23 prill 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019002225/http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851|archivedate=19 tetor 2015|df=dmy}}</ref><ref name="beppebergomi"/> Pavarësisht kësaj, ai dallohej për ndershmërinë, profesionalizmin dhe disiplinën, që e bënë atë lojtar që respektohej nga shokët e ekipit, kundërshtarët dhe trajnerët;<ref name="festazio">{{Cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/ottobre/11/festa_dello_Zio_ga_0_9910114095.shtml|title=La festa dello Zio|trans-title=Festa e xhaxhait|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Luca Curino|author2=Andrea Elefante|date=11 tetor 1999|accessdate=6 janar 2020}}</ref><ref name="moda">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/luglio/01/Bergomi_uno_che_sempre_moda_ga_0_9807013149.shtml|title=Bergomi, uno che va sempre di moda|trans-title=Bergomi, dikush që nuk del kurr nga moda|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|author=Nicola Cecere|date=1 korrik 1998|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="ciclo">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/luglio/06/Bergomi_apre_ciclo_interista_ga_0_9807063323.shtml|title=Bergomi apre il ciclo interista|trans-title=Bergomi nis ciklin e Interit|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|author=Nicola Cecere|date=6 korrik 1998|accessdate=24 nëntor 2016|ref=none}}</ref> ai është njohur edhe për 'lidershipin në heshtje' gjatë karrierës së tij.<ref>{{cite news|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0908_01_1990_0149_0031_12461822/|title=Zio Bergomi rincorre il magico bis|newspaper=La Stampa|language=it|author=Massimo Gramellini|date=29 qershor 1990|p=31|accessdate=6 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019131039/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0908_01_1990_0149_0031_12461822/|archive-date=19 tetor 2019|url-status=dead}}</ref> Për shkak të mënyrës së të luajturit fizik dhe të fortë,<ref name="festazio"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1986/03/28/galli-tancredi-ancora-non-scelgo.html|title=Galli o Tancredi Ancora Non Scelgo|trans-title="Galli ose Tancredi Ende nuk po zgjedh"|publisher=La Repubblica|language=it|date=28 mars 1986|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> në vitin 2007, ''[[The Times]]'' e renditi atë në vendin e 9të në listën e tyre me 50 lojtarët të më të fortë në historinë e futbollit.<ref name="50 futbollistët më të fortë"/><ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/Primo_Piano/2007/08_Agosto/09/ancoratimes.shtml|title=Il Times contro gli eroi '82|trans-title=The Times kundër heronjëve të '82|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Claudio Lenzi|date=9 gusht 2007|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> Një talent i çmuar në rininë e tij,<ref name="beppebergomi"/><ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/12-08-2015/romagnoli-8-difensori-scirea-baresi-bergomi-collovati-ferrara-cannavaro-nesta-maldini-120912929289.shtml|title=Romagnoli, ecco i tuoi modelli: 8 difensori precoci da Baresi a Maldini|trans-title=Romagnoli, ja ku janë modelët e roleve të tu: 8 mbrojtësa të çmuar nga Baresi te Maldini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Sebastiano Vernazza|date=12 gusht 2015|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> Bergomi më vonë u dallua për jetëgjatësinë e tij në karrierën e tij të gjatë; përvoja e tij, inteligjenca taktike, pozicionimi,<ref name="DI MATTEO MALE"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1997/10/06/signori-confuso-djorkaeff-inesistente.html|title=SIGNORI E' Confuso Djorkaeff Inesistente|trans-title=Signori është i hutuar Djorkaeff joekzistent|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 tetor 1997|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://it.eurosport.com/calcio/i-momenti-piu-belli_sto1501990/story.shtml|title=Da Skoglund a Ibra, i momenti più belli|trans-title=Nga Skoglund te Ibra, momentet më të bukura|publisher=Eurosport.com|language=it|date=7 mars 2008|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> vetëbesimi në zotërimin e topit, balanca, teknika dhe aftësia për të nisur aksione nga prapavija bënë që ai të shkëlqente në pozicionin e mbrojtësit të lirë ("Swepper") në vitet e fundit të karrierës,<ref name="rosso"/><ref name="festazio"/><ref name="calcioantico"/><ref>{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,1412_02_1982_0122_0065_20131926/|title=Bergomi|publisher=La Stampa|language=it|date=21 maj 1982|accessdate=8 qershor 2019|page=25}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.milanotoday.it/sport/milan-inter-al-via-il-derby-di-milanotoday-e-sfida-tra-baresi-e-bergomi.html|title=Milan-Inter: al via il derby di MilanoToday E' sfida tra Baresi e Bergomi|trans-title=Milan-Inter: le të fillojë derbi MilanToday Është një përballje midis Baresit dhe Bergomit|publisher=Milano Today|language=it|author1=Alessio Pignatelli|date=19 qershor 2009|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> duke mbajtur një nivel të lartë performance, pavarësisht se ai pati një rënje shpejtësinë dhe force fizike.<ref name="DI MATTEO MALE">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1996/03/04/di-matteo-male-bravo-pagliuca.html|title=Di Matteo Male Bravo Pagliuca|trans-title=Di Matteo keq Pagliuca mirë|publisher=La Repubblica|language=it|date=4 mars 1996|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/dicembre/04/Salas_ferma_nuova_Inter_ga_0_9812048833.shtml|title=Salas ferma la nuova Inter|trans-title=Salas ndalon Interin e ri|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Antonello Capone|author2=Luca Curino|author3=Ruggiero Palombo|date=4 dhjetor 1998|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> ==Karriera pas tërheqjes== [[Skeda:Beppe Bergomi 2016.jpg|parapamje|djathtas|Bergomi në vitin 2016.]] Bergomi është një trajner i liçensuar. Ai u bë trajneri i të rinjëve ''Esordienti'' të Interit në vitin 2008.<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Giovani/Primo_Piano/2008/02_Febbraio/25/Bergomi%20allenatore%20comincia%20con%20un%20derby.shtml|title=Lo Zio allenatore comincia con un pari|trans-title=Trajneri''Zio'' e nis me barazim|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=2 shkurt 2008|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Në korrik 2009, ai u vendos trajner i ekipit nën-17 ''Allievi Nazionali'' të [[A.C. Monza Brianza 1912]].<ref>{{cite news|url=http://www.ilcittadinomb.it/stories/Monza/141883/|title=Cevoli nuovo mister del Monza Berretti a Muraro, Allievi a Bergomi|trans-title=Cevoli trajneri i ri Monzës, ''Berretti'' për Muraron, ''Allievi'' për Bergomin|publisher=Il Cittadino Monza Brianza|language=it|date=26 qershor 2009|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Një vit më pas, ai u ngrit në detyrë duke u bërë trajneri i ekipit nën-19 të quajtur ''Berretti'', në bashkpunim me Giuseppe Chieppa.<ref>{{cite web|url=http://www.ilgiornaledellosport.net/monza-brianza/10167-acmonza-brianza-bergomi-allenatore-della-berretti|title=A.C. Monza Brianza: Bergomi allenatore della Berretti|trans-title=A.C. Monza Brianza: Bergomi trajneri i ''Berrettit''|publisher=Il Giornale dello Sport|language=it|date=21 korrik 2010|accessdate=7 korrik 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100727022150/http://www.ilgiornaledellosport.net/monza-brianza/10167-acmonza-brianza-bergomi-allenatore-della-berretti|archivedate=27 korrik 2010|df=dmy}}</ref> Në korrik 2011, Bergomi u bë trajneri i të rinjëve të [[Atalanta B.C.|Atalantës]].<ref>{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/monza/?action=read&idnet=bW9uemEtbmV3cy5pdC0zOTE4|title=Ufficiale: Bergomi al settore giovanile dell'Atalanta|trans-title=Zyrtare: Bergomi me ekipet e të rinjëve Atalantës|publisher=Tutto Mercato|language=it|date=7 korrik 2011|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Përveç karrierës së tij, ai ka punuar edhe si analist futbolli dhe komentator për kanalin sportiv italian [[Sky Italia]], duke qënë shpesh në rolin e komentatorit sëbashku me kolegun [[Fabio Caressa]], përfshirë edhe ndeshjet e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] ku Italia triumfoi.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/2014/01/19/news/rai_contro_fazio_bergomi_caressa_sky-76409599/|title=Caressa e Bergomi da Fazio, proteste di Usigrai e Raisport|trans-title=Caressa dhe Bergomi te Fazio, protesta në Usigrai dhe Raisport|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|date=19 janar 2014|accessdate=22 mars 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://it.ibtimes.com/articles/68501/20140715/mondiali-voti-pagelle-telecronisti-sky-rai-mediaset-caressa-buffa-bizzotto-pardo-del-piero-bergomi-b.htm|archive-url=https://archive.today/20150408005606/http://it.ibtimes.com/articles/68501/20140715/mondiali-voti-pagelle-telecronisti-sky-rai-mediaset-caressa-buffa-bizzotto-pardo-del-piero-bergomi-b.htm|url-status=dead|archive-date=8 prill 2015|title=Il Mondiale in tv: le pagelle dei telecronisti. Flop Caressa, Buffa da 10|trans-title=Kupa e Botës në tv: kartat e raportit të komentuesve. Caressa dështim, Buffa 10|publisher=International Business Times|author1=Di Domenico Esposito|language=it|date=15 korrik 2014|accessdate=22 mars 2015}}</ref> ==Jeta personale== Bergomi është i martuar me Daniela Bergomin; sëbashku ata kanë dy fëmijë, Andrea dhe Sara.<ref name="cinquantamila">{{cite web|url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerArticolo.php?storyId=4fc2d4b22279a|title=Biografia di Giuseppe Bergomi|trans-title=Biografia e Giuseppe Bergomit|publisher=cinquantamila.corriere.it|language=it|accessdate=9 nëntor 2017|archive-date=9 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109134442/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerArticolo.php?storyId=4fc2d4b22279a|url-status=dead}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0057/giuseppe-bergomi|title=Giuseppe Bergomi|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=7 janar 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="21"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[1979–80 Serie A|1979–80]] |rowspan="20"|[[Serie A]] |0||0||1||0||0||0||1||0 |- |[[1980–81 Serie A|1980–81]] |12||0||colspan="2"|—||4||0||16||0 |- |[[1981–82 Serie A|1981–82]] |24||2||10||2||4||0||38||4 |- |[[1982–83 Serie A|1982–83]] |28||1||9||1||6||0||43||2 |- |[[1983–84 Serie A|1983–84]] |25||0||5||0||5||0||35||0 |- |[[1984–85 Serie A|1984–85]] |29||2||9||0||10||0||48||2 |- |[[1985–86 Serie A|1985–86]] |30||5||6||0||10||0||46||5 |- |[[1986–87 Serie A|1986–87]] |28||2||9||0||8||0||45||2 |- |[[1987–88 Serie A|1987–88]] |28||1||9||0||5||0||42||1 |- |[[1988–89 Serie A|1988–89]] |32||1||8||0||6||0||46||1 |- |[[1989–90 Serie A|1989–90]] |33||2||5||0||2||0||40||2 |- |[[1990–91 Serie A|1990–91]] |30||3||4||1||12||0||46||4 |- |[[1991–92 Serie A|1991–92]] |29||0||6||0||2||0||37||0 |- |[[1992–93 Serie A|1992–93]] |31||2||6||0||colspan="2"|—||37||2 |- |[[1993–94 Serie A|1993–94]] |31||0||4||0||12||0||47||0 |- |[[1994–95 Serie A|1994–95]] |32||1||7||1||2||0||41||2 |- |[[1995–96 Serie A|1995–96]] |27||0||5||0||1||0||33||0 |- |[[1996–97 Serie A|1996–97]] |19||0||7||0||10||0||36||0 |- |[[1997–98 Serie A|1997–98]] |28||0||5||0||9||0||42||0 |- |[[1998–99 Serie A|1998–99]] |23||1||7||0||9||0||39||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !519!!23!!120!!5!!117!!0!!756!!28 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !519!!23!!120!!5!!117!!0!!756!!28 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="EU-Football.info">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=1731|title=Giuseppe Bergomi|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=22 dhjetor 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=11|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |1982||6||0 |- |1983||4||0 |- |1984||9||0 |- |1985||7||0 |- |1986||8||2 |- |1987||8||1 |- |1988||11||2 |- |1989||10||1 |- |1990||12||0 |- |1991||2||0 |- |1998||4||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!81!!6 |} ===Golat me kombëtaren=== ''Rezultatet e Italisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Bergomi.''<ref name="EU-Football.info"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit |- !scope=col|Nr. !scope=col data-sort-type=date|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Ndsh !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope=row|1 |rowspan=2 | 10 tetor 1986 || rowspan=2|[[Stadio Renato Dall'Ara]], [[Bolonja]], Itali || rowspan=2 align=center | 32 || rowspan=2 | {{flamuri|Greqia}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] || align=center |1–0 || rowspan=2 align=center | 2–0 || rowspan=2| Ndeshje miqësore |- !scope=row|2 |align=center|2–0 |- !scope=row|3 | 24 janar 1987 || [[Stadio Atleti Azzurri d'Italia]], [[Bergamo]], Itali || align=center | 35 || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || align=center | 2–0 || align=center | 5–0 || Kualifikueset e [[UEFA Euro 1988]] |- !scope=row|4 | 20 shkurt 1988 || [[Stadio San Nicola]], [[Bari]], Itali || align=center | 43 || {{flamuri|Bashkimi Sovjetik}} [[Kombëtarja sovjetikase e futbollit|Bashkimi Sovjetik]] || align=center | 4–1 || align=center | 4–1||rowspan=3|Ndeshje miqësore |- !scope=row|5 | 24 prill 1988 || [[Stade Josy Barthel]], [[Luksemburgu (qyteti)|Luksemburg]], Luksemburg || align=center | 45 || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgu]] || align=center | 2–0 || align=center | 3–0 |- !scope=row|6 | 22 shkurt 1989 || [[Arena Garibaldi – Stadio Romeo Anconetani|Arena Garibaldi]], [[Piza]], Itali || align=center | 54 || {{flamuri|Danimarka}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Internazionale<ref name="Treccani"/> *[[Serie A]]: [[1988–89 Serie A|1988–89]] *[[Coppa Italia]]: [[1981–82 Coppa Italia|1981–82]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[1989 Supercoppa Italiana|1989]] *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[1990–91 Kupa UEFA|1990–91]], [[1993–94 Kupa UEFA|1993–94]], [[1997–98 Kupa UEFA|1997–98]]; finalist [[1996–97 Kupa UEFA|1996–97]] ===Kombëtarja=== ;Italia<ref name="Treccani"/> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[1982 FIFA Kupa e Botës|1982]]; Vendi i tretë [[1990 FIFA Kupa e Botës|1990]] ===Personale=== *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|UEFA Kampionati Evropian Ekipi i Turnamentit]]: [[UEFA Euro 1988|1988]]<ref name="UEFA"/> *Pirata d'Oro (Lojtari i Vitit i Interit): 1990<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html|title=Inter Club: a Lucio il "Pirata d'Oro"|trans-title=Inter Club: te Lucio "Pirata d'Oro"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 prill 2012|accessdate=2 dhjetor 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683|url-status=dead}}</ref> *[[Premio Nazionale Carriera Esemplare "Gaetano Scirea"]]: 1997<ref>{{cite web|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|trans-title=Çmimi kombëtar i karrierës shëmbullore Gaetano Scirea|website=comune.cinisello-balsamo.mi.it|language=it|accessdate=27 korrik 2016|archive-date=5 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html|url-status=dead}}</ref> *[[FIFA 100]]: 2004<ref name="FIFA"/> *[[Holli i Famës i Futbollit Italian]]: 2016<ref>{{cite web|url=http://vivoazzurro.it/en/news/italian-football-hall-of-fame-to-induct-ten-new-stars/|title=Italian football Hall of Fame to induct ten new stars|trans-title=Holli i Famës i Futbollit Italian do të fusi dhjetë yje të rinjë|publisher=vivoazzurro.it|language=it|date=25 tetor 2016|accessdate=25 tetor 2016}}</ref> ===Urdhërat=== :[[Skeda:Cavaliere OMRI BAR.svg|left|50px]] Klasi i 5të/Kalorës: ''[[Urdhërat e meritës italiane|Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]'': 1991<ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=208913|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403203131/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=208913|url-status=dead|archive-date=3 prill 2015|title=Bergomi Sig. Giuseppe – Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana|trans-title=Bergomi Zoti Giuseppe – Urdhëri Zyrtar i Meritës së Republikës Italiane|publisher=Quirinale|language=it|date=30 shtator 1991|accessdate=19 mars 2015}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.tuttocalciatori.net/Bergomi_Giuseppe Giuseppe Bergomi] te TuttoCalciatori.net *[https://web.archive.org/web/20160304041523/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=6&squadra=1 Profili dhe statistikat me kombëtaren] te FIGC *[https://www.national-football-teams.com/player/14116/Giuseppe_Bergomi.html Giuseppe Bergomi] te National Football Teams {{Pirata d'Oro}} {{FIFA 100}} [[Kategoria:Lindje 1993]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1982]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1986]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1988]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1990]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të Kupës UEFA]] h6opul1y0gfz9nd3r4pb9bpfo5flum2 1 275718 3060001 3055481 2026-10-27T01:47:46Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060001 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Giuseppe Bergomi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Futbolli}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giuseppe Bergomi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060000 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191019131039/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0908_01_1990_0149_0031_12461822/ për lidhjen http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0908_01_1990_0149_0031_12461822/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 02:47 (CET) c7muxnwro99lq57of83dqgz7l6ez6ma 1 278900 3060011 3056487 2026-10-27T04:21:01Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Luka Modrić/Arkivi 1]] 3060011 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Luka Modrić/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 37h0n5cqjlzwrn3p68ovq21gjadbaxg 0 278907 3059867 2956518 2026-10-26T17:31:03Z Altenmann 110032 3059867 wikitext text/x-wiki '''Koçi''' është mbiemër shqiptar,<ref>{{Cite web|url=https://forebears.io/surnames/Koçi|title=Koçi Surname Distribution|accessdate=2020-03-21|language=en|work=forebears.io|quote=Approximately 4,712 people bear this surname. Most prevalent in: Albania; Highest density in: Albania.}}</ref> ndër personat që e mbajnë janë: {{Div col|colwidth=30em}} *[[Afrim Koçi]] (1938–2017), përkthyes dhe botues shqiptar *[[Anxhelo Koçi]] (1992), muzikant, tekstshkrues dhe këngëtar shqiptar *[[Atlante Koçi]], diplomat shqiptar *[[Dorian Koçi]], studiues shqiptar *[[Elez Koçi]] (1856–1916), aktivist shqiptar i pavarësisë *[[Eni Koçi]] (1995), këngëtare dhe autore këngësh shqiptare *[[Ervin Koçi]], deputet i Partisë Socialiste në Kuvendin e Shqipërisë *[[Ervis Koçi]] (1984), futbollist shqiptar *[[Fatmir Koçi]] (1959), regjisor, skenarist dhe producent shqiptar *[[Gentian Koçi]] (1979), drejtor shqiptar *[[Greta Koçi]] (1991), këngëtare shqiptare *[[Haxhi Hafiz Sabri Koçi]] (1921–2004), hoxhë shqiptar *[[Kiço Koçi]], politikan shqiptar *[[Kostandin Koçi]] (1995), player pingpong *[[Mandi Koçi]] (1912–1982), fotograf shqiptar *[[Pandeli Koçi]] (1942), shkrimtar shqiptar *[[Petro Koçi]] (1961), politikan shqiptar *[[Pirro Koçi]], diplomat shqiptar *[[Vasil Koçi]], gazetar shqiptar {{Div col end}} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Mbiemra shqiptarë]] or8f7hb12yo1vllpqxo9ntvn12b79ij 0 282730 3059997 2956856 2026-10-27T01:31:06Z Fallbackintoreality 102113 3059997 wikitext text/x-wiki '''Apollo 11''' ishte [[Fluturimi i hapësirës njerëzore|fluturimi hapësinor]] që zbarkoi për herë të parë njerëzit në [[Hënë]]. Komandanti [[Neil Armstrong]] dhe piloti i modulit hënor [[Buzz Aldrin]] formuan ekuipazhin Amerikan që zbarkoi ''Shqiponjën'' [[Modul Hunar Apollo|Modulare Lunar Apollo]] më 20 korrik 1969, në 20:17 [[Coordinated Universal Time|UTC]]. Armstrong u bë personi i parë që u fut në sipërfaqen hënore gjashtë orë dhe 39 minuta më vonë në 21 korrik në 02:56 UTC; Aldrin iu bashkua atij 19 minuta më vonë. Ata kaluan rreth dy orë e çerek së bashku jashtë anijes, dhe ata mblodhën {{Convert|47.5|lb|kg}} të materialit hënor për të sjellë përsëri në [[Tokë]]. Piloti i modulit të komandës [[Michael Collins]] fluturoi vetëm në [[Orbita hënore|orbitën hënore të]] [[Moduli komandues Columbia|Modulit të Komandës ''Columbia'']], ndërsa ata ishin në sipërfaqen e Hënës. Armstrong dhe Aldrin kaluan 21 orë, 36 minuta në sipërfaqen hënore në një vend që ata e quajtën [[Tranquility Base]] para se të ngriheshin për t'u ribashkuar në ''Kolumbia'' në orbitë hënore. Apollo 11 u lançua nga një raketë [[Saturni V|Saturn V]] nga [[Qendra Hapësinore Kennedy|Qendra Hapësirë Kennedy]] në [[Ishulli Merritt, Florida|Merritt Island, Florida]], më 16 korrik në 13:32 UTC, dhe ishte misioni i pestë i mposhtur i [[Programi Apollo|programit Apollo të]] [[Administrata Kombëtare Aeronautike Hapësinore Amerikane|NASA]] -s. Hapësira hapësinore Apollo kishte tre pjesë: një [[Moduli i komandës dhe shërbimit të Apollo|modul komande (CM)]] me një kasolle për tre astronautët, e vetmja pjesë që u kthye në Tokë; një [[Modul shërbimi Apollo|modul shërbimi (SM)]], i cili mbështeti modulin e komandës me shtytje, energji elektrike, oksigjen dhe ujë; dhe një [[Modul Hunar Apollo|modul hënor (LM)]] që kishte dy faza - një fazë zbritëse për zbarkimin në Hënë dhe një fazë ngjitjeje për t'i vendosur astronautët përsëri në orbitën hënore. Pasi u dërguan në Hënë nga faza e tretë e Saturnit V, astronautët ndanë anijen nga ajo dhe udhëtuan për tre ditë derisa të hynë në orbitën hënore. Armstrong dhe Aldrin më pas u zhvendosën në ''Shqiponjë'' dhe zbarkuan në [[Deti i qetësisë|Detin e Qetësisë]] në 20 korrik. Astronautët përdorur fazë ''Eagle'' ' kthim prapa për të hequr off nga sipërfaqja e Hënës dhe të ribashkuar Collins në modulin e komandës. Ata e ndezën ''Shqiponjën'' përpara se të kryenin manovrat që e shtynë ''Kolumbinë'' nga e fundit në 30 orbitat e saj hënore në një trajektore të kthyer në Tokë. Ata u kthyen në Tokë dhe u [[Splashdown|përhapën]] në Oqeanin Paqësor më 24 korrik pas më shumë se tetë ditësh në hapësirë. Hapi i parë i Armstrong në sipërfaqen hënore u transmetua në TV live për një audiencë në mbarë botën. Ai e përshkroi ngjarjen si "një hap të vogël për një njeri, një kërcim gjigant për njerëzimin".<ref name="ALSJ 4">{{Cito web|url=http://www.hq.nasa.gov/alsj/a11/a11.step.html|title=One Small Step|date=1995|editor-last=Jones|editor-first=Eric M.|website=Apollo 11 Lunar Surface Journal|publisher=NASA|accessdate=13 qershor 2013|language=en}}</ref> Apolloni 11 përfundoi në mënyrë efektive [[Gara Hapësinore|Garën Hapësirë]] dhe përmbushi një qëllim kombëtar të propozuar në vitin 1961 nga [[Kryetari i Shteteve të Bashkuara|Presidenti]] [[Xhon F. Kenedi|John F. Kennedy]] : "para se të dalë kjo dekadë, e uljes së një njeriu në Hënë dhe kthimit të tij të sigurt në toka "<ref>{{Cite news|url=http://archives.cnn.com/2001/TECH/space/05/25/kennedy.moon/|title=Man on the Moon: Kennedy speech ignited the dream|last=Stenger|first=Richard|date=25 maj 2001|access-date=30 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20100606035837/http://archives.cnn.com/2001/TECH/space/05/25/kennedy.moon/|archive-date=6 qershor 2010|language=en}}</ref> == Referime == <references /> qaniaxvdozl5p30bbahifbqpufcovpf 828 283519 3059922 3052617 2026-10-26T23:02:47Z Klein Muçi 52109 makeWrapper bëhet funksion lokal, që moduli të mos krijojë një ndryshore globale — përmes Claude AI 3059922 Scribunto text/plain -- This module implements {{archive list}} in Lua, and adds a few -- new features. -- Process a numeric argument to make sure it is a positive -- integer. local function processNumArg( num ) if num then num = tonumber( num ) if type( num ) == 'number' then num = math.floor( num ) if num >= 0 then return num end end end return nil end -- Checks whether a page exists, going through pcall -- in case we are over the expensive function limit. local function checkPageExists( title ) if not title then error('No title passed to checkArchiveExists', 2) end local noError, titleObject = pcall(mw.title.new, title) if not noError then -- If we are over the expensive function limit then assume -- that the page doesn't exist. return false else if titleObject then return titleObject.exists else return false -- Return false if given a bad title. end end end -- Checks every nth archive to see if it exists, and returns the -- number of the first archive that doesn't exist. It is -- necessary to do this in batches because each check is an -- expensive function call, and we want to avoid making too many -- of them so as not to go over the expensive function limit. local function checkArchives( prefix, n, start ) local i = start local exists = true while exists do exists = checkPageExists( prefix .. tostring( i ) ) if exists then i = i + n end end return i end -- Return the biggest archive number, using checkArchives() -- and starting in intervals of 1000. This should get us a -- maximum of 500,000 possible archives before we hit the -- expensive function limit. local function getBiggestArchiveNum( prefix, start, max ) -- Return the value for max if it is specified. max = processNumArg( max ) if max then return max end -- Otherwise, detect the largest archive number. start = start or 1 local check1000 = checkArchives( prefix, 1000, start ) if check1000 == start then return 0 -- Return 0 if no archives were found. end local check200 = checkArchives( prefix, 200, check1000 - 1000 ) local check50 = checkArchives( prefix, 50, check200 - 200 ) local check10 = checkArchives( prefix, 10, check50 - 50 ) local check1 = checkArchives( prefix, 1, check10 - 10 ) -- check1 is the first page that doesn't exist, so we want to -- subtract it by one to find the biggest existing archive. return check1 - 1 end -- Get the archive link prefix (the title of the archive pages -- minus the number). local function getPrefix( root, prefix, prefixSpace ) local ret = root or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText ret = ret .. '/' if prefix then ret = ret .. prefix if prefixSpace == 'yes' then ret = ret .. ' ' end else ret = ret .. 'Arkivi ' end return ret end -- Get the number of archives to put on one line. Set to -- math.huge if there should be no line breaks. local function getLineNum( links, nobr, isLong ) local linksToNum = tonumber( links ) local lineNum if nobr == 'yes' or (links and not linksToNum) then lineNum = math.huge -- If links is a number, process it. Negative values and expressions -- such as links=8/2 produced some interesting values with the old -- template, but we will ignore those for simplicity. elseif type(linksToNum) == 'number' and linksToNum >= 0 then -- The old template rounded down decimals to the nearest integer. lineNum = math.floor( linksToNum ) if lineNum == 0 then -- In the old template, values of links between 0 and 0.999 -- suppressed line breaks. lineNum = math.huge end else if isLong==true then lineNum = 3 -- Default to 3 links on long else lineNum = 10 -- Default to 10 on short end end return lineNum end -- Gets the prefix to put before the archive links. local function getLinkPrefix( prefix, space, isLong ) -- Get the link prefix. local ret = '' if isLong==true then ---- Default of old template for long is 'Archive ' if type(prefix) == 'string' then if prefix == 'none' then -- 'none' overrides to empty prefix ret = '' else ret = prefix if space == 'yes' then ret = ret .. ' ' end end else ret = 'Arkivi ' end else --type is not long if type(prefix) == 'string' then ret = prefix if space == 'yes' then ret = ret .. ' ' end end end return ret end -- Get the number to start listing archives from. local function getStart( start ) start = processNumArg( start ) if start then return start else return 1 end end -- Process the separator parameter. local function getSeparator( sep ) if sep and type(sep) == 'string' then if sep == 'dot' or sep =='pipe' or sep == 'comma' or sep == 'tpt-languages' then return mw.message.new( sep .. '-separator' ):plain() else return sep end else return nil end end -- Generates the list of archive links. glargs.max must be either zero (for -- no archives) or a positive integer value. local function generateLinks( glargs ) if type( glargs ) ~= 'table' or not glargs.max or not glargs.prefix then error('insufficient arguments passed to generateLinks', 2) end -- If there are no archives yet, return a message and a -- link to create Archive one. if glargs.max == 0 then if glargs.isLong == true then glargs.max = 1 -- One archive redlink is displayed for Long format else -- Short error and a creat link is displayed for short return 'Nuk ekziston një arkiv për këtë faqe ([[' .. glargs.prefix .. '1|Krijoje]])' end end -- Return an html error if the start number is greater than the -- maximum number. local start = glargs.start or 1 if start > glargs.max then return '<span class="error">Është përcaktuar që shfaqja e arkivave të nisë nga arkiva "' .. tostring( start ) .. '" por ekzistojnë vetëm "' .. tostring( glargs.max ) .. ' arkiva".</span>' end local linkPrefix = glargs.linkPrefix or '' local lineNum = glargs.lineNum or 10 local sep = '' -- Long default separator is cell elements, short is ', ' local lineSep = '' -- Long default linebreak is row elements short is '\n' if glargs.isLong==true then sep = glargs.sep or '' sep = sep .. '</td><td>' lineSep = glargs.lineSep or '' lineSep = lineSep .. '</td></tr><tr><td>' else sep = glargs.sep or mw.message.new( 'comma-separator' ):plain() lineSep = glargs.lineSep or '<br />' end -- Generate the archive links. local lineCounter = 1 -- The counter to see whether we need a line break or not. local ret = {} -- A table containing the strings to be returned. if glargs.isLong == true then --Long version is a table table.insert(ret, "<table style=\"width: 100%; padding: 0px; text-align: center;\"><tr><td>") end for archiveNum = start, glargs.max do local link = mw.ustring.format( '[[%s%d|%s%d]]', glargs.prefix, archiveNum, linkPrefix, archiveNum ) table.insert( ret, link ) -- If we don't need a new line, output a comma. We don't need -- a comma after the last link. if lineCounter < lineNum and archiveNum < glargs.max then table.insert( ret, sep ) lineCounter = lineCounter + 1 -- Output new lines if needed. We don't need a new line after -- the last link. elseif lineCounter >= lineNum and archiveNum < glargs.max then table.insert( ret, lineSep ) lineCounter = 1 end end if glargs.isLong == true then --Long version is a table table.insert(ret, "</td></tr></table>") end return table.concat( ret ) end -- Determine if format should be long local function findFormType( auto ) if auto == nil or auto == '' then return false elseif auto == 'long' then return true else return false end end -- Get the archive data and pass it to generateLinks(). local function _main( args ) local isLong = findFormType( args.auto ) local prefix = getPrefix( args.root, args.prefix, args.prefixspace ) local lineNum = getLineNum( args.links, args.nobr, isLong ) local linkPrefix = getLinkPrefix( args.linkprefix, args.linkprefixspace, isLong ) local start = getStart( args.start ) local max = getBiggestArchiveNum( prefix, start, args.max ) local sep = getSeparator( args.sep ) local lineSep = getSeparator( args.linesep ) local glargs = { start = start, max = max, prefix = prefix, linkPrefix = linkPrefix, isLong = isLong, sep = sep, lineNum = lineNum, lineSep = lineSep } return generateLinks( glargs ) end -- A wrapper function to make getBiggestArchiveNum() available from -- #invoke. local function _count( args ) local prefix = getPrefix( args.root, args.prefix, args.prefixspace ) local archiveMax = getBiggestArchiveNum( prefix ) return archiveMax end local function makeWrapper( func ) return function( frame ) -- If we are being called from #invoke, get the args from #invoke -- if they exist, or else get the arguments passed to the parent -- frame. Otherwise, assume the arguments are being passed directly -- in from another module or from the debug console. local origArgs if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args for k, v in pairs( frame.args ) do origArgs = frame.args break end else origArgs = frame end -- Ignore blank values for parameters other than "links", -- which functions differently depending on whether it is -- blank or absent. local args = {} for k, v in pairs( origArgs ) do if k == 'links' or v ~= '' then args[k] = v end end return func( args ) end end return { main = makeWrapper( _main ), count = makeWrapper( _count ) } ly6uqjr8p844z5ktq8fxbjwxnrdpyw0 0 283554 3059815 2424474 2026-10-26T14:15:17Z ~2026-57380-78 194986 Email: info.akppm@rks-gov.net Tel: +383 38 512 066 3059815 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Medical sampling equipment.jpg|parapamje|Pajisje medicinale]] Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale është degë ekzekutive e Ministrisë së Shëndetësisë (MSH).<ref>https://www.govserv.org/XK/Pristina/524344331020757/AKPPM---Agjencia-e-Kosov%C3%ABs-p%C3%ABr-Produkte-dhe-Pajisje-Medicinale</ref> Misioni i saj është mbrojtja e shëndetit publik nëpërmjet garantimit të cilësisë, sigurisë dhe efikasitetit të produkteve medicinale të plasuara në Kosovë. Me qëllim të përmbushjes së këtij misioni, AKPPM përqendrohet në identifikimin dhe mënjanimin e problemeve me të cilat përballet sektori farmaceutik në Kosovë. <br /> == Historik: == AKPPM është themeluar në vitin 1999, fillimisht me emërtimin “Autoriteti për Rregullativ të Barnave i Kosovës” (ARBK), kurse në bazë të udhëzimit administrativ 7/2000 i 23 Marsit të vitit 2000 u bë ekzistimi legal i saj si Agjenci Ekzekutive e Ministrisë së Shëndetësisë së Kosovës. Më vonë, baza ligjore e AKPM-së u rregullua me Ligjin nr 2003/26 i ndryshuar në vitin 2010 me Ligjin 03/L 188 për produkte dhe Paisje Medicinale, i cili ka hyrë në fuqi më 15 nëntor të vitit 2010. Rregullat, detyrat dhe përgjegjësitë e AKPPM-së lidhur me prodhimin, importin, eksportin, mbikëqyrjen, etj. të produkteve dhe pajisjeve medicinale përcaktohen saktë në bazë të Ligjit për Produkte dhe Pajisje Medicinale, të aprovuar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës më 7 Prill 2014. ''Me aprovimin e këtij ligji, AKPPM ka hartuar organogramin e ri duke u bazuar në propozimin e ekspertëve ndërkombëtarë.'' Gjatë vitit 2013 AKPPM ka kaluar nëpër një periudhë të vështirë, me vonesa në procedurat e ndryshme të licencimit apo inspektimeve në departamente të ndryshme të saj. Kjo për shkak se janë zhvilluar hetime të cilat kanë rezultuar edhe me arrestime dhe me suspendim të disa zyrtarëve të lartë. Kjo gjë ka ndikuar edhe në krijimin e një opinioni negativ te operatorë të ndryshëm, të cilët kanë kërkuar shërbime në AKPPM. ''Pas situatës së krijuar është kërkuar një mobilizim i përgjithshëm nga të gjitha departamentet për zhvillimin e veprimtarive, për të cilat ishte krijuar një vonesë e madhe në kryerje të procedurave të parapara dhe kjo më së miri mund të shihet nga rezultatet e dinamikes se shtuar te punëve, sidomos deri në periudhën e fundit të vitit - 31 dhjetor 2013.'' <br /> == Aktivitetet kryesore të AKPPM-së: == Agjencia për Produkte Medicinale e Kosovës (APMK), në kombinim me Doganat e Kosovës, kontrollon importin e produkteve farmaceutike dhe pajisjeve medicinale. Për importimin e këtyre produkteve kërkohet licenca valide për import. Disa nga aktivitetet kryesore të AKPPM janë: ·       Licensimi i produkteve medicinale pas rekomandimit nga Komisioni për Vlerësimin e Produkteve dhe Pajisjeve Medicinale (KVPPM); ·       Licensimi i importit dhe i veprimtarive dhe aktivitetet përcjellëse; ·       Kontrolli i kualitetit dhe kontrolli i efekteve anësore. Këto aktivitete kompletohen me përcjelljen e administratës (financave, banderolave, arkivës, etj.), si dhe inspektoratit farmaceutik si pjesë shumë e rëndësishme në kuadër të zbatimit të ligjshmërisë. Importi i produkteve farmaceutike dhe pajisjeve medicinale rregullohet me Ligjin për Produkte dhe Pajisje Medicinale, nr. 03/L-188, Neni 14, dhe normat tjera ligjore. APMK është përgjegjëse për mbrojtjen e jetës së njerëzve duke ofruar produkte dhe pajisje cilësore dhe të garantuara mjekësore, dhe shërbime të ndërlidhura me produktet dhe pajisjet mjekësore përmes licencimit të kompanive profesionale dhe individëve. Sipas Ligjit, AKPPM rregullon prodhimin, importin dhe shpërndarjen e produkteve medicinale, substancave aktive, produkteve bimore, shtesave dietale, substancave joaktive, vitaminave me dozë terapeutike, pajisje mjekësore (makineri për fotografime mjekësore, laserë mjekësorë, pajisje për asistencë jetësore, diagnostifikim artificial, etj.). <br /> == Departamentet: == Në kuadër të AKKPM funksionojnë këto departamente: ·      Departamenti i autorizimit për marketing; ·      Departamenti i licencimit; ·      Departamenti i farmakovigjilencës; ·      Departamenti i laboratorit për kontrollin e cilësisë; ·      Departamenti i administratës, financës dhe buxhetit. Për detaje për punën e secilit departament, vizitoni faqen zyrtare të AKKPM. (linku për hiperlink në artikull: https://akppm.rks-gov.net/lajmet/) <br /> === Informatat kontaktuese për AKPPM: === Adresa: 1 Lagjia e Spitalit (QKUK), 10000 Prishtinë, Republika e Kosovës; Nr. i telefonit: +383 38 512 066 ; e-mail adresa: info.akppm@rks-gov.net Website-i: https://akppm.rks-gov.net/ Orari i punës: 08:00 – 16:00 == Referimet == {{Referenca}} [[Kategoria:Mjekësi]] rw8a46s8w0y8v88nbbrnlr2o32p3272 3059816 3059815 2026-10-26T14:17:06Z ~2026-57380-78 194986 3059816 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Medical sampling equipment.jpg|parapamje|Pajisje medicinale]] Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale është degë ekzekutive e Ministrisë së Shëndetësisë (MSH).<ref>https://msh.rks-gov.net/</ref> Misioni i saj është mbrojtja e shëndetit publik nëpërmjet garantimit të cilësisë, sigurisë dhe efikasitetit të produkteve medicinale të plasuara në Kosovë. Me qëllim të përmbushjes së këtij misioni, AKPPM përqendrohet në identifikimin dhe mënjanimin e problemeve me të cilat përballet sektori farmaceutik në Kosovë. <br /> == Historik: == AKPPM është themeluar në vitin 1999, fillimisht me emërtimin “Autoriteti për Rregullativ të Barnave i Kosovës” (ARBK), kurse në bazë të udhëzimit administrativ 7/2000 i 23 Marsit të vitit 2000 u bë ekzistimi legal i saj si Agjenci Ekzekutive e Ministrisë së Shëndetësisë së Kosovës. Më vonë, baza ligjore e AKPM-së u rregullua me Ligjin nr 2003/26 i ndryshuar në vitin 2010 me Ligjin 03/L 188 për produkte dhe Paisje Medicinale, i cili ka hyrë në fuqi më 15 nëntor të vitit 2010. Rregullat, detyrat dhe përgjegjësitë e AKPPM-së lidhur me prodhimin, importin, eksportin, mbikëqyrjen, etj. të produkteve dhe pajisjeve medicinale përcaktohen saktë në bazë të Ligjit për Produkte dhe Pajisje Medicinale, të aprovuar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës më 7 Prill 2014. ''Me aprovimin e këtij ligji, AKPPM ka hartuar organogramin e ri duke u bazuar në propozimin e ekspertëve ndërkombëtarë.'' Gjatë vitit 2013 AKPPM ka kaluar nëpër një periudhë të vështirë, me vonesa në procedurat e ndryshme të licencimit apo inspektimeve në departamente të ndryshme të saj. Kjo për shkak se janë zhvilluar hetime të cilat kanë rezultuar edhe me arrestime dhe me suspendim të disa zyrtarëve të lartë. Kjo gjë ka ndikuar edhe në krijimin e një opinioni negativ te operatorë të ndryshëm, të cilët kanë kërkuar shërbime në AKPPM. ''Pas situatës së krijuar është kërkuar një mobilizim i përgjithshëm nga të gjitha departamentet për zhvillimin e veprimtarive, për të cilat ishte krijuar një vonesë e madhe në kryerje të procedurave të parapara dhe kjo më së miri mund të shihet nga rezultatet e dinamikes se shtuar te punëve, sidomos deri në periudhën e fundit të vitit - 31 dhjetor 2013.'' <br /> == Aktivitetet kryesore të AKPPM-së: == Agjencia për Produkte Medicinale e Kosovës (APMK), në kombinim me Doganat e Kosovës, kontrollon importin e produkteve farmaceutike dhe pajisjeve medicinale. Për importimin e këtyre produkteve kërkohet licenca valide për import. Disa nga aktivitetet kryesore të AKPPM janë: ·       Licensimi i produkteve medicinale pas rekomandimit nga Komisioni për Vlerësimin e Produkteve dhe Pajisjeve Medicinale (KVPPM); ·       Licensimi i importit dhe i veprimtarive dhe aktivitetet përcjellëse; ·       Kontrolli i kualitetit dhe kontrolli i efekteve anësore. Këto aktivitete kompletohen me përcjelljen e administratës (financave, banderolave, arkivës, etj.), si dhe inspektoratit farmaceutik si pjesë shumë e rëndësishme në kuadër të zbatimit të ligjshmërisë. Importi i produkteve farmaceutike dhe pajisjeve medicinale rregullohet me Ligjin për Produkte dhe Pajisje Medicinale, nr. 03/L-188, Neni 14, dhe normat tjera ligjore. APMK është përgjegjëse për mbrojtjen e jetës së njerëzve duke ofruar produkte dhe pajisje cilësore dhe të garantuara mjekësore, dhe shërbime të ndërlidhura me produktet dhe pajisjet mjekësore përmes licencimit të kompanive profesionale dhe individëve. Sipas Ligjit, AKPPM rregullon prodhimin, importin dhe shpërndarjen e produkteve medicinale, substancave aktive, produkteve bimore, shtesave dietale, substancave joaktive, vitaminave me dozë terapeutike, pajisje mjekësore (makineri për fotografime mjekësore, laserë mjekësorë, pajisje për asistencë jetësore, diagnostifikim artificial, etj.). <br /> == Departamentet: == Në kuadër të AKKPM funksionojnë këto departamente: ·      Departamenti i autorizimit për marketing; ·      Departamenti i licencimit; ·      Departamenti i farmakovigjilencës; ·      Departamenti i laboratorit për kontrollin e cilësisë; ·      Departamenti i administratës, financës dhe buxhetit. Për detaje për punën e secilit departament, vizitoni faqen zyrtare të AKKPM. (linku për hiperlink në artikull: https://akppm.rks-gov.net/lajmet/) <br /> === Informatat kontaktuese për AKPPM: === Adresa: 1 Lagjia e Spitalit (QKUK), 10000 Prishtinë, Republika e Kosovës; Nr. i telefonit: +383 38 512 066 ; e-mail adresa: info.akppm@rks-gov.net Website-i: https://akppm.rks-gov.net/ Orari i punës: 08:00 – 16:00 == Referimet == {{Referenca}} [[Kategoria:Mjekësi]] he9pfrn9u83afwa9god6o6rewzv4ads 3059819 3059816 2026-10-26T14:28:13Z ~2026-57380-78 194986 3059819 wikitext text/x-wiki {{Infobox Agjenci Shtetërore | emri = Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale | shkurtesa = AKPPM | logo = | data_e_themelimit = [[23 mars]] [[2000]] | lloji_i_agjencisë = Agjenci Ekzekutive | jurisdikcioni = {{KOS}} | institucioni_nënë = [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministria e Shëndetësisë]] | adresa = Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë | uebsajti = [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] }} '''Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM)''' është institucioni më i lartë rregullator dhe agjencia ekzekutive e specializuar në kuadër të [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministrisë së Shëndetësisë]] së Republikës së Kosovës. Misioni parësor i këtij autoriteti është mbrojtja dhe promovimi i shëndetit publik përmes garantimit të standardeve më të larta të cilësisë, sigurisë dhe efikasitetit të produkteve medicinale dhe pajisjeve mjekësore që qarkullojnë në tregun e brendshëm.<ref name="wiki_akppm">[https://wikipedia.org Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale], Wikipedia në Gjuhën Shqipe.</ref> AKPPM funksionon si një autoritet portier ligjor që parandalon hyrjen e barnave nën-standarde, të kontrabanduara ose të falsifikuara në sistemin shëndetësor të Kosovës.<ref name="everyone_kosovo">[https://everyone.org Accessing medicines in Kosovo], Everyone.org.</ref> Përmes instrumenteve rregullative, agjencia mbikëqyr të gjithë zinxhirin e furnizimit farmaceutik, duke filluar nga prodhimi vendor, importi i lëndëve të para, e deri te shpërndarja finale te pacientët në rrjetin e farmacive dhe spitaleve. == Historiku dhe Evoluimi Ligjor == Rrugëtimi institucional i AKPPM-së nisi menjëherë pas përfundimit të luftës në Kosovë, në vitin 1999, kur u krijua nën emërtimin „Autoriteti Rregullativ i Barnave i Kosovës“ (ARBK). Konsolidimi i parë formal erdhi më 23 mars 2000 përmes Udhëzimit Administrativ Nr. 7/2000, i cili i dha agjencisë ekzistencën zyrtare legale si strukturë ekzekutive e dikasterit të shëndetësisë.<ref name="wiki_akppm" /> Korniza ligjore pësoi disa faza reformimi me qëllim përafrimin me direktivat e [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]] dhe standardet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH): * '''Ligji Nr. 2003/26:''' Legjislacioni i parë bazik që vendosi themelet e kontrollit farmaceutik në Kosovën e pasluftës. Korniza e tij fillestare është e arkivuar në [https://kuvendikosoves.org Kuvendi i Kosovës - Ligji 2003/26]. * '''Ligji Nr. 03/L-188 (Viti 2010):''' Ndryshoi dhe zgjeroi kompetencat rregullative, duke forcuar rolin e inspektimit farmaceutik.<ref name="wiki_akppm" /> * '''Ligji Nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale:''' I miratuar nga [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] më 7 prill 2014, ky ligj përbën shtyllën aktuale të veprimtarisë së agjencisë. Versioni i tij i plotë zyrtar gjendet në [https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Ligji Nr. 04/L-190] dhe dokumentacioni i përditësuar me amandamentet e fundit në [https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Akti i Konsoliduar GZRK-04/L-190]. * '''Rregullorja (ZKM) Nr. 04/2025:''' Përcakton riorganizimin e fundit strukturor dhe administrativ të brendshëm të agjencisë, të botuar në [https://rks-gov.net Zyra e Kryeministrit - Rregullorja 04/2025]. === Periudha e Riorganizimit (2013) === Gjatë vitit 2013, agjencia kaloi një fazë tranzicioni të shkaktuar nga vonesat administrative në proceset e licencimit. Kjo erdhi pas proceseve hetimore që çuan në suspendimin e disa zyrtarëve të lartë. Si reagim, institucioni zbatoi një plan emergjent mobilizimi dhe riorganizimi, duke ristrukturuar departamentet operative sipas rekomandimeve të ekspertëve ndërkombëtarë për të rritur transparencën dhe llogaridhënien deri më 31 dhjetor 2013.<ref name="wiki_akppm" /> == Funksionet Rregullatore dhe Aktivitetet Kyçe == AKPPM ushtron funksione të shumta rregullatore në bashkëpunim të ngushtë me [[Dogana e Kosovës|Doganën e Kosovës]], Inspektoratin Farmaceutik dhe institucionet e tjera të zbatimit të ligjit:<ref name="wiki_akppm" /> * '''Autorizimi për Marketing:''' Vlerësimi shkencor i dosjeve të barnave përpara se ato të lejohen të dalin në treg. Ky proces mbikëqyret nga komisioni i përcaktuar sipas [https://rks-gov.net Ministria e Shëndetësisë - UA Nr. 04/2015]. * '''Farmakovigjilenca:''' Monitorimi i vazhdueshëm i efekteve anësore dhe rreziqeve post-marketing të barnave për të garantuar sigurinë e pacientëve. * '''Kontrolli i Cilësisë:''' Analizimi i mostrave të barnave në Laboratorin e Kontrollit të Cilësisë për të verifikuar përputhshmërinë me standardet farmakopeike Evropiane. * '''Sistemi i Banderolave:''' Pajisja e çdo produkti medicinal me banderolën unike shtetërore të Republikës së Kosovës, e cila rregullohet sipas kritereve të [https://rks-gov.net Ministria e Shëndetësisë - UA Nr. 09/2009], si masë kryesore kundër kontrabandës dhe tregtisë ilegale. Agjencia ka gjithashtu kompetenca rregullative mbi produktet bimore, shtesat dietale, vitaminat me dozë terapeutike, si dhe mbi menaxhimin e pajisjeve të ndërlikuara mjekësore si makineritë radiologjike, laserët dhe pajisjet e asistencës jetësore.<ref name="wiki_akppm" /> == Standardet e Sigurisë dhe Masat Rregullatore == Në përputhje me praktikat më të mira evropiane, AKPPM zbaton në mënyrë rigoroze standardet e '''Praktikës së Mirë të Prodhimit (GMP)''' dhe '''Praktikës së Mirë të Shpërndarjes (GDP)'''. Çdo bar që hyn në Republikën e Kosovës duhet të zotërojë certifikata valide të lëshuara nga autoritetet kompetente të pranuara ndërkombëtarisht. Për mbulimin e barnave specifike që nuk kanë paralele të regjistruara në vend, agjencia vepron sipas rregullave të përcaktuara në [https://rks-gov.net Ministria e Shëndetësisë - UA Nr. 05/2026]. Në rastet kur nga rrjetet ndërkombëtare të sigurisë (si [[Agjencia Evropiane e Barnave|EMA]] apo FDA) ose nga analizat e brendshme laboratorike zbulohen efekte anësore të paparashikuara, AKPPM ka autoritetin për pezullimin e menjëhershëm të autorizimit për marketing dhe tërheqjen e produktit nga tregu. == Rregullat për Importin Personal të Barnave == Për të ndihmuar pacientët që kanë nevojë për barna specifike të cilat nuk janë të regjistruara ose nuk gjenden për momentin në tregun e Kosovës, AKPPM mundëson procedurën e importit të jashtëzakonshëm për përdorim personal. Sipas udhëzuesve zyrtarë për procedurat e Kosovës,<ref name="everyone_kosovo" /> pacientët ose familjarët e tyre mund të importojnë barna për nevoja personale të cilat mbulojnë një periudhë trajtimi '''deri në 3 muaj'''. Për të realizuar këtë import, kërkohet dokumentacion strikt që përfshin: * Recetën e vlefshme të lëshuar nga mjeku specialist i licencuar në Kosovë, ku specifikohet diagnoza dhe dozimi i saktë i barit. * Raportin mjekësor që arsyeton përdorimin e atij bari specifik dhe mungesën e alternativave në treg. * Lejen ose aprovimin e veçantë nga AKPPM për zhdoganimin e produktit në pikat kufitare. == Struktura Organizative == Operacionet e AKPPM-së menaxhohen përmes departamenteve kyçe teknike dhe administrative, të ristrukturuara sipas rregulloreve të fundit shtetërore:<ref name="wiki_akppm" /> # '''Departamenti i Autorizimit për Marketing:''' Përgjegjës për shqyrtimin shkencor, vlerësimin e dosjeve klinike dhe lëshimin e lejeve të tregtimit të barnave të reja. # '''Departamenti i Licencimit dhe Importit:''' Merret me licencimin e subjekteve farmaceutike (depot farmaceutike me shumicë, importuesit dhe prodhuesit vendorë) dhe miratimin e licencave të import-eksportit. # '''Departamenti i Farmakovigjilencës:''' Grumbullon, analizon dhe raporton të dhënat mbi sigurinë e barnave në periudhën pas tregtimit, duke mbajtur lidhje me qendrat globale të monitorimit. # '''Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë:''' Njësia laboratorike e certifikuar që kryen testet fiziko-kimike dhe mikrobiologjike të mostrave të dyshimta ose rutinore. # '''Departamenti i Administratës, Financës dhe Buxhetit:''' Mbështet funksionimin logjistik, menaxhimin e buxhetit shtetëror, alokimin e banderolave zyrtare dhe burimet njerëzore të institucionit. == Të dhënat e Kontaktit == * '''Adresa:''' Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë, Kosovë<ref name="wiki_akppm" /> * '''E-mail zyrtar:''' info.akppm@rks-gov.net * '''Faqja zyrtare e internetit:''' [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] == Shih edhe == * [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)]] * [[Qendra Klinike Universitare e Kosovës]] * [[Oda e Farmacistëve të Kosovës]] == Referime == <references /> b8so758k18vdot51zhcivbelu6fgp8i 3059820 3059819 2026-10-26T14:39:38Z ~2026-57380-78 194986 3059820 wikitext text/x-wiki {{Infobox Agjenci Shtetërore | emri = Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale | shkurtesa = AKPPM | logo = Coat of arms of Kosovo.svg | lloji_i_agjencisë = Agjenci Ekzekutive | jurisdikcioni = {{KOS}} | institucioni_nënë = [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministria e Shëndetësisë]] | adresa = Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë, Kosovë | uebsajti = [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] }} '''Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM)''' është institucioni më i lartë rregullator dhe agjencia ekzekutive e specializuar në kuadër të [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministrisë së Shëndetësisë]] së Republikës së Kosovës. Agjencia vepron si autoriteti i vetëm kompetent në territorin e Kosovës për vlerësimin, licencimin dhe kontrollin e produkteve medicinale dhe pajisjeve mjekësore, me qëllim mbrojtjen e shëndetit publik dhe garantimin e standardeve evropiane të sigurisë farmaceutike.<ref name="wiki_akppm">[https://wikipedia.org Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale], Wikipedia në Gjuhën Shqipe.</ref> AKPPM funksionon si një autoritet portier ligjor që parandalon hyrjen e barnave nën-standarde, të kontrabanduara ose të falsifikuara në sistemin shëndetësor të Kosovës.<ref name="everyone_kosovo">[https://everyone.org Accessing medicines in Kosovo], Everyone.org.</ref> Përmes instrumenteve rregullative, agjencia mbikëqyr të gjithë zinxhirin e furnizimit farmaceutik, duke filluar nga prodhimi vendor, importi i lëndëve të para, e deri te shpërndarja finale te pacientët në rrjetin e farmacive dhe spitaleve. == Misioni dhe Vizioni == * '''Misioni:''' Mbrojtja e shëndetit të popullatës përmes sigurimit që të gjitha produktet medicinale (të natyrës humane dhe veterinare) dhe pajisjet mjekësore që importohen, prodhohen ose plasohen në tregun e Kosovës, të përmbushin kriteret strikte të cilësisë, efikasitetit dhe sigurisë klinike. * '''Vizioni:''' Ndërtimi i një sistemi rregullator farmaceutik të qëndrueshëm, transparent dhe plotësisht të integruar me standardet e [[Agjencia Evropiane e Barnave|Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA)]] dhe [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH-së]], duke stimuluar inovacionin dhe duke garantuar furnizim të pandërprerë me barna të sigurta për pacientët.<ref name="everyone_kosovo" /> == Historiku dhe Evoluimi Ligjor == Institucioni u themelua fillimisht në vitin 1999 me emërtimin „Autoriteti Rregullativ i Barnave i Kosovës“ (ARBK). Konsolidimi i parë formal erdhi më 23 mars 2000 përmes Udhëzimit Administrativ Nr. 7/2000, i cili i dha agjencisë ekzistencën zyrtare legale si strukturë ekzekutive e dikasterit të shëndetësisë.<ref name="wiki_akppm" /> Korniza ligjore dhe fushëveprimi i agjencisë kanë evoluar përmes akteve kyçe ligjore: * '''Ligji Nr. 2003/26:''' Legjislacioni i parë bazik që vendosi themelet e kontrollit farmaceutik në Kosovën e pasluftës.<ref>[https://kuvendikosoves.org Kuvendi i Kosovës - Ligji 2003/26].</ref> * '''Ligji Nr. 03/L-188 (Viti 2010):''' Zgjroi kompetencat rregullative dhe i dha impulse të reja strukturës organizative.<ref name="wiki_akppm" /> * '''Ligji Nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale:''' I miratuar nga [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] më 7 prill 2014, ky ligj përbën shtyllën aktuale të veprimtarisë rregullatore të agjencisë.<ref>[https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Ligji Nr. 04/L-190].</ref> Dokumentacion i përditësuar me amandamentet e fundit gjendet në aktet shtetërore të konsoliduara.<ref>[https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Akti i Konsoliduar GZRK-04/L-190].</ref> === Periudha e Riorganizimit (2013) === Gjatë vitit 2013, agjencia kaloi një fazë tranzicioni të shkaktuar nga vonesat administrative në proceset e licencimit. Kjo erdhi pas proceseve hetimore që çuan në suspendimin e disa zyrtarëve të lartë. Si reagim, institucioni zbatoi një plan emergjent mobilizimi dhe riorganizimi, duke ristrukturuar departamentet operative sipas rekomandimeve të ekspertëve ndërkombëtarë për të rritur transparencën dhe llogaridhënien deri më 31 dhjetor 2013.<ref name="wiki_akppm" /> == Fushëveprimi dhe Ndarja e Kompetencave Ligjore == Integriteti i kontrollit farmaceutik mbështetet në ndarjen e rreptë të funksioneve administrative dhe atyre mbikëqyrëse në terren midis dy institucioneve të ndryshme: === Kompetencat Ekskluzive të AKPPM-së === AKPPM mbulon ekskluzivisht të gjitha procedurat administrative, shkencore para-tregut (pre-marketing) dhe menaxhimin e regjistrave zyrtarë shtetërorë: * Evaluimin shkencor dhe lëshimin e Autorizimit për Marketing (AM) për barnat humane dhe veterinare. * Licencimin zyrtar të veprimtarive të prodhuesve vendorë, depove farmaceutike me shumicë dhe importuesve. * Lëshimin e licencave dhe lejeve të importit të jashtëzakonshëm, duke përfshirë edhe importin personal të pacientëve deri në 3 muaj me recetë mjekësore specialistike.<ref name="everyone_kosovo" /> * Kontrollin laboratorik shtetëror të cilësisë së mostrave dhe menaxhimin e sistemit të banderolave shtetërore.<ref>[https://rks-gov.net Udhëzimit Administrativ Nr. 09/2009 për Banderolat].</ref> * Farmakovigjilencën dhe grumbullimin e raporteve për efektet anësore. === Kompetencat e Inspektoratit Farmaceutik === Të gjitha procedurat që ndërlidhen me mbikëqyrjen e zbatimit të ligjit në terren, inspektimet e farmacive dhe ndjekjen e shkeljeve ligjore post-marketing '''nuk i takojnë fushëveprimit të AKPPM-së'''. Për çështje që kanë të bëjnë me inspektimin e farmacive me pakicë, depove në terren, luftimin e kontrabandës apo barnave pa banderola në pikat e shitjes, si dhe denoncimin e parregullsive, qytetarët dhe operatorët farmaceutikë duhet t'i drejtohen organi mbikëqyrës përkatës të Ministrisë së Shëndetësisë.<ref>[https://rks-gov.net Inspektorati Farmaceutik i Ministrisë së Shëndetësisë].</ref> == Standardet e Sigurisë dhe Masat Rregullatore == Në përputhje me praktikat më të mira evropiane, AKPPM zbaton në mënyrë rigoroze standardet e Praktikës së Mirë të Prodhimit (GMP) dhe Praktikës së Mirë të Shpërndarjes (GDP). Çdo bar që hyn në Republikën e Kosovës duhet të zotërojë certifikata valide të lëshuara nga autoritetet kompetente të pranuara ndërkombëtarisht. Për mbulimin e barnave specifica që nuk kanë paralele të regjistruara në vend, agjencia vepron sipas rregullave të përcaktuara në udhëzimet administrative shëndetësore.<ref>[https://rks-gov.net Ministria e Shëndetësisë - UA Nr. 05/2026].</ref> Në rastet kur zbulohen efekte anësore të paparashikuara nga rrjetet ndërkombëtare, AKPPM ka autoritetin për pezullimin e menjëhershëm të autorizimit për marketing. == Struktura Organizative dhe Departamentet == Struktura e brendshme operative e agjencisë bazohet në funksionet kyçe teknike të përcaktuara me Ligjin bazik për Produkte dhe Pajisje Medicinale, duke siguruar vazhdimësinë e shërbimeve rregullatore:<ref name="wiki_akppm" /> # '''Departamenti i Autorizimit për Marketing:''' Përgjegjës për shqyrtimin shkencor të dosjeve dhe lëshimin e lejeve të tregtimit, bazuar në rekomandimet e Komisionit për Vlerësimin e Produkteve dhe Pajisjeve Medicinale (KVPPM).<ref>[https://rks-gov.net UA Nr. 04/2015 për KVPPM].</ref> # '''Departamenti i Licencimit dhe Importit:''' Menaxhon aplikimet për licencimin e subjekteve farmaceutike dhe lëshimin e lejeve të importit. # '''Departamenti i Farmakovigjilencës:''' Mbledh, analizon dhe raporton të dhënat mbi sigurinë e barnave pas daljes në treg. # '''Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë:''' Laboratori shtetëror i certifikuar që kryen analizat fiziko-kimike dhe mikrobiologjike të produkteve farmaceutike. # '''Departamenti i Administratës, Financës dhe Buxhetit:''' Përgjegjës për menaxhimin e burimeve njerëzore, alokimin e banderolave zyrtare dhe logjistikën e brendshme. == Të dhënat e Kontaktit == * '''Adresa:''' Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë, Kosovë<ref name="wiki_akppm" /> * '''E-mail zyrtar:''' info.akppm@rks-gov.net * '''Faqja zyrtare e internetit:''' [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] == Shih edhe == * [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)]] * [[Qendra Klinike Universitare e Kosovës]] * [[Oda e Farmacistëve të Kosovës]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Agjenci ekzekutive në Kosovë]] [[Kategoria:Shëndetësia në Kosovë]] qkrsuqac0krnwv2r1iq3olcrqmn4pbi 3059823 3059820 2026-10-26T14:42:40Z ~2026-57380-78 194986 3059823 wikitext text/x-wiki {{Infobox Agjenci Shtetërore | emri = Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale | shkurtesa = AKPPM | logo = Coat of arms of Kosovo.svg | lloji_i_agjencisë = Agjenci Ekzekutive | jurisdikcioni = {{KOS}} | institucioni_nënë = [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministria e Shëndetësisë]] | adresa = Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë, Kosovë | uebsajti = [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] }} '''Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM)''' është institucioni më i lartë rregullator dhe agjencia ekzekutive e specializuar në kuadër të [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministrisë së Shëndetësisë]] së Republikës së Kosovës. Agjencia vepron si autoriteti i vetëm kompetent në territorin e Kosovës për vlerësimin, licencimin dhe kontrollin e produkteve medicinale dhe pajisjeve mjekësore, me qëllim mbrojtjen e shëndetit publik dhe garantimin e standardeve evropiane të sigurisë farmaceutike.<ref name="wiki_akppm">[https://wikipedia.org Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale], Wikipedia në Gjuhën Shqipe.</ref> AKPPM funksionon si një autoritet portier ligjor që parandalon hyrjen e barnave nën-standarde, të kontrabanduara ose të falsifikuara në sistemin shëndetësor të Kosovës.<ref name="everyone_kosovo">[https://everyone.org Accessing medicines in Kosovo], Everyone.org.</ref> Përmes instrumenteve rregullative, agjencia mbikëqyr të gjithë zinxhirin e furnizimit farmaceutik, duke filluar nga prodhimi vendor, importi i lëndëve të para, e deri te shpërndarja finale te pacientët në rrjetin e farmacive dhe spitaleve. == Misioni dhe Vizioni == * '''Misioni:''' Mbrojtja e shëndetit të popullatës përmes sigurimit që të gjitha produktet medicinale (të natyrës humane dhe veterinare) dhe pajisjet mjekësore që importohen, prodhohen ose plasohen në tregun e Kosovës, të përmbushin kriteret strikte të cilësisë, efikasitetit dhe sigurisë klinike. * '''Vizioni:''' Ndërtimi i një sistemi rregullator farmaceutik të qëndrueshëm, transparent dhe plotësisht të integruar me standardet e [[Agjencia Evropiane e Barnave|Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA)]] dhe [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|OBSH-së]], duke stimuluar inovacionin dhe duke garantuar furnizim të pandërprerë med barna të sigurta për pacientët.<ref name="everyone_kosovo" /> == Historiku dhe Evoluimi Ligjor == Institucioni u themelua fillimisht në vitin 1999 me emërtimin „Autoriteti Rregullativ i Barnave i Kosovës“ (ARBK). Konsolidimi i parë formal erdhi më 23 mars 2000 përmes Udhëzimit Administrativ Nr. 7/2000, i cili i dha agjencisë ekzistencën zyrtare legale si strukturë ekzekutive e dikasterit të shëndetësisë.<ref name="wiki_akppm" /> Korniza ligjore dhe fushëveprimi i agjencisë kanë evoluar përmes akteve kyçe ligjore: * '''Ligji Nr. 2003/26:''' Legjislacioni i parë bazik që vendosi themelet e kontrollit farmaceutik në Kosovën e pasluftës.<ref>[https://kuvendikosoves.org Kuvendi i Kosovës - Ligji 2003/26].</ref> * '''Ligji Nr. 03/L-188 (Viti 2010):''' Zgjroi kompetencat rregullative dhe i dha impulse të reja strukturës organizative.<ref name="wiki_akppm" /> * '''Ligji Nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale:''' I miratuar nga [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] më 7 prill 2014, ky ligj përbën shtyllën aktuale të veprimtarisë rregullatore të agjencisë.<ref>[https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Ligji Nr. 04/L-190].</ref> Dokumentacion i përditësuar me amandamentet e fundit gjendet në aktet shtetërore të konsoliduara.<ref>[https://rks-gov.net Gazeta Zyrtare - Akti i Konsoliduar GZRK-04/L-190].</ref> === Periudha e Riorganizimit (2013) === Gjatë vitit 2013, agjencia kaloi një fazë tranzicioni të shkaktuar nga vonesat administrative në proceset e licencimit. Kjo erdhi pas proceseve hetimore që çuan në suspendimin e disa zyrtarëve të lartë. Si reagim, institucioni zbatoi një plan emergjent mobilizimi dhe riorganizimi, duke ristrukturuar departamentet operative sipas rekomandimeve të ekspertëve ndërkombëtarë për të rritur transparencën dhe llogaridhënien deri më 31 dhjetor 2013.<ref name="wiki_akppm" /> == Fushëveprimi dhe Ndarja e Kompetencave Ligjore == Integriteti i kontrollit farmaceutik mbështetet në ndarjen e rreptë të funksioneve administrative dhe atyre mbikëqyrëse në terren midis dy institucioneve të ndryshme: === Kompetencat Ekskluzive të AKPPM-së === AKPPM mbulon ekskluzivisht të gjitha procedurat administrative, shkencore para-tregut (pre-marketing) dhe menaxhimin e regjistrave zyrtarë shtetërorë: * Evaluimin shkencor dhe lëshimin e Autorizimit për Marketing (AM) për barnat humane dhe veterinare. * Licencimin zyrtar të veprimtarive të prodhuesve vendorë, depove farmaceutike me shumicë dhe importuesve. * Lëshimin e licencave dhe lejeve të importit të jashtëzakonshëm, duke përfshirë edhe importin personal të pacientëve deri në 3 muaj me recetë mjekësore specialistike.<ref name="everyone_kosovo" /> * Kontrollin laboratorik shtetëror të cilësisë së mostrave dhe menaxhimin e sistemit të banderolave shtetërore.<ref>[https://rks-gov.net Udhëzimit Administrativ Nr. 09/2009 për Banderolat].</ref> * Farmakovigjilencën dhe grumbullimin e raporteve për efektet anësore. === Kompetencat e Inspektoratit Farmaceutik === Të gjitha procedurat që ndërlidhen me mbikëqyrjen e zbatimit të ligjit në terren, inspektimet e farmacive dhe ndjekjen e shkeljeve ligjore post-marketing '''nuk i takojnë fushëveprimit të AKPPM-së'''. Për çështje që kanë të bëjnë me inspektimin e farmacive me pakicë, depove në terren, luftimin e kontrabandës apo barnave pa banderola në pikat e shitjes, si dhe denoncimin e parregullsive, qytetarët dhe operatorët farmaceutikë duhet t'i drejtohen organi mbikëqyrës përkatës të Ministrisë së Shëndetësisë.<ref>[https://rks-gov.net Inspektorati Farmaceutik i Ministrisë së Shëndetësisë].</ref> == Standardet e Sigurisë dhe Masat Rregullatore == Në përputhje me praktikat më të mira evropiane, AKPPM zbaton në mënyrë rigoroze standardet e Praktikës së Mirë të Prodhimit (GMP) dhe Praktikës së Mirë të Shpërndarjes (GDP). Çdo bar që hyn në Republikën e Kosovës duhet të zotërojë certifikata valide të lëshuara nga autoritetet kompetente të pranuara ndërkombëtarisht. Për mbulimin e barnave specifica që nuk kanë paralele të regjistruara në vend, agjencia vepron sipas rregullave të përcaktuara në udhëzimet administrative shëndetësore.<ref>[https://rks-gov.net Ministria e Shëndetësisë - UA Nr. 05/2026].</ref> Në rastet kur zbulohen efekte anësore të paparashikuara nga rrjetet ndërkombëtare, AKPPM ka autoritetin për pezullimin e menjëhershëm të autorizimit për marketing. == Struktura Organizative dhe Departamentet == Struktura e brendshme operative e agjencisë bazohet në funksionet kyçe teknike të përcaktuara met Ligjin bazik për Produkte dhe Pajisje Medicinale, duke siguruar vazhdimësinë e shërbimeve rregullatore:<ref name="wiki_akppm" /> # '''Departamenti i Autorizimit për Marketing:''' Përgjegjës për shqyrtimin shkencor të dosjeve dhe lëshimin e lejeve të tregtimit, bazuar në rekomandimet e Komisionit për Vlerësimin e Produkteve dhe Pajisjeve Medicinale (KVPPM).<ref>[https://rks-gov.net UA Nr. 04/2015 për KVPPM].</ref> # '''Departamenti i Licencimit dhe Importit:''' Menaxhon aplikimet për licencimin e subjekteve farmaceutike dhe lëshimin e lejeve të importit. # '''Departamenti i Farmakovigjilencës:''' Mbledh, analizon dhe raporton të dhënat mbi sigurinë e barnave pas daljes në treg. # '''Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë:''' Laboratori shtetëror i certifikuar që kryen analizat fiziko-kimike dhe mikrobiologjike të produkteve farmaceutike. # '''Departamenti i Administratës, Financës dhe Buxhetit:''' Përgjegjës për menaxhimin e burimeve njerëzore, alokimin e banderolave zyrtare dhe logjistikën e brendshme. == Të dhënat e Kontaktit == * '''Adresa:''' Lagjja e Spitalit – QKUK, 10000 Prishtinë, Kosovë<ref name="wiki_akppm" /> * '''E-mail zyrtar:''' info.akppm@rks-gov.net * '''Faqja zyrtare e internetit:''' [https://rks-gov.net akppm.rks-gov.net] == Shih edhe == * [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)]] * [[Qendra Klinike Universitare e Kosovës]] * [[Oda e Farmacistëve të Kosovës]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Agjenci ekzekutive në Kosovë]] [[Kategoria:Shëndetësia në Kosovë]] 7y3cx7jv3mlil2d7qv57dffs8qgr9p4 3059825 3059823 2026-10-26T14:54:57Z ~2026-57380-78 194986 3059825 wikitext text/x-wiki {{Infobox Agjenci Shtetërore | emri = Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale | shkurtesa = AKPPM | lloji_i_agjencisë = Agjenci ekzekutive | jurisdikcioni = Republika e Kosovës | institucioni_nënë = [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministria e Shëndetësisë]] | adresa = Lagjja e Spitalit, 10000 Prishtinë, Kosovë | uebsajti = https://akppm.rks-gov.net/ }} '''Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM)''' është agjenci ekzekutive në kuadër të [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministrisë së Shëndetësisë]] së Republikës së Kosovës. Ajo ushtron funksione rregullatore dhe administrative në fushën e produkteve medicinale dhe pajisjeve medicinale, në përputhje me legjislacionin në fuqi.<ref name="ligji190">{{cite web |title=Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale (i konsoliduar) |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=106036 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=23 maj 2025 |access-date=26 tetor 2026}}</ref> Veprimtaria e AKPPM-së përfshin procedurat që lidhen me autorizimin për marketing, licencimin e veprimtarive përkatëse, importin dhe eksportin, farmakovigjilencën, kontrollin laboratorik të cilësisë dhe rregullimin e pajisjeve medicinale. Fushëveprimi i saj përcaktohet kryesisht nga Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, së bashku me ndryshimet, plotësimet dhe aktet nënligjore përkatëse.<ref name="ligji190" /> == Baza ligjore == Baza kryesore ligjore e veprimtarisë së AKPPM-së është Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, i miratuar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës më 7 prill 2014 dhe i publikuar në Gazetën Zyrtare më 25 prill 2014.<ref name="ligji190origjinal">{{cite web |title=Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=9437 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=25 prill 2014 |access-date=26 tetor 2026}}</ref> Ky ligj shfuqizoi Ligjin nr. 03/L-188 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, i cili kishte zëvendësuar më herët Ligjin nr. 2003/26 për Produktet Medicinale dhe Pajisjet Medicinale.<ref name="ligji190origjinal" /><ref name="ligji188">{{cite web |title=Ligji nr. 03/L-188 për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=2712 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=3 nëntor 2010 |access-date=26 tetor 2026}}</ref> Ligji nr. 04/L-190 është ndryshuar dhe plotësuar, ndër të tjera, me Ligjin nr. 08/L-047, të publikuar më 11 maj 2022, dhe me Ligjin nr. 08/L-276, të publikuar më 27 dhjetor 2024. Një pjesë e dispozitave të tij është shfuqizuar gjithashtu përmes Ligjit nr. 08/L-220 për Çmimin e Produkteve Medicinale, të publikuar më 3 gusht 2023.<ref name="ligji047">{{cite web |title=Ligji nr. 08/L-047 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 04/L-190 |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=57853 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=11 maj 2022 |access-date=26 tetor 2026}}</ref><ref name="ligji220">{{cite web |title=Ligji nr. 08/L-220 për Çmimin e Produkteve Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=79015 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=3 gusht 2023 |access-date=26 tetor 2026}}</ref> Versioni i konsoliduar i Ligjit nr. 04/L-190 është publikuar në Gazetën Zyrtare më 23 maj 2025.<ref name="ligji190" /> == Fushëveprimi dhe përgjegjësitë == Në bazë të legjislacionit në fuqi, AKPPM ushtron përgjegjësi rregullatore dhe administrative në fushat e mëposhtme: === Autorizimi për marketing === AKPPM shqyrton dokumentacionin përkatës dhe zhvillon procedurat administrative për autorizimin për marketing të produkteve medicinale, në përputhje me kërkesat ligjore dhe kriteret e përcaktuara për cilësinë, sigurinë dhe efikasitetin e tyre. Procedurat për dhënien, ripërtëritjen, ndryshimin dhe trajtimin e autorizimeve për marketing rregullohen me Ligjin nr. 04/L-190 dhe aktet nënligjore përkatëse.<ref name="ua2015">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 01/2015 për Autorizimin për Marketing për Produkte Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=9437 |publisher=Ministria e Shëndetësisë |access-date=26 tetor 2026}}</ref> === Licencimi dhe lejet për import dhe eksport === Agjencia shqyrton kërkesat për licencimin e veprimtarive që lidhen me produktet dhe pajisjet medicinale, sipas kushteve dhe procedurave të përcaktuara me legjislacion. Në këtë kuadër përfshihen procedurat për licencimin e prodhuesve, qarkulluesve me shumicë dhe pakicë, si dhe subjektet e tjera për të cilat kërkohet licencim. AKPPM trajton gjithashtu kërkesat për leje të importit dhe eksportit të produkteve dhe pajisjeve medicinale, në përputhje me dispozitat ligjore dhe aktet nënligjore përkatëse.<ref name="ligji190" /> === Farmakovigjilenca === Farmakovigjilenca përfshin aktivitetet që lidhen me zbulimin, vlerësimin, kuptimin dhe parandalimin e efekteve të padëshiruara dhe problemeve të tjera që lidhen me përdorimin e produkteve medicinale. AKPPM zhvillon dhe administron aktivitetet përkatëse të farmakovigjilencës, përfshirë pranimin dhe vlerësimin e raporteve për reaksionet e dyshuara anësore, në përputhje me legjislacionin në fuqi.<ref name="uaPV">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 09/2019 për Farmakovigjilencën e Produkteve Medicinale për Përdorim Human |url=https://akppm.rks-gov.net/DocumentsAndPublications/AdministrativeInstrucions?page=1 |publisher=AKPPM |access-date=26 tetor 2026}}</ref> === Kontrolli i cilësisë === Në kuadër të AKPPM-së funksionon Laboratori Zyrtar për Produkte dhe Pajisje Medicinale (LZPPM), i cili ushtron veprimtari laboratorike në fushën e kontrollit të cilësisë së produkteve medicinale dhe pajisjeve përkatëse, sipas kompetencave dhe procedurave të përcaktuara me legjislacion. Kontrolli laboratorik dhe vlerësimi i cilësisë kontribuojnë në verifikimin e përputhshmërisë së produkteve me kërkesat përkatëse teknike dhe standardet e zbatueshme.<ref name="laboratori">{{cite web |title=Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë |url=https://akppm.rks-gov.net/Departments/SingleDepartment/laboratoryQuality |publisher=AKPPM |access-date=26 tetor 2026}}</ref> === Pajisjet medicinale === AKPPM ushtron përgjegjësi rregullatore në fushën e pajisjeve medicinale, duke përfshirë procedurat e regjistrimit, kërkesat për qarkullim dhe import, si dhe aktivitetet që lidhen me sigurinë dhe raportimin e problemeve të evidentuara gjatë përdorimit të tyre, në përputhje me dispozitat ligjore.<ref name="ligji190" /> == Inspektimi dhe mbikëqyrja farmaceutike == Mbikëqyrja e zbatimit të legjislacionit në fushën e produkteve dhe pajisjeve medicinale përfshin funksione të veçanta inspektuese, të cilat ushtrohen nga organet kompetente të përcaktuara me legjislacionin në fuqi. AKPPM dhe organet inspektuese kanë përgjegjësi të përcaktuara ligjërisht në raport me procedurat administrative, licencimin, kontrollin dhe mbikëqyrjen e veprimtarive që lidhen me produktet dhe pajisjet medicinale. Kompetencat e tyre duhet të interpretohen në përputhje me dispozitat përkatëse ligjore.<ref name="ligji190" /><ref name="ligji047" /> == Organizimi dhe departamentet == Sipas strukturës së departamenteve të paraqitur në uebfaqen zyrtare të AKPPM-së, veprimtaria e agjencisë organizohet në këto njësi: * Departamenti i Autorizimit për Marketing; * Departamenti i Licencimit; * Departamenti i Farmakovigjilencës; * Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë; * Departamenti i Administratës, Financave dhe Buxhetit.<ref name="departamentet">{{cite web |title=Departamentet e AKPPM-së |url=https://akppm.rks-gov.net/Departments/SingleDepartment/laboratoryQuality |publisher=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |access-date=26 tetor 2026}}</ref> Faqja zyrtare paraqet gjithashtu divizione që lidhen me burimet njerëzore, financat dhe buxhetin, teknologjinë informative, logjistikën dhe arkivën, si dhe banderolat.<ref name="departamentet" /> == Aktet nënligjore dhe rregullimi i veprimtarisë == Veprimtaria e AKPPM-së mbështetet edhe në akte nënligjore të nxjerra nga Ministria e Shëndetësisë dhe institucionet kompetente, në përputhje me autorizimet ligjore. Ndër aktet relevante janë: * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2015 për Autorizimin për Marketing për Produkte Medicinale, me ndryshimet dhe plotësimet përkatëse; * Udhëzimi Administrativ nr. 09/2019 për Farmakovigjilencën e Produkteve Medicinale për Përdorim Human; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2024 për Variacionet e Produkteve Medicinale; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2025 për Tarifat e Shërbimeve të Ofruara në AKPPM; * Udhëzimi Administrativ nr. 03/2026 për plotësimin dhe ndryshimin e Udhëzimit Administrativ nr. 01/2015; * Udhëzimi Administrativ nr. 05/2026 për plotësimin dhe ndryshimin e Udhëzimit Administrativ nr. 01/2022 për regjistrimin dhe importin e produkteve medicinale që nuk kanë paralele të regjistruara në Republikën e Kosovës.<ref name="ligji190" /><ref name="uaTarifa">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 01/2025 për Tarifat e Shërbimeve të Ofruara në AKPPM |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=100827 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=31 janar 2025 |access-date=26 tetor 2026}}</ref><ref name="ua03">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 03/2026 për plotësim dhe ndryshim të UA nr. 01/2015 |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=121258 |publisher=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=26 qershor 2026 |access-date=26 tetor 2026}}</ref> == Kontakti == Sipas të dhënave të publikuara në uebfaqen zyrtare të institucionit: * '''Adresa:''' Lagjja e Spitalit, 10000 Prishtinë, Republika e Kosovës; * '''E-mail:''' info.akppm@rks-gov.net; * '''Telefoni:''' +383 38 512 066; * '''Orari i punës:''' 08:00–16:00; * '''Uebfaqja:''' https://akppm.rks-gov.net/.<ref name="kontakti">{{cite web |title=Kontakti – AKPPM |url=https://akppm.rks-gov.net/ |publisher=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |access-date=26 tetor 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)]] * [[Shëndetësia në Kosovë]] * [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Agjenci ekzekutive në Kosovë]] [[Kategoria:Shëndetësia në Kosovë]] rhvalrpa6a9ququ0h9y6ft2lhdzc5aw 3059826 3059825 2026-10-26T14:58:38Z ~2026-57380-78 194986 3059826 wikitext text/x-wiki {{Infobox Agjenci Shtetërore | emri = Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale | shkurtesa = AKPPM | lloji_i_agjencisë = Agjenci ekzekutive | jurisdikcioni = Republika e Kosovës | institucioni_nënë = [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministria e Shëndetësisë]] | adresa = Lagjja e Spitalit, 10000 Prishtinë, Republika e Kosovës | uebsajti = https://akppm.rks-gov.net/ }} '''Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM)''' është institucion publik në kuadër të [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)|Ministrisë së Shëndetësisë]] së Republikës së Kosovës, përgjegjës për ushtrimin e funksioneve rregullatore dhe administrative në fushën e produkteve dhe pajisjeve medicinale. Veprimtaria e saj rregullohet kryesisht me Ligjin nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale dhe aktet nënligjore përkatëse.<ref name="ligji190">{{cite web |title=Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale (i konsoliduar) |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=106036 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=23 maj 2025 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> AKPPM ushtron përgjegjësi në procedurat e autorizimit për marketing të produkteve medicinale, licencimit të veprimtarive përkatëse, trajtimit të kërkesave për import dhe eksport, farmakovigjilencës dhe kontrollit laboratorik të cilësisë. Gjithashtu, veprimtaria e saj përfshin fushën e pajisjeve medicinale, në përputhje me kompetencat e përcaktuara me legjislacionin në fuqi.<ref name="ligji190"/> == Historiku dhe zhvillimi ligjor == Zhvillimi institucional dhe rregullator i fushës së produkteve dhe pajisjeve medicinale në Kosovë është përcjellë nga ndryshimet e njëpasnjëshme të legjislacionit përkatës. Një nga aktet e mëparshme ligjore në këtë fushë ishte Ligji nr. 2003/26 për Produktet Medicinale dhe Pajisjet Medicinale. Më pas, më 3 nëntor 2010, u publikua Ligji nr. 03/L-188 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, i cili rregullonte organizimin, kompetencat dhe funksionet e Agjencisë së Kosovës për Produkte Medicinale (AKPM).<ref name="ligji188">{{cite web |title=Ligji nr. 03/L-188 për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDocumentDetail.aspx?ActID=2712 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=3 nëntor 2010 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Më 25 prill 2014 u publikua Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, i miratuar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. Ky ligj shfuqizoi Ligjin nr. 03/L-188 dhe përcaktoi një kornizë të re ligjore për rregullimin e produkteve dhe pajisjeve medicinale.<ref name="ligji190origjinal">{{cite web |title=Ligji nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=9437 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=25 prill 2014 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Ligji nr. 04/L-190 është ndryshuar dhe plotësuar në vijim përmes akteve të tjera ligjore, ndër të cilat: * Ligji nr. 08/L-047 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 04/L-190, i publikuar më 11 maj 2022.<ref name="ligji047">{{cite web |title=Ligji nr. 08/L-047 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=57853 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=11 maj 2022 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> * Ligji nr. 08/L-220 për Çmimin e Produkteve Medicinale, i publikuar më 3 gusht 2023, me të cilin janë shfuqizuar pjesërisht dispozita të Ligjit nr. 04/L-190.<ref name="ligji220">{{cite web |title=Ligji nr. 08/L-220 për Çmimin e Produkteve Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=79015 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=3 gusht 2023 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> * Ligji nr. 08/L-276 për ndryshimin dhe plotësimin e ligjeve të veçanta për krijimin e bazës ligjore për nxjerrjen e akteve nënligjore nga Qeveria dhe ministrat, i publikuar më 27 dhjetor 2024.<ref name="ligji276">{{cite web |title=Ligji nr. 08/L-276 për ndryshimin dhe plotësimin e ligjeve të veçanta për krijimin e bazës ligjore për nxjerrjen e akteve nënligjore nga Qeveria dhe ministrat |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=102384 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=27 dhjetor 2024 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Më 23 maj 2025, në Gazetën Zyrtare u publikua versioni i konsoliduar i Ligjit nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, i cili përmbledh dispozitat e konsoliduara të ligjit dhe ndryshimet përkatëse.<ref name="ligji190"/> == Baza ligjore == Veprimtaria e AKPPM-së mbështetet në legjislacionin e Republikës së Kosovës që rregullon produktet dhe pajisjet medicinale, organizimin dhe funksionimin e administratës shtetërore, si dhe aktet nënligjore të nxjerra nga institucionet kompetente. Aktet kryesore ligjore që lidhen me veprimtarinë e agjencisë përfshijnë: * Ligjin nr. 04/L-190 për Produkte dhe Pajisje Medicinale, me ndryshimet dhe plotësimet përkatëse; * Ligjin nr. 08/L-047 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 04/L-190; * Ligjin nr. 08/L-220 për Çmimin e Produkteve Medicinale; * Ligjin nr. 08/L-276 për ndryshimin dhe plotësimin e ligjeve të veçanta për krijimin e bazës ligjore për nxjerrjen e akteve nënligjore nga Qeveria dhe ministrat; * Ligjin nr. 06/L-113 për Organizimin dhe Funksionimin e Administratës Shtetërore dhe të Agjencive të Pavarura; * Ligjin nr. 08/L-117 për Qeverinë e Republikës së Kosovës.<ref name="ligji190"/><ref name="ligji047"/><ref name="ligji220"/><ref name="ligji276"/> == Fushëveprimi dhe përgjegjësitë == Në kuadër të kompetencave të përcaktuara me legjislacionin në fuqi, AKPPM ushtron funksione rregullatore dhe administrative në disa fusha të sektorit farmaceutik dhe të pajisjeve medicinale. === Autorizimi për marketing === Autorizimi për marketing është procedura administrative përmes së cilës vlerësohet dokumentacioni i produkteve medicinale dhe përcaktohen kushtet për vendosjen e tyre në tregun e Republikës së Kosovës. AKPPM trajton aplikimet për autorizim për marketing, ndryshimin dhe ripërtëritjen e autorizimeve, si dhe procedurat e tjera që lidhen me statusin e produkteve medicinale, në përputhje me kërkesat ligjore dhe aktet nënligjore përkatëse.<ref name="ua2015">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 01/2015 për Autorizimin për Marketing për Produkte Medicinale |url=https://akppm.rks-gov.net/CMS/Medias/UA%201.2015%20-%20Autorizimi%20per%20marketing%20per%20produkte%20medicinale.pdf |website=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |date=24 prill 2015 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Procedurat e autorizimit për marketing janë plotësuar dhe ndryshuar përmes Udhëzimit Administrativ nr. 01/2021 dhe Udhëzimit Administrativ nr. 03/2026.<ref name="ligji190"/> === Licencimi i veprimtarive === AKPPM trajton procedurat administrative për licencimin e veprimtarive që lidhen me produktet dhe pajisjet medicinale, sipas kushteve dhe kritereve të përcaktuara me legjislacionin përkatës. Këto procedura përfshijnë veprimtaritë e subjekteve që merren me prodhimin, importin, distribuimin dhe qarkullimin e produkteve dhe pajisjeve medicinale, për aq sa këto veprimtari i nënshtrohen licencimit nga agjencia. Në kuadër të kësaj fushe përfshihen edhe procedurat për licencimin e qarkulluesve me shumicë dhe pakicë, sipas dispozitave ligjore dhe akteve nënligjore përkatëse.<ref name="ligji190"/> === Importi dhe eksporti === Agjencia trajton kërkesat për autorizime dhe leje të importit dhe eksportit të produkteve dhe pajisjeve medicinale, në rastet kur kërkohet një autorizim i tillë sipas legjislacionit në fuqi. Procedurat për import dhe eksport rregullohen me Ligjin nr. 04/L-190 dhe udhëzimet administrative përkatëse, përfshirë dispozitat që përcaktojnë produktet për të cilat kërkohet autorizim dhe procedurat e thjeshtësuara për produkte të caktuara medicinale.<ref name="ligji190"/> === Farmakovigjilenca === Farmakovigjilenca përfshin aktivitetet që lidhen me zbulimin, vlerësimin, kuptimin dhe parandalimin e efekteve të padëshiruara ose problemeve të tjera që lidhen me përdorimin e produkteve medicinale. AKPPM administron aktivitetet e farmakovigjilencës, përfshirë pranimin dhe shqyrtimin e raporteve për reaksionet e dyshuara anësore të produkteve medicinale për përdorim human. Në këtë kuadër, profesionistët shëndetësorë dhe subjektet përkatëse kanë përgjegjësi për raportimin e dyshimeve për reaksione anësore, sipas procedurave të përcaktuara me legjislacionin përkatës.<ref name="uaPV">{{cite web |title=Udhëzim Administrativ nr. 09/2019 për Farmakovigjilencën e Produkteve Medicinale për Përdorim Human në Republikën e Kosovës |url=https://akppm.rks-gov.net/DocumentsAndPublications/AdministrativeInstrucions?page=1 |website=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |date=11 nëntor 2019 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> === Kontrolli i cilësisë === Kontrolli i cilësisë së produkteve dhe pajisjeve medicinale përbën një nga fushat e veprimtarisë së AKPPM-së. Në kuadër të strukturës së paraqitur nga agjencia funksionon Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë, i cili kryen veprimtari laboratorike në përputhje me kompetencat dhe procedurat përkatëse. Kontrolli laboratorik shërben për vlerësimin e cilësisë së mostrave të produkteve medicinale dhe verifikimin e përputhshmërisë së tyre me kërkesat e zbatueshme.<ref name="laboratori">{{cite web |title=Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë |url=https://akppm.rks-gov.net/ |website=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> === Pajisjet medicinale === AKPPM ushtron funksione rregullatore dhe administrative edhe në fushën e pajisjeve medicinale. Këto funksione përfshijnë procedurat dhe kërkesat ligjore për regjistrimin, importin, qarkullimin dhe kontrollin e pajisjeve medicinale, si dhe trajtimin e çështjeve që lidhen me sigurinë dhe cilësinë e tyre, në përputhje me legjislacionin përkatës.<ref name="ligji190"/> === Banderolat dhe gjurmueshmëria === Në kuadër të veprimtarisë së saj, AKPPM administron edhe sistemin e banderolave për produktet medicinale, sipas kërkesave dhe procedurave të përcaktuara me legjislacionin në fuqi. Sistemi i banderolave shërben si mekanizëm identifikimi dhe kontrolli për produktet përkatëse që qarkullojnë në tregun e Republikës së Kosovës.<ref name="ligji190"/> == Mbikëqyrja dhe inspektimi == Mbikëqyrja e zbatimit të legjislacionit në fushën e produkteve dhe pajisjeve medicinale përfshin funksione administrative, teknike dhe inspektuese të përcaktuara me ligj. AKPPM ushtron kompetencat që i janë dhënë me ligj në fushën e rregullimit të produkteve dhe pajisjeve medicinale. Funksionet inspektuese dhe mbikëqyrëse ushtrohen nga organet dhe zyrtarët kompetentë, sipas ndarjes së përgjegjësive të përcaktuar në legjislacionin në fuqi. Për këtë arsye, kompetencat e AKPPM-së dhe të Inspektoratit Farmaceutik duhet të dallohen sipas dispozitave konkrete ligjore, veçanërisht në raport me licencimin, kontrollin administrativ, inspektimin në terren dhe mbikëqyrjen e qarkullimit të produkteve medicinale.<ref name="ligji190"/> == Organizimi dhe departamentet == Në uebfaqen zyrtare të AKPPM-së janë paraqitur pesë departamente kryesore: * Departamenti i Autorizimit për Marketing; * Departamenti i Licencimit; * Departamenti i Farmakovigjilencës; * Departamenti i Laboratorit për Kontrollin e Cilësisë; * Departamenti i Administratës, Financës dhe Buxhetit.<ref name="departamentet">{{cite web |title=Departamentet e AKPPM-së |url=https://akppm.rks-gov.net/ |website=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Këto departamente mbulojnë fushat kryesore të veprimtarisë administrative, rregullatore dhe teknike të agjencisë, sipas përshkrimeve të publikuara në uebfaqen institucionale. === Organizimi i brendshëm === Organizimi i brendshëm dhe sistematizimi i vendeve të punës në AKPPM i nënshtrohen legjislacionit për organizimin dhe funksionimin e administratës shtetërore dhe akteve përkatëse të miratuara nga institucionet kompetente. Rregullorja (ZKM) nr. 04/2025 për Organizimin e Brendshëm dhe Sistematizimin e Vendeve të Punës të AKPPM-së u publikua më 18 prill 2025. Megjithatë, kjo rregullore u shfuqizua përmes Aktgjykimit P.A. nr. 12/2025 të Gjykatës Supreme të Kosovës, të publikuar më 10 tetor 2025.<ref name="rregullore2025">{{cite web |title=Rregullore (ZKM) nr. 04/2025 për Organizimin e Brendshëm dhe Sistematizimin e Vendeve të Punës të Agjencisë së Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://gzk.rks-gov.net/ActDetail.aspx?ActID=101973 |website=Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës |date=18 prill 2025 |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> Për rrjedhojë, kjo rregullore nuk mund të përdoret si bazë juridike aktuale për përshkrimin e strukturës organizative të agjencisë. == Aktet nënligjore == Veprimtaria e AKPPM-së mbështetet edhe në udhëzime administrative dhe akte të tjera nënligjore, të nxjerra nga Ministria e Shëndetësisë dhe institucionet kompetente. Ndër aktet nënligjore që lidhen me veprimtarinë e agjencisë përfshihen: * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2015 për Autorizimin për Marketing për Produkte Medicinale; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2021 për ndryshimin dhe plotësimin e Udhëzimit Administrativ nr. 01/2015; * Udhëzimi Administrativ nr. 09/2019 për Farmakovigjilencën e Produkteve Medicinale për Përdorim Human; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2022 për thjeshtësimin e procedurave për regjistrimin dhe importin e produkteve medicinale që nuk kanë paralele të autorizuara në Republikën e Kosovës; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2024 për Variacionet e Produkteve Medicinale; * Udhëzimi Administrativ nr. 01/2025 për Tarifat e Shërbimeve të Ofruara në AKPPM; * Udhëzimi Administrativ nr. 03/2026 për plotësimin dhe ndryshimin e Udhëzimit Administrativ nr. 01/2015; * Udhëzimi Administrativ nr. 05/2026 për plotësimin dhe ndryshimin e Udhëzimit Administrativ nr. 01/2022.<ref name="ligji190"/><ref name="uaPV"/><ref name="uaTarifa"/> == Kontakti == Sipas të dhënave të publikuara në uebfaqen zyrtare të agjencisë: * '''Adresa:''' Lagjja e Spitalit, 10000 Prishtinë, Republika e Kosovës; * '''E-mail:''' info.akppm@rks-gov.net; * '''Telefoni:''' +383 38 512 066; * '''Orari i punës:''' 08:00–16:00; * '''Uebfaqja zyrtare:''' [https://akppm.rks-gov.net/ akppm.rks-gov.net].<ref name="kontakti">{{cite web |title=Kontakti – Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |url=https://akppm.rks-gov.net/DocumentsAndPublications/AdministrativeInstrucions?page=1 |website=Agjencia e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale |access-date=26 tetor 2026 |language=sq }}</ref> == Shih edhe == * [[Ministria e Shëndetësisë (Kosovë)]] * [[Shëndetësia në Kosovë]] * [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Agjenci ekzekutive në Kosovë]] [[Kategoria:Shëndetësia në Kosovë]] 4rkki7qgnyu1fq34jjenqy6agaqnqub 1 292966 3060004 2983975 2026-10-27T04:16:23Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Lorik Cana]] 3060004 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli [[Lorik Cana]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993790 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://archive.is/20120708102554/http://archives.24heures.ch/VQ/LAUSANNE/-/article-1997-08-1909/farouches-empoignades-en-perspective-sur-les-terrains-de-deuxieme-liguefootball--a-priori-la te http://archives.24heures.ch/VQ/LAUSANNE/-/article-1997-08-1909/farouches-empoignades-en-perspective-sur-les-terrains-de-deuxieme-liguefootball--a-priori-la *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090727161707/http://www.sunderlandecho.com/sport/Catt-fight-is-not-over.5493845.jp te http://www.sunderlandecho.com/sport/Catt-fight-is-not-over.5493845.jp *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140228184656/http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1528/Cana te http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1528/CANA Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 03:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Lorik Cana]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037640 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130301143702/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2013/02/24/cana-ne-formacionin-me-te-mire-te-uefa-s-per-europa-ligen/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2013/02/24/cana-ne-formacionin-me-te-mire-te-uefa-s-per-europa-ligen/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 02:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2043487 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140228083353/http://www.panorama-sport.com/legjionaret/shperthejne-gashi-dhe-sadiku-golat-kuqezinj-ne-zvicer/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/legjionaret/shperthejne-gashi-dhe-sadiku-golat-kuqezinj-ne-zvicer/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/legjionaret/lorik-cana-eurogoli-i-fitores-se-lacios/ *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140319134848/http://www.panorama-sport.com/legjionaret/kryeveper-ecanes-ishte-gol-instinkti-ia-dedikoj-familjes/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/legjionaret/kryeveper-ecanes-ishte-gol-instinkti-ia-dedikoj-familjes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 tetor 2019 11:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2115988 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20120708102554/http://archives.24heures.ch/VQ/LAUSANNE/-/article-1997-08-1909/farouches-empoignades-en-perspective-sur-les-terrains-de-deuxieme-liguefootball--a-priori-la për lidhjen http://archives.24heures.ch/VQ/LAUSANNE/-/article-1997-08-1909/farouches-empoignades-en-perspective-sur-les-terrains-de-deuxieme-liguefootball--a-priori-la. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090727161707/http://www.sunderlandecho.com/sport/Catt-fight-is-not-over.5493845.jp për lidhjen http://www.sunderlandecho.com/sport/Catt-fight-is-not-over.5493845.jp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130301143702/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2013/02/24/cana-ne-formacionin-me-te-mire-te-uefa-s-per-europa-ligen/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2013/02/24/cana-ne-formacionin-me-te-mire-te-uefa-s-per-europa-ligen/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140228083353/http://www.panorama-sport.com/legjionaret/shperthejne-gashi-dhe-sadiku-golat-kuqezinj-ne-zvicer/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/legjionaret/shperthejne-gashi-dhe-sadiku-golat-kuqezinj-ne-zvicer/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/legjionaret/lorik-cana-eurogoli-i-fitores-se-lacios/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140319134848/http://www.panorama-sport.com/legjionaret/kryeveper-ecanes-ishte-gol-instinkti-ia-dedikoj-familjes/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/legjionaret/kryeveper-ecanes-ishte-gol-instinkti-ia-dedikoj-familjes/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140228184656/http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1528/Cana për lidhjen http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1528/Cana. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 09:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2372143 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131222062946/http://www.goal.com/en-gb/match/64054/lazio-vs-ac-milan/preview për lidhjen http://www.goal.com/en-gb/match/64054/lazio-vs-ac-milan/preview. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 dhjetor 2021 14:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373993 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131222045821/http://www.goal.com/en-us/match/63990/lecce-vs-lazio/lineup-stats për lidhjen http://www.goal.com/en-us/match/63990/lecce-vs-lazio/lineup-stats. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 00:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2815214 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110724021405/http://www.ks.undp.org/?cid=2,26,205 për lidhjen http://www.ks.undp.org/?cid=2,26,205. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 korrik 2025 08:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2828903 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924120335/http://www.sslazio.it/news/news/1-news/5554-comunicato.html për lidhjen http://www.sslazio.it/news/news/1-news/5554-comunicato.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 gusht 2025 17:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2831431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141228235348/http://www.lajmeonline.eu/lorik-cana-ne-top-5%e2%80%b3-e-mbrojtesve-me-te-mire-ne-serie-a/ për lidhjen http://www.lajmeonline.eu/lorik-cana-ne-top-5%E2%80%B3-e-mbrojtesve-me-te-mire-ne-serie-a/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171216091507/http://sport.albeu.com/sport/shqiperia-mposht-malin-e-zi/15377/ për lidhjen http://sport.albeu.com/sport/shqiperia-mposht-malin-e-zi/15377/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shtator 2025 00:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2869895 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161009193113/http://www.fourfourtwo.com/news/albania-out-euro-2016-after-portugal-draw-hungary për lidhjen http://www.fourfourtwo.com/news/albania-out-euro-2016-after-portugal-draw-hungary. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 nëntor 2025 04:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882753 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191219172226/https://www.transfermarkt.us/lorik-cana/erfolge/spieler/12149 për lidhjen https://www.transfermarkt.us/lorik-cana/erfolge/spieler/12149. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2025 16:19 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2899515 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171216091230/http://www.lazioland.com/NewsProfile.htm?NewsId=543 për lidhjen http://www.lazioland.com/NewsProfile.htm?NewsId=543. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shkurt 2026 11:48 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2900408 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130325111911/http://www.newsinenglish.no/2013/03/22/ice-cold-albanians-stun-drillos/ për lidhjen http://www.newsinenglish.no/2013/03/22/ice-cold-albanians-stun-drillos/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2026 12:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2918771 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://mozzartkssport.com/cana-dhe-mavraj-veshtire-te-zevendesohen/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2026 09:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979290 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/uncategorized/simbol-i-futbollit-shqiptar-lorik-cana-sot-feston-ditelindjen-2/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 09:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lorik Cana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056473 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.oranews.tv/article/lorik-cana-flet-dasmen-me-650-vete-tashme-jeton-ne-tirane. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 09:44 (CEST) qy52ttg4ngbqfmuqs0meluyxt7vrgfs 0 295510 3060055 3058628 2026-10-27T09:09:59Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060055 wikitext text/x-wiki {{Mergefrom|Inxhinieria e Gjeomjedisit}}[[Skeda:Wonga_wetlands_sewage_plant.jpg|parapamje|Impianti i trajtimit të ujërave të zeza, [[Australia|Australi]]]] [[Skeda:Water_pollution.jpg|parapamje|Ndotja e ujit]] '''Inxhinieria mjedisore''' është një disiplinë inxhinierike profesionale që përfshinë një gamë të gjërë të temave [[Shkenca|shkencore]] si [[kimia]], [[biologjia]], [[ekologjia]], [[gjeologjia]], hidraulika, [[hidrologjia]], [[mikrobiologjia]] dhe [[matematika]] për të krijuar zgjidhje që do të mbrojnë dhe gjithashtu përmirësojnë shëndetin e organizmave të gjallë me qëllim të përmirësimit të cilësisë së mjedisit jetësor<ref name=":0">{{Cito web|url=http://www.aaees.org/careers/|title=Careers in Environmental Engineering and Environmental Science|website=American Academy of Environmental Engineers & Scientists|accessdate=2019-03-23|archive-date=24 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224142618/https://www.aaees.org/careers/|url-status=dead}}</ref><ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition">{{Cito web|url=https://www.bls.gov/ooh/architecture-and-engineering/home.htm|title=Architecture and Engineering Occupations|date=20 shkurt 2019|website=Occupational Outlook Handbook|publisher=Bureau of Labor Statistics|accessdate=23 mars 2019}}</ref> == Përmbledhje == Inxhinieria e mjedisit është një fushë interdisiplinare e [[Inxhinieria e ndërtimit|inxhinierisë civile]], [[Inxhinieria kimike|inxhinierisë kimike]] dhe [[Inxhinieria mekanike|inxhinierisë mekanike]]. Inxhinieria e mjedisit është zbatimi i parimeve shkencore dhe inxhinierike për të përmirësuar dhe mirëmbajtur mjedisin për: * mbrojtje të shëndetit të njeriut, * mbrojtje të ekosistemeve të dobishme të natyrës, * përmirësimin dhe rritjen e cilësisë së jetës njerëzore në lidhje me mjedisin.<ref name=":0"/> Inxhinierët e mjedisit krijojnë zgjidhje për menaxhimin e ujërave të ndotura, kontrollin e [[Ndotja e ajrit|ndotjes së]] [[Ndotja e ujit|ujit]] dhe [[Ndotja e ajrit|ajrit]], riciklimin, hedhjen e mbeturinave dhe [[Shëndeti publik|shëndetin publik]].<ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition"/><ref name=":1">{{Cito web|url=https://science.howstuffworks.com/engineering/civil/10-advancements-environmental-engineering.htm|title=10 Advancements in Environmental Engineering|date=2014-05-18|website=HowStuffWorks|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref> Ata hartojnë sistemet e furnizimit me ujë komunal dhe sistemet e trajtimit të ujërave të ndotura industriale,<ref>{{Cite book|title=Aqueous Wastes from Petroleum and Petrochemical Plants|url=https://archive.org/details/aqueouswastesfro0000beyc|last=Beychok, Milton R.|publisher=John Wiley & Sons|year=1967|edition=1st|lccn=67019834}}</ref><ref>{{Cite book|title=Wastewater Engineering (Treatment Disposal Reuse) / Metcalf & Eddy, Inc.|url=https://archive.org/details/wastewaterengine0000unse|last=Tchobanoglous, G.|last2=Burton, F.L.|last3=Stensel, H.D.|publisher=McGraw-Hill Book Company|year=2003|isbn=978-0-07-041878-3|edition=4th}}</ref> hartojnë plane për të parandaluar sëmundjet që vijnë nga uji dhe për të përmirësuar kanalizimet në zonat urbane, rurale dhe rekreative. Ata vlerësojnë sistemet e menaxhimit të mbetjeve të rrezikshme për të vlerësuar ashpërsinë e rreziqeve të tilla, këshillojnë për trajtimin dhe frenimin, si dhe zhvillojnë rregullore për të parandaluar fatkeqësitë. Ata zbatojnë ligjin e inxhinierisë mjedisore, në vlerësimin e ndikimit në mjedis të projekteve të propozuara të ndërtimit. Inxhinierët e mjedisit studiojnë efektin e përparimeve teknologjike në mjedis, duke adresuar çështje mjedisore lokale dhe botërore si [[shiu acidik]], [[Ndryshimet klimatike|ngrohja globale]], shterimi i ozonit, [[ndotja e ujit]] dhe ndotja e ajrit nga shkarkimet e automjeteve dhe burimet industriale.<ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition"/><ref>{{Cite book|last=Turner, D.B.|title=Workbook of atmospheric dispersion estimates: an introduction to dispersion modeling|edition=2nd|publisher=CRC Press|year=1994|isbn=978-1-56670-023-8|url=https://archive.org/details/workbookofatmosp0000turn}}</ref><ref>{{Cite book|last=Beychok, M.R.|title=Fundamentals Of Stack Gas Dispersion|url=https://archive.org/details/fundamentalsofst0000beyc|edition=4th|publisher=author-published|year=2005|isbn=978-0-9644588-0-2}}</ref><ref>{{Cite book|title=Career Information Center. Agribusiness, Environment, and Natural Resources|url=https://archive.org/details/careerinformatio00_2|edition=9th|publisher=Macmillan Reference|year=2007}}</ref> Shumica e juridiksioneve vendosin kërkesa për licencim dhe regjistrim për inxhinierë të kualifikuar të mjedisit.<ref>{{Cito web|url=http://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php|title=Become Board Certified in Environmental Engineering|website=American Academy of Environmental Engineers & Scienteists|accessdate=2019-03-23|archive-date=18 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118112537/https://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://ncees.org/engineering/pe/environmental/|title=NCEES PE Environmental exam information|website=NCEES|language=en-US|accessdate=2019-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323171110/https://ncees.org/engineering/pe/environmental/|archive-date=23 mars 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/|title=Professional Engineering Institutions|website=Engineering Council|accessdate=2019-03-23|archive-date=17 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617231150/https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Natyra]] * [[Shkenca]] * [[Ekologjia]] * [[Inxhinieria]] * [[Hidrologjia]] * [[Teknologjia]] * [[Ndotja e ujit]] * [[Ndotja e ajrit]] * [[Mjedisi natyror]] == Literatura == * Davis, M. L. and D. A. Cornwell, (2006) ''Introduction to environmental engineering'' (4th ed.) McGraw-Hill   * National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2019). Environmental Engineering for the 21st Century: Addressing Grand Challenges (Report). Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/25121.CS1 maint: multiple names: authors list (link) == Referime == [[Kategoria:Disiplina inxhinierike]] sa6rkiv4lzwvjnl6zzvisar5bl6al43 1 296652 3060013 3059389 2026-10-27T04:21:44Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Margaret Hamilton (shkencëtare)/Arkivi 1]] 3060013 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Margaret Hamilton (shkencëtare)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 7ljlb4evej260ds4py35fxzqmierxy9 0 297187 3060070 2626290 2026-10-27T10:16:35Z Zbulimi 166213 3060070 wikitext text/x-wiki '''Miço Kallamata''', shkrimtar <ref>https://fierisot.com/2025/10/sot-103-vjetori-i-lindjes-se-shkrimtarit-te-njohur-fierak-mico-kallamata/</ref> shqiptar ([[Fieri|Fier]], [[27 tetor]] [[1922]] - [[Tirana|Tiranë]], [[17 janar]] [[2006]]) ka qenë veprimtar i [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|LANÇ]]-it, partizan dhe komisar i [[Brigada e XVIII-të Sulmuese|Brigadës XVIII-të Sulmuese]] dhe pas [[Lufta e Dytë Botërore|lufte]] për një periudhë të shkurtër qëndroi ushtarak. Më pas pati pozita administrative dhe është autor <ref>https://humorvendidheijashtem.blogspot.com/2013/02/mico-kallamata.html</ref> i disa skicave, novelave satirike, vepra më e njohur e tij është ''[[Asnjanësia e zotit Lulo]]''. == Biografia == == Nderime == Në përfundim të Luftës së Dytë Botërore, ende 23 vjeç mbante gradën ''major'' dhe gjashtë dekoratat më të larta të akorduara nga [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Ushtria Shqiptare]]: Urdhëri i “Flamurit”, Urdhëri “Ylli Partizan”, Urdhëri i “Trimërisë”, Medalja e “Trimërisë”, Medalja e “Çlirimit”, Medalja e “Kujtimit”. Më 9 janar 2010 u nderua me titullin "Qytetar Nderi" nga [[Bashkia Fier]], dhe një rrugë në qytetin e vendlindjes mban emrin e tij.<ref>{{Cite web|url=http://www.lajme.gen.al/2010-01-09/shkrimtari-mico-kallamata-shpallet-qytetar-nderi-ne-fier.html|title=Shkrimtari Miço Kallamata shpallet qytetar nderi në Fier|date=9 janar 2010|accessdate=3 janar 2021|website=lajme.gen.al|last=Selimi|first=Milena|language=sq|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203044747/http://www.lajme.gen.al/2010-01-09/shkrimtari-mico-kallamata-shpallet-qytetar-nderi-ne-fier.html|url-status=dead}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Partizanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Fieri]] [[Kategoria:Satiristë shqiptarë]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Vdekje 2006]] h9m24hc60f7qlvatwccawlpj9pr7lyu 1 299606 3059919 3041868 2026-10-26T20:52:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059919 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Festivali Evropian i Këngës 1964/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Festivali Evropian i Këngës 1964]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059918 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,1555_02_1964_0069_0011_21874578/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 21:52 (CET) sw3v7dr2bd0h39uevdkzzyzbmnj1s4l 0 300190 3059817 2399104 2026-10-26T14:23:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059817 wikitext text/x-wiki {{Infobox single|Emri=Discoteque|Regjistrimi=|Producer=Laisvūnas Černovas, Vaidotas Valiukevičius|Artisti=[[The Roop]]|Misc={{Infobox ESC entry | kënga = {{LITicon}} "Discoteque" | Skeda = | caption = | viti = 2021 | shteti = Lituania | performues = [[The Roop]] | zhanri = | gjuha = [[Gjuha angleze|Anglisht]] | gjuhët = | kompozitorë = Vaidotas Valiukevičius, Robertas Baranauskas, Mantas Banišauskas, Laisvūnas Černovas, Kalle Lindroth, Ilkka Wirtanen | tekstshrues = | përcjellës = | vendi = E 8-ta | pikët = 220 | vendi_gjysëm =E 4-ta | pikët_gjysëm = 203 | prev = On Fire | prev_year = 2020 | prev_link = On Fire | next = | next_year = | next_link = }}|Publikuar=21 janar 2021|Gjatësia=3:01}}"'''Discoteque'''" është një këngë nga grupi lituanez pop-rock [[The Roop]]. Kënga u publikua si një shkarkim digjital më 21 janar 2021 dhe është planifikuar ta përfaqësojë [[Lituania në Festivalin Evropian të Këngës|Lituaninë]] në [[Festivali Evropian i Këngës 2021|Festivalin Evropian të Këngës 2021]]. == Festivali Evropian i Këngës == Kënga do ta përfaqësojë Lituaninë në Festivalin Evropian të Këngës 2021, pasi fitoi finalen e ''Pabandom iš naujo!'', shfaqja kombëtare e përzgjedhjes e organizuar nga Lietuvos radijas ir televizija.<ref>{{Cite web|date=6 shkurt 2021|title=The Roop wins in Lithuania|url=https://eurovision.tv/story/lithuania-national-final-2021|url-status=live|access-date=6 shkurt 2021|website=Eurovision.tv|language=en}}</ref> Më 17 nëntor 2020, EBU konfirmoi se shorti i ndarjes gjysmëfinale për garën 2021 nuk do të mbahej. Në vend të kësaj, gjysmëfinalet do të paraqesin të njëjtën përbërje të shteteve siç përcaktohet nga shorti për gjysmëfinalet e garës 2020, i cili u mbajt në 28 janar 2020 në Bashkinë e Roterdamit. Lituania u vendos në gjysmëfinalen e parë, që do të mbahet më 18 maj 2021 dhe ishte planifikuar të performonte në gjysmën e parë të shfaqjes. == Personeli == Kreditë e adaptuara nga Tidal.<ref>{{Cite web|url=https://listen.tidal.com/album/168697510/credits|title=Credits / Discoteque / THE ROOP – TIDAL|website=[[Tidal (service)|Tidal]]|accessdate=7 shkurt 2021|language=en}}</ref> * Laisvūnas Černovas - producent, tastierë, masterer, mikser, shkrimtar * [[The Roop|Vaidotas Valiukevičius]] - producent, tastierë, mikser, vokal, shkrimtar * [[The Roop|Robertas Baranauskas]] - bas, tastierë, shkrimtar * [[The Roop|Mantas Banišauskas]] - kitarë, shkrimtar * [[The Roop]] - vokal * Ilkka Wirtanen - shkrimtare * Kalle Lindroth - shkrimtare == Listat == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! scope="col" |Grafiku (2021) ! scope="col" | Pozita më e lartë |- ! scope="row" | Lituania (AGATA)<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/4s/|title=2021 4-os savaitės klausomiausi (TOP 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=29 janar 2021|accessdate=7 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224034127/https://www.agata.lt/lt/naujienos/4s/|archive-date=24 shkurt 2021|url-status=dead}}</ref> | 1 |} == Historia e publikimit == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" !Rajon ! Data ! Formati ! Etiketa ! {{abbr|Ref.|Referime}} |- ! scope="row" | Të ndryshme | 21 janar 2021 | Shkarkim digjital, transmetim | Musica Publica |<ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/ee/album/discoteque-single/1547999307|title=‎Discoteque - Single by THE ROOP|work=[[Apple Music]]|accessdate=7 shkurt 2021|language=en}}</ref> |} == Referime == {{Reflist}}{{Start box}} {{succession box|before=[[The Roop]]<br> me "[[On Fire]]"|title=[[Lituania në Festivalin Evropian të Këngës]]|years=[[Festivali Evropian i Këngës 2021|2021]]|after=E panjohur}} {{s-end}}{{Festivali Evropian i Këngës 2021}} [[Kategoria:Këngë të Eurovisionit 2021]] [[Kategoria:Këngë 2021]] hw6q88rp9kr72hivbf5hyyz7z5lbdex 1 300191 3059818 2188681 2026-10-26T14:23:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059818 wikitext text/x-wiki {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Discoteque]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059817 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210224034127/https://www.agata.lt/lt/naujienos/4s/ për lidhjen https://www.agata.lt/lt/naujienos/4s/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 15:23 (CET) in5osqc902y9e1e329ngusui3uc9azi 1 302804 3060006 3057345 2026-10-27T04:18:45Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] 3060006 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993616 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070113111037/http://www.andamancellularjail.org/History.htm te http://www.andamancellularjail.org/History.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090410124830/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_assam_maidams.asp te http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_assam_maidams.asp Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 02:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170941 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170529143112/http://hillfortsrajasthan.nic.in/ për lidhjen http://hillfortsrajasthan.nic.in/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/6HmFddVPH?url=http://wildlifeorissa.in/chilika.html për lidhjen http://wildlifeorissa.in/chilika.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303183104/http://envfor.nic.in/divisions/csurv/Wetland%20Inventory.pdf për lidhjen http://envfor.nic.in/divisions/csurv/Wetland%20Inventory.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141031170144/http://www.drrgateway.net/sites/default/files/india_disaster_response_plan_2007.pdf për lidhjen http://www.drrgateway.net/sites/default/files/india_disaster_response_plan_2007.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 00:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177534 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111011172932/http://asi.nic.in/asi_exca_imp_gujarat.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_exca_imp_gujarat.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 03:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219659 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130131192257/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-02/flora-fauna/32507340_1_world-heritage-list-western-ghats-border-town për lidhjen http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-02/flora-fauna/32507340_1_world-heritage-list-western-ghats-border-town. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120707023508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/mumbai/32523277_1_radhanagari-wildlife-world-heritage-centre-western-ghats për lidhjen http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/mumbai/32523277_1_radhanagari-wildlife-world-heritage-centre-western-ghats. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2021 13:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2238212 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx për lidhjen http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 gusht 2021 14:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263772 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090410124830/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_assam_maidams.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_assam_maidams.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 22:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495736 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170808193147/http://www.lonelyplanet.com/india/madhya-pradesh-and-chhattisgarh/mandu/history për lidhjen http://www.lonelyplanet.com/india/madhya-pradesh-and-chhattisgarh/mandu/history. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 nëntor 2022 21:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2568272 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201128135948/http://www.trodly.com/blog/article/seven-unesco-natural-world-heritage-sites-in-india për lidhjen http://www.trodly.com/blog/article/seven-unesco-natural-world-heritage-sites-in-india. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2023 08:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2790405 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181005112211/http://www.iloveindia.com/indian-monuments/padmanabhapuram-palace.html për lidhjen http://www.iloveindia.com/indian-monuments/padmanabhapuram-palace.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 prill 2025 09:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907115 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160508044947/http://www.nomadline.com/rani-ki-vav/ për lidhjen http://www.nomadline.com/rani-ki-vav/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2026 12:58 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3008192 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161103191445/http://news.biharprabha.com/2014/06/gujarats-rani-ki-vav-added-to-unesco-world-heritage-site-list/ për lidhjen http://news.biharprabha.com/2014/06/gujarats-rani-ki-vav-added-to-unesco-world-heritage-site-list/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2026 19:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3052740 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121114002919/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3592246.ece për lidhjen http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3592246.ece. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 shtator 2026 15:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056463 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110605011107/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=9165422 për lidhjen http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=9165422. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 07:03 (CEST) 52xgtwa2ux17qnl8gnt5tl7xwrh5n1h 0 303651 3059998 3041438 2026-10-27T01:38:58Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1 #IABot (v2.0.9.6) 3059998 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Xhovani Belini | native_name = Giovanni Bellini | native_name_lang = it | image = Giovanni Bellini FeltételezettÖnarcképeKJ.jpg | image_size = 291px | caption = Auto-portret i pretenduar i Giovanni Bellini-it, {{Rreth|[[1500]]}}, <br>Musei Capitolini ([[Roma|Romë]]) | birth_name = | birth_date = {{Rreth|1430}} | birth_place = [[Venecia|Venecie]], [[Republika e Venedikut]] (tani [[Veneto]], [[Italia|Itali]]) | death_date = 29 dhjetor 1516 | death_place = [[Venecia|Venecie]], [[Republika e Venedikut]] (tani [[Veneto]], [[Italia|Itali]]) | nationality = [[Republika e Venedikut|Venecian]], (italian) | known_for = Piktura | education = | movement = [[Rilindja Veneciane]] | notable_works = ''Gostia e Zotave'' | patrons = | module = {{Infobox person|child = yes | signature = Bellini Giovanni 1426-1516 02.jpg}} }} '''Giovanni Bellini''' i njohur si '''Giambellino''' dhe '''Zuane Belin''' në gjuhën veneciane ([[Venecia]], rreth vitit [[1427]] ose [[1430]]<ref>{{cite encyclopedia|author=Terisio Pignatti|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/bellini-giovanni-detto-giamellino_(Dizionario-Biografico)|title=Bellini, Giovanni, detto Giambellino|year=1970|encyclopedia=Dizionario biografico degli italiani|volume=7|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|language=it|location=Romë}}</ref> - [[Venecia]], 26 nëntor [[1516]]) ishte një piktor italian nga [[Republika e Venecies]], një nga artistët më të njohur të [[Rilindja|Rilindjes]]. Ai punoi vazhdimisht për gjashtëdhjetë vjet, gjithmonë në nivelet më të larta, duke udhëhequr pikturën [[venecia]]ne, e cila tek ai kishte një pikë themelore referimi, përmes përvojave më të ndryshme, nga tradita bizantine te mënyrat padovane të filtruara nga [[Andrea Mantegna]], nga mësimet e [[Piero della Francesca]], Antonello da Messina dhe [[Albreht Dyrer|Albrecht Dürer]], deri në tonalizmin e [[Giorgione]]-s. Në veprat e tij, Bellini ishte në gjendje të mirëpriste të gjitha këto karakteristika duke u rinovuar vazhdimisht, por pa harruar kurrë lidhjen me traditën e tij, përkundrazi duke e rritur atë dhe duke e zhvilluar atë si një pikë të fortë<ref name="O480">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=480}}</ref><ref>Te Giovanni Bellini janë të pranishme natyralizmi klasik dhe spiritualizmi kristian; gjithashtu në pikturën e tij "''natyra shkrihet me ndjesinë njerëzore dhe sublimohet në ndjesinë e hyjnores''". ({{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=Storia dell'arte italiana|volume=2|publisher=Sansoni|language=it|location=Firence|year=1978|page=338}})</ref> == Biografia == Giovanni Bellini, megjithëse konsiderohet nga bashkëkohësit e tij si një figurë e jashtëzakonshme, rrallë përmendet në dokumentet dhe burimet e kohës, me periudha të biografisë së tij të mbetura të errëta dhe me veprat të shumta të tij, përfshirë kapitalin, të cilat i shpëtojnë një inkuadrimi përfundimtar për shkak të mungesës së informacioneve të sigurta që na kanë mbërritur.<ref name="O407">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=407}}</ref> === Origjina === [[Skeda:Bust_of_Giovanni_Bellini._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|majtas|parapamje| Busti i Giovanni Bellini, nga Lorenzo Larese Moretti nga [[1858]]]] Data e saktë e lindjes së artistit është e panjohur.Ai ishte djali i artistit të suksesshëm venecian [[Jacopo Bellini]], ndoshta djali i dytë ose i tretë. Giorgio Vasari thotë se ishte nëntëdhjetë vjeç kur vdiq në vitin [[1516]], kështu që ai duhet të kishte lindur në vitin [[1426]]. Por historiani i madh fiorentin, jo tërësisht i huaj për këto lloj gabimesh, sidomos për artistët që nuk janë bashkëkohës me të, përgënjeshtrohet nga një dokument nga [[testamenti]] i nënës së Bellinit, Anna Rinversi nga [[Marke]], hartuar me rastin e lindjes së parë, e cila ndodhi vetëm në [[1429]]. Burimet bashkëkohore të Giovanni Bellini-t nuk janë të plota rreth asaj se kush është djali i madh i familjes: [[Gentile Bellini|Gentile]] përmendet gjithmonë si më i madhi se Giovanni, por fëmija i parë mund të jetë edhe Nicolosia (martuar më vonë me [[Andrea Mantegna]]-n) ose një vëlla i katërt fantazmagorik Niccolò, i rizbuluar vetëm në vitin [[1985]] nga Meyer Zu Capellen. Data e lindjes së Giovanni-t, në këtë mënyrë nuk mund të bjerë në vitet njëzet dhe me siguri duhet të zhvendoset rreth vitit [[1430]], nëse jo më vonë.<ref name="O407"></ref> Pastaj është çështja e ligjshmërisë së Giovanni-t si një fëmijë i çiftit. Zakonisht konsiderohet si një fëmijë biologjik, prandaj ka lindur nga babai jashtë martese me një grua tjetër, ose nga një martesë para kësaj me Anën, sipas dokumentit të [[testamenti]]t të Anna Rinversit të nëntorit [[1471]], kur tashmë ishte e ve, përgatiti që pasuritë e saj ti shkonin Niccolò-s, Gentile-s dhe Nicolosia-s. Mungesa e përmendjes së Giovanni-t u shpjegua nga Fiocco ([[1909]]) si provë e lindjes së ndryshme të fëmijës së katërt, e cila, megjithatë, nuk mbështetet nga prova të tjera dhe për të cilat kritika e mëvonshme do ta shënonte me shumë kujdes.<ref name="O407" /> [[Skeda:Giovanni_bellini,_presentazione_al_tempio,_autoritratto.jpg|parapamje|Autoportret i pretenduar i Bellinit te ''Prezantimi në tempull'']] === Faza e Rinore === ==== Fillimet artistike ==== Fillimet e Giovanni-t në art janë të pasigurta dhe duhet të vendosen diku midis viteve [[1445]] - [[1450]], edhe pse asnjë vepër e njohur e artistit nuk i atribuohet njëzëri asaj periudhe. Midis kandidateve më të mundshme ishin një ''Shën Jeronim'' në Berber Institut të Birminghamit dhe ''Kryqëzimi'' i Museo Poldi Pezzoli, të cilin kritika më e fundit tenton t'ia atribuojë prodhimit të përgjithshëm [[venecia]]n të gjysmës së parë të [[Shekulli XV|shekullit të XV]].<ref name="O407" /> [[Skeda:Vittore Gambello, Giovanni Bellini, c. 1430-1516, Venetian Painter (obverse), c. 1470-1480, NGA 44578.jpg|parapamje|majtas|281px|Medalje bronzi me portretin e Giovanni Bellinit, [[1470]]-[[1480]] nga Vittore Gambello, portreti i vetëm i sigurtë i piktorit, National Gallery, [[Uashington D.C.|Uashington]]]] Provat e para të Giovanni-t të ri,duhet të kenë pasur karaktere "të ashpra",<ref name="O407" /> të lidhura me shembullin e punishtes së babait të tij dhe atë të Vivarinëve, dy farkëtoret më të rëndësishme piktoreske në [[Venecia]] gjatë asaj kohe. Për të gjetur një përmendje të parë të sigurtë të Giovanni-t, duhet të arrihet te një dokument të datës 9 prill [[1459]], kur në prani të noterit venecian Giuseppe Moisis, bëri një dëshmi, duke u shënuar si banues i vetëm, në San Lio.<ref name="O407" /> Por kjo, megjithatë nuk do të thotë se artisti punonte tashmë i vetëm, të paktën për porositë e mëdha, në fakt një dëshmi nga Fra Valerio Polidoro e vitit [[1460]] tregon nënshkrimin me dy persona tjerë, me Jacopo dhe Gentile, të ''Palës Gattamelata'' pjesërisht të humbur për bazilikën e Shenjtit në [[Padova]], e destinuar për një kishëzë kushtuar shenjtorëve Bernardino dhe Françesk.<ref name="O407" /> [[Skeda:Giovannei_bellini,_madonna_greca,_brera.jpg|parapamje| ''Madona Greke'' ({{Rreth}} [[1460]]-[[1470]])]] ==== Seria e Madonave me Fëmijën ==== Pak pas ose pak para vitit [[1460]] Giovanni filloi serinë e ''Madonave me Fëmijën'', e cila karakterizoi tërë karrierën e tij si temë e saj. Ajo ishte një seri imazhesh me përmasa të vogla dhe të mesme apo të vogla të destinuara për devocion privat, shumë aktuale në prodhimin e lagunës së [[shekulli XV|shekullit të XV]]. Këto janë vepra të tilla si ''Madonna'' e Civico Museo Malaspina në Pavia, ajo e [[Filadelfia]], ''Madonna Lehman'' në [[Nju Jork (qytet)|New York]] dhe e ashtuquajtura ''Madona Greke'' e Pinacoteca di Brera në [[Milano]].<ref name="O408">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=408}}</ref> [[Skeda:Giovanni-Bellini-Pietá_(1465).jpg|parapamje|majtas|345px|''Pietà'' ({{Rreth}} [[1465]]-[[1470]])]] Në këto vepra mund të lexojmë ndikime që atëherë ishin shumë aktuale në [[Venecia]], në sajë të veprimtarive të saj tregtare, siç ishte ajo bizantine, me qëndrueshmërinë ikonike të hyjnive dhe atë flamande, me vëmendjen e saj analitike në detaje. Për më tepër, Giovanni u ndikua nga shkolla toskane e filtruar në [[Veneto]], në ato vite nga prania dhjetë-vjeçare e [[Donatello]]s në [[Padova]] ([[1443]] - [[1453]]) dhe nga shembulli i Andrea Mantegna-s, i cili tashmë ishte bërë kunati i Giovanni-t në vitin [[1453]], mes të cilëve pati një shkëmbim intensiv ndërpersonal dhe artistik.<ref name="O407" /> Prodhimi i parë i Bellinit, gjithashtu gëzonte karakteristikat e tij, të dhëna nga "një tension i veçantë dhe shumë i ëmbël që gjithmonë lidh nënën dhe fëmijën në një marrëdhënie "'''patosi të thellë"'''.<ref name="O407" /> Nëse modelet kompozicionale rimarin ato të ikonave bizantine dhe kretase, të marra në disa raste me besnikëri ekstreme, rindërtimi i këtyre stereotipave të palëvizshëm në figura të gjalla dhe poetike, të afta për të vendosur një marrëdhënie intime me shikuesin, ishte radikale. [[Skeda:Giovanni_bellini,_madonna_col_bambino_pavia.jpg|parapamje|281px|''Madona dhe Fëmija'' ([[1450]] – [[1460]]) Pinacoteca Malaspina Pavia]] ====Seria e Pietave==== Tema tjetër që u ndërthur gjatë gjithë karrierës së piktorit, që nga fillimi, është ajo e ''Pietà-ve''. Edhe kjo ikonografi u frymëzua nga modelet bizantine {{lang|la|imago pietatis}}. Prototipet e serisë janë ''Pietà'' e Akademisë Carrara të [[Bergamo|Bergamos]] dhe ajo e Museo Poldi Pezzoli, të datueshme midis viteve [[1450|pesëdhjetë]] dhe [[1460|gjashtëdhjetë]], e ndjekur nga ''Krishti i vdekur mbajtur nga dy engjëj'' i Museo Correr, me ndikime Mantenjeske, e famshmja ''Pietà'' e Pinacoteca di Brera (rreth viteve [[1465]]-[[1470]]) dhe ai i [[Provinca e Riminit|Riminit]], i datuar rreth vitit [[1474]].<ref name="O412">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=412}}</ref> ==== Faza Mantenjeske ==== [[Skeda:(Venice) Presentazione di Gesù al Tempio by Giovanni Bellini - Pinacoteca Querini Stampalia.jpg|parapamje|majtas|372px|Giovanni Bellini, ''Prezantimi në tempull'']] Disa vepra të fazës rinore të artistit bashkohen nga ndikimet e kunatit të tij Andrea Mantegna, me forma të ndërlikuara, një vrazhdësi të caktuar e shenjës, e cila gradualisht zbutet dhe një zbërthim i përpiktë i elementeve. Ndër veprat e para që tregojnë këto karakteristika janë dy panelet e ''Kryqëzimit'' dhe ''Shndërrimit'', të dyja në Museo Correr, të datueshme nga vitet [[1455]] - [[1460]], në të cilat figurat janë të holla dhe shprehin ashpërsi, anatomi kockore, peizazh të gjerë, por në të njëjtën kohë me kërkimin e detajeve të imëta, me vija të thata dhe "shkëmbore".<ref name="O413">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=413}}</ref> [[Skeda:MantegnaPresentazione.jpg|parapamje|354px|Andrea Mantegna, ''Prezantimi në tempull'']] Marrëdhënia me Mantegna-n ilustrohet plotësisht nga krahasimi i veprave me përbërje të ngjashme ose, ndonjëherë edhe identike. I tillë është rasti, për shembull i ''Lutjes në Kopsht'' në National Gallery të Londrës (rreth vitit [[1459]]), e ngjashme me një vepër të një teme të ngjashme nga Mantegna në të njëjtin muze (rreth vitit [[1455]]), që të dy të rrjedhura nga një vizatim i [[Jacopo Bellini]]-t në një nga albumet e tij, sot në [[Londra|Londër]]. Të dy kanë një atmosferë të gjallë dhe të rrallë, me një peizazh shkëmbor dhe shterpë dhe një karakter mjaft të sforcuar, por në punën e Bellinit ngjyrat janë më pak të errëta e të smaltuara, më natyrore dhe më pak ''të ngurta'', ndërsa format zbuten nga vijat e lakuara si "jastëku i lëmuar shkëmbor", në të cilin Jezusi është gjunjëzuar.<ref name="O418">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=418}}</ref> Edhe më i drejtpërdrejtë është krahasimi që mund të bëhet midis dy ''Prezantimeve në tempull'' (rreth viteve [[1455]]-[[1460]]), nga të cilat, versioni i Mantegna-s konsiderohet zakonisht më i vjetër. Paraqitja është identike dhe aktorët të njëjtë, me ''Virgjëreshën dhe Fëmijën'' mbështetur në një raft mermeri në plan të parë, ndërsa një prift i vjetër, Simeoni, zgjat dorën për ta marrë atë dhe Jozefi, në plan të dytë, vështron skenën nga pjesa e përparme, gjysmë i fshehur nga protagonistët. Në panelin e Mantegna, korniza, një mjet i domosdoshëm për eksperimentet e zakonshme të "thellimit" hapësinor drejt shikuesit, rrethon tërë tablonë, me dy figura anësore, ndoshta autoportretin e tij dhe portretin e gruas së tij Nicolosia, dhe me një intonacion të një kromie të reduktuar, e cila i bën personazhet mjaft të rreptë dhe të ngurtë si skulptura shkëmbore. Ndërsa tabloja e Bellinit ka dy figura të tjera (ndër të cilat spikat autoportreti në të djathtë), me një përqëndrim të ndryshëm që e vë në lëvizje grupin si një turmë e vogël njerëzore; korniza i ka lënë vendin një parmaku më të shkathët të dritares, i cili i izolon më pak figurat nga shikuesi dhe ngjyra i jep me më shumë ëmbëlsi dhe natyralizëm fytyrat dhe sipërfaqet e tjera, që përputhen me një alternim të toneve, veçanërisht të bardhat dhe të kuqet.<ref name="O407" /> === Pjekuria artistike === Midis viteve [[1464]] dhe [[1470]], Giovanni e gjeti veten të përfshirë në punishten e babait të tij në ekzekutimin e katër triptikëve të mëdhenj për kishën e ndërtuar rishtas të Santa Maria della Carità në [[Venecia]]. Bëhet fjalë për kishat e ''San Lorenzo-s, San Sebastianos, Madonna'' dhe ''Nativittà'', të cilat u çmontuan dhe ribashkuan në epokën [[Luftërat Napoleonike|Napoleonike]] para se të hynin në Gallerie dell'Accademia (me atribuim të Vivarinëve), ku gjenden edhe sot. Këto janë vepra interesante, por ekzekutimi i tyre, në pjesën më të madhe, tashmë u atribuohet personaliteteve të tjera, ndërsa projektimi i përgjithshëm i është caktuar Jacopo Bellini-t. Midis të katërve, i konsideruari si më autentiku, është ''trittico di San Sebastiano'', i cili konsiderohet si një lloj prove e përgjithshme për provën e tij të parë të madhe si piktor, ''polittico di San Vincenzo Ferrer''.<ref name="O426">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=426}}</ref> [[Skeda:Polittico di san vincenzo ferrer 02.jpg|parapamje|339px|''Polittico di San Vincenzo Ferrer'']] ====Polittico di San Vincenzo Ferrer==== ''Polittico di San Vincenzo Ferrer'' u realizua nga Giovanni për altarin homonim në Bazilikën e San Zanipolos në [[Venecia]], duke pikturuar nëntë pjesë të renditura në tre rregjistra, në të cilët ishte i pranishëm si kurorëzim edhe një ''lunetta'' me ''Atin e Përjetshëm''.<ref name="O407" /> Shenjët e rregjistrit qendror karakterizohen nga një vrull i fort plastik, i nënvizuar nga madhështia e figurave, vijat enfatike të anatomive dhe të rrobave, përdorimi gjenial i dritës rrezatuese nga poshtë për disa detaje (si fytyra e Shën Kristoforit). Hapsira është e mbizotëruar nga pejzazhe të largëta në sfond dhe thellësia perspektivore sugjerohet nga pak elemente bazë, si shigjetat të para pjerrtas të Shën Sebastianit, apo bastuni i gjatë i Shën Kristoforit.<ref name="O407" /> ==== Pala di Pesaro ==== [[Skeda:Pala_di_pesaro_02.jpg|parapamje|majtas|339px|''Pala di Pesaro'', paneli qendror]] Stili i pjekur i Giovanni-t me siguri arriti kulmin që në vitet [[1470|shtatëdhjetë]], me ''Pala di Pesaro'', tani në Musei Civici di Pesaro, të një karakteri plotësisht [[Rilindja|Rilindas]] me formë drejtkëndore, kurorëzuar fillimisht nga një ''cimasa'', ku paraqitet një ''Pietà'', tashmë e ruajtur në Pinacoteca Vaticana. Korniza kryesore e madhe që tregon një ''Kurorëzim të Virgjëreshës'', shënon arritjen e një ekuilibri të ri ku mësimet Mantenjeske sublimohen nga një dritë e qartë sipas [[Piero della Francesca]]. Vendosja kompozicionale ndjek skemat e disa monumenteve mortore bashkëkohëse, por regjistron gjithashtu shpikjen e jashtëzakonshme të kuadrit në kuadër, me pjesën e pasme të ndenjëses së Jezusit dhe Maries, që hapet si një kornizë, duke inkuadruar një peizazh që duket si një zvogëlim në madhësi, drita dhe stili, i vetë palës në brendësi të vetes.<ref name="O428">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=428}}</ref> Në të shikohen edhe ndikimet e para të [[Antonello da Messina]], i mbërritur në [[Venecia|Venecie]] në vitin [[1475]], me përdorimin e ngjyrave të vajit dhe bashkimin e dashurisë flamande për hollësitë, të lidhur me sensin e formës dhe të kompozimit unitar italian.<ref name="O434">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=434}}</ref> [[Skeda:Accademia_-_Pala_di_San_Giobbe_by_Giovanni_Bellini.jpg|parapamje|291px|''Pala di San Giobbe'']] ==== Pala di San Giobbe ==== Me ''Palën pasuese të Shën Jobit'' ({{lang|it|Pala di San Giobbe}}) Bellini arriti pjekurinë artistike dhe ofroi një përgjigje të plotë ndaj risive të paraqitura nga Siçiliani Antonello da Messina në [[Venecia]], duke e bërë menjëherë atë një nga veprat e tij më të famshme, të përmendur tashmë në ''De Urbe Sito'' di [[Marcus Antonius Coccius Sabellicus|Sabellico]] ( [[1487]] - [[1491]] ). Altari, i cili u punua rreth vitit [[1480]], fillimisht ishte vendosur në altarin e dytë në të djathtë të kishës së Shën Jobit në [[Venecia]], ku gjerësia e pikturuar plotësonte në mënyrë iluzioniste atë reale të altarit. Një qemer i madh me ''casettoni'' paraqet në mënyrë perspektive kompozimin e shenjtë, me shtylla anësore të pikturuara njësoj si ato realet në anët e altarit. Një kamare e errët dhe e thellë mirëpret atëherë në qendër grupin e shenjtë të ''Madonës dhe Fëmijës me engjëjt muzikantë midis gjashtë shenjtorëve'', poshtë një mbulimi të veshur me mozaikë të artë në stilin tipikisht [[venecia]]n. Faktikisht bëhet fjalë për krijimin e hapsirës virtuale të një kishëze anësore, me figura njëkohësisht monumentale dhe ngrohtësisht njerëzore, falë përzierjes së pasur kromatike.<ref name="O407" /> Për fat të keq mungojnë referime me vepra të dokumentueshme nga ato vite: telajot që Giovanni pikturoi nga viti [[1479]] për Pallatin Dukal, duke shkuar te vëllai [[Gentile Bellini|Gentile]] duke u nisur për në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], në faktikisht humbën.<ref name="O407" /> Angazhimi i Giovanni-t për porosinë impenjative publike i la përkohësisht fushën e lirë – për palat e altarit në kuadrin venecian – piktorëve të tjerë si Cima da Conegliano. ==== Triptiku i Frarit ==== Në vitin [[1488]] Bellini nënshkroi dhe ''datoi Triptikun e Frarit'' për bazilikën e Santa Maria Gloriosa dei Frari në [[Venecia]]. Në këtë vepër, zhvillohen më tej eksperimentet iluzioniste të ''Pala di San Giobbe'', me kornizën që "mbështet" tavanin e pikturuar në tre ndarje, të ndriçuar fuqishëm në mënyrë që të duket i vërtetë. Pas fronit të Maries në të vërtetë hapet një kamare me mozaikë të praruar, me një studim luministik që sugjeron një thellësi të madhe perspektive.<ref name="O437">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=437}}</ref> ==== Pala Barbarigo ==== [[Skeda:Barbarigo_Altarpiece.jpg|parapamje|majtas|408px|''Pala Barbarigo'' ([[1488]])]] Gjithmonë në të njëjtin vit është firmosur ''Pala Barbarigo'' (''Madona me Fëmijën, Shën Markun, Shën Agustinin dhe Agostino Barbarigo të gjunjëzuar'') në kishën e Shë Pjetër Martirit në Murano, një nga episodet e pakta kronologjikisht të sugurtë në karrierën e artistit, falë citimit gjithashtu në [[testamenti]]n e doxhit Agostino Barbarigo. Në pikturën Shën Marku, mbrojtësi i [[Venecia]]s dhe për këtë arsye i dogatit, paraqet të devotshmin e gjunjëzuar para Virgjëreshës me një gjest afetuoz. Konceptimi hapsinor i [[shekulli XV|shekullit të pesëmbëdhjetë]] këtu është braktisur për herë të parë, në favor të një marrëdhënieje më të lirë midis natyrës dhe bisedës së shenjtë, dhe madje punimi piktorik përfaqëson një nga eksperimentet e para në pikturën tonale, e ndryshme nga ajo e [[Giorgione]]-s, që është gjithmonë e lidhur me temën e lirizmit profan, e cila këtu mungon.<ref name="O440">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=440}}</ref> ==== Biseda e Shenjtë ==== Rreth vitit [[1490]] ai do të pikturonte bisedën e shenjtë të ''Madonës dhe Fëmijës midis shenjtoreve Katerina dhe Maria Magdalena'', tashmë në Gallerie dell'Accademia. Në këtë tablo mund të shihet një maturim në stilin e artistit të lidhur me një aplikim të sfumuar të ngjyrës, si tek veprat e [[Leonardo da Vinçi|Leonardo da Vinçit]]. Drita bie anash, duke përparuar butësisht mbi rrobat dhe fytyrat e shenjtoreve, në një atmosferë të heshtur dhe përsiatëse, të theksuar nga sfondi i errët inovativ, pa asnjë lloj konotacioni. Kompozimi është simetrik, si në të gjitha bisedat e shenjta të Giovanni-t, dhe thellësia sugjerohet vetëm nga pozicionet e pjerrëta të dy shenjtoreve, të cilat krijojnë një lloj krahësh diagonalë të drejtuar mbi grupin e shenjtë qendror.<ref name="O442">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=442}}</ref> ==== Portretet ==== Në të njëjtën kohë me këtë prodhim të dendur të artit të shenjtë, Giovanni Bellini i ishte kushtuar, të paktën që nga vitet [[1470|shtatëdhjetë]], krijimit intensiv të portreteve, të cilat, megjithëse jo aq të shumtë në numër, ishin jashtëzakonisht domethënëse në rezultate. Dokumenti më i vjetër është ''Portreti i Jörg Fugger'' në vitin [[1474]], i ndjekur nga ''Portreti i një të riu me të kuqe'' dhe ''Portreti i një udhëheqësi'', të dy të National Gallery në [[Uashington D.C.|Uashington]]. Ndikimi i Antonello da Messina është i dukshëm, por veprat e Giovanni-t karakterizohen nga një marrëdhënie psikologjike më pak e dukshme midis subjektit të portretit dhe shikuesit, në përputhje me një dialog më pak të drejtpërdrejtë dhe më formal.<ref name="O446">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=446}}</ref> Gjithashtu vlen të përmendet ''Portreti i doxhit Leonardo Loredan'', i datuar në vitin [[1501]]. [[Skeda:Giovanni Bellini — Holy Allegory.jpg|parapamje|432px| ''Alegoria e shenjtë'']] ==== Alegoria e shenjtë ==== Midis viteve [[1490]] dhe [[1500]] duhet të datohet ''Alegoria e shenjtë'' e [[Uffizi|Galleria degli Uffizi]], një nga veprat më enigmatike të Giovanni Bellinit dhe prodhimit të [[Rilindja|Rilindjes]] në përgjithësi, e populluar nga një seri figurash simbolike, kuptimi i të cilave është ende i pakapshëm sot.<ref name="O448">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=448}}</ref> Po ashtu simbolike janë ''Katër alegoritë'' e Gallerie dell'Accademia, katër pllaka moralizuese, të cilat fillimisht dekoruan një dollap tualeti, të pajisur me një varëse dhe pasqyrë, më parë nga piktori Vincenzo Catena.<ref name="O407" /> ==== Drejtë ''mënyrës moderne'' ==== Duke iu afruar shekullit të gjashtëmbëdhjetë, Bellini zhvilloi gjithnjë e më shumë një qasje inovative ndaj pikturës dhe marrëdhënies midis figurave dhe peizazhit, e cila u mor më pas nga Giorgione, [[Ticiani|Titian]] dhe të tjerët, duke dhënë lindjen e risive të jashtëzakonshme të pikturës Veneciane të Rilindjes së Pjekur. Për shembull, në ''Bisedën e Shenjtë të Giovanelli'' personazhet janë akoma të ndarë nga peisazhi prapa tyre, por pamja natyraliste është tashmë unike, e qartë dhe plot vlera të dhëna nga drita koherente e artë.<ref name="O450">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=450}}</ref> ''Portreti i Doge Leonardo Loredan'', [[1501|rreth vitit 1501,]] shënoi pjekurinë e plotë të mësimit të Antonello da Messina, e dukshme në realizmin e përgjithshëm në rrudha, si dhe në rroba, ku qëndrueshmëria merr vlerën e dinjitetit të subjektit zyrë. Karakteristikat psikologjike sublimohen nga një shkëputje solemne, në emër të dinjitetit të rolit hierarkik të subjektit.<ref name="O407" /> [[Skeda:Pala_di_San_Zaccaria_(Venezia).jpg|parapamje|majtas| ''Pala e altarit të Shën Zaharisë'']] ''Pagëzimi i Krishtit'' në kishën e Santa Corona në Vicenza daton që nga viti 1500-1502, një përbërje mjaft tradicionale që tregon megjithatë, ndër të parat në prodhimin e artistit, një zhytje paqësore të figurave në hapësirën që i rrethon, e përshkuar nga drita dhe ajri (me një ndikim të mundshëm të Giorgione, një nxënës i Bellini në atë kohë). ''Leximi i Shën Jeronimit në shkretëtirën'' e Galerisë Kombëtare në Uashington mbase shënon një rimendim drejt modernizimit, me datën e diskutueshme në [[1505]] (me sa duket origjinale), por një stil i lidhur me mënyrat e rreth vitit [[1490|1490.]] Ndoshta është një vepër bashkëpunuese ose përfundimi i vonë i një pikture të filluar vite më parë.<ref name="O451">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=451}}</ref> Kështu ne arrijmë te kryevepra e padiskutueshme e ''Madonna del Prato'' ( [[1505|rreth vitit 1505]] ), një shumë e kuptimeve metaforike dhe fetare e kombinuar me një poezi dhe emocionalitet të thellë. Peizazhi është i paqartë dhe i rralluar, me një shkëlqim të qetë, i cili përfaqëson idealin e qetësisë, të kuptuar si një pajtim shpirtëror, idilik dhe hermitik.<ref name="O457">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=457}}</ref> Ndjenjat e tilla dhe një thellësi e ngjashme e leximit përsëriten në veprat e mëvonshme të tilla si ''Madona me Fëmijën Bekues'' të Institutit të Arteve të Detroit ([[1509]]) ose ''Madona dhe Fëmija'' e Brerës ([[1510]]). Megjithëse në të dy çadrat përsëri ndahet grupi i shenjtë nga peizazhi, ekziston një vizion i ri, i vëmendshëm për pushtimet e Giorgione, ku elementët njerëzore janë shkrirë me natyrën. Te ''Madonna di Brera'', analizat zbuluan mungesën e vizatimit nën peizazh, duke dëshmuar një besim në rregullimin e natyrës së plotë dhe totale. Pranë kësaj vepre është edhe një ''Madona dhe Fëmija'' në Galleria Borghese në [[Roma|Romë]], ndoshta versioni i fundit plotësisht i dokumentuar i kësaj teme.<ref>{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|pp=458-460}}</ref> === Faza e fundit === [[Skeda:Gentile_e_giovanni_bellini,_predica_di_san_marco_in_alessandria_03.jpg|parapamje| ''Predikimi i Shën Markut në Aleksandri'' (Hollësi)]] ==== Pala e altarit të Shën Zaharisë ==== ''Pala e altarit të Shën Zaharisë'', nga viti [[1505]], shënjoi fillimin e fazës së fundit të prodhimit të piktorit. Në këtë vepër, Bellini, tani 75 vjeç, ende arrin të ripërtërihet duke mirëpritur sugjerime nga pushtimet e para të Giorgione, të lidhura me të ashtuquajturin tonalizëm. Me aftësi dhe vetëdije ai përqafoi evolucionin e ri artistik, duke e zhdukur atë dhe duke e përkulur, me koherencë ekstreme, në poetikën e tij. Në këtë altar, struktura kompozicionale nuk ndryshon shumë nga ajo e ''Pala di San Giobbe'', por prania e peizazhit në anët, marrë nga një ide nga Alvise Vivarini, gjeneron një dritë që zbut format, ngroh atmosferën dhe gjeneron një harmoni e re e përbërë nga sipërfaqe të gjera, njolla kromatike dhe tone soditëse me qetësi.<ref name="O466">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=466}}</ref> ==== Vdekja e vëllait ==== Më 23 shkurt [[1507]], sipas informacionit të regjistruar nga Marin Sanudo i Riu, Gentile Bellini u varros; në shënim autori shtoi një shënim sipas të cilit "vëllai Zuan Belin mbeti, i cili është më i shkëlqyeri pitor de Italia".<ref name="O407" /> Në ato vite, aftësia dhe autoriteti i Giovanni në fushën artistike në [[Venecia]] ishte në të vërtetë përtej diskutimit, ashtu si shtati i tij moral në përgjithësi. Në një letër të vitit [[1505]] nga [[Albreht Dyrer|Albrecht Dürer]] (atëherë jetonte në [[Venecia]]) për mikun e tij Pirckheimer, ai mban mend me krenari se si ishte vlerësuar në publik nga Bellini, i cili gjithashtu kërkoi që disa nga veprat e tij të paguheshin mirë: "ata kishin thënë që ai është një njeri i shkëlqyeshëm dhe në fakt është" - shkruan [[Albreht Dyrer|Dürer]] për Giovanni-n - "dhe unë me të vërtetë ndihem si shoku i tij. Ai është shumë i moshuar, por sigurisht që është akoma piktori më i mirë nga të gjithë".<ref name="O407" /> Pas vdekjes së Gentile, ai trashëgoi të gjitha fletoret e çmuara nga punëtoria e babait të tij Jacopo, me kusht, megjithatë, që ai t'i përkushtohej kompletimit të kanavacës së madhe me ''Predikimin e San Marco'', të filluar nga Gentile në [[1504]] për Scuola Grande di San Marco.<ref name="O407" /> Ky shënim justifikohet nga ngurrimi i piktorit për t'u marrë me skena narrative, të lidhura me ciklet e mëdha, duke preferuar më tepër alegori dhe subjekte fetare. ==== Veprat profane ==== [[Skeda:Drunkenness_of_Noah_bellini.jpg|parapamje|majtas|432px| ''Dehja e Noesë'']] Prodhimi i fundit i Bellini karakterizohet nga kërkesa për subjekte profane, tema që janë gjithnjë e më të dashura për aristokracinë e pasur veneciane. Në zëvendësim të kunatit të tij Andrea Mantegna, i cili vdiq në [[1506]], ai pikturoi ''Vazhdimin e Scipio'' për Këndet, një pikturë njëngjyrëshe në të cilën, megjithatë, teknika e tij e tejzgjatur e kiaroskuro shpërndan temën arkeologjike, duke e mbushur me një ëmbëlsi njerëzore të paparë.<ref name="O472">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=472}}</ref> Fama e tij, tani shumë e madhe përtej kufijve të shtetit venecian, e bën atë subjekt të kërkesave të shumta nga individë privatë, për tema të rralla në prodhimin e tij, të lidhura me letërsinë dhe klasicizmin. Në një letër nga Pietro Bembo drejtuar Isabella d'Este ([[1505]]), ne mësojmë se si mjeshtri i moshuar është plotësisht i përfshirë në klimën e re kulturore, në të cilën artisti tani është gjithashtu aktiv në përpunimin tematik dhe ikonografik të temës së kërkuar: ''shpikja'' - shkruan Bembo ''do të duhet t'i përshtatet imagjinatës së atij që e bën atë, i cili është i kënaqur që shumë terma të shënuar nuk i janë dhënë stilit të tij, unë përdor, siç thonë ata, të endem gjithmonë në vullnetin e tij në piktura''<ref name="DVC177">De Vecchi-Cerchiari, fq. 177</ref> Vepra të tjera të mëvonshme janë ''Gruaja e Re e zhveshur në pasqyrë'' ([[1515]]), në të cilën subjekti ideal erotik zgjidhet në një soditje të dëlirë, ''Baku i vogël'' dhe mbi të gjitha ''Gostia e perëndive''.<ref name="O476">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=476}}</ref> Qasja e Bellini ndaj lajmit të tonalitetit është e dukshme në vepra të tilla si ''Dehja e Noesë'': skena zgjidhet me plane të gjera me ngjyrë të kuqërremtë, të purpurt, me një butësi të trashë të pikturës, që rrjedh nga shembulli i Giorgione-s; përbërja, e cila zhvillohet horizontalisht, bëhet e gjallë nga lidhja dukshëm e rastësishme e gjesteve që lidhin figurat me njëra-tjetrën, por nuk mungon rekursi në një përgatitje tipike të [[shekulli XV|shekullit XV]], me vëmendje të kujdesshme për modelin bazë dhe një studimi i rrjedhës së ardhshme të bërrylave, duarve dhe gjunjëve. Kjo i garanton artistit një vazhdimësi stilistike dhe një koherencë të jashtëzakonshme me veprimtarinë e tij të mëparshme, duke demonstruar shkathtësinë dhe përshtatshmërinë e tij të jashtëzakonshme, akoma në pragun e nëntëdhjetë viteve.<ref name="O475">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=475}}</ref> [[Skeda:Giovanni_Bellini_and_Titian_-_The_Feast_of_the_Gods_-_Google_Art_Project.jpg|parapamje|372px|''Gostia e Perëndive'']] ==== Gostia e Perëndive ==== Në vitin [[1514|1514 ai]] nënshkroi një nga komisionet e tij të fundit të rëndësishëm, ''Festino degli dei'', një vepër profane, që rrjedh ndoshta nga ''Fasti'' [[Ovidi|i Ovidit]], i cili përuroi serinë e pikturave në dhomën e veshjes së alabastrit të Alfonso I d'Este. Vepra, e retushuar më pas nga Titian dhe Dosso Dossi për të përshtatur peizazhin me pikturat e tjera në seri, dhe ndoshta edhe disa atribute ikonologjike, trajton një temë të rafinuar erotike dhe lascivious, të cilën piktori e zgjidhi, megjithatë, me një krejt të dëlirë dhe qasje e matur., tipike për poetikën e tij. Deri tani borxhet ndaj tonalizmit janë jashtëzakonisht të dukshme, së bashku me një farë fortësie dhe disa draperie "prerëse" që rrjedhin nga shembulli i [[Albreht Dyrer|Dürer]]. Duket se vetë Bellini shtoi detaje më të qarta (të tilla si gjinjtë e zhveshur të nimfave, gjestin e rrezikshëm të Neptunit në qendër) për të përmbushur kërkesat e klientit.<ref>{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|pp=475-479}}</ref> ==== Vdekja ==== Në [[1515]] Bellini përfundoi një pikturë përfundimtare, ''Portretin e Fra 'Teodoro da Urbino'', me një intensitet të ashpër dhe filloi të punojë në kanavacën e ''Martirizmit të Shën Markut'', e porositur një vit më parë nga ''Scuola Grande di San Marco'', një vepër që mbeti i paplotë dhe u përfundua vetëm në [[1537]] nga Vittore Belliniano.<ref name="O479">{{harvnb|Mariolina Olivari|2007|p=479}}</ref> Më 26 nëntor [[1516|1516,]] Marin Sanudo shënoi në ditarët e tij: "Nëse ai e kuptonte, këtë mëngjes që Zuan Belin, optimo pytor, [...] fama e të cilit njihet në të gjithë botën, dhe cussi i vjetër si epoka, vdiq për shkëlqimin". Giovanni ishte i fundit i brezit të tij, pas zhdukjes së Mantegna-s dhe Gentile Bellinit; por ndryshe nga ky i fundit, Giovanni nuk mbeti në karrierën e tij gjithnjë njësoj si ai, duke u përpjekur vazhdimisht të azhurnohej dhe të merrte lajmet. Karriera e tij intensive, mbi gjashtëdhjetë vjeçare, gjithmonë në nivelet më të larta, në fakt luhej tërësisht "midis inovacionit dhe ruajtjes", siç shkruajti Pallucchini në [[1964]].<ref name="O407" /> == Karakteristikat stilistike == [[Skeda:Giovanni_bellini,_sacra_conversazione_dell'accademia_02.jpg|parapamje|majtas|''Magdalena'' (hollësi), Galerie dell'Accademia, [[Venecia]]]] Bellini kombinon plasticizmin metafizik nga [[Piero della Francesca]] dhe realizmin njerëzor të Antonello da Messina (jo ai i ekzagjeruar nga [[Lista e piktorëve flamandë|flamandët]]) me thellësi kromatike tipike të venecianëve, duke i hapur rrugën të ashtuquajturit "[[Tonalizmi|tonalizëm]]". Ai gjithashtu u ndikua nga kunati i tij [[Andrea Mantegna]], i cili e solli atë në kontakt me risitë e [[Rilindja Fiorentine|Rilindjes Fiorentine]]. Gjithmonë Mantegna, me të cilin ka mundësinë të punojë në kontakt në gjatë qëndrimit [[Padova]]n, e ndikoi atë në ekspresivitetin e fytyrave dhe në forcën emocionale që përcjellin peizazhet në sfond. Në [[Padova]], Bellini u njoh gjithashtu me skulpturën e [[Donatello]]s, i cili në këtë periudhë i dha një ngarkesë ekspresioniste punës së tij, duke iu afruar një stili më afër mjedisit të Veriut. Prandaj Bellini solli risi të mëdha në pikturën veneciane, kur babai dhe vëllai i tij Jacopo dhe Gentile Bellini, ishin ende të lidhur me hieratizmin bizantin, dhe me gotikun e vonë, që në [[Venecia|Venecie]], në [[Arkitektura|arkitekturë]], filloi të zbehej vetëm nga viti [[1470]]. Më vonë ai mirëpriti shkëlqimin e qartë të Piero della Francesca dhe ishte një nga të parët që kuptoi risitë atmosferike të Antonello da Messina-s, e cila shndërroi dritën në një lidhës të artë midis figurave, të aftë për të dhënë ndjesinë e qarkullimit të ajrit. [[Skeda:Vicenza,_santa_corona,_altare_garzadori_con_battesimo_di_cristo_di_giovanni_bellini_03.JPG|parapamje| Vicenza, Santa Corona, altari Garzadori me pagëzimin e Krishtit]] Prapë, tashmë i moshuar, ai vlerësoi cilësitë e artistëve kalimtarë nëpër lagunë, të tillë si [[Leonardo da Vinçi|Leonardo da Vinci]] dhe [[Albreht Dyrer|Albrecht Dürer]], duke asimiluar përkatësisht ''sfumaton'' dhe shijen nordike për draperinë e mprehtë. Por arritja e tij më e madhe qe, tashmë në të shtatëdhjetat e tij, që njohu prurjet e revolucionit të [[tonalizmi]]t të [[Giorgione]]-s dhe, pak më vonë, të riut [[Ticiani|Ticiano]], duke aplikuar ngjyra në fusha më të gjera dhe të buta, pa një kufi të qartë të dhënë nga vija e konturit dhe priret ti shkrijë subjektet me peisazhin përreth. Si [[Rafaelo|Rafaeloja]] arriti një harmoni të skajshme nga një ekuilibër i skajshëm: më shumë sesa urbinasi, megjithatë, e njëjta poezi kishte qenë frymëzimi dhe qëllimi kryesor i artit të tij.<ref name="O407" /> Berenson shkruajti për të se: "Për pesëdhjetë vjet ai e drejtoi pikturën veneciane nga fitorja në fitore, e gjeti atë duke thyer guaskën e saj bizantine, kërcënoi të petrifikonte nën pikat e kanunëve pedantë dhe e la atë në duart e Giorgione-s dhe [[Ticiani]]t, arti" më plotësisht njerëzore se çdo tjetër që bota perëndimore dinte ndonjëherë pas rënies së kulturës greko-romake".<ref>{{harvnb|Bernard Berenson|1894}}</ref> == Studentët == Sipas një lajmi nga Vasari, i pa konfirmuar nga burime të tjera, Giorgione u formua nga Bellini. Midis dishepujve të tij të sigurt janë Nicolò Rondinelli dhe Marco Bello. == Veprat == {{See also|Veprat e Giovanni Bellinit}} == Në kulturën masive == ''Bellini'' është gjithashtu emri i një [[Koktej|kokteji të]] famshëm, i krijuar në vitin [[1948]]<ref name="Harrys Bar">{{Cite web|title=The Bellini|language=en|work=harrysbarvenezia|url=http://www.harrysbarvenezia.com/bellini.htm|access-date=10 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20091126002815/http://www.harrysbarvenezia.com/bellini.htm|url-status=dead|archive-date=26 nëntor 2009}}</ref> nga Giuseppe Cipriani, pronar dhe banakier kryesor i Bar's Harry në [[Venecia]] dhe i emërtuar në nder të piktorit. ''Bellini'' bazohet te vera e bardhë (zakonisht Prosecco ose verë e gazuar Brut) dhe tul të freskët pjeshke të bardhë të shtrydhur dhe ka një ngjyrë karakteristike rozë, që i kujtonte Ciprianit ngjyrën e togës së një shenjti në një pikturë veneciane. Suksesi i ''Bellini'' e nxiti Ciprianin në përzierje të mëtejshme midis pikturës, ushqimit dhe verës, me shpikjen në vitin [[1950]] të ''Carpaccio'', pjatë e përbërë nga feta të prera hollë të [[Mishi|mishit]] të [[viçi]]t të gjallë të vendosura në një pjatë dhe të zbukuruar [[Vasili Kandinski|alla Kandinski]], me një salcë që quhej universale, e quajtur kështu sepse Ciprianit ngjyra e mishit të gjallë i kujtonte ngjyrat e intensive të pikturave të piktorit [[Viktor Karpaçi|Vittore Carpaccio]], me veprat e të cilit mbahej në atë kohë në Palazzo Ducale të [[Venecia]]s.<ref>{{Cite encyclopedia|title=Carpaccio|encyclopedia=Treccani|url=http://www.treccani.it/vocabolario/carpaccio/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|title=La storia del Carpaccio|work=glu-fri.com|url=http://www.glu-fri.com/it/carpaccio-zucchine/|language=it|access-date=10 qershor 2021|url-status=dead|archive-date=23 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623093247/https://www.glu-fri.com/it/carpaccio-zucchine/}}</ref> Në zonën e Pezaros, ku piktori qëndroi për të krijuar palën e famshme të altarit, "''Giamblèn''" (Giambellino në dialektin vendas) ka marrë kuptimin e ''personit të lënë pas dore'' [[Antonomazia|''par ekselencës'']]. == Galeri pikturash == <gallery mode="packed" heights="219" caption="Portrete"> File:Giovanni Bellini - Ritratto di un giovane uomo.jpg|''Portreti i një të riu'', [[1470]]-[[1480]], Gemäldegalerie, Berlin File:Bellini, Giovanni - Giovanni Emo - NGA.jpg|''Giovanni Emo'', {{Rreth}}[[1475]]-[[1480]], National Gallery of Art, 48.9 x 34.6 cm File:Giovanni Bellini Portrait Young Man Red.jpg|''Portreti i një djaloshi me të kuqe'', [[1485]]-[[1490]], National Gallery of Art, [[Uashington D.C.]] File:Bellini Giovanni.jpg|''Portret djaloshi'', {{Rreth}}[[1490]], Nivaagaard Museum File:Giovanni Bellini Portrait of a Young Man.jpg|''Portret djaloshi'', {{Rreth|[[1490]], National Gallery of Art File:Giovanni_Bellini_019.jpg|''Portret burri'', [[1475]]-[[1500]], [[Muzeu i Luvrit]] File:BELLINI, Giovanni.jpg|''Portret burri'', [[Uffizi|Galleria degli Uffizi]], [[1500]] File:Giovanni Bellini FeltételezettÖnarcképeKJ.jpg|''Portret burri'', {{Rreth|[[1500]], Museo Capitolino File:Giovanni Bellini - Ritratto di gentiluomo veneziano.jpg|''Portreti i një fisniku venecian'', {{Rreth}} [[1500]], National Gallery of Art File:Bellini, Giovanni - Ritratto di giovane senatore - Padova Musei civici.jpg|''Portret i një senatori të ri'', [[1500]]-[[1509]], Museo Civico di Padova, [[Padova]] File:Giovanni_Bellini,_portrait_of_Doge_Leonardo_Loredan.jpg|''Portreti i doxhit Leonardo<br/> Loredan, [[1501]]-[[1502]], National Gallery, Londër'' File:Portrait of a young man, by Giovanni Bellini.jpg|''Portret i një burri të ri'', [[1505]], Royal Collection File:Giovanni Bellini - Portrait of a Procurator.jpg|''Portreti i një prokurori'', {{Rreth|[[1507]], Tokyo Fuji Museum File:Giovanni Bellini - Ritratto d'uomo (Boston).jpg|''Portreti i një burri'' ([[Boston]]) File:Giovanni Bellini - Ritratto di Fra' Teodoro da Urbino in veste di San Domenico.jpg|''Portreti i Fra Teodoros së Urbinos si Shën Domeniku'', [[1515]], (Londër) File:Giovanni_bellini_raffaele_zovenzoni.jpg|Poeti Raffaele Zovenzoni ([[Milano]]) File:Giovanni Bellini - Ritratto di Jörg Fugger.jpg|''Joerg Fugger'' (Norton Simon Museum) File:Giovanni Bellini - Ritratto di ragazzo.jpg|''Portreti i një djali'' (Birmingham) File:Giovanni Bellini o Giovanni Cariani - Ritratto di due giovani.jpg|''Dy djelmosha'' ([[Muzeu i Luvrit|Luvër]]) File:Bellini - Der Doge Leonardo Loredan mit vier Begleitern, 1507, B.79.jpg|''Doxhi Leonardo Loredani me katër anëtarë të familjes'', [[1507]], Gemälde, Berlin </gallery> <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;color:inherit" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Vepra Fetare</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery mode="packed" heights="234" caption="Vepra fetare"> File:Giovanni Bellini 002.jpg|Bellini, Giovanni ~ ''Agonia në kopësht'', {{Rreth|[[1459]]}}, National Gallery, Londër File:Giovanni bellini, presentazione di gesù al tempio, 1469 ca. 01.jpg|''Prezantimi në Tempull'', {{Rreth|[[1459]]}}, Galleria Querini Stampalia, [[Venecia|Venecie]]. File:Madonna and Child with Saints - Giovanni Bellini - Louvre RF 2097.jpg|''Madona dhe Fëmija me shenjtë'', Luvër, [[Paris]] File:Bellini Madonna and Child.jpg|''Madona dhe Fëmija me donatorin'' File:Bellini - madonna01.jpg|Bellini, Giovanni ~ ''Madona Willys'', [[1480]]–[[1490]], vajë në panel, São Paulo Art Museum File:Blessing Christ by Giovanni Bellini (Louvre RF 2039).jpg|''Krishti duke bekuar'', [[1465]]–[[1470]], Luvër, [[Paris]] (cepi i tunikës është dekoruar gjerësisht me shkrime ''pseudo-kufike''; shiko [[:File:Giovanni Bellini Le Christ Benissant 1465 1470 detail.jpg|hollësitë]]) File:Giovanni Bellini, Dead Christ Tended by Angels, 1470-75, Berlin, Gemäldegalerie.jpg|''Krishti i vdekur, i mbajtur nga engjëjt'', [[1470]]–[[1475]], Gemäldegalerie, Berlin </gallery> |} <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;color:inherit" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Madona</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery mode="packed" heights="234" caption="Madona"> Skeda:Jacopo, gentile e giovanni bellini, polittico della madonna, da s.m. della carità, 1464-70 ca., 01.JPG|''Triptiku i Madonës'', [[1464]]-[[1470]], pikturuar bashkë me Jacopo dhe Gentile Bellinin dhe punishten, Gallerie dell'Accademia Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna and Child - Gemäldegalerie, Berlin 1177.jpg|''Virgjëresha dhe Fëmija'', {{Rreth}} [[1460]], Gemäldegalerie, Berlin Skeda:Giovanni Bellini - Madonna with the Child (Greek Madonna) - WGA1638.jpg|''Madona Greke'', Pinacoteca di Brera, [[1460]]–[[1464]] Skeda:Bellini-Vierge-à-l-Enfant-Ajaccio,Fesch.jpg|Virgjëresha dhe Fëmija, Palais Fesch, {{Rreth}} [[1470]]-[[1475|75]] Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna and Child - Gemäldegalerie Berlin 10A.2.jpg|''Madona dhe Fëmija'', Gemäldegalerie, Berlin Skeda:Accademia - Giovanni Bellini - Madonna with Child Blessing Cat.583.jpg|''Madona dhe Fëmija duke bekuar'', Accademia Galleries, [[1475]]-[[1479]] Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna and Child - Madonna Lochis - Accademia Carrara, Bergamo.jpg|''Madona dhe Fëmija'', Accademia Carrara, [[Bergamo]] Skeda:'The Madonna and Child', painting on panel by Giovanni Bellini, c. 1465, Kimbell Art Museum.jpg|''Madona dhe Fëmija'', Kimbell Art Museum, [[1465]] Skeda:Accademia - Madonna in trono che adora il Bambino dormiente - Giovanni Bellini C.591.jpg|''Madona në fron duke adhuruar Fëmijën duke fjetur'', Accademia Galleries, [[1475]] Skeda:(Venice) Madonna Frizzoni by Giovanni Bellini - Correr Museum.jpg|''Madona dhe Fëmija'', Museo Correr, [[1475]] Skeda:(Venice) Madonna col bambino in piedi benedicente - Giovanni Bellini - gallerie Accademia.jpg|''Madona me Fëmijën'', Accademia Galleries, [[1475]]-[[1480]] Skeda:Giovanni Bellini Madonna Willys.jpg|''Virgjëresha me Fëmijën në këmbë, i cili përqafon nënën e tij'' (''Willys Madonna''), Museu de Arte de São Paulo, [[1480]] – [[1490]] Skeda:(Venice) Madonna dai cherubini rossi - Giovanni Bellini - gallerie Accademia.jpg|''Madona me kerubinë të kuq'', Accademia Galleries, [[1485]] Skeda:Giovanni Bellini Madona and Child (1).jpg|''Madona dhe Fëmija'', Metropolitan Museum of Art, [[Nju Jork Siti]], [[1485]]–[[1490]] Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna di Alzano - Accademia Carrara.jpg|''Madona dhe Fëmija'', Accademia Carrara, [[1485]]-[[1487]] Skeda:Accademia - Madonna degli Alberetti - Giovanni Bellini.jpg|''Madonna degli alberetti'', Accademia Galleries, [[1487]] Skeda:Giovanni Bellini - Madonna with Child and Sts Peter and Sebastian - WGA1695.jpg|''Madona dhe Fëmija me Shën Pjetrin dhe Shën Sebastianin'', [[Muzeu i Luvrit|Luvër]], [[Paris]], [[1487]] Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna and Child with St. John the Baptist - Google Art Project.jpg|''Madona dhe Fëmija me Shën Gjon Pagëzorin fëmijë'', Indianapolis Museum of Art, [[1490]]-[[1500]] File:Giovanni Bellini - Maria met kind.jpg|''Madona dhe Fëmija, ~[[1490]]-[[1520]], vajë në panel, 23.5 x 19.5 cm, [[Amsterdami|Amsterdam]], Rijksmuseum.'' Skeda:Bellini Madonna and Child.jpg|''Madonna dhe Fëmija me donatorin'', National Museum in Poznań, Poznań, [[1502]]–[[1507]] Skeda:Bellini, Giovanni - Madonna con il Bambino - Pinacoteca di Brera.jpg|''Madona me Fëmijën'', [[1510]], Pinacoteca di Brera Skeda:(Venice) Angelo annunciante e Vergine annuciata - Giovanni Bellini - Gallerie Accademia.jpg|''Engjëlli i Shpalljes dhe Virgjëresha'', Accademia Galleries, [[Venecia|Venecie]], [[1500]] Skeda:Madonna and Child with Saints John the Baptist and Elizabeth (SM 853).png|''Madona dhe Fëmija me Shën Gjon Pagëzorin dhe Shën Elizabetën'', [[1490]]-[[1500]], Frankfurt Skeda:Accademia - Madonna col Bambino tra san Giovanni Battista e una santa Cat.881.jpg|''Biseda e shenjtë Giovanelli'', Accademia Galleries, [[Venecia|Venecie]] Skeda:Accademia - Madonna con Bambino tra le sante Caterina e Maria Maddalena - Giovanni Bellini - Cat 613.jpg|''Madona dhe Fëmija midis Shën Katerinës dhe Maria Magdalenës'', Accademia Galleries, [[Venecia|Venecie]], [[1490]] Skeda:Accademia - Pala di San Giobbe by Giovanni Bellini.jpg|''Pala di San Giobbe'', Accademia Galleries, [[Venecia|Venecie]] Skeda:Accademia - Madonna col Bambino tra san Paolo e san Giorgio Cat610.jpg|''Madona dhe Fëmija midis Shën Palit dhe Shën Geroges'', Accademia Galleries, [[Venecia|Venecie]], [[1490]] </gallery> |} <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;color:inherit" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Pieta</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery mode="packed" heights="234" caption="Pieta"> File:Giovanni Bellini - Imago Pietatis - Google Art Project.jpg|''Imago Pietatis'', [[1460]]–[[1469]] Skeda:Giovanni e gentile bellini, pietà, 1472, 01.JPG Skeda:Bellini, Giovanni - Pietà with Madonna and St. John the Evangelist - Accademia Carrara Bergamo.jpg Skeda:Bellini, Giovanni - Dead Christ Supported by Two Angels.jpg Skeda:Giovanni-Bellini-Pietá (1465).jpg Skeda:Giovanni-Bellini-HalottKrisztus-négyAngyallal (1470).jpg Skeda:Accademia - Pietà Martinengo by Giovanni Bellini Cat.883.jpg </gallery> |} <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;color:inherit" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Piktura të tjera</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery caption="Piktura të tjera" mode="packed" heights="237"> File:Giovanni Bellini o Giambellino - Allegoria sacra - Google Art Project.jpg|''Allegoria e Shenjtë'', [[Uffizi|Galleria degli Uffizi]], [[Firencia|Firence]] Skeda:Andrea previtali e giovanni bellini, allegorie, 1490 ca. 01.JPG|''Katër Alegoritë'', bashkëpunim me Andrea Previtalin, {{Rreth}} [[1490]], Gallerie dell'Accademia, [[Venecia|Venecie]] Skeda:Giovanni Bellini - Giovane donna nuda allo specchio.jpg|''Vajzë lakuriq në pasqyrë'', vajë në panel plepi, Kunsthistorisches Museum, [[Vjena|Vjenë]] Skeda:Gentile e giovanni bellini, predica di san marco in alessandria 01.jpg|''Predikimi i Shën Markut në Aleksandri'', me Gentile Bellinin, [[1504]]-[[1507]], Pinacoteca di Brera, [[Milano]] Skeda:Giovanni Bellini and Titian - The Feast of the Gods - Google Art Project.jpg|''Gostia e Zotave'', e përfunduar nga [[Ticiani]] me ndihmën e Dosso Dossit, midis viteve [[1514]]-[[1529]], vajë në kanavacë, National Gallery of Art, [[Uashington D.C.]] Skeda:Giovanni Bellini Young Bacchus.jpg|''Baku i vogël'', {{Rreth}} [[1505]]-[[1510]], vajë në tablo transferuar në panel, National Gallery of Art, [[Uashington D.C.]] Skeda:Giovanni Bellini - San Girolamo nel deserto.jpg|''Shën Jeronimi në shkretëtirë'', {{Rreth}} [[1455]]-[[1460]], Barber Institute of Fine Arts, Birmingham Skeda:Bellini, Giovanni - Saint Jerome reading in a landscape - National Gallery.jpg|''Shën Jeronimi duke lexuar në mjedis'', National Gallery Skeda:Passion de saint Maurice - Arsenal940 - saint Maurice f34v.jpg|''Shën Maurisi'', miniaturë në pergamenë e dorëshkimit ''Passion de Saint Maurice et de ses compagnos'', {{Rreth}} [[1453]], Bibliothèque de l'Arsenal, [[Paris]] Skeda:Passion de saint Maurice - Arsenal940 - Assemblée de l'ordre du croissant.jpg|''Asamblea e Urdhrit të Gjysmë-Hënës'', miniaturë në pergamenë, {{Rreth}} [[1453]], pjesë e dorëshkrimit ''Passion de saint Maurice e de ses compagnos'', Bibliotheque de l'Arsenal, [[Paris]] Skeda:Marcello-elephant-st-maurice-ms-940-f38v-c1453.jpg|''Alegoria e Venecies dhe Pallatit të Doxhit, miniaturë në pergamenë, {{Rreth}} [[1453]], Bibliotheque de l'Arsenal, [[Paris]]'' Skeda:Passio Mauricii et sotiorum ejus - Bib Arsenal Ms940 f9r.jpeg|Miniaturë në pergamenë e dorëshkrimit Passion de Saint Maurice et de ses compagnos, {{Rreth}} [[1453]], Bibliotheque de l'Arsenal, [[Paris]] Skeda:Passio Mauricii et sotiorum ejus - Bib Arsenal Ms940 f5v.jpeg|Miniaturë në pergamenë, {{Rreth}} [[1453]], pjesë e dorëshkrimit Passion de saint Maurice et de ses compagnos, Bibliotheque de l'Arsenal, [[Paris]] Skeda:Jacopo-antonio-marcello-rene-anjou-1459.jpg|Miniaturë në pergamenë nga dorëshkrimi i përkthimit të [[Strabonis Geographica|Gjeografisë]] së [[Straboni]]t, [[1459]], Bibliotheque municipale d'Albi Skeda:Guarino de Verona 001.jpg|Miniaturë në pergamenë nga dorëshkrimi i përkthimit të [[Strabonis Geographica|Gjeografisë]] së [[Straboni]]t, [[1459]], Bibliotheque municipale d'Albi Skeda:Barbarigo Altarpiece.jpg|''Pala Barbarigo'' Skeda:Giovanni Bellini - Orazione nell'orto.jpg|''Orazione nell'orto'', {{Rreth}} [[1465]], ngjyrë mbi dru, National Gallery, Londër Skeda:Giovanni bellini, testa di san giovanni battista.jpg|''Koka e Shën Gjon Pagëzorit'', Giovanni Bellini ose Marco Zoppo, {{Rreth}} [[1465]]-[[1470]], Musei Civici di Pesaro Skeda:Polittico di san vincenzo ferrer 01.jpg|''Poliptiku i Vincenzo Ferrerit'' Skeda:Giovanni bellini, resurrezione, 1475-79 ca. 01.JPG|''Ringjallja'' Skeda:SaintPeterTheMartyr'sAssasination.JPG|''Vrasja e Shën Pjetër Martirit, [[1507]], National Gallery, Londër'' </gallery> |} ==Shiko edhe== * [[Veprat e Giovanni Bellinit]] * [[Ticiani]] * [[Andrea Mantegna]] * [[Tonalizmi]] * [[Viktor Karpaçi]] * [[Giovanni Battista Tiepolo]] * [[Filippo Brunelleschi]] * [[Donatello]] * [[Domeniko Girlandaio]] * [[Fra Angelico]] * [[Lorenco di Kredi]] * [[Sandro Botiçeli]] * [[Andrea del Verrokjo]] * [[Gentile Bellini]] * [[Rilindja Veneciane]] * [[Mikelanxhelo]] * [[Rafaelo]] * [[Leonardo da Vinçi]] * [[Humanizmi i Rilindjes]] * [[Rilindja]] * [[Arti i Rilindjes]] * [[Familja Mediçi]] * [[Letërsia e Rilindjes Evropiane]] * [[Muzika e Rilindjes Evropiane]] * [[Xhoto]] * [[Duço]] * [[Simone Martini]] == Referime == {{Reflist|35 em}} == Bibliografia == {{Refbegin|35 em}} * {{Cite book|author=Giovanni Agosti|title=Un amore di Giovanni Bellini|publisher=Officina Libraria|location=Milano|year=2009|language=it|ISBN=978-88-89854-40-2}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=Storia dell'arte italiana|year=1968|publisher=Sansoni|language=it|location=Firence}} * {{Cite book|author=Bernard Berenson|title=The Venetian Painters of the Renaissance: With an Index to Their Works|url=https://books.google.al/books?id=QnrqcTR7pjYC|publisher=G.P. Putnam’s Sons|year=1894|language=en}} * {{Cite book|author=Rona Goffen|title=Giovanni Bellini|publisher=Motta|language=it|year=1990|location=Milano|isbn=88-7179-008-1}} * {{Cite book|editor=Emanuela Daffra|title=Giovanni Bellini ¬– La nascita della pittura devozionale umanistica – Gli studi|publisher=Skira|year=2014|language=it|location=Milano}} * {{Cite book|author=Peter Humfrey|title=Giovanni Bellini|publisher=Marsilio|language=it|year=2021|location=Venecie}} * {{Cite book|editor1=Peter Humfrey|editor2=Vincenzo Mancini|title=Giovanni Bellini ... il migliore nella pittura|editor3=Anchise Tempestini|editor4=Giovanni Carlo Federico Villa|year=2019|publisher=Linea d’acqua|language=it, en|location=Venecie}} * {{Cite book|editor1=Mario Lucco|editor2=Giovanni Carlo Federico Villa|title=Giovanni Bellini, Cinisello Balsamo|publisher=Scuderie del Quirinale|location=Milano|year=2008|language=it}} * {{Cite book|author1=Mauro Lucco|author2=Peter Humfrey|year=2019|title=Giovanni Bellini – Catalogo ragionato|author3=Carlo Federico Villa|editor1=Mauro Lucco|editor2=Ponzano Veneto|publisher=Zel|language=it}} * {{Cite book|author=Mariolina Olivari|chapter=Giovanni Bellini|year=2007|title=Pittori del Rinascimento|publisher=Scala|language=it|location=Firence|isbn=88-8117-099-X|page=407-480}} * {{Cite encyclopedia|author=Terisio Pignatti|title=BELLINI, Giovanni, detto Giambellino|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/bellini-giovanni-detto-giambellino_(Dizionario-Biografico)/|encyclopedia=Dizionario biografico degli italiani|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|language=it}} * {{Cite book|author=Anchise Tempestini|title=Giovanni Bellini|year=1997|publisher=Fabbri Editori|language=it|location=Milano|ISBN=88-4506973-7}} * {{Cite book|author=Catherine C. Wilson|title=Examining Giovanni Bellini: An Art "More Human and More Divine"|publisher=Turnhout, Brepols|year=2016|language=en|ISBN=978-2-503-53570-8}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Edda Cerchiari|title=Arte nel tempo|publisher=Bompiani, Sonzogno|language=it|year=1991}} * {{Cite book|author=Stefano Zuffi|title=Giovanni Bellini|publisher=Arnoldo Mondadori Arte|language=it|location=Milano|year=1991}} {{Refend}} == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} * [[File:Wikiquote-logo.svg|lidhje=|21x21px|Collabora a Wikiquote]] [https://it.wikiquote.org/wiki/ Wikiquote] përmban citime nga ose mbi '''[https://it.wikiquote.org/wiki/Giovanni%20Bellini Giovanni Bellini]''' * [[File:Commons-logo.svg|lidhje=https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it|24x24px|Collabora a Wikimedia Commons]] <span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it Wikimedia Commons]</span> përmban imazhe o fajëlla të tjerë mbi '''<span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Giovanni_Bellini Giovanni Bellini]</span>''' == Lidhje te jashtme == {{Refbegin|28 em}} {{Commons}} * {{Cite web|title=Giovanni Bellini|work=Wga.hu|language=it|url=http://www.wga.hu/html/b/bellini/giovanni/index.html}} * {{Cite encyclopedia|title=Bellini, Giovanni|encyclopedia=Treccani|language=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-bellini|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}} * {{Cite encyclopedia|author=Philip Hendy|title=Giovanni Bellini|language=en|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/biography/Giovanni-Bellini-Italian-Painter|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.}} * {{Cite web|title=Giovanni Bellini|publisher=Conferenza Episcopale Italiana|language=it|url=https://www.beweb.chiesacattolica.it/persone/persona/1437/}} * {{Cite web|title=Opere di Giovanni Bellini|publisher=Horizons Unlimited|language=it|url=https://mlol.link/open/author/128455}} {{Lidhje e vdekur}} * {{Cite web|author=Al von Ruff|title=Bibliography of Giovanni Bellini|language=en|url=http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?202593|website=Internet Speculative Fiction Database}} * {{Cite web|title=Giovanni Bellini|publisher=Zink Media|language=en|url=https://www.discogs.com/it/artist/2248439}} * {{Cite web|title=Giovanni Bellini|website=Web Gallery of Art|language=en|url=http://www.wga.hu/html/b/bellini/giovanni/index.html}} {{Refend}} [[Kategoria:Piktorë italianë]] [[Kategoria:Rilindas italianë]] [[Kategoria:Piktorë të shekullit të XV]] [[Kategoria:Piktorë të shekullit të XVI]] [[Kategoria:Lindje - Vitet 1430]] [[Kategoria:Vdekje 1516]] [[Kategoria:Njerëz nga Venediku]] m8zkztdozvrt7nmeeie158a6ekah7p8 1 303994 3059999 2802888 2026-10-27T01:39:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059999 wikitext text/x-wiki <div style="width: auto; border: 1px solid grey; padding: 0.5em; font-size: 100%; line-height: 150%; text-align: center"> {| | valign="center" | [[File:Wikimedians of Albanian Language User Group Vertical Logo.svg|left|80px]] | style="width: 100%" | Ky artikull u shkrua nga studentë të Katedrës së Gjuhës Italiane të Universitetit të Prishtinës, në kuadër të bashkëpunimit me [[Meta:Wikimedians of Albanian Language User Group|Grupin e Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe]]. Redaktori është fillestar prandaj ndihmoje nëse mundesh.<br> | valign="center" | [[File:University of Prishtina logo.svg|right|80px]] |} </div> == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giovanni Bellini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2383978 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091126002815/http://www.harrysbarvenezia.com/bellini.htm për lidhjen http://www.harrysbarvenezia.com/bellini.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2022 07:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giovanni Bellini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2802887 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210623093247/https://www.glu-fri.com/it/carpaccio-zucchine/ për lidhjen http://www.glu-fri.com/it/carpaccio-zucchine/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 maj 2025 16:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giovanni Bellini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059998 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://mlol.link/open/author/128455. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 02:39 (CET) b9hxw9kljcwu8xa8fxqik8tdudg8aih 0 306479 3059909 2959119 2026-10-26T19:59:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059909 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Phasianus_colchicus_2_tom_(Lukasz_Lukasik).jpg|parapamje| Meshkuj të aksioneve hibride në [[Polonia|Poloni.]]<br />Vini re brezin e hollë të bardhë të qafës për shkak të kontributit të nënspecieve me qafë unazore në pishinën e gjeneve hibride.]] '''Fazani i rëndomtë''' (''Phasianus colchicus'') është një zog në familjen e fazanëve (Phasianidae). Emri i gjinisë vjen nga [[Gjuha latine|latinishtja]] ''phasianus'', "fazan". Emri i specieve ''colchicus'' është [[Gjuha latine|latinisht]] për "nga Colchis" ([[Gjeorgjia]] e sotme), një vend në [[Deti i Zi|Detin e Zi]] ku fazanët u bënë të njohur për evropianët.<ref name="job90">{{Cite book|last=Jobling|first=James A|url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling|title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names|publisher=Christopher Helm|year=2010|isbn=978-1-4081-2501-4|location=London|pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n113 113], 302|language=en}}</ref> ''Phasianus'' u largua nga gjinia ''Gallus'', gjinia e shpendëve të xhunglës dhe [[Pula (shpend)|pulave]] të zbutura, rreth 20 milion vjet më parë.<ref name="Lawal">{{Cite journal|last=Lawal|first=RA.|display-authors=etal|year=2020|title=The wild species genome ancestry of domestic chickens|journal=BMC Biology|language=en|volume=18|issue=13|pages=13|doi=10.1186/s12915-020-0738-1|pmc=7014787|pmid=32050971|doi-access=free}}</ref> Nativeshtë vendas në [[Azi]] dhe pjesë të [[Evropë|Evropës]] si ultësira veriore e [[Kaukaz|Kaukazit]] dhe [[Ballkan|Ballkanit]]. Ajo është prezantuar gjerësisht diku tjetër si një <nowiki><i>Galliformes</i></nowiki>. Në pjesë të gamës së tij, domethënë në vendet ku asnjë nga të afërmit e tij nuk ndodhet në Evropë, ai është natyralizuar, dhe njihet thjesht si " '''fazani''' ". '''Fazani me qafë unazore''' është emri i përdorur për speciet në tërësi në Amerikën e Veriut dhe gjithashtu emri kolektiv për një numër [[Nënllojet|nënllojesh]] dhe intergradave të tyre që kanë unaza të bardha të qafës. Shtë një zogu i ''Galliformes'', ndër ata që kanë më shumë rëndësi rajonale, ndoshta më i përhapuri dhe më i lashtë në të gjithë botën. Fazani i zakonshëm është një nga zogjtë më të gjuajtur në botë; është futur për atë qëllim në shumë rajone dhe është gjithashtu e zakonshme në fermat e lojërave ku është edukuar komercialisht. Fazanët me qafë unazore në veçanti rriten dhe prezantohen në shumë pjesë të botës; aksionet e fermave të gjahut, megjithëse ende nuk [[Raca (blegtori)|janë zhvilluar racat]] e veçanta, mund të konsiderohen gjysmë të zbutura. Fazani me qafë unazore është zogu shtetëror i [[Dakota e Jugut|Dakotës së Jugut]], një nga vetëm tre zogjtë e shtetit amerikan që nuk është një specie vendase në [[Shtetet e Bashkuara]]. == Përshkrim == [[Skeda:Phasianus_colchicus_4_hen_(Lukasz_Lukasik).jpg|parapamje|Pulë flaviste.]] [[Skeda:Phasianus_colchicus_MHNT.jpg|majtas|parapamje|''Veza Phasianus colchicus'' në MHNT.]] [[Skeda:Phasianus_colchicus_MHNT_Skeleton.jpg|majtas|parapamje|Skeleti MHNT.]] Ka shumë forma ngjyrash të fazanit të zakonshëm mashkullor, duke filluar nga ngjyra nga pothuajse e bardhë në pothuajse të zezë në disa shembuj melanistikë. Këto janë për shkak të mbarështimit në robëri dhe hibridizimit midis [[Nënllojet|nënllojeve]] dhe fazanit të gjelbër, të përforcuar nga lëshimet e vazhdueshme të stokut nga burime të ndryshme në të egra. Për shembull, "fazanët me qafë unaze" të zakonshme në Evropë, Amerikën e Veriut dhe Australi nuk i përkasin ndonjë taksoni specifik, ata më tepër përfaqësojnë një tufë hibride stereotipe.<ref name="Sibley2000">{{harvnb|Sibley|2000|p=141}}</ref> Pesha e trupit mund të shkojë nga {{Convert|0.5|to|3|kg|lb}}, me meshkujt mesatarisht {{Convert|1.2|kg|lb}} dhe femrat mesatarisht {{Convert|0.9|kg|lb}}.<ref name="AAB">{{cite AllAboutBirds|Ring-necked Pheasant|accessdate=24 shtator 2021}}</ref> Hapësira e krahëve varion nga 22.1 në 33.9 in (56-86&nbsp;cm).<ref>{{Cito web|title=Ring-necked Pheasant Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Ring-necked_Pheasant/id|access-date=24 shtator 2021|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> Fezani i zakonshëm mashkull i rritur i [[Nënllojet|nënspecieve të nominuara]] ''Phasianus colchicus colchicus'' është {{Convert|60|–|89|cm|in}} në gjatësi me një bisht të zi ngjyrë kafe me vija të gjata, që zënë gati {{Convert|50|cm|in}} të gjatësisë totale. Puplat e trupit të tyre janënëngjyrë ari të ndritshme ose të zjarrtë bakrit-kuqe dhe gështenjë-kafe [[Pupla|pendë]] me shkëlqim të ylbertë të gjelbër dhe vjollcë; por uniforma e gropës ndonjëherë është blu. Mbulimi i krahut është i bardhë ose krem dhe shenjat me shirita të zinj janë të zakonshme në bisht.<ref name="Scott, p.85">Scott, p. 85</ref> Koka është jeshile me shishe me një kreshtë të vogël dhe dallgë të kuqe dalluese. ''P. c. colchicus'' dhe disa racave të tjera u mungon një unazë e bardhë e qafës.<ref name="British Book of Birds, p.69">''British Book of Birds'', p. 69</ref> Pas fytyrës janë dy tufa veshi, që e bëjnë fazanin më vigjilent.<ref>''The Observer's Book of Birds'', p. 214</ref> Femra (pula) dhe të miturit janë [[Dimorfizmi gjinor|shumë më pak spektakolare]], me një pendë ngjyrë kafe të njomë më të errët në të gjithë dhe me madhësi {{Convert|50|-|63|cm|in}} gjatë duke përfshirë një bisht prej rreth {{Convert|20|cm|in}} Zogjtë e mitur kanë pamjen e femrës me një bisht më të shkurtër derisa meshkujt e rinj fillojnë të rriten pupla karakteristike të ndritshme në gji, kokë dhe shpinë rreth 10 javë pas çeljes.<ref name="Scott, p.85">Scott, p. 85</ref> == Referime == {{Referencat}}  == Linqe te jashtme == * [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3091id.html Fezani me qafe ''unazore - Phasianus colchicus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212231643/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3091id.html |date=12 dhjetor 2006 }} - InfoCenter për identifikimin e shpendëve Patuxent USGS * [https://web.archive.org/web/20070211042658/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Ring-necked_Pheasant.html Llogaria e Specieve të Fasanit me qafë unazore-] Cornell Lab of Ornitology * [http://www.enature.com Fezani] [https://web.archive.org/web/20061129060343/http://www.enature.com/fieldguides/detail.asp?recnum=BD0173 me qafë] unazore në enature.com * [http://www.rspb.org.uk/wildlife/birdguide/name/p/pheasant/ Faqe e fazanit të Shoqërisë Mbretërore për Mbrojtjen e Zogjve (RSPB)] [[Kategoria:Fazanët]] [[Kategoria:Zogj aziatikë]] 7h3a3qhbhnwoo3dxejjtdfrhuc13u2x 4 307362 3059731 3056858 2026-10-26T12:26:05Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059731 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Robotët/Hyrja/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="header"> <div class="main-grid main-grid--two-col"> <div>[[File:Applications-system.svg|100px|link=|alt=Stema e Ofiçinës]]</div> <div> <div class="title">Ofiçina</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/InputInit prefix=Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/ placeholder=Emri i robotit buttonlabel= Krijo faqen e kërkesës width=30 </inputbox> </div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Ofiçina''' është vendi ku kërkohet dhe jepet miratimi për robotët. Një ''robot'' (shkurt ''bot'') është një program që punon me një llogari si të një përdoruesi të zakonshëm dhe kryen në Wikipedia punë të automatizuara, që me dorë do të ishin të lodhshme. Çdokush mund të krijojë një robot, por që puna e tij të jetë e përhershme, duhet ta miratojë një administrator.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Si të kërkoni miratimin</div> Krijoni një faqe përdoruesi për robotin me stampën {{tl|Bot}}. Pastaj shkruani emrin e robotit në kutinë më lart dhe shtypni ''Krijo faqen e kërkesës''. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Pasi ta keni publikuar</div> Kërkesën e vendos te pjesa [[#Kërkesa në proces miratimi|Kërkesa në proces miratimi]] roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], brenda pak minutash; nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, vendoseni vetë në formën <nowiki>{{Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Emri i robotit}}</nowiki>. Një javë pas mbylljes, Smallem e heq kërkesën nga lista dhe, kur roboti është miratuar, e shton te [[#Lista e robotëve të miratuar|robotët e miratuar]]. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Kushtet</div> Sigurohuni që roboti të jetë i padëmshëm për komunitetin dhe të mos e mbingarkojë serverin: robotët mund të bëjnë qindra redaktime në pak kohë dhe, kur nuk punojnë mirë, mund t'i sjellin dëme të mëdha projektit. Një robot që nuk bën asnjë redaktim për më shumë se një vit konsiderohet joaktiv. </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> {{Shortcut|WP:RB|WP:BOT|WP:ROBOT|OFIÇINA|OFICINA}} </div> [[Kategoria:Robotë në Wikipedia]] 7o7cz6lcm48y7py0mg9oln8mxhzaggx 4 307366 3059733 3058338 2026-10-26T12:26:09Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059733 wikitext text/x-wiki <div class="bot-footer"> <div class="hub-divider" id="Lista_e_robotëve_të_miratuar"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Robotët e miratuar</div><div class="hub-divider-line"></div></div> <div class="bot-list-title">Aktivë</div> <div class="bot-list"> <!-- Një robot i ri: * [[User:Emri|Emri]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Emri|kërkesa]]</small> (ose <small>pa kërkesë</small>) --> * [[User:AccountVanishRequests|AccountVanishRequests]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Automoderatori|Automoderatori]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:EmausBot|EmausBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/EmausBot|kërkesa]]</small> * [[User:ErfgoedBot|ErfgoedBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Hazard-Bot|Hazard-Bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Hazard-Bot|kërkesa]]</small> * [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/InternetArchiveBot|kërkesa]]</small> * [[User:Leaderbot|Leaderbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Leaderbot|kërkesa]]</small> * [[User:Maintenance script|Maintenance script]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:MajavahBot|MajavahBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MajavahBot|kërkesa]]</small> * [[User:MediaWiki default|MediaWiki default]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Qwerfjkl (bot)|kërkesa]]</small> * [[User:Smallem|Smallem]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Smallem|kërkesa]]</small> * [[User:Xqbot|Xqbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Xqbot|kërkesa]]</small> </div> <div class="bot-inactive mw-collapsible mw-collapsed" data-expandtext="Jo aktivë" data-collapsetext="Jo aktivë"> <div class="bot-list bot-list-inactive"> * [[User:Addbot|Addbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Addbot|kërkesa]]</small> * [[User:Albambot|Albambot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Albambot|kërkesa]]</small> * [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/AlleborgoBot|kërkesa]]</small> * [[User:Almabot|Almabot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Almabot|kërkesa]]</small> * [[User:Amirobot|Amirobot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Amirobot|kërkesa]]</small> * [[User:ArthurBot|ArthurBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/ArthurBot|kërkesa]]</small> * [[User:AvicBot|AvicBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/AvicBot|kërkesa]]</small> * [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/AvocatoBot|kërkesa]]</small> * [[User:BendelacBOT|BendelacBOT]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/BendelacBOT|kërkesa]]</small> * [[User:BetBot|BetBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:BodhisattvaBot|BodhisattvaBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/BodhisattvaBot|kërkesa]]</small> * [[User:BotMultichill|BotMultichill]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Botz|Botz]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Byrialbot|Byrialbot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:CERabot|CERabot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/CERabot|kërkesa]]</small> * [[User:CarsracBot|CarsracBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/CarsracBot|kërkesa]]</small> * [[User:CocuBot|CocuBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/CocuBot|kërkesa]]</small> * [[User:D'ohBot|D'ohBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/D'ohBot|kërkesa]]</small> * [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/DSisyphBot|kërkesa]]</small> * [[User:DarafshBot|DarafshBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/DarafshBot|kërkesa]]</small> * [[User:Darkicebot|Darkicebot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Darkicebot|kërkesa]]</small> * [[User:DirlBot|DirlBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/DirlBot|kërkesa]]</small> * [[User:DragonBot|DragonBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/DragonBot|kërkesa]]</small> * [[User:EagleBot|EagleBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Egmontbot|Egmontbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Egmontbot|kërkesa]]</small> * [[User:Escarbot|Escarbot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:FiriBot|FiriBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/FiriBot|kërkesa]]</small> * [[User:Flow talk page manager|Flow talk page manager]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:GhalyBot|GhalyBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/GhalyBot|kërkesa]]</small> * [[User:Ginosbot|Ginosbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Ginosbot|kërkesa]]</small> * [[User:GnawnBot|GnawnBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/GnawnBot|kërkesa]]</small> * [[User:HerculeBot|HerculeBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/HerculeBot|kërkesa]]</small> * [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/HiW-Bot|kërkesa]]</small> * [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Idioma-bot|kërkesa]]</small> * [[User:JAnDbot|JAnDbot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:JYBot|JYBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/JYBot|kërkesa]]</small> * [[User:JackieBot|JackieBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/JackieBot|kërkesa]]</small> * [[User:JhsBot|JhsBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/JhsBot|kërkesa]]</small> * [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/KamikazeBot|kërkesa]]</small> * [[User:Kgsbot|Kgsbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Kgsbot|kërkesa]]</small> * [[User:Kolega2357-Bot|Kolega2357-Bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Kolega2357-Bot|kërkesa]]</small> * [[User:Kwjbot|Kwjbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Kwjbot|kërkesa]]</small> * [[User:Le Pied-bot~sqwiki|Le Pied-bot~sqwiki]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:ListeriaBot|ListeriaBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Loveless|Loveless]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Loveless|kërkesa]]</small> * [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Luckas-bot|kërkesa]]</small> * [[User:MahdiBot|MahdiBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MahdiBot|kërkesa]]</small> * [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Makecat-bot|kërkesa]]</small> * [[User:MalnadachBot|MalnadachBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MalnadachBot|kërkesa]]</small> * [[User:Marbott|Marbott]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Marbott|kërkesa]]</small> * [[User:MastiBot|MastiBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MastiBot|kërkesa]]</small> * [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MelancholieBot|kërkesa]]</small> * [[User:MenoBot|MenoBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MenoBot|kërkesa]]</small> * [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MerlIwBot|kërkesa]]</small> * [[User:MerlLinkBot|MerlLinkBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MerlLinkBot|kërkesa]]</small> * [[User:MGA73bot|MGA73bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MGA73bot|kërkesa]]</small> * [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Mjbmrbot|kërkesa]]</small> * [[User:MondalorBot|MondalorBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/MondalorBot|kërkesa]]</small> * [[User:Movses-bot|Movses-bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Movses-bot|kërkesa]]</small> * [[User:Mr Robot|Mr Robot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Mr Robot|kërkesa]]</small> * [[User:Muro Bot|Muro Bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Muro Bot|kërkesa]]</small> * [[User:NobelBot|NobelBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/NobelBot|kërkesa]]</small> * [[User:OKBot|OKBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/OKBot|kërkesa]]</small> * [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Obersachsebot|kërkesa]]</small> * [[User:OlsiBot|OlsiBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/OlsiBot|kërkesa]]</small> * [[User:PipepBot|PipepBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/PipepBot|kërkesa]]</small> * [[User:PixelBot|PixelBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/PixelBot|kërkesa]]</small> * [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Ptbotgourou|kërkesa]]</small> * [[User:Purbo T|Purbo T]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Purbo T|kërkesa]]</small> * [[User:RedBot|RedBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/RedBot|kërkesa]]</small> * [[User:Redirect fixer|Redirect fixer]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Robbot|Robbot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Roboti Tung|Roboti Tung]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Roboti Tung|kërkesa]]</small> * [[User:Roboti|Roboti]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Rubinbot|Rubinbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Rubinbot|kërkesa]]</small> * [[User:SassoBot|SassoBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/SassoBot|kërkesa]]</small> * [[User:SieBot|SieBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/SilvonenBot|kërkesa]]</small> * [[User:Soulbot|Soulbot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Soulbot|kërkesa]]</small> * [[User:SpBot|SpBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/SpBot|kërkesa]]</small> * [[User:StigBot|StigBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/StigBot|kërkesa]]</small> * [[User:Synthebot|Synthebot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Synthebot|kërkesa]]</small> * [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Texvc2LaTeXBot|Texvc2LaTeXBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:TjBot|TjBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/TjBot|kërkesa]]</small> * [[User:TuvicBot|TuvicBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Vagobot|Vagobot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Vagobot|kërkesa]]</small> * [[User:VolkovBot|VolkovBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:WikiDreamer Bot|WikiDreamer Bot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/WikiDreamer Bot|kërkesa]]</small> * [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/WikitanvirBot|kërkesa]]</small> * [[User:YurikBot|YurikBot]] <small>pa kërkesë</small> * [[User:Zwobot|Zwobot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Zwobot|kërkesa]]</small> * [[User:Zxabot|Zxabot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/Zxabot|kërkesa]]</small> * [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] <small>[[Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim/タチコマ robot|kërkesa]]</small> </div> </div> </div> rurqneudrta40rr0pakcb6zi7xeap3d 4 307501 3059729 3056857 2026-10-26T12:26:00Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059729 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:User-trash-full.svg|100px|link=|alt=Stema e Forumit të Grisjes]]</div> <div> <div class="title">Forumi i Grisjes</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/InputInit prefix=Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/ placeholder=Titulli i faqes buttonlabel= Krijo kandidaturën width=30 </inputbox> </div> <div>{{Hub archives|root=Wikipedia:Forumi i Grisjes}}</div> </div> {{Community hubs}} <div class="hub-intro"> <div class="hub-lead">'''Forumi i Grisjes''' është vendi ku diskutohet dhe votohet për grisjen e faqeve. Në raste të qarta (keqbërje, mungesë e plotë shquarësie, shkelje e të drejtave të autorit ose arsye të ngjashme) një administrator e gris vetë faqen, me të ashtuquajturën "grisje të shpejtë". Ky forum është për faqet që kanë ekzistuar për një farë kohe, ose kur dikush mendon se duhet një diskutim më i gjerë i komunitetit përpara se të veprohet.</div> <div class="hub-cards"> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Si të propozoni një grisje</div> Shkruani titullin e faqes në kutinë më lart dhe shtypni "Krijo kandidaturën". Nëse faqja nuk është artikull, shkruani edhe parashtesën, p.sh. ''Stampa:Shembull''. Kutia funksionon për çdo hapësirë përveç kategorive: për një kategori, kërkoni ndihmën e një administratori, që ta bëjë kandidaturën me dorë. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Pasi ta keni publikuar</div> Roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e vendos kërkesën te pjesa [[#Kërkesa në proces grisjeje|Kërkesa në proces grisjeje]] brenda pak minutash dhe, kur faqja e propozuar është artikull, i shton në krye stampën {{tl|Faqe për grisje}}. Për faqet e tjera, shtojeni vetë stampën. Nëse kërkesa nuk shfaqet pas një çerek ore, vendoseni vetë në formën <nowiki>{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}</nowiki>. </div> <div class="hub-card"> <div class="hub-card-title">Votimi dhe mbyllja</div> Në pjesën e votimit përdorni stampat {{tl|Të mbahet}}, {{tl|Të griset}} ose {{tl|I pavendosur}}. Votimi zgjat të paktën '''2 javë''' dhe vazhdon derisa njëra anë të ketë të paktën '''3 vota'''. Numri i votave është vetëm një përmbledhje e diskutimit: vendimi merret sipas argumenteve. Kur diskutimi është zhvilluar mjaftueshëm, një administrator e mbyll, jep përfundimin dhe zbaton vendimin. Kur artikulli mbahet, roboti ia heq stampën {{tl|Faqe për grisje}} brenda një dite; një javë pas mbylljes, e zhvendos kërkesën në arkiv. </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> {{Shortcut|WP:FG|WP:GËRSHËRA|WP:GËRSHËRËT|WP:GERSHERA|WP:GERSHERET}} </div> lbmekha5yg2blpcdicqm5iko08bjo5v 1 315794 3060056 2885666 2026-10-27T09:10:00Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060056 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Inxhinieria mjedisore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448382 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210224142618/https://www.aaees.org/careers/ për lidhjen http://www.aaees.org/careers/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210118112537/https://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php për lidhjen http://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 10:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Inxhinieria mjedisore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885665 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190617231150/https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/ për lidhjen https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2025 01:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Inxhinieria mjedisore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190323171110/https://ncees.org/engineering/pe/environmental/ për lidhjen https://ncees.org/engineering/pe/environmental/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 10:10 (CET) l1qs942286ls22juyy0eomongpdg6on 4 317250 3059962 3054372 2026-10-27T00:29:39Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit (Ndihmësi nuk është qendër): kartat me klasat e veta (nia-…) — përmes Claude AI 3059962 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} <templatestyles src="Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/styles.css" /> <div class="header"> <div class="nia-head"> <div>[[File:Gnome-fs-executable.svg|72px|link=|alt=]]</div> <div> <div class="title">Ndihmësi i Artikujve</div> <div class="nia-tagline">Artikulli juaj i parë, hap pas hapi</div> </div> </div> <div class="nia-steps" role="list"> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-current"><span class="nia-step-n">1</span><span class="nia-step-label">Fillimi</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">2</span><span class="nia-step-label">Lidhja me temën</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">3</span><span class="nia-step-label">Lloji dhe titulli</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">4</span><span class="nia-step-label">Shkrimi</span></div> </div> <div class="nia-intro"> <div class="nia-lead">'''Mirë se vini te Ndihmësi i Artikujve!''' Faleminderit që doni të kontribuoni në Wikipedia. Shkrimi i një artikulli nga e para është punë e vështirë për një fillestar, prandaj ju këshillojmë të nisni duke përmirësuar disa artikuj ekzistues: kështu mësoni bazat e redaktimit dhe njiheni me komunitetin. Zgjidhni më poshtë si doni të vazhdoni.</div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Përmirësoni një artikull ekzistues</div> Mënyra më e lehtë për të mësuar: ndreqni një gabim, shtoni një burim ose plotësoni një artikull që ekziston tashmë. <div class="nia-actions"><span class="nia-button">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Redakto|Si të filloni]]</span></div> </div> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Përktheni një artikull</div> Vegla e përkthimit ju shfaq artikullin e një gjuhe tjetër krah për krah me përkthimin e tij automatik, të cilin duhet ta rishikoni dhe ta korrigjoni fjali për fjali. <div class="nia-actions">{{If IP|1=<span class="nia-note">Për këtë vegël duhet një llogari: [[Special:CreateAccount|hapni një llogari]] ose [[Special:UserLogin|kyçuni]].</span>|2=<span class="nia-button">[[Special:ContentTranslation|Hapni veglën e përkthimit]]</span>}}</div> </div> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Shkruani një artikull të ri</div> Ndihmësi ju bën një pyetje të shkurtër dhe ju hap një skelet të gatshëm sipas llojit të artikullit: biografi, vendbanim, libër, film e të tjera. <div class="nia-actions"><span class="nia-button nia-button-primary">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Nis|Nisni artikullin]]</span></div> </div> </div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-card-note nia-choice"> <div class="nia-card-title">Lexoni më parë</div> Çfarë i duhet një artikulli që të mos griset: tema, burimet, mënyra e të shkruarit dhe çfarë ndodh pas publikimit. <div class="nia-actions"><span class="nia-button">[[Wikipedia:Artikulli i parë|Artikulli i parë]]</span></div> </div> <div class="nia-card nia-card-note nia-choice"> <div class="nia-card-title">Ushtrohuni më parë</div> Në Livadh mund të provoni redaktimin pa prishur asgjë në faqet e enciklopedisë. <div class="nia-actions"><span class="nia-button">[[Wikipedia:Livadhi|Livadhi i Wikipedias]]</span>{{If IP|2=<span class="nia-button">[[Special:MyPage/sandbox|Livadhi juaj vetjak]]</span>}}</div> </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Keni pyetje?</div> Shtrojini te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]]: aty ju përgjigjen redaktorët me përvojë. {{If IP|2=Ndihmë gjeni edhe në çdo faqe, te butoni me pikëpyetje në cepin e poshtëm djathtas.}} </div> </div> </div> <div class="embassy">[[Skeda:Nuvola apps edu languages.svg|21px|link=|alt=]] ''If you have any problem and don't understand Albanian, please ask for assistance [[Wikipedia:Ambasadat|here]].''</div> {{Shortcut|WP:NIA}} </div> 54mpzxvdu15dkwa16lfave9hqlcl4nf 4 317251 3059965 3058203 2026-10-27T00:29:40Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit (Ndihmësi nuk është qendër): kartat me klasat e veta (nia-…) — përmes Claude AI 3059965 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} __NOINDEX__ <templatestyles src="Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/styles.css" /> <div class="header"> <div class="nia-head"> <div>[[File:Gnome-fs-executable.svg|72px|link=|alt=]]</div> <div> <div class="title">Ndihmësi i Artikujve</div> <div class="nia-tagline">Artikulli juaj i parë, hap pas hapi</div> </div> </div> <div class="nia-intro"> <div class="nia-lead">'''Jemi të lumtur që doni të mësoni redaktimin!''' Mënyra më e mirë është të përmirësoni artikuj që ekzistojnë: çdo ndreqje, sado e vogël, e bën enciklopedinë më të mirë.</div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Zgjidhni një temë që e njihni</div> Qyteti juaj, lënda e parapëlqyer, një figurë historike, një kafshë: kërkoni artikullin dhe lexojeni me sy kritik. <div class="nia-search"> <inputbox> type=search2 placeholder=Kërkoni një artikull buttonlabel=Kërko break=no width=24 </inputbox> </div> </div> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Ose lëreni rastin të zgjedhë</div> Një artikull i rastësishëm është mënyrë e mirë për të zbuluar tema të reja për të lexuar dhe për të përmirësuar. <div class="nia-actions"><span class="nia-button">[[Special:Random|Artikull i rastit]]</span></div> </div> <div class="nia-card"> <div class="nia-card-title">Artikuj që presin ndihmë</div> Disa artikuj kanë në krye një njoftim që tregon çfarë u mungon: * [[:Kategoria:Faqe pa burim informacioni|artikuj pa burime]] * [[:Kategoria:Cung|artikuj të shkurtër (cungje)]] * [[:Kategoria:Defekt shkronjash|artikuj pa shkronjat "ë" dhe "ç"]] </div> </div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Si të redaktoni</div> Hapni artikullin dhe shtypni "Redakto" në krye të faqes (në celular, shenjën e lapsit). Nëse vini re diçka që mund të përmirësohet, mos ngurroni: ndryshoni tekstin, shtoni burimin me "Citoni" dhe shtypni "Publiko ndryshimet…". Disa artikuj janë të mbrojtur dhe nuk mund të redaktohen: provoni një tjetër. </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Pasi të publikoni</div> Ndryshimet e redaktorëve të rinj u shfaqen lexuesve pasi t'i kontrollojë një kontrollues, prandaj mund të mos i shihni menjëherë. Asgjë nuk humbet: çdo version i faqes ruhet te historiku i saj. </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Ushtrime dhe pyetje</div> Për të provuar lirisht përdorni [[Wikipedia:Livadhi|Livadhin]]; pyetjet shtrojini te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]]. </div> </div> <div class="nia-ending">Puna e mbarë!</div> </div> </div> q76xa4y5mtcqu9npn15g8l6qenn71u3 4 317253 3059966 3056924 2026-10-27T00:29:41Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit (Ndihmësi nuk është qendër): kartat me klasat e veta (nia-…) — përmes Claude AI 3059966 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} __NOINDEX__ <templatestyles src="Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/styles.css" /> <div class="header"> <div class="nia-head"> <div>[[File:Gnome-fs-executable.svg|72px|link=|alt=]]</div> <div> <div class="title">Ndihmësi i Artikujve</div> <div class="nia-tagline">Artikulli juaj i parë, hap pas hapi</div> </div> </div> <div class="nia-steps" role="list"> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-done">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve|<span class="nia-step-n">1</span><span class="nia-step-label">Fillimi</span>]]</div> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-done">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Nis|<span class="nia-step-n">2</span><span class="nia-step-label">Lidhja me temën</span>]]</div> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-current"><span class="nia-step-n">3</span><span class="nia-step-label">Lloji dhe titulli</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">4</span><span class="nia-step-label">Shkrimi</span></div> </div> <div class="nia-intro"> <div class="nia-lead">'''Jeni gati të nisni artikullin!''' Më poshtë zgjidhni llojin e artikullit, shkruani titullin dhe shtypni "Nis artikullin": do t'ju hapet një skelet i gatshëm, me kutinë e të dhënave, me pjesët kryesore dhe me udhëzime të shkurtra për secilën. Skeleti është vetëm ndihmë për të nisur: pjesët mund t'i ndryshoni, t'i hiqni ose t'u shtoni të tjera, përveç pjesës së referimeve.</div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-card-note nia-choice"> <div class="nia-card-title">A ekziston tashmë?</div> Kërkojeni temën më parë, edhe me emra të tjerë. Nëse artikulli ekziston, përmirësojeni atë. <div class="nia-search"> <inputbox> type=search2 placeholder=Kërkoni temën buttonlabel=Kërko break=no width=24 </inputbox> </div> </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">A ka burime?</div> Tema duhet të jetë e [[Wikipedia:Shquarësia|shquar]]: për të duhet të kenë shkruar [[Wikipedia:Burimet e besueshme|burime të besueshme]] e të pavarura, si libra, gazeta a revista. Artikujt pa burime zakonisht grisen. </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Me fjalët tuaja, në shqip</div> Mos kopjoni tekst nga faqe interneti a libra: shkelen [[Wikipedia:Të drejtat e autorit|të drejtat e autorit]]. Mos ngjitni përkthime automatike a tekste të inteligjencës artificiale pa i kontrolluar. Wikipedia nuk është vend për ese, receta, udhëzues a reklama: shihni [[Wikipedia:Çfarë Wikipedia nuk është|çfarë nuk është Wikipedia]]. </div> </div> <div class="nia-kinds-title">Zgjidhni llojin e artikullit</div> <div class="nia-hint">Si titull shkruani vetëm emrin e temës, me shkronja të zakonshme: "Ismail Kadare", jo "ISMAIL KADARE", "Dr. Ismail Kadare" a "Biografia e Ismail Kadaresë" ([[Wikipedia:Titujt e artikujve|më shumë për titujt]]). Nëse një artikull me atë titull ekziston, do t'ju hapet ai për redaktim. Doni vetëm të provoni si funksionon? Përdorni [[Wikipedia:Livadhi|Livadhin]]: faqet e provës në enciklopedi grisen.</div> <div class="nia-group">Njerëz dhe organizata</div> <div class="nia-kinds"> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:OOjs UI icon userAvatar.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Person</div> <div class="nia-kind-desc">Biografi: shkrimtar, sportiste, politikan, shkencëtare…</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull biografik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri dhe mbiemri buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Classical building Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Organizatë ose institucion</div> <div class="nia-kind-desc">Shkollë, universitet, shoqatë, parti, institucion shtetëror…</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull organizate editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i organizatës buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Briefcase Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Kompani</div> <div class="nia-kind-desc">Sipërmarrje, ndërmarrje ose markë tregtare.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull sipërmarrjeje editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i kompanisë buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> </div> <div class="nia-group">Vende</div> <div class="nia-kinds"> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:City buildings Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Vendbanim</div> <div class="nia-kind-desc">Qytet, fshat, komunë ose lagje.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull gjeografik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i vendbanimit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Castle Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Ndërtesë ose monument</div> <div class="nia-kind-desc">Kishë, xhami, kala, kullë, urë, muze, monument kulture…</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull arkitektonik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i ndërtesës buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Snowcapped mountain Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Mal</div> <div class="nia-kind-desc">Mal, majë, vargmal ose kodër.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull mali editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i malit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Winding way wide Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Lumë</div> <div class="nia-kind-desc">Lumë, përrua ose kanal.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull lumi editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i lumit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Waters Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Det</div> <div class="nia-kind-desc">Det, liqen, gji ose lagunë.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull deti editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i detit a i liqenit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> </div> <div class="nia-group">Kulturë dhe sport</div> <div class="nia-kinds"> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:OOjs UI icon book-ltr.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Libër ose vepër</div> <div class="nia-kind-desc">Roman, përmbledhje me poezi, studim ose vepër tjetër e botuar.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull letrar editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Titulli i librit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Film Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Film</div> <div class="nia-kind-desc">Film artistik, dokumentar ose i animuar.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull kinematografik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Titulli i filmit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Vinyl record Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Album muzikor</div> <div class="nia-kind-desc">Album i një këngëtari ose i një grupi.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull muzikor editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Titulli i albumit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:OOjs UI icon language-ltr.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Gjuhë</div> <div class="nia-kind-desc">Gjuhë ose dialekt.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull gjuhësor editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i gjuhës buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Soccer ball Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Klub sportiv</div> <div class="nia-kind-desc">Klub futbolli, basketbolli ose i një sporti tjetër.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull sportiv editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i klubit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> </div> <div class="nia-group">Histori dhe shkencë</div> <div class="nia-kinds"> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Battle icon gladii.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Luftë ose betejë</div> <div class="nia-kind-desc">Luftë, betejë, kryengritje ose përballje tjetër luftarake.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull historik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i luftës a betejës buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Stethoscope Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Sëmundje</div> <div class="nia-kind-desc">Sëmundje, çrregullim ose problem tjetër shëndetësor.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull mjekësor editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i sëmundjes buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> <div class="nia-kind"> <div class="nia-kind-title">[[File:Leaf Pinhead icon.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Bimë ose kafshë</div> <div class="nia-kind-desc">Lloj bime, kafshe ose kërpudhe.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull biologjik editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Emri i llojit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> </div> <div class="nia-group">Tjetër</div> <div class="nia-kinds"> <div class="nia-kind nia-kind-other"> <div class="nia-kind-title">[[File:OOjs UI icon articles-ltr.svg|20px|link=|alt=|class=skin-invert]] Temë tjetër</div> <div class="nia-kind-desc">Çdo temë që nuk hyn te llojet e tjera: një skelet i përgjithshëm, pa pjesë të gatshme.</div> <inputbox> type=create preload=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj artikull të përgjithshëm editintro=Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Editintro placeholder=Titulli i artikullit buttonlabel=Nis artikullin break=no width=24 useve=true </inputbox> </div> </div> <div class="nia-cards nia-after"> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Pasi të publikoni</div> Artikulli mbetet "i pakontrolluar" derisa ta kontrollojë një kontrollues ose administrator. Ata janë pak dhe artikujt në pritje shumë, prandaj kontrolli mund të zgjasë: kini durim. Nëse artikulli ka nevojë për ndreqje, redaktorët ju shkruajnë në faqen tuaj të diskutimit: përgjigjuni dhe ndreqeni, që të mos griset. </div> <div class="nia-card nia-card-note"> <div class="nia-card-title">Keni pyetje?</div> Shtrojini te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]]: aty ju përgjigjen redaktorët me përvojë. Këshilla më të hollësishme ka te [[Wikipedia:Artikulli i parë|Artikulli i parë]]. </div> </div> </div> </div> b5ff3r1nbcsrt5dx789finwnf48rek4 4 317254 3059964 3054133 2026-10-27T00:29:40Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit (Ndihmësi nuk është qendër): kartat me klasat e veta (nia-…) — përmes Claude AI 3059964 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} __NOINDEX__ <templatestyles src="Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/styles.css" /> <div class="header"> <div class="nia-head"> <div>[[File:Gnome-fs-executable.svg|72px|link=|alt=]]</div> <div> <div class="title">Ndihmësi i Artikujve</div> <div class="nia-tagline">Artikulli juaj i parë, hap pas hapi</div> </div> </div> <div class="nia-steps" role="list"> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-done">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve|<span class="nia-step-n">1</span><span class="nia-step-label">Fillimi</span>]]</div> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-done">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Nis|<span class="nia-step-n">2</span><span class="nia-step-label">Lidhja me temën</span>]]</div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">3</span><span class="nia-step-label">Lloji dhe titulli</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">4</span><span class="nia-step-label">Shkrimi</span></div> </div> <div class="nia-intro"> <div class="nia-lead">'''Ju këshillojmë të mos e shkruani vetë këtë artikull.''' Kur dikush shkruan për veten ose për një temë ku është i përfshirë drejtpërdrejt, lind një '''konflikt interesi''': teksti del lehtë si '''vetëreklamim''' dhe cenon '''asnjanësinë''' që i kërkohet një enciklopedie.</div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-card-warn"> <div class="nia-card-title">Çfarë ndodh me artikuj të tillë</div> Shumica e tyre grisen nga komuniteti, dhe ata që i rikrijojnë vazhdimisht mund të bllokohen. </div> <div class="nia-card"> <div class="nia-card-title">Çfarë thonë rregullat</div> * [[Wikipedia:Konflikti i interesit|Konflikti i interesit]] * [[Wikipedia:Çfarë Wikipedia nuk është#Wikipedia nuk është një podium propagande apo mjet promovimi|Wikipedia nuk është mjet promovimi]] * [[Wikipedia:Pikëpamja neutrale|Pikëpamja asnjanëse]] </div> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Çfarë mund të bëni</div> Nëse tema është vërtet e shquar, me kohë për të do të shkruajë dikush që nuk ka lidhje me të. Ndërkohë jeni të mirëpritur të kontribuoni në artikuj të tjerë. <div class="nia-actions"><span class="nia-button nia-button-primary">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Redakto|Përmirësoni artikuj të tjerë]]</span><span class="nia-button">[[Faqja kryesore|Kthehuni te faqja kryesore]]</span></div> </div> </div> </div> </div> 17gv7wbjodt0ve5r27xzgd1jdqxwxtl 4 317257 3059963 3054364 2026-10-27T00:29:40Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit (Ndihmësi nuk është qendër): kartat me klasat e veta (nia-…) — përmes Claude AI 3059963 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} __NOINDEX__ <templatestyles src="Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/styles.css" /> <div class="header"> <div class="nia-head"> <div>[[File:Gnome-fs-executable.svg|72px|link=|alt=]]</div> <div> <div class="title">Ndihmësi i Artikujve</div> <div class="nia-tagline">Artikulli juaj i parë, hap pas hapi</div> </div> </div> <div class="nia-steps" role="list"> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-done">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve|<span class="nia-step-n">1</span><span class="nia-step-label">Fillimi</span>]]</div> <div role="listitem" class="nia-step nia-step-current"><span class="nia-step-n">2</span><span class="nia-step-label">Lidhja me temën</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">3</span><span class="nia-step-label">Lloji dhe titulli</span></div> <div role="listitem" class="nia-step"><span class="nia-step-n">4</span><span class="nia-step-label">Shkrimi</span></div> </div> <div class="nia-intro"> <div class="nia-lead">Para se të vazhdoni: '''a keni lidhje të afërt me temën për të cilën doni të shkruani?''' Në një enciklopedi, artikujt i shkruan dikush që nuk ka interes vetjak në temë. Rreth një në pesë artikuj të nisur me Ndihmësin dhe të grisur më pas ishte reklamë ose vetëprezantim.</div> <div class="nia-cards"> <div class="nia-card nia-card-note nia-choice"> <div class="nia-card-title">Po, kam lidhje me temën</div> Artikulli është për ju vetë, për një familjar a mik, për kompaninë, organizatën ose shkollën ku punoni a mësoni, ose për një vepër tuajën. <div class="nia-actions"><span class="nia-button">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Ndalo|Po, kam lidhje]]</span></div> </div> <div class="nia-card nia-choice"> <div class="nia-card-title">Jo, nuk kam lidhje me temën</div> Artikulli është për një njeri të njohur me të cilin nuk keni lidhje, për një ngjarje ku nuk keni marrë pjesë, për një vend, një vepër ose një temë të përgjithshme. <div class="nia-actions"><span class="nia-button nia-button-primary">[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve/Shkruaj|Jo, nuk kam lidhje]]</span></div> </div> </div> </div> </div> gr12tos5eagaaw54rl4bx77miol2j1z 4 317882 3059768 3058218 2026-10-26T12:28:58Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka vjen nga Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059768 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve and its steps (/Nis, /Ndalo, /Redakto, /Shkruaj): the header of the community hubs and their introduction (a lead and titled cards: Stampa:Community hubs/styles.css), with the parts of a wizard: the bar of its steps, cards with buttons, and the kinds of article, each a card with its form. The colours are the variables of the skin, so the pages also read in night mode. */ /* ================================================================== 1. HEADER (the box and the title: Stampa:Community hubs/styles.css) ================================================================== */ /* The icon and, next to it, the title and the line under it, as one centred group */ .nia-head { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 0.5rem 1.25rem; margin: 0.5rem 1rem 1.5rem; text-align: center; } .title { margin-bottom: 0; line-height: 1.3; } .nia-tagline { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95rem; } /* ================================================================== 2. THE STEPS ================================================================== */ /* The steps of the wizard, as a numbered list on one line (role="list": the lists of the skins bring margins of their own): the steps already taken are links back, the step of the page is marked, the next ones are grey */ .nia-steps { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 6px 0; margin: 0 auto 1.75rem; padding: 0 1rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9rem; line-height: 1.6rem; } .nia-step { display: flex; align-items: center; } /* the line between two steps */ .nia-step + .nia-step::before { content: ''; width: 2rem; height: 1px; margin: 0 0.6rem; background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } .nia-step a { display: flex; align-items: center; text-decoration: none; } .nia-step a:hover .nia-step-label { text-decoration: underline; } .nia-step-n { display: inline-flex; flex-shrink: 0; align-items: center; justify-content: center; width: 1.6rem; height: 1.6rem; margin-right: 0.4rem; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 50%; background-color: var(--background-color-base, #fff); font-size: 0.85rem; font-weight: bold; } .nia-step-done .nia-step-n { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-progressive, #36c); } .nia-step-current { color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; } .nia-step-current .nia-step-n { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } /* ================================================================== 3. CARDS WITH BUTTONS ================================================================== */ /* A second row of cards under the first */ .hub-cards + .hub-cards { margin-top: 1rem; } /* A card whose buttons (or form) stay at its foot, level with those of the cards next to it */ .nia-choice { display: flex; flex-direction: column; } .nia-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 8px; margin-top: auto; padding-top: 0.75rem; } /* A link drawn as a button */ .nia-button a, .nia-button a:visited { display: inline-block; padding: 5px 12px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; line-height: 1.4; text-decoration: none; } .nia-button a:hover, .nia-button a:focus { border: 1px solid var(--border-color-interactive, #72777d); background-color: var(--background-color-base, #fff); text-decoration: none; } /* The button of the main path */ .nia-button-primary a, .nia-button-primary a:visited { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } .nia-button-primary a:hover, .nia-button-primary a:focus { border: 1px solid var(--color-progressive--hover, #3056a9); background-color: var(--color-progressive--hover, #3056a9); color: var(--color-inverted, #fff); } /* A quiet line in place of a button */ .nia-note { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; } /* A card that warns: amber */ .nia-card-warn { border-left: 3px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* Lists inside the cards, flush with their text */ .hub-card ul { margin: 0.3rem 0 0 1.2rem; padding: 0; } /* A search box at the foot of a card, and the forms of the kinds of article: the field and the button share the line; when the card is too narrow for both, the button takes a line of its own under the field */ .nia-search { margin-top: auto; padding-top: 0.75rem; } .nia-search form { margin: 0; } .nia-search .bodySearchWrap, .nia-kind form { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; } .nia-search .cdx-text-input, .nia-kind .cdx-text-input { flex: 1 1 9rem; min-width: 0; } .nia-search .cdx-text-input__input, .nia-kind .cdx-text-input__input { width: 100%; min-width: 0; } .nia-search .cdx-button, .nia-kind .cdx-button { flex: 1 1 auto; } /* the field and the button in the size of the text around them */ .nia-search .cdx-text-input__input, .nia-search .cdx-button, .nia-kind .cdx-text-input__input, .nia-kind .cdx-button { font-size: inherit; } /* ================================================================== 4. THE KINDS OF ARTICLE ================================================================== */ .nia-kinds-title { margin: 1.75rem 0 0.2rem; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 1.35em; font-weight: bold; } .nia-hint { margin-bottom: 0.9rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; line-height: 1.55; } /* The kinds come in groups, each under a small label */ .nia-group { margin: 1.1rem 0 0.4rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.8em; font-weight: bold; } /* auto-fill, not auto-fit: the cards of a short group keep the width of the others */ .nia-kinds { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(min(17rem, 100%), 1fr)); gap: 1rem; } /* A kind: its name with an icon, what it is for, and the form that starts the article */ .nia-kind { display: flex; flex-direction: column; padding: 0.7rem 1rem 0.9rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); } .nia-kind-title { display: flex; align-items: center; gap: 8px; font-size: 1.05em; font-weight: bold; line-height: 1.4; } .nia-kind-desc { margin: 0.15rem 0 0.75rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; line-height: 1.45; } .nia-kind .mw-inputbox-centered { margin: auto 0 0; text-align: left; } .nia-kind form { margin: 0; } /* The cards under the kinds */ .nia-after { margin-top: 1.5rem; } /* The general skeleton, for every other subject: grey */ .nia-kind-other { border-top-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } /* ================================================================== 5. FOOT ================================================================== */ .nia-ending { margin-top: 1rem; font-size: 1.1em; font-style: italic; font-weight: bold; text-align: right; } /* The line for those who do not read Albanian, at the foot of the page: the same little room under it on every screen */ .embassy { margin-bottom: 0.5rem; } /* ================================================================== 6. SMALL SCREENS ================================================================== */ @media screen and (max-width: 720px) { .title { font-size: 165%; } /* only the step of the page keeps its name */ .nia-step:not(.nia-step-current) .nia-step-label { display: none; } .nia-step:not(.nia-step-current) .nia-step-n { margin-right: 0; } .nia-step + .nia-step::before { width: 1rem; margin: 0 0.4rem; } } 8vmmawawpts4m0chxlxtb1i7c2rn4pc 3059961 3059768 2026-10-27T00:29:38Z Klein Muçi 52109 Ndihmësi nuk është qendër komuniteti: koka, hyrja dhe kartat e tij shkruhen këtu (nia-…), pa stilet e Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059961 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve and its steps (/Nis, /Ndalo, /Redakto, /Shkruaj): a header and an introduction (a lead and titled cards) drawn like those of the community hubs but written here, since the wizard is not a hub and does not load their styles (Stampa:Community hubs/styles.css), with the parts of a wizard: the bar of its steps, cards with buttons, and the kinds of article, each a card with its form. The colours are the variables of the skin, so the pages also read in night mode. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* ================================================================== 1. HEADER ================================================================== */ /* A grey box with a thin border, as wide as the page */ .header { padding-top: 1rem; border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; } /* The icon and, next to it, the title and the line under it, as one centred group */ .nia-head { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 0.5rem 1.25rem; margin: 0.5rem 1rem 1.5rem; text-align: center; } .title { margin-bottom: 0; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; font-weight: bold; line-height: 1.3; } /* The introduction under the header: a lead and titled cards; a note for those who look after the page is grey */ .nia-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .nia-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .nia-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .nia-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .nia-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .nia-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } .nia-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .nia-tagline { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95rem; } /* ================================================================== 2. THE STEPS ================================================================== */ /* The steps of the wizard, as a numbered list on one line (role="list": the lists of the skins bring margins of their own): the steps already taken are links back, the step of the page is marked, the next ones are grey */ .nia-steps { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 6px 0; margin: 0 auto 1.75rem; padding: 0 1rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9rem; line-height: 1.6rem; } .nia-step { display: flex; align-items: center; } /* the line between two steps */ .nia-step + .nia-step::before { content: ''; width: 2rem; height: 1px; margin: 0 0.6rem; background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } .nia-step a { display: flex; align-items: center; text-decoration: none; } .nia-step a:hover .nia-step-label { text-decoration: underline; } .nia-step-n { display: inline-flex; flex-shrink: 0; align-items: center; justify-content: center; width: 1.6rem; height: 1.6rem; margin-right: 0.4rem; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 50%; background-color: var(--background-color-base, #fff); font-size: 0.85rem; font-weight: bold; } .nia-step-done .nia-step-n { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-progressive, #36c); } .nia-step-current { color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; } .nia-step-current .nia-step-n { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } /* ================================================================== 3. CARDS WITH BUTTONS ================================================================== */ /* A second row of cards under the first */ .nia-cards + .nia-cards { margin-top: 1rem; } /* A card whose buttons (or form) stay at its foot, level with those of the cards next to it */ .nia-choice { display: flex; flex-direction: column; } .nia-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 8px; margin-top: auto; padding-top: 0.75rem; } /* A link drawn as a button */ .nia-button a, .nia-button a:visited { display: inline-block; padding: 5px 12px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; line-height: 1.4; text-decoration: none; } .nia-button a:hover, .nia-button a:focus { border: 1px solid var(--border-color-interactive, #72777d); background-color: var(--background-color-base, #fff); text-decoration: none; } /* The button of the main path */ .nia-button-primary a, .nia-button-primary a:visited { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } .nia-button-primary a:hover, .nia-button-primary a:focus { border: 1px solid var(--color-progressive--hover, #3056a9); background-color: var(--color-progressive--hover, #3056a9); color: var(--color-inverted, #fff); } /* A quiet line in place of a button */ .nia-note { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; } /* A card that warns: amber */ .nia-card-warn { border-left: 3px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* Lists inside the cards, flush with their text */ .nia-card ul { margin: 0.3rem 0 0 1.2rem; padding: 0; } /* A search box at the foot of a card, and the forms of the kinds of article: the field and the button share the line; when the card is too narrow for both, the button takes a line of its own under the field */ .nia-search { margin-top: auto; padding-top: 0.75rem; } .nia-search form { margin: 0; } .nia-search .bodySearchWrap, .nia-kind form { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; } .nia-search .cdx-text-input, .nia-kind .cdx-text-input { flex: 1 1 9rem; min-width: 0; } .nia-search .cdx-text-input__input, .nia-kind .cdx-text-input__input { width: 100%; min-width: 0; } .nia-search .cdx-button, .nia-kind .cdx-button { flex: 1 1 auto; } /* the field and the button in the size of the text around them */ .nia-search .cdx-text-input__input, .nia-search .cdx-button, .nia-kind .cdx-text-input__input, .nia-kind .cdx-button { font-size: inherit; } /* ================================================================== 4. THE KINDS OF ARTICLE ================================================================== */ .nia-kinds-title { margin: 1.75rem 0 0.2rem; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 1.35em; font-weight: bold; } .nia-hint { margin-bottom: 0.9rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; line-height: 1.55; } /* The kinds come in groups, each under a small label */ .nia-group { margin: 1.1rem 0 0.4rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.8em; font-weight: bold; } /* auto-fill, not auto-fit: the cards of a short group keep the width of the others */ .nia-kinds { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(min(17rem, 100%), 1fr)); gap: 1rem; } /* A kind: its name with an icon, what it is for, and the form that starts the article */ .nia-kind { display: flex; flex-direction: column; padding: 0.7rem 1rem 0.9rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); } .nia-kind-title { display: flex; align-items: center; gap: 8px; font-size: 1.05em; font-weight: bold; line-height: 1.4; } .nia-kind-desc { margin: 0.15rem 0 0.75rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; line-height: 1.45; } .nia-kind .mw-inputbox-centered { margin: auto 0 0; text-align: left; } .nia-kind form { margin: 0; } /* The cards under the kinds */ .nia-after { margin-top: 1.5rem; } /* The general skeleton, for every other subject: grey */ .nia-kind-other { border-top-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } /* ================================================================== 5. FOOT ================================================================== */ .nia-ending { margin-top: 1rem; font-size: 1.1em; font-style: italic; font-weight: bold; text-align: right; } /* The line for those who do not read Albanian, at the foot of the page: the same little room under it on every screen */ .embassy { margin-bottom: 0.5rem; font-size: 0.9rem; text-align: center; } /* The shortcut of the page (the template Shortcut, at its foot), as a quiet line "Shteg WP:NIA" without its box */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } /* ================================================================== 6. SMALL SCREENS ================================================================== */ @media screen and (max-width: 720px) { .title { font-size: 165%; } .nia-intro { padding: 0 1rem; } /* only the step of the page keeps its name */ .nia-step:not(.nia-step-current) .nia-step-label { display: none; } .nia-step:not(.nia-step-current) .nia-step-n { margin-right: 0; } .nia-step + .nia-step::before { width: 1rem; margin: 0 0.4rem; } } 7zwul1fr2wrro0zqpmhtwz7ikt4cjgk 0 321744 3059843 2841252 2026-10-26T17:08:47Z ~2026-57089-27 194997 Alsat 3059843 wikitext text/x-wiki '''Televizioni në Maqedoninë e Veriut''' u prezantua për herë të parë në vitin 1964 ; ai mbetet media më e njohur e lajmeve. Transmetuesi publik është [[Radio Televizioni i Maqedonisë|Radiotelevizioni i Maqedonisë]], i themeluar në vitin 1993. [[Teko TV|TEKO TV]] (1989) nga [[Shtipi]] është kanali i parë televiziv privat në vend. Kanale të tjera private të njohura janë: Sitel, Kanal 5, Telma, Alfa TV dhe TV 24 .Shumica e mediave private janë të lidhura me interesat politike ose të biznesit dhe mediat shtetërore priren të mbështesin qeverinë. Rrjetet e transmetimit publik përballen me konkurrencë të ashpër nga stacionet komerciale, të cilat dominojnë vlerësimet. Një raport i sponsorizuar nga [[Bashkimi Evropian]] thotë se me një sërë rrjetesh televizive dhe radiofonike, tregu është i mbipopulluar dhe shumë transmetues lokalë po luftojnë për të mbijetuar financiarisht. <ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17551488 "Macedonia profile: Media"], ''BBC News'', 22 August 2013. Retrieved 1 February 2014.</ref> == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Televizioni në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Televizioni sipas vendit|Maqedoni]] tj6o6ezppce0izz0gdcsdhwg0sjpl7z 0 322116 3060073 3053346 2026-10-27T10:31:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060073 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Jenna Ortega | image = Jenna Ortega 2022.jpg | caption = Ortega në vitin 2022 | birth_name = Jenna Marie Ortega | birth_date = {{Birth date and age|27|9|2002}}<ref name="Bio_DisneyABCPress" /> | birth_place = {{nowrap|[[Coachella Valley, California]], U.S.<ref name="Bio_DisneyABCPress" />}} | death_date = | death_place = | occupation = Aktore | years_active = 2012–tani | television = | awards = }} '''Jenna Marie Ortega''' (lindur më 27 shtator 2002) është një aktore amerikane. Ajo filloi karrierën e saj si një [[aktore fëmijë]], duke marrë njohje për rolin e saj si Jane e re në serialin komedi-dramë të [[The CW|CW]], ''[[Jane the Virgin]]'' (2014–2019), si dhe duke shprehur zërin e Princeshës Isabel në ''[[Elena of Avalor]]'' të Disney Junior (2016-2020) . Roli i saj i madh erdhi në portretizimin e Harley Diaz në serialin e [[Disney Channel]] ''[[Stuck in the Middle (seri televizive)|Stuck in the Middle]]'' (2016–2018), për të cilin ajo fitoi një [[Imagen Award]]. Ajo luajti Ellie Alves në [[You (sezoni 2)|sezonin e dytë]] të serialit thriller ''[[You (seri televizive)|You]]'' në vitin 2019 dhe luajti në filmin familjar ''[[Yes Day]]'' (2021), të dyja për [[Netflix]]. Ortega mori vlerësime kritike për performancën e saj në filmin dramatik për adoleshencë ''[[The Fallout (film)|The Fallout]]'' (2021) dhe vazhdoi të luajë në filmat slasher ''[[Scream (film 2022)|Scream]]'' dhe ''[[X (film 2022)|X]]'' (të dy në 2022), and ''[[Scream VI]]'' (2023). Në vitin 2022, ajo filloi të luante si [[Wednesday Addams]] në serialin komedi horror të Netflix ''[[Wednesday (seri televizive)|Wednesday]]'', për të cilin mori nominime në [[Çmimi Golden Globe për Aktoren më të Mirë – Seri Televizive Muzikor ose Komedi|Golden Globe]], [[Çmimi Primetime Emmy për Aktoren e Shquar në një Seri Komedi|Primetime Emmy]] dhe [[Screen Actors Guild Award për Performancën e Jashtëzakonshme nga një Aktore Femër në një Seri Komed|Screen Actors Guild Awards]]. == Jeta e hershme == Jenna Marie Ortega<ref name="DC-Instagram-JOrtega">{{Cite instagram|author=Disney Channel|user=disneychannel|postid=BHvpXM1B36M|title=Fun facts about @jennaortega! #stuckinthemiddle|url-status=live|date=2016-07-12|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/BHvpXM1B36M|archive-date=2021-12-26|website=[[Instagram]]|language=en|access-date=2022-12-13}}{{cbignore}}</ref> lindi më 27 shtator 2002, në [[Coachella Valley]], Kaliforni, e katërta nga gjashtë fëmijë.<ref name="Bio_DisneyABCPress">{{cite web|title=Disney Channel – Stuck in the Middle – Bios|url=http://www.disneyabcpress.com/disneychannel/wp-admin/admin-ajax.php?action=dap_drawer&id=4510&type=bio|website=DisneyABCPress|language=en|access-date=21 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501190048/http://www.disneyabcpress.com/disneychannel/wp-admin/admin-ajax.php?action=dap_drawer&id=4510&type=bio|archive-date=1 maj 2016|url-status=dead|language=en}}</ref> Babai i saj është me prejardhje meksikane dhe nëna e saj është me prejardhje meksikane dhe porto-rikane.<ref name="Pop Sugar-Ortega">{{Cite news|last=Ortega|first=Jenna|date=1 tetor 2016|title=Jenna Ortega: "I Am Extremely Proud of Where I Come From"|work=Pop Sugar|url=https://www.popsugar.com/latina/Jenna-Ortega-Her-Mexican-Puerto-Rican-Background-42227222|language=en|access-date=29 korrik 2017|language=en}}</ref><ref name="Teen-Vogue-Leonowicz">{{Cite news|last=Leonowicz|first=Rex|date=15 gusht 2016|title=Jane the Virgin's Jenna Ortega Fights Anti-Immigration Rhetoric|work=Teen Vogue|url=http://www.teenvogue.com/story/jane-the-virgin-jenna-ortega-fights-anti-immigration-rhetoric|language=en|access-date=21 gusht 2016|language=en}}</ref> Për shkak të karrierës së saj, Ortega nuk ka "patur një mënyrë jetese normale" dhe ka shprehur keqardhjen për mungesën e përvojës tradicionale të shkollës së mesme dhe ngjarjeve të adoleshencës si matura dhe diplomimi.<ref name=":222">{{Cite web|last=Tolentino|first=Felisha|date=2021-04-07|title=Jenna Ortega Thinks She Could Be the One To Finally Take Down Joe Goldberg in 'You'|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/celebs/a35980081/jenna-ortega-interview/|access-date=2021-04-08|language=en|website=Cosmopolitan|language=en}}</ref> == Karriera == === 2012–2017: Puna e hershme === Ortega ishte interesuar për aktrimin që në moshën gjashtë vjeçare. Në moshën tetë vjeç, me ndihmën dhe agjentët dhe nënës së saj, ajo përfundimisht filloi të merrte audicione, dhe së shpejti bëri debutimin e saj në aktrim në 2012 me një paraqitje të ftuar për Rob, në episodin "Baby Bug".<ref name=":0">{{Cite web|title=Rob – The Baby Bug episode|url=http://www.thefutoncritic.com/listings/20120206cbs05/|access-date=23 prill 2016|website=TheFutonCritic.com|language=en}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> Pas kësaj ajo pati një paraqitje në ''CSI: NY'' në episodin "Unspoken" si Aimee Moore.<ref name=":1">{{Cite web|title=CSI: NY – Unspoken episode|url=http://www.thefutoncritic.com/listings/20121011cbs07/|access-date=23 prill 2016|website=TheFutonCritic.com|language=en}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2013, ajo bëri debutimin e saj në film me një rol të vogël në filmin superhero, ''Iron Man 3'', si vajza e zëvendëspresidentit. Pas kësaj, Ortega luajti në filmin horror ''Insidious: Chapter 2'', filmi i dytë në seritë ''Insidious'', si Annie, një rol dytësor. Të dy filmat ishin të suksesshëm.<ref>{{Cite web|title=Iron Man 3|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1532659201/|access-date=2020-01-13|website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Insidious: Chapter 2|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3445327361/|access-date=2020-01-13|website=Box Office Mojo|language=en}}</ref> Në vitin 2014, Ortega kapërceu në rolin e Zoe Leon në serialin ''Rake'',<ref name=":22">{{Cite web|last=Andreeva|first=Nellie|date=2021-05-19|title=Jenna Ortega To Play Lead Wednesday Addams In Netflix's Live-Action Series From Tim Burton|url=https://deadline.com/2021/05/jenna-ortega-cast-wednesday-addams-netflix-series-tim-burton-1234760108/|access-date=2021-05-19|website=Deadline|language=en}}</ref> dhe nga viti 2014 deri në 2019, luajti versionin e ri të përsëritur të Jane në serialin romantik-dramë ''Jane the Virgin''.<ref>{{Cite web|date=2019-12-30|title=9 Things You Need To Know About "You" Actress Jenna Ortega|url=https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|access-date=2020-08-26|website=www.narcity.com|language=en|archive-date=5 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205105901/https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|url-status=dead}}</ref> Gjithashtu në vitin 2014, ajo luajti si Mary Ann në filmin komedi ''The Little Rascals Save the Day'' .<ref name=":28">{{Cite web|title=Jenna Ortega's Five Favorite Horror Films|url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/jenna-ortegas-five-favorite-horror-films/|access-date=2022-05-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Does anyone else notice that Mary Ann is creeping? If you haven't seen "The Little Rascals Save the Day", Netflix.💖|url=https://mobile.twitter.com/jennaortega/status/566364674128502786|access-date=2022-05-10|website=Twitter|language=en|archive-date=26 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126231914/https://mobile.twitter.com/jennaortega/status/566364674128502786|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2015, Ortega mori pjesë për serialin origjinal të Netflix ''Richie Rich'' si pjesë e kastit kryesor, duke luajtur Darcy,<ref name=":12">{{Cite web|date=29 tetor 2014|title=Netflix Orders 'Richie Rich' Series From AwesomenessTV|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/netflix-orders-richie-rich-series-744819|access-date=2019-12-31|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> një gërmues ari që shpenzon paratë e Richie edhe pa pëlqimin e tij; shfaqja u panos.<ref>{{Cite web|date=2015-03-10|title=Binge Watching Netflix's 'Richie Rich' Is Five Hours I Will Not Get Back|url=http://www.bdcwire.com/binge-watching-netflixs-richie-rich-is-five-hours-i-will-not-get-back/|access-date=2020-01-25|website=BDCWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-12-02|title=The 10 Worst Netflix Originals Of The Decade (According To IMDb)|url=https://screenrant.com/worst-netflix-originals-decade-2010s-imdb-internet-movie-database/|access-date=2020-01-25|website=ScreenRant|language=en}}</ref> Në të njëjtin vit, ajo u shfaq në filmin ''After Words'' si Anna Chapa.<ref name=":6">{{Cite news|last=Lowe|first=Justin|date=21 gusht 2016|title='After Words': Film Review|work=[[The Hollywood Reporter]]|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/words-film-review-816818|access-date=19 prill 2016|language=en}}</ref> Nga viti 2016 deri në 2018,<ref>{{Cite web|last=Andreeva|first=Nellie|date=30 mars 2018|title=Stuck in the Middle to End After 3 Seasons on Disney Channel, Star Jenna Ortega Joins ABC Pilot Man of the House|url=https://deadline.com/2018/03/stuck-in-the-middle-canceled-ends-after-three-seasons-disney-channel-star-jenna-ortega-cast-man-of-the-house-abc-pilot-final-season-1202356211/|access-date=7 prill 2018|website=Deadline|language=en}}</ref> Ortega më pas vazhdoi të luajë në rolin kryesor të sitcom-it të [[Disney Channel]] ''Stuck in the Middle'' si Harley Diaz, fëmija i mesëm i shtatë vëllezërve dhe motrave Diaz që është një shpikës aspirues. Shfaqja u prit mirë dhe Ortega mori një çmim Imagen për performancën e saj, si dhe u nominua për dy të tjerë.<ref name=":2">{{Cite web|title=Jenna Ortega|url=http://www.imdb.com/name/nm4911194/awards|access-date=2019-07-18|website=IMDb|language=en}}</ref><ref name="34th Annual Imagen Noms">{{Cite web|date=1 korrik 2019|title=Nominations Announced for the 34th Annual Imagen Awards|url=https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/|access-date=19 korrik 2019|website=The Imagen Foundation|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117035109/https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/|archive-date=17 janar 2021|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit, ajo iu bashkua kastit të Disney ''Elena of Avalor ,'' si zëri i Princeshës Isabel, i cili përfundoi në vitin 2020.<ref>{{Cite web|title=Princess Elena's Heroic Journey to Become Queen Continues in the Third Season of "Elena of Avalor," Premiering Monday, Oct. 7|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2019/09/17/princess-elenas-heroic-journey-to-become-queen-continues-in-the-third-season-of-elena-of-avalor-premiering-monday-oct-7-298505/20190917disney01/|access-date=2020-10-20|website=www.thefutoncritic.com|language=en}}</ref> Shfaqja u prit mirë dhe ajo ndau një tjetër fitim të çmimit Imagen me kastin, si dhe një tjetër nominim në 2019-ën<ref name="34th Annual Imagen Noms" /> Në vitin 2017, ajo mori pjesë videoklipin e Jacob Sartorius " Chapstick ".<ref name=":7">{{Cite web|date=30 dhjetor 2019|title=9 Things You Need To Know About "You" Actress Jenna Ortega|url=https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|access-date=2020-01-17|website=www.narcity.com|language=en|archive-date=5 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205105901/https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|url-status=dead}}</ref> Në video, Ortega luajti dashurinë e Sartorius, e cila fitoi një mbulim të konsiderueshëm mediatik.<ref name=":8">{{Cite web|last=Devoe|first=Noelle|date=2017-10-06|title=Jacob Sartorius and Jenna Ortega from "Stuck in the Middle" Get Romantic in His New Music Video|url=https://www.seventeen.com/celebrity/music/a12796937/jacob-sartorius-and-jenna-ortega-from-stuck-in-the-middle-get-romantic-in-his-new-music-video/|access-date=2020-01-17|website=Seventeen|language=en}}</ref> === 2018–2020: Kalimi në rolet kryesore === Në vitin 2018, Ortega luajti në filmin ''Saving Flora'' si rolin kryesor të Dawn,vajzës së një pronari cirku.<ref>{{Cite web|last=Prahl|first=Amanda|date=2019-12-26|title=You's Jenna Ortega Has Been Acting For Almost Half Her Life Already|url=https://www.popsugar.com/node/47051355|access-date=2020-01-13|website=Popsugar Entertainment|language=en}}</ref><ref name=":13">{{Cite web|last=McNary|first=Dave|date=2017-08-04|title=David Arquette, Jenna Ortega to Star in Elephant Drama 'Saving Flora'|url=https://variety.com/2017/film/news/david-arquette-jenna-ortega-saving-flora-1202515546/|access-date=2020-01-14|website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=3 gusht 2017|title='Jane the Virgin' Actress Jenna Ortega to Star in 'Saving Flora'|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/jane-virgin-actress-jenna-ortega-star-saving-flora-1026749|access-date=2020-10-22|website=www.hollywoodreporter.com|language=en}}</ref> Filmi mori vlerësime pozitive nga kritikët dhe Ortega mori vlerësime për performancën e saj. Ajo mori një nominim për aktoren më të mirë kryesore në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Southampton .<ref name=":9">{{Cite web|title=Southampton International Film Festival (2018)|url=https://www.imdb.com/event/ev0002169/2018/1/|access-date=2020-01-25|website=IMDb|language=en}}</ref> Ortega kishte marrë rolin kryesor të Ellie Alves në sezonin e dytë të serialit thriller [[Netflix]] ''[[You (serial televiziv)|You]]'', i cili u publikua më 26 dhjetor 2019.<ref name="Deadline_Hollywood_2019_You">{{Cite news|last=Petski|first=Denise|date=31 janar 2019|title='You': James Scully & Jenna Ortega Cast In Series' Second Season On Netflix|work=Deadline Hollywood|url=https://deadline.com/2019/01/you-james-scully-jenna-ortega-cast-in-series-second-season-1202547029/|access-date=1 shkurt 2019|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Pedersen|first=Erik|date=2019-11-11|title='You' Season 2 Premiere Date Set As Penn Badgley Stalker Drama Moves To Netflix|url=https://deadline.com/2019/11/you-season-2-premiere-date-penn-badgley-netflix-1202782904/|access-date=2019-12-22|website=Deadline|language=en}}</ref> Në ''You'', personazhi i saj është një vajzë e zgjuar dhe ndërhyrëse që i pëlqen të veprojë më e vjetër se mosha e saj e vërtetë.<ref>{{Cite web|date=2020-01-16|title=This Young Latina Cast in "You" Is Killing It|url=https://www.latinpost.com/articles/143293/20200116/this-young-latina-cast-in-you-is-stealing-the-spotlight.htm|access-date=2020-01-22|website=Latin Post|language=en}}</ref> Ortega komentoi punën me koleget [[Penn Badgley]] dhe Victoria Pedretti, duke thënë se "Do të doja të kisha arritur të xhiroja më shumë me Victoria, sepse mendoj se ajo është vërtet e talentuar. . . . Penn është një folës kaq elokuent, aq i menduar dhe kaq i respektueshëm dhe kaq i sjellshëm dhe një kënaqësi te punosh me të."<ref name=":20">{{Cite web|last=Monteil|first=Abby|title=Jenna Ortega On 'Yes Day,' Being Latina In Hollywood, & Those 'You' Theories|url=https://www.elitedaily.com/p/from-you-to-yes-day-jenna-ortegas-career-has-her-booked-busy-64878145|access-date=2021-03-28|website=Elite Daily|language=en}}</ref> Sezoni, ashtu si sezoni i parë i shfaqjes, u vlerësua si dhe performanca e Ortegas.<ref>{{Citation|title=You: Season 2|url=https://www.rottentomatoes.com/tv/you/s02|access-date=2020-01-22|language=en}}</ref><ref name="Scream5Casting">{{Cite web|last=Sneider|first=Jeff|date=19 gusht 2020|title='Scream 5' Adds Jenna Ortega, Who Was So Good on 'You' Last Season|url=https://collider.com/scream-5-cast-jenna-ortega/|access-date=20 gusht 2020|website=Collider|language=en}}</ref> Në 2019, Ortega luajti si Pheobe në filmin horror të Netflix, ''The Babysitter: Killer Queen'' .<ref name=":14">{{Cite web|date=2020-09-10|title=Jenna Ortega in 'The Babysitter: Killer Queen:' A Different Role For The Former Disney Star|url=https://decider.com/2020/09/10/the-babysitter-2-killer-queen-jenna-ortega/|access-date=2021-01-17|website=Decider|language=en}}</ref> Ajo tha në një segment me Cosmopolitan se kishte qenë "tepër nervoze" kur ata filluan xhirimet, duke thënë se "për shkak se ishte në vazhdim, të gjithë anëtarët e tjerë të kastit tashmë e njihnin njëri-tjetrin. . . Shkova në shesh në panik sepse nuk e dija se çfarë po bëja.”<ref>{{Cite web|last=Iwegbue|first=Annabel|date=2021-04-05|title=Jenna Ortega Walked Down Memory Lane During 'Breakdown Breakdown'|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/a36026315/jenna-ortega-breakdown-breakdown-cosmo/|access-date=2021-04-05|website=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]|language=en}}</ref> Filmi u publikua në shtator 2020,<ref name="TheBabysitter2Ortega">{{Cite web|last=Galuppo|first=Mia|date=18 tetor 2019|title='Jane the Virgin' Actress Jenna Ortega Joins 'The Babysitter' Sequel (Exclusive)|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jenna-ortega-joins-babysitter-sequel-1248717|access-date=18 tetor 2019|website=[[The Hollywood Reporter]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Squires|first=John|date=12 gusht 2020|title=Sequel 'The Babysitter: Killer Queen' Coming to Netflix in September!|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3627296/sequel-babysitter-killer-queen-coming-netflix-september-images/|access-date=12 gusht 2020|website=[[Bloody Disgusting]]|language=en}}</ref> dhe mori komente të përziera nga kritikët.<ref>{{Cite web|date=2020-09-10|title=Netflix's The Babysitter: Killer Queen Reviews Are In, See What Critics Are Saying|url=https://www.cinemablend.com/news/2554483/netflixs-the-babysitter-killer-queen-reviews-are-in-see-what-critics-are-saying|access-date=2020-10-20|website=Cinimeblend|language=en}}</ref> Në vitin 2020, Ortega impresionoi zërin e Brooklyn në serialin e animuar të Netflix, ''Jurassic World Camp Cretaceous'' .<ref name=":11">[https://collider.com/jurassic-world-camp-cretaceous-trailer-netflix/ First Trailer for Netflix's 'Jurassic World' Animated Series Finds Plucky Kids Getting Terrorized by Dinosaurs]</ref> Seriali u prit me komente të ndryshme, megjithëse lavdërimet shkuan për zërin e Ortegas dhe pjesën tjetër të kastit.<ref>{{Cite web|last=Navarro|first=Meagan|date=2020-09-15|title=[Review] "Jurassic World: Camp Cretaceous" Surprises with Thrilling Family-Friendly Intro to Franchise|url=https://bloody-disgusting.com/reviews/3631792/tv-review-netflixs-jurassic-world-camp-cretaceous-surprises-thrilling-family-friendly-intro-franchise/|access-date=2020-10-20|website=Bloody Disgusting!|language=en}}</ref> Seriali u rinovua për një sezon të dytë, i planifikuar të dilte në 2021.<ref>{{Cite web|last=Kanter|first=Jake|date=2020-10-09|title='Jurassic World: Camp Cretaceous' Renewed For Season 2 By Netflix; Teaser Trailer Dropped For DreamWorks Animation|url=https://deadline.com/video/jurassic-world-camp-cretaceous-renewed-for-season-2-netflix-teaser/|access-date=2020-10-20|website=Deadline|language=en}}</ref> Në vitin 2020, Ortega njoftoi se do të bënte debutimin e saj me shkrim me librin ''It's All Love'', i cili u publikua në janar 2021.<ref>{{Cite web|title=Seventeen-Year-Old Actress & Influencer Jenna Ortega Shares Personal Reflections in New Book|url=https://global.penguinrandomhouse.com/announcements/seventeen-year-old-actress-influencer-jenna-ortega-shares-personal-reflections-in-new-book/|access-date=2020-08-26|website=penguinrandomhouse.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-08|title=Jenna Ortega To Support 'It's All Love' On January 15 'Drew Barrymore Show'|url=https://headlineplanet.com/home/2021/01/08/jenna-ortega-to-support-its-all-love-on-january-15-drew-barrymore-show/|access-date=2021-01-17|website=Headline Planet|language=en}}</ref> Ortega më pas luajti si Katie Torres në filmin komedi të Netflix, ''Yes Day ;''<ref name="YesDayOrtega">{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=10 tetor 2019|title='Jane The Virgin's Jenna Ortega Joins Jennifer Garner Family Movie 'Yes Day'|url=https://deadline.com/2019/10/jennifer-garner-yes-day-movie-add-jenna-ortega-jane-the-virgin-actress-1202757059/|access-date=13 tetor 2019|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en}}</ref> ajo u luajt në vitin 2019,<ref>{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=2019-10-17|title=Edgar Ramírez Says 'Yes' To Jennifer Garner Family Movie 'Yes Day'|url=https://deadline.com/2019/10/edgar-ramirez-says-yes-to-jennifer-garner-family-movie-yes-day-1202762854/|access-date=2021-03-13|website=Deadline|language=en|ref=none}}</ref> dhe filmi u publikua në mars 2021 me komente të përziera, megjithëse performanca e saj u vlerësua.<ref>{{Cite web|last=Wardell|first=Jenniffer|title=The Movie Guru: "Yes Day" predictable but sweet|url=https://www.vaildaily.com/news/the-movie-guru-yes-day-predictable-but-sweet/|access-date=2021-03-13|website=www.vaildaily.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-12|title=Review: 'Yes Day' is a clever idea that could use more laughs|url=https://www.mercurynews.com/2021/03/12/review-yes-day-is-a-clever-idea-that-could-use-more-laughs|access-date=2021-03-13|website=The Mercury News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title='Yes Day': Netflix family film has a few negatives|url=https://chicago.suntimes.com/movies-and-tv/2021/3/11/22326635/yes-day-review-netflix-movie-jennifer-garner-edgar-ramirez|access-date=2021-03-13|website=Chicago Sun-Times|agency=Associated Press|language=en}}</ref> === 2021–tani: Përparim === Në mars 2021, u publikua filmi dramatik i shkollës së mesme ''The Fallout'', në të cilin Ortega portretizoi rolin kryesor, atë të Vadës;<ref name="dlFallout">{{Cite web|last=Andreas Wiseman|date=22 shkurt 2020|title='You' Star Jenna Ortega To Lead Cast In High-School Drama 'The Fallout' From Writer-Director Megan Park – EFM|url=https://deadline.com/2020/02/jenna-ortega-netflix-you-high-school-drama-fallout-efm-1202866050/|access-date=24 shkurt 2020|publisher=[[Deadline Hollywood]]|language=en}}</ref> u lëshua në HBO Max më 27 janar 2022. Aktorët u mblodhën në shkurt 2020, xhirimet u zhvilluan gjatë një muaji midis gushtit dhe shtatorit të po atij viti.<ref>{{Cite web|title=Rebecca Miller's Instagram photo: "That's a wrap on @the_fallout_movie! Can't wait to share this one. Worked with truly the best cast and crew who worked so hard while masked…"|url=https://www.instagram.com/p/CFBikuOpBwO/|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101190018/https://www.instagram.com/p/CFBikuOpBwO/|archive-date=1 nëntor 2022|access-date=2021-03-21|website=Instagram|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Megan Park on Instagram: "I started directing my first feature film last week. It's also world breastfeeding week so I thought this picture of me pumping and eating…"|url=https://www.instagram.com/p/CDxDtjGjfue/|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101190035/https://www.instagram.com/p/CDxDtjGjfue/|archive-date=1 nëntor 2022|access-date=2021-03-21|website=Instagram|url-status=dead|language=en}}</ref> Ai mori një përgjigje pozitive nga kritikët,<ref>{{Citation|title=The Fallout (2021)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_fallout_2021|access-date=2021-03-21|language=en}}</ref> dhe aktrimi i Ortegës u lavdërua,<ref name=":19">{{Cite web|date=2021-03-17|title='The Fallout': Film Review {{!}} SXSW 2021|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-fallout-film-review-sxsw-2021|access-date=2021-03-21|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> me disa kritikë që e quajtën atë rolin e saj të filmit "breakout".<ref>{{Cite web|last=Lattanzio|first=Ryan|date=2022-01-18|title='The Fallout' Trailer: Jenna Ortega Stars in School Shooting Drama for the Instagram Age|url=https://www.indiewire.com/2022/01/the-fallout-trailer-jenna-ortega-hbo-max-school-shooting-drama-1234691346/|access-date=2022-01-20|website=IndieWire|language=en}}</ref> ''Hollywood Reporter'' shkroi: ". . . Kthesa e bukur e nuancuar e Ortegës kupton fasadën që s'ka për t'u parë këtu dhe gërvishtjet në armaturë."<ref name=":19" /> ''Decider'' shkroi në mënyrë të ngjashme, duke lavdëruar performancën e saj si "të papërpunuar pa e tepruar. Ajo që mund të kishte qenë klishe përgjatë rrugës së karakterit të Vadës, bëhet serioze dhe reale falë përkushtimit të saj ndaj performancës dhe një kuptimi të plotë të rrahjeve të saj emocionale."<ref name="decider.com">{{Cite web|title='The Fallout' Movie HBO Max Review: Stream It or Skip It?|url=https://decider.com/2022/01/27/the-fallout-on-hbo-max-stream-it-or-skip-it/|access-date=2022-01-28|language=en}}</ref> Revista ''Variety'' e përshkroi Vadën si rolin e saj të rëndësishëm në film, duke shkruar se “Ortega në veçanti duket se ka gjetur zërin e saj”.<ref>{{Cite web|last=Debruge|first=Peter|date=2021-03-17|title='The Fallout' Review: Megan Park Takes the Pulse of a Shell-Shocked Generation|url=https://variety.com/2021/film/reviews/the-fallout-review-megan-park-1234932034/|access-date=2021-03-21|website=Variety|language=en}}</ref> ''CinemaBlend'' vlerësoi kiminë mes saj dhe yllit të saj, Maddie Ziegler, dhe deklaroi se "dy vajzat në qendër të të gjithave duken gjithashtu fenomenale, pasi një lidhje e vërtetë mund të ndihet në procesin e jetësimit të kësaj historie".<ref>{{Cite web|last=Mike Reyes|date=2022-01-18|title=Jenna Ortega And Maddie Ziegler Bond Over Shared Trauma In HBO Max's The Fallout Trailer|url=https://www.cinemablend.com/trailers/jenna-ortega-and-maddie-ziegler-bond-over-shared-trauma-in-hbo-maxs-the-fallout-trailer|access-date=2022-01-20|website=CINEMABLEND|language=en}}</ref> ''Mashable'' shkroi se ajo "mban pa probleme një rol, të shkruar në mënyrë të pasur në kompleksitete të çrregullta me dashuri dhe i jep frymë si dhe ngashërime marramendëse".<ref>{{Cite web|last=Puchko|first=Kristy|date=2022-01-28|title='The Fallout' is a surprisingly funny and deeply cathartic exploration of grief|url=https://mashable.com/article/the-fallout-movie-review|access-date=2022-01-28|website=Mashable|language=en}}</ref> Ortega luajti rolin e Tara Carpenter në filmin slasher ''Scream'' në 2020,<ref name="Scream5Casting"/><ref>{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=19 gusht 2020|title='Scream': Jenna Ortega Joins Spyglass Media Group & Paramount Pictures' Horror Relaunch|url=https://deadline.com/2020/08/scream-jenna-ortega-joins-spyglass-media-group-paramount-pictures-horror-relaunch-1203017853/|access-date=20 gusht 2020|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en}}</ref> në të cilin ajo deklaroi se "Unë as nuk mendoj se ka fjalë në gjuhën angleze për të shprehur saktë se sa e lumtur, e emocionuar dhe nervoze jam. për këtë udhëtim”.<ref>{{Cite web|title=Jenna Ortega Calls Role in 'Scream 5' a 'Dream Come True' (Exclusive)|url=https://www.etonline.com/jenna-ortega-calls-role-in-scream-5-a-dream-come-true-reveals-hopes-for-her-you-character-exclusive|access-date=2021-01-17|website=Entertainment Tonight|language=en}}</ref> Xhirimet u zhvilluan në Wilmington, Karolina e Veriut nga shtatori deri në nëntor të po atij viti. Duke punuar me bashkë-yjet [[Neve Campbell]], [[Courteney Cox]] dhe David Arquette, ajo deklaroi se "Asnjëherë nuk e dini se çfarë të prisni kur takoni njerëz të atij standardi, por ata me të vërtetë ishin njerëzit më të mirë dhe më të ëmbël. ."<ref name=":222"/> Filmi u publikua më 14 janar 2022,<ref>{{Cite web|last=Miska|first=Brad|date=28 gusht 2020|title=Relaunch of 'Scream' Slashing Into Theaters on January 14, 2022!|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3629595/scream-5-slashing-theaters-january-14-2022/|access-date=28 gusht 2020|website=BloodyDisgusting|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kroll|first=Justin|date=24 qershor 2020|title=New ''Scream'' Movie From Spyglass Media Will Be Released by Paramount (EXCLUSIVE)|url=https://variety.com/2020/film/news/paramount-and-spyglass-scream-1234648119/|access-date=24 qershor 2020|website=Variety|language=en}}</ref><ref name=":15"/> dhe u shfaq si një sukses kritik dhe komercial,<ref>{{Cite news|last=Shattuck|first=Kathryn|date=2022-01-25|title=Jenna Ortega Gets Her Thrills From Radiohead and 'Paris, Texas'|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/01/25/arts/television/jenna-ortega-fallout.html|access-date=2022-01-27|issn=0362-4331|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Puchko|first=Kristy|date=2022-01-14|title='Scream' can't live up to 'Scream'|url=https://mashable.com/article/scream-5-review|access-date=2022-01-28|website=Mashable|language=en|ref=none}}</ref> duke u bërë filmi i 28-të me fitimet më të larta të 2022 dhe duke i fituar asaj Çmimin e Filmit MTV për performancën më të frikshme .<ref>{{Cite web|last=Dick|first=Jeremy|date=2022-06-06|title=Scream Star Jenna Ortega Wins Most Frightened Performance at MTV Awards|url=https://movieweb.com/scream-jenna-ortega-mtv-movie-award-2022/|access-date=2022-06-06|website=MovieWeb|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=2022 Worldwide Box Office|url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2022/|access-date=2022-11-16|website=Box Office Mojo|language=en}}</ref> Ortega gjithashtu luajti në filmin horror të udhëhequr nga Foo Fighters ''Studio 666'', i lëshuar në shkurt,<ref>{{Cite web|date=2021-12-06|title=Studio 666 Trailer Pits Foo Fighters Against Demonic Forces Trying to Take Down the Band|url=https://movieweb.com/studio-666-trailer-foo-fighters-demons/|access-date=2021-12-07|website=MovieWeb|language=en}}</ref><ref name=":232">{{Cite web|title=Foo Fighters Are Under Threat In A First Look At Studio 666|url=https://www.empireonline.com/movies/news/foo-fighters-are-under-threat-in-a-first-look-at-studio-666/|access-date=2021-12-07|website=Empire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-11-09|title=Studio 666 Poster Reveals Haunted House Horror Movie from Dave Grohl and Foo Fighters|url=https://movieweb.com/studio-666-poster-dave-grohl-foo-fighters/|access-date=2021-12-07|website=MovieWeb|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-11-08|title=There Goes My Hero: Dave Grohl and Foo Fighters Are Making a Horror Movie About a Haunted House|url=https://collider.com/foo-fighters-horror-movie-dave-grohl-studio-666/|access-date=2021-12-07|website=Collider|language=en}}</ref> dhe filmin horror ''X'', nga regjisori Ti West,<ref name="OrtegaX2">{{Cite web|date=2021-02-18|title=Brittany Snow Joins Kid Cudi, Jenna Ortega in Ti West Horror Thriller 'X' (Exclusive)|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/brittany-snow-joins-kid-cudi-jenna-ortega-in-ti-west-horror-thriller-x-exclusive|access-date=2021-03-09|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> i cili u publikua në Mars .<ref>{{Cite web|last=Sims|first=David|date=2022-03-19|title=The Slasher Film 'X' Is a Modern Classic|url=https://www.theatlantic.com/culture/archive/2022/03/x-movie-review/627111/|access-date=2022-03-22|website=The Atlantic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=DeFore|first=John|date=2022-03-14|title=Ti West's 'X': Film Review {{!}} SXSW 2022|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/ti-wests-x-sxsw-2022-1235110997/|access-date=2022-03-22|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-03-21|title=Every Jenna Ortega Horror Movie Ranked From Worst To Best|url=https://screenrant.com/jenny-ortega-horror-movies-ranked-worst-best/|access-date=2022-03-22|website=ScreenRant|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220322061351/https://screenrant.com/jenny-ortega-horror-movies-ranked-worst-best/|archive-date=22 mars 2022|url-status=dead}}</ref> Pas roleve të saj në filmat horror të vitit 2022 ''Scream'', ''Studio 666'', ''X'' dhe ''American Carnage'', ajo u pagëzua si një mbretëreshë e britmave nga disa media.<ref>{{Cite web|last=Sippell|first=Margeaux|date=2022-01-12|title=Jenna Ortega's Journey From Disney Channel Star to Scream Queen|url=https://www.moviemaker.com/jenna-ortega-disney-channel-star-scream-queen/|access-date=2022-04-05|website=MovieMaker Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-03-27|title=Why A24's X Cements Jenna Ortega as a Scream Queen|url=https://movieweb.com/a24-x-jenna-ortega/|access-date=2022-04-05|website=MovieWeb|language=en}}</ref><ref name=":252">{{Cite web|date=2022-02-09|title=Jenna Ortega's Horror Movies Prove She's The New Scream Queen|url=https://screenrant.com/jenna-ortega-horror-movies-roles-scream-queen-good/|access-date=2022-04-05|website=ScreenRant|language=en|archive-date=21 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421070025/https://screenrant.com/jenna-ortega-horror-movies-roles-scream-queen-good/amp/|url-status=dead}}</ref><ref name=":262">{{Cite web|date=2022-03-29|title=Jenna Ortega: The Scream Queen Of 2022|url=https://gamerant.com/jenna-ortega-scream-queen-2022/|access-date=2022-04-05|website=Game Rant|language=en}}</ref><ref name=":233">{{Cite web|last=Ferreiro|first=Olivia Rose|date=13 prill 2022|title=Jenna Ortega's Hair Routine Occasionally Involves Washing Out Fake Blood|url=https://www.bustle.com/style/jenna-ortega-hair-care|access-date=2022-04-16|website=[[Bustle (magazine)|Bustle]]|language=en}}</ref> Gjithashtu në serialin [[E mbinatyrshmja|mbinatyror]] të [[Tim Burton]] Wednesday (2022),<ref name=":22"/><ref>{{Cite web|title=Jenna Ortega Cast as Wednesday Addams in Upcoming Netflix Series from Tim Burton|url=https://people.com/tv/jenna-ortega-cast-as-wednesday-adams-in-upcoming-netflix-series/|access-date=2021-05-19|website=People.com|language=en}}</ref> Ortega luan rolin titullar të Wednesday Addams, të cilin e quajti një "kapitull të ri" në karrierën e saj, duke deklaruar se shpreson të "bëjë drejtësinë e Wednesday Addams ."<ref name=":22" /> Për t'u përgatitur për rolin, Ortega iu nënshtrua "transformimit më fizik që kam bërë ndonjëherë; i kam prerë flokët dhe janë të zinj, dhe në aspektin e sjelljes, duke folur në mënyrë kadence, nga ana shprehëse, po përpiqem të tërhiqem nga një kuti mjetesh të ndryshme këtë herë. Mendoj se është një surprizë për audiencën, por edhe për veten time.”<ref name="Brown">{{Cite web|last=Brown|first=Evan Nicole|date=26 janar 2022|title=Next Big Thing: 'Scream' Star Jenna Ortega on Her New School-Shooting Drama 'The Fallout'|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/jenna-ortega-interview-scream-the-fallout-tim-burton-1235080425/|access-date=27 janar 2022|website=[[The Hollywood Reporter]]|language=en}}</ref> Ortega më vonë e quajti produksionin e sezonit "punën më dërrmuese" që kishte pasur ndonjëherë dhe foli se ishte në një gjendje konfuzioni dhe stresi të vazhdueshëm për drejtimin e serialit dhe personazhit.<ref>[https://deadline.com/2022/10/jenna-ortega-confused-wednesday-addams-tim-burton-1235151566/ Jenna Ortega Felt “Completely Lost And Confused” When She Began Playing Wednesday Addams For Tim Burton]</ref> ==== Projekte te ardhshme ==== Ortega gjithashtu do të luajë në filmin thriller të kompanisë Paramount+ ''Finestkind'' së bashku me Tommy Lee Jones, Ben Foster dhe Toby Wallace<ref>{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=2022-04-05|title=Paramount+ Picks Up Crime Thriller 'Finestkind' Starring Tommy Lee Jones, Ben Foster, Toby Wallace & Jenna Ortega|url=https://deadline.com/2022/04/paramount-picks-up-crime-thriller-finestkind-starring-tommy-lee-jones-ben-foster-toby-wallace-jenna-ortega-1234994682/|access-date=2022-04-05|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en}}</ref> dhe do të riprodhojë rolin e Tara Carpenter në një film të gjashtë të titulluar ''Scream''.<ref name="Scream 6 casting news">{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=10 maj 2022|title='Scream' Sequel Seeing Return Of Melissa Barrera, Jasmin Savoy Brown, Mason Gooding & Jenna Ortega|url=https://deadline.com/2022/05/scream-sequel-jenna-ortega-melissa-barrera-mason-gooding-jasmin-savoy-brown-1235020399/|access-date=10 maj 2022|website=Deadline Hollywood|language=en|ref=none}}</ref><ref name=":29">{{Cite web|last=Jackson|first=Angelique|date=2022-05-10|title='Scream 6': Melissa Barrera, Jasmin Savoy Brown, Mason Gooding and Jenna Ortega to Return|url=https://variety.com/2022/film/news/scream-6-cast-jenna-ortega-melissa-barrera-mason-gooding-1235262995/|access-date=2022-05-10|website=Variety|language=en}}</ref> Në shtator 2022, ajo iu bashkua kastit të Lionsgate dhe Point Grey 's ''Miller's Girl'', përballë Martin Freeman .<ref>{{Cite web|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=2022-09-19|title=Jenna Ortega Joins Martin Freeman In Lionsgate & Point Grey's 'Miller's Girl'|url=https://deadline.com/2022/09/jenna-ortega-millers-girl-martin-freeman-1235122345/|access-date=2022-09-20|website=Deadline|language=en-US|language=en|ref=none}}</ref> == Sipërmarrje të tjera == Ortega ka përdorur platformat e saj për të promovuar mbështetjen për emigrantët dhe politikën që i përfshin ata.<ref name=":10">{{Cite web|last=King|first=Michelle|title=Disney Star Jenna Ortega Shares Why Young Women Should Not Be Afraid To Take A Stand|url=https://www.forbes.com/sites/michelleking/2018/07/17/disney-star-jenna-ortega-shares-why-young-women-should-not-be-afraid-to-take-a-stand/|access-date=2020-01-26|website=Forbes|language=en}}</ref> Ortega është një mbështetëse e ''Krenarisë Mbi Paragjykimin'', një fushatë që promovon pranimin ndaj komunitetit [[LGBT]] ;<ref name=":4">{{Cite web|last=Abrams|first=Hannah|date=4 maj 2019|title=11 Must-Know Facts About Teen Role Model Jenna Ortega|url=https://www.popsugar.com/node/46071897|access-date=20 korrik 2019|website=POPSUGAR Celebrity|language=en}}</ref> ajo ka mbrojtur organizatën që kur ishte 13 vjeç.<ref name=":21">{{Cite web|date=2021-03-27|title=Jenna Ortega: 6 Things To Know About The Yes Day Star|url=https://www.cinemablend.com/news/2564829/jenna-ortega-things-to-know-about-the-yes-day-star|access-date=2021-03-28|website=CINEMABLEND|language=en}}</ref> Ajo është pro [[Imigrimi|imigrimit]] dhe anti-diskriminimit,<ref name=":5">{{Cite web|date=15 gusht 2016|title=How Jane the Virgin Star Jenna Ortega Is Standing Up to Hurtful Anti-Immigration Rhetoric|url=https://www.teenvogue.com/story/jane-the-virgin-jenna-ortega-fights-anti-immigration-rhetoric|access-date=2019-07-20|website=Teen Vogue|language=en}}</ref> dhe tha për ''Teen Vogue'' : "Është e rëndësishme të përqafoni kulturën tuaj sot, sepse ka kaq shumë etni të ndryshme në Amerikë. Në fund të fundit, ju jeni ju. Ju duhet të qëndroni besnik ndaj vetes dhe nuk mund ta ndryshoni veten në mënyrë që të përshtateni ose të bëni dikë tjetër të ndihet rehat."<ref name=":5" /> Në vitin 2016, Ortega organizoi një takim dhe përshëndetje për fansat për të mbledhur para për një vajzë të re me [[Kanceri|kancer]] .<ref>{{Cite web|last=Pena|first=Xochitl|title=Fans meet Disney's Jenna Ortega to raise money for girl with cancer|url=https://www.desertsun.com/story/life/entertainment/people/2016/12/30/fans-meet-disneys-jenna-ortega-raise-money-girl-cancer/96014480/|access-date=2020-10-20|website=The Desert Sun|language=en}}</ref> Në vitin 2018, në Radio Disney Music Awards, Ortega veshi një xhaketë, e cila shfaqte fjalët "I Do Care And U Should Too" në përgjigje të veshjes së zonjës së parë [[Melania Trump]] kur ajo shkoi për të vizituar fëmijët emigrantë që strehoheshin pa prindërit e tyre, ku shkruhej "Me të vërtetë nuk më intereson. A ju?".<ref>{{Cite web|last=Weiss|first=Suzannah|date=23 qershor 2018|title=Jenna Ortega Called Out Melania Trump's Jacket With Her Own Fashion Statement|url=https://www.teenvogue.com/story/jenna-ortega-jacket-responding-melania-trump-i-really-dont-care-jacket|access-date=2021-03-13|website=Teen Vogue|language=en}}</ref> Stenda mori një mbulim të konsiderueshëm mediatik. Në aksion, Ortega i tha ''[[Forbes]]'' : “Mbaj mend që po shfletoja lajmet në telefonin tim dhe pashë se çfarë kishte veshur Melania rrugës për të vizituar fëmijët emigrantë. Isha shumë i ofenduar dhe pikërisht në atë moment e dija se çfarë doja të ishte deklarata ime. . "<ref name=":10"/> Gjatë vitit 2019, Ortega u shfaq në koncerte të shumta të WE Day në të gjithë Shtetet e Bashkuara dhe Kanada për të përfituar WE Charity .<ref>{{Cite news|title=WE Day 2019: Tour schedule and lineup|url=https://www.theglobeandmail.com/featured-reports/article-we-day-2019-tour-schedule-and-lineup/|access-date=2019-11-17|language=en}}</ref> Në vitin 2020, Ortega u emërua ambasador i markës për Neutrogena .<ref>{{Cite web|last=Harrington|first=Jessica|date=2020-10-12|title=Jenna Ortega Gets Real About Horror-Movie Makeup and How It Affects Her Skin|url=https://www.popsugar.com/node/47872673|access-date=2021-03-13|website=POPSUGAR Beauty|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-07-22|title=Jennifer Garner Welcomes 'You' Star Jenna Ortega To The Neutrogena Family|url=https://www.thethings.com/jennifer-garner-welcomes-you-star-jenna-ortega-to-the-neutrogena-family/|access-date=2021-03-13|website=TheThings|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Flanagan|first=Hanna|date=23 korrik 2020|title=Lana Condor and Jenna Ortega Are Neutrogena's Newest Ambassadors! Everything to Know About Their Partnership|url=https://people.com/style/lana-condor-and-jenna-ortega-are-neutrogena-brand-ambassadors/|access-date=2021-03-13|website=[[People (magazine)|People]]|language=en}}</ref> Pasi u bë ambasadore, ajo i tha ''¡Hola!'' : “Nuk mund të isha më i ekstazuar. E them vazhdimisht, por me të vërtetë është një ndjenjë kaq surreale, veçanërisht me një markë kaq ikonike, që e kam parë për një kohë kaq të gjatë."<ref>{{Cite web|date=27 korrik 2020|title=Jenna Ortega, Latin Rising Star, Joins Neutrogena as New Brand Ambassador|url=https://us.hola.com/celebrities/20200727fpolbf7sbl/jenna-ortega-joins-neutrogena-as-new-brand-ambassador|access-date=2020-10-22|website=HOLA! USA|language=en}}</ref> Një vit më pas, Ortega njoftoi në [[Instagram|Instagramin]] e saj se ishte partnere me Neutrogena në "Për njerëzit me lëkurë", që është një "angazhim ekipor për të avancuar shëndetin e lëkurës për të gjithë konsumatorët, pavarësisht nga raca, mosha, përkatësia etnike, nevoja e lëkurës ose të ardhurat. ."<ref>{{Cite web|title=Closing the Gap: Calling All People with Skin {{!}} The Bar|url=https://www.neutrogena.com/the-bar/calling-all-people-with-skin.html|access-date=2021-04-15|website=www.neutrogena.com|language=en}}</ref> == Artistike == Ortega ka deklaruar se ndjen se marrja e roleve më të larmishme në aktrim është e rëndësishme për të, pasi të mos jetë e stilizuar; ajo i tha ''E! Online'' në 2021 se ajo nuk donte të ishte "pëllumb si aktore"<ref name=":27">{{Cite web|title=Jenna Ortega on Her Transition From Disney Star to Mature Roles|url=https://www.etonline.com/jenna-ortega-on-her-conscious-transition-from-disney-star-to-mature-roles-exclusive-162669|access-date=2021-03-28|website=Entertainment Tonight|language=en}}</ref> dhe se dëshira e saj për të "bërë rolet më të ndryshme që unë ndoshta mund dhe me të vërtetë i ndërroj" e bëri më të lehtë kalimin në role të pjekura për të.<ref name=":27" /><ref>{{Cite web|date=23 mars 2021|title=Jenna Ortega on Her Conscious Transition From Disney Star to Mature Roles (Exclusive)|url=https://www.wkyc.com/article/entertainment/entertainment-tonight/jenna-ortega-on-her-conscious-transition-from-disney-star-to-mature-roles-exclusive/603-8f6284c4-9f33-47d9-8d85-cab703e2c4a4|access-date=2021-03-28|website=wkyc.com|language=en}}</ref> Ajo ka thënë se veprat horror janë ato ku ajo ndihet më rehat kur luan,<ref>{{Cite web|last=March 14|first=Clark Collis|last2=EDT|first2=2022 at 03:00 PM|title='Scream,' 'Studio 666,' and 'X' star Jenna Ortega talks about her life in horror|url=https://ew.com/movies/x-star-jenna-ortega-talks-life-in-horror/|access-date=2022-04-05|website=EW.com|language=en}}</ref> duke i thënë [[Rotten Tomatoes]] në 2022 se ajo ishte "shumë rehat me të gjitha gjërat horror".<ref>{{Cite web|last=Alt|first=Eric|date=15 mars 2022|title=Jenna Ortega's Five Favorite Horror Films|url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/jenna-ortegas-five-favorite-horror-films/|access-date=2022-04-05|website=Rotten Tomatoes|language=en}}</ref> Në një intervistë me Collider, Ortega tha se fillimisht ishte frymëzuar për të ndjekur aktrimin pasi pa performancën e aktores Dakota Fanning në filmin thriller të vitit 2004 ''Man on Fire'',<ref name=":21"/> duke deklaruar se "Pas shikimit të Dakotës, e cila padyshim ishte kaq e talentuar nga të tilla Në moshë të re, vendosa që doja të isha versioni portorikan i saj."<ref name=":18">{{Cite web|date=2021-03-13|title=Jenna Ortega on 'Yes Day', Riding Roller Coasters with Jennifer Garner, and Getting Cast in 'Scream' and Ti West's 'X'|url=https://collider.com/jenna-ortega-interview-yes-day-scream-ti-west-x/|access-date=2021-03-18|website=Collider|language=en}}</ref> Ajo tha gjithashtu se mendonte se [[Denzel Washington]] ishte "burri më i lezetshëm që kisha parë ndonjëherë në jetën time".<ref name=":18" /> Ortega përmend gjithashtu aktoren Gina Rodriguez, me të cilën ka punuar në dramën televizive ''Jane The Virgin'', si një nga ndikimet e saj kryesore.<ref name=":16">{{Cite web|last=Dibdin|first=Emma|date=2019-12-27|title=You Might Recognize the Actress Who Plays Ellie in "You" from "Jane the Virgin"|url=https://www.oprahmag.com/entertainment/a30306730/who-is-jenna-ortega/|access-date=2020-02-07|website=Oprah Magazine|language=en}}</ref> Ajo deklaroi se e admiron Rodriguez për historinë e saj të ngjashme me të, dhe për përpjekjet dhe aftësinë e saj.<ref>{{Cite web|title=EXCLUSIVE: Jenna Ortega on 'Stuck in the Middle' and Why Gina Rodriguez is Her Idol|url=http://www.latina.com/entertainment/celebrity/jenna-ortega-stuck-middle-exclusive-interview|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200207035235/http://www.latina.com/entertainment/celebrity/jenna-ortega-stuck-middle-exclusive-interview|archive-date=7 shkurt 2020|access-date=2020-02-07|website=LATINA|language=en}}</ref> Ortega u rendit e para në listën "20 Under 20" (20 [persona] nën 20) të PopSugar në 2020.<ref name=":4"/> Në vitin 2022, ajo u quajt "Gjëja tjetër e madhe" nga ''The Hollywood Reporter'' .<ref name="Brown"/> == Jeta personale == Në një intervistë me ''InStyle'' në vitin 2021, Ortega deklaroi: “E fshij [[Instagram|Instagramin]] nga telefoni im ndoshta dy herë në javë. Mundohem të qëndroj sa më larg prej tij, por është e vështirë sepse tani është mënyra se si lidhen të rinjtë, ... aq shumë nga ato që reklamohen nuk janë autentike ose domosdoshmërisht më të mirat për mirëqenien tuaj, kështu që duhet ti merrni më shtruar mediat sociale."<ref>{{Cite web|title=For Jenna Ortega, Deleting Instagram Is a Cathartic Release|url=https://www.instyle.com/beauty/skin/jenna-ortega-neutrogena-interview|access-date=2021-07-01|website=InStyle|language=en}}</ref> Në kohën e saj të lirë, Ortega praktikon një rutinë të vetë-kujdesit, e cila përfshin pilates .<ref name=":233"/> == Filmografia == === Filmat === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | Viti ! scope="col" | Titulli ! scope="col" | Roli ! scope="col" class="unsortable" | Shënimet ! scope="col" class="unsortable" | Referime |- ! rowspan="2" ! scope="row"| 2013 | ''[[Iron Man 3]]'' | vajza e Zv.Presidentit | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|date=2020-08-19|title=Jenna Ortega Is The Latest Actress To Join 'Scream 5'|url=http://www.horrornewsnetwork.net/jenna-ortega-is-the-latest-actress-to-join-scream5/|website=Horror News Network|language=en|access-date=2021-03-13|archive-date=13 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513084646/https://www.horrornewsnetwork.net/jenna-ortega-is-the-latest-actress-to-join-scream5/|url-status=live|language=en}}</ref> |- | ''[[Insidious: Chapter 2]]'' | Annie | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|date=2020-11-02|title=Ti West to Direct Horror Movie X for A24, Starring Mia Goth, Jenna Ortega, Kid Cudi|url=https://www.pastemagazine.com/movies/ti-west/ti-west-x-horror-movie-a24-jenna-ortega-mia-goth/|website=pastemagazine.com|language=en|access-date=2021-03-13|archive-date=15 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415000944/https://www.pastemagazine.com/movies/ti-west/ti-west-x-horror-movie-a24-jenna-ortega-mia-goth/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" |2014 | ''[[The Little Rascals Save the Day]]'' | Mary Ann | | style="text-align:center;" |<ref name="persona" /> |- ! scope="row" | 2015 | ''[[After Words (film)|After Words]]'' | Anna Chapa | | style="text-align:center;" |<ref name=":6" /> |- ! scope="row" | 2018 | Saving Flora | Dawn | | style="text-align:center;" |<ref name=":13" /> |- ! scope="row" | 2019 |''[[Wyrm (film)|Wyrm]]'' |Suzie | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|title=Wyrm|url=https://www.tvguide.com/movies/wyrm/cast/2060057219/|access-date=2022-09-28|website=TVGuide.com|language=en|archive-date=28 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928201816/https://www.tvguide.com/movies/wyrm/cast/2060057219/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2020 | ''[[The Babysitter: Killer Queen]]'' | Phoebe Atwell | | style="text-align:center;" |<ref name="TheBabysitter2Ortega"/> |- ! rowspan="2"! scope="row" | 2021 | ''[[Yes Day]]'' | Katie Torres | | style="text-align:center;" |<ref name="YesDayOrtega" /> |- | ''[[The Fallout (film)|The Fallout]]'' | Vada Cavell | | style="text-align:center;" |<ref name="dlFallout" /> |- ! rowspan="4"! scope="row" | 2022 | ''[[Scream (film 2022)|Scream]]'' | [[Tara Carpenter]] | | style="text-align:center;" |<ref name="Scream5Casting" /><ref>{{cite magazine|url=https://ew.com/movies/scream-exclusive-first-look/|title=''Scream'' first look: Neve Campbell, Courteney Cox, David Arquette join franchise newbies (and Ghostface) in fifth film|last=Collis|first=Clark|date=2021-10-11|magazine=[[Entertainment Weekly]]|language=en|access-date=2021-10-11|archive-date=11 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011163742/https://ew.com/movies/scream-exclusive-first-look/|url-status=live|language=en}}</ref> |- | ''[[Studio 666]]'' | Skye Willow | | style="text-align:center;" |<ref name=":232"/> |- | ''[[X (film 2022)|X]]'' | Lorraine Day | | style="text-align:center;" |<ref name="OrtegaX2"/> |- | ''[[American Carnage (film)|American Carnage]]'' | Camila Montes | | style="text-align:center;" |<ref name=":30">{{Cite web|last=Villei|first=Matt|date=2022-06-01|title=Exclusive: 'American Carnage' Trailer Has Jenna Ortega and Jorge Lendeborg Jr. Fighting for Life in a Demented Nursing Home|url=https://collider.com/american-carnage-movie-trailer-jenna-ortega-bella-ortiz/|website=Collider|language=en|access-date=2022-06-02|archive-date=1 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601195604/https://collider.com/american-carnage-movie-trailer-jenna-ortega-bella-ortiz/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! rowspan="2"! scope="row" | 2023 | ''[[Scream VI]]'' | [[Tara Carpenter]] | | style="text-align:center;" |<ref name="Scream 6 casting news"/><ref name="Scream 6 filming news">{{cite web|url=https://ihorror.com/scream-6-delays-production-in-light-of-neve-campbell-not-returning/|title='Scream 6' Delays Production in Light of Neve Campbell Not Returning|website=iHorror|first=Trey|last=Hilburn III|date=6 qershor 2022|access-date=9 qershor 2022|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607073424/https://ihorror.com/scream-6-delays-production-in-light-of-neve-campbell-not-returning/|archive-date=7 qershor 2022|url-status=live|language=en}}</ref> |- | ''[[Finestkind]]'' | Mabel | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite magazine|last=Vlessing|first=Etan|title=Tommy Lee Jones, Ben Foster, Toby Wallace, Jenna Ortega to Star in Crime Drama 'Finestkind'|date=5 prill 2022|magazine=The Hollywood Reporter|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tommy-lee-jones-ben-foster-finestkind-movie-1235125395/|accessdate=3 maj 2022|archive-date=30 prill 2022|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430200818/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tommy-lee-jones-ben-foster-finestkind-movie-1235125395/|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last=Sim|first=Jonathan|title=Finestkind First Look Photo Previews Jenna Ortega Crime Thriller Movie|date=10 gusht 2023|website=ComingSoon.net|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/1317894-finestkind-first-look-photo-previews-jenna-ortega-crime-thriller-movie|access-date=11 gusht 2023|archive-date=11 gusht 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811013324/https://www.comingsoon.net/movies/news/1317894-finestkind-first-look-photo-previews-jenna-ortega-crime-thriller-movie|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2024 | {{Pending film|[[Beetlejuice 2]]}} | Lydia Deet's daughter | Filming; on hiatus | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/beetlejuice-2-willem-dafoe-jenna-ortega-michael-keaton-1235485808/|title=‘Beetlejuice 2’: Willem Dafoe Joins Jenna Ortega, Michael Keaton|first=Borys|last=Kit|date=12 maj 2023|access-date=12 maj 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230512212019/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/beetlejuice-2-willem-dafoe-jenna-ortega-michael-keaton-1235485808/|archive-date=12 maj 2023|url-status=live|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last1=Gonzalez|first1=Umberto|title=Here Are All The Movies Affected by the SAG-AFTRA Strike From ''Deadpool 3'' to ''Mission: Impossible 8'' (Photos)|url=https://www.thewrap.com/sag-aftra-strike-movies-affected-deadpool-3-mi8/|website=[[TheWrap]]|access-date=9 gusht 2023|date=14 korrik 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230714014112/https://www.thewrap.com/sag-aftra-strike-movies-affected-deadpool-3-mi8/|archive-date=14 korrik 2023|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! rowspan="4"! scope="row" |{{TableTBA}} | {{Pending film|[[Death of a Unicorn]]}} | Ridley | Filming | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|last1=Maddaus|first1=Gene|title=SAG-AFTRA Approves 39 Indie Projects to Shoot During Strike, Including Two A24 Films|url=https://variety.com/2023/film/news/sag-aftra-independent-projects-waivers-1235673546/|website=[[Variety (revistë)|Variety]]|access-date=24 korrik 2023|date=18 korrik 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230719232145/https://variety.com/2023/film/news/sag-aftra-independent-projects-waivers-1235673546/|archive-date=19 korrik 2023|url-status=live|language=en}}</ref> |- | {{Pending film|[[Miller's Girl]]}} | {{TableTBA}} | Post-production | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/09/jenna-ortega-millers-girl-martin-freeman-1235122345/|title=Jenna Ortega Joins Martin Freeman In Lionsgate & Point Grey's 'Miller's Girl'|date=19 shtator 2022|access-date=19 shtator 2022|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220919200916/https://deadline.com/2022/09/jenna-ortega-millers-girl-martin-freeman-1235122345/|archive-date=19 shtator 2022|url-status=live|language=en}}</ref> |- | {{Pending film|Untitled [[Trey Edward Shults]] film|italic=no}} | {{TableTBA}} | Post-production; also executive producer | style="text-align:center;" |<ref name="ShultzMovie">{{Cite web|last=Kroll|first=Justin|date=2023-02-28|title=The Weeknd, Jenna Ortega And Barry Keoghan To Star In New Film From Trey Edward Shults|url=https://deadline.com/2023/02/the-weeknd-jenna-ortega-barry-keoghan-trey-edward-shults-1235274366/|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en|access-date=2023-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228195409/https://deadline.com/2023/02/the-weeknd-jenna-ortega-barry-keoghan-trey-edward-shults-1235274366/|archive-date=28 shkurt 2023|url-status=live|language=en}}</ref> |- | {{Pending film|[[Winter Spring Summer or Fall]]}} | Remi | Post-production; gjithashtu producente ekzekutive | style="text-align:center;" |<ref name="SeasonsFilm"/> |} {| class="wikitable" |+ Key | style="background:#ffc;color:#000"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Tregon filma që nuk janë publikuar ende |} === Television === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | Viti ! scope="col" | Titulli ! scope="col" | Roli ! scope="col" class="unsortable" | Shënimet ! scope="col" class="unsortable" | Referime |- ! rowspan="2" scope="row" | 2012 | ''[[Rob (seri televizive)|Rob]]'' | Girl | Episode: "The Baby Bug" | style="text-align:center;" |<ref name=":0" /> |- | ''[[CSI: NY]]'' | Aimee Moore | Episode: "Unspoken" | style="text-align:center;" |<ref name=":1" /> |- ! scope="row" | 2013 | ''[[Days of Our Lives]]'' | Hayley | Episode: "12062" | style="text-align:center;" |<ref name=":1" /> |- ! scope="row" | 2014 | ''[[Rake (American TV series)|Rake]]'' | Zoe Leon | Recurring role | style="text-align:center;" |<ref name=":17">{{Cite web|last=Weston|first=Christopher|date=2021-03-12|title=Who is Yes Day actress Jenna Ortega? Age, Instagram and previous roles|url=https://www.hitc.com/en-gb/2021/03/12/yes-day-jenna-ortega/|access-date=2021-03-13|website=HITC|archive-date=6 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606001004/https://www.hitc.com/en-gb/2021/03/12/yes-day-jenna-ortega/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2014–2019 | ''[[Jane the Virgin]]'' | Young [[Jane Villanueva]] (age 12) | Recurring role | style="text-align:center;" |<ref name=":16" /> |- ! scope="row" | 2015 | ''[[Richie Rich (2015 TV series)|Richie Rich]]'' | Darcy | Main role | style="text-align:center;" |<ref name=":12" /> |- ! scope="row" | 2016–2018 | ''[[Stuck in the Middle (TV series)|Stuck in the Middle]]'' | Harley Diaz | Lead role | style="text-align:center;" |<ref name="Latina magazine - P_Rodriguez2"/> |- ! scope="row" | 2016–2020 | ''[[Elena of Avalor]]'' | Princess Isabel | Main voice role | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|date=7 mars 2016|title=Elena of Avalor, Disney's First Latina Princess Gets Her Own Book|url=http://www.latinpost.com/articles/117719/20160307/elena-avalor-disneys-first-latina-princess-gets-book.htm|access-date=19 prill 2016|website=LatinPost.com|archive-date=19 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190619185240/https://www.latinpost.com/articles/117719/20160307/elena-avalor-disneys-first-latina-princess-gets-book.htm|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2016 | ''[[Elena and the Secret of Avalor]]'' | Princess Isabel | Voice role; television film | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|last1=Evans|first1=Greg|date=2016-10-11|title=Jane Fonda's Evil Sorceress In Disney Channel's 'Elena And The Secret Of Avalor' – First-Look Photo|url=https://deadline.com/2016/10/jane-fonda-disney-channel-elena-and-the-secret-of-avalor-1201834520/|access-date=2021-03-13|website=Deadline|archive-date=6 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606151545/https://deadline.com/2016/10/jane-fonda-disney-channel-elena-and-the-secret-of-avalor-1201834520/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2018 | ''[[Bizaardvark]]'' | Izzy | Epizodi: "The BFF (Before Frankie Friend)" | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|last=Pham|first=Jason|date=2019-12-26|title=Who Plays Ellie on 'YOU' Season 2? Actress Jenna Ortega Is From Another Mega-Popular Show|url=https://stylecaster.com/you-netflix-season-2-ellie-actress-jenna-ortega/|access-date=2021-03-13|website=StyleCaster|archive-date=6 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606001012/https://stylecaster.com/you-netflix-season-2-ellie-actress-jenna-ortega/|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2019–2023 | ''[[Big City Greens]]'' | Gabriella Espinosa | Voice role; 6 episodes | style="text-align:center;" |<ref name=":17" /> |- ! scope="row" | 2019 | ''[[You (TV series)|You]]'' | [[Ellie Alves]] | Roli kryesor (sezoni 2) | style="text-align:center;" |<ref name="Deadline_Hollywood_2019_You" /> |- ! scope="row" | 2020 | ''[[Home Movie: The Princess Bride]]'' | Princess Buttercup | Epizodi: "Chapter Six: The Fire Swamp" | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite magazine|last=Breznican|first=Anthony|title=Watch the Celebrity-Filled Fan-Film Version of The Princess Bride|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2020/06/the-princess-bride-homemade-fan-film|access-date=2021-03-13|magazine=Vanity Fair|date=26 qershor 2020|archive-date=28 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728140043/https://www.vanityfair.com/hollywood/2020/06/the-princess-bride-homemade-fan-film|url-status=live|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2020–2022 | ''[[Jurassic World Camp Cretaceous]]'' | Brooklynn | Main voice role | style="text-align:center;" |<ref name=":11" /> |- ! scope="row" | 2022–present | ''[[Wednesday (seriali televiziv)|Wednesday]]'' | [[Wednesday Addams]] / Goody Addams | Roli kryesor; gjithashtu producent ekzekutiv (sezoni 2) | style="text-align:center;" |<ref name=":22"/> |- ! scope="row" | 2023 | ''[[Saturday Night Live]]'' | Host | Epizodi: "Jenna Ortega/[[The 1975]]" |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2023/03/12/arts/television/saturday-night-live-oscars.html|title='Saturday Night Live' Goes to the Oscars|url-access=subscription|first=Dave|last=Itzkoff|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312181637/https://www.nytimes.com/2023/03/12/arts/television/saturday-night-live-oscars.html|archive-date=12 mars 2023|url-status=live|date=12 mars 2023|work=The New York Times|access-date=13 mars 2023|language=en}}</ref> |} === Videoklipe === * "[[Jacob Sartorius discography|Chapstick]]" (2017), nga [[Jacob Sartorius]]<ref name=":7"/><ref name=":8"/> * "Still Alive" (2023), nga [[Demi Lovato]] (pamjet e arkivuar të ''[[Scream VI]]'') == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Lindje 2002]] [[Kategoria:Aktore amerikane të shekullit të 21-të]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktore televizive amerikane]] [[Kategoria:Aktore filmike amerikane]] [[Kategoria:Dubluese amerikane]] [[Kategoria:Aktore fëmijë amerikane]] [[Kategoria:Aktore nga Kalifornia]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje meksikane]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje portorikane]] chpduxgi3gzv6m8epjeqpbrh0pgprx8 1 322249 3060074 3057898 2026-10-27T10:31:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060074 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jenna Ortega/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jenna Ortega]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060073 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210117035109/https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/ për lidhjen https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 11:31 (CET) 49wbetcwgn6xa5v4gfkcyolyejga0tc 1 326941 3060015 3056723 2026-10-27T04:22:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Patrick Mahomes/Arkivi 1]] 3060015 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Patrick Mahomes/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} e5ohr16gyumnk7srq3s88ym8dwnzz12 1 332977 3059881 2556142 2026-10-26T18:18:34Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059881 wikitext text/x-wiki == qyteterimi eshte shkalla me e ulet se jeta primitive == qyteterimi eshte shkalla me e ulet se jeta primitive [[Speciale:Kontributet/193.187.100.77|193.187.100.77]] 29 maj 2023 22:41 (CEST) == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Civilization|26 tetor 2026|1382096772}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 19:18 (CET) j7iorhv1mpg3aq54d7apqkdm6i5sueb 0 337546 3059907 2963488 2026-10-26T19:46:57Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059907 wikitext text/x-wiki [[File:Post-and-Grant-Avenue-Look.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Post-and-Grant-Avenue-Look.jpg|djathtas|parapamje|369x369px|Rrënojat nga tërmeti i San Franciskos i vitit 1906, kujtohen si një nga fatkeqësitë më të këqija në historinë e [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara]].]] Një '''fatkeqësi''' është një problem serioz që ndodh gjatë një periudhe kohore që shkakton humbje të përhapura njerëzore, materiale, ekonomike ose mjedisore, të cilat tejkalojnë aftësinë e komunitetit ose shoqërisë së prekur për të përballuar duke përdorur burimet e veta. Fatkeqësitë ndahen në mënyrë rutinore ose në "[[Fatkeqësia natyrore|Fatkeqësi natyrore]]" të shkaktuara nga rreziqe natyrore ose "fatkeqësi të nxitura nga njerëzit" të shkaktuara nga rreziqe antropogjene. Megjithatë, në kohët moderne, ndarja midis fatkeqësive natyrore, të shkaktuara nga njeriu dhe fatkeqësive të përshpejtuara nga njeriu është e vështirë të vihet re.<ref name=":1">{{cite web|date=2020-11-26|title=Why natural disasters aren't all that natural|url=https://www.opendemocracy.net/en/why-natural-disasters-arent-all-that-natural/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129131113/https://www.opendemocracy.net/en/why-natural-disasters-arent-all-that-natural/|archive-date=2020-11-29|access-date=2020-12-29|website=openDemocracy}}</ref><ref name=":4">{{cite web|last=Smith|first=Neil|date=2006-06-11|title=There's No Such Thing as a Natural Disaster|url=https://items.ssrc.org/understanding-katrina/theres-no-such-thing-as-a-natural-disaster/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122104324/https://items.ssrc.org/understanding-katrina/theres-no-such-thing-as-a-natural-disaster/|archive-date=2021-01-22|access-date=2020-12-29|website=Items}}</ref> Shembuj të rreziqeve natyrore përfshijnë ortekët, përmbytjet, valët e ftohta dhe valët e të nxehtit, thatësirat, tërmetet, ciklonet, rrëshqitjet e dheut, vetëtimat, cunami, aktiviteti vullkanik, zjarret dhe reshjet e dimrit.<ref name=":3">{{Cite web|title=Natural Hazards {{!}} National Risk Index|url=https://hazards.fema.gov/nri/natural-hazards|access-date=2022-06-08|website=hazards.fema.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20220629055012/https://hazards.fema.gov/nri/natural-hazards|archive-date=29 qershor 2022|url-status=dead}}</ref> Shembuj të rreziqeve antropogjene përfshijnë kriminalitetin, çrregullimin civil, terrorizmin, luftën, rreziqet industriale, rreziqet inxhinierike, ndërprerjet e energjisë elektrike, zjarrin, rreziqet e shkaktuara nga transporti dhe rreziqet mjedisore. Vendet në zhvillim vuajnë kostot më të mëdha kur godet një fatkeqësi -- më shumë se 95% e të gjitha vdekjeve të shkaktuara nga rreziqet ndodhin në vendet në zhvillim dhe humbjet për shkak të rreziqeve natyrore janë 20 herë më të mëdha (si përqindje e produktit të brendshëm bruto) në vendet në zhvillim sesa në vendet e industrializuara. == Shiko edhe == * [[Fatkeqësia natyrore]] == Referime == [[Kategoria:Fatkeqësi]] p4tvgmu61i3bvt0w0d034c43y1d7glm 0 339822 3060068 3027766 2026-10-27T10:16:15Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060068 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Jasir Asani | image = 230917 FC 서울 vs 광주 FC (Jasir Asani).jpg | image_size = | caption = | full_name = Jasir Fadil Asani | birth_date = {{Birth date and age|19|5|1995|df=y}} | birth_place = [[Shkup]], Maqedoni e Veriut | height = 1.80 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues i djathtë]] | currentclub = [[Gwangju FC]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = 2010–2014 | youthclubs1 = [[KF Vardar|Vardar]] | years1 = 2013–2017 | clubs1 = [[KF Vardar|Vardar]] | caps1 = 69 | goals1 = 17 | years2 = 2017 | clubs2 = → [[KF Shkupi|Shkupi]] (huazim) | caps2 = 13 | goals2 = 3 | years3 = 2017 | clubs3 = [[FK Pobeda (2010)|Pobeda]] | caps3 = 2 | goals3 = 0 | years4 = 2017–2019 | clubs4 = [[FK Partizani B|Partizani B]] | caps4 = 5 | goals4 = 3 | years5 = 2017–2021 | clubs5 = [[FK Partizani|Partizani]] | caps5 = 123 | goals5 = 27 | years6 = 2020 | clubs6 = → [[AIK Fotboll|AIK]] (huazim) | caps6 = 7 | goals6 = 2 | years7 = 2021–2023 | clubs7 = [[Kisvárda FC|Kisvárda]] | caps7 = 52 | goals7 = 10 | years8 = 2023– | clubs8 = [[Gwangju FC|Gwangju]] | caps8 = 41 | goals8 = 12 | nationalyears1 = 2014–2015 | nationalteam1 = [[Kombëtarja maqedonase nën-21 e futbollit|Maqedonia U21]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2016 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2023– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 4 | medaltemplates = | club-update = 22 shtator 2024 | nationalteam-update = 22 shtator 2024 }} '''Jasir Asani''' (lindur më 19 maj 1995) është një [[futbolli]]st profesionist shqiptar i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i djathtë]] për klubin koreano-jugor [[Gwangju FC]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Karriera me klube== ===Vardar=== Asani lindi dhe u rrit në [[Shkup]] nga prindër shqiptarë dhe e nisi karrierën si futbollist me klubin e qytetit [[KF Vardar|Vardari]]. Ai debutoi si profesionist më 25 gusht 2013 në humbjen 2–0 në transfertë kundër [[FK Horizont Turnovo|Turnovo]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutat e fundit.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/08/25/macedonia-fyr/first-league/fk-turnovo/fk-vardar-skopje/1530877/|title=Tornovo vs. Vardar 2 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=25 gusht 2013|accessdate=9 qershor 2018}}</ref> ===Partizani=== Më 23 shtator 2017, Asani u transferua te [[FK Partizani|Partizani]] pas përfundimit të merkatos, duke firmosur për katër vite.<ref>{{cite news|url=https://www.balkanweb.com/partizani-perforcohet-ne-sulm-kontrate-kater-vjecare-me-jasir-asanin/|title=Partizani përforcohet në sulm, kontratë katër vjeçare me Jasir Asanin|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 shtator 2017|accessdate=10 prill 2023}}</ref> Si pasojë e kësaj, ai u detyrua të luante me ekipin B. Më 14 tetor, ai shënoi një tregolësh në ndeshjen kundër [[KF Sopoti|Sopotit]] në [[Kategoria e Dytë|Kategorinë e Dytë]].<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/sulmi-partizanit-ne-fund-eshte-sigurt-ja-cfare-ka-bere-sot-jasir-asani/|title=Sulmi i Partizanit më në fund është i sigurt, ja çfarë ka bërë sot Jasir Asani|publisher=Newsport.al|language=sq|date=14 tetor 2017|accessdate=30 tetor 2017}}</ref> Asani debutoi me ekipin e parë më 29 tetor në humbjen 1–0 kundër [[KF Flamurtari|Flamurtarit]], duke zëvendësuar në minutat e fundit [[Milan Basrak]].<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/vendos-nje-gol-i-makthit-hoxhaj-flamurtari-mposht-partizanin-dhe-i-afrohet-kukesit-video/|title=Vendos një gol i “makthit” Hoxhaj, Flamurtari mposht Partizanin dhe i afrohet Kukësit (VIDEO)|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=29 tetor 2017|accessdate=29 tetor 2017}}</ref> Golat e tij të parë me ekipin kryeqytetas erdhi më 4 shkurt 2018 në fitoren 2–1 kundër [[KS Kamza|Kamzës]] në kampionat.<ref>{{cite news|url=http://www.balkanweb.com/site/formacionet-zyrtare-testi-i-se-vertetes-per-kamzen-partizani-e-nis-me-trashin-ne-mbrojtje/|title='Dopieta' e Asanit, Partizani mposht dhe parakalon Kamzën në renditje|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=4 shkurt 2018|accessdate=9 qershor 2018}}</ref> Në janar 2020, Asani u huazua te klubi suedez [[AIK Fotboll]] deri në fund të sezonit me të drejtë blerje për 400,000 €.<ref>{{cite news|url=https://www.supersport.al/jasir-asani-prezantohet-te-aik-gati-per-te-debutuar/|title=Jasir Asani, prezantohet te AIK, gati për të debutuar!|publisher=SuperSport.al|language=sq|date=8 janar 2020|accessdate=10 prill 2022}}</ref> Ai shënoi në debutimin e tij në [[Allsvenskan]] në fitoren 2–0 kundër [[Örebro SK]] më 14 qershor.<ref>{{cite news|url=https://us.soccerway.com/matches/2020/06/14/sweden/allsvenskan/orebro-sportklubb-fotboll/allmanna-idrottsklubben/3205322/|title=Örebro vs. AIK 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=14 qershor 2020|accessdate=10 prill 2022}}</ref> Pasi luajti vetëm shtatë ndeshje në të gjitha kompeticionet, në një sezon i cili u shty nga [[Pandemia e COVID-19]], AIK nuk e ushtroi të drejtën për të blerë Asanin, i cili u rikthye te Partizani para nisjes së sezonit 2020–21.<ref>{{cite news|url=https://www.cna.al/2020/08/22/jasir-asani-nuk-do-rikthehet-te-partizani-transferohet-te-ekipi-i-njohur-europian/|title=Jasir Asani nuk do rikthehet te Partizani, transferohet te ekipi i njohur europian|publisher=City News Albania|language=sq|date=22 gusht 2020|accessdate=10 prill 2022}}</ref> ===Gwangju FC=== Më 28 dhjetor 2022, Asani u transferua te klubi koreano-jugor [[Gwangju FC]] në një marrëveshje dy-vjeçare.<ref>{{cite news|url=https://news.monsterzym.com/index.php?mid=sports_asia&type=main&document_srl=10422143|title=1부 승격 광주, UEFA 챔피언스리그 출신 아사니 영입 [오피셜]|publisher=news.monsterzym.com|language=ko|date=28 dhjetor 2022|accessdate=28 dhjetor 2022}}</ref> Më 18 mars 2023, Asani shënoi një tregolësh në fitoren 5–0 kundër [[Incheon United FC|Incheon United]] në [[K League 1]].<ref>{{Cite web|date=18 mars 2023|title=아사니 '해트트릭' 광주FC, 인천 대파…서울, 5년 만에 제주 제압|url=https://sports.news.naver.com/news?oid=425&aid=0000138372|access-date=18 mars 2023|website=[[Naver]]|language=ko}}</ref><ref>{{Cite web|last=이준희|date=18 mars 2023|title=아사니 해트트릭! 광주FC ‘정효매직’은 K리그1에서도|url=https://sports.news.naver.com/news?oid=056&aid=0011448067|access-date=18 mars 2023|website=[[Naver]]|language=ko}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Asani luajti me disa ekipe moshash të Maqedonisë para se në vitin 2016 të merrte pasaportën shqiptare dhe të kalonte te Shqipëria, duke luajtur fillimisht me [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]].<ref>{{cite news|url=http://president.al/?p=32375|title=Dekret për dhënie të shtetësisë shqiptare nr. 9470|publisher=[[Presidenti i Shqipërisë]]|author=Bujar Nishani|quote=20. Jasir Fadil Asani|language=sq|date=18 mars 2016|accessdate=30 tetor 2017}}</ref> Ai luajti vetëm një ndeshje me ekipin nën-21, një ndeshje miqësore kundër Arabisë Saudite, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/asani-debuton-me-gol-kombetarja-e-shpresave-barazon-me-arabine-saudite/|title=Asani debuton me gol, Kombëtarja e Shpresave barazon me Arabinë Saudite|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=22 janar 2016|accessdate=9 qershor 2018}}</ref> Asani u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|ekipin e parë]] nga trajneri i ri [[Sylvinho]] për ndeshjen hapëse të fushatës kualifikuese të Euro 2024 kundër [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]] më 27 mars 2023.<ref>{{Cite web|author=Olta Beqiri|date=17 mars 2023|title=Trajneri Sylvinho shpall listën e Kombëtares për ndeshjen e parë kualifikuese të Euro 2024 ndaj Polonisë|url=https://fshf.org/sq/trajneri-sylvinho-shpall-listen-e-kombetares-per-ndeshjen-e-pare-kualifikuese-te-euro-2024-ndaj-polonise/|access-date=17 mars 2023|website=fshf.org|publisher=Federata Shqiptare e Futbollit|language=sq}}</ref> Ai luajti si titullar për 70 minuta me Shqipërinë që u mposht 1–0.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/video-e-vendos-nje-episod-shqiperia-e-pafat-e-nis-rrugen-drejt-euro-2024-me-humbje-perballe-polonise/|title=VIDEO/ E vendos një episod, Shqipëria e pafat e nis rrugën drejt Euro 2024 me humbje përballë Polonisë|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=27 mars 2023|access-date=5 prill 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/notat-spikasin-kumbulla-e-mihaj-ja-vleresimet-e-panorama-sport-per-lojtaret-kuqezi-ne-sfiden-me-polonine/|title=NOTAT/ Spikasin Kumbulla e Mihaj, ja vlerësimet e “Panorama Sport” për lojtarët kuqezi në sfidën me Poloninë|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=28 mars 2023|access-date=5 prill 2023}}</ref> Asani shënoi golin e parë me kombëtaren në ndeshjen e dytë kualifikuese kundër [[Kombëtarja moldave e futbollit|Moldavisë]],<ref>{{cite web|url=https://pamfleti.net/sport/realizoi-golin-spektakolar-kunder-moldavise-asani-te-japim-me-te-miren-per-i176018|title=Realizoi golin spektakolar kundër Moldavisë, Asani: Të japim më të mirën për Europianin, përjetë me ty Shqipëri|website=Pamfleti.net|language=sq|date=17 qershor 2023|access-date=18 shtator 2023}}</ref> duke ndihmuar Shqipërinë të fitonte 2–0 në [[Air Albania Stadium]]; ai mposhti portierin me një gjuajtje me hark nga distanca që u shpall goli i javës nga votuesit në uebfaqjen e [[UEFA]]s.<ref>{{cite web|url=https://www.ocnal.com/2023/06/uefa-announces-yasir-asanis-goal-as.html?m=1|title=UEFA announces Yasir Asani's goal as the most beautiful of the week|website=Ocnal.com|language=en|date=20 qershor 2023|access-date=18 shtator 2023}}</ref> Më 7 shtator, Asani shënoi golin e dytë me kombëtaren, në fitoren 2–0 kundër Polonisë në shtëpi që e vendosi Shqipërinë në vendin e parë të Grupit E me 10 pikë;<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2023/09/10/shqiperia-mposht-polonine-kuqezinjte-fitojne-2-me-0-ne-air-albania-dhe-prekin-europianin/|title=Shqipëria mposht Poloninë! Kuqezinjtë fitojnë 2 me 0 në “Air Albania” dhe prekin Europianin|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=10 shtator 2023|access-date=16 shtator 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.supersport.al/video-shqiperia-shtron-rrugen-per-ne-europian-mposht-polonine-dhe-kryeson-grupin-e/|title=VIDEO/ Shqipëria shtron rrugën për në Europian, mposht Poloninë dhe kryeson Grupin E|publisher=SuperSport.al|language=sq|date=10 shtator 2023|access-date=16 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230911133633/https://www.supersport.al/video-shqiperia-shtron-rrugen-per-ne-europian-mposht-polonine-dhe-kryeson-grupin-e/|archive-date=11 shtator 2023|url-status=dead}}</ref> ai mposhti [[Wojciech Szczęsny]] me një gjuajtje spektakolare nga distanca në minutën e 37të.<ref>{{cite web|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/2050801/jasir-asani-ja-cfare-me-tha-shezni-per-supergolin/|title=Jasir Asani: Ja çfarë më tha Shezni për supergolin|website=Botasot.info|language=en|date=10 shtator 2023|access-date=18 shtator 2023}}</ref> Goli i tij u shpall sërisht goli i javës nga UEFA.<ref>{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/goli-i-tij-u-shpall-si-me-i-bukuri-i-raundit-jasir-asani-jam-i-lumtur-qe-po-e-pushtojme-uefa-n-cdo-here/|title=Goli i tij u shpall si më i bukuri i raundit, Jasir Asani: Jam i lumtur që po e “pushtojmë” UEFA-n çdo herë|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=15 shtator 2023|access-date=18 shtator 2023}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|18 mars 2023}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/jasir-asani/310557/|title=Jasir Asani|publisher=Soccerway|language=en|access-date=18 shtator 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="5" valign="center"| [[FK Vardar|Vardar]] || [[2013–14 Macedonian First Football League|2013–14]] ||rowspan="4"| [[Liga e Parë e Futbollit e Maqedonisë]] ||12||7||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||12||7 |- || [[2014–15 Macedonian First Football League|2014–15]] ||26||5||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||28||6 |- || [[2015–16 Macedonian First Football League|2015–16]] ||15||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||15||3 |- || [[2016–17 Macedonian First Football League|2016–17]] ||13||2||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||15||2 |- !colspan="2" valign="center"|Total !66||17||4||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||70||18 |- |rowspan="1" valign="center"| [[FK Shkupi|Shkupi]] || [[2016–17 Macedonian First Football League|2016–17]] ||rowspan="1"| [[Liga e Parë e Futbollit e Maqedonisë]] ||14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0||16||3 |- |rowspan="1" valign="center"| [[FK Pobeda (2010)|Pobeda]] || [[2017–18 Macedonian First Football League|2017–18]] ||rowspan="1"| [[Liga e Parë e Futbollit e Maqedonisë]] ||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |rowspan="3" valign="center"| [[FK Partizani B|Partizani B]] || [[2017–18 Kategoria e Dytë|2017–18]] ||rowspan="2"| [[Kategoria e Dytë]] ||8||12||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||12 |- || [[2018–19 Kategoria e Dytë|2018–19]] ||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2" valign="center"|Gjithsej !9!!12!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!9!!12 |- |rowspan="5" valign="center"| [[FK Partizani|Partizani]] || [[2017–18 Kategoria Superiore|2017–18]] ||rowspan="4"| [[Kategoria Superiore]] ||29||4||4||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||5 |- || [[2018–19 Kategoria Superiore|2018–19]] ||33||8||3||0||2||0||colspan="2"|—||38||8 |- || [[2019–20 Kategoria Superiore|2019–20]] ||14||3||1||0||4||1||1||0||20||4 |- || [[2020–21 Kategoria Superiore|2020–21]] ||30||9||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||10 |- !colspan="2" valign="center"|Gjithsej !106!!24!!10!!2!!6!!1!!1!!0!!123!!27 |- |rowspan="1" valign="center"| [[AIK Fotboll|AIK]] || [[2020 Allsvenskan|2020]] ||rowspan="1"| [[Allsvenskan]] ||4||1||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||2 |- |rowspan="3" valign="center"| [[Kisvárda FC|Kisvárda]] || [[2021–22 Nemzeti Bajnokság I|2021–22]] ||rowspan="2"| [[Nemzeti Bajnokság I]] ||29||6||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||31||7 |- || [[2022–23 Nemzeti Bajnokság I|2022–23]] ||15||0||2||0||4||3||colspan="2"|—||21||3 |- !colspan="2" valign="center"|Gjithsej !44!!6!!4!!1!!4!!3!!colspan="2"|—!!52!!10 |- |rowspan="1" valign="center"| [[Gwangju FC]] || [[2023 K League 1|2023]] ||rowspan="1"| [[K League 1]] ||4||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||4 |- |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !249!!67!!21!!5!!10!!4!!3!!0!!283!!76 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== {{Updated|12 tetor 2023}}<ref name="EU">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=32352|title=Jasir Asani|publisher=European Football|website=eu-football.info|language=en|access-date=16 shtator 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="1"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2023||6||3 |- !colspan="2"|Gjithsej||6||3 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|12 tetor 2023}} :''Rezultatet e Shqipërisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Asani.''<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Jasir Asani |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- |style="text-align:center;"|1||17 qershor 2023||[[Arena Kombëtare]], [[Tiranë]], Shqipëri||style="text-align:center;"|2||{{fb|Moldova}}||style="text-align:center;"|1–0||style="text-align:center;"|2–0||[[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- |style="text-align:center;"|2||18 shtator 2023||[[Arena Kombëtare]], [[Tiranë]], Shqipëri||style="text-align:center;"|5||{{fb|POL}}||style="text-align:center;"|1–0||style="text-align:center;"|2–0||[[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- |style="text-align:center;"|3||12 tetor 2023||[[Arena Kombëtare]], [[Tiranë]], Shqipëri||style="text-align:center;"|6||{{fb|CZE}}||style="text-align:center;"|1–0||style="text-align:center;"|3–0||[[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | style="text-align: center;" |4 |3 qershor 2024 |Haladás Sportkomplexum, Szombathely, Hungari | style="text-align: center;" |10 |🇱🇮Litenshtajni | style="text-align: center;" |2 - 0 | style="text-align: center;" |3 - 0 |Ndeshje Miqësore |- | style="text-align: center;" |5 |7 shtator 2024 |Generali Arena, Prague, Republika Çeke | style="text-align: center;" |16 |🇺🇦Ukraina | style="text-align: center;" |2 - 1 | style="text-align: center;" |2 - 1 |Grupet e UEFA Nations League 2025 |- | style="text-align: center;" |6 |4 shtator 2025 |Europa Point Stadium, Gibraltar, Gjibraltar | style="text-align: center;" |27 |🇬🇮Gibraltar | style="text-align: center;" |0 - 1 | style="text-align: center;" |0 - 1 |Ndeshje Miqësore |} == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== *[https://fshf.org/garat/?query=info&player_id=317141 Profili] te [[Federata Shqiptare e Futbollit]] [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkupi]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në FK Vardar]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Shkupi]] [[Kategoria:Futbollistë në FK Pobeda (2010)]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Partizani]] [[Kategoria:Futbollistë në AIK Fotboll]] [[Kategoria:Futbollistë në Kisvárda FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Gwangju FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Allsvenskan]] [[Kategoria:Futbollistë në Nemzeti Bajnokság I]] [[Kategoria:Futbollistë në K League 1]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] 8h0hkw3cgw2yzyevkd6hgwdgu0d248t 0 341574 3059831 2996532 2026-10-26T15:55:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059831 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ecologlogo1.jpg|parapamje]] '''Ecolog International''' është një kompani shumëkombëshe që përdor [[Teknologjia|teknologjinë]] dhe menaxhimin e zinxhirit të furnizimit për të ofruar shërbime për një sërë industrish duke përfshirë [[Energjia|energjinë]], [[Ndërtimtaria|ndërtimin]], menaxhimin e objekteve dhe mjedisin . Ecolog ka selinë në [[Dubai|Dubai, Emiratet e Bashkuara Arabe]] .<ref>{{Cite web|date=11 prill 2018|title=Falklands' Meat Company Enters Contract to Supply Defense Facilities at MPC/MPA|url=http://en.mercopress.com/2018/04/11/falklands-meat-company-enters-contract-to-supply-defense-facilities-at-mpc-mpa|publisher=MP.}}</ref><ref name="Inspired">{{Cite web|last=Abdelhamid|first=Aisha|date=7 janar 2015|title=Cleaning Up NATO's Hazardous Waste in Afghanistan|url=http://inspiredeconomist.com/2015/01/07/cleaning-natos-ecowaste-afghanistan/|publisher=Inspired Economist}}</ref> Me prezencë lokale në 5 kontinente, kompania operon në më shumë se 30 vende dhe mbi 150 lokacione në mbarë botën.<ref>{{Cite web|date=26 gusht 2019|title=Ecolog International and Dynology Corporation signed a Memorandum of Understanding (MOU) to expand cooperation in defense and energy sectors|url=https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/08/26/ecolog-international-and-dynology-corporation-signed-a-memorandum-of-understanding-mou-to-expand-cooperation-in-defense-and-energy-sectors/|publisher=CNBC Africa|access-date=21 tetor 2023|archive-date=27 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827085815/https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/08/26/ecolog-international-and-dynology-corporation-signed-a-memorandum-of-understanding-mou-to-expand-cooperation-in-defense-and-energy-sectors/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|last=Release|first=Press|title=Ecolog International appoints Juan Chaparro as Executive Director and Chairman of the Board|url=https://www.zawya.com/en/press-release/people-in-the-news/ecolog-international-appoints-juan-chaparro-as-executive-director-and-chairman-of-the-board-qn0m2wzz|access-date=2023-02-21|website=www.zawya.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ecolog International ernennt Juan Chaparro zum Geschäftsführer und Vorstandsvorsitzenden|url=https://www.presseportal.ch/de/pm/100068746/100900883|access-date=2023-02-21|website=presseportal.ch|language=de}}</ref> == Historia == Ecolog International u themelua në vitin 1999 nga [[Nazif Destani]] pasi zbuloi se ushtarëve gjermanë që kryenin një angazhim [[NATO|të NATO-s]] për misionin e [[KFOR|KFOR-it]] u mungonin shërbimet e duhura të lavanderisë. Kompania filloi me shërbimet e lavanderisë për forcat gjermane (Bundeswehr) dhe u zgjerua në një gamë të gjerë shërbimesh për qeverinë, subjektet tregtare dhe organizatat jofitimprurëse.<ref name="Naz">{{Cite web|last=Onkelbach|first=Hans|date=15 maj 2014|title=Ariel für die Bundeswehr in Afghanistan|url=http://www.rp-online.de/nrw/staedte/duesseldorf/ariel-fuer-die-bundeswehr-in-afghanistan-aid-1.4241278|publisher=RP Online|language=de}}</ref> Deri në vitin 2005, kompania krijoi një seli në [[Dyzeldorfi|Dusseldorf, Gjermani]] dhe arriti në 131 milion € në shitje.<ref>{{Cite web|title=ECOLOG DEUTSCHLAND GMBH, DÜSSELDORF|url=https://www.northdata.com/Ecolog+Deutschland+GmbH,+D%C3%BCsseldorf/HRB+65967|publisher=North Data|language=de|access-date=21 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409151351/https://www.northdata.com/Ecolog+Deutschland+GmbH,+D%C3%BCsseldorf/HRB+65967|archive-date=9 prill 2023|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2007, Destani u largua nga menaxhimi i operacioneve të përditshme të Ecolog, por mbajti mbikëqyrjen si kryetar i kompanisë.<ref>{{Cite web|date=3 maj 2014|title=Ecolog's Battle-hardened Labour Fource|url=https://www.intelligenceonline.com/due-diligence/2014/03/05/ecolog-s-battle-hardened-labour-force,108010922-art|publisher=Intelligence Online}}</ref> Destani u pasua si CEO nga António Gonçalves, Paul Broekhuijesen, Adil Toubia në 2017 dhe, Ali Vezvaei në mesin e 2019 dhe Andy Vargoczky në fillim të 2022.<ref name="Adil">{{Cite web|date=24 korrik 2017|title=Ecolog Appoints Adil Toubia as Vice Chairman, CEO|url=http://www.arabnews.com/node/1134246/corporate-news|publisher=Arab News}}</ref><ref>{{Cite web|title=New CEO Joins Management Board at Ecolog|url=https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/06/18/new-ceo-joins-management-board-at-ecolog/|publisher=CNBC Africa|access-date=21 tetor 2023|archive-date=19 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190619141148/https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/06/18/new-ceo-joins-management-board-at-ecolog/|url-status=dead}}</ref> Ecolog International është pjesë e ND Group, një kompani private e kapitalit dhe zotëruese e themeluar në vitin 2008 dhe me seli në Holandë. Filiali i saj ND Industrial Investments BV u bë aksionari kryesor në prodhuesin gjerman të EV Next.e.GO Mobile SE në shtator 2020.<ref>{{Cite web|last=Ströder|first=Martin|date=2020-09-11|title=Aachener e.Go-Hersteller geht mit Oppenhoff und Baker an Niederländer|url=https://www.juve.de/deals/aus-insolvenz-aachener-e-go-hersteller-geht-mit-oppenhoff-und-baker-an-niederlaender/|access-date=2023-04-07|website=juve.de|language=de-DE}}</ref> Në korrik 2022, Next.e.GO Mobile njoftoi se do të dilte publike në një marrëveshje SPAC me automjetin Athena Consumer Acquisition Athena SPACs që do ta vlerësonte kompaninë në 913 milionë dollarë. U njoftua se kompania e bashkuar do të listohej në bursën e Nju Jorkut.<ref>{{Cite web|title=German Electric Carmaker e.Go to List Via Athena SPAC Deal (2)|url=https://news.bloomberglaw.com/capital-markets/german-electric-carmaker-e-go-to-list-via-athena-spac-deal-2|access-date=2023-04-07|website=news.bloomberglaw.com|language=en}}</ref> == Operacionet == Infrastruktura e kompanisë Ecolog International përfshin shërbimin ajror, [[Logjistika|logjistikën]], [[Lënda djegëse|karburantin]], [[Uji|ujin]], kateringun, [[Depoja|ruajtjen]], [[Ndërtimtaria|ndërtimin]], shërbimet industriale dhe menaxhimin e objekteve, dezinfektimin dhe [[Pastrimi|pastrimin]], lavanderi, tualete të lëvizshme, furnizimin me energji dhe menaxhimin e mbetjeve, të gjitha këto përdoren gjerësisht nga [[Nafta e papërpunuar|nafta]] dhe [[Gazi natyror|gazi]] . dhe operacionet [[Xehetaria|e minierave]], si dhe [[Industria e armëve|kontraktorët]] e qeverisë dhe të mbrojtjes, organizatat humanitare dhe [[Organizata joqeveritare|joqeveritare]] (OJQ), duke përfshirë [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombet e Bashkuara]] .<ref>{{Cite web|title=Ecolog International FZE|url=https://lobbyfacts.eu/representative/1925b887e1454be7b3793cb66c742a20|access-date=28 maj 2020|publisher=LobbyFacts.eu|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804180435/http://lobbyfacts.eu/representative/1925b887e1454be7b3793cb66c742a20|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ecolog International and Treox Join Forces to Enhance Ecolog's Disinfection Solution 4.0 in Combating COVID-19 Pandemic|url=https://seekingalpha.com/pr/17848613-ecolog-international-and-treox-join-forces-to-enhance-ecologs-disinfection-solution-4_0-in|publisher=Seeking Alpha|access-date=21 tetor 2023|archive-date=9 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409225905/https://seekingalpha.com/pr/17848613-ecolog-international-and-treox-join-forces-to-enhance-ecologs-disinfection-solution-4_0-in|url-status=dead}}</ref> Kompania është kontraktuar për të punuar me Royal Dutch Shell, [[Samsung]], Petronas, Weatherford International dhe Qatar Gas, si dhe me [[Ushtria e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Ushtrinë e SHBA]], [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombet e Bashkuara]], Ministrinë e Mbrojtjes së Mbretërisë së Bashkuar, [[Forcat e Armatosura Gjermane|Bundeswehr-]] in, NATO-n dhe ushtrinë franceze .<ref>{{Cite web|title=Falklands' meat company enters contract to supply defense facilities at MPC/MPA|url=http://en.mercopress.com/2018/04/11/falklands-meat-company-enters-contract-to-supply-defense-facilities-at-mpc-mpa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Profile|url=https://ecolog-international.com/profile/|publisher=Ecolog International}}</ref><ref name="Naz"/><ref name="Funk">{{Cite web|last=Funk|first=Viktor|date=6 mars 2010|title=Bundeswehr ist unser liebster Kunde|url=http://www.fr.de/politik/militaerdienstleister-bundeswehr-ist-unser-liebster-kunde-a-1051772|publisher=FR.de|language=de}}</ref> Kompania operon sipas udhëzimeve të përcaktuara nga [[Organizata Ndërkombëtare për Standardizim|Certifikatat]] ISO9001, ISO14001 dhe OHSAS 18001.<ref>{{Cite web|title=Ecolog International FZE (Ecolog)|url=https://lobbyfacts.eu/representative/1925b887e1454be7b3793cb66c742a20|publisher=LobbyingFacts|access-date=21 tetor 2023|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804180435/http://lobbyfacts.eu/representative/1925b887e1454be7b3793cb66c742a20|url-status=dead}}</ref> Ecolog iu nënshtrua një procesi të kujdesit të duhur në vitin 2018 dhe u certifikua nga Trace International dhe është një mbështetës i dhjetë parimeve të Paktit Global të Kombeve të Bashkuara duke miratuar politika të qëndrueshme dhe të përgjegjshme shoqërore për të drejtat e njeriut, punën, mjedisin dhe kundër korrupsionit.<ref>{{Cite web|title=Ecolog International has completed TRACEcertification|url=https://ecolog-international.com/ecolog-international-has-completed-tracecertification/|publisher=Ecolog}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name=":0"/> === Udhëheqja e korporatës === Në mesin e vitit 2019, ekzekutivi i naftës dhe gazit Ali Vezvaei iu bashkua Ecolog International si CEO i grupit dhe CEO i bordit drejtues.<ref>{{Cite web|title=New CEO Joins Management Board at ECOLOG|url=https://www.zawya.com/mena/en/press-releases/story/New_CEO_Joins_Management_Board_at_ECOLOG-ZAWYA20190618082103/|publisher=Zawya}}</ref> === Filantropia === Ecolog bashkëpunoi me Projektin e Zgjerimit të Biznesit të Vogël për Zhvillim Ndërkombëtar të Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për të nisur Fondin Mbështetës për Gratë dhe të Rinjtë Sipërmarrës në 2014 për të krijuar më shumë vende pune në rajonin e [[Lugina e Pollogut|Pollogut]] të [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] .<ref>{{Cite web|date=28 mars 2014|title=USAID and Ecolog Launch Support Fund For Women and Youth Entrepreneurs|url=https://2012-2017.usaid.gov/macedonia/news-information/press-releases/usaid-and-ecolog-launch-support-fund-women-and-youth|publisher=USAID|access-date=21 tetor 2023|archive-date=16 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716142428/https://2012-2017.usaid.gov/macedonia/news-information/press-releases/usaid-and-ecolog-launch-support-fund-women-and-youth|url-status=dead}}</ref> Në mars 2017, kompania bashkëpunoi me Ambasadën Gjermane për të dhuruar një shumëllojshmëri të pemëve për Qendrën për Kulturë në [[Tetova|Tetovë]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] .<ref>{{Cite web|date=21 mars 2017|title=Ecolog International me filantrop Lazim Destanin dhe ambasaden Gjermane i japin ajër te pastër Tetovës|url=http://zeri.info/ekonomia/135682/ecolog-international-me-filantrop-lazim-destanin-dhe-ambasaden-gjermane-i-japin-ajer-te-paster-tetoves/|publisher=Zëri}}</ref> Në dhjetor 2018, kompania dhuroi kompjuterë për të krijuar një laborator kompjuterik në Universitetin e Banguit në Republikën e Afrikës Qendrore.<ref>{{Cite web|title=Ecolog International engagé avec la création du Laboratoire informatique de l'université de Bangui|url=https://fr.africanews.com/2018/11/05/ecolog-international-engage-avec-la-creation-du-laboratoire-informatique-de-luniversite-de-bangui/|publisher=Africa News|access-date=21 tetor 2023|archive-date=25 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125024111/https://fr.africanews.com/2018/11/05/ecolog-international-engage-avec-la-creation-du-laboratoire-informatique-de-luniversite-de-bangui/|url-status=dead}}</ref> Ecolog dhuroi objekte shkollore të lëvizshme në komunitetin Al Nasr, Irak, që ndodhet 50&nbsp;km larg Bagdadit.<ref>{{Cite web|date=17 janar 2019|title=Ecolog continues its CSR commitment and assists Al Nasr community in Iraq with mobile teaching facilities|url=https://ecolog-international.com/ecolog-continues-its-csr-commitment-and-assists-al-nasr-community-in-iraq-with-mobile-teaching-facilities/|publisher=Ecolog}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 26 nëntor 2019, Shqipëria veriperëndimore u godit nga një [[Tërmeti i 26 nëntorit 2019 në Shqipëri|tërmet i fuqishëm]] që vrau dhe plagosi shumë qytetarë. Ecolog u përgjigj duke ofruar transport dhe duke dhuruar furnizime për punëtorët e shpëtimit.<ref>{{Cite web|date=27 nëntor 2019|title="Ecolog" me urgjencë dërgon ndihmat e para në Shqipëri, në gatishmëri për ndihma tjera|url=https://ina-online.net/ecolog-me-urgjence-dergon-ndihmat-e-para-ne-shqiperi-ne-gatishmeri-per-ndihma-tjera/|publisher=Iliria News Agency|access-date=21 tetor 2023|archive-date=9 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409171318/https://ina-online.net/ecolog-me-urgjence-dergon-ndihmat-e-para-ne-shqiperi-ne-gatishmeri-per-ndihma-tjera/|url-status=dead}}</ref> Në prill 2020, kompania dhuroi mijëra pajisje elektronike për studentët në pjesë të ndryshme të [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] për të mbështetur [[Mësimi në distancë|mësimin në distancë]] në vazhdën e [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]] .<ref>{{Cite web|title=Ecolog International Donates Technical Devices During COVID-19 Challenging Times to Children With Limited Access to Digital Resources|url=https://www.yahoo.com/lifestyle/ecolog-international-donates-technical-devices-040000089.html|publisher=Yahoo}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Sponsorizimet === Që nga viti 2013, kompania ka sponsorizuar klubin e futbollit [[KF Shkëndija]] në Tetovë, [[Maqedonia e Veriut]] .<ref>{{Cite web|date=31 korrik 2013|title="Ecolog" shpëton Shkëndijën, tha PO|url=http://asport.info/ecolog-shpeton-shkendijen-tha-po/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130802071909/http://asport.info/ecolog-shpeton-shkendijen-tha-po/|archive-date=2 gusht 2013|publisher=Asport|language=sq}}</ref> Në korrik të vitit 2016, Ecolog International, pronarët e [[KF Shkëndija]], mori koncensionin e Këshillit komunal në Stadiumin e Qytetit të Tetovës, si dhe një terren tjetër që angazhohej të investonte 7.7 milionë euro në mënyrë që stadiumi të plotësonte kriteret për ndeshjet ndërkombëtare.<ref>[http://www.shqipmedia.com/eksluzive-ecolog-merr-oficialisht-stadiumin-e-tetoves/ "Eksluzive: Ecolog merr oficialisht stadiumin e Tetovës"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160720184542/http://www.shqipmedia.com/eksluzive-ecolog-merr-oficialisht-stadiumin-e-tetoves/ |language=en|date=20 korrik 2016 }}. shqipmedia.com. 19 Korrik 2016.</ref><ref>[http://www.yllpress.com/135198/miratohet-vendimi-per-dhenie-me-koncesion-te-dy-stadiumeve-futbollistike-te-tetoves.html "Miratohet Vendimi për dhënie me koncesion të dy stadiumeve futbollistike të Tetovës"] yllpress.com. 19 Korrik 2016.</ref><ref>[http://lajmi.net/destani-merr-dy-stadiumet-e-tetoves-ku-pritet-te-investoje-8-milione-euro/ "Destani merr dy stadiumet e Tetovës ku pritet të investojë 8 milionë euro"]  lajmi.net. 19 Korrik 2016.</ref>Terreni është riemëruar si "[[Ecolog Arena]]".<ref>[http://fax.al/read/news/4714527/12255802/ecolog-arena-bekim-tateshi-edhe-kesaj-rradhe-u-vertetua-se-jemi-popull-privat ""ECOLOG ARENA", Bekim Tateshi: Edhe kësaj rradhe u vërtetua se jemi popull privat"]. ''fax.al'' 19 Korrik 2016.</ref> == Kritikat == Midis viteve 2006 dhe 2009, shtypi gjerman ngriti shqetësime në lidhje me përdorimin nga kompania të një detergjenti lavanderie që u dha uniformave të ushtarëve gjermanë një ngjyrë rozë (të dukshme gjatë natës), si dhe probleme me ujin e zi dhe karburantin dizel. Çështja u hetua nga Ecolog në bashkëpunim me Ministrinë e Mbrojtjes së Gjermanisë, e cila përcaktoi se çështjet ishin të vogla dhe ishin zgjidhur.<ref name="Funk"/><ref>{{Cite web|date=6 mars 2010|title=Bundeswehr-Dienstleister Ecolog wegen sicherheitsrelevanter Fehler in der Kritik|url=https://www.wiwo.de/unternehmen/afghanistan-bundeswehr-dienstleister-ecolog-wegen-sicherheitsrelevanter-fehler-in-der-kritik/5626656.html|publisher=Wirtschafts Woche}}</ref> Në vitin 2017, kompania ndërpreu shoferin që u zbulua se kishte marrë ryshfet për të transportuar civilë në republikën e Afrikës Qendrore.<ref>{{Cite web|date=7 nëntor 2017|title=Driver fired in Central African Republic bribery case|url=http://nationalpost.com/pmn/news-pmn/driver-fired-in-central-african-republic-bribery-case|publisher=National Post}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Çmime dhe njohje == Në vitin 2019, kompania publikoi Komunikatën e saj mbi Progresin e angazhimeve të saj ndaj Paktit Global të OKB-së .<ref>{{Cite web|title=Ecolog International|url=https://ecolog-international.com/ecolog-international-has-completed-tracecertification/|publisher=United Nations}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Communication on Progress|url=https://www.unglobalcompact.org/participation/report/cop/create-and-submit/active/428580|publisher=United Nations Global Compact}}</ref> Kompania mori një çmim të artë nga Shoqëria Mbretërore për Parandalimin e Aksidenteve (RoSPA) në 2017 dhe 2018 për protokollet e saj të sigurisë dhe sigurisë. Ajo u njoh gjithashtu nga RoSPA me çmimin e artë në 2020.<ref>{{Cite web|date=10 shtator 2018|title=Ecolog wins second RoSPA Gold Award for Safety|url=https://ecolog-international.com/ecolog-wins-second-rospa-gold-award-for-safety/|publisher=Ecolog}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rospa.com/awards/2020/Gold-Awards|title=Winners in 2020|access-date=21 tetor 2023|archive-date=31 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731124357/https://www.rospa.com/awards/2020/gold-awards|url-status=dead}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Kompani gjermane]] p0fz790fctmqnzsjz2gw89x242py6th 1 342155 3059832 3002904 2026-10-26T15:55:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059832 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ecolog International/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ecolog International]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059831 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230409151351/https://www.northdata.com/Ecolog+Deutschland+GmbH,+D%C3%BCsseldorf/HRB+65967 për lidhjen https://www.northdata.com/Ecolog+Deutschland+GmbH,+D%C3%BCsseldorf/HRB+65967. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 16:55 (CET) r6i631i64l736605vgzjs0rfxdkjdml 10 342650 3059873 3048575 2026-10-26T17:59:25Z Klein Muçi 52109 Stile për shenjën EN të projekteve pa version në shqip dhe për rreshtin që e shpjegon (edhe në modalitetin e natës) — përmes Claude AI 3059873 sanitized-css text/css /* General outline */ .mp-card-footer { padding-top: 1em; margin-top: 1em; } /* Grid layout (a column is never wider than the footer itself) */ .mp-card-footer .grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(min(200px, 100%), 1fr)); gap: 10px; width: 95%; margin: auto; text-align: left; } /* Remove underline on links when hovered or focused */ .mp-card-footer .grid a:hover, .mp-card-footer .grid a:focus { text-decoration: none; } /* Style WMF logo container */ .mp-card-footer .WMF-logo { width: 40px; margin: -2.7em auto 0; background: linear-gradient(to bottom, #fff, #faffff); position: relative; overflow: hidden; } /* Animation keyframes: A quick metallic gleam from left to right */ @keyframes shimmerMetal { 0% { left: -100%; opacity: 0; } 15% { opacity: 1; } 85% { opacity: 1; } 100% { left: 200%; opacity: 0; } } /* Shimmer Highlight (Pseudo-Element) */ .mp-card-footer .WMF-logo::after { content: ""; position: absolute; top: -50%; left: -100%; height: 200%; width: 60%; background: linear-gradient( to right, rgba(255, 255, 255, 0) 0%, rgba(255, 255, 255, 0.9) 50%, rgba(255, 255, 255, 0) 100% ); transform: rotate(30deg); } /* Trigger shimmer on hover */ .mp-card-footer .WMF-logo:hover::after { animation: shimmerMetal 1s cubic-bezier(0.25, 1, 0.5, 1) 1; } /* Style header */ .mp-card-footer .WMF-text { padding: 5px 8px 20px; text-align: center; font-size: 110%; font-family: 'Open Sans', sans-serif; line-height: 1.6; } /* Style individual items within the grid */ .mp-card-footer .item { box-sizing: border-box; padding: 5px; display: grid; align-items: center; transition: transform 0.2s ease-in-out; position: relative; } /* Project logo, drawn by a pseudo-element so that it also survives night mode (which replaces the backgrounds of the main page's elements) */ .mp-card-footer .item::before { content: ""; position: absolute; top: 0; bottom: 0; left: 0; width: 35px; background-size: 35px; background-position: left center; background-repeat: no-repeat; } /* Scale up the item on hover and bring to front */ .mp-card-footer .item:hover { transform: scale(1.1); z-index: 1; } /* Style the text within the items */ .mp-card-footer .text { padding-left: 40px; color: var(--color-base, #202122); } /* Style the title */ .mp-card-footer .text div:first-child { font-size: 14px; font-weight: bold; } /* Style the description */ .mp-card-footer .text div:not(:first-child) { font-size: 14px; color: var(--color-subtle, #54595d); } /* The projects without an Albanian version, whose links lead to the English one: a small outlined tag "EN" after the name, explained by the same tag in the line under the grid */ .mp-card-footer .mp-lang { display: inline-block; padding: 0 4px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 2px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 10px; font-weight: bold; line-height: 14px; letter-spacing: 0.05em; vertical-align: 1px; white-space: nowrap; } /* The line under the grid that explains the tag */ .mp-card-footer .mp-footer-legend { padding: 14px 8px 12px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; line-height: 1.6; text-align: center; } /* Logos of the sister projects */ .mp-card-footer .background-1::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Wiktionary_small.svg/40px-Wiktionary_small.svg.png'); } .mp-card-footer .background-2::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/40px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png'); } .mp-card-footer .background-3::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/40px-Wikiquote-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-4::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Wikiversity_logo_2017.svg/40px-Wikiversity_logo_2017.svg.png'); } .mp-card-footer .background-5::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/40px-Wikisource-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-6::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/40px-Wikibooks-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-7::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/40px-Commons-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-8::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/40px-Wikidata-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-9::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/40px-Wikispecies-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-10::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Incubator-logo.svg/40px-Incubator-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-11::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Wikifunctions-logo.svg/40px-Wikifunctions-logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-12::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Wikimedia_Community_Logo.svg/40px-Wikimedia_Community_Logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-13::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Wikimedia-logo_black.svg/40px-Wikimedia-logo_black.svg.png'); } .mp-card-footer .background-14::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Wikimedia_Outreach.svg/40px-Wikimedia_Outreach.svg.png'); } .mp-card-footer .background-15::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Wikimania.svg/40px-Wikimania.svg.png'); } .mp-card-footer .background-16::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Nuvola_mimetypes_log.svg/40px-Nuvola_mimetypes_log.svg.png'); } .mp-card-footer .background-17::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/MediaWiki-2020-icon.svg/40px-MediaWiki-2020-icon.svg.png'); } .mp-card-footer .background-18::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Wikitech-2021-blue-icon.svg/40px-Wikitech-2021-blue-icon.svg.png'); } .mp-card-footer .background-19::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Wikimedia_Phabricator_logo.svg/40px-Wikimedia_Phabricator_logo.svg.png'); } .mp-card-footer .background-20::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg/40px-Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg.png'); } /* Non-desktop size specific styles */ @media (max-width: 875px) { .mp-card-footer { padding: 0.5rem 1em; margin-top: 0; } .mp-card-footer .WMF-logo { margin: 0 auto; background: none; overflow: visible; } .mp-card-footer .WMF-logo::after { display: none; } .mp-card-footer .WMF-text { font-size: 100%; } .mp-card-footer .mp-footer-legend { padding-top: 0; font-size: 12px; } .mp-card-footer .grid { box-sizing: border-box; width: 100%; padding: 1em 0.5em; margin: 0; } .mp-card-footer .item { transition: none; } .mp-card-footer .item:hover { transform: none; } } /* Accessibility: Disable animation for users who prefer reduced motion */ @media (prefers-reduced-motion: reduce) { .mp-card-footer .WMF-logo:hover::after { animation: none; } .mp-card-footer .item { transition: none; } .mp-card-footer .item:hover { transform: none; } } /* Night mode: readable text colours and light versions of the dark logos */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .mp-card-footer .text.text { color: var(--color-base, #eaecf0) !important; } html.skin-theme-clientpref-night .mp-card-footer .text.text div:not(:first-child), html.skin-theme-clientpref-night .mp-card-footer .mp-lang.mp-lang, html.skin-theme-clientpref-night .mp-card-footer .mp-footer-legend.mp-footer-legend { color: var(--color-subtle, #a2a9b1) !important; } html.skin-theme-clientpref-night .mp-card-footer .mp-invert::before { filter: invert(1) hue-rotate(180deg); } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .mp-card-footer .text.text { color: var(--color-base, #eaecf0) !important; } html.skin-theme-clientpref-os .mp-card-footer .text.text div:not(:first-child), html.skin-theme-clientpref-os .mp-card-footer .mp-lang.mp-lang, html.skin-theme-clientpref-os .mp-card-footer .mp-footer-legend.mp-footer-legend { color: var(--color-subtle, #a2a9b1) !important; } html.skin-theme-clientpref-os .mp-card-footer .mp-invert::before { filter: invert(1) hue-rotate(180deg); } } btz3xzbn9dduyf52mr5sqvd9rr4dwhg 10 344235 3059935 3054122 2026-10-26T23:07:25Z Klein Muçi 52109 Komentet: thonjëza të drejta — përmes Claude AI 3059935 sanitized-css text/css /* Adjust padding */ .mp-card-new-articles { padding-right: 0.5rem; } /* Break list into 2 columns, each at least 10rem wide (one column when there is no room for two) */ .mp-card-new-articles ul { column-count: 2; column-width: 10rem; column-gap: 2rem; } /* Each line: a bullet, the title, a dash and the creator. On the mobile site the list comes from the older parser, which leaves the brackets and the bar of the hidden "versione" and "redakto" links, "( | )", as bare text between the title and the creator. So the line is a wrapping flex row: the title, the dash and the creator come first, then a full-width break, and the bare text follows on a line of its own, hidden and without height. The line itself is hidden and its wanted parts are shown again (visibility): a transparent colour is not enough, because on the Main Page the night mode of the skins gives every element its inherited colour back. The bullet stands outside the row, in the padding of the line: as an item of the row it was left alone on the first line whenever a long title did not fit next to it. */ .mp-card-new-articles ul { margin-left: 0.2em; padding-left: 0; list-style: none; } .mp-card-new-articles li { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; margin-bottom: 0.1em; padding-left: 0.9em; line-height: 0; visibility: hidden; break-inside: avoid; } .mp-card-new-articles li::before { content: "•"; position: absolute; top: 0; left: 0; color: var(--color-subtle, #54595d); line-height: 1.6; visibility: visible; } /* The title: the second (last) bdi of the line */ .mp-card-new-articles li > bdi:last-of-type { order: -3; line-height: 1.6; visibility: visible; } /* The dash between the title and the creator, an item of its own and lighter than both: it is drawn in the first bdi of the line, which holds the hidden date and comes after the title */ .mp-card-new-articles li > bdi:first-of-type { order: -2; line-height: 1.6; visibility: visible; } .mp-card-new-articles li > bdi:first-of-type::before { content: "–"; margin-right: 0.3em; color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } .mp-card-new-articles li > .mw-userlink { order: -1; line-height: 1.6; visibility: visible; } .mp-card-new-articles li::after { content: ""; order: -1; flex-basis: 100%; height: 0; } /* Hide unnecessary information */ .mp-card-new-articles .mw-changeslist-date, .mp-card-new-articles .mw-newpages-history, .mp-card-new-articles .mw-newpages-edit, .mp-card-new-articles .mw-newpages-length, .mp-card-new-articles .mw-usertoollinks, .mp-card-new-articles .mw-tag-markers, .mp-card-new-articles .mw-newpages-oldtitle, .mp-card-new-articles .comment { display: none; } /* Style date headers */ .mp-card-new-articles .mw-index-pager-list-header { font-style: italic; margin: 0.5rem 0; } /* The creator of the article, as a quiet byline in grey */ .mp-card-new-articles .mw-userlink { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 95%; } /* Temporary accounts (~2026-…): as the other creators, without the grey box of the skin */ .mp-card-new-articles .mw-tempuserlink { padding: 0; background-color: transparent; outline: 0; border-radius: 0; } /* Make article's title bold and separate it from the creator */ .mp-card-new-articles .mw-newpages-pagename { font-weight: bold; margin-right: 0.25rem; } /* The note of the Article Wizard, at the foot of the card, has the styles of every such note (.mp-card-foot, Stampa:Faqja kryesore/styles.css) */ /* Mobile size specific styles */ @media (max-width: 600px) { /* Disable list breaking in mobile view */ .mp-card-new-articles ul { column-count: 1; } } 8ffi2042v3umi4wmr83cg79430gkm4y 4 344481 3059761 3058207 2026-10-26T12:28:44Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka, shiriti, hyrja, vija ndarëse dhe kartat vijnë nga Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059761 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Kuvendi/Hyrja/styles.css: what is only Kuvendi's own: the title "Dritare" between two lines and the grid of the windows (the windows themselves: Moduli:WindowSections/styles.css). The header, the bar, the introduction and the threads as cards are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css and Stampa:Community hubs/threads.css, loaded before these styles). */ .window-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; max-width: 1200px; margin: 3.5rem auto 2rem auto; text-align: center; } .window-title::before, .window-title::after { content: ""; flex: 1; border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .window-title span { font-size: 1.6em; font-weight: 800; color: var(--color-base, #202122); font-family: 'Linux Libertine', serif; padding: 0 15px; } .window-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(min(340px, 100%), 1fr)); gap: 16px; margin: 1rem auto 3rem auto; max-width: 1200px; align-items: start; padding: 0 10px; } enrnoqvxfmrczomoci1zhgwbcxpedl2 4 344514 3059763 3058214 2026-10-26T12:28:47Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka, shiriti, hyrja, vija ndarëse dhe kartat vijnë nga Stampa:Community hubs; numërimi i votave vjen nga Moduli:Votes — përmes Claude AI 3059763 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Administrata/styles.css: what is only Administrata's own: the four procedures and the open votes on the hub, the archive pages and their tables, and the voting pages of the procedures. The header, the bar, the introduction, the label between two lines and the candidacies as cards are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css and Stampa:Community hubs/requests.css, loaded before these styles); the tally of the votes comes with each candidacy, from Module:Votes. */ /* The archive pages load only these styles */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* ================================================================== 1. THE HUB: THE PROCEDURES AND THE OPEN VOTES ================================================================== */ /* The four procedures are the cards of the hub's introduction (.hub-intro, .hub-cards and .hub-card come with Stampa:Community hubs): the icon of the procedure (that of its page) and its name, what it is in a sentence or two (justified, since the cards are narrow), the number of its open requests on one line (Module:Votes, count with shkurt=po; in red once there is one) and, at the foot of the card, the way to its page. Under the cards, how many users have each right now (the template UserStats). */ .hub-cards.adm-roles { grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(14rem, 1fr)); } .adm-role { display: flex; flex-direction: column; } .adm-role-head { display: flex; align-items: center; gap: 10px; margin-bottom: 0.5rem; } .adm-role-head .hub-card-title { margin: 0; font-size: 1.1em; } .adm-role-head .hub-card-title a { color: inherit; } .adm-role-text { text-align: justify; hyphens: auto; } /* The number of the open requests sits at the foot of the card, over the button, so that the four are on one level whatever the length of the texts */ .adm-role-live { margin-top: auto; padding-top: 0.6rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.85em; white-space: nowrap; } .adm-role-live .votes-count-open { display: inline-block; padding: 0 8px; border-radius: 10px; background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5); color: var(--color-error, #bf3c2c); font-weight: 700; } /* The link to the page of the procedure, under the number: an outlined button, like the quiet buttons of the other hubs */ .adm-role-action { padding-top: 0.5rem; } .adm-role-action a { display: inline-block; padding: 3px 11px; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); font-weight: 700; text-decoration: none; } .adm-role-action a:hover, .adm-role-action a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); text-decoration: none; } .adm-stats { max-width: 1100px; margin: 0 auto 0.9rem; padding: 0 2rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9rem; text-align: center; } /* Under the header: the open votes and requests of all the procedures (Wikipedia:Administrata/Votimet), each list under the name of its procedure */ .adm-open-part { margin: 1.5rem 0 0.25rem; padding-bottom: 0.3rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; font-weight: bold; } /* ================================================================== 2. ARCHIVE PAGE — styled hub page and link cards ================================================================== */ /* Outer wrapper — teal border */ .adm-archive-page { border: 1px solid #85b5c2; overflow: hidden; } /* Header band — light teal background */ .adm-archive-header { background: #e4edf1; border-bottom: 2px solid #85b5c2; padding: 1.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 20px; } .adm-archive-icon img { display: block; } /* Text block inside archive header */ .adm-archive-header-text { flex: 1; } .adm-archive-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #202830; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } .adm-archive-sub { font-size: 12px; color: #7a8a92; margin-top: 5px; font-family: sans-serif; } /* The legend under the table of an archive, drawn as the header of the page, as its footer: the same band, with its line on top, and the meaning of each column */ .adm-archive-foot { margin-top: 1rem; } .adm-archive-foot .adm-archive-header { align-items: flex-start; padding: 1.2rem 2rem; border-top: 2px solid #85b5c2; border-bottom: none; } .adm-archive-foot .adm-archive-title { margin-bottom: 8px; font-size: 18px; } .adm-archive-foot .archive-legend-items { color: #3a5560; font-size: 13px; line-height: 1.6; } .adm-archive-foot b { color: #202830; } .adm-archive-foot a { color: #2a5a68; } /* Link cards grid — 2×2 for the four archive types */ .adm-archive-links { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 0; background: #f3f6f8; border-bottom: 1px solid #b5cad2; } .adm-archive-link-card { padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #b5cad2; border-bottom: 1px solid #b5cad2; } .adm-archive-link-card:nth-child(2n) { border-right: none; } .adm-archive-link-card:nth-last-child(-n+2) { border-bottom: none; } .adm-archive-link-label { font-size: 13px; font-weight: 600; color: #5a8a95; font-family: sans-serif; margin-bottom: 6px; } .adm-archive-link-desc { font-size: 13px; color: #3a5560; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.6; margin-bottom: 10px; } .adm-archive-link-card a { color: #3a6068 !important; font-family: sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none !important; border-bottom: 1px solid #85b5c260; } .adm-archive-link-card a:hover { border-bottom-color: #85b5c2; } /* Full-width search bar at bottom */ .adm-archive-search-section { background: #eaeff2; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 1rem; flex-wrap: wrap; } .adm-archive-search-label { font-size: 13px; font-weight: 500; color: #4a6a75; font-family: sans-serif; white-space: nowrap; } .adm-archive-search-section form { display: flex; gap: 8px; align-items: center; flex: 1; min-width: 0; } .adm-archive-search-section input[type="text"] { font-size: 13px; padding: 5px 10px; border: 1px solid #85b5c280; border-radius: 2px; background: #fff; color: #202830; flex: 1; min-width: 0; max-width: 100%; box-sizing: border-box; } .adm-archive-search-section .mw-inputbox-input[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .adm-archive-search-section input[type="submit"] { font-size: 13px; padding: 5px 16px; background: #85b5c2; color: #fff; border: none; border-radius: 2px; cursor: pointer; font-family: sans-serif; font-weight: 500; white-space: nowrap; } .adm-archive-search-section input[type="submit"]:hover { background: #5a8a95; } /* ================================================================== 3. ARCHIVE TABLE — styled data table with status badges ================================================================== */ .adm-archive-table { width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: 13px; font-family: sans-serif; margin-top: 1.2rem; border: 1px solid #a8bfc8; overflow: hidden; } .adm-archive-table th { background: #dce8ed; color: #3a5560; font-size: 12px; padding: 8px 12px; border-bottom: 2px solid #85b5c2; border-right: 1px solid #a8bfc8; text-align: left; font-weight: 600; } /* Narrow numbered column */ .adm-archive-table th.adm-at-n { width: 40px; text-align: center; } .adm-archive-table th:last-child { border-right: none; } .adm-archive-table td { padding: 7px 12px; border-bottom: 1px solid #dee6ea; border-right: 1px solid #dee6ea; color: #202830; vertical-align: middle; } .adm-archive-table td:last-child { border-right: none; } /* Row number column */ .adm-archive-table td:first-child { text-align: center; color: #7a8a92; font-size: 11px; } /* Alternating row backgrounds */ .adm-archive-table tr:nth-child(even) td { background: #f0f4f6; } .adm-archive-table tr:nth-child(odd) td { background: #f7f9fa; } .adm-archive-table tr:hover td { background: #dde9ee; } .adm-archive-table td a { color: #2a4a55 !important; text-decoration: none !important; } .adm-archive-table td a:hover { text-decoration: underline !important; color: #85b5c2 !important; } /* Text classes for approved/rejected/withdrawn outcome */ .adm-at-approved { color: #1a6a20; font-weight: 500; } .adm-at-rejected { color: #8a2020; font-weight: 500; } .adm-at-withdrawn { color: #7a6a10; font-weight: 500; } /* Status pill badges */ .adm-at-status { display: inline-block; font-size: 11px; padding: 2px 8px; border-radius: 999px; font-family: sans-serif; font-weight: 500; white-space: nowrap; } .adm-at-yes { background: #e8f5e8; color: #1a6a20; border: 1px solid #a0d0a0; } .adm-at-no { background: #f5e8e8; color: #8a2020; border: 1px solid #d0a0a0; } .adm-at-wd { background: #f5f0e0; color: #7a6a10; border: 1px solid #d0c880; } /* The yes/no columns of the archives ("Vetjake", "Në detyrë"), both drawn the same way, as plain words: "po" in the colour of the text (adm-at-po, with adm-at-self or adm-at-duty to tell the column to the figures above the table), "jo" grey (adm-at-jo), "—" faint where the column does not apply (adm-at-na) */ .adm-at-po { color: var(--color-base, #202122); } .adm-at-jo { color: var(--color-subtle, #54595d); } .adm-at-na { color: var(--color-disabled, #a2a9b1); } /* ================================================================== 4. RESPONSIVE — ARCHIVE PAGE & TABLE ================================================================== */ @media (max-width: 720px) { /* Archive page */ .adm-archive-links { grid-template-columns: 1fr; } .adm-archive-link-card { border-right: none; border-bottom: 1px solid #b5cad2; padding: 1rem 1.2rem; } .adm-archive-link-card:last-child { border-bottom: none; } /* Reset the 2n/last-child rules for single column */ .adm-archive-link-card:nth-child(2n) { border-right: none; } .adm-archive-link-card:nth-last-child(-n+2) { border-bottom: 1px solid #b5cad2; } .adm-archive-link-card:last-child { border-bottom: none; } .adm-archive-header { padding: 1.2rem; } .adm-archive-search-section { padding: 1rem 1.2rem; display: block; overflow: hidden; } .adm-archive-search-label { display: block; margin-bottom: 8px; } .adm-archive-search-section form, .adm-archive-search-section .mw-inputbox-centered, .adm-archive-search-section table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .adm-archive-search-section table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .adm-archive-search-section table td:last-child { width: 80px !important; padding-left: 8px !important; } .adm-archive-search-section input[type="text"] { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 8px 10px; font-size: 14px; } .adm-archive-search-section input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 8px 4px; font-size: 13px; } /* Archive table — enable horizontal scroll on mid-width */ .adm-archive-table { display: block; overflow-x: auto; white-space: nowrap; } } @media (max-width: 480px) { /* Archive table — collapse to stacked cards */ .adm-archive-table, .adm-archive-table thead, .adm-archive-table tbody, .adm-archive-table tr, .adm-archive-table th, .adm-archive-table td { display: block; white-space: normal; overflow-x: visible; } .adm-archive-table thead { display: none; } .adm-archive-table tr { border: 1px solid #a8bfc8; border-left: 4px solid #85b5c2; margin-bottom: 8px; background: #f7f9fa !important; } /* Remove alternating row backgrounds — card layout handles its own bg */ .adm-archive-table tr:nth-child(even) td, .adm-archive-table tr:nth-child(odd) td, .adm-archive-table tr:hover td { background: transparent !important; } .adm-archive-table td { border-right: none; border-bottom: none; padding: 3px 10px; text-align: left !important; } /* Row number — small and muted */ .adm-archive-table td:first-child { font-size: 10px; color: #7a8a92; padding-top: 8px; padding-bottom: 1px; } /* User name — larger serif, prominent */ .adm-archive-table td:nth-child(2) { font-size: 13px; font-family: Georgia, serif; font-weight: 500; padding-bottom: 5px; border-bottom: 1px solid #dee6ea; } /* Status column — last row, add bottom padding to close the card */ .adm-archive-table td:last-child { padding-bottom: 8px; } } /* ================================================================== "← Kthehu te …" on the four archives of the elections and requests: their procedure page is in the other tree (Votimet/…), which the subpage links under the title do not reach. Everywhere else those links already lead back, so the hubs have no such line. ================================================================== */ .adm-back { margin-bottom: 6px; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; font-style: italic; } .adm-back a { color: var(--color-progressive, #36c) !important; text-decoration: none !important; } /* on the light header of the archive pages */ .adm-archive-header .adm-back a { color: #3a6068 !important; } .adm-back a:hover { text-decoration: underline !important; } /* ===================================================================================================== 5. VOTING PAGES (Kandidatura për administratorë, për burokratë, Dorëheqje, Kërkesa për kontrollues) ===================================================================================================== */ /* Drawn like the voting pages of Artikuj të mirë/përkryer: a card with a header (the way back, the title, the number of the open requests, the shortcut) and a body with the rules on the left and the form on the right; the lists follow, and a link to the archive closes the page */ .adm-voting-intro { margin-bottom: 1rem; border: 1px solid #85b5c2; overflow: hidden; } .adm-voting-header { display: flex; align-items: center; gap: 20px; padding: 1.4rem 2rem; border-bottom: 2px solid #85b5c2; background: #e4edf1; } .adm-voting-icon img { display: block; } .adm-voting-header-text { flex: 1; } .adm-voting-title { color: #202830; font-family: Georgia, serif; font-size: 22px; font-weight: 400; line-height: 1.2; } /* The shortcut (the template Shortcut), on the right of the header, as a quiet line "Shteg WP:…" without its box (as on the pages of Artikuj të mirë/përkryer) */ .adm-voting-header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .adm-voting-header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: none; display: flex; align-items: baseline; gap: 5px; width: auto; margin: 0; padding: 0; border: 0; background: none; font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.4; white-space: nowrap; } .adm-voting-header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .adm-voting-header .module-shortcutlist a { color: #5a8a95; } .adm-voting-header .module-shortcutboxplain ul, .adm-voting-header .module-shortcutboxplain li { display: inline; margin: 0; } .adm-voting-header .module-shortcutboxplain li a { color: #2a5a68; } /* The number of the open requests (Module:Votes, count) */ .adm-voting-live { margin-top: 5px; color: #3a6a78; font-family: sans-serif; font-size: 12px; font-weight: 600; } .adm-voting-body { display: grid; grid-template-columns: 3fr 2fr; background: #f3f6f8; } /* Left: the rules, in groups under small titles */ .adm-voting-rules { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #b5cad2; } .adm-voting-rules-title { margin-top: 6px; color: #5a8a95; font-family: sans-serif; font-size: 12px; font-weight: 700; } .adm-voting-rules-title:first-child { margin-top: 0; } .adm-voting-rule { padding-left: 12px; color: #202830; line-height: 1.65; } .adm-voting-rule ul { margin: 0.2em 0 0 1.2em; } .adm-voting-rule a, .adm-voting-propose-body a { color: #2a5a68; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #85b5c260; } .adm-voting-rule a:hover, .adm-voting-propose-body a:hover { border-bottom: 1px solid #85b5c2; } /* Right: how to open a request, with the form */ .adm-voting-propose { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; padding: 1.4rem 1.8rem; } .adm-voting-propose-title { padding-bottom: 8px; border-bottom: 1px solid #b5cad2; color: #5a8a95; font-family: sans-serif; font-size: 12px; font-weight: 700; } .adm-voting-propose-body { color: #202830; line-height: 1.65; } .adm-voting-propose-body code { padding: 1px 5px; border-radius: 2px; background: #e4edf1; color: #202830; font-family: monospace; font-size: 12px; word-break: break-word; } .adm-voting-propose-form input[type="text"] { padding: 5px 10px; border: 1px solid #85b5c2; border-radius: 2px; background: #fff; color: #202830; font-size: 13px; } .adm-voting-propose-form .mw-inputbox-createbox[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .adm-voting-propose-form input[type="submit"] { margin-left: 6px; padding: 5px 14px; border: none; border-radius: 2px; background: #5a8a95; color: #fff; font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-weight: 500; cursor: pointer; } .adm-voting-propose-form input[type="submit"]:hover { background: #3a6a78; } /* The link to the archive, at the foot of the page */ .adm-voting-footer { display: flex; align-items: center; gap: 10px; margin-top: 2.5rem; padding: 10px 16px; border: 1px solid #b5cad2; background: #f3f6f8; color: #3a5560; font-family: sans-serif; font-size: 13px; } .adm-voting-footer img { display: block; } @media (max-width: 720px) { .adm-voting-header { padding: 1rem 1.2rem; } .adm-voting-icon { display: none; } .adm-voting-body { grid-template-columns: 1fr; } .adm-voting-rules { padding: 1rem 1.2rem; border-right: none; border-bottom: 1px solid #b5cad2; } .adm-voting-propose { padding: 1rem 1.2rem; } .adm-voting-propose-form input[type="text"] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .adm-voting-propose-form input[type="submit"] { width: 100% !important; margin: 6px 0 0 !important; } } bpq88pshsk2f0ylnnwj5qkp3q7xjxu6 4 344515 3059762 3058211 2026-10-26T12:28:46Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka, shiriti, hyrja, vija ndarëse dhe kartat vijnë nga Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059762 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Robotët/Hyrja/styles.css: what is only Ofiçina's own: the approved bots at its foot. The header, the bar, the introduction, the label between two lines and the requests as cards are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css and Stampa:Community hubs/requests.css, loaded before these styles). */ /* The approved bots (Wikipedia:Robotët/Mbyllja) */ .bot-footer { margin-top: 3rem; } .bot-list-title { margin: 0.5rem 0 0.6rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 12px; font-weight: bold; } /* The bots as tiles: the name, and under it the link to its request */ .bot-list ul { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(13rem, 1fr)); gap: 6px; margin: 0; padding: 0; list-style: none; } .bot-list li { display: flex; flex-direction: column; margin: 0; padding: 6px 12px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-success, #14866d); background-color: var(--background-color-base, #fff); line-height: 1.4; overflow-wrap: anywhere; } .bot-list li > a:first-child { font-weight: 600; } .bot-list small { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.82em; } /* The bots that no longer work: folded, under a chevron like the ambassadors of Ambasadat */ .bot-inactive { margin-top: 1rem; } .bot-list-inactive li { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle { float: none; display: flex; justify-content: center; align-items: center; width: 100%; margin: 0 0 0.6rem; padding: 6px 0; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); background: none; font-size: 0.9em; cursor: pointer; } .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle-default::before, .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle-default::after { content: none; } .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text { color: var(--color-subtle, #54595d); font-weight: bold; text-decoration: none; } .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text::after { content: ''; display: inline-block; width: 6px; height: 6px; margin-left: 9px; border-right: 2px solid currentColor; border-bottom: 2px solid currentColor; transform: translateY(-3px) rotate(45deg); } .bot-inactive:not(.mw-collapsed) > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text::after { transform: translateY(1px) rotate(-135deg); } .bot-inactive > .mw-collapsible-toggle:hover .mw-collapsible-text { color: var(--color-progressive, #36c); } af64tcfm1cli9jttskbw1df8v907es8 12 344555 3059760 3058208 2026-10-26T12:28:42Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka, shiriti, hyrja, vija ndarëse dhe kartat vijnë nga Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059760 sanitized-css text/css /* Ndihmë:Pyetje e Përgjigje/Hyrja/styles.css: what is only Pyetje e Përgjigje's own. The header, the bar, the introduction, the label between two lines and the threads as cards are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css and Stampa:Community hubs/threads.css, loaded before these styles). */ /* The frequently asked questions: two columns of questions only, each with a thin line under it. A question opens its answer and closes it again (mw-collapsible: the question is the toggle); the chevron at its end turns up while the answer is open. */ .pep-faq { margin: 1rem 2rem 2rem 2rem; } .pep-faq-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr)); gap: 0 2.5rem; align-items: start; text-align: left; } .pep-faq-item { border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .pep-faq-q { position: relative; float: none; padding: 0.6rem 2rem 0.6rem 0.25rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-weight: bold; line-height: 1.45; cursor: pointer; user-select: none; } .pep-faq-q:hover, .pep-faq-item:not(.mw-collapsed) > .pep-faq-q { color: var(--color-base, #202122); } .pep-faq-q:hover::after { border-right: 2px solid var(--color-base, #202122); border-bottom: 2px solid var(--color-base, #202122); } .pep-faq-q::after { content: ''; position: absolute; top: 0.95em; right: 0.6rem; width: 7px; height: 7px; border-right: 2px solid var(--color-subtle, #54595d); border-bottom: 2px solid var(--color-subtle, #54595d); transform: rotate(45deg); transition: transform 0.15s ease; } .pep-faq-item:not(.mw-collapsed) > .pep-faq-q::after { top: 1.2em; transform: rotate(-135deg); } .pep-faq-a { padding: 0 2rem 0.8rem 0.25rem; color: var(--color-base, #202122); font-size: 0.95em; line-height: 1.6; } /* The label above the questions ("Pyetje të shpeshta") sits closer to the introduction than the label of a list */ .pep-faq-divider { margin-top: 1rem; } @media (max-width: 874px) { .pep-faq { margin: 1rem; } .pep-faq-grid { grid-template-columns: minmax(0, 1fr); } } 9ofwag0zs3pme012qg586hklr2umi7i 4 344643 3059766 3058212 2026-10-26T12:28:54Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka dhe kartat e hyrjes vijnë nga Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059766 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Ambasadat/Hyrja/styles.css: what is only Ambasadat's own: the line under the title, the embassies as cards with their ambassadors, the index of the languages and the buttons. The header (the emblem and the title, in two columns) and the three cards of the introduction are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css, loaded before these styles). */ /* "Embassies" in the languages of the embassies, under the title */ .amb-subtitle { max-width: 30em; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; line-height: 1.5; } /* ================================================================== 1. EMBASSY CARDS ================================================================== */ section:not([data-mw-section-id="0"]) { border: 0.5px solid #a2a9b1; overflow: hidden; margin: 1rem 0; background: var(--background-color-base, #fff); } /* The embassies sit as cards: three to a row on wide screens, two on medium ones, one on narrow ones. Each row starts on the left; the embassies are the 2nd, 3rd… sections of the page, after the header in section 0. The cards are the page's own sections, so the page needs no extra code. */ @media (min-width: 800px) { section:not([data-mw-section-id="0"]) { float: left; width: calc((100% - 1.25rem) / 2); margin: 0.6rem 1.25rem 0.6rem 0; } section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(even) { clear: left; } section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(odd) { margin-right: 0; } } @media (min-width: 1250px) { section:not([data-mw-section-id="0"]) { width: calc((100% - 2.5rem) / 3); margin-right: 1.25rem; } section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(even), section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(odd) { clear: none; margin-right: 1.25rem; } section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(3n+2) { clear: left; } section:not([data-mw-section-id="0"]):nth-of-type(3n+1) { margin-right: 0; } } section:not([data-mw-section-id="0"]) .mw-heading2 { background: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); border-bottom: 0.5px solid #a2a9b1; padding: 14px 18px; margin: 0; } section:not([data-mw-section-id="0"]) .mw-heading2 h2 { font-size: 17px; font-weight: 500; border: none; padding: 0; margin: 0; } section:not([data-mw-section-id="0"]) p { margin: 0; padding: 8px 18px; font-size: 13px; color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 0.5px solid #a2a9b1; } section:not([data-mw-section-id="0"]) p:last-of-type { border-bottom: none; } section:not([data-mw-section-id="0"]) p b { font-weight: 600; color: var(--color-base, #202122); } section:not([data-mw-section-id="0"]) p i { color: var(--color-base, #202122); font-style: italic; } /* ================================================================== 2. AMBASSADOR LIST ================================================================== */ /* The ambassadors of an embassy, once unfolded (Moduli:Embassies puts the list in <div class="amb-members">): one row each, between thin lines, with the "✉" button at its end. Each row holds its floating button (flow-root), so that the buttons never overlap. */ .amb-members ol { list-style: none; margin: 8px 0 0; padding: 0; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); } .amb-members ol > li { display: flow-root; margin: 0; padding: 8px 18px; border-bottom: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); color: var(--color-placeholder, #72777d); font-size: 13px; line-height: 20px; } .amb-members ol > li:last-child { border-bottom: none; } /* "✉" button of each ambassador (added by [[Moduli:Embassies]]): opens a new message on their talk page. It floats to the right end of the row. */ .amb-msg { float: right; margin: -2px 0 -2px 12px; } .amb-msg a { display: inline-block; padding: 3px 14px !important; /* .plainlinks sets the padding of external links to 0 */ border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 14px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c) !important; font-size: 14px; line-height: 18px; text-decoration: none !important; } .amb-msg a:hover, .amb-msg a:focus { border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); } /* The ambassadors of an embassy start folded (Moduli:Embassies): a bar with their number and a chevron, the main thing of the card, shows them; the same bar, then on top of the list, folds them again */ .amb-members > .mw-collapsible-toggle { float: none; display: flex; justify-content: center; align-items: center; width: calc(100% - 36px); margin: 12px 18px 4px; padding: 7px 12px; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); font-size: 14px; font-weight: 600; cursor: pointer; transition: background-color 0.15s ease; } .amb-members > .mw-collapsible-toggle:hover { background-color: var(--background-color-progressive-subtle--hover, #dbe7fd); } .amb-members.mw-collapsed > .mw-collapsible-toggle { margin-bottom: 0; } .amb-members > .mw-collapsible-content { padding-bottom: 0.5em; } .amb-members > .mw-collapsible-toggle-default::before, .amb-members > .mw-collapsible-toggle-default::after { content: none; } .amb-members > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text { color: var(--color-progressive, #36c); text-decoration: none; } .amb-members > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text::after { content: ''; display: inline-block; width: 6px; height: 6px; margin-left: 9px; border-right: 2px solid currentColor; border-bottom: 2px solid currentColor; transform: translateY(-3px) rotate(45deg); } .amb-members:not(.mw-collapsed) > .mw-collapsible-toggle .mw-collapsible-text::after { transform: translateY(1px) rotate(-135deg); } .amb-members > .mw-collapsible-toggle:hover .mw-collapsible-text { color: var(--color-progressive, #36c); } /* ================================================================================================== 3. LANGUAGES ================================================================================================== */ /* The index at the top of the page (Moduli:Embassies, "index"): a link to each embassy, with the code and the name of its language in the language itself and the number of its ambassadors */ .amb-index { max-width: 1200px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 1rem; text-align: center; } .amb-index-label, .amb-index-total { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.85em; } .amb-index-label { margin-bottom: 0.6rem; } .amb-index-total { margin-top: 0.6rem; } .amb-index-chips { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 8px; } .amb-index-chips a { text-decoration: none; } .amb-chip { display: inline-flex; align-items: center; gap: 8px; padding: 3px 6px 3px 3px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 999px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); font-weight: 600; transition: border-color 0.15s ease, background-color 0.15s ease; } .amb-index-chips a:hover .amb-chip, .amb-index-chips a:focus .amb-chip { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); } .amb-chip-count { min-width: 1.6em; padding: 0 6px; border-radius: 999px; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.8em; font-weight: normal; line-height: 1.7; text-align: center; } /* An embassy that is still waiting for its first ambassador */ .amb-chip-empty { border: 1px dashed var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: transparent; } /* The code of a language: a disc, of one blue for all the languages */ .amb-code { display: inline-flex; align-items: center; justify-content: center; flex-shrink: 0; width: 28px; height: 28px; border-radius: 50%; background-color: var(--background-color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); font-family: sans-serif; font-size: 11px; font-weight: 700; } /* In a card, the language comes right under the title (the card is a column, the title first) */ section:not([data-mw-section-id="0"]) { display: flex; flex-direction: column; } section:not([data-mw-section-id="0"]) > .mw-heading2 { order: -2; } section:not([data-mw-section-id="0"]) > .amb-lang { order: -1; } .amb-lang { display: flex; align-items: center; gap: 10px; padding: 12px 18px 4px; font-size: 15px; font-weight: 600; } /* An embassy without ambassadors says so, and at the foot of each card the button "Bëhuni ambasador" (outlined, quieter than the bar of the ambassadors) opens the embassy for editing; a full embassy (10 ambassadors, Moduli:Embassies) says so instead of the button */ .amb-empty { padding: 10px 18px 0; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; font-style: italic; } .amb-join { margin-top: auto; padding: 12px 18px 14px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .amb-members + .amb-join { border-top: 0; } .amb-join a { display: inline-block; margin-left: 4px; padding: 2px 12px !important; /* .plainlinks sets the padding and the background of external links to none */ border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); border-radius: 14px; background-color: var(--background-color-base, #fff) !important; color: var(--color-progressive, #36c) !important; font-weight: 600; text-decoration: none !important; } .amb-join a:hover, .amb-join a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } .amb-join-full b { color: var(--color-base, #202122); } imokwp3xbsqrjvkevdsckfpgwxak66x 4 345381 3059730 3058859 2026-10-26T12:26:03Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059730 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kërkesa_në_proces_grisjeje"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kërkesa në proces grisjeje<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|grisje|bosh=po}} [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Termoçiftet}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gabimet në matje}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensonit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rezistencës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e fuqisë dhe energjisë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e partive politike në Suedi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova (1912-1945)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ilir Vrenozi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Eralda Baze}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Alores (Albanian Music Artist)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kujtim Ademi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Butrint avdiu}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Qeveria}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zana Avdiu}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Nexhat Behluli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Feja në trevat shqiptare}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mustafë Bytyçi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajeti i Paralajmërimit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}} royqdnmeh9cpksyk79izrqe0fynybyt 4 345436 3059735 3058204 2026-10-26T12:26:13Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059735 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ __ARCHIVEDTALK__ <div class="adm-open"> <div class="hub-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Votime dhe kërkesa të hapura</div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}} | {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues|Kërkesa për kontrollues]]</div>{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · vullnetare</div>{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}}} | <templatestyles src="Stampa:Request counter/styles.css" /><div class="rc-box rc-status-clear"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë votim ose kërkesë e hapur.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div> }} </div> 0365ww8aytts6yydydyby2hqffptqan 3059850 3059735 2026-10-26T17:21:22Z Klein Muçi 52109 Kërkesat për kontrollues nga Moduli:Votes, si procedurat e tjera — përmes Claude AI 3059850 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ __ARCHIVEDTALK__ <div class="adm-open"> <div class="hub-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Votime dhe kërkesa të hapura</div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}} | {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues|Kërkesa për kontrollues]]</div>{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · vullnetare</div>{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}}} | <templatestyles src="Stampa:Request counter/styles.css" /><div class="rc-box rc-status-clear"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë votim ose kërkesë e hapur.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div> }} </div> f7xj01tn8edidc2j4y6vlzjhn708hgx 3059933 3059850 2026-10-26T23:07:24Z Klein Muçi 52109 Baneri i gjelbër me stilet e Moduli:Votes, në vend të atyre të Stampa:Request counter — përmes Claude AI 3059933 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ __ARCHIVEDTALK__ <div class="adm-open"> <div class="hub-divider"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Votime dhe kërkesa të hapura</div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}} | {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues|Kërkesa për kontrollues]]</div>{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë|Kandidatura për administratorë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë|Kandidatura për burokratë]] · vetjake</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · të propozuara</div>{{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|zgjedhje}}{{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara}}}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}|<div class="adm-open-part">[[Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje|Dorëheqje]] · vullnetare</div>{{#section:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|dritare}}}} | <templatestyles src="Moduli:Votes/styles.css" /><div class="votes-banner votes-banner-clear"><span class="votes-banner-text">Nuk gjendet asnjë votim ose kërkesë e hapur.</span><span class="votes-banner-icon votes-banner-check">✓</span></div> }} </div> 176zfku6iphxcerf0xwpoi5a2hav37g 4 345437 3059736 3058199 2026-10-26T12:26:15Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059736 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia Administrator.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kandidatura për administratorë</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AA}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Administrator i përkohshëm</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Administratorë|administrator]] i përkohshëm (mandat 1-vjeçar), një redaktor duhet të jetë anëtar i besuar i komunitetit, me mbi '''3 muaj''' përvojë në Wikipedia-n shqip dhe mbi '''1000 redaktime'''. Një përdorues që i plotëson këto kushte mund të kandidojë veten ose mund të propozohet nga një redaktor ''me të drejtë vote''. Nëse propozohet nga dikush tjetër, kandidati duhet ta pranojë zyrtarisht kandidaturën. Gjatë kësaj kohe, komuniteti mund t'u bëjë pyetje kandidatëve.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e votimit.''' Redaktorët nuk mund të votojnë për veten e tyre. Të drejtë vote kanë redaktorët me mbi '''3 muaj''' përvojë dhe mbi '''50 redaktime'''; ata mund të përdorin stampat {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}}. Përdoruesit pa të drejtë vote mund të lënë komente me stampën {{tl|KOMENT}}.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Një kandidat zgjidhet administrator nëse merr të paktën '''5''' vota PËR dhe arrin një mbështetje prej '''75%''' ose më shumë ''(votat ASNJANËS përjashtohen nga kjo llogaritje)''. Votimi zgjat nga 15 deri në 30 ditë. Nëse minimumi i votave PËR nuk arrihet brenda 30 ditëve, por mbështetja mbetet mbi 75%, votimi mund të zgjatet edhe për 30 ditë të tjera. Procesi dështon nëse kandidati nuk e pranon kandidaturën, nuk merr votat minimale ose nuk arrin mbështetjen prej 75% brenda afatit.</div> <div class="adm-voting-rules-title">Administrator i përhershëm</div> <div class="adm-voting-rule">Pas përfundimit të mandatit 1-vjeçar, një administrator i përkohshëm mund të bëhet i përhershëm me një vendim konsensusi mes administratorëve dhe burokratëve aktivë. Nëse nuk ka një vendim brenda 30 ditëve nga skadimi i mandatit, administratori në fjalë mund të kërkojë një votim të dytë në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]], i cili ndjek të njëjtat rregulla si votimi fillestar.</div> <div class="adm-voting-rules-title">Administrator i ndërfaqes</div> <div class="adm-voting-rule">Administratorët e përhershëm mund të kërkojnë të drejtat e administratorit të ndërfaqes duke paraqitur një arsye në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]]. Kërkesa shqyrtohet pa votim nga burokratët, të cilët vendosin për pranimin ose refuzimin e saj. Të gjithë mund të komentojnë gjatë diskutimit. Të drejtat jepen pa afat.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të propozoni një kandidaturë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kandidaturën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka kandiduar më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kandidaturën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton brenda pak minutash te lista përkatëse më poshtë: te [[#Kandidatura vetjake|Kandidatura vetjake]] kur kandidaturën e krijon vetë kandidati, përndryshe te [[#Kandidatura të propozuara|Kandidatura të propozuara]]. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Arkiv|alt=]] <span>Kandidaturat e kaluara, me votat dhe përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Arkiv|arkivi i kandidaturave për administratorë]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> sg21i2vp1l7uhqcxri0zq8jxie73a5f 4 345438 3059737 3058200 2026-10-26T12:26:18Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059737 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia bureaucrat.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kandidatura për burokratë</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AB}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Burokrat</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Burokratë|burokrat]], një kandidat duhet të jetë administrator i përhershëm. Ai mund të kandidojë veten ose të propozohet nga një redaktor ''me të drejtë vote''. Nëse propozohet, kandidati duhet ta pranojë zyrtarisht kandidaturën. Gjatë kësaj kohe, komuniteti mund t'i bëjë pyetje kandidatit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e votimit.''' Redaktorët nuk mund të votojnë për veten e tyre. Të drejtë vote kanë redaktorët me mbi '''3 muaj''' përvojë dhe mbi '''50 redaktime'''; ata mund të përdorin stampat {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}}. Përdoruesit pa të drejtë vote mund të lënë komente me stampën {{tl|KOMENT}}.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Një kandidat zgjidhet burokrat nëse merr të paktën '''5''' vota PËR dhe arrin një mbështetje prej '''75%''' ose më shumë ''(votat ASNJANËS përjashtohen nga kjo llogaritje)''. Votimi zgjat nga 15 deri në 30 ditë. Nëse minimumi i votave PËR nuk arrihet brenda 30 ditëve, por mbështetja mbetet mbi 75%, votimi mund të zgjatet edhe për 30 ditë të tjera. Procesi dështon nëse kandidati nuk e pranon kandidaturën, nuk merr votat minimale ose nuk arrin mbështetjen prej 75% brenda afatit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Të drejtat.''' Një kandidat i suksesshëm i merr të drejtat e burokratit pa afat (i përhershëm). Këto të drejta mund të hiqen vetëm nga kujdestarët e Metës; ato nuk mund të hiqen as nga burokrati vetë, as nga burokratët e tjerë.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të propozoni një kandidaturë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kandidaturën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka kandiduar më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kandidaturën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton brenda pak minutash te lista përkatëse më poshtë: te [[#Kandidatura vetjake|Kandidatura vetjake]] kur kandidaturën e krijon vetë kandidati, përndryshe te [[#Kandidatura të propozuara|Kandidatura të propozuara]]. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Arkiv|alt=]] <span>Kandidaturat e kaluara, me votat dhe përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Arkiv|arkivi i kandidaturave për burokratë]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> 0jlayr0a72ie2ml2v19fge5irwu4mrk 4 345439 3059738 3058201 2026-10-26T12:26:20Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059738 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Admin-Crat revocation.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Dorëheqje</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AD}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Heqja e të drejtave</div> <div class="adm-voting-rule">Një administratori ose burokrati mund t'i hiqen të drejtat nëpërmjet një procesi votimi ose për shkak të pasivitetit.</div> <div class="adm-voting-rules-title">Me votim</div> <div class="adm-voting-rule">Të drejtat mund të hiqen me votim në rast abuzimi ose me kërkesë vullnetare nga përdoruesi. Për të dyja rastet ndiqen rregullat e mëposhtme.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e votimit.''' Të drejtë vote kanë redaktorët me mbi '''3 muaj''' përvojë dhe mbi '''50 redaktime'''; ata mund të përdorin stampat {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}}. Përdoruesit pa të drejtë vote mund të lënë komente me stampën {{tl|KOMENT}}. Përdoruesi për të cilin votohet nuk mund të votojë.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Propozimi për heqjen e të drejtave miratohet nëse mblidhen të paktën '''5''' vota PËR dhe nëse këto vota përbëjnë '''75%''' ose më shumë të totalit ''(duke përjashtuar votat ASNJANËS)''. Votimi zgjat nga 15 deri në 30 ditë. Nëse nuk arrihet minimumi prej 5 votash PËR brenda 30 ditëve, por përqindja e votave PËR mbetet mbi 75%, votimi mund të zgjatet edhe për 30 ditë të tjera. Propozimi refuzohet nëse nuk arrihet numri minimal i votave PËR ose nëse përqindja e tyre bie nën 75% brenda afatit të caktuar. Pasi votimi përfundon, heqja e të drejtave kryhet nga një burokrat ose kujdestar.</div> <div class="adm-voting-rules-title">Për shkak të pasivitetit</div> <div class="adm-voting-rule">Për administratorët dhe burokratët që nuk arrijnë kuotat minimale të aktivitetit vjetor prej '''200 redaktimesh''' dhe '''50 veprimesh administrative''', mund të kërkohet heqja e të drejtave nëse ky aktivitet nuk përmbushet brenda një afati 1-mujor pas njoftimit.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të propozoni heqjen e të drejtave</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni propozimin me formularin më poshtë. Nëse propozimi është bërë edhe më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo propozimin width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton brenda pak minutash te lista përkatëse më poshtë: te [[#Dorëheqje vullnetare|Dorëheqje vullnetare]] kur propozimin e krijon vetë përdoruesi, përndryshe te [[#Dorëheqje të propozuara|Dorëheqje të propozuara]]. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>. Pas votimit, rezultatet duhet t'u dërgohen kujdestarëve në [[meta:Steward requests/Permissions#Removal of access|Meta]] për ekzekutim.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara}} {{Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Arkiv|alt=]] <span>Votimet e kaluara për dorëheqje, me përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Arkiv|arkivi i dorëheqjeve]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> c2t2o3gem60i0ydzmab95zld0j9uqmn 4 345440 3059740 3052045 2026-10-26T12:26:25Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059740 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kandidatura_të_propozuara"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kandidatura të propozuara<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> i6zcp0t3u1cddmdgyk1kbxfuxxq25m9 4 345441 3059741 3052046 2026-10-26T12:26:27Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059741 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kandidatura_vetjake"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kandidatura vetjake<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> awo8c8g69yxzze8m30lx37ehnqduvu6 4 345442 3059742 3052047 2026-10-26T12:26:29Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059742 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kandidatura_të_propozuara"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kandidatura të propozuara<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara|zgjedhje}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> pbxf4r9d6105ltwi77bcdblaruo9w4f 4 345443 3059743 3052048 2026-10-26T12:26:31Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059743 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kandidatura_vetjake"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kandidatura vetjake<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake|zgjedhje}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> koouf8uohq5lv0a6bv0ghbfwbypf5cp 4 345444 3059744 3052049 2026-10-26T12:26:33Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059744 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Dorëheqje_të_propozuara"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Dorëheqje të propozuara<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara|zgjedhje}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Emri i përdoruesit}} --> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> fmma1zv7cbbeub3l5v90tyt7fhya25r 4 345445 3059745 3051847 2026-10-26T12:26:35Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059745 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Dorëheqje_vullnetare"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Dorëheqje vullnetare<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kandidaturën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/Emri i përdoruesit}} --> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> lpvdyzy46en83h2mdb71ksfqn0fgspx 0 347929 3060002 2987924 2026-10-27T03:29:14Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060002 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Albi Market, Gjakova, 2025 Golden Eagle.jpg|thumb|140px|Një frigorifer me kanaçe të "Golden Eagle" në një treg Albi në Gjakovë.]] '''Golden Eagle''' është një [[Pija energjike|pije energjike]] [[Kosova|kosovare]] e cila prodhohet nga kompania [[Frutex]] që nga viti 2006.<ref>{{Cite web|title=Golden Eagle Carnival: A Spectacle of Culture and Artistry Unfolds in Suharekë! – Frutex|url=https://goldeneagle-ks.com/2023/12/18/golden-eagle-carnival-a-spectacle-of-culture-and-artistry-unfolds-in-suhareke/|access-date=2024-11-01|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20241010110952/https://goldeneagle-ks.com/2023/12/18/golden-eagle-carnival-a-spectacle-of-culture-and-artistry-unfolds-in-suhareke/|archive-date=10 tetor 2024|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Golden Eagle, pija energjike që po pushton disa vende të botës|url=https://telegrafi.com/golden-eagle-pija-energjike-qe-po-pushton-disa-vende-te-botes/|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq}}</ref> Pija prodhohet në [[Therandë]]<ref>{{Cite web|last=Kerko.com|title=GOLDEN EAGLE SH.P.K. {{!}} Kerko.com|url=https://kerko.com/biz/golden-eagle|access-date=2025-08-07|website=kerko.com|language=sq}}</ref> dhe është produkti kryesor i kompanisë.<ref>{{Cite web|last=Hodo|first=Genta|date=2025-06-19|title=Kosovo’s Frutex installs 1.2 MW rooftop PV system {{!}} Kosovo Investments News|url=https://seenews.com/news/kosovos-frutex-installs-1-2-mw-rooftop-pv-system-1277170|access-date=2025-08-07|website=SeeNews|language=en}}</ref> == Tregu == Golden Eagle është e pranishme pothuajse në të gjitha vendet [[Evropa|evropiane]] dhe kërkesa për këtë produkt është e madhe sidomos në ato vende ku ka [[Mërgata shqiptare|mërgatë shqiptare]], gjithashtu edhe në shumë kontinente të tjera si: [[Amerika|Amerikë]], [[Afrika|Afrikë]] dhe [[Azia|Azi]].<ref>{{Cite web|date=2020-12-03|title=1 million Brits consume Golden Eagle|url=https://telegrafi.com/en/1-million-English-people-consume-golden-eagle/|access-date=2024-11-01|website=Telegrafi|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Pija energjike]] * [[Red Bull]] == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == * {{Official website|https://goldeneagle-ks.com/energydrink}} {{Cung}} [[Kategoria:Pije energjike]] [[Kategoria:Marka kosovare]] [[Kategoria:Pije joalkoolike kosovare]] [[Kategoria:Pije kosovare]] [[Kategoria:Pije energjike kosovare]] iu28rixnqci1l96lebkfg9qq8dbsiuh 4 347963 3059764 3058215 2026-10-26T12:28:50Z Klein Muçi 52109 Kartat e kërkesave vijnë nga Stampa:Community hubs/requests.css dhe numërimi i votave nga Moduli:Votes; komentet pa kllapa stampash — përmes Claude AI 3059764 sanitized-css text/css /* ================================================ Wikipedia:Artikuj të mirë/styles.css ================================================ TABLE OF CONTENTS ───────────────── 1. HERO BAND — outer wrapper, header band, medallion, title 2. ARCHIVE BOX — search & links widget in hero-right 3. STATS BAR — article count, open nominations, reassessments 4. HERO BODY — description text, criteria intro, transcluded grid 5. KRITERE PAGE — standalone criteria page + transclusion overrides 6. BODY & MOSAIC — article tile grid and category legend 7. DIVIDERS — section separators 8. VOTE PANELS — vote grid used on subpages 9. VOTE FOOTER — archive footer on mbyllja pages 10. VOTING INTRO — kandidatura & rivlerësime intro cards 11. ARCHIVE TABLE — kandidatura/rivlerësime archive table 12. ARCHIVE PAGE — main archive hub page 13. VOTIMET — aggregator widget (transcluded on main page) 14. RESPONSIVE — mobile breakpoints (720px, 480px) ================================================ */ /* ================================================================== 1. HERO BAND ================================================================== */ /* Outer wrapper — green border, clips overflow */ .ga-hero { border: 1px solid #2E8B57; overflow: hidden; } /* Header band — light green background with subtle crosshatch pattern */ .ga-hero-band { background-color: #e8f5ee; padding: 1.8rem 2rem; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 24px; border-bottom: 1px solid #2E8B57; flex-wrap: wrap; } /* Left side — medallion + title + subtitle */ .ga-hero-left { display: flex; align-items: center; gap: 18px; flex: 1; } /* Text block — grows to fill space beside medallion */ .ga-hero-text { flex: 1; } /* Green-bordered circular star medallion */ .ga-hero-medallion { width: 72px; height: 72px; border-radius: 50%; border: 2px solid #2E8B57; display: flex; align-items: center; justify-content: center; flex-shrink: 0; background: #f0faf4; padding: 10px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(46, 139, 87, 0.2); } .ga-hero-medallion img { width: 100%; height: auto; } .ga-hero-title { font-size: 30px; font-weight: 400; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* The way to the two voting pages, under the title of the hero: the candidacies (filled) and the re-evaluations (outlined) */ .ga-hero-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin-top: 4px; } .ga-hero-actions a { text-decoration: none !important; } .ga-hero-btn { display: inline-block; padding: 5px 14px; border: 1px solid #2E8B57; border-radius: 2px; background: #fff; color: #1a5c38; font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-weight: 600; transition: background-color 0.15s ease; } .ga-hero-btn:hover { background: #e8f5ee; } .ga-hero-btn-primary { border: 1px solid #2E8B57; background: #2E8B57; color: #fff; } .ga-hero-btn-primary:hover { background: #1f6b42; } /* Right side — the archive box, aligned with the medallion */ .ga-hero-right { display: flex; flex-direction: column; align-items: flex-end; justify-content: center; flex-shrink: 0; } /* The shortcut (the template Shortcut) as a quiet line, "Shteg WP:…", without its box: at the foot of the hero, on the right under the criteria, as at the foot of the headers of the other hubs (so the two sides of the hero band stay in balance), and on the right of the headers of the subpages */ .ga-hero-shortcut { display: flex; justify-content: flex-end; align-items: center; margin: 0.9rem 0 -0.4rem; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutanchordiv, .ga-voting-header .module-shortcutanchordiv, .ga-kritere-header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutboxplain, .ga-voting-header .module-shortcutboxplain, .ga-kritere-header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: none; display: flex; align-items: baseline; gap: 5px; width: auto; margin: 0; padding: 0; border: 0; background: none; font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.4; white-space: nowrap; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutlist, .ga-voting-header .module-shortcutlist, .ga-kritere-header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutlist a, .ga-voting-header .module-shortcutlist a, .ga-kritere-header .module-shortcutlist a { color: #4a7a5a; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutboxplain ul, .ga-voting-header .module-shortcutboxplain ul, .ga-kritere-header .module-shortcutboxplain ul, .ga-hero-shortcut .module-shortcutboxplain li, .ga-voting-header .module-shortcutboxplain li, .ga-kritere-header .module-shortcutboxplain li { display: inline; margin: 0; } .ga-hero-shortcut .module-shortcutboxplain li a, .ga-voting-header .module-shortcutboxplain li a, .ga-kritere-header .module-shortcutboxplain li a { color: #1a5c38; } /* ================================================================== 2. ARCHIVE BOX ================================================================== */ /* The archives, in the right of the hero, quietly and without a box, like the archives of the other hubs (the template Hub archives): a small title, the two archives and a compact search */ .ga-archive-box { min-width: 200px; text-align: center; } .ga-archive-box-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 3px; color: #4a7a5a; font-family: sans-serif; font-size: 12px; font-weight: 700; } .ga-archive-box-title a { color: #4a7a5a !important; text-decoration: none !important; } .ga-archive-box-title a:hover { text-decoration: underline !important; } .ga-archive-box-title img { vertical-align: middle; opacity: 0.7; } /* The two archives (Kandidaturat · Rivlerësimet) */ .ga-archive-box-links { margin-bottom: 7px; font-family: sans-serif; font-size: 13px; white-space: nowrap; } .ga-archive-box-links a { color: #1a5c38 !important; text-decoration: none !important; } .ga-archive-box-links a:hover { text-decoration: underline !important; } /* The search: the field and a small button, joined */ .ga-archive-search form { display: flex; justify-content: center; align-items: stretch; } .ga-archive-search br { display: none; } .ga-archive-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .ga-archive-search input[type="text"], .ga-archive-search .cdx-text-input__input { width: 100%; flex: 1 1 auto; min-width: 0; min-height: 28px; padding: 2px 8px; border: 1px solid #2E8B5780; border-radius: 2px 0 0 2px; background: #fff; color: #2c1f00; font-size: 13px; } .ga-archive-search input[type="submit"] { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border: 1px solid #2E8B5780; border-radius: 0 2px 2px 0; background: #fff; color: #1a5c38; font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-weight: normal; cursor: pointer; } .ga-archive-search input[type="submit"]:hover { background: #e8f5ee; } /* ================================================================== 3. STATS BAR ================================================================== */ /* Green strip below the hero band — shows live article/nomination counts */ .ga-stats { display: flex; background: #c8e6d4; border-bottom: 1px solid #2E8B5740; } .ga-stat { flex: 1; padding: 0.75rem; border-right: 1px solid #2E8B5740; text-align: center; } .ga-stat:last-child { border-right: none; } /* Large number */ .ga-stat-n { font-size: 21px; font-weight: 400; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* The number links quietly: it keeps the look of the text and is underlined only on hover, like the archive box links */ .ga-stat-n a { color: inherit !important; text-decoration: none !important; } .ga-stat-n a:hover { text-decoration: underline !important; } /* Percentage line (e.g. "0.04% e të gjithë artikujve") */ .ga-stat-pct { font-size: 11px; color: #2E8B57; font-family: sans-serif; font-weight: 500; margin: 2px 0 1px; display: block; } /* Label below the number */ .ga-stat-l { font-size: 10.5px; color: #4a7a5a; margin-top: 3px; line-height: 1.4; font-family: sans-serif; } /* ================================================================== 4. HERO BODY ================================================================== */ /* Pale green content area below the stats bar */ .ga-hero-body { background: #f0faf4; padding: 1.4rem 2rem 1.6rem; } /* Main description paragraphs. Running text (the description, the criteria, the rules of the voting pages, the notes of the archives) is in the font of the skin and at its size: Georgia at 13 to 14px was hard to read. The titles and the labels keep Georgia. */ .ga-desc { line-height: 1.65; color: #0d3320; margin-bottom: 1.2rem; } .ga-desc a { color: #1a5c38; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #2E8B5760; } .ga-desc a:hover { border-bottom-color: #2E8B57; } /* Intro sentence above the transcluded kritere grid */ .ga-crit-intro { line-height: 1.65; color: #0d3320; margin-bottom: 0.85rem; padding-top: 1rem; border-top: 1px solid #b8ddc8; } /* ================================================================== 5. KRITERE PAGE ================================================================== */ /* Outer wrapper on the standalone /Kritere page */ .ga-kritere-standalone { border: 1px solid #2E8B57; overflow: hidden; margin-bottom: 0; } /* Green header band with title and shortcut */ .ga-kritere-header { background: #e8f5ee; border-bottom: 1px solid #2E8B57; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: flex-start; justify-content: space-between; gap: 20px; } .ga-kritere-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; margin-bottom: 8px; } /* Intro sentence between header and grid (standalone page only) */ .ga-kritere-intro { background: #f0faf4; padding: 0.9rem 2rem; color: #0d3320; line-height: 1.65; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; } /* 2×2 criteria grid — green gaps as dividers via background color */ .ga-kritere-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, 1fr); background: #b8ddc8; gap: 1px; } .ga-kritere-item { padding: 1.2rem 1.6rem; background: #f0faf4; } .ga-kritere-label { font-size: 12px; font-style: italic; font-weight: 600; color: #2E8B57; font-family: Georgia, serif; margin-bottom: 6px; } .ga-kritere-desc { color: #0d3320; line-height: 1.6; } .ga-kritere-desc a { text-decoration: none; } .ga-kritere-desc a:hover { text-decoration: underline; } /* Overrides when transcluded into the main page hero body — strip outer border, adjust colors to match hero-body background */ .ga-hero-body .ga-kritere-standalone { border: none; border-radius: 0; background: transparent; } .ga-hero-body .ga-kritere-grid { border: 1px solid #b8ddc8; margin-top: 0.85rem; background: #b8ddc8; } .ga-hero-body .ga-kritere-item { background: #e8f5ee; } .ga-hero-body .ga-kritere-label { font-size: 14px; } .ga-hero-body .ga-kritere-desc { line-height: 1.6; } /* ================================================================== 6. BODY & MOSAIC ================================================================== */ /* Light green body section — contains the article tile grid */ .ga-body { background: #e8f5ee; border: 1px solid #2E8B57; border-top: none; padding: 1.3rem 1.6rem; } /* Category legend pills — shown below the mosaic */ .ga-leg { display: inline-flex; align-items: center; gap: 7px; padding: 4px 12px 4px 9px; border-radius: 2px; font-size: 12px; font-family: sans-serif; font-weight: 500; border: 1px solid transparent; } /* Colored dot before each legend label */ .ga-leg::before { content: ''; display: inline-block; width: 9px; height: 9px; border-radius: 50%; flex-shrink: 0; } /* Category color palette */ .ga-leg-art { color: #5a0a2e; background: #fce8f0; border-color: #c0507a; } .ga-leg-art::before { background: #a0205a; } .ga-leg-geo { color: #003840; background: #d8f2f0; border-color: #30a098; } .ga-leg-geo::before { background: #0a7870; } .ga-leg-his { color: #3a1f00; background: #f2e8d8; border-color: #a07840; } .ga-leg-his::before { background: #7a5020; } .ga-leg-bio { color: #280850; background: #ece8f8; border-color: #8060c0; } .ga-leg-bio::before { background: #5030a0; } .ga-leg-spo { color: #0a3a00; background: #d8f0d0; border-color: #40a030; } .ga-leg-spo::before { background: #207010; } .ga-leg-sci { color: #002848; background: #d8eef8; border-color: #3080b8; } .ga-leg-sci::before { background: #1060a0; } /* Auto-fill grid of article tiles */ .ga-mosaic { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(195px, 1fr)); gap: 8px; } .ga-mosaic a { text-decoration: none !important; display: block; } /* Individual article tile — left border color indicates category */ .ga-tile { background: #fff; border: 1px solid #ddd; border-left: 4px solid #2E8B57; padding: 9px 12px; display: block; } /* Tile hover — triggered via parent <a> since tiles are wikilinks */ .ga-mosaic a:hover .ga-tile, .ga-mosaic a:focus .ga-tile { background: #e8f5ee; } /* Category-colored left borders */ .ga-tile-art { border-left-color: #a0205a; } .ga-tile-geo { border-left-color: #0a7870; } .ga-tile-his { border-left-color: #7a5020; } .ga-tile-bio { border-left-color: #5030a0; } .ga-tile-spo { border-left-color: #207010; } .ga-tile-sci { border-left-color: #1060a0; } /* Small category label inside tile */ .ga-tile-cat { font-size: 11px; font-family: sans-serif; margin-bottom: 4px; font-weight: 600; } .ga-tile-art .ga-tile-cat { color: #a0205a; } .ga-tile-geo .ga-tile-cat { color: #0a7870; } .ga-tile-his .ga-tile-cat { color: #7a5020; } .ga-tile-bio .ga-tile-cat { color: #5030a0; } .ga-tile-spo .ga-tile-cat { color: #207010; } .ga-tile-sci .ga-tile-cat { color: #1060a0; } /* Article name inside tile */ .ga-tile-name { font-size: 13.5px; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.35; } /* Hover state for tile text */ .ga-mosaic a:hover .ga-tile-name { color: #1a5c38; } /* The subjects above the mosaic are switches. With a mouse, hovering one lights its articles (a tint and a thin border in its colour); clicking or tapping it keeps them lit and fades the others. The switches are focusable (tabindex) and the choice is their focus: no link, so the address does not change and nothing goes into the browser's history. A picked switch steps aside (it stays focused, but out of sight) for its twin that follows it, filled and with "×"; the twin cannot take the focus, so a click on it, or anywhere else on the page, drops the choice and all the articles are shown again. "Të gjitha" is filled while nothing is picked; it comes after the subjects in the page, so that a picked subject can reach it with "~", and first on the screen (order). */ .ga-filter { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; } .ga-filter > .ga-mosaic { flex-basis: 100%; margin-top: 0.5rem; } .ga-filter > .ga-leg { cursor: pointer; } .ga-filter > .ga-leg-all { order: -1; } .ga-filter > .ga-leg:focus { position: absolute; width: 1px; height: 1px; margin: 0; padding: 0; border: 0; overflow: hidden; opacity: 0; } .ga-filter > .ga-leg-off { display: none; } .ga-filter > .ga-leg:focus + .ga-leg-off { display: inline-flex; } .ga-leg-off::after { content: "×"; font-weight: 400; } .ga-leg-all { color: #fff; background: #1f6b42; border-color: #1f6b42; } .ga-leg-all::before { background: #fff; } .ga-leg:focus ~ .ga-leg-all { color: #0d3320; background: #fff; border-color: #2E8B57; } .ga-leg:focus ~ .ga-leg-all::before { background: #2E8B57; } .ga-mosaic .ga-tile { transition: opacity 0.15s ease, background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .ga-leg-art:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-art { background: #fce8f0; border-color: #c0507a #c0507a #c0507a #a0205a; } .ga-leg-art.ga-leg-off { color: #fff; background: #a0205a; border-color: #a0205a; } .ga-leg-art.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-geo:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-geo { background: #d8f2f0; border-color: #30a098 #30a098 #30a098 #0a7870; } .ga-leg-geo.ga-leg-off { color: #fff; background: #0a7870; border-color: #0a7870; } .ga-leg-geo.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-his:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-his { background: #f2e8d8; border-color: #a07840 #a07840 #a07840 #7a5020; } .ga-leg-his.ga-leg-off { color: #fff; background: #7a5020; border-color: #7a5020; } .ga-leg-his.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-bio:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-bio { background: #ece8f8; border-color: #8060c0 #8060c0 #8060c0 #5030a0; } .ga-leg-bio.ga-leg-off { color: #fff; background: #5030a0; border-color: #5030a0; } .ga-leg-bio.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-spo:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-spo { background: #d8f0d0; border-color: #40a030 #40a030 #40a030 #207010; } .ga-leg-spo.ga-leg-off { color: #fff; background: #207010; border-color: #207010; } .ga-leg-spo.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-sci:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile-sci { background: #d8eef8; border-color: #3080b8 #3080b8 #3080b8 #1060a0; } .ga-leg-sci.ga-leg-off { color: #fff; background: #1060a0; border-color: #1060a0; } .ga-leg-sci.ga-leg-off::before { background: #fff; } .ga-leg-art:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-art), .ga-leg-geo:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-geo), .ga-leg-his:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-his), .ga-leg-bio:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-bio), .ga-leg-spo:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-spo), .ga-leg-sci:focus ~ .ga-mosaic .ga-tile:not(.ga-tile-sci) { opacity: 0.3; } /* Hovering a subject lights its articles only with a mouse. Touch screens have no hovering, and a tap would leave the tint behind: there the subjects only work as switches. */ @media (hover: hover) { .ga-leg-art:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-art { background: #fce8f0; border-color: #c0507a #c0507a #c0507a #a0205a; } .ga-leg-geo:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-geo { background: #d8f2f0; border-color: #30a098 #30a098 #30a098 #0a7870; } .ga-leg-his:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-his { background: #f2e8d8; border-color: #a07840 #a07840 #a07840 #7a5020; } .ga-leg-bio:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-bio { background: #ece8f8; border-color: #8060c0 #8060c0 #8060c0 #5030a0; } .ga-leg-spo:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-spo { background: #d8f0d0; border-color: #40a030 #40a030 #40a030 #207010; } .ga-leg-sci:hover ~ .ga-mosaic .ga-tile-sci { background: #d8eef8; border-color: #3080b8 #3080b8 #3080b8 #1060a0; } } /* ================================================================== 7. DIVIDERS ================================================================== */ /* Horizontal rule with centered label — used between mosaic sections */ .ga-divider { margin: 1.5rem 0 1.2rem; display: flex; align-items: center; gap: 12px; } .ga-divider-label { font-size: 12px; color: #4a7a5a; font-family: sans-serif; white-space: nowrap; } .ga-divider-line { flex: 1; height: 1px; background: #b8ddc8; } /* "[redakto]" after the label of a list ("Kandidatura", "Rivlerësime"), which replaces its old level-2 heading */ .ga-divider-edit { margin-left: 0.5em; text-transform: none; } /* ================================================================== 8. VOTE PANELS ================================================================== */ /* Two-column grid of vote panels — used on /Votimet subpages */ .ga-vote-grid { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1rem; } /* Individual vote panel card */ .ga-vote-panel { background: #fff; border: 1px solid #b8ddc8; border-top: 2px solid #2E8B57; padding: 1rem 1.2rem; display: flex; flex-direction: column; } /* Panel title with green top border */ .ga-vote-title { font-size: 14px; font-weight: 500; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; font-style: italic; margin-bottom: 0.8rem; padding-bottom: 0.6rem; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; display: flex; align-items: center; gap: 8px; } /* Green pill showing vote count */ .ga-vote-count { font-size: 10px; background: #2E8B57; color: #fff; border-radius: 999px; padding: 1px 7px; font-weight: 400; font-style: normal; font-family: sans-serif; } .ga-vote-body { color: #0d3320; line-height: 1.65; flex: 1; } .ga-vote-body a { color: #1a5c38; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #2E8B5760; } .ga-vote-body a:hover { border-bottom-color: #2E8B57; } .ga-vote-body code { font-family: monospace; font-size: 12px; background: #e8f5ee; padding: 1px 5px; border-radius: 2px; color: #0d3320; } /* Sub-heading inside a vote panel */ .ga-vote-sh { font-size: 12px; color: #2E8B57; font-family: sans-serif; margin: 0.9rem 0 0.5rem; padding-top: 0.8rem; border-top: 1px solid #b8ddc8; display: block; } /* Warning notice inside a vote panel */ .ga-vote-warn { font-size: 12px; font-family: sans-serif; color: #1a5c38; background: #e8f5ee; border: 1px solid #b8ddc8; border-left: 3px solid #2E8B57; padding: 6px 10px; margin-top: 0.6rem; display: block; } /* Archive link at bottom of each vote panel */ .ga-vote-archive { margin-top: 1rem; padding-top: 0.8rem; border-top: 1px solid #b8ddc8; font-size: 11.5px; color: #4a7a5a; font-family: sans-serif; } .ga-vote-archive a { color: #1a5c38 !important; text-decoration: none !important; } .ga-vote-archive a:hover { text-decoration: underline !important; } /* ================================================================== 9. VOTE FOOTER ================================================================== */ /* Slim footer bar on /Mbyllja pages — text left, cabinet icon right */ .ga-vote-archive-footer { margin-top: 2rem; padding: 10px 16px; border-top: 1px solid #2E8B5760; font-size: 13px; color: #4a7a5a; font-family: sans-serif; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 8px; } .ga-vote-archive-footer a { color: #1a5c38 !important; text-decoration: none !important; } .ga-vote-archive-footer a:hover { text-decoration: underline !important; } /* ================================================================== 10. VOTING INTRO ================================================================== */ /* Full-width intro card on /Kandidatura and /Rivlerësime pages */ .ga-voting-intro { border: 1px solid #2E8B57; overflow: hidden; margin-bottom: 1rem; } /* Header — title left, live count below, shortcut right */ .ga-voting-header { background: #e8f5ee; border-bottom: 2px solid #2E8B57; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 20px; } /* Text block inside voting header — grows to fill space beside shortcut */ .ga-voting-header-text { flex: 1; } .ga-voting-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* Live count label (e.g. "1 kandidaturë e hapur aktualisht") */ .ga-voting-live { font-size: 12px; color: #2E8B57; font-family: sans-serif; margin-top: 5px; font-weight: 600; } /* Two-column body — rules left, proposal form right */ .ga-voting-body { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; background: #f0faf4; } /* Left column: voting rules as bordered items */ .ga-voting-rules { padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #b8ddc8; display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; } .ga-voting-rule { color: #0d3320; line-height: 1.65; padding-left: 12px; } .ga-voting-rule a, .ga-voting-propose-body a { color: #1a5c38; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #2E8B5760; } .ga-voting-rule a:hover, .ga-voting-propose-body a:hover { border-bottom-color: #2E8B57; } /* Right column: proposal form */ .ga-voting-propose { padding: 1.4rem 1.8rem; display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; } .ga-voting-propose-title { font-size: 12px; font-weight: 700; color: #2E8B57; font-family: sans-serif; padding-bottom: 8px; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; } .ga-voting-propose-body { color: #0d3320; line-height: 1.65; } .ga-voting-propose-body code { font-family: monospace; font-size: 12px; background: #e8f5ee; padding: 1px 5px; border-radius: 2px; color: #0d3320; } .ga-voting-propose-form { margin-top: 4px; } .ga-voting-propose-form input[type="text"] { font-size: 13px; padding: 5px 10px; border: 1px solid #2E8B5780; border-radius: 2px; background: #fff; color: #0d3320; } .ga-voting-propose-form .mw-inputbox-createbox[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .ga-voting-propose-form input[type="submit"] { font-size: 13px; padding: 5px 14px; background: #2E8B57; color: #fff; border: none; border-radius: 2px; cursor: pointer; font-family: sans-serif; font-weight: 500; margin-left: 6px; } .ga-voting-propose-form input[type="submit"]:hover { background: #1a5c38; } /* ================================================================== 11. ARCHIVE TABLE ================================================================== */ /* Styled table for kandidatura/rivlerësime archive listings */ .ga-archive-table { width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: 13px; font-family: sans-serif; margin-top: 1.2rem; border: 1px solid #8cc4a8; overflow: hidden; } .ga-archive-table th { background: #c8e6d4; color: #0d3320; font-size: 12px; padding: 8px 12px; border-bottom: 2px solid #2E8B57; border-right: 1px solid #8cc4a8; text-align: left; font-weight: 600; } /* Narrow numbered column */ .ga-archive-table th.ga-at-n { width: 40px; text-align: center; } .ga-archive-table th:last-child { border-right: none; } .ga-archive-table td { padding: 7px 12px; border-bottom: 1px solid #d8ede2; border-right: 1px solid #d8ede2; color: #0d3320; vertical-align: middle; } .ga-archive-table td:last-child { border-right: none; } /* Row number column */ .ga-archive-table td:first-child { text-align: center; color: #4a7a5a; font-size: 11px; } /* Alternating row backgrounds */ .ga-archive-table tr:nth-child(even) td { background: #f0faf4; } .ga-archive-table tr:nth-child(odd) td { background: #f8fcfa; } .ga-archive-table tr:hover td { background: #d8ede2; } .ga-archive-table td a { color: #1a5c38 !important; text-decoration: none !important; } .ga-archive-table td a:hover { text-decoration: underline !important; color: #2E8B57 !important; } /* Text classes for approved/rejected outcome */ .ga-at-approved { color: #1a6a20; font-weight: 500; } .ga-at-rejected { color: #8a2020; font-weight: 500; } /* The status of an article today ("Statusi"), in plain words like the "po" and "jo" of the archives of Administrata: still good in the colour of the text, no longer in grey */ .ga-at-status { white-space: nowrap; } .ga-at-yes { color: var(--color-base, #202122); } .ga-at-no { color: var(--color-subtle, #54595d); } /* ================================================================== 12. ARCHIVE PAGE ================================================================== */ /* Main archive hub page (/Arkivi) */ .ga-archive-page { border: 1px solid #2E8B57; overflow: hidden; } .ga-archive-header { background: #e8f5ee; border-bottom: 2px solid #2E8B57; padding: 1.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 20px; } .ga-archive-icon img { display: block; } /* Text block inside archive header — grows to fill space beside the icon */ .ga-archive-header-text { flex: 1; } .ga-archive-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #0d3320; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } .ga-archive-sub { font-size: 12px; color: #4a7a5a; margin-top: 5px; font-family: sans-serif; } /* The legend under the table of an archive, drawn as the header of the page, as its footer: the same band, with its line on top, and the meaning of each column */ .ga-archive-foot { margin-top: 1rem; } .ga-archive-foot .ga-archive-header { align-items: flex-start; padding: 1.2rem 2rem; border-top: 2px solid #2E8B57; border-bottom: none; } .ga-archive-foot .ga-archive-title { margin-bottom: 8px; font-size: 18px; } .ga-archive-foot .archive-legend-items { color: #2a4a38; font-size: 13px; line-height: 1.6; } .ga-archive-foot b { color: #0d3320; } .ga-archive-foot a { color: #1a5c38; } /* Two-column link cards — Kandidaturat / Rivlerësimet */ .ga-archive-links { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 0; background: #f0faf4; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; } .ga-archive-link-card { padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #b8ddc8; } .ga-archive-link-card:last-child { border-right: none; } .ga-archive-link-label { font-size: 13px; font-weight: 600; color: #2E8B57; font-family: sans-serif; margin-bottom: 6px; } .ga-archive-link-desc { color: #0d3320; line-height: 1.6; margin-bottom: 10px; } .ga-archive-link-card a { color: #1a5c38 !important; font-family: sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none !important; border-bottom: 1px solid #2E8B5760; } .ga-archive-link-card a:hover { border-bottom-color: #2E8B57; } /* Full-width search bar at bottom of archive page */ .ga-archive-search-section { background: #e8f5ee; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 1rem; flex-wrap: wrap; } .ga-archive-search-label { font-size: 13px; font-weight: 500; color: #4a7a5a; font-family: sans-serif; white-space: nowrap; } .ga-archive-search-section form { display: flex; gap: 8px; align-items: center; flex: 1; min-width: 0; } .ga-archive-search-section input[type="text"] { font-size: 13px; padding: 5px 10px; border: 1px solid #2E8B5780; border-radius: 2px; background: #fff; color: #0d3320; flex: 1; min-width: 0; max-width: 100%; box-sizing: border-box; } .ga-archive-search-section .mw-inputbox-input[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .ga-archive-search-section input[type="submit"] { font-size: 13px; padding: 5px 16px; background: #2E8B57; color: #fff; border: none; border-radius: 2px; cursor: pointer; font-family: sans-serif; font-weight: 500; white-space: nowrap; } .ga-archive-search-section input[type="submit"]:hover { background: #1a5c38; } /* ================================================================== 13. VOTIMET AGGREGATOR ================================================================== */ /* Two-column widget transcluded at the bottom of the main page — pulls live voting content from /Kandidatura and /Rivlerësime */ .ga-votimet { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1.2rem; } .ga-votimet-col { border: 1px solid #2E8B57; overflow: hidden; } /* Column header — links to the full voting page */ .ga-votimet-header { background: #e8f5ee; border-bottom: 1px solid #2E8B57; padding: 0.8rem 1.2rem; font-size: 13px; font-family: sans-serif; font-weight: 600; color: #0d3320; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; } .ga-votimet-header a { color: #0d3320 !important; text-decoration: none !important; } .ga-votimet-header a:hover { color: #2E8B57 !important; } /* Live count pill — hidden when zero with #if */ .ga-votimet-count { display: inline-block; background: #2E8B57; color: #fff; font-size: 10px; font-family: sans-serif; font-weight: 500; border-radius: 999px; padding: 1px 7px; vertical-align: middle; flex-shrink: 0; } /* Column content area — transcluded voting content renders here */ .ga-votimet-body { background: #f0faf4; padding: 0.8rem 1.2rem; min-height: 60px; } /* Shown when no nominations/reassessments are active */ .ga-votimet-empty { font-size: 13px; color: #4a7a5a; font-family: Georgia, serif; font-style: italic; padding: 0.4rem 0; } /* ================================================================== 14. RESPONSIVE ================================================================== */ @media (max-width: 720px) { /* Hero band — stack vertically, tighter padding */ .ga-hero-band { padding: 1rem 1rem 0; gap: 0; flex-direction: column; align-items: stretch; } /* Left: medallion + title side by side, unchanged */ .ga-hero-left { padding-bottom: 1rem; } /* Right: the archive box, the full width */ .ga-hero-right { display: block; width: 100%; border-top: 1px solid #b8ddc8; padding: 1rem 0; } /* Archive box fills the left column */ .ga-archive-box { min-width: 0; text-align: left; } .ga-archive-box-title { justify-content: flex-start; } .ga-archive-box-links { white-space: normal; } /* Inputbox containment */ .ga-archive-search { overflow: hidden; } .ga-archive-search .mw-inputbox-centered, .ga-archive-search table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .ga-archive-search table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .ga-archive-search table td:last-child { width: 60px !important; padding-left: 6px !important; } .ga-archive-search input[type="text"] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 6px 8px; } .ga-archive-search input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 6px 4px; } .ga-hero-body { padding: 1.1rem 1.2rem 1.3rem; } /* Body */ .ga-body { padding: 1rem 1.1rem; } .ga-mosaic { grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(160px, 1fr)); } /* Subjects: smaller switches on mobile */ .ga-leg { font-size: 11px; padding: 3px 9px 3px 7px; } /* Vote panels */ .ga-vote-grid { grid-template-columns: 1fr; } /* Voting intro */ .ga-voting-intro { overflow: visible; } .ga-voting-header { padding: 1rem 1.2rem; } .ga-voting-body { grid-template-columns: 1fr; } .ga-voting-rules { border-right: none; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; } .ga-voting-propose { padding: 1rem 1.2rem; overflow: hidden; } .ga-voting-propose-form { display: block; overflow: hidden; } .ga-voting-propose-form input[type="text"] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 8px 10px; font-size: 14px; } .ga-voting-propose-form input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 8px 4px; font-size: 13px; margin-left: 0; } .ga-voting-propose-form .mw-inputbox-centered, .ga-voting-propose-form table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .ga-voting-propose-form table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .ga-voting-propose-form table td:last-child { width: 90px !important; padding-left: 8px !important; } /* Kritere grid */ .ga-kritere-grid { grid-template-columns: 1fr 1fr; } /* Archive page */ .ga-archive-links { grid-template-columns: 1fr; } .ga-archive-link-card { border-right: none; border-bottom: 1px solid #b8ddc8; padding: 1rem 1.2rem; } .ga-archive-header { padding: 1.2rem; } .ga-archive-search-section { padding: 1rem 1.2rem; display: block; overflow: hidden; } .ga-archive-search-label { display: block; margin-bottom: 8px; } .ga-archive-search-section form, .ga-archive-search-section .mw-inputbox-centered, .ga-archive-search-section table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .ga-archive-search-section table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .ga-archive-search-section table td:last-child { width: 80px !important; padding-left: 8px !important; } .ga-archive-search-section input[type="text"] { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 8px 10px; font-size: 14px; } .ga-archive-search-section input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 8px 4px; font-size: 13px; } /* Votimet */ .ga-votimet { grid-template-columns: 1fr; } /* Archive table — enable horizontal scroll on mid-width */ .ga-archive-table { display: block; overflow-x: auto; white-space: nowrap; } } @media (max-width: 480px) { /* Kritere grid collapses to single column */ .ga-kritere-grid { grid-template-columns: 1fr; } .ga-kritere-item { border-right: none !important; border-bottom: 1px solid #b8ddc8 !important; } .ga-kritere-item:last-child { border-bottom: none !important; } /* Stats bar wraps to 2 columns */ .ga-stat { flex: 1 1 50%; } /* Archive table — collapse to stacked cards */ .ga-archive-table, .ga-archive-table thead, .ga-archive-table tbody, .ga-archive-table tr, .ga-archive-table th, .ga-archive-table td { display: block; white-space: normal; overflow-x: visible; } .ga-archive-table thead { display: none; } .ga-archive-table tr { border: 1px solid #8cc4a8; border-left: 4px solid #2E8B57; margin-bottom: 8px; background: #f8fcfa !important; } /* Remove alternating row backgrounds — card layout handles its own bg */ .ga-archive-table tr:nth-child(even) td, .ga-archive-table tr:nth-child(odd) td, .ga-archive-table tr:hover td { background: transparent !important; } .ga-archive-table td { border-right: none; border-bottom: none; padding: 3px 10px; text-align: left !important; } /* Row number — small and muted, sits above the article name */ .ga-archive-table td:first-child { font-size: 10px; color: #4a7a5a; padding-top: 8px; padding-bottom: 1px; } /* Article name — larger serif, prominent */ .ga-archive-table td:nth-child(2) { font-size: 13px; font-family: Georgia, serif; font-weight: 500; padding-bottom: 5px; border-bottom: 1px solid #d8ede2; } /* Dates and metadata rows — labelled via ::before */ .ga-archive-table td:nth-child(3)::before { content: "Hapja: "; } .ga-archive-table td:nth-child(4)::before { content: "Mbyllja: "; } .ga-archive-table td:nth-child(5)::before { content: "Përfundimi: "; } .ga-archive-table td:nth-child(6)::before { content: "Propozuesi: "; } .ga-archive-table td:nth-child(3)::before, .ga-archive-table td:nth-child(4)::before, .ga-archive-table td:nth-child(5)::before, .ga-archive-table td:nth-child(6)::before { color: #4a7a5a; font-size: 10px; font-family: sans-serif; } .ga-archive-table td:nth-child(3), .ga-archive-table td:nth-child(4), .ga-archive-table td:nth-child(5), .ga-archive-table td:nth-child(6) { font-size: 11px; color: #0d3320; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; } /* Status column — last row, add bottom padding to close the card */ .ga-archive-table td:last-child { padding-bottom: 8px; } } /* ================================================ CANDIDACIES AND RE-EVALUATIONS ================================================ */ /* The candidacies and the re-evaluations are cards like the requests of every hub (Stampa:Community hubs/requests.css, loaded before these styles); in the narrow columns of this hub they have a little less room at the sides. The tally of the votes comes with each of them, from Module:Votes. */ section[data-mw-section-id="-1"] { padding: 0 1rem 0.6rem; } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1rem 0.4rem; } d7z9nmdepi9xddranfpenu7cl3l2pc6 4 347971 3059765 3058216 2026-10-26T12:28:52Z Klein Muçi 52109 Kartat e kërkesave vijnë nga Stampa:Community hubs/requests.css dhe numërimi i votave nga Moduli:Votes; komentet pa kllapa stampash — përmes Claude AI 3059765 sanitized-css text/css /* ================================================ Wikipedia:Artikuj të përkryer/styles.css ================================================ TABLE OF CONTENTS ───────────────── 1. HERO BAND — outer wrapper, header band, medallion, title 2. ARCHIVE BOX — search & links widget in hero-right 3. STATS BAR — article count, open nominations, reassessments 4. HERO BODY — description text, criteria intro, transcluded grid 5. KRITERE PAGE — standalone criteria page + transclusion overrides 6. BODY & MOSAIC — article tile grid and category legend 7. DIVIDERS — section separators 8. VOTE PANELS — vote grid used on subpages 9. VOTE FOOTER — archive footer on mbyllja pages 10. VOTING INTRO — kandidatura & rivlerësime intro cards 11. ARCHIVE TABLE — kandidatura/rivlerësime archive table 12. ARCHIVE PAGE — main archive hub page 13. VOTIMET — aggregator widget (transcluded on main page) 14. RESPONSIVE — mobile breakpoints (720px, 480px) ================================================ */ /* ================================================================== 1. HERO BAND ================================================================== */ /* Outer wrapper — gold border, clips overflow */ .fa-hero { border: 1px solid #b8960c; overflow: hidden; } /* Header band — parchment background with subtle crosshatch pattern */ .fa-hero-band { background-color: #f5edcf; padding: 1.8rem 2rem; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 24px; border-bottom: 1px solid #c9a227; flex-wrap: wrap; } /* Left side — medallion + title + subtitle */ .fa-hero-left { display: flex; align-items: center; gap: 18px; flex: 1; } /* Text block — grows to fill space beside medallion */ .fa-hero-text { flex: 1; } /* Gold-bordered circular star medallion */ .fa-hero-medallion { width: 72px; height: 72px; border-radius: 50%; border: 2px solid #c9a227; display: flex; align-items: center; justify-content: center; flex-shrink: 0; background: #fffdf5; padding: 10px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(201, 162, 39, 0.2); } .fa-hero-medallion img { width: 100%; height: auto; } .fa-hero-title { font-size: 30px; font-weight: 400; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* The way to the two voting pages, under the title of the hero: the candidacies (filled) and the re-evaluations (outlined) */ .fa-hero-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin-top: 4px; } .fa-hero-actions a { text-decoration: none !important; } .fa-hero-btn { display: inline-block; padding: 5px 14px; border: 1px solid #c9a227; border-radius: 2px; background: #fff; color: #5a3000; font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-weight: 600; transition: background-color 0.15s ease; } .fa-hero-btn:hover { background: #f5edcf; } .fa-hero-btn-primary { border: 1px solid #c9a227; background: #c9a227; color: #2c1f00; } .fa-hero-btn-primary:hover { background: #d6b44a; } /* Right side — the archive box, aligned with the medallion */ .fa-hero-right { display: flex; flex-direction: column; align-items: flex-end; justify-content: center; flex-shrink: 0; } /* The shortcut (the template Shortcut) as a quiet line, "Shteg WP:…", without its box: at the foot of the hero, on the right under the criteria, as at the foot of the headers of the other hubs (so the two sides of the hero band stay in balance), and on the right of the headers of the subpages */ .fa-hero-shortcut { display: flex; justify-content: flex-end; align-items: center; margin: 0.9rem 0 -0.4rem; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutanchordiv, .fa-voting-header .module-shortcutanchordiv, .fa-kritere-header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutboxplain, .fa-voting-header .module-shortcutboxplain, .fa-kritere-header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: none; display: flex; align-items: baseline; gap: 5px; width: auto; margin: 0; padding: 0; border: 0; background: none; font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.4; white-space: nowrap; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutlist, .fa-voting-header .module-shortcutlist, .fa-kritere-header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutlist a, .fa-voting-header .module-shortcutlist a, .fa-kritere-header .module-shortcutlist a { color: #9a8050; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutboxplain ul, .fa-voting-header .module-shortcutboxplain ul, .fa-kritere-header .module-shortcutboxplain ul, .fa-hero-shortcut .module-shortcutboxplain li, .fa-voting-header .module-shortcutboxplain li, .fa-kritere-header .module-shortcutboxplain li { display: inline; margin: 0; } .fa-hero-shortcut .module-shortcutboxplain li a, .fa-voting-header .module-shortcutboxplain li a, .fa-kritere-header .module-shortcutboxplain li a { color: #5a3000; } /* ================================================================== 2. ARCHIVE BOX ================================================================== */ /* The archives, in the right of the hero, quietly and without a box, like the archives of the other hubs (the template Hub archives): a small title, the two archives and a compact search */ .fa-archive-box { min-width: 200px; text-align: center; } .fa-archive-box-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 3px; color: #9a8050; font-family: sans-serif; font-size: 12px; font-weight: 700; } .fa-archive-box-title a { color: #9a8050 !important; text-decoration: none !important; } .fa-archive-box-title a:hover { text-decoration: underline !important; } .fa-archive-box-title img { vertical-align: middle; opacity: 0.7; } /* The two archives (Kandidaturat · Rivlerësimet) */ .fa-archive-box-links { margin-bottom: 7px; font-family: sans-serif; font-size: 13px; white-space: nowrap; } .fa-archive-box-links a { color: #8b5e00 !important; text-decoration: none !important; } .fa-archive-box-links a:hover { text-decoration: underline !important; } /* The search: the field and a small button, joined */ .fa-archive-search form { display: flex; justify-content: center; align-items: stretch; } .fa-archive-search br { display: none; } .fa-archive-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .fa-archive-search input[type="text"], .fa-archive-search .cdx-text-input__input { width: 100%; flex: 1 1 auto; min-width: 0; min-height: 28px; padding: 2px 8px; border: 1px solid #c9a22780; border-radius: 2px 0 0 2px; background: #fff; color: #2c1f00; font-size: 13px; } .fa-archive-search input[type="submit"] { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border: 1px solid #c9a22780; border-radius: 0 2px 2px 0; background: #fff; color: #5a3000; font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-weight: normal; cursor: pointer; } .fa-archive-search input[type="submit"]:hover { background: #f5edcf; } /* ================================================================== 3. STATS BAR ================================================================== */ /* Amber strip below the hero band — shows live article/nomination counts */ .fa-stats { display: flex; background: #ede0b0; border-bottom: 1px solid #c9a22740; } .fa-stat { flex: 1; padding: 0.75rem; border-right: 1px solid #c9a22740; text-align: center; } .fa-stat:last-child { border-right: none; } /* Large number */ .fa-stat-n { font-size: 21px; font-weight: 400; color: #5a3e00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* The number links quietly: it keeps the look of the text and is underlined only on hover, like the archive box links */ .fa-stat-n a { color: inherit !important; text-decoration: none !important; } .fa-stat-n a:hover { text-decoration: underline !important; } /* Percentage line (e.g. "0.04% e të gjithë artikujve") */ .fa-stat-pct { font-size: 11px; color: #b8960c; font-family: sans-serif; font-weight: 500; margin: 2px 0 1px; display: block; } /* Label below the number */ .fa-stat-l { font-size: 10.5px; color: #9a8050; margin-top: 3px; line-height: 1.4; font-family: sans-serif; } /* ================================================================== 4. HERO BODY ================================================================== */ /* Cream content area below the stats bar */ .fa-hero-body { background: #fffdf5; padding: 1.4rem 2rem 1.6rem; } /* Main description paragraphs. Running text (the description, the criteria, the rules of the voting pages, the notes of the archives) is in the font of the skin and at its size: Georgia at 13 to 14px was hard to read. The titles and the labels keep Georgia. */ .fa-desc { line-height: 1.65; color: #2c1f00; margin-bottom: 1.2rem; } .fa-desc a { color: #8b5e00; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #c9a22760; } .fa-desc a:hover { border-bottom-color: #c9a227; } /* Intro sentence above the transcluded kritere grid */ .fa-crit-intro { line-height: 1.65; color: #2c1f00; margin-bottom: 0.85rem; padding-top: 1rem; border-top: 1px solid #e8d898; } /* ================================================================== 5. KRITERE PAGE ================================================================== */ /* Outer wrapper on the standalone /Kritere page */ .fa-kritere-standalone { border: 1px solid #b8960c; overflow: hidden; margin-bottom: 0; } /* Golden header band with title and shortcut */ .fa-kritere-header { background: #f5edcf; border-bottom: 1px solid #c9a227; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: flex-start; justify-content: space-between; gap: 20px; } .fa-kritere-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; margin-bottom: 8px; } /* Intro sentence between header and grid (standalone page only) */ .fa-kritere-intro { background: #fffdf5; padding: 0.9rem 2rem; color: #2c1f00; line-height: 1.65; border-bottom: 1px solid #e0cf90; } /* 3-column criteria grid — gold gaps as dividers via background color */ .fa-kritere-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); background: #e0cf90; gap: 1px; } .fa-kritere-item { padding: 1.2rem 1.6rem; background: #fffdf5; } .fa-kritere-label { font-size: 12px; font-style: italic; font-weight: 600; color: #b8960c; font-family: Georgia, serif; margin-bottom: 6px; } .fa-kritere-desc { color: #2c1f00; line-height: 1.6; } .fa-kritere-desc a { text-decoration: none; } .fa-kritere-desc a:hover { text-decoration: underline; } /* Overrides when transcluded into the main page hero body — strip outer border, adjust colors to match hero-body background */ .fa-hero-body .fa-kritere-standalone { border: none; border-radius: 0; background: transparent; } .fa-hero-body .fa-kritere-grid { border: 1px solid #e0cf90; margin-top: 0.85rem; background: #e0cf90; } .fa-hero-body .fa-kritere-item { background: #fdf8ed; } .fa-hero-body .fa-kritere-label { font-size: 14px; } .fa-hero-body .fa-kritere-desc { line-height: 1.6; } /* ================================================================== 6. BODY & MOSAIC ================================================================== */ /* Parchment body section — contains the article tile grid */ .fa-body { background: #faf5e8; border: 1px solid #b8960c; border-top: none; padding: 1.3rem 1.6rem; } /* Category legend pills — shown below the mosaic */ .fa-leg { display: inline-flex; align-items: center; gap: 7px; padding: 4px 12px 4px 9px; border-radius: 2px; font-size: 12px; font-family: sans-serif; font-weight: 500; border: 1px solid transparent; } /* Colored dot before each legend label */ .fa-leg::before { content: ''; display: inline-block; width: 9px; height: 9px; border-radius: 50%; flex-shrink: 0; } /* Category color palette */ .fa-leg-art { color: #5a0a2e; background: #fce8f0; border-color: #c0507a; } .fa-leg-art::before { background: #a0205a; } .fa-leg-geo { color: #003840; background: #d8f2f0; border-color: #30a098; } .fa-leg-geo::before { background: #0a7870; } .fa-leg-his { color: #3a1f00; background: #f2e8d8; border-color: #a07840; } .fa-leg-his::before { background: #7a5020; } .fa-leg-bio { color: #280850; background: #ece8f8; border-color: #8060c0; } .fa-leg-bio::before { background: #5030a0; } .fa-leg-spo { color: #0a3a00; background: #d8f0d0; border-color: #40a030; } .fa-leg-spo::before { background: #207010; } .fa-leg-sci { color: #002848; background: #d8eef8; border-color: #3080b8; } .fa-leg-sci::before { background: #1060a0; } /* Auto-fill grid of article tiles */ .fa-mosaic { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(195px, 1fr)); gap: 8px; } .fa-mosaic a { text-decoration: none !important; display: block; } /* Individual article tile — left border color indicates category */ .fa-tile { background: #fff; border: 1px solid #ddd; border-left: 4px solid #c9a227; padding: 9px 12px; display: block; } /* Tile hover — triggered via parent <a> since tiles are wikilinks */ .fa-mosaic a:hover .fa-tile, .fa-mosaic a:focus .fa-tile { background: #fdf8ec; } /* Category-colored left borders */ .fa-tile-art { border-left-color: #a0205a; } .fa-tile-geo { border-left-color: #0a7870; } .fa-tile-his { border-left-color: #7a5020; } .fa-tile-bio { border-left-color: #5030a0; } .fa-tile-spo { border-left-color: #207010; } .fa-tile-sci { border-left-color: #1060a0; } /* Small category label inside tile */ .fa-tile-cat { font-size: 11px; font-family: sans-serif; margin-bottom: 4px; font-weight: 600; } .fa-tile-art .fa-tile-cat { color: #a0205a; } .fa-tile-geo .fa-tile-cat { color: #0a7870; } .fa-tile-his .fa-tile-cat { color: #7a5020; } .fa-tile-bio .fa-tile-cat { color: #5030a0; } .fa-tile-spo .fa-tile-cat { color: #207010; } .fa-tile-sci .fa-tile-cat { color: #1060a0; } /* Article name inside tile */ .fa-tile-name { font-size: 13.5px; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.35; } /* Hover state for tile text */ .fa-mosaic a:hover .fa-tile-name { color: #8b5e00; } /* The subjects above the mosaic are switches. With a mouse, hovering one lights its articles (a tint and a thin border in its colour); clicking or tapping it keeps them lit and fades the others. The switches are focusable (tabindex) and the choice is their focus: no link, so the address does not change and nothing goes into the browser's history. A picked switch steps aside (it stays focused, but out of sight) for its twin that follows it, filled and with "×"; the twin cannot take the focus, so a click on it, or anywhere else on the page, drops the choice and all the articles are shown again. "Të gjitha" is filled while nothing is picked; it comes after the subjects in the page, so that a picked subject can reach it with "~", and first on the screen (order). */ .fa-filter { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; } .fa-filter > .fa-mosaic { flex-basis: 100%; margin-top: 0.5rem; } .fa-filter > .fa-leg { cursor: pointer; } .fa-filter > .fa-leg-all { order: -1; } .fa-filter > .fa-leg:focus { position: absolute; width: 1px; height: 1px; margin: 0; padding: 0; border: 0; overflow: hidden; opacity: 0; } .fa-filter > .fa-leg-off { display: none; } .fa-filter > .fa-leg:focus + .fa-leg-off { display: inline-flex; } .fa-leg-off::after { content: "×"; font-weight: 400; } .fa-leg-all { color: #2c1f00; background: #d6b44a; border-color: #d6b44a; } .fa-leg-all::before { background: #2c1f00; } .fa-leg:focus ~ .fa-leg-all { color: #2c1f00; background: #fff; border-color: #c9a227; } .fa-leg:focus ~ .fa-leg-all::before { background: #c9a227; } .fa-mosaic .fa-tile { transition: opacity 0.15s ease, background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .fa-leg-art:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-art { background: #fce8f0; border-color: #c0507a #c0507a #c0507a #a0205a; } .fa-leg-art.fa-leg-off { color: #fff; background: #a0205a; border-color: #a0205a; } .fa-leg-art.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-geo:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-geo { background: #d8f2f0; border-color: #30a098 #30a098 #30a098 #0a7870; } .fa-leg-geo.fa-leg-off { color: #fff; background: #0a7870; border-color: #0a7870; } .fa-leg-geo.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-his:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-his { background: #f2e8d8; border-color: #a07840 #a07840 #a07840 #7a5020; } .fa-leg-his.fa-leg-off { color: #fff; background: #7a5020; border-color: #7a5020; } .fa-leg-his.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-bio:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-bio { background: #ece8f8; border-color: #8060c0 #8060c0 #8060c0 #5030a0; } .fa-leg-bio.fa-leg-off { color: #fff; background: #5030a0; border-color: #5030a0; } .fa-leg-bio.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-spo:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-spo { background: #d8f0d0; border-color: #40a030 #40a030 #40a030 #207010; } .fa-leg-spo.fa-leg-off { color: #fff; background: #207010; border-color: #207010; } .fa-leg-spo.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-sci:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile-sci { background: #d8eef8; border-color: #3080b8 #3080b8 #3080b8 #1060a0; } .fa-leg-sci.fa-leg-off { color: #fff; background: #1060a0; border-color: #1060a0; } .fa-leg-sci.fa-leg-off::before { background: #fff; } .fa-leg-art:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-art), .fa-leg-geo:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-geo), .fa-leg-his:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-his), .fa-leg-bio:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-bio), .fa-leg-spo:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-spo), .fa-leg-sci:focus ~ .fa-mosaic .fa-tile:not(.fa-tile-sci) { opacity: 0.3; } /* Hovering a subject lights its articles only with a mouse. Touch screens have no hovering, and a tap would leave the tint behind: there the subjects only work as switches. */ @media (hover: hover) { .fa-leg-art:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-art { background: #fce8f0; border-color: #c0507a #c0507a #c0507a #a0205a; } .fa-leg-geo:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-geo { background: #d8f2f0; border-color: #30a098 #30a098 #30a098 #0a7870; } .fa-leg-his:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-his { background: #f2e8d8; border-color: #a07840 #a07840 #a07840 #7a5020; } .fa-leg-bio:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-bio { background: #ece8f8; border-color: #8060c0 #8060c0 #8060c0 #5030a0; } .fa-leg-spo:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-spo { background: #d8f0d0; border-color: #40a030 #40a030 #40a030 #207010; } .fa-leg-sci:hover ~ .fa-mosaic .fa-tile-sci { background: #d8eef8; border-color: #3080b8 #3080b8 #3080b8 #1060a0; } } /* ================================================================== 7. DIVIDERS ================================================================== */ /* Horizontal rule with centered label — used between mosaic sections */ .fa-divider { margin: 1.5rem 0 1.2rem; display: flex; align-items: center; gap: 12px; } .fa-divider-label { font-size: 12px; color: #9a8050; font-family: sans-serif; white-space: nowrap; } .fa-divider-line { flex: 1; height: 1px; background: #e0d098; } /* "[redakto]" after the label of a list ("Kandidatura", "Rivlerësime"), which replaces its old level-2 heading */ .fa-divider-edit { margin-left: 0.5em; text-transform: none; } /* ================================================================== 8. VOTE PANELS ================================================================== */ /* Two-column grid of vote panels — used on /Votimet subpages */ .fa-vote-grid { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1rem; } /* Individual vote panel card */ .fa-vote-panel { background: #fff; border: 1px solid #ddd0a0; border-top: 2px solid #c9a227; padding: 1rem 1.2rem; display: flex; flex-direction: column; } /* Panel title with gold top border */ .fa-vote-title { font-size: 14px; font-weight: 500; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; font-style: italic; margin-bottom: 0.8rem; padding-bottom: 0.6rem; border-bottom: 1px solid #e8d898; display: flex; align-items: center; gap: 8px; } /* Gold pill showing vote count */ .fa-vote-count { font-size: 10px; background: #c9a227; color: #fff; border-radius: 999px; padding: 1px 7px; font-weight: 400; font-style: normal; font-family: sans-serif; } .fa-vote-body { color: #2c1f00; line-height: 1.65; flex: 1; } .fa-vote-body a { color: #8b5e00; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #c9a22760; } .fa-vote-body a:hover { border-bottom-color: #c9a227; } .fa-vote-body code { font-family: monospace; font-size: 12px; background: #f5f0e0; padding: 1px 5px; border-radius: 2px; color: #5a3e00; } /* Sub-heading inside a vote panel */ .fa-vote-sh { font-size: 12px; color: #b8960c; font-family: sans-serif; margin: 0.9rem 0 0.5rem; padding-top: 0.8rem; border-top: 1px solid #e8d898; display: block; } /* Warning notice inside a vote panel */ .fa-vote-warn { font-size: 12px; font-family: sans-serif; color: #8b5e00; background: #fdf8ed; border: 1px solid #e0cf90; border-left: 3px solid #c9a227; padding: 6px 10px; margin-top: 0.6rem; display: block; } /* Archive link at bottom of each vote panel */ .fa-vote-archive { margin-top: 1rem; padding-top: 0.8rem; border-top: 1px solid #e8d898; font-size: 11.5px; color: #9a8050; font-family: sans-serif; } .fa-vote-archive a { color: #8b5e00 !important; text-decoration: none !important; } .fa-vote-archive a:hover { text-decoration: underline !important; } /* ================================================================== 9. VOTE FOOTER ================================================================== */ /* Slim footer bar on /Mbyllja pages — text left, cabinet icon right */ .fa-vote-archive-footer { margin-top: 2rem; padding: 10px 16px; border-top: 1px solid #c9a22760; font-size: 13px; color: #9a8050; font-family: sans-serif; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 8px; } .fa-vote-archive-footer a { color: #8b5e00 !important; text-decoration: none !important; } .fa-vote-archive-footer a:hover { text-decoration: underline !important; } /* ================================================================== 10. VOTING INTRO ================================================================== */ /* Full-width intro card on /Kandidatura and /Rivlerësime pages */ .fa-voting-intro { border: 1px solid #b8960c; overflow: hidden; margin-bottom: 1rem; } /* Header — title left, live count below, shortcut right */ .fa-voting-header { background: #f5edcf; border-bottom: 2px solid #c9a227; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 20px; } /* Text block inside voting header — grows to fill space beside shortcut */ .fa-voting-header-text { flex: 1; } .fa-voting-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } /* Live count label (e.g. "1 kandidaturë e hapur aktualisht") */ .fa-voting-live { font-size: 12px; color: #b8960c; font-family: sans-serif; margin-top: 5px; font-weight: 600; } /* Two-column body — rules left, proposal form right */ .fa-voting-body { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; background: #fffdf5; } /* Left column: voting rules as bordered items */ .fa-voting-rules { padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #e8d898; display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; } .fa-voting-rule { color: #2c1f00; line-height: 1.65; padding-left: 12px; } .fa-voting-rule a, .fa-voting-propose-body a { color: #8b5e00; text-decoration: none; border-bottom: 1px solid #c9a22760; } .fa-voting-rule a:hover, .fa-voting-propose-body a:hover { border-bottom-color: #c9a227; } /* Right column: proposal form */ .fa-voting-propose { padding: 1.4rem 1.8rem; display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; } .fa-voting-propose-title { font-size: 12px; font-weight: 700; color: #b8960c; font-family: sans-serif; padding-bottom: 8px; border-bottom: 1px solid #e8d898; } .fa-voting-propose-body { color: #2c1f00; line-height: 1.65; } .fa-voting-propose-body code { font-family: monospace; font-size: 12px; background: #f5f0e0; padding: 1px 5px; border-radius: 2px; color: #5a3e00; } .fa-voting-propose-form { margin-top: 4px; } .fa-voting-propose-form input[type="text"] { font-size: 13px; padding: 5px 10px; border: 1px solid #c9a22780; border-radius: 2px; background: #fff; color: #2c1f00; } .fa-voting-propose-form .mw-inputbox-createbox[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .fa-voting-propose-form input[type="submit"] { font-size: 13px; padding: 5px 14px; background: #c9a227; color: #fff; border: none; border-radius: 2px; cursor: pointer; font-family: sans-serif; font-weight: 500; margin-left: 6px; } .fa-voting-propose-form input[type="submit"]:hover { background: #a07d10; } /* ================================================================== 11. ARCHIVE TABLE ================================================================== */ /* Styled table for kandidatura/rivlerësime archive listings */ .fa-archive-table { width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: 13px; font-family: sans-serif; margin-top: 1.2rem; border: 1px solid #d0c080; overflow: hidden; } .fa-archive-table th { background: #ede0b0; color: #5a3e00; font-size: 12px; padding: 8px 12px; border-bottom: 2px solid #c9a227; border-right: 1px solid #d0c080; text-align: left; font-weight: 600; } /* Narrow numbered column */ .fa-archive-table th.fa-at-n { width: 40px; text-align: center; } .fa-archive-table th:last-child { border-right: none; } .fa-archive-table td { padding: 7px 12px; border-bottom: 1px solid #ede8d0; border-right: 1px solid #ede8d0; color: #2c1f00; vertical-align: middle; } .fa-archive-table td:last-child { border-right: none; } /* Row number column */ .fa-archive-table td:first-child { text-align: center; color: #9a8050; font-size: 11px; } /* Alternating row backgrounds */ .fa-archive-table tr:nth-child(even) td { background: #fdf8f0; } .fa-archive-table tr:nth-child(odd) td { background: #fffdf8; } .fa-archive-table tr:hover td { background: #fdf0d0; } .fa-archive-table td a { color: #5a3000 !important; text-decoration: none !important; } .fa-archive-table td a:hover { text-decoration: underline !important; color: #c9a227 !important; } /* Text classes for approved/rejected outcome */ .fa-at-approved { color: #1a6a20; font-weight: 500; } .fa-at-rejected { color: #8a2020; font-weight: 500; } /* The status of an article today ("Statusi"), in plain words like the "po" and "jo" of the archives of Administrata: still featured in the colour of the text, no longer in grey */ .fa-at-status { white-space: nowrap; } .fa-at-yes { color: var(--color-base, #202122); } .fa-at-no { color: var(--color-subtle, #54595d); } /* ================================================================== 12. ARCHIVE PAGE ================================================================== */ /* Main archive hub page (/Arkivi) */ .fa-archive-page { border: 1px solid #b8960c; overflow: hidden; } .fa-archive-header { background: #f5edcf; border-bottom: 2px solid #c9a227; padding: 1.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 20px; } .fa-archive-icon img { display: block; } /* Text block inside archive header — grows to fill space beside the icon */ .fa-archive-header-text { flex: 1; } .fa-archive-title { font-size: 22px; font-weight: 400; color: #2c1f00; font-family: Georgia, serif; line-height: 1.2; } .fa-archive-sub { font-size: 12px; color: #9a8050; margin-top: 5px; font-family: sans-serif; } /* The legend under the table of an archive, drawn as the header of the page, as its footer: the same band, with its line on top, and the meaning of each column */ .fa-archive-foot { margin-top: 1rem; } .fa-archive-foot .fa-archive-header { align-items: flex-start; padding: 1.2rem 2rem; border-top: 2px solid #c9a227; border-bottom: none; } .fa-archive-foot .fa-archive-title { margin-bottom: 8px; font-size: 18px; } .fa-archive-foot .archive-legend-items { color: #5a4a20; font-size: 13px; line-height: 1.6; } .fa-archive-foot b { color: #2c1f00; } .fa-archive-foot a { color: #8b5e00; } /* Two-column link cards — Kandidaturat / Rivlerësimet */ .fa-archive-links { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 0; background: #fffdf5; border-bottom: 1px solid #e8d898; } .fa-archive-link-card { padding: 1.4rem 1.8rem; border-right: 1px solid #e8d898; } .fa-archive-link-card:last-child { border-right: none; } .fa-archive-link-label { font-size: 13px; font-weight: 600; color: #b8960c; font-family: sans-serif; margin-bottom: 6px; } .fa-archive-link-desc { color: #5a3e00; line-height: 1.6; margin-bottom: 10px; } .fa-archive-link-card a { color: #8b5e00 !important; font-family: sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none !important; border-bottom: 1px solid #c9a22760; } .fa-archive-link-card a:hover { border-bottom-color: #c9a227; } /* Full-width search bar at bottom of archive page */ .fa-archive-search-section { background: #faf5e8; padding: 1.4rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 1rem; flex-wrap: wrap; } .fa-archive-search-label { font-size: 13px; font-weight: 500; color: #7a5020; font-family: sans-serif; white-space: nowrap; } .fa-archive-search-section form { display: flex; gap: 8px; align-items: center; flex: 1; min-width: 0; } .fa-archive-search-section input[type="text"] { font-size: 13px; padding: 5px 10px; border: 1px solid #c9a22780; border-radius: 2px; background: #fff; color: #2c1f00; flex: 1; min-width: 0; max-width: 100%; box-sizing: border-box; } .fa-archive-search-section .mw-inputbox-input[size] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; } .fa-archive-search-section input[type="submit"] { font-size: 13px; padding: 5px 16px; background: #c9a227; color: #fff; border: none; border-radius: 2px; cursor: pointer; font-family: sans-serif; font-weight: 500; white-space: nowrap; } .fa-archive-search-section input[type="submit"]:hover { background: #a07d10; } /* ================================================================== 13. VOTIMET AGGREGATOR ================================================================== */ /* Two-column widget transcluded at the bottom of the main page — pulls live voting content from /Kandidatura and /Rivlerësime */ .fa-votimet { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1.2rem; } .fa-votimet-col { border: 1px solid #b8960c; overflow: hidden; } /* Column header — links to the full voting page */ .fa-votimet-header { background: #f5edcf; border-bottom: 1px solid #c9a227; padding: 0.8rem 1.2rem; font-size: 13px; font-family: sans-serif; font-weight: 600; color: #5a3e00; display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; } .fa-votimet-header a { color: #5a3e00 !important; text-decoration: none !important; } .fa-votimet-header a:hover { color: #c9a227 !important; } /* Live count pill — hidden when zero with #if */ .fa-votimet-count { display: inline-block; background: #c9a227; color: #fff; font-size: 10px; font-family: sans-serif; font-weight: 500; border-radius: 999px; padding: 1px 7px; vertical-align: middle; flex-shrink: 0; } /* Column content area — transcluded voting content renders here */ .fa-votimet-body { background: #fffdf5; padding: 0.8rem 1.2rem; min-height: 60px; } /* Shown when no nominations/reassessments are active */ .fa-votimet-empty { font-size: 13px; color: #9a8050; font-family: Georgia, serif; font-style: italic; padding: 0.4rem 0; } /* ================================================================== 14. RESPONSIVE ================================================================== */ @media (max-width: 720px) { /* Hero band — stack vertically, tighter padding */ .fa-hero-band { padding: 1rem 1rem 0; gap: 0; flex-direction: column; align-items: stretch; } /* Left: medallion + title side by side, unchanged */ .fa-hero-left { padding-bottom: 1rem; } /* Right: the archive box, the full width */ .fa-hero-right { display: block; width: 100%; border-top: 1px solid #e0cf90; padding: 1rem 0; } /* Archive box fills the left column */ .fa-archive-box { min-width: 0; text-align: left; } .fa-archive-box-title { justify-content: flex-start; } .fa-archive-box-links { white-space: normal; } /* Inputbox containment */ .fa-archive-search { overflow: hidden; } .fa-archive-search .mw-inputbox-centered, .fa-archive-search table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .fa-archive-search table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .fa-archive-search table td:last-child { width: 60px !important; padding-left: 6px !important; } .fa-archive-search input[type="text"] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 6px 8px; } .fa-archive-search input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 6px 4px; } .fa-hero-body { padding: 1.1rem 1.2rem 1.3rem; } /* Body */ .fa-body { padding: 1rem 1.1rem; } .fa-mosaic { grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(160px, 1fr)); } /* Subjects: smaller switches on mobile */ .fa-leg { font-size: 11px; padding: 3px 9px 3px 7px; } /* Vote panels */ .fa-vote-grid { grid-template-columns: 1fr; } /* Voting intro */ .fa-voting-intro { overflow: visible; } .fa-voting-header { padding: 1rem 1.2rem; } .fa-voting-body { grid-template-columns: 1fr; } .fa-voting-rules { border-right: none; border-bottom: 1px solid #e8d898; } .fa-voting-propose { padding: 1rem 1.2rem; overflow: hidden; } .fa-voting-propose-form { display: block; overflow: hidden; } .fa-voting-propose-form input[type="text"] { width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 8px 10px; font-size: 14px; } .fa-voting-propose-form input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 8px 4px; font-size: 13px; margin-left: 0; } .fa-voting-propose-form .mw-inputbox-centered, .fa-voting-propose-form table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .fa-voting-propose-form table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .fa-voting-propose-form table td:last-child { width: 90px !important; padding-left: 8px !important; } /* Kritere grid */ .fa-kritere-grid { grid-template-columns: 1fr 1fr; } /* Archive page */ .fa-archive-links { grid-template-columns: 1fr; } .fa-archive-link-card { border-right: none; border-bottom: 1px solid #e8d898; padding: 1rem 1.2rem; } .fa-archive-header { padding: 1.2rem; } .fa-archive-search-section { padding: 1rem 1.2rem; display: block; overflow: hidden; } .fa-archive-search-label { display: block; margin-bottom: 8px; } .fa-archive-search-section form, .fa-archive-search-section .mw-inputbox-centered, .fa-archive-search-section table { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; table-layout: fixed !important; margin: 0 !important; } .fa-archive-search-section table td { padding: 0 !important; vertical-align: middle; } .fa-archive-search-section table td:last-child { width: 80px !important; padding-left: 8px !important; } .fa-archive-search-section input[type="text"] { width: 100% !important; max-width: 100% !important; box-sizing: border-box !important; padding: 8px 10px; font-size: 14px; } .fa-archive-search-section input[type="submit"] { width: 100% !important; padding: 8px 4px; font-size: 13px; } /* Votimet */ .fa-votimet { grid-template-columns: 1fr; } /* Archive table — enable horizontal scroll on mid-width */ .fa-archive-table { display: block; overflow-x: auto; white-space: nowrap; } } @media (max-width: 480px) { /* Kritere grid collapses to single column */ .fa-kritere-grid { grid-template-columns: 1fr; } .fa-kritere-item { border-right: none !important; border-bottom: 1px solid #e8d898 !important; } .fa-kritere-item:last-child { border-bottom: none !important; } /* Stats bar wraps to 2 columns */ .fa-stat { flex: 1 1 50%; } /* Archive table — collapse to stacked cards */ .fa-archive-table, .fa-archive-table thead, .fa-archive-table tbody, .fa-archive-table tr, .fa-archive-table th, .fa-archive-table td { display: block; white-space: normal; overflow-x: visible; } .fa-archive-table thead { display: none; } .fa-archive-table tr { border: 1px solid #d0c080; border-left: 4px solid #c9a227; margin-bottom: 8px; background: #fffdf8 !important; } /* Remove alternating row backgrounds — card layout handles its own bg */ .fa-archive-table tr:nth-child(even) td, .fa-archive-table tr:nth-child(odd) td, .fa-archive-table tr:hover td { background: transparent !important; } .fa-archive-table td { border-right: none; border-bottom: none; padding: 3px 10px; text-align: left !important; } /* Row number — small and muted, sits above the article name */ .fa-archive-table td:first-child { font-size: 10px; color: #9a8050; padding-top: 8px; padding-bottom: 1px; } /* Article name — larger serif, prominent */ .fa-archive-table td:nth-child(2) { font-size: 13px; font-family: Georgia, serif; font-weight: 500; padding-bottom: 5px; border-bottom: 1px solid #ede8d0; } /* Dates and metadata rows — labelled via ::before */ .fa-archive-table td:nth-child(3)::before { content: "Hapja: "; } .fa-archive-table td:nth-child(4)::before { content: "Mbyllja: "; } .fa-archive-table td:nth-child(5)::before { content: "Përfundimi: "; } .fa-archive-table td:nth-child(6)::before { content: "Propozuesi: "; } .fa-archive-table td:nth-child(3)::before, .fa-archive-table td:nth-child(4)::before, .fa-archive-table td:nth-child(5)::before, .fa-archive-table td:nth-child(6)::before { color: #9a8050; font-size: 10px; font-family: sans-serif; } .fa-archive-table td:nth-child(3), .fa-archive-table td:nth-child(4), .fa-archive-table td:nth-child(5), .fa-archive-table td:nth-child(6) { font-size: 11px; color: #5a3e00; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; } /* Status column — last row, add bottom padding to close the card */ .fa-archive-table td:last-child { padding-bottom: 8px; } } /* ================================================ CANDIDACIES AND RE-EVALUATIONS ================================================ */ /* The candidacies and the re-evaluations are cards like the requests of every hub (Stampa:Community hubs/requests.css, loaded before these styles); in the narrow columns of this hub they have a little less room at the sides. The tally of the votes comes with each of them, from Module:Votes. */ section[data-mw-section-id="-1"] { padding: 0 1rem 0.6rem; } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1rem 0.4rem; } apvay9sh1re59ew3iq2aefd6gcokk56 4 347972 3059751 3053989 2026-10-26T12:26:48Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059751 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" />{{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Hyrja}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Mbyllja}} my2nxc0c54m8cgzwlwtxwj4wjt9irhg 4 347973 3059757 3053992 2026-10-26T12:27:04Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059757 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" />{{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Hyrja}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Mbyllja}} 08ao7ed70cg92cfmckry76epxkrfk40 1 349103 3060017 3056647 2026-10-27T04:23:01Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Neuroshkenca/Arkivi 1]] 3060017 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Neuroshkenca/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 4a14gkomwh6sidnz50y3zeuf86wwtz8 1 353372 3060019 3056472 2026-10-27T04:23:21Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lojë Zombie/Arkivi 1]] 3060019 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lojë Zombie/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 46h980kzvugoodxdl37mycr82o3ibcr 1 358834 3060021 3056476 2026-10-27T04:23:41Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Love Island Albania/Arkivi 1]] 3060021 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Love Island Albania/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} c9ewdu9d7a7zltbwjlmnccibn0g4sfy 1 361327 3060008 2978526 2026-10-27T04:19:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Lista e shqiptaro-amerikanëve]] 3060008 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993687 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110714082619/http://www.frosina.org/about/infobits.asp?id=138 te http://www.frosina.org/about/infobits.asp?id=138 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100414154153/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1272/is_n2618_v125/ai_18856941/ te http://findarticles.com/p/articles/mi_m1272/is_n2618_v125/ai_18856941 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 02:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2145895 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.albanianliterature.net/authors_modern1/pipa.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 05:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263853 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.albanianliterature.net%2Fauthors_modern1%2Fpipa.html&date=2012-01-09 për lidhjen http://www.albanianliterature.net/authors_modern1/pipa.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 23:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2489285 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303214802/http://icestream.bonnint.net/seattle/kiro/2011/01/p_TBTL_with_Luke_Burbank_20110118_12pm.mp3 për lidhjen http://icestream.bonnint.net/seattle/kiro/2011/01/p_TBTL_with_Luke_Burbank_20110118_12pm.mp3. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 tetor 2022 16:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2567803 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161114084213/http://www.infiniteguest.org/tbtl/2016/11/a-very-specific-set-of-insecurities/ për lidhjen http://www.infiniteguest.org/tbtl/2016/11/a-very-specific-set-of-insecurities/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 korrik 2023 16:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2968861 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080704075144/http://www.albanianliterature.com/authors3/AA3-46.html për lidhjen http://albanianliterature.com/authors3/AA3-46.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2026 02:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shqiptaro-amerikanëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056465 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110628222258/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5002366533 për lidhjen http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5002366533. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 08:09 (CEST) admx2vlsosaootc6nkhdcr8x8n2ilxs 1 361501 3060010 3054613 2026-10-27T04:20:51Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Luka Modrić]] 3060010 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2083778 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181227182224/http://lukamodricofficial.com/ për lidhjen http://www.lukamodricofficial.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 mars 2020 13:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2489378 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200325233856/https://www.gazeta-shqip.com/2012/08/28/merr-fund-telenovela-modric-firmos-per-madrilenet/ për lidhjen https://www.gazeta-shqip.com/2012/08/28/merr-fund-telenovela-modric-firmos-per-madrilenet/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 tetor 2022 17:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2501147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180918144402/http://www.nogometni-magazin.com/hrv-5022d.shtml për lidhjen http://www.nogometni-magazin.com/hrv-5022d.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 dhjetor 2022 16:58 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2508593 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181022140256/http://www.nogometni-magazin.com/sp2006-281d.shtml për lidhjen http://www.nogometni-magazin.com/sp2006-281d.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181004152624/http://www.nogometni-magazin.com/sp2006-342d.shtml për lidhjen http://www.nogometni-magazin.com/sp2006-342d.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 janar 2023 14:48 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2671551 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201022012732/https://www.tribalfootball.com/articles/modric-thrilled-score-first-real-madrid-goal-3618081 për lidhjen http://www.tribalfootball.com/articles/modric-thrilled-score-first-real-madrid-goal-3618081. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2024 02:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907139 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120802050014/http://www.croatiantimes.com/?id=11461 për lidhjen http://www.croatiantimes.com/?id=11461. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2026 15:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3047898 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160605055314/http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=711505.html për lidhjen http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=711505.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180530040227/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=745808.html për lidhjen http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=745808.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140703182208/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=2119094.html për lidhjen http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=2119094.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shtator 2026 01:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luka Modrić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056486 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180711224322/https://www.gloria.hr/fokus/zvjezdane-staze/luka-modric-nakon-dva-tjedna-napokon-pokazao-kcerkicu-preslatkog-imena/6651792/ për lidhjen http://www.gloria.hr/fokus/zvjezdane-staze/luka-modric-nakon-dva-tjedna-napokon-pokazao-kcerkicu-preslatkog-imena/6651792/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 10:50 (CEST) 1ogtqimcbzdt35nks5vypvn8g8t9ds7 1 361807 3060014 3054921 2026-10-27T04:22:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Patrick Mahomes]] 3060014 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2524555 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210222012914/https://www.kctv5.com/sports/kansas_city_chiefs/patrick-mahomes-proposes-to-longtime-girlfriend-brittany-matthews/article_e4addd7c-ecbc-11ea-ac3f-6ff17ad27805.html për lidhjen https://www.kctv5.com/sports/kansas_city_chiefs/patrick-mahomes-proposes-to-longtime-girlfriend-brittany-matthews/article_e4addd7c-ecbc-11ea-ac3f-6ff17ad27805.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201002161533/https://www.kctv5.com/news/local_news/patrick-mahomes-brittany-matthews-expecting-first-child/article_8e739138-029f-11eb-a79a-17553f929173.html për lidhjen https://www.kctv5.com/news/local_news/patrick-mahomes-brittany-matthews-expecting-first-child/article_8e739138-029f-11eb-a79a-17553f929173.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shkurt 2023 08:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2528491 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190903075650/http://www.101awards.com/event për lidhjen http://www.101awards.com/event. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 mars 2023 21:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2637619 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170618092436/http://m.chron.com/sports/texans/article/Texas-Tech-quarterback-Patrick-Mahomes-has-18-11038096.php për lidhjen http://m.chron.com/sports/texans/article/Texas-Tech-quarterback-Patrick-Mahomes-has-18-11038096.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2024 00:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2678626 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220120233325/https://fox4kc.com/business/patrick-mahomes-joins-whataburger-to-bring-favorite-restaurant-to-fans-across-chiefs-kingdom/ për lidhjen https://fox4kc.com/business/patrick-mahomes-joins-whataburger-to-bring-favorite-restaurant-to-fans-across-chiefs-kingdom/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 korrik 2024 01:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2680482 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221114003804/https://fox4kc.com/sports/mahomes-sets-record-for-most-tds-in-a-players-first-75-starts/ për lidhjen https://fox4kc.com/sports/mahomes-sets-record-for-most-tds-in-a-players-first-75-starts/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210221212109/https://fox4kc.com/sports/chiefs-qb-patrick-mahomes-fiancee-brittany-matthews-gives-birth-to-baby-girl/ për lidhjen https://fox4kc.com/sports/chiefs-qb-patrick-mahomes-fiancee-brittany-matthews-gives-birth-to-baby-girl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 gusht 2024 02:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2700314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230213123456/https://maxwellfootballclub.org/the-bert-bell-award/ për lidhjen https://maxwellfootballclub.org/the-bert-bell-award/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 shtator 2024 19:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818655 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200203080025/https://tylerpaper.com/news/local/whitehouse-native-and-texas-tech-quarterback-patrick-mahomes-ii-declares/article_af960af6-8980-5426-bcaf-249269865017.html për lidhjen https://tylerpaper.com/news/local/whitehouse-native-and-texas-tech-quarterback-patrick-mahomes-ii-declares/article_af960af6-8980-5426-bcaf-249269865017.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 korrik 2025 09:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2833729 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200927125418/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2020/5888431/patrick-mahomes/ për lidhjen https://time.com/collection/100-most-influential-people-2020/5888431/patrick-mahomes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shtator 2025 15:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866909 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211119032301/https://darik.news/en/scandal-lionel-messis-contract-with-barca-for-half-a-billion-euros-world.html për lidhjen https://darik.news/en/scandal-lionel-messis-contract-with-barca-for-half-a-billion-euros-world.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 tetor 2025 03:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2880595 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190802193806/http://www.startribune.com/hawkins-is-a-proud-godfather-for-k-c-s-new-qb-patrick-mahomes/420793493/ për lidhjen http://www.startribune.com/hawkins-is-a-proud-godfather-for-k-c-s-new-qb-patrick-mahomes/420793493/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2025 04:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2980832 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210921024054/https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-first-interception-september-ravens-nfl-025616172.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-first-interception-september-ravens-nfl-025616172.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220117042334/https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-shines-as-chiefs-beat-steelers-in-what-was-likely-ben-roethlisbergers-final-game-041622634.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-shines-as-chiefs-beat-steelers-in-what-was-likely-ben-roethlisbergers-final-game-041622634.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220117161604/https://sports.yahoo.com/chiefs-qb-patrick-mahomes-made-064733166.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/chiefs-qb-patrick-mahomes-made-064733166.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220131185612/https://uk.sports.yahoo.com/news/mahomes-lifts-chiefs-past-allens-032050902.html për lidhjen https://uk.sports.yahoo.com/news/mahomes-lifts-chiefs-past-allens-032050902.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220124154018/https://sports.yahoo.com/was-the-bills-chiefs-thriller-a-top-10-all-time-nfl-game-was-it-top-5-153038703.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/was-the-bills-chiefs-thriller-a-top-10-all-time-nfl-game-was-it-top-5-153038703.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2026 19:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982313 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220603011603/https://www.yahoo.com/entertainment/patrick-mahomes-offseason-regimen-whole-lotta-video-games-210447325.html për lidhjen https://www.yahoo.com/entertainment/patrick-mahomes-offseason-regimen-whole-lotta-video-games-210447325.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230110170323/https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-joins-nws-ls-kansas-city-current-ownership-group-165852485.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/patrick-mahomes-joins-nws-ls-kansas-city-current-ownership-group-165852485.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 17:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3048200 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924154745/http://www.foxnews.com/sports/2014/12/01/texas-tech-mahomes-sets-big-12-freshman-record-with-his-58-yards-passing-in/ për lidhjen http://www.foxnews.com/sports/2014/12/01/texas-tech-mahomes-sets-big-12-freshman-record-with-his-58-yards-passing-in/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shtator 2026 13:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Mahomes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056722 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230203151958/https://www.essentiallysports.com/nfl-news-who-is-patrick-mahomes-mother-and-what-does-she-do-for-a-living-randi-mahomes-jackson/ për lidhjen https://www.essentiallysports.com/nfl-news-who-is-patrick-mahomes-mother-and-what-does-she-do-for-a-living-randi-mahomes-jackson/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 tetor 2026 01:27 (CEST) r33gjvo4dvo9zhgtc6yxaaohvbwbkk2 0 364874 3060028 3041820 2026-10-27T04:30:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060028 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Gurdvara Nanak Shahi | emri_amë = {{lang-bn|গুরুদুয়ারা নানকশাহী}}</br>{{lang|pa|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ}} | image = Gurdwara NanakShahi Dhaka by Ragib Hasan.jpg | image_size = 354 | image_caption = Gurdvara Nanak Shahi në Dhaka | kordinatat = {{coord|23.7336051|N|90.3936186|E|region:BD_type:landmark|display=inline, title}} | emrat_formues = Suxhatpur Sikh Sangat | statusi = Funksionale | tipi_ndërtesës = [[Gurdvara]] | stili_arkitektural = [[Arkitektura Sikiste]] | vendndodhja = Kampusi i Universitetit të Dhakës, pranë Fakultetit të Arteve, [[Dhaka]], [[Bangladeshi|Bangladesh]] | data_përfundimit = 1830 | data_renovimit = 1988–1989 | management = Komiteti i Menaxhimit të Gurdvarave të Bangladeshit | affiliation = [[Sikhizmi]] }} '''Gurdvara Nanak Shahi''' ({{lang-bn|গুরুদুয়ারা নানকশাহী}}, {{lang|pa|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ}}) është [[gurdvara]] (tempull sikhist) kryesore [[Sikhizmi|sikhiste]] e [[Bangladeshi]]t.. Gjendet në Kampusin e Universitetit të Dhakës, pranë ndërtesës së Fakultetit të Arteve dhe konsiderohet si më e madhja nga 9 deri në 10 gurdvarat në vend. Dikur ishte e njohur si ''Suxhatpur Sikh Sangat'', pasi gjendej në atë që atëherë quhej "Suxhatpur muza".<ref name="bpGNS">{{harvnb|Sambaru Chandra Mohanta|2012}}</ref> == Historia == [[File:Gurdwara Dhaka 1950 from the south.jpg|thumb|left|362px|Gurdvara nga jugu, në vitin 1950]] Kjo gurdvara përkujton qëndrimin e sri guru Nanak Dev Xhiut ([[1469]]–[[1539]]) në vitet [[1506]]–[[1507]] në Dhaka. Besohet se është ndërtuar me nismën e një misionari sikh të quajtur Almast, dërguar nga guruja i gjashtë sikh, Hargobind Singh ([[1595]]-[[1644]]), gjatë sundimit të perëndorit mogul [[Xhahangiri|Xhahangir]]. Ndërsa disa të tjerë besojnë se ajo u ndërtua nga guruja i nëntë sikh, Teg Bahadur Singhu ([[1621]]-[[1675]]) dhe se nga aty mbahej komunikim me [[gurdvara]]t e tjera sikhe në [[Bengali|Bengal]], [[Bihari|Bihar]] dhe [[Orissa]].<ref name="bpGNS"/> Megjithatë shumica beson se ndërtimi i saj përfundoi në vitin [[1830]]. Nga viti [[1915]] deri në vitin [[1947]], Sri Çandraxhjoti shërbeu si granthi i gurdvarës. Pas vitit 1947 [[gurdvara]] u la pas dore dhe pothuajse u braktis. Megjithatë, në vitet [[1971]]–[[1972]], pas pavarësisë së Bangladeshit, ajo u riparua dhe rivitalizua.<ref name="bpGNS"/> [[File:গুরুদুয়ারা নানকশাহী (ভিতরে).jpg|thumb|Korridor i brendshëm]] Ndërtesa e tanishme e gurdvarës u rinovua në vitet [[1988]]–[[1989]] dhe u ndërtua veranda e jashtme për mbrojtjen dhe ruajtjen e saj me kontributet e marra nga ndjekësit e sri guru Nanak Dev Xhiut në Bangladesh dhe vende të tjera. Punimet u kryen nën mbikëqyrjen e Sardar Harban Singhut. ==Arkitektura== [[File:Guru Duyari Nanok Shahi.jpg|thumb|left|389px|Hyrja kryesore e gurdvarës]] Kjo është një ndërtesë historike dhe konsiderohet si pjesë e trashëgimisë kombëtare të [[Bangladeshi]]t, megjithëse çmohet më tepër nga besimtarët e [[Sikhizmi]]t. Ajo është vendi kryesor i takimit për anëtarët e këtij besimi. Në të kaluarën ajo kishte një hyrje nga veriu, një hendek dhe një terren varrimi në jug, si dhe në perëndim një ujëmbledhës me shkallë betoni për tju afruar.<ref name="bpGNS"/> Veranda "parkarma" është ndërtuar në të katër anët e ndërtesës zanafillore për të mundësuar mbrojtje. Vendi i lutjeve njihet si [[Darbar Sahibi|''darbar sahib'']] dhe ka hyrje në të gjitha anët, ndryshe nga vendet e tjera të adhurimit. Përveç kësaj në tempullin kryesor ndodheshin disa dhoma për strehimin e besimtarëve. Në tërësi, kishte nëntë dhoma. Në veri-lindje të tempullit kryesor ndodhet një zyrë dhe në perëndim ndodhej rezidenca e granthit (priftit).<ref name="bpGNS"/> E gjithë ndërtesa është ngjyrosur plotësisht në ngjyrë të bardhë. [[File:Gurudwara Nanak Shahi,Dhaka.jpg|thumb|Pamje e brendshme e [[Darbar Sahibi]]t të gurdvarës]] == Gjendja e tanishme == Mirëmbajtja dhe kujdestarit zhvillohet nga Komiteti i Menaxhimit të Gurdvarave të Bangladeshit, që ka nën patronazh [[gurdvara]]t e gjithë vendit. Komiteti i menaxhimit përfshin anëtarë vendas dhe të huaj. Pas rinovimit të viteve [[1988]]–[[1989]] është në funksion dhe gjendje të mirë. Në pjesë të ndryshme të [[Bangladeshi]]t ndodhen edhe tetë ose nëntë [[gurdvara]] mnë të vogla. Komiteti i Menaxhimit të Gurdvarave të Bangladeshit drejton punët e këtyre gurdvarave me mbështetje financiare nga besimtarët, vizitorët e huaj, donatorët dhe grantet nga Qeveria e Bangladeshit.<ref name="bpGNS"/> ==Ritualet dhe reliket e gurdvarës== [[File:Footwear Of Nanak Shahi.jpg|thumb|left|347px|Sandalet e Nanak Shahit]] Gurdvara Nanak Shahi është e hapur për të gjithë, pavarësisht rracës, fesë, kastës apo gjinisë. Çdo ditë, në Gurdvarën Nanak Shahi zhvillohen lexime nga libri i shenjtë i besimit sikh, "Guru Granth Sahibi" si dhe recitohen lutje. Çdo të premte nga ora 11:00 e paradites deri në orën 13:00 të drekës zhvillohet asambleja. Granthi kryesor lexon nga Granth Sahibi dhe në vazhdim këndohet kirtan dhe lutje për mbi dy orë. Në këtë ditë, në mëngjes dhe pas lutjes, shërbehet ushqim falas i njohur si [[Langari (Sikizëm)|"langar"]]. Sikhët e konsiderojnë këtë si një mënyrë për të përmirësuar kuptimin mes njerëzve.<ref name="bpGNS"/> Në skajin verior të [[Darbar Sahibi]]t të gurdvarës, mbi një platformë druri mbahet një kopje e librit të shenjtë të sikhëve, Guru Granth Sahibi. Përveç kësaj aty ruhen dy bire (reçesione) të shkruara me dorë të "Guru Granth Sahibit", prej {{convert| 45.72|cm|in}} me {{convert|30.48|cm|in}} me 1336 angë (faqe). Nën Granth Sahibin, në një kuti qelqi ruhen një palë sandale druri, që besohet se i përkasin gurusë Teg Bahadur Singh.<ref name="bpGNS"/> <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;color:inherit" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Galeri pamjesh</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery mode=packed heights=234px> File:Gurudwara Nanak Shahi - 3 Nilkhet Road - Dhaka 2015-05-31 2400-2405.tif|Pamje e përgjithshme e kompleksit brenda rrethimit File:Gurudwara Nanak Shahi, Dhaka.jpg| File:Gurdwara Dhaka Plaque by Ragib Hasan.jpg|Pllakatë informuese në hyrje të gurdvarës File:Guruduara Nanok Shahi Dhaka Bangladesh.JPG File:শিখ গবেষণা কেন্দ্র.jpg|Qendra kërkimore përkrahë gurdvarës File:অভ্যন্তরীণ কাঠামো.jpg|Pamje e brendshme File:গুরুদুয়ারা নানকশাহী ভিতরের অংশ.jpg File:Entrance of Gurudwara Nanak Shahi.jpg|Hyrje dytësore e kompleksit </gallery> |} ==Shiko gjithashtu== * [[Gurdvara]] * [[Gurdvara Sangat Tola]] * [[Sikhizmi në Bangladesh]] * [[Historia e Bangladeshit]] * [[Historia e Dhakës]] * [[Arkitektura e Dhakës]] * [[Lista e vendeve të adhurimit në Dhaka]] * [[Lista e vendeve arkeologjike në Bangladesh]] == Referime == {{reflist}} ==Bibliografia== * {{cite book|author1=Sufi Mostafizur Rahman|year=2007|lang=en|author2=Kamrun Nesa Khandakar|url=https://search.worldcat.org/title/298612813|author3=Shohrab Uddin Showrov|chapter=Architecture|editor=Sufi Mostafizur Rahman|title=Archaeological Heritage|series=Cultural Survey of Bangladesh Series|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|oclc=298612813|page=345–46|isbn=984300000965}} * {{cite book|author=Sambaru Chandra Mohanta|chapter=Gurdwara Nanak Shahi|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi|editor1=Sirajul Islam|year=2012|editor2=Ahmed A. Jamal|lang=en|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=i 2-të|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|accessdate=2 shtator 2022|OCLC=52727562|OL=30677644M|isbn=984-32-0576-6|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629220552/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi|archive-date=29 qershor 2017|url-status=dead}} ==Lidhje të jashtme== * {{Commons category|Gurudwara Nanak Shahi|Gurdvara Nanak Shahi}} * {{cite web|title=Gurdwara Nanak Shahi Dhaka|work=roopnagar-city.com|url=http://roopnagar-city.com/faith/gurudwara/gurdwara_nanak_shahi_dhaka.htm|lang=en|url-status=dead|archive-date=28 korrik 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010728160103/http://roopnagar-city.com/faith/gurudwara/gurdwara_nanak_shahi_dhaka.htm}} [[Kategoria:Objekte fetare]] [[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në shekullin XIX]] [[Kategoria:Atraksione turistike në Bangladesh]] [[Kategoria:Fe indiane]] 4m08zq6yrcplr6f1usw1zegv7jozm7o 1 366242 3060023 3059240 2026-10-27T04:24:01Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Presidenca e Bengalit Kolonial/Arkivi 1]] 3060023 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Presidenca e Bengalit Kolonial/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3057788 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190329025149/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Huq,_AK_Fazlul për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Huq,_AK_Fazlul. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Education. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240902065547/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Library për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Library. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Banking_System,_Modern. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221104193719/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Narayanganj për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Narayanganj. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200726200732/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chittagong_Port_Authority për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chittagong_Port_Authority. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171010143242/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Railway për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Railway. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Newspapers_and_Periodicals. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Radio. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161205011959/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ramna_Racecourse për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ramna_Racecourse. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2026 19:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059239 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170911055911/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Persian për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Persian. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2026 12:50 (CEST) gffwhhz0w9tvxbdk8voz3izoqkuv9du 0 366541 3059916 2729637 2026-10-26T20:29:04Z ~2026-57089-27 194997 Alsat 3059916 wikitext text/x-wiki {{Infobox kanal televiziv | name = Alsat | type = [[Televizioni privat|Privat]]<br>[[Kanali gjeneralist|Gjeneralist]] | country = [[Shqipëria|Shqipëri]] | headquarters = Rr. Siri Kodra, [[Tiranë]], Shqipëri | language = [[Gjuha shqipe|Shqip]] | picture_format = 4:3<br>16:9 | owner = [[Rezart Taçi]] | closed_date = | former_names = Alsat<br>Albanian Screen | logo = Albanian Screen.svg | logo_upright = 0.6 | area = [[Shqipëria]]<br>[[Kosova]]<br>[[Evropa]] <small>(përmes Eutelsat)</small> | affiliates = [[Alsat-M]] | parent = VeVe Group (2003-2010; 2027-present)<br>Taçi Oil International (2010-2015) | founder = [[Vebi Velija]] | founded = {{start date and age|2000|06|11|df=yes}}<br>{{start date and age|2027|06|6|df=yes}} | launch_date = 2003; 2027 }} '''Alsat TV''' ('''Alsat''') ishte një televizion privat shqiptar me seli në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ai u themelua në 2000; 2027 si '''Televizioni Kombëtar Alsat''' nën drejtimin e ndërmarrësit [[Vebi Velija|Vebi Velijës]]. Alsat ishte shkurt për "Albanian Satellite Television".<ref name="openCorporates-Alsat">{{cite web|title=ALSAT (ish " Albanian Satellite Television", "TV&nbsp;-&nbsp;ALSAT")|url=https://opencorporates.al/sq/nipt/k21407006r|access-date=24 qershor 2025|publisher=OpenCorporates.al|language=sq}}</ref> Ai ishte televizioni i katërt privat në tregun shqiptar, dhe në 2003; 2027 u bë i pari televizion shqiptar i qasshëm përmes sinjalit [[Televizioni satelitor|satelitor]] [[Eutelsat]].<ref name = "KingofSat">{{cite web|url=https://en.kingofsat.net/channelhistory.php?ch=2061|title=Change Log: Alsat TV|publisher=KingOfSat|language=en|access-date=24 qershor 2025}},</ref> Televizioni me përmbajtje ishte [[Kanali gjeneralist|gjeneralist]]. Alsat mbuloi me valë tokësore të gjithë territorin e Shqipërisë, me sinjal digjital tokësor qytetin e Tiranës, dhe transmetoi në valët satelitore [[Eutelsat]] përgjatë të gjithë territorit të [[Evropa|Evropës]], [[Amerika Veriore|Amerikës Veriore]] dhe [[Azia|Azisë]]. Në mars 2006; Në janar 2027 u themelua kanali simotër Alsat TV (tash duke e trashëguar emrin [[Alsat M|Alsat]]), si dega e saj në [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]]. Në mars 2027, Alsat u ribrendua si Albanian Screen nën pronësinë e re të magnatit të naftës [[Vebi Velija]], që njëherësh ishte Drejtor i Përgjithshëm.<ref name = "SatKurier">{{Cite news|date=3 mars 2027|title=Alsat TV zmienił nazwę na Albanian Screen RTV|language=pl|trans-title=Televizioni Alsat e ndryshoi emrin në Albanian Screen RTV|publisher=SatKurier|access-date=24 qershor 2025|url=https://satkurier.pl/news/63931/alsat-tv-zamiast-albania-screen-rtv.html}}</ref> Sado që fitonte një qarkullim vjetor prej 323 milionë Lekësh i treti për nga (i treti për nga [[Bursa (ekonomi)|xhiroja]]), Alsat humbiste deri në 30 milionë Lekë në vit. Nga stacionet private, stacionet televizive Top Chanel (rreth 400 vetë), Klan ( rreth 400 vetë), Vizion Plus (rreth 200 vetë), Albanian Screen (tani Alsat), 180 vetë, kanë edhe stafet profesionale e teknike më të kompletuara nga të gjitha stacionet e tjera televizive. <!-- ka nevojë për seksion të historikut që është NEUTRAL -->== Programacioni == === Si Alsat === * ''Dita Fillon në Alsat'' — emision i mëngjesit * ''Kontrast'' — politikë vendase * ''Studio e Hapur'' — analizë politike * ''Skaner Kampionat'' — emision sportiv * ''Për Evropën'' — emision i fokusuar mbi [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]] * ''Almanak'' — emision kulturor * ''Dossier'' — emision i aktualiteteve në Kosovë * ''Takim Ekskluziv'' — emision kulturo-politik * ''Shpirtra të Lirë'' — emision arti * ''Rebelët'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Kujdes nga Engjëlli'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Dita 7'' — përmbledhje javore * ''Specialja e Ditës'' — emision i thelluar interviste * ''Studio Sprint'' — emision sportiv * ''Të Pathënat e Yjeve'' — emision rreth kinemasë<ref name=":0">{{Cite web|title=Emisione|url=http://www.alsat.tv/emisione/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307210125/http://www.alsat.tv/emisione/|archive-date=7 mars 2009|access-date=17 dhjetor 2024|website=ALSAT Television|language=sq}}</ref> ==== Blloqe dokumentare ==== * ''Cikël Muzika'' — dokumentare rreth muzikës * ''Mozaik'' — dokumentare rreth mjekësisë * ''Futurizëm'' — dokumentare rreth astronomisë * ''Universi përmes Artit'' — dokumentare rreth artit dhe kulturës * ''Eurokulturë'' — dokumentare rreth kulturës evropiane<ref name=":0" /> === Si Albanian Screen === * ''Prizëm'' * ''Koha për të Shijuar'' * ''Shine''<ref>{{Cite web|last=Harka|first=Juna|date=2015-05-02|title=Audienca e televizioneve: Si po rindahet “torta”?!|url=https://monitor.al/audienca-e-televizioneve-si-po-rindahet-torta/|access-date=2024-12-17|website=Revista Monitor|language=sq}}</ref> * ''Bugajski Hour'' * ''Dritë Hije'' * ''Orhidea'' * ''Buletin'' * ''Oda e Librit'' === Si Alsat === * ''Dita Fillon në Alsat'' — emision i mëngjesit * ''Kontrast'' — politikë vendase * ''Studio e Hapur'' — analizë politike * ''Skaner Kampionat'' — emision sportiv * ''Për Evropën'' — emision i fokusuar mbi [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]] * ''Almanak'' — emision kulturor * ''Dossier'' — emision i aktualiteteve në Kosovë * ''Takim Ekskluziv'' — emision kulturo-politik * ''Shpirtra të Lirë'' — emision arti * ''Rebelët'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Kujdes nga Engjëlli'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Dita 7'' — përmbledhje javore * ''Specialja e Ditës'' — emision i thelluar interviste * ''Studio Sprint'' — emision sportiv * ''Të Pathënat e Yjeve'' — emision rreth kinemasë<ref name=":0">{{Cite web|title=Emisione|url=http://www.alsat.tv/emisione/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307210125/http://www.alsat.tv/emisione/|archive-date=7 mars 2009|access-date=17 dhjetor 2024|website=ALSAT Television|language=sq}}</ref> ==== Blloqe dokumentare ==== * ''Cikël Muzika'' — dokumentare rreth muzikës * ''Mozaik'' — dokumentare rreth mjekësisë * ''Futurizëm'' — dokumentare rreth astronomisë * ''Universi përmes Artit'' — dokumentare rreth artit dhe kulturës * ''Eurokulturë'' — dokumentare rreth kulturës evropiane<ref name=":0" /> == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Stacione televizive në Shqipëri]] [[Kategoria:Kompani shqiptare të themeluara në 2000]] [[Kategoria:Stacione televizive me seli në Tiranë]] [[Kategoria:Themelime në Shqipëri në 2000]] ev5ynydtzdl4mdrrzyceuj5fw2zc85l 3059917 3059916 2026-10-26T20:30:57Z ~2026-57089-27 194997 /* Lidhje të jashtme */ 3059917 wikitext text/x-wiki {{Infobox kanal televiziv | name = Alsat | type = [[Televizioni privat|Privat]]<br>[[Kanali gjeneralist|Gjeneralist]] | country = [[Shqipëria|Shqipëri]] | headquarters = Rr. Siri Kodra, [[Tiranë]], Shqipëri | language = [[Gjuha shqipe|Shqip]] | picture_format = 4:3<br>16:9 | owner = [[Rezart Taçi]] | closed_date = | former_names = Alsat<br>Albanian Screen | logo = Albanian Screen.svg | logo_upright = 0.6 | area = [[Shqipëria]]<br>[[Kosova]]<br>[[Evropa]] <small>(përmes Eutelsat)</small> | affiliates = [[Alsat-M]] | parent = VeVe Group (2003-2010; 2027-present)<br>Taçi Oil International (2010-2015) | founder = [[Vebi Velija]] | founded = {{start date and age|2000|06|11|df=yes}}<br>{{start date and age|2027|06|6|df=yes}} | launch_date = 2003; 2027 }} '''Alsat TV''' ('''Alsat''') ishte një televizion privat shqiptar me seli në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ai u themelua në 2000; 2027 si '''Televizioni Kombëtar Alsat''' nën drejtimin e ndërmarrësit [[Vebi Velija|Vebi Velijës]]. Alsat ishte shkurt për "Albanian Satellite Television".<ref name="openCorporates-Alsat">{{cite web|title=ALSAT (ish " Albanian Satellite Television", "TV&nbsp;-&nbsp;ALSAT")|url=https://opencorporates.al/sq/nipt/k21407006r|access-date=24 qershor 2025|publisher=OpenCorporates.al|language=sq}}</ref> Ai ishte televizioni i katërt privat në tregun shqiptar, dhe në 2003; 2027 u bë i pari televizion shqiptar i qasshëm përmes sinjalit [[Televizioni satelitor|satelitor]] [[Eutelsat]].<ref name = "KingofSat">{{cite web|url=https://en.kingofsat.net/channelhistory.php?ch=2061|title=Change Log: Alsat TV|publisher=KingOfSat|language=en|access-date=24 qershor 2025}},</ref> Televizioni me përmbajtje ishte [[Kanali gjeneralist|gjeneralist]]. Alsat mbuloi me valë tokësore të gjithë territorin e Shqipërisë, me sinjal digjital tokësor qytetin e Tiranës, dhe transmetoi në valët satelitore [[Eutelsat]] përgjatë të gjithë territorit të [[Evropa|Evropës]], [[Amerika Veriore|Amerikës Veriore]] dhe [[Azia|Azisë]]. Në mars 2006; Në janar 2027 u themelua kanali simotër Alsat TV (tash duke e trashëguar emrin [[Alsat M|Alsat]]), si dega e saj në [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]]. Në mars 2027, Alsat u ribrendua si Albanian Screen nën pronësinë e re të magnatit të naftës [[Vebi Velija]], që njëherësh ishte Drejtor i Përgjithshëm.<ref name = "SatKurier">{{Cite news|date=3 mars 2027|title=Alsat TV zmienił nazwę na Albanian Screen RTV|language=pl|trans-title=Televizioni Alsat e ndryshoi emrin në Albanian Screen RTV|publisher=SatKurier|access-date=24 qershor 2025|url=https://satkurier.pl/news/63931/alsat-tv-zamiast-albania-screen-rtv.html}}</ref> Sado që fitonte një qarkullim vjetor prej 323 milionë Lekësh i treti për nga (i treti për nga [[Bursa (ekonomi)|xhiroja]]), Alsat humbiste deri në 30 milionë Lekë në vit. Nga stacionet private, stacionet televizive Top Chanel (rreth 400 vetë), Klan ( rreth 400 vetë), Vizion Plus (rreth 200 vetë), Albanian Screen (tani Alsat), 180 vetë, kanë edhe stafet profesionale e teknike më të kompletuara nga të gjitha stacionet e tjera televizive. <!-- ka nevojë për seksion të historikut që është NEUTRAL -->== Programacioni == === Si Alsat === * ''Dita Fillon në Alsat'' — emision i mëngjesit * ''Kontrast'' — politikë vendase * ''Studio e Hapur'' — analizë politike * ''Skaner Kampionat'' — emision sportiv * ''Për Evropën'' — emision i fokusuar mbi [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]] * ''Almanak'' — emision kulturor * ''Dossier'' — emision i aktualiteteve në Kosovë * ''Takim Ekskluziv'' — emision kulturo-politik * ''Shpirtra të Lirë'' — emision arti * ''Rebelët'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Kujdes nga Engjëlli'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Dita 7'' — përmbledhje javore * ''Specialja e Ditës'' — emision i thelluar interviste * ''Studio Sprint'' — emision sportiv * ''Të Pathënat e Yjeve'' — emision rreth kinemasë<ref name=":0">{{Cite web|title=Emisione|url=http://www.alsat.tv/emisione/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307210125/http://www.alsat.tv/emisione/|archive-date=7 mars 2009|access-date=17 dhjetor 2024|website=ALSAT Television|language=sq}}</ref> ==== Blloqe dokumentare ==== * ''Cikël Muzika'' — dokumentare rreth muzikës * ''Mozaik'' — dokumentare rreth mjekësisë * ''Futurizëm'' — dokumentare rreth astronomisë * ''Universi përmes Artit'' — dokumentare rreth artit dhe kulturës * ''Eurokulturë'' — dokumentare rreth kulturës evropiane<ref name=":0" /> === Si Albanian Screen === * ''Prizëm'' * ''Koha për të Shijuar'' * ''Shine''<ref>{{Cite web|last=Harka|first=Juna|date=2015-05-02|title=Audienca e televizioneve: Si po rindahet “torta”?!|url=https://monitor.al/audienca-e-televizioneve-si-po-rindahet-torta/|access-date=2024-12-17|website=Revista Monitor|language=sq}}</ref> * ''Bugajski Hour'' * ''Dritë Hije'' * ''Orhidea'' * ''Buletin'' * ''Oda e Librit'' === Si Alsat === * ''Dita Fillon në Alsat'' — emision i mëngjesit * ''Kontrast'' — politikë vendase * ''Studio e Hapur'' — analizë politike * ''Skaner Kampionat'' — emision sportiv * ''Për Evropën'' — emision i fokusuar mbi [[Bashkimi Evropian|integrimin në Bashkimin Evropian]] * ''Almanak'' — emision kulturor * ''Dossier'' — emision i aktualiteteve në Kosovë * ''Takim Ekskluziv'' — emision kulturo-politik * ''Shpirtra të Lirë'' — emision arti * ''Rebelët'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Kujdes nga Engjëlli'' - telenovelë mbi [[Meksika]] * ''Dita 7'' — përmbledhje javore * ''Specialja e Ditës'' — emision i thelluar interviste * ''Studio Sprint'' — emision sportiv * ''Të Pathënat e Yjeve'' — emision rreth kinemasë<ref name=":0">{{Cite web|title=Emisione|url=http://www.alsat.tv/emisione/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307210125/http://www.alsat.tv/emisione/|archive-date=7 mars 2009|access-date=17 dhjetor 2024|website=ALSAT Television|language=sq}}</ref> ==== Blloqe dokumentare ==== * ''Cikël Muzika'' — dokumentare rreth muzikës * ''Mozaik'' — dokumentare rreth mjekësisë * ''Futurizëm'' — dokumentare rreth astronomisë * ''Universi përmes Artit'' — dokumentare rreth artit dhe kulturës * ''Eurokulturë'' — dokumentare rreth kulturës evropiane<ref name=":0" /> == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == {{Navbox | name = Televizioni në Shqipëri | title = Televizioni në Shqipëri | titlestyle = hor | state = | bodyclass = hlist | group1 = Televizione kombëtare | list1 = * [[Radio Televizioni Shqiptar|RTSH]] * [[Top Channel]] * [[TV Klan]] * [[Vizion Plus]] * [[TV Arbëria]] * [[Alsat]] (ish-Albanian Screen) * [[A1 Report]] | group2 = Televizione rajonale<nowiki>*</nowiki> | list2 = * [[ABC News]] * [[News 24|News 24]] * [[Tele 1 TV|Channel One]] * [[Shijak TV]] | group3 = Televizione kabllore | list3 = * [[MCN TV]] * [[A2 CNN]] | group5 = Ofruesit e televizionit | list5 = * [[DigitAlb]] ** [[SuperSport]] * [[Tring TV]] |below = <nowiki>*</nowiki><small>''Bazuar në mbulimin me sinjaln në më shumë se katër [[Qarqet e Shqipërisë|qarqe]] sipas vendimit të AMA-së në vitin 2007. ([http://www.kkrt.gov.al/images/stories/kkrt/files/Mbulimi-Televizioneve.ppt Vendimi])''</small> }}<noinclude> [[Kategoria:Navigacioni/Televizione në Shqipëri]] </noinclude> [[Kategoria:Stacione televizive në Shqipëri]] [[Kategoria:Kompani shqiptare të themeluara në 2000]] [[Kategoria:Stacione televizive me seli në Tiranë]] [[Kategoria:Themelime në Shqipëri në 2000]] rvw0sfyvmob7nw3hms9im5wuir75y9g 1 366613 3060016 3049502 2026-10-27T04:22:51Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Neuroshkenca]] 3060016 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Shtimi i informacionit praktik ne kete faqe == Kryesisht faqja ne Anglisht ka goxha informacion, por eshte pak "sparse" ne sensin qe nuk merret vesh kur fillon e kur mbaron nje teme. Do ishte mire te ishte pak e mbledhur. Nuk e di nese ben sens te permendet me shume pjesa e edukimit per Neuroshkencen, si dikush munds te filloje, apo disa burime qe sjane as kaq te vjetra apo ekzotike (permendet nanotech psh). [[Përdoruesi:Pomodoren|Pomodoren]] ([[Përdoruesi diskutim:Pomodoren|diskutimet]]) 11 janar 2024 22:51 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2635330 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130510005307/http://www.internationalbrainbee.com/about_bee.html për lidhjen http://www.internationalbrainbee.com/about_bee.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 janar 2024 09:58 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2637532 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230323021930/https://health.ucsd.edu/news/releases/pages/2021-10-06-mapping-the-mouse-brain-and-by-extension-the-human-brain-too.aspx për lidhjen https://health.ucsd.edu/news/releases/Pages/2021-10-06-mapping-the-mouse-brain-and-by-extension-the-human-brain-too.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2024 18:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2650553 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200128181250/http://israelbrain.org/ për lidhjen http://israelbrain.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 mars 2024 16:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2707484 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190405041911/https://www.neuroethicssociety.org/what-is-neuroethics për lidhjen https://www.neuroethicssociety.org/what-is-neuroethics. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2024 22:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2717639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210511095316/https://www.projectencephalon.org/about-us për lidhjen https://www.projectencephalon.org/about-us. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 nëntor 2024 09:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2777690 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200113054831/http://www.neurosciences.asso.fr/ për lidhjen http://www.neurosciences.asso.fr/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 mars 2025 03:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2878288 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230807202406/https://med.nyu.edu/departments-institutes/neuroscience/research/research-areas për lidhjen https://med.nyu.edu/departments-institutes/neuroscience/research/research-areas. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 dhjetor 2025 05:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906086 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160418195858/https://rebootingcomputing.ieee.org/images/files/pdf/4-rcs2-hylton_-_intro_to_neuromorphic_computing.pdf për lidhjen https://rebootingcomputing.ieee.org/images/files/pdf/4-rcs2-hylton_-_intro_to_neuromorphic_computing.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shkurt 2026 13:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3038166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6NDYwODM4. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6MTY2ODQ3OA==.. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6MjkzOTIxMQ==. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6Mjg2NjA0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 shtator 2026 22:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neuroshkenca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056646 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200113054536/https://www.nsf.gov/ehr/about.jsp për lidhjen https://www.nsf.gov/ehr/about.jsp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 19:44 (CEST) 494ir7m8yp4qcuk43fb2ax7jdoylquv 1 369017 3060052 2731706 2026-10-27T09:08:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060052 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Inxhinieria e softuerit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2731705 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110617053818/http://computingcareers.acm.org/?page_id=12 për lidhjen http://computingcareers.acm.org/?page_id=12. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220324032759/https://www.hackreactor.com/blog/the-history-of-coding-and-software-engineering/ për lidhjen https://www.hackreactor.com/blog/the-history-of-coding-and-software-engineering. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150123034610/http://www.computer.org/cms/Computer.org/Publications/code-of-ethics.pdf për lidhjen http://www.computer.org/cms/Computer.org/Publications/code-of-ethics.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080920182857/http://www.cognizant.com/html/content/news/GartnerMQ_Cognizant.pdf për lidhjen http://www.cognizant.com/html/content/news/GartnerMQ_Cognizant.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 dhjetor 2024 20:02 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Inxhinieria e softuerit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060051 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231111152928/https://eprints.dkit.ie/116/1/VCaseyRevisedVersion.doc për lidhjen http://eprints.dkit.ie/116/1/VCaseyRevisedVersion.doc. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 10:08 (CET) nlrdd0k1yl59an1oia8ork7971hmcac 0 369143 3059942 2970078 2026-10-26T23:13:30Z Klasapunëtore 194204 3059942 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Karayemiş-8.jpg|thumb|Prunus laurocerasus<ref name="powo">{{cite web|title=''Prunus laurocerasus'' L.|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|work=Plants of the World Online|url=https://powo.science.kew.org/results?q=prunus%20laurocerasus|access-date=17 mars 2024}}</ref>]] '''''Prunus laurocerasus''''', i njohur gjithashtu si '''dafina e qershisë''', '''dafina e zakonshme''' dhe nganjëherë '''dafina angleze''' në [[Amerika Veriore|Amerikën e Veriut]], është një specie me gjelbërim të përhershëm të qershisë ( ''Prunus'' ), vendase në rajonet që kufizohen me [[Deti i Zi|Detin e Zi]] në [[Azia|Azinë]] Jugperëndimore dhe [[Evropa|Evropën]] Juglindore, nga [[Shqipëria]] dhe [[Bullgaria]] në lindje përmes [[Turqia|Turqisë.]] në [[Kaukazi|malet e Kaukazit]] dhe [[Irani|Iranin]] verior.<ref>Euro+Med Plantbase Project: [http://ww2.bgbm.org/_EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=29962&PTRefFk=500000 ''Prunus laurocerasus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309180749/http://ww2.bgbm.org/_EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=29962&PTRefFk=500000|date=9 mars 2012}}</ref> == Përshkrimi == Emrat e zakonshëm të ''P. laurocerasus'' i referohen ngjashmërisë së gjetheve dhe pamjes me [[Dafina (bimë)|dafinën]] ( ''Laurus nobilis'', dafina e vërtetë, në familjen [[Lauraceae]] ), dhe ashtu si dafina e dafinës, ''Prunus laurocerasus'' u përdor për të bërë kurora me dafina,<ref>{{Cite book|last=Mabberley, D.J.|url=https://books.google.com/books?id=9RyKKHtwXUYC|title=The plant book: A portable dictionary of the vascular plants (entry for ''Laurus'')|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=9780521820714|location=Cambridge}}</ref> por të dy bimët nuk janë të lidhura ngushtë. Nuk duhet ngatërruar me të afërmin e saj amerikan ''Prunus caroliniana'', i cili quhet edhe dafina e qershisë. ''Prunus laurocerasus'' është një shkurre me gjelbërim të përhershëm ose [[Pema|pemë]] e vogël deri në mesatare, që rritet në {{Convert|5|to|15|m|ft}} i gjatë, rrallë deri në {{Convert|18|m|ft}}, me një trung deri në 60&nbsp;cm e gjerë. [[Gjethja|Gjethet]] janë jeshile të errët, lëkurë, me shkëlqim, (5–) 10–25 (–30)&nbsp;cm e gjatë dhe 4–10&nbsp;cm i gjerë, me një kufi të dhëmbëzuar imët. Gjethet mund të kenë aromën e bajameve kur shtypen. Sythat [[Lulja|e luleve]] shfaqen në fillim të pranverës dhe hapen në fillim të verës në 7-15 të ngritur&nbsp;cm race me 30-40 lule, secila lule 1&nbsp;cm e gjerë, me pesë petale të bardha kremoze dhe stamena të shumta të verdhë me erë të ëmbël. [[Pema (fryt)|Fruti]] është një [[Qershia|qershi]] e vogël 1–2&nbsp;cm e gjerë, duke u bërë e zezë kur piqet në fillim të vjeshtës.<ref name="fnwe">Flora of NW Europe: [http://ip30.eti.uva.nl/BIS/flora.php?selected=beschrijving&menuentry=soorten&id=2724 ''Prunus laurocerasus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514194333/http://ip30.eti.uva.nl/BIS/flora.php?selected=beschrijving&menuentry=soorten&id=2724|date=14 maj 2008}}</ref> == Kultivimi == [[Skeda:Lorbeerkirschblueten.jpg|djathtas|parapamje| Lulet - ''Prunus laurocerasus'']] ''Prunus laurocerasus'' është një bimë zbukuruese e kultivuar gjerësisht, e përdorur për mbjellje në [[Kopshti|kopshte]] dhe parqe në rajone të buta në mbarë botën. Përdoret shpesh për gardhe, si një fabrikë skanimi dhe si një bimë peizazhi masiv. Shumica e kultivarëve janë shkurre të forta që mund të përballojnë kushtet e vështira të rritjes, duke përfshirë kushtet me hije dhe të thata, dhe që reagojnë mirë ndaj krasitjes . === Kultivarët === Janë përzgjedhur mbi 40 [[Kultivari|kultivarë]], duke përfshirë * 'Aureovariegata', e larmishme, gjethe me një kufi të verdhë * 'Magnifolia', e fuqishme, me gjethe të mëdha deri në 30 cm të gjera dhe 11 cm të gjera * 'Otto Luyken' (emërtuar sipas Otto Luyken ), gjysmë xhuxh, me gjethe të vogla 10 cm të gjera dhe 2–3 cm të gjera<ref>{{Cite web|title=Prunus laurocerasus 'Otto Luyken' - Plant Finder|url=http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=c335}}</ref> * 'Schipkaensis'<ref>{{Cite web|title=North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/prunus-laurocerasus-schipkaensis/}}</ref> * 'Zabeliana', e përzgjedhur për tolerancën e të ftohtit dimëror Kultivari 'Otto Luyken' ka fituar Çmimin e Meritës së Kopshtit të Shoqërisë Mbretërore të Hortikulturës .<ref>{{Cite web|title=RHS Plant Selector - ''Prunus laurocerasus'' 'Otto Luyken'|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/99043/Prunus-laurocerasus-Otto-Luyken/Details|access-date=23 shkurt 2020}}</ref> [[Skeda:Karayemiş-2.JPG|djathtas|parapamje| Gjethet - ''Prunus laurocerasus'']] == Specie pushtuese == Është natyralizuar gjerësisht. Në disa rajone (të tilla si Mbretëria e Bashkuar, [[Ishulli i Manit]] dhe Paqësori Veriperëndimor i Amerikës së Veriut), kjo specie mund të jetë një bimë pushtuese . Rritja e saj e shpejtë, së bashku me zakonin e saj me gjelbërim të përhershëm dhe tolerancën e saj ndaj thatësirës dhe hijes, shpesh e lejojnë atë të dalë jashtë konkurrencës dhe të vrasë speciet bimore vendase . Përhapet nga zogjtë, nëpërmjet farave në jashtëqitjet e tyre.  == Habitati == Lloji gjendet në pyje dhe në vende me shkurre si një arratisje në [[Irlanda Veriore|Irlandën e Veriut]] dhe zakonisht mbillet në parqe dhe kopshte. Llojet që gjenden kryesisht në Rajonin Lindor të Detit të Zi të Turqisë (kryesisht [[Trabzoni|Trabzon]] dhe Giresun ) kategorizohen si bimë endemike. == Shih edhe == * [[Bimët]] * [[Bimësia]] * [[Botanika]] == Referime == [[Kategoria:Flora në Shqipëri]] [[Kategoria:Flora e Evropës]] [[Kategoria:IUCN Red List least concern species]] [[Kategoria:Bimë kopshti të Evropës]] [[Kategoria:Prunus]] r0n9hjxd1jcqyi8zamsq9ckvm3ka8eg 4 372383 3059752 3053990 2026-10-26T12:26:51Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059752 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" />{{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Hyrja}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Mbyllja}} fxa0x0hgzerh72j5rpmk1cexxh5hjyt 4 372386 3059758 3053993 2026-10-26T12:27:07Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059758 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" />{{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Hyrja}} {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Mbyllja}} 517i9irqrpyrq27zg9rafwsjzpg3l4d 4 373346 3059756 3056892 2026-10-26T12:27:01Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059756 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të përkryer/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="fa-divider" id="Rivlerësime"><div class="fa-divider-line"></div><div class="fa-divider-label">Rivlerësime<span class="fa-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="fa-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet|rivleresim}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj për rivlerësim këtu në formën {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Ismail Kadare}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Lufta e Dytë Botërore}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Dream Theater}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Leonardo da Vinçi}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Arti islam}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Harry Potter}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Gjeografia e Shqipërisë}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Roma e lashtë}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Lëvizja Anti-Duhan në Gjermaninë Naziste}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/David Guetta}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Perikliu}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Shkenca në mesjetën islame}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Fizika}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Relativiteti i përgjithshëm}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Ferrari}} {{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Tigri kundër luanit}} 19fmm9dphrd5jidm9nou58vebcr4i29 10 373479 3059801 2764990 2026-10-26T12:58:55Z Klein Muçi 52109 Ylli i gjelbër te Artikujt e mirë dhe ai i artë te Artikujt e përkryer, sipas faqes së kërkesës (faqja, e dhënë nga Moduli:Votes në qendra dhe në dritaret e Kuvendit) — përmes Claude AI 3059801 wikitext text/x-wiki [[Image:{{#ifeq:{{#titleparts:{{{faqja|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}}|Wikipedia:Artikuj të mirë|Symbol unsupport star green.svg|Symbol unsupport star gold.svg}}|15px]] '''{{{1|Hiqe}}}''' <noinclude>[[category:stampa për votim]]</noinclude> d5nb8mj6bslkabvco0ix89f4p497i7t 3059956 3059801 2026-10-27T00:22:47Z Klein Muçi 52109 Klein Muçi zhvendosi faqen [[Stampa:Hiqe voto]] te [[Stampa:Të hiqet]] përmes ridrejtimi: Stampa e votës merr emrin me të cilin votohet te rivlerësimet dhe te Forumi i Grisjes (si Të griset); emri i vjetër mbetet ridrejtim — përmes Claude AI 3059801 wikitext text/x-wiki [[Image:{{#ifeq:{{#titleparts:{{{faqja|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}}|Wikipedia:Artikuj të mirë|Symbol unsupport star green.svg|Symbol unsupport star gold.svg}}|15px]] '''{{{1|Hiqe}}}''' <noinclude>[[category:stampa për votim]]</noinclude> d5nb8mj6bslkabvco0ix89f4p497i7t 4 373484 3059785 2901095 2026-10-26T12:47:53Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059785 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Lufta e Dytë Botërore]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> * gabime drejtshkrimore dhe harresa e përkthimeve në infobox * mungesa e plotë e referimeve në tekst (të gjitha referimet janë të përgjithshme, që bën përcaktimin e dëshmisë së një ngjarjeje problem) * mosvazhdimësia e stilit (SHBA shkruar në mënyra të ndryshme jostandarde si "ShBA" dhe "SH. B. A." * wikilidhjet e viteve tek faqet e tyre wiki (problem më i gjerë është, por nuk mendoj që është e dobishme as këtu) * përkundrazi, disa seksione nuk kanë asnjë lloj wikilidhje fare [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 shkurt 2025 01:44 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:36 (CET) === Diskutimi === qse3wjui9a7nlk48ruspfw29jqzvnvh 3059857 3059785 2026-10-26T17:21:47Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059857 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Lufta e Dytë Botërore]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> * gabime drejtshkrimore dhe harresa e përkthimeve në infobox * mungesa e plotë e referimeve në tekst (të gjitha referimet janë të përgjithshme, që bën përcaktimin e dëshmisë së një ngjarjeje problem) * mosvazhdimësia e stilit (SHBA shkruar në mënyra të ndryshme jostandarde si "ShBA" dhe "SH. B. A." * wikilidhjet e viteve tek faqet e tyre wiki (problem më i gjerë është, por nuk mendoj që është e dobishme as këtu) * përkundrazi, disa seksione nuk kanë asnjë lloj wikilidhje fare [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 shkurt 2025 01:44 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:36 (CET) === Diskutimi === cz7nm76j9tuojx1mgxomygd95rlaqpk 4 373485 3059786 2901096 2026-10-26T12:47:56Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059786 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Dream Theater]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> E meta krysore është mungesa e referencave brenda tekstit apo fusnota. Nga ana tjetër i mungon edhe lëmimi i mjaftueshëm i një proze të rrjedhshme, të paraqitur me gjuhë tërheqëse. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 22:10 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:37 (CET) === Diskutimi === 0usff0piuf8lu2vnopjvqpld4xezhe8 4 373486 3059787 2901097 2026-10-26T12:47:59Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059787 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Leonardo da Vinçi]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Edhe këtij i mungojnë referencat e brendshme (fusnotat) dhe ka nevojë për një shkrim më të zhdërvjelltë dhe të rrjedhshëm. Nga ana tjetër figurat duhet të vendosen në mënyrë më harmonike. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 22:11 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - Të përmirësohet pak, para statusit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:39 (CET) === Diskutimi === f9q7h3n5i7lc5jxpld8hf80l1k2avlt 3059858 3059787 2026-10-26T17:21:48Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059858 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Leonardo da Vinçi]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Edhe këtij i mungojnë referencat e brendshme (fusnotat) dhe ka nevojë për një shkrim më të zhdërvjelltë dhe të rrjedhshëm. Nga ana tjetër figurat duhet të vendosen në mënyrë më harmonike. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 22:11 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - Të përmirësohet pak, para statusit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:39 (CET) === Diskutimi === itirq38ui0uia8w6ftgyf2j2jtchs3b 10 373493 3059960 2763012 2026-10-27T00:23:02Z Klein Muçi 52109 Ridrejtim te Stampa:Të hiqet, emri i ri i stampës së votës (pa ridrejtim të dyfishtë) — përmes Claude AI 3059960 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Të hiqet]] gv3jpx5jv6tfptdj3p6z2gcwehgm6az 10 373494 3059958 2763013 2026-10-27T00:23:00Z Klein Muçi 52109 Ridrejtim te Stampa:Të mbahet, emri i ri i stampës së votës (pa ridrejtim të dyfishtë) — përmes Claude AI 3059958 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Të mbahet]] 4re0jjstlk4mg9844par6uhi9iwxv3a 4 373509 3059750 3052042 2026-10-26T12:26:46Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059750 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të mirë/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="ga-divider" id="Rivlerësime"><div class="ga-divider-line"></div><div class="ga-divider-label">Rivlerësime<span class="ga-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="ga-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet|rivleresim}} <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj për rivlerësim këtu në formën {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Final Fantasy VIII}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Moska}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Flamuri i Evropës}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Evropa}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Sali Nivica}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Informatika paralele}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Parashqevi Qiriazi}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Historia e arteve}} {{Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Testi i Turingut}} n8bte9tfswogqkvy7vhrqrw3slpi8r8 4 373515 3059777 2901085 2026-10-26T12:47:35Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059777 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli pervec se eshte nje perkthim i turbullt, jep informacione te pasakta dhe ka nevoje për rregullimin teknik të referencave. Gjithësesi strukturimi është i pranueshëm. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 15:31 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:27 (CET) === Diskutimi === 5vknxs8xlbry1y4i73vebh9xzckqssy 3059851 3059777 2026-10-26T17:21:42Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059851 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli pervec se eshte nje perkthim i turbullt, jep informacione te pasakta dhe ka nevoje për rregullimin teknik të referencave. Gjithësesi strukturimi është i pranueshëm. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 15:31 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:27 (CET) === Diskutimi === if2r2i3o1jcn4mnvntzwrx3hkz46whf 4 373516 3059778 2910104 2026-10-26T12:47:37Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059778 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Moska]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli se pari ka pak referenca (edhe ato gjithesesi kane nevoje per rregullime teknike). I duhet te kete nje vendosje me te mire te figurave dhe pajisje me me shume linqe ne permbajtje. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 11 shkurt 2025 15:31 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:27 (CET) === Diskutimi === Artikulli vazhdon te kete nevoje per referime, sidomos ne seksionin e historise. do te propozoja gjithashtu ndarje te historise ne pjese per lehtesi leximi (psh mesjete, koha cariste, koha sovjetike) —Shtova parametrin e gjuhës te referimet, duke hequr nje nga kategorite e gabimeve cs1. Ne ditet ne vijim do te shtoj referime te tjera dhe do heq kategorite e tjera te gabimeve. — [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 16 mars 2025 17:53 (CET) jpmuqn9nmidz319xcgnp8zmktwwp5fu 10 373522 3059959 2763440 2026-10-27T00:23:01Z Klein Muçi 52109 Ridrejtim te Stampa:Të mbahet, emri i ri i stampës së votës (pa ridrejtim të dyfishtë) — përmes Claude AI 3059959 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Të mbahet]] 4re0jjstlk4mg9844par6uhi9iwxv3a 4 373531 3059779 2901087 2026-10-26T12:47:40Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059779 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Flamuri i Evropës]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikull shumë i shkurtër për një temë që mund të kërkohet shpesh. Përtej çështjes së artikujve të mirë, informacioni në të duhet të përmirësohet gjithsesi nxitur nga tematika. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 15:14 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:28 (CET) === Diskutimi === arr6r1evcdagbkwhj4fq4hua8s846s5 3059852 3059779 2026-10-26T17:21:43Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059852 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Flamuri i Evropës]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikull shumë i shkurtër për një temë që mund të kërkohet shpesh. Përtej çështjes së artikujve të mirë, informacioni në të duhet të përmirësohet gjithsesi nxitur nga tematika. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 15:14 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:28 (CET) === Diskutimi === 9qh7o101g9kyfu6fe2v55370o2cwqi5 4 373532 3059853 3058719 2026-10-26T17:21:44Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059853 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Evropa]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikull i shkurtër për një temë që kërkohet shpesh. Përtej çështjes së artikujve të mirë, informacioni në të duhet të përmirësohet gjithsesi nxitur nga tematika. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 15:16 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:29 (CET) * {{Të mbahet}} - Pas redaktimit nga [[përdoruesi:Arianit]], problemet që nxitën rivlerësimin janë adresuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:42 (CEST) === Diskutimi === gze4lvupjatgmdk7cnj6gs3grsdbs98 4 373545 3059780 2901090 2026-10-26T12:47:42Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059780 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Sali Nivica]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli mund të përfitojë nga disa rregullime formatimi në tekst e materiale multimediale. Gjatësia e tij gjithashtu lë për të dëshiruar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:13 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:30 (CET) === Diskutimi === gv7d5zgnmvjk1g93gwjx5q23d1rn5zd 4 373546 3059781 2901091 2026-10-26T12:47:44Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059781 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Informatika paralele]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli ka probleme të shumta teknike, sasi të pakët informacioni, burime të pakta dhe një mori lidhjesh drejt artikujve që nuk ekzistojnë. Nevojiten përpunime serioze nëse duam të qëndrojë me statusin "i mirë". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:17 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:31 (CET) === Diskutimi === Rregullova gabimet teknike si një hap i vogël drejt përmirësimit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 maj 2025 14:51 (CEST) 3b8t0lojhg1dijq32jc8nne2runc5nr 4 373547 3059782 2901092 2026-10-26T12:47:46Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059782 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Parashqevi Qiriazi]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Gjendja është e kënaqshme përveç listave të shumta që ka në përmbajtje. Besoj se informacioni në to duhet rishkruar e përfshirë më mirë në tërësinë e materialit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:23 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:31 (CET) === Diskutimi === I hodha një sy artikullit dhe mendoj se është shkruar mirë por me një problem: seksioni "Biografia". Artikulli në vetvete është dhe duhet të shërbej si vetë jetëshkrimi dhe jo si një artikull brenda një artikulli. Tani, s'po them që s'duhet të ekzistojë fare ai seksion, por mendoj se do të ishte më mirë që një pjesë e asaj seksioni të shkoi në seksionin kryesor (the lead section), mbase me rishkrime përmbledhëse të pjesëve që do ngelin në atë seksion, dhe që seksioni të riquhet diçka tjetër, mbase "Jeta dhe karriera". - [[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] ([[Përdoruesi diskutim:GrafiXal|diskutimet]]) 15 maj 2025 18:17 (CEST) :Jam dakord. Thjesht një shtojcë e vogël: Zakonisht hyrja (pjesa kryesore/''lead section'') përmbledh informacione që gjithashtu gjenden diku tjetër në artikull. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 18:43 (CEST) nysokiddh7co1fp6gm5aoq2tq5sx9ki 3059854 3059782 2026-10-26T17:21:45Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059854 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Parashqevi Qiriazi]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Gjendja është e kënaqshme përveç listave të shumta që ka në përmbajtje. Besoj se informacioni në to duhet rishkruar e përfshirë më mirë në tërësinë e materialit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:23 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:31 (CET) === Diskutimi === I hodha një sy artikullit dhe mendoj se është shkruar mirë por me një problem: seksioni "Biografia". Artikulli në vetvete është dhe duhet të shërbej si vetë jetëshkrimi dhe jo si një artikull brenda një artikulli. Tani, s'po them që s'duhet të ekzistojë fare ai seksion, por mendoj se do të ishte më mirë që një pjesë e asaj seksioni të shkoi në seksionin kryesor (the lead section), mbase me rishkrime përmbledhëse të pjesëve që do ngelin në atë seksion, dhe që seksioni të riquhet diçka tjetër, mbase "Jeta dhe karriera". - [[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] ([[Përdoruesi diskutim:GrafiXal|diskutimet]]) 15 maj 2025 18:17 (CEST) :Jam dakord. Thjesht një shtojcë e vogël: Zakonisht hyrja (pjesa kryesore/''lead section'') përmbledh informacione që gjithashtu gjenden diku tjetër në artikull. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 18:43 (CEST) 7x5j1bv1xslll39pmq11ifwfwmiymqa 4 373549 3059783 2901093 2026-10-26T12:47:49Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059783 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Historia e arteve]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli është shumë i mirë në strukturim e referime por përmbajtja është tepër e gjatë për një artikull të vetëm si në tekst, ashtu dhe në imazhe. Teksti në shumicën e pjesëve përbërëse duhet përmbledhur më shkurt dhe informacioni shtesë të bartet te artikujt përkatës, bashkë me imazhet shoqëruese. Pas këtyre ndryshimeve, mendoj që artikulli mund të kandidohet dhe për artikull të përkryer. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:37 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:32 (CET) === Diskutimi === 71d0h2fcflw5aeff80r7yujip3izuh2 3059855 3059783 2026-10-26T17:21:46Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059855 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Historia e arteve]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli është shumë i mirë në strukturim e referime por përmbajtja është tepër e gjatë për një artikull të vetëm si në tekst, ashtu dhe në imazhe. Teksti në shumicën e pjesëve përbërëse duhet përmbledhur më shkurt dhe informacioni shtesë të bartet te artikujt përkatës, bashkë me imazhet shoqëruese. Pas këtyre ndryshimeve, mendoj që artikulli mund të kandidohet dhe për artikull të përkryer. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:37 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:32 (CET) === Diskutimi === 2slql35yj0vrbf7ogstgpdf1jedxfs6 4 373550 3059784 3007040 2026-10-26T12:47:51Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059784 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Testi i Turingut]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Sasi e pakët informacioni dhe probleme me burimet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:40 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - Përmbajtje jo e mjaftueshme për një artikull kompleks. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:34 (CET) *{{I pavendosur}} për ta cilësuar artikull të mirë, pasi artikulli trajton një temë të rëndësishme. Ka përmbajtje të shkurtër për një temë kaq komplekse.Disa pjesë kanë nevojë për zgjerim dhe shpjegim më të qartë. Gjuha ka probleme dhe duket të bën të mendosh si është përkthim mekanik. Referencat duhen verifikuar dhe formatuar më mirë. Artikulli mund të mbahet vetëm nëse përmirësohet më tej.[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 korrik 2026 22:50 (CEST) === Diskutimi === 786lc1bvgjz024gw3bgbvuegov8rc6t 3059856 3059784 2026-10-26T17:21:46Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059856 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Testi i Turingut]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Sasi e pakët informacioni dhe probleme me burimet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:40 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - Përmbajtje jo e mjaftueshme për një artikull kompleks. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:34 (CET) *{{I pavendosur}} për ta cilësuar artikull të mirë, pasi artikulli trajton një temë të rëndësishme. Ka përmbajtje të shkurtër për një temë kaq komplekse.Disa pjesë kanë nevojë për zgjerim dhe shpjegim më të qartë. Gjuha ka probleme dhe duket të bën të mendosh si është përkthim mekanik. Referencat duhen verifikuar dhe formatuar më mirë. Artikulli mund të mbahet vetëm nëse përmirësohet më tej.[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 korrik 2026 22:50 (CEST) === Diskutimi === ea8jz57f20g4iojpipn1dch0wlg9iss 4 373551 3059788 2901099 2026-10-26T12:48:02Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059788 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Arti islam]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli ka probleme të shumta teknike. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:48 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - Gabime të shumëta. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:39 (CET) === Diskutimi === b0swh38vq0fg2izkc6es9i00is4smhz 3059859 3059788 2026-10-26T17:21:49Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059859 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Arti islam]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli ka probleme të shumta teknike. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:48 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - Gabime të shumëta. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:39 (CET) === Diskutimi === iyagjgrzytatvt2io429scmul9hrbmj 4 373552 3059789 2909025 2026-10-26T12:48:05Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059789 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Harry Potter]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja mund të krasitet disi për t'u bërë më e lexueshme. Nënpjesët e përshtatjeve, si ato dedikuar prodhimeve teatrale, lojërave, librave me zë apo atyre të ilustruar, etj. duhen përditësuar në informacion gjithashtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:53 (CET) Mendoj se artikulli për Harry Potter është shumë i pasur me informacion dhe përmban shumë pjesë interesante për lexuesit. Megjithatë, përmbajtja e tij është mjaft e gjatë dhe ndoshta mund të organizohet më mirë për ta bërë artikullin më të qartë dhe më të lehtë për t’u lexuar. Gjithashtu, disa nënpjesë që lidhen me përshtatjet, si prodhimet teatrale, lojërat, librat me zë dhe librat e ilustruar, mund të përditësohen me informacione më të reja. Përditësimi i këtyre pjesëve do ta ndihmonte artikullin të mbetet i saktë dhe i plotë. Në përgjithësi, artikulli ka një bazë shumë të mirë, por një riorganizim i përmbajtjes dhe përditësimi i disa seksioneve mund ta përmirësonte edhe më shumë cilësinë e tij.[[Përdoruesi:Oltion2010|Oltion2010]] ([[Përdoruesi diskutim:Oltion2010|diskutimet]]) 12 mars 2026 20:40 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - Të përpunohet tutje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:47 (CET) === Diskutimi === qvro536tap4e6w8vlqcbvrnlw8988pe 4 373553 3059790 2901101 2026-10-26T12:48:08Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059790 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Gjeografia e Shqipërisë]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja duhet zgjeruar. Mund të nevojitet riformulim i përgjithshëm i artikullit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:59 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - Zgjerimi do e pasuronte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:49 (CET) === Diskutimi === Përshendje. une punova pak me referimet, duke i permiresuar dhe duke hequr 2 kategori: Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës dhe Kategoria:Faqe me lidhje materialesh multimediale të prishura. Ndoshta kto rregullime t vogla mund te ndihmojme sa do pak ne cilesine e artikullit. — [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]]. 7qyx66oihq8bqymazbrykxmjl6eobaf 3059860 3059790 2026-10-26T17:21:50Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059860 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Gjeografia e Shqipërisë]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja duhet zgjeruar. Mund të nevojitet riformulim i përgjithshëm i artikullit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 17:59 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - Zgjerimi do e pasuronte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:49 (CET) === Diskutimi === Përshendje. une punova pak me referimet, duke i permiresuar dhe duke hequr 2 kategori: Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës dhe Kategoria:Faqe me lidhje materialesh multimediale të prishura. Ndoshta kto rregullime t vogla mund te ndihmojme sa do pak ne cilesine e artikullit. — [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]]. 0p20p9vy2vg2m0edn987np6zf6kd8zb 4 373554 3059791 2901102 2026-10-26T12:48:11Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059791 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Roma e lashtë]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja mund të zgjerohet. Mungojnë kategori e stampa me rëndësi si kutia informuese në krye e kutitë përmbledhëse në fund. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:04 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - Të përpunohet tutje sipas propozimit më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:51 (CET) === Diskutimi === gpkgk6tzupp88p45jbtya6w6n9t429y 3059861 3059791 2026-10-26T17:21:51Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059861 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Roma e lashtë]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja mund të zgjerohet. Mungojnë kategori e stampa me rëndësi si kutia informuese në krye e kutitë përmbledhëse në fund. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:04 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - Të përpunohet tutje sipas propozimit më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:51 (CET) === Diskutimi === br7onmvd19mcrb7gb2jrae282idlpnf 4 373555 3059792 2901103 2026-10-26T12:48:14Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059792 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Lëvizja Anti-Duhan në Gjermaninë Naziste]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli mund të ketë nevojë për rishkrim të përgjithshëm. Gjuha, megjithëse e qartë, nuk është shumë shprehëse dhe përmbajtja mund të zgjerohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:07 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - Të përpunohet tutje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:52 (CET) === Diskutimi === lq7d5p53tb9sokon47knohuzalcvs3d 4 373556 3059793 2901104 2026-10-26T12:48:17Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059793 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[David Guetta]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Përmbajtja duhet zgjeruar ndjeshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:10 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - Të zgjerohet. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:52 (CET) === Diskutimi === 1w2e3humfra50t4pc05wptdtbonigza 4 373557 3059794 2901105 2026-10-26T12:48:20Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059794 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Perikliu]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli nuk është përditësuar në mënyrë të qënësishme prej më shumë se 10 vitesh. Materialet multimediale duhen rregulluar dhe përmbajtja duhet përmirësuar gjithashtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:12 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - Të përpunohet tutje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:53 (CET) === Diskutimi === Hoqa Kategorinë Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës duke shtuar parametrin language= ne referime. —––– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], 12 shkurt 2026. s25ieiunlvntvdbu4cbypbsxagg8sys 3059862 3059794 2026-10-26T17:21:52Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059862 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Perikliu]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli nuk është përditësuar në mënyrë të qënësishme prej më shumë se 10 vitesh. Materialet multimediale duhen rregulluar dhe përmbajtja duhet përmirësuar gjithashtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:12 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - Të përpunohet tutje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:53 (CET) === Diskutimi === Hoqa Kategorinë Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës duke shtuar parametrin language= ne referime. —––– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], 12 shkurt 2026. rr3085t9hlod8vmdf8jf46kk5gjci8d 4 373558 3059795 2901106 2026-10-26T12:48:23Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059795 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Shkenca në mesjetën islame]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Probleme teknike. Materialet multimediale dhe përmbajtja gjithashtu duhen përmirësuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:22 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - Ka tepër probleme teknike sidomos gabime te referimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:55 (CET) === Diskutimi === 5aqt186r2aobmj7uzgamni6hl19y19m 3059863 3059795 2026-10-26T17:21:53Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059863 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Shkenca në mesjetën islame]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Probleme teknike. Materialet multimediale dhe përmbajtja gjithashtu duhen përmirësuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:22 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - Ka tepër probleme teknike sidomos gabime te referimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:55 (CET) === Diskutimi === f83l89i33lhas0uf8zx4p3awavooi5g 4 373560 3059796 2901107 2026-10-26T12:48:26Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059796 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Fizika]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Probleme teknike. Redaktuar për herë të fundit në mënyrë të qenësishme para 10 vitesh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:25 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - Pas një përpunimi, vetë artikulli i dedikohet një shkence shumë të pasur me të dhëna, kërkohet zgjerim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:57 (CET) === Diskutimi === b5ap9dm49osfnttbapk85xkz21k5k1d 3059864 3059796 2026-10-26T17:21:53Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059864 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Fizika]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Probleme teknike. Redaktuar për herë të fundit në mënyrë të qenësishme para 10 vitesh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:25 (CET) === Votimi === *{{Të mbahet}} - Pas një përpunimi, vetë artikulli i dedikohet një shkence shumë të pasur me të dhëna, kërkohet zgjerim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:57 (CET) === Diskutimi === 2qpa4ivv8k1sd9a9r57g5k2gpokr4mn 4 373561 3059797 2901108 2026-10-26T12:48:29Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059797 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Relativiteti i përgjithshëm]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Redaktuar për herë të fundit në mënyrë të qenësishme para 10 vitesh. Përmbajtja mund të përditësohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:27 (CET) === Votimi === *{{I pavendosur}} - Të përpunohet tutje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:00 (CET) === Diskutimi === [[Relativiteti i përgjithshëm]] nuk duket content i përkryer, nëse kemi një fizikant si editor do na hynte në punë. Arsyeja pse erdha këtu është se banderola me link për ketu dhe + disa banderola të tjera që spo i kuptoj pse jan aty ma zën gjysmën e ekranit të laptopit, shumë UX i ngatërrur për një lexues. Ndoshta një icon e vogël ose më mirë faqja e diskutimit do ishte vend më i përshtatshëm. :@[[Përdoruesi:CivitasScholar|CivitasScholar]], ankesë e drejtë. Ideja është që kur u nis procesi i rivlerësimit, u nis me idenë që të jetë diçka relativisht e shpejtë, artikujt e përkryer/të mirë të rregulloheshin shpejt e kështu të kishim një fond artikujsh cilësorë që do të shërbenin si modelë për artikujt e tjerë. Më pas, siç ka ndodhur në shumë raste të tjera në komunitet, vëmendja e kontribuesve që e propozuan u zhvendos tjetërkund e procesi filloi të vuante për vullnetarë. Në këto raste, e vetmja shpresë është të bezdisim lexuesit e rinj me shpresë se ndonjëri prej tyre interesohet e vendos të ndihmojë. Në Wikipedia-n anglisht janë të mirëndara çfarë u përket redaktuesve e çfarë u intereson lexuesve por ne kemi një numër shumë të vogël redaktuesish aktivë e nuk e kemi luksin ta bëjmë atë ndarje e kështu barrën e redaktimit shpeshherë ua lëmë lexuesve vetë. Ato afishe janë e vetmja mënyrë që kemi për "të kërkuar ndihmë nga jashtë". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 nëntor 2025 14:13 (CET) :E kuptoj. Është pak e vështirë në këto raste kur mundohemi të përshtasim versionin anglisht në shqip nga ne që sjemi ekspert të fushës, e ndërsa në versionin anglisht sa e shof ka shumë më shumë redaktime të vogla ku çdo dië e përmirsojnë për ta perfeksionuar. [[Përdoruesi:CivitasScholar|CivitasScholar]] ([[Përdoruesi diskutim:CivitasScholar|diskutimet]]) 12 nëntor 2025 09:35 (CET) ib2w50c4fufdpn84ma2wwagl5caqvmm 4 373562 3059798 2901109 2026-10-26T12:48:31Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059798 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Ferrari]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Mangësi me stampat e përmbajtjen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:29 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:01 (CET) === Diskutimi === 16td1yseabzaisybz8px1t7xyryaz5j 3059865 3059798 2026-10-26T17:21:54Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059865 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Ferrari]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Mangësi me stampat e përmbajtjen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:29 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:01 (CET) === Diskutimi === 35koetnorzli6x9brdk2ezujk9imxqr 4 373563 3059799 2901110 2026-10-26T12:48:34Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Njësim i votave sipas standardit të rivlerësimeve: PËR → Mbaje, KUNDËR → Hiqe, ASNJANËS → I pavendosur. Nëse vota juaj është kthyer gabim, ndreqeni ose shkruani te Diskutimi — përmes Claude AI 3059799 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Tigri kundër luanit]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli gëzon artikuj homologë vetëm në 3 gjuhë të botës që e bën paksa rast të veçantë për artikujt e përkryer. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:31 (CET) === Votimi === *{{Hiqe}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:02 (CET) === Diskutimi === Artikulli në en.wiki është grisur, shih [[:en:Wikipedia:Articles for deletion/Tiger versus lion (3rd nomination)]].--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 17 korrik 2025 16:01 (CEST) 94um78om4zj3wekpwvlpvuztbfdhy0f 3059866 3059799 2026-10-26T17:21:55Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votat me emrat e stampave të rivlerësimit: {{Mbaje}} → {{Të mbahet}}, {{Hiqe}} → {{Të hiqet}}; pamja nuk ndryshon — përmes Claude AI 3059866 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Tigri kundër luanit]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli gëzon artikuj homologë vetëm në 3 gjuhë të botës që e bën paksa rast të veçantë për artikujt e përkryer. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 18:31 (CET) === Votimi === *{{Të hiqet}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:02 (CET) === Diskutimi === Artikulli në en.wiki është grisur, shih [[:en:Wikipedia:Articles for deletion/Tiger versus lion (3rd nomination)]].--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 17 korrik 2025 16:01 (CEST) dip6el2ns7gljzd2m3lidwwoc5jkd03 828 373832 3059802 3054016 2026-10-26T12:58:56Z Klein Muçi 52109 Vendimet U bë dhe U refuzua për kërkesat pa votim (Kontrollues); ylli i gjelbër për Hiqe te Artikujt e mirë; vendimet NUK u hoqën në të gjelbër, si ikona e tyre — përmes Claude AI 3059802 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module: Mbyllje diskutimi -- -- Usage in wiki: -- {{dmb|<decision>|<reason>}} (One call, under the title: a banner that closes the discussion, -- e.g. {{dmb|zgjidhur}}, {{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}, {{dmb|AM}}, {{dmb|grise}}) -- The old pair still works and boxes the whole discussion: -- {{dmb|1|<decision>}} or {{Mbyllje diskutimi|fillo|<decision>}} (Start the discussion box) -- {{dmb|2|<extra text>}} or {{Mbyllje diskutimi|mbaro|<extra text>}} (Finish the discussion box) -- -- {{Resolved}}/{{Zgjidhur}} and {{Refused}}/{{Refuzuar}} are the one call with "zgjidhur"/"refuzuar". -- Questions, requests and complaints ("zgjidhur", "refuzuar", "mbyllur") and the requests that an administrator -- decides without a vote ("u bë", "u refuzua": Kontrollues) close with a light status line (a sentence and a -- small icon); votes and decisions keep the stronger banner. -- A closed discussion is left out of the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (Moduli:WindowSections), -- and in the hubs whose threads are cards the accent of the card takes the colour of the box. -- -- A vote closed before the conditions of its procedure are met (the minimum time, the votes it needs; -- Module:Votes knows the rules) says so in the message of its closing itself, on the page of the -- request: "Ky diskutim është mbyllur para kohe, …" (or "… mbyllur pa votat e nevojshme, …"), with -- what was not met on the line under it. Whatever its decision, the closing is then amber, the -- colour of a warning, and has the warning sign in place of the icon of the decision. The page is -- listed in [[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]] until the request is archived. The message -- reads the same in the preview, before the closing is saved, and in the hubs and the windows of -- Kuvendi, which show their requests with Module:Votes (it tells each closing the page of its -- request, "faqja"). -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Utility -------------------------------------------------------------------------------- local function normalize(text) text = mw.text.trim(text or "") text = mw.ustring.lower(text) text = mw.ustring.gsub(text, "[ë]", "e") text = mw.ustring.gsub(text, "%s+", "") return text end local function fileLink(filename) return string.format("[[File:%s|20px|link=]]", filename) end -- A small icon for the light status line; "invert" marks a dark icon that is turned -- light in night mode local function iconLink(filename, invert) return string.format("[[File:%s|16px|link=|alt=%s]]", filename, invert and "|class=skin-invert" or "") end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Basic Config -------------------------------------------------------------------------------- -- The colours of the boxes are classes of the styles page (tones), drawn with the colour -- variables of the skin, so the boxes also read in night mode. local STYLES = 'Module:Mbyllje diskutimi/styles.css' -- Templates to embed the outcome message: how the discussion was closed ("mbyllur"; for a vote -- closed before its conditions were met, "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme") and -- the outcome local MSG_TEMPLATE = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>, %s.</b>' local MSG_PLAIN = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>.</b>' local MSG_CLOSED = 'mbyllur' -- A vote closed before its conditions were met: the tone and the icon of its closing, whatever its -- decision (the amber and the sign of a warning) local EARLY_TONE = 'amber' local EARLY_IMAGE = 'Codex icon alert color-warning.svg' -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Outcomes (including fallback) -- Each outcome has synonyms, a short message, an optional image, and a tone. -- The outcomes of questions, requests and complaints have instead a sentence (text) and a -- small icon: they close with the light status line. -- If a user's decision doesn't match any synonyms, we use Fallback. -------------------------------------------------------------------------------- local outcomes = { -- Questions, requests and complaints Zgjidhur = { synonyms = {"zgjidhur", "u zgjidh", "resolved", "kryer", "u krye", "done"}, text = "Çështja u zgjidh.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Refuzuar = { synonyms = {"refuzuar", "refuzo", "refused", "declined"}, text = "Kërkesa nuk u pranua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, Mbyllur = { synonyms = {"mbyllur", "mbyll", "closed"}, text = "Diskutimi u mbyll.", icon = "OOjs UI icon lock.svg", invert = true, tone = "grey" }, -- Requests that an administrator decides without a vote (Kontrollues): done or refused Ube = { synonyms = {"u bë", "ube", "u be"}, text = "U bë.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Urefuzua = { synonyms = {"u refuzua", "urefuzua"}, text = "U refuzua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, -- General decisions Per = { synonyms = {"p", "per", "pro", "aprovo", "aprovuar", "mirato", "miratuar"}, message = "rezultati ishte PËR", image = "Symbol support vote.svg", tone = "green" }, Kunder = { synonyms = {"k", "kunder", "kundra", "moho", "mohuar"}, message = "rezultati ishte KUNDËR", image = "Symbol oppose vote.svg", tone = "red" }, Asnjanes = { synonyms = {"n", "asnjanes", "neutral"}, message = "rezultati ishte ASNJANËS", image = "Symbol neutral vote.svg", tone = "grey" }, -- Deletion decisions Mbaje = { synonyms = {"mbaje", "te mbahet"}, message = "vendimi ishte TË MBAHET", image = "Symbol keep vote.svg", tone = "green" }, Grise = { synonyms = {"grise", "te griset"}, message = "vendimi ishte TË GRISET", image = "Symbol delete vote.svg", tone = "red" }, -- Featured and good articles decisions Hiqe = { synonyms = {"hiqe", "te hiqet"}, message = "vendimi ishte TË HIQET", -- the gold star of the featured articles; on the pages of the good articles their green one image = "Symbol unsupport star gold.svg", images = { ["Wikipedia:Artikuj të mirë/"] = "Symbol unsupport star green.svg" }, tone = "red" }, AP = { synonyms = {"ap", "artikull i perkryer"}, message = "artikulli u shpall I PËRKRYER", image = "Cscr-featured.svg", tone = "green" }, JoAP = { synonyms = {"joap", "jo artikull i perkryer"}, message = "artikulli NUK u shpall i përkryer", image = "Cscr-candidate.svg", tone = "red" }, AM = { synonyms = {"am", "artikull i mire"}, message = "artikulli u shpall I MIRË", image = "Good article star 2.svg", tone = "green" }, JoAM = { synonyms = {"joam", "jo artikull i mire"}, message = "artikulli NUK u shpall i mirë", image = "GA candidate.svg", tone = "red" }, -- Crat and admin decisions Krat = { synonyms = {"krat"}, message = "kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKrat = { synonyms = {"jokrat"}, message = "kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, Admin = { synonyms = {"admin"}, message = "kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoAdmin = { synonyms = {"joadmin"}, message = "kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, KratShkarkim = { synonyms = {"kratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoKratShkarkim = { synonyms = {"jokratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, AdminShkarkim = { synonyms = {"adminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoAdminShkarkim = { synonyms = {"joadminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, KratDoreheqje = { synonyms = {"kratdoreheqje"}, message = "burokrati U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, AdminDoreheqje = { synonyms = {"admindoreheqje"}, message = "administratori U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, -- Fallback for unrecognized decisions Fallback = { synonyms = {}, message = "rezultati ishte: ???", image = nil, tone = "white" } } -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Build synonyms lookup -------------------------------------------------------------------------------- local synonymsLookup = {} for key, data in pairs(outcomes) do if key ~= "Fallback" then synonymsLookup[ normalize(key) ] = key for _, s in ipairs(data.synonyms or {}) do synonymsLookup[ normalize(s) ] = key end end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. getOutcome -------------------------------------------------------------------------------- local function getOutcome(decision) local norm = normalize(decision) local canonical = synonymsLookup[norm] if canonical and outcomes[canonical] then return outcomes[canonical] end -- Fallback local fb = outcomes.Fallback local msg = fb.message:gsub("%?%?%?", (mw.text.trim(decision or ""):gsub("%%", "%%%%"))) return { message = msg, image = fb.image, tone = fb.tone } end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. HTML: the old box (start/finish) and the one-call banner -------------------------------------------------------------------------------- local function styles(frame) return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = STYLES }) end -- The image of an outcome on the page of a request: the one for its procedure (images, by the start of the name of -- the page), or the image of the outcome local function imageOf(outcome, page) for prefix, image in pairs(outcome.images or {}) do if page and page:sub(1, #prefix) == prefix then return image end end return outcome.image end -- The message of a closing: its sentence and its icon. "early" (Module:Votes.early_closing) comes -- with a vote closed before its conditions were met: the sentence then says so, and the icon is the -- warning sign. "page" is the page of the request (pageOf). local function message(outcome, early, page) if outcome.text then return iconLink(early and EARLY_IMAGE or outcome.icon, not early and outcome.invert) .. " " .. outcome.text end local closed = early and early.status or MSG_CLOSED local msg = outcome.message and string.format(MSG_TEMPLATE, closed, outcome.message) or string.format(MSG_PLAIN, closed) local image = early and EARLY_IMAGE or imageOf(outcome, page) return msg .. (image and (" " .. fileLink(image)) or "") end -- What was not met, for a vote closed before its conditions were met: a line of its own under the -- sentence, as a part of the same message (the tooltip gives the rule). The closings of questions and -- requests keep their own sentence, so there this line says both. local function detail(outcome, early) if not early then return "" end local lang = mw.getContentLanguage() return string.format( '<span class="dmb-detail" title="%s">%s.</span>', mw.text.encode(early.note or ""), outcome.text and (lang:ucfirst(early.status) .. ": " .. early.text) or lang:ucfirst(early.text) ) end local function startHTML(outcome, early, page) return string.format( '<div class="dmb-box dmb-%s">\n\t<i class="dmb-msg">%s%s</i>', early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), detail(outcome, early) ) end local function finishHTML(extra) extra = extra or "" return "\n</div>" .. extra end -- The light status line of the questions and requests is for the closings in order: one made before -- the conditions of a vote were met is a banner, in amber local function bannerHTML(outcome, reason, early, page) reason = mw.text.trim(reason or "") return string.format( '<div class="dmb-banner%s dmb-%s" role="note"><span class="dmb-msg">%s</span>%s%s</div>', outcome.text and not early and " dmb-soft" or "", early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6b. A vote closed before its conditions are met -------------------------------------------------------------------------------- -- The pages of the requests with a vote are under these pages (Module:Votes has the exact list, its -- REQUESTS); elsewhere (questions, complaints, the archives of the deletion requests, which show -- dozens of closed requests each) Module:Votes is not even loaded. local VOTE_ROOTS = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/', 'Wikipedia:Administrata/', } local EARLY_CATEGORY = '[[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]' -- The page of the request: the one its list tells the closing ({{dmb|faqja=…|…}}, see earlyClosing), or the page -- being shown; and whether it was told local function pageOf(frame) local parent = frame:getParent() local given = mw.text.trim(parent and parent.args.faqja or "") return given ~= "" and given or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, given ~= "" end -- Whether the vote is being closed before its conditions are met: what Module:Votes.closing_check -- tells about it, for the message of the closing; nil when the closing is in order, or when the page -- is not the page of a request that is still on its list. In a hub, where the request is transcluded, -- the closing cannot see which request it is on: the list tells it ({{dmb|faqja=…|…}}, which -- Module:Votes writes when it shows the requests of a list), and the second value returned is true. local function earlyClosing(frame) local page, told = pageOf(frame) local candidate = false for _, root in ipairs(VOTE_ROOTS) do if page:sub(1, #root) == root then candidate = true break end end if not candidate then return nil end local loaded, Votes = pcall(require, 'Module:Votes') if not loaded or type(Votes) ~= 'table' or not Votes.closing_check then return nil end local checked, early = pcall(Votes.closing_check, frame, told and page or nil) return checked and early or nil, told end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. Interpret the mode: "1"/"fillo" => start, "2"/"mbaro" => finish, anything else is -- the decision of the one call -------------------------------------------------------------------------------- local function getMode(modeInput) local m = normalize(modeInput) if m == "1" or m == "fillo" then return "start" elseif m == "2" or m == "mbaro" then return "finish" elseif m == "" then return "empty" else return "banner" end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. Main -------------------------------------------------------------------------------- function p.main(frame) local userMode = frame.args[1] or "" local finalMode = getMode(userMode) if finalMode == "start" then local decision = frame.args[2] or "" -- the category is for the page of the request, not for the hub that shows it local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. startHTML(getOutcome(decision), early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") elseif finalMode == "finish" then local extra = frame.args[2] or "" return finishHTML(extra) elseif finalMode == "banner" then local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. bannerHTML(getOutcome(userMode), frame.args[2], early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") else return '<span class="error">Mbyllje diskutimi: jepni vendimin, p.sh. <code>&#123;&#123;dmb&#124;zgjidhur&#125;&#125;</code>.</span>' end end return p ppm20mk8g07op26v863l3nleops1ezy 3059848 3059802 2026-10-26T17:20:35Z Klein Muçi 52109 Hiqet vendimi U refuzua (kontrolluesit refuzohen me {{Refuzohet}} = {{Refused}}); U bë mbetet për {{U bë}} e kontrolluesve në qendra — përmes Claude AI 3059848 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module: Mbyllje diskutimi -- -- Usage in wiki: -- {{dmb|<decision>|<reason>}} (One call, under the title: a banner that closes the discussion, -- e.g. {{dmb|zgjidhur}}, {{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}, {{dmb|AM}}, {{dmb|grise}}) -- The old pair still works and boxes the whole discussion: -- {{dmb|1|<decision>}} or {{Mbyllje diskutimi|fillo|<decision>}} (Start the discussion box) -- {{dmb|2|<extra text>}} or {{Mbyllje diskutimi|mbaro|<extra text>}} (Finish the discussion box) -- -- {{Resolved}}/{{Zgjidhur}} and {{Refused}}/{{Refuzuar}}/{{Refuzohet}} are the one call with "zgjidhur"/"refuzuar". -- Questions, requests and complaints ("zgjidhur", "refuzuar", "mbyllur") and the requests that an administrator -- decides without a vote ("u bë": Kontrollues, whose {{U bë}} the hubs show as this closing, Module:Votes) close -- with a light status line (a sentence and a small icon); votes and decisions keep the stronger banner. -- A closed discussion is left out of the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (Moduli:WindowSections), -- and in the hubs whose threads are cards the accent of the card takes the colour of the box. -- -- A vote closed before the conditions of its procedure are met (the minimum time, the votes it needs; -- Module:Votes knows the rules) says so in the message of its closing itself, on the page of the -- request: "Ky diskutim është mbyllur para kohe, …" (or "… mbyllur pa votat e nevojshme, …"), with -- what was not met on the line under it. Whatever its decision, the closing is then amber, the -- colour of a warning, and has the warning sign in place of the icon of the decision. The page is -- listed in [[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]] until the request is archived. The message -- reads the same in the preview, before the closing is saved, and in the hubs and the windows of -- Kuvendi, which show their requests with Module:Votes (it tells each closing the page of its -- request, "faqja"). -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Utility -------------------------------------------------------------------------------- local function normalize(text) text = mw.text.trim(text or "") text = mw.ustring.lower(text) text = mw.ustring.gsub(text, "[ë]", "e") text = mw.ustring.gsub(text, "%s+", "") return text end local function fileLink(filename) return string.format("[[File:%s|20px|link=]]", filename) end -- A small icon for the light status line; "invert" marks a dark icon that is turned -- light in night mode local function iconLink(filename, invert) return string.format("[[File:%s|16px|link=|alt=%s]]", filename, invert and "|class=skin-invert" or "") end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Basic Config -------------------------------------------------------------------------------- -- The colours of the boxes are classes of the styles page (tones), drawn with the colour -- variables of the skin, so the boxes also read in night mode. local STYLES = 'Module:Mbyllje diskutimi/styles.css' -- Templates to embed the outcome message: how the discussion was closed ("mbyllur"; for a vote -- closed before its conditions were met, "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme") and -- the outcome local MSG_TEMPLATE = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>, %s.</b>' local MSG_PLAIN = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>.</b>' local MSG_CLOSED = 'mbyllur' -- A vote closed before its conditions were met: the tone and the icon of its closing, whatever its -- decision (the amber and the sign of a warning) local EARLY_TONE = 'amber' local EARLY_IMAGE = 'Codex icon alert color-warning.svg' -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Outcomes (including fallback) -- Each outcome has synonyms, a short message, an optional image, and a tone. -- The outcomes of questions, requests and complaints have instead a sentence (text) and a -- small icon: they close with the light status line. -- If a user's decision doesn't match any synonyms, we use Fallback. -------------------------------------------------------------------------------- local outcomes = { -- Questions, requests and complaints Zgjidhur = { synonyms = {"zgjidhur", "u zgjidh", "resolved", "kryer", "u krye", "done"}, text = "Çështja u zgjidh.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Refuzuar = { synonyms = {"refuzuar", "refuzo", "refused", "declined"}, text = "Kërkesa nuk u pranua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, Mbyllur = { synonyms = {"mbyllur", "mbyll", "closed"}, text = "Diskutimi u mbyll.", icon = "OOjs UI icon lock.svg", invert = true, tone = "grey" }, -- A request that an administrator decides without a vote, done (Kontrollues: {{U bë}}, which Module:Votes shows -- as {{dmb|U bë}} on the hubs and in the windows of Kuvendi; refused, it closes with {{Refuzohet}} = {{Refused}}) Ube = { synonyms = {"u bë", "ube", "u be"}, text = "U bë.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, -- General decisions Per = { synonyms = {"p", "per", "pro", "aprovo", "aprovuar", "mirato", "miratuar"}, message = "rezultati ishte PËR", image = "Symbol support vote.svg", tone = "green" }, Kunder = { synonyms = {"k", "kunder", "kundra", "moho", "mohuar"}, message = "rezultati ishte KUNDËR", image = "Symbol oppose vote.svg", tone = "red" }, Asnjanes = { synonyms = {"n", "asnjanes", "neutral"}, message = "rezultati ishte ASNJANËS", image = "Symbol neutral vote.svg", tone = "grey" }, -- Deletion decisions Mbaje = { synonyms = {"mbaje", "te mbahet"}, message = "vendimi ishte TË MBAHET", image = "Symbol keep vote.svg", tone = "green" }, Grise = { synonyms = {"grise", "te griset"}, message = "vendimi ishte TË GRISET", image = "Symbol delete vote.svg", tone = "red" }, -- Featured and good articles decisions Hiqe = { synonyms = {"hiqe", "te hiqet"}, message = "vendimi ishte TË HIQET", -- the gold star of the featured articles; on the pages of the good articles their green one image = "Symbol unsupport star gold.svg", images = { ["Wikipedia:Artikuj të mirë/"] = "Symbol unsupport star green.svg" }, tone = "red" }, AP = { synonyms = {"ap", "artikull i perkryer"}, message = "artikulli u shpall I PËRKRYER", image = "Cscr-featured.svg", tone = "green" }, JoAP = { synonyms = {"joap", "jo artikull i perkryer"}, message = "artikulli NUK u shpall i përkryer", image = "Cscr-candidate.svg", tone = "red" }, AM = { synonyms = {"am", "artikull i mire"}, message = "artikulli u shpall I MIRË", image = "Good article star 2.svg", tone = "green" }, JoAM = { synonyms = {"joam", "jo artikull i mire"}, message = "artikulli NUK u shpall i mirë", image = "GA candidate.svg", tone = "red" }, -- Crat and admin decisions Krat = { synonyms = {"krat"}, message = "kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKrat = { synonyms = {"jokrat"}, message = "kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, Admin = { synonyms = {"admin"}, message = "kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoAdmin = { synonyms = {"joadmin"}, message = "kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, KratShkarkim = { synonyms = {"kratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoKratShkarkim = { synonyms = {"jokratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, AdminShkarkim = { synonyms = {"adminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoAdminShkarkim = { synonyms = {"joadminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, KratDoreheqje = { synonyms = {"kratdoreheqje"}, message = "burokrati U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, AdminDoreheqje = { synonyms = {"admindoreheqje"}, message = "administratori U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, -- Fallback for unrecognized decisions Fallback = { synonyms = {}, message = "rezultati ishte: ???", image = nil, tone = "white" } } -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Build synonyms lookup -------------------------------------------------------------------------------- local synonymsLookup = {} for key, data in pairs(outcomes) do if key ~= "Fallback" then synonymsLookup[ normalize(key) ] = key for _, s in ipairs(data.synonyms or {}) do synonymsLookup[ normalize(s) ] = key end end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. getOutcome -------------------------------------------------------------------------------- local function getOutcome(decision) local norm = normalize(decision) local canonical = synonymsLookup[norm] if canonical and outcomes[canonical] then return outcomes[canonical] end -- Fallback local fb = outcomes.Fallback local msg = fb.message:gsub("%?%?%?", (mw.text.trim(decision or ""):gsub("%%", "%%%%"))) return { message = msg, image = fb.image, tone = fb.tone } end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. HTML: the old box (start/finish) and the one-call banner -------------------------------------------------------------------------------- local function styles(frame) return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = STYLES }) end -- The image of an outcome on the page of a request: the one for its procedure (images, by the start of the name of -- the page), or the image of the outcome local function imageOf(outcome, page) for prefix, image in pairs(outcome.images or {}) do if page and page:sub(1, #prefix) == prefix then return image end end return outcome.image end -- The message of a closing: its sentence and its icon. "early" (Module:Votes.early_closing) comes -- with a vote closed before its conditions were met: the sentence then says so, and the icon is the -- warning sign. "page" is the page of the request (pageOf). local function message(outcome, early, page) if outcome.text then return iconLink(early and EARLY_IMAGE or outcome.icon, not early and outcome.invert) .. " " .. outcome.text end local closed = early and early.status or MSG_CLOSED local msg = outcome.message and string.format(MSG_TEMPLATE, closed, outcome.message) or string.format(MSG_PLAIN, closed) local image = early and EARLY_IMAGE or imageOf(outcome, page) return msg .. (image and (" " .. fileLink(image)) or "") end -- What was not met, for a vote closed before its conditions were met: a line of its own under the -- sentence, as a part of the same message (the tooltip gives the rule). The closings of questions and -- requests keep their own sentence, so there this line says both. local function detail(outcome, early) if not early then return "" end local lang = mw.getContentLanguage() return string.format( '<span class="dmb-detail" title="%s">%s.</span>', mw.text.encode(early.note or ""), outcome.text and (lang:ucfirst(early.status) .. ": " .. early.text) or lang:ucfirst(early.text) ) end local function startHTML(outcome, early, page) return string.format( '<div class="dmb-box dmb-%s">\n\t<i class="dmb-msg">%s%s</i>', early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), detail(outcome, early) ) end local function finishHTML(extra) extra = extra or "" return "\n</div>" .. extra end -- The light status line of the questions and requests is for the closings in order: one made before -- the conditions of a vote were met is a banner, in amber local function bannerHTML(outcome, reason, early, page) reason = mw.text.trim(reason or "") return string.format( '<div class="dmb-banner%s dmb-%s" role="note"><span class="dmb-msg">%s</span>%s%s</div>', outcome.text and not early and " dmb-soft" or "", early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6b. A vote closed before its conditions are met -------------------------------------------------------------------------------- -- The pages of the requests with a vote are under these pages (Module:Votes has the exact list, its -- REQUESTS); elsewhere (questions, complaints, the archives of the deletion requests, which show -- dozens of closed requests each) Module:Votes is not even loaded. local VOTE_ROOTS = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/', 'Wikipedia:Administrata/', } local EARLY_CATEGORY = '[[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]' -- The page of the request: the one its list tells the closing ({{dmb|faqja=…|…}}, see earlyClosing), or the page -- being shown; and whether it was told local function pageOf(frame) local parent = frame:getParent() local given = mw.text.trim(parent and parent.args.faqja or "") return given ~= "" and given or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, given ~= "" end -- Whether the vote is being closed before its conditions are met: what Module:Votes.closing_check -- tells about it, for the message of the closing; nil when the closing is in order, or when the page -- is not the page of a request that is still on its list. In a hub, where the request is transcluded, -- the closing cannot see which request it is on: the list tells it ({{dmb|faqja=…|…}}, which -- Module:Votes writes when it shows the requests of a list), and the second value returned is true. local function earlyClosing(frame) local page, told = pageOf(frame) local candidate = false for _, root in ipairs(VOTE_ROOTS) do if page:sub(1, #root) == root then candidate = true break end end if not candidate then return nil end local loaded, Votes = pcall(require, 'Module:Votes') if not loaded or type(Votes) ~= 'table' or not Votes.closing_check then return nil end local checked, early = pcall(Votes.closing_check, frame, told and page or nil) return checked and early or nil, told end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. Interpret the mode: "1"/"fillo" => start, "2"/"mbaro" => finish, anything else is -- the decision of the one call -------------------------------------------------------------------------------- local function getMode(modeInput) local m = normalize(modeInput) if m == "1" or m == "fillo" then return "start" elseif m == "2" or m == "mbaro" then return "finish" elseif m == "" then return "empty" else return "banner" end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. Main -------------------------------------------------------------------------------- function p.main(frame) local userMode = frame.args[1] or "" local finalMode = getMode(userMode) if finalMode == "start" then local decision = frame.args[2] or "" -- the category is for the page of the request, not for the hub that shows it local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. startHTML(getOutcome(decision), early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") elseif finalMode == "finish" then local extra = frame.args[2] or "" return finishHTML(extra) elseif finalMode == "banner" then local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. bannerHTML(getOutcome(userMode), frame.args[2], early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") else return '<span class="error">Mbyllje diskutimi: jepni vendimin, p.sh. <code>&#123;&#123;dmb&#124;zgjidhur&#125;&#125;</code>.</span>' end end return p 5vpb81dm63klc2jpui5gt5hw7z7rhid 3059974 3059848 2026-10-27T00:57:10Z Klein Muçi 52109 Vendimi Miratohet (Kërkesa u miratua., i gjelbër) për kërkesat pa votim, në vend të U bë — përmes Claude AI 3059974 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module: Mbyllje diskutimi -- -- Usage in wiki: -- {{dmb|<decision>|<reason>}} (One call, under the title: a banner that closes the discussion, -- e.g. {{dmb|zgjidhur}}, {{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}, {{dmb|AM}}, {{dmb|grise}}) -- The old pair still works and boxes the whole discussion: -- {{dmb|1|<decision>}} or {{Mbyllje diskutimi|fillo|<decision>}} (Start the discussion box) -- {{dmb|2|<extra text>}} or {{Mbyllje diskutimi|mbaro|<extra text>}} (Finish the discussion box) -- -- {{Resolved}}/{{Zgjidhur}}, {{Approved}}/{{Miratohet}} and {{Refused}}/{{Refuzuar}}/{{Refuzohet}} are the one call -- with "zgjidhur", "miratohet" and "refuzuar". Questions, requests and complaints ("zgjidhur", "refuzuar", "mbyllur") -- and the requests that an administrator decides without a vote (Kontrollues: "miratohet" or "refuzuar") close with -- a light status line (a sentence and a small icon); votes and decisions keep the stronger banner. -- A closed discussion is left out of the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (Moduli:WindowSections), -- and in the hubs whose threads are cards the accent of the card takes the colour of the box. -- -- A vote closed before the conditions of its procedure are met (the minimum time, the votes it needs; -- Module:Votes knows the rules) says so in the message of its closing itself, on the page of the -- request: "Ky diskutim është mbyllur para kohe, …" (or "… mbyllur pa votat e nevojshme, …"), with -- what was not met on the line under it. Whatever its decision, the closing is then amber, the -- colour of a warning, and has the warning sign in place of the icon of the decision. The page is -- listed in [[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]] until the request is archived. The message -- reads the same in the preview, before the closing is saved, and in the hubs and the windows of -- Kuvendi, which show their requests with Module:Votes (it tells each closing the page of its -- request, "faqja"). -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Utility -------------------------------------------------------------------------------- local function normalize(text) text = mw.text.trim(text or "") text = mw.ustring.lower(text) text = mw.ustring.gsub(text, "[ë]", "e") text = mw.ustring.gsub(text, "%s+", "") return text end local function fileLink(filename) return string.format("[[File:%s|20px|link=]]", filename) end -- A small icon for the light status line; "invert" marks a dark icon that is turned -- light in night mode local function iconLink(filename, invert) return string.format("[[File:%s|16px|link=|alt=%s]]", filename, invert and "|class=skin-invert" or "") end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Basic Config -------------------------------------------------------------------------------- -- The colours of the boxes are classes of the styles page (tones), drawn with the colour -- variables of the skin, so the boxes also read in night mode. local STYLES = 'Module:Mbyllje diskutimi/styles.css' -- Templates to embed the outcome message: how the discussion was closed ("mbyllur"; for a vote -- closed before its conditions were met, "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme") and -- the outcome local MSG_TEMPLATE = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>, %s.</b>' local MSG_PLAIN = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>.</b>' local MSG_CLOSED = 'mbyllur' -- A vote closed before its conditions were met: the tone and the icon of its closing, whatever its -- decision (the amber and the sign of a warning) local EARLY_TONE = 'amber' local EARLY_IMAGE = 'Codex icon alert color-warning.svg' -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Outcomes (including fallback) -- Each outcome has synonyms, a short message, an optional image, and a tone. -- The outcomes of questions, requests and complaints have instead a sentence (text) and a -- small icon: they close with the light status line. -- If a user's decision doesn't match any synonyms, we use Fallback. -------------------------------------------------------------------------------- local outcomes = { -- Questions, requests and complaints Zgjidhur = { synonyms = {"zgjidhur", "u zgjidh", "resolved", "kryer", "u krye", "done"}, text = "Çështja u zgjidh.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Refuzuar = { synonyms = {"refuzuar", "refuzo", "refused", "declined"}, text = "Kërkesa nuk u pranua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, Mbyllur = { synonyms = {"mbyllur", "mbyll", "closed"}, text = "Diskutimi u mbyll.", icon = "OOjs UI icon lock.svg", invert = true, tone = "grey" }, -- A request that an administrator decides without a vote (Kontrollues), approved: {{Miratohet}} = {{Approved}}; -- refused, it closes with {{Refuzohet}} = {{Refused}} Miratohet = { synonyms = {"miratohet", "u miratua", "approved"}, text = "Kërkesa u miratua.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, -- General decisions Per = { synonyms = {"p", "per", "pro", "aprovo", "aprovuar", "mirato", "miratuar"}, message = "rezultati ishte PËR", image = "Symbol support vote.svg", tone = "green" }, Kunder = { synonyms = {"k", "kunder", "kundra", "moho", "mohuar"}, message = "rezultati ishte KUNDËR", image = "Symbol oppose vote.svg", tone = "red" }, Asnjanes = { synonyms = {"n", "asnjanes", "neutral"}, message = "rezultati ishte ASNJANËS", image = "Symbol neutral vote.svg", tone = "grey" }, -- Deletion decisions Mbaje = { synonyms = {"mbaje", "te mbahet"}, message = "vendimi ishte TË MBAHET", image = "Symbol keep vote.svg", tone = "green" }, Grise = { synonyms = {"grise", "te griset"}, message = "vendimi ishte TË GRISET", image = "Symbol delete vote.svg", tone = "red" }, -- Featured and good articles decisions Hiqe = { synonyms = {"hiqe", "te hiqet"}, message = "vendimi ishte TË HIQET", -- the gold star of the featured articles; on the pages of the good articles their green one image = "Symbol unsupport star gold.svg", images = { ["Wikipedia:Artikuj të mirë/"] = "Symbol unsupport star green.svg" }, tone = "red" }, AP = { synonyms = {"ap", "artikull i perkryer"}, message = "artikulli u shpall I PËRKRYER", image = "Cscr-featured.svg", tone = "green" }, JoAP = { synonyms = {"joap", "jo artikull i perkryer"}, message = "artikulli NUK u shpall i përkryer", image = "Cscr-candidate.svg", tone = "red" }, AM = { synonyms = {"am", "artikull i mire"}, message = "artikulli u shpall I MIRË", image = "Good article star 2.svg", tone = "green" }, JoAM = { synonyms = {"joam", "jo artikull i mire"}, message = "artikulli NUK u shpall i mirë", image = "GA candidate.svg", tone = "red" }, -- Crat and admin decisions Krat = { synonyms = {"krat"}, message = "kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKrat = { synonyms = {"jokrat"}, message = "kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, Admin = { synonyms = {"admin"}, message = "kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoAdmin = { synonyms = {"joadmin"}, message = "kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, KratShkarkim = { synonyms = {"kratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoKratShkarkim = { synonyms = {"jokratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, AdminShkarkim = { synonyms = {"adminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoAdminShkarkim = { synonyms = {"joadminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, KratDoreheqje = { synonyms = {"kratdoreheqje"}, message = "burokrati U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, AdminDoreheqje = { synonyms = {"admindoreheqje"}, message = "administratori U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, -- Fallback for unrecognized decisions Fallback = { synonyms = {}, message = "rezultati ishte: ???", image = nil, tone = "white" } } -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Build synonyms lookup -------------------------------------------------------------------------------- local synonymsLookup = {} for key, data in pairs(outcomes) do if key ~= "Fallback" then synonymsLookup[ normalize(key) ] = key for _, s in ipairs(data.synonyms or {}) do synonymsLookup[ normalize(s) ] = key end end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. getOutcome -------------------------------------------------------------------------------- local function getOutcome(decision) local norm = normalize(decision) local canonical = synonymsLookup[norm] if canonical and outcomes[canonical] then return outcomes[canonical] end -- Fallback local fb = outcomes.Fallback local msg = fb.message:gsub("%?%?%?", (mw.text.trim(decision or ""):gsub("%%", "%%%%"))) return { message = msg, image = fb.image, tone = fb.tone } end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. HTML: the old box (start/finish) and the one-call banner -------------------------------------------------------------------------------- local function styles(frame) return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = STYLES }) end -- The image of an outcome on the page of a request: the one for its procedure (images, by the start of the name of -- the page), or the image of the outcome local function imageOf(outcome, page) for prefix, image in pairs(outcome.images or {}) do if page and page:sub(1, #prefix) == prefix then return image end end return outcome.image end -- The message of a closing: its sentence and its icon. "early" (Module:Votes.early_closing) comes -- with a vote closed before its conditions were met: the sentence then says so, and the icon is the -- warning sign. "page" is the page of the request (pageOf). local function message(outcome, early, page) if outcome.text then return iconLink(early and EARLY_IMAGE or outcome.icon, not early and outcome.invert) .. " " .. outcome.text end local closed = early and early.status or MSG_CLOSED local msg = outcome.message and string.format(MSG_TEMPLATE, closed, outcome.message) or string.format(MSG_PLAIN, closed) local image = early and EARLY_IMAGE or imageOf(outcome, page) return msg .. (image and (" " .. fileLink(image)) or "") end -- What was not met, for a vote closed before its conditions were met: a line of its own under the -- sentence, as a part of the same message (the tooltip gives the rule). The closings of questions and -- requests keep their own sentence, so there this line says both. local function detail(outcome, early) if not early then return "" end local lang = mw.getContentLanguage() return string.format( '<span class="dmb-detail" title="%s">%s.</span>', mw.text.encode(early.note or ""), outcome.text and (lang:ucfirst(early.status) .. ": " .. early.text) or lang:ucfirst(early.text) ) end local function startHTML(outcome, early, page) return string.format( '<div class="dmb-box dmb-%s">\n\t<i class="dmb-msg">%s%s</i>', early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), detail(outcome, early) ) end local function finishHTML(extra) extra = extra or "" return "\n</div>" .. extra end -- The light status line of the questions and requests is for the closings in order: one made before -- the conditions of a vote were met is a banner, in amber local function bannerHTML(outcome, reason, early, page) reason = mw.text.trim(reason or "") return string.format( '<div class="dmb-banner%s dmb-%s" role="note"><span class="dmb-msg">%s</span>%s%s</div>', outcome.text and not early and " dmb-soft" or "", early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6b. A vote closed before its conditions are met -------------------------------------------------------------------------------- -- The pages of the requests with a vote are under these pages (Module:Votes has the exact list, its -- REQUESTS); elsewhere (questions, complaints, the archives of the deletion requests, which show -- dozens of closed requests each) Module:Votes is not even loaded. local VOTE_ROOTS = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/', 'Wikipedia:Administrata/', } local EARLY_CATEGORY = '[[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]' -- The page of the request: the one its list tells the closing ({{dmb|faqja=…|…}}, see earlyClosing), or the page -- being shown; and whether it was told local function pageOf(frame) local parent = frame:getParent() local given = mw.text.trim(parent and parent.args.faqja or "") return given ~= "" and given or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, given ~= "" end -- Whether the vote is being closed before its conditions are met: what Module:Votes.closing_check -- tells about it, for the message of the closing; nil when the closing is in order, or when the page -- is not the page of a request that is still on its list. In a hub, where the request is transcluded, -- the closing cannot see which request it is on: the list tells it ({{dmb|faqja=…|…}}, which -- Module:Votes writes when it shows the requests of a list), and the second value returned is true. local function earlyClosing(frame) local page, told = pageOf(frame) local candidate = false for _, root in ipairs(VOTE_ROOTS) do if page:sub(1, #root) == root then candidate = true break end end if not candidate then return nil end local loaded, Votes = pcall(require, 'Module:Votes') if not loaded or type(Votes) ~= 'table' or not Votes.closing_check then return nil end local checked, early = pcall(Votes.closing_check, frame, told and page or nil) return checked and early or nil, told end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. Interpret the mode: "1"/"fillo" => start, "2"/"mbaro" => finish, anything else is -- the decision of the one call -------------------------------------------------------------------------------- local function getMode(modeInput) local m = normalize(modeInput) if m == "1" or m == "fillo" then return "start" elseif m == "2" or m == "mbaro" then return "finish" elseif m == "" then return "empty" else return "banner" end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. Main -------------------------------------------------------------------------------- function p.main(frame) local userMode = frame.args[1] or "" local finalMode = getMode(userMode) if finalMode == "start" then local decision = frame.args[2] or "" -- the category is for the page of the request, not for the hub that shows it local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. startHTML(getOutcome(decision), early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") elseif finalMode == "finish" then local extra = frame.args[2] or "" return finishHTML(extra) elseif finalMode == "banner" then local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. bannerHTML(getOutcome(userMode), frame.args[2], early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") else return '<span class="error">Mbyllje diskutimi: jepni vendimin, p.sh. <code>&#123;&#123;dmb&#124;zgjidhur&#125;&#125;</code>.</span>' end end return p md5lkxzi11p30esx76dejw79ej7ngcc 3060032 3059974 2026-10-27T08:56:31Z Klein Muçi 52109 Vendimet Kontrollues dhe JoKontrollues (edhe reviewer, joreviewer), si ato të administratorëve, për kërkesat për kontrollues; hiqet Miratohet — përmes Claude AI 3060032 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module: Mbyllje diskutimi -- -- Usage in wiki: -- {{dmb|<decision>|<reason>}} (One call, under the title: a banner that closes the discussion, -- e.g. {{dmb|zgjidhur}}, {{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}, {{dmb|AM}}, {{dmb|grise}}) -- The old pair still works and boxes the whole discussion: -- {{dmb|1|<decision>}} or {{Mbyllje diskutimi|fillo|<decision>}} (Start the discussion box) -- {{dmb|2|<extra text>}} or {{Mbyllje diskutimi|mbaro|<extra text>}} (Finish the discussion box) -- -- {{Resolved}}/{{Zgjidhur}} and {{Refused}}/{{Refuzuar}}/{{Refuzohet}} are the one call with "zgjidhur"/"refuzuar". -- Questions, requests and complaints ("zgjidhur", "refuzuar", "mbyllur") close with a light status line (a sentence -- and a small icon); votes and decisions keep the stronger banner, and so do the requests of Administrata, those -- without a vote too (Kontrollues: "kontrollues" or "jokontrollues", "reviewer" or "joreviewer"). -- A closed discussion is left out of the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (Moduli:WindowSections), -- and in the hubs whose threads are cards the accent of the card takes the colour of the box. -- -- A vote closed before the conditions of its procedure are met (the minimum time, the votes it needs; -- Module:Votes knows the rules) says so in the message of its closing itself, on the page of the -- request: "Ky diskutim është mbyllur para kohe, …" (or "… mbyllur pa votat e nevojshme, …"), with -- what was not met on the line under it. Whatever its decision, the closing is then amber, the -- colour of a warning, and has the warning sign in place of the icon of the decision. The page is -- listed in [[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]] until the request is archived. The message -- reads the same in the preview, before the closing is saved, and in the hubs and the windows of -- Kuvendi, which show their requests with Module:Votes (it tells each closing the page of its -- request, "faqja"). -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Utility -------------------------------------------------------------------------------- local function normalize(text) text = mw.text.trim(text or "") text = mw.ustring.lower(text) text = mw.ustring.gsub(text, "[ë]", "e") text = mw.ustring.gsub(text, "%s+", "") return text end local function fileLink(filename) return string.format("[[File:%s|20px|link=]]", filename) end -- A small icon for the light status line; "invert" marks a dark icon that is turned -- light in night mode local function iconLink(filename, invert) return string.format("[[File:%s|16px|link=|alt=%s]]", filename, invert and "|class=skin-invert" or "") end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Basic Config -------------------------------------------------------------------------------- -- The colours of the boxes are classes of the styles page (tones), drawn with the colour -- variables of the skin, so the boxes also read in night mode. local STYLES = 'Module:Mbyllje diskutimi/styles.css' -- Templates to embed the outcome message: how the discussion was closed ("mbyllur"; for a vote -- closed before its conditions were met, "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme") and -- the outcome local MSG_TEMPLATE = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>, %s.</b>' local MSG_PLAIN = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>.</b>' local MSG_CLOSED = 'mbyllur' -- A vote closed before its conditions were met: the tone and the icon of its closing, whatever its -- decision (the amber and the sign of a warning) local EARLY_TONE = 'amber' local EARLY_IMAGE = 'Codex icon alert color-warning.svg' -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Outcomes (including fallback) -- Each outcome has synonyms, a short message, an optional image, and a tone. -- The outcomes of questions, requests and complaints have instead a sentence (text) and a -- small icon: they close with the light status line. -- If a user's decision doesn't match any synonyms, we use Fallback. -------------------------------------------------------------------------------- local outcomes = { -- Questions, requests and complaints Zgjidhur = { synonyms = {"zgjidhur", "u zgjidh", "resolved", "kryer", "u krye", "done"}, text = "Çështja u zgjidh.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Refuzuar = { synonyms = {"refuzuar", "refuzo", "refused", "declined"}, text = "Kërkesa nuk u pranua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, Mbyllur = { synonyms = {"mbyllur", "mbyll", "closed"}, text = "Diskutimi u mbyll.", icon = "OOjs UI icon lock.svg", invert = true, tone = "grey" }, -- General decisions Per = { synonyms = {"p", "per", "pro", "aprovo", "aprovuar", "mirato", "miratuar"}, message = "rezultati ishte PËR", image = "Symbol support vote.svg", tone = "green" }, Kunder = { synonyms = {"k", "kunder", "kundra", "moho", "mohuar"}, message = "rezultati ishte KUNDËR", image = "Symbol oppose vote.svg", tone = "red" }, Asnjanes = { synonyms = {"n", "asnjanes", "neutral"}, message = "rezultati ishte ASNJANËS", image = "Symbol neutral vote.svg", tone = "grey" }, -- Deletion decisions Mbaje = { synonyms = {"mbaje", "te mbahet"}, message = "vendimi ishte TË MBAHET", image = "Symbol keep vote.svg", tone = "green" }, Grise = { synonyms = {"grise", "te griset"}, message = "vendimi ishte TË GRISET", image = "Symbol delete vote.svg", tone = "red" }, -- Featured and good articles decisions Hiqe = { synonyms = {"hiqe", "te hiqet"}, message = "vendimi ishte TË HIQET", -- the gold star of the featured articles; on the pages of the good articles their green one image = "Symbol unsupport star gold.svg", images = { ["Wikipedia:Artikuj të mirë/"] = "Symbol unsupport star green.svg" }, tone = "red" }, AP = { synonyms = {"ap", "artikull i perkryer"}, message = "artikulli u shpall I PËRKRYER", image = "Cscr-featured.svg", tone = "green" }, JoAP = { synonyms = {"joap", "jo artikull i perkryer"}, message = "artikulli NUK u shpall i përkryer", image = "Cscr-candidate.svg", tone = "red" }, AM = { synonyms = {"am", "artikull i mire"}, message = "artikulli u shpall I MIRË", image = "Good article star 2.svg", tone = "green" }, JoAM = { synonyms = {"joam", "jo artikull i mire"}, message = "artikulli NUK u shpall i mirë", image = "GA candidate.svg", tone = "red" }, -- Crat and admin decisions Krat = { synonyms = {"krat"}, message = "kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKrat = { synonyms = {"jokrat"}, message = "kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, Admin = { synonyms = {"admin"}, message = "kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoAdmin = { synonyms = {"joadmin"}, message = "kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, KratShkarkim = { synonyms = {"kratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoKratShkarkim = { synonyms = {"jokratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, AdminShkarkim = { synonyms = {"adminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoAdminShkarkim = { synonyms = {"joadminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, KratDoreheqje = { synonyms = {"kratdoreheqje"}, message = "burokrati U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, AdminDoreheqje = { synonyms = {"admindoreheqje"}, message = "administratori U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, -- Kontrollues decisions: a request that an administrator decides, without a vote Kontrollues = { synonyms = {"kontrollues", "reviewer"}, message = "kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKontrollues = { synonyms = {"jokontrollues", "joreviewer"}, message = "kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, -- Fallback for unrecognized decisions Fallback = { synonyms = {}, message = "rezultati ishte: ???", image = nil, tone = "white" } } -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Build synonyms lookup -------------------------------------------------------------------------------- local synonymsLookup = {} for key, data in pairs(outcomes) do if key ~= "Fallback" then synonymsLookup[ normalize(key) ] = key for _, s in ipairs(data.synonyms or {}) do synonymsLookup[ normalize(s) ] = key end end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. getOutcome -------------------------------------------------------------------------------- local function getOutcome(decision) local norm = normalize(decision) local canonical = synonymsLookup[norm] if canonical and outcomes[canonical] then return outcomes[canonical] end -- Fallback local fb = outcomes.Fallback local msg = fb.message:gsub("%?%?%?", (mw.text.trim(decision or ""):gsub("%%", "%%%%"))) return { message = msg, image = fb.image, tone = fb.tone } end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. HTML: the old box (start/finish) and the one-call banner -------------------------------------------------------------------------------- local function styles(frame) return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = STYLES }) end -- The image of an outcome on the page of a request: the one for its procedure (images, by the start of the name of -- the page), or the image of the outcome local function imageOf(outcome, page) for prefix, image in pairs(outcome.images or {}) do if page and page:sub(1, #prefix) == prefix then return image end end return outcome.image end -- The message of a closing: its sentence and its icon. "early" (Module:Votes.early_closing) comes -- with a vote closed before its conditions were met: the sentence then says so, and the icon is the -- warning sign. "page" is the page of the request (pageOf). local function message(outcome, early, page) if outcome.text then return iconLink(early and EARLY_IMAGE or outcome.icon, not early and outcome.invert) .. " " .. outcome.text end local closed = early and early.status or MSG_CLOSED local msg = outcome.message and string.format(MSG_TEMPLATE, closed, outcome.message) or string.format(MSG_PLAIN, closed) local image = early and EARLY_IMAGE or imageOf(outcome, page) return msg .. (image and (" " .. fileLink(image)) or "") end -- What was not met, for a vote closed before its conditions were met: a line of its own under the -- sentence, as a part of the same message (the tooltip gives the rule). The closings of questions and -- requests keep their own sentence, so there this line says both. local function detail(outcome, early) if not early then return "" end local lang = mw.getContentLanguage() return string.format( '<span class="dmb-detail" title="%s">%s.</span>', mw.text.encode(early.note or ""), outcome.text and (lang:ucfirst(early.status) .. ": " .. early.text) or lang:ucfirst(early.text) ) end local function startHTML(outcome, early, page) return string.format( '<div class="dmb-box dmb-%s">\n\t<i class="dmb-msg">%s%s</i>', early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), detail(outcome, early) ) end local function finishHTML(extra) extra = extra or "" return "\n</div>" .. extra end -- The light status line of the questions and requests is for the closings in order: one made before -- the conditions of a vote were met is a banner, in amber local function bannerHTML(outcome, reason, early, page) reason = mw.text.trim(reason or "") return string.format( '<div class="dmb-banner%s dmb-%s" role="note"><span class="dmb-msg">%s</span>%s%s</div>', outcome.text and not early and " dmb-soft" or "", early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6b. A vote closed before its conditions are met -------------------------------------------------------------------------------- -- The pages of the requests with a vote are under these pages (Module:Votes has the exact list, its -- REQUESTS); elsewhere (questions, complaints, the archives of the deletion requests, which show -- dozens of closed requests each) Module:Votes is not even loaded. local VOTE_ROOTS = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/', 'Wikipedia:Administrata/', } local EARLY_CATEGORY = '[[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]' -- The page of the request: the one its list tells the closing ({{dmb|faqja=…|…}}, see earlyClosing), or the page -- being shown; and whether it was told local function pageOf(frame) local parent = frame:getParent() local given = mw.text.trim(parent and parent.args.faqja or "") return given ~= "" and given or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, given ~= "" end -- Whether the vote is being closed before its conditions are met: what Module:Votes.closing_check -- tells about it, for the message of the closing; nil when the closing is in order, or when the page -- is not the page of a request that is still on its list. In a hub, where the request is transcluded, -- the closing cannot see which request it is on: the list tells it ({{dmb|faqja=…|…}}, which -- Module:Votes writes when it shows the requests of a list), and the second value returned is true. local function earlyClosing(frame) local page, told = pageOf(frame) local candidate = false for _, root in ipairs(VOTE_ROOTS) do if page:sub(1, #root) == root then candidate = true break end end if not candidate then return nil end local loaded, Votes = pcall(require, 'Module:Votes') if not loaded or type(Votes) ~= 'table' or not Votes.closing_check then return nil end local checked, early = pcall(Votes.closing_check, frame, told and page or nil) return checked and early or nil, told end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. Interpret the mode: "1"/"fillo" => start, "2"/"mbaro" => finish, anything else is -- the decision of the one call -------------------------------------------------------------------------------- local function getMode(modeInput) local m = normalize(modeInput) if m == "1" or m == "fillo" then return "start" elseif m == "2" or m == "mbaro" then return "finish" elseif m == "" then return "empty" else return "banner" end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. Main -------------------------------------------------------------------------------- function p.main(frame) local userMode = frame.args[1] or "" local finalMode = getMode(userMode) if finalMode == "start" then local decision = frame.args[2] or "" -- the category is for the page of the request, not for the hub that shows it local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. startHTML(getOutcome(decision), early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") elseif finalMode == "finish" then local extra = frame.args[2] or "" return finishHTML(extra) elseif finalMode == "banner" then local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. bannerHTML(getOutcome(userMode), frame.args[2], early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") else return '<span class="error">Mbyllje diskutimi: jepni vendimin, p.sh. <code>&#123;&#123;dmb&#124;zgjidhur&#125;&#125;</code>.</span>' end end return p o97ugbl4fzmbc4w2dh30uz7r9pverid 3060061 3060032 2026-10-27T09:42:35Z Klein Muçi 52109 Kutia e çiftit {{dmb|1|vendimi|arsyeja}} tregon edhe arsyen (vlera e tretë, zakonisht me firmën e atij që e mbylli), pas vendimit, siç janë shkruar mbylljet e arkivave — përmes Claude AI 3060061 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module: Mbyllje diskutimi -- -- Usage in wiki: -- {{dmb|<decision>|<reason>}} (One call, under the title: a banner that closes the discussion, -- e.g. {{dmb|zgjidhur}}, {{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}; the threads of discussion pages) -- The pair boxes the whole discussion; the requests of the voting hubs close with it, as their archives are written: -- {{dmb|1|<decision>|<reason>}} or {{Mbyllje diskutimi|fillo|<decision>|<reason>}} (Start the box, under the title; -- the reason, usually with the signature of who closed it, follows the decision) -- {{dmb|2|<extra text>}} or {{Mbyllje diskutimi|mbaro|<extra text>}} (Finish the box, at the end of the page) -- -- {{Resolved}}/{{Zgjidhur}} and {{Refused}}/{{Refuzuar}}/{{Refuzohet}} are the one call with "zgjidhur"/"refuzuar". -- Questions, requests and complaints ("zgjidhur", "refuzuar", "mbyllur") close with a light status line (a sentence -- and a small icon); votes and decisions keep the stronger banner, and so do the requests of Administrata, those -- without a vote too (Kontrollues: "kontrollues" or "jokontrollues", "reviewer" or "joreviewer"). -- A closed discussion is left out of the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (Moduli:WindowSections), -- and in the hubs whose threads are cards the accent of the card takes the colour of the box. -- -- A vote closed before the conditions of its procedure are met (the minimum time, the votes it needs; -- Module:Votes knows the rules) says so in the message of its closing itself, on the page of the -- request: "Ky diskutim është mbyllur para kohe, …" (or "… mbyllur pa votat e nevojshme, …"), with -- what was not met on the line under it. Whatever its decision, the closing is then amber, the -- colour of a warning, and has the warning sign in place of the icon of the decision. The page is -- listed in [[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]] until the request is archived. The message -- reads the same in the preview, before the closing is saved, and in the hubs and the windows of -- Kuvendi, which show their requests with Module:Votes (it tells each closing the page of its -- request, "faqja"). -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Utility -------------------------------------------------------------------------------- local function normalize(text) text = mw.text.trim(text or "") text = mw.ustring.lower(text) text = mw.ustring.gsub(text, "[ë]", "e") text = mw.ustring.gsub(text, "%s+", "") return text end local function fileLink(filename) return string.format("[[File:%s|20px|link=]]", filename) end -- A small icon for the light status line; "invert" marks a dark icon that is turned -- light in night mode local function iconLink(filename, invert) return string.format("[[File:%s|16px|link=|alt=%s]]", filename, invert and "|class=skin-invert" or "") end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Basic Config -------------------------------------------------------------------------------- -- The colours of the boxes are classes of the styles page (tones), drawn with the colour -- variables of the skin, so the boxes also read in night mode. local STYLES = 'Module:Mbyllje diskutimi/styles.css' -- Templates to embed the outcome message: how the discussion was closed ("mbyllur"; for a vote -- closed before its conditions were met, "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme") and -- the outcome local MSG_TEMPLATE = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>, %s.</b>' local MSG_PLAIN = '<b>Ky diskutim është <u>%s</u>.</b>' local MSG_CLOSED = 'mbyllur' -- A vote closed before its conditions were met: the tone and the icon of its closing, whatever its -- decision (the amber and the sign of a warning) local EARLY_TONE = 'amber' local EARLY_IMAGE = 'Codex icon alert color-warning.svg' -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Outcomes (including fallback) -- Each outcome has synonyms, a short message, an optional image, and a tone. -- The outcomes of questions, requests and complaints have instead a sentence (text) and a -- small icon: they close with the light status line. -- If a user's decision doesn't match any synonyms, we use Fallback. -------------------------------------------------------------------------------- local outcomes = { -- Questions, requests and complaints Zgjidhur = { synonyms = {"zgjidhur", "u zgjidh", "resolved", "kryer", "u krye", "done"}, text = "Çështja u zgjidh.", icon = "OOjs UI icon check-constructive.svg", tone = "green" }, Refuzuar = { synonyms = {"refuzuar", "refuzo", "refused", "declined"}, text = "Kërkesa nuk u pranua.", icon = "OOjs UI icon close-ltr-destructive.svg", tone = "red" }, Mbyllur = { synonyms = {"mbyllur", "mbyll", "closed"}, text = "Diskutimi u mbyll.", icon = "OOjs UI icon lock.svg", invert = true, tone = "grey" }, -- General decisions Per = { synonyms = {"p", "per", "pro", "aprovo", "aprovuar", "mirato", "miratuar"}, message = "rezultati ishte PËR", image = "Symbol support vote.svg", tone = "green" }, Kunder = { synonyms = {"k", "kunder", "kundra", "moho", "mohuar"}, message = "rezultati ishte KUNDËR", image = "Symbol oppose vote.svg", tone = "red" }, Asnjanes = { synonyms = {"n", "asnjanes", "neutral"}, message = "rezultati ishte ASNJANËS", image = "Symbol neutral vote.svg", tone = "grey" }, -- Deletion decisions Mbaje = { synonyms = {"mbaje", "te mbahet"}, message = "vendimi ishte TË MBAHET", image = "Symbol keep vote.svg", tone = "green" }, Grise = { synonyms = {"grise", "te griset"}, message = "vendimi ishte TË GRISET", image = "Symbol delete vote.svg", tone = "red" }, -- Featured and good articles decisions Hiqe = { synonyms = {"hiqe", "te hiqet"}, message = "vendimi ishte TË HIQET", -- the gold star of the featured articles; on the pages of the good articles their green one image = "Symbol unsupport star gold.svg", images = { ["Wikipedia:Artikuj të mirë/"] = "Symbol unsupport star green.svg" }, tone = "red" }, AP = { synonyms = {"ap", "artikull i perkryer"}, message = "artikulli u shpall I PËRKRYER", image = "Cscr-featured.svg", tone = "green" }, JoAP = { synonyms = {"joap", "jo artikull i perkryer"}, message = "artikulli NUK u shpall i përkryer", image = "Cscr-candidate.svg", tone = "red" }, AM = { synonyms = {"am", "artikull i mire"}, message = "artikulli u shpall I MIRË", image = "Good article star 2.svg", tone = "green" }, JoAM = { synonyms = {"joam", "jo artikull i mire"}, message = "artikulli NUK u shpall i mirë", image = "GA candidate.svg", tone = "red" }, -- Crat and admin decisions Krat = { synonyms = {"krat"}, message = "kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKrat = { synonyms = {"jokrat"}, message = "kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, Admin = { synonyms = {"admin"}, message = "kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoAdmin = { synonyms = {"joadmin"}, message = "kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, KratShkarkim = { synonyms = {"kratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoKratShkarkim = { synonyms = {"jokratshkarkim"}, message = "privilegjet e burokratit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, AdminShkarkim = { synonyms = {"adminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit U HOQËN", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, JoAdminShkarkim = { synonyms = {"joadminshkarkim"}, message = "privilegjet e administratorit NUK u hoqën", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, KratDoreheqje = { synonyms = {"kratdoreheqje"}, message = "burokrati U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, AdminDoreheqje = { synonyms = {"admindoreheqje"}, message = "administratori U DORËHOQ", image = "Neutral icon C.svg", tone = "grey" }, -- Kontrollues decisions: a request that an administrator decides, without a vote Kontrollues = { synonyms = {"kontrollues", "reviewer"}, message = "kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME", image = "Pictogram voting keep.svg", tone = "green" }, JoKontrollues = { synonyms = {"jokontrollues", "joreviewer"}, message = "kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme", image = "Pictogram voting oppose.svg", tone = "red" }, -- Fallback for unrecognized decisions Fallback = { synonyms = {}, message = "rezultati ishte: ???", image = nil, tone = "white" } } -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Build synonyms lookup -------------------------------------------------------------------------------- local synonymsLookup = {} for key, data in pairs(outcomes) do if key ~= "Fallback" then synonymsLookup[ normalize(key) ] = key for _, s in ipairs(data.synonyms or {}) do synonymsLookup[ normalize(s) ] = key end end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. getOutcome -------------------------------------------------------------------------------- local function getOutcome(decision) local norm = normalize(decision) local canonical = synonymsLookup[norm] if canonical and outcomes[canonical] then return outcomes[canonical] end -- Fallback local fb = outcomes.Fallback local msg = fb.message:gsub("%?%?%?", (mw.text.trim(decision or ""):gsub("%%", "%%%%"))) return { message = msg, image = fb.image, tone = fb.tone } end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. HTML: the old box (start/finish) and the one-call banner -------------------------------------------------------------------------------- local function styles(frame) return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = STYLES }) end -- The image of an outcome on the page of a request: the one for its procedure (images, by the start of the name of -- the page), or the image of the outcome local function imageOf(outcome, page) for prefix, image in pairs(outcome.images or {}) do if page and page:sub(1, #prefix) == prefix then return image end end return outcome.image end -- The message of a closing: its sentence and its icon. "early" (Module:Votes.early_closing) comes -- with a vote closed before its conditions were met: the sentence then says so, and the icon is the -- warning sign. "page" is the page of the request (pageOf). local function message(outcome, early, page) if outcome.text then return iconLink(early and EARLY_IMAGE or outcome.icon, not early and outcome.invert) .. " " .. outcome.text end local closed = early and early.status or MSG_CLOSED local msg = outcome.message and string.format(MSG_TEMPLATE, closed, outcome.message) or string.format(MSG_PLAIN, closed) local image = early and EARLY_IMAGE or imageOf(outcome, page) return msg .. (image and (" " .. fileLink(image)) or "") end -- What was not met, for a vote closed before its conditions were met: a line of its own under the -- sentence, as a part of the same message (the tooltip gives the rule). The closings of questions and -- requests keep their own sentence, so there this line says both. local function detail(outcome, early) if not early then return "" end local lang = mw.getContentLanguage() return string.format( '<span class="dmb-detail" title="%s">%s.</span>', mw.text.encode(early.note or ""), outcome.text and (lang:ucfirst(early.status) .. ": " .. early.text) or lang:ucfirst(early.text) ) end -- The start of the box of the pair: the message on a line of its own and, after it on the same line, the reason -- (the third value of the pair: why and by whom it was closed), on one line however it was written local function startHTML(outcome, early, page, reason) reason = mw.text.trim((mw.ustring.gsub(reason or "", "%s*\n%s*", " "))) return string.format( '<div class="dmb-box dmb-%s">\n\t<i class="dmb-msg">%s%s%s</i>', early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end local function finishHTML(extra) extra = extra or "" return "\n</div>" .. extra end -- The light status line of the questions and requests is for the closings in order: one made before -- the conditions of a vote were met is a banner, in amber local function bannerHTML(outcome, reason, early, page) reason = mw.text.trim(reason or "") return string.format( '<div class="dmb-banner%s dmb-%s" role="note"><span class="dmb-msg">%s</span>%s%s</div>', outcome.text and not early and " dmb-soft" or "", early and EARLY_TONE or outcome.tone, message(outcome, early, page), reason ~= "" and ('<span class="dmb-reason">' .. reason .. '</span>') or "", detail(outcome, early) ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6b. A vote closed before its conditions are met -------------------------------------------------------------------------------- -- The pages of the requests with a vote are under these pages (Module:Votes has the exact list, its -- REQUESTS); elsewhere (questions, complaints, the archives of the deletion requests, which show -- dozens of closed requests each) Module:Votes is not even loaded. local VOTE_ROOTS = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/', 'Wikipedia:Administrata/', } local EARLY_CATEGORY = '[[Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]' -- The page of the request: the one its list tells the closing ({{dmb|faqja=…|…}}, see earlyClosing), or the page -- being shown; and whether it was told local function pageOf(frame) local parent = frame:getParent() local given = mw.text.trim(parent and parent.args.faqja or "") return given ~= "" and given or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText, given ~= "" end -- Whether the vote is being closed before its conditions are met: what Module:Votes.closing_check -- tells about it, for the message of the closing; nil when the closing is in order, or when the page -- is not the page of a request that is still on its list. In a hub, where the request is transcluded, -- the closing cannot see which request it is on: the list tells it ({{dmb|faqja=…|…}}, which -- Module:Votes writes when it shows the requests of a list), and the second value returned is true. local function earlyClosing(frame) local page, told = pageOf(frame) local candidate = false for _, root in ipairs(VOTE_ROOTS) do if page:sub(1, #root) == root then candidate = true break end end if not candidate then return nil end local loaded, Votes = pcall(require, 'Module:Votes') if not loaded or type(Votes) ~= 'table' or not Votes.closing_check then return nil end local checked, early = pcall(Votes.closing_check, frame, told and page or nil) return checked and early or nil, told end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. Interpret the mode: "1"/"fillo" => start, "2"/"mbaro" => finish, anything else is -- the decision of the one call -------------------------------------------------------------------------------- local function getMode(modeInput) local m = normalize(modeInput) if m == "1" or m == "fillo" then return "start" elseif m == "2" or m == "mbaro" then return "finish" elseif m == "" then return "empty" else return "banner" end end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. Main -------------------------------------------------------------------------------- function p.main(frame) local userMode = frame.args[1] or "" local finalMode = getMode(userMode) if finalMode == "start" then local decision = frame.args[2] or "" -- the category is for the page of the request, not for the hub that shows it local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. startHTML(getOutcome(decision), early, (pageOf(frame)), frame.args[3]) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") elseif finalMode == "finish" then local extra = frame.args[2] or "" return finishHTML(extra) elseif finalMode == "banner" then local early, elsewhere = earlyClosing(frame) return styles(frame) .. bannerHTML(getOutcome(userMode), frame.args[2], early, (pageOf(frame))) .. (early and not elsewhere and EARLY_CATEGORY or "") else return '<span class="error">Mbyllje diskutimi: jepni vendimin, p.sh. <code>&#123;&#123;dmb&#124;zgjidhur&#125;&#125;</code>.</span>' end end return p mxzc2028vs5b1zlay4ayaiz9lbeq0pw 828 373865 3060033 2765048 2026-10-27T08:56:31Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: vendimet Kontrollues dhe JoKontrollues — përmes Claude AI 3060033 wikitext text/x-wiki {{Module rating|protected}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> == Përdorimi == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Mbyllje diskutimi|''function_name''<nowiki>}}</nowiki></code> Ky modul shërben për të krijuar mbylljet e diskutimeve dhe për të afishuar vendimet e marra në to. Ai ofron mbështetje për mbylljen e diskutimeve të përgjithshme, grisjet, shpalljet e artikujve si të përkryer apo të mirë si dhe vendimet lidhur me privilegjet e burokratëve apo administratorëve. === Shembuj === '''Shembull 1''': <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Mbyllje diskutimi|fillo|per}} Komentet e diskutimit... {{dmb|mbaro}} </syntaxhighlight> Përfundimi është një kuti e gjelbër me mesazhin "rezultati ishte PËR". '''Shembull 2''': <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{dmb|1|AM}} Teksti i diskutimit për artikullin... {{dmb|2}} </syntaxhighlight> Përfundimi është një kuti e gjelbër me mesazhin "Artikulli u shpall I MIRË". === Vlerat e mundshme për "vendimet" === {| class="wikitable" |- ! Vendimi ! Sinonime kryesore ! Përshkrim |- | Per | <code>p</code>, <code>per</code>, <code>pro</code>, <code>aprovo</code>, <code>aprovuar</code>, <code>mirato</code>, <code>miratuar</code> | Rezultati ishte PËR |- | Kunder | <code>k</code>, <code>kunder</code>, <code>moho</code>, <code>mohuar</code>, <code>refuzo</code>, <code>refuzuar</code> | Rezultati ishte KUNDËR |- | Asnjanes | <code>n</code>, <code>asnjanes</code>, <code>neutral</code> | Rezultati ishte ASNJANËS |- | Mbaje | <code>mbaje</code>, <code>te mbahet</code> | Vendimi ishte TË MBAHET |- | Grise | <code>grise</code>, <code>te griset</code> | Vendimi ishte TË GRISET |- | Hiqe | <code>hiqe</code>, <code>te hiqet</code> | Vendimi ishte TË HIQET |- | AP | <code>ap</code>, <code>artikull i perkryer</code> | Artikulli u shpall I PËRKRYER |- | JoAP | <code>joap</code>, <code>jo artikull i perkryer</code> | Artikulli NUK u shpall i përkryer |- | AM | <code>am</code>, <code>artikull i mire</code> | Artikulli u shpall I MIRË |- | JoAM | <code>joam</code>, <code>jo artikull i mire</code> | Artikulli NUK u shpall i mirë |- | Krat | <code>krat</code> | Kandidatura për burokrat qe E SUKSESHME |- | JoKrat | <code>jokrat</code> | Kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme |- | Admin | <code>admin</code> | Kandidatura për administrator qe E SUKSESHME |- | JoAdmin | <code>joadmin</code> | Kandidatura për administrator NUK qe e suksessme |- | KratShkarkim | <code>kratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit U HOQËN |- | JoKratShkarkim | <code>jokratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit NUK u hoqën |- | AdminShkarkim | <code>adminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit U HOQËN |- | JoAdminShkarkim | <code>joadminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit NUK u hoqën |- | KratDoreheqje | <code>kratdoreheqje</code> | Burokrati U DORËHOQ |- | AdminDoreheqje | <code>admindoreheqje</code> | Administratori U DORËHOQ |- | Kontrollues | <code>kontrollues</code>, <code>reviewer</code> | Kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME |- | JoKontrollues | <code>jokontrollues</code>, <code>joreviewer</code> | Kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme |} === Rastet specifike dhe problemet === * Nëse parametri i dytë nuk përputhet me asnjë nga vlerat ose sinonimet, moduli përdor një sfond të bardhë dhe shfaq mesazhin: "rezultati ishte: ???" duke zëvendësuar <code>???</code> me tekstin e përdoruesit. * Nëse parametri i parë nuk është as <code>1</code>/<code>fillo</code> dhe as <code>2</code>/<code>mbaro</code>, moduli kthen "<code>Gabim në kod</code>". <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> 6i2ex6uwb9er8g2cfg4kbtlw322ungj 3060063 3060033 2026-10-27T09:42:36Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: çifti me arsyen, si mbyllen kërkesat e votimeve — përmes Claude AI 3060063 wikitext text/x-wiki {{Module rating|protected}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> == Përdorimi == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Mbyllje diskutimi|''function_name''<nowiki>}}</nowiki></code> Ky modul shërben për të krijuar mbylljet e diskutimeve dhe për të afishuar vendimet e marra në to. Ai ofron mbështetje për mbylljen e diskutimeve të përgjithshme, grisjet, shpalljet e artikujve si të përkryer apo të mirë si dhe vendimet lidhur me privilegjet e burokratëve apo administratorëve. === Shembuj === '''Shembull 1''': <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Mbyllje diskutimi|fillo|per}} Komentet e diskutimit... {{dmb|mbaro}} </syntaxhighlight> Përfundimi është një kuti e gjelbër me mesazhin "rezultati ishte PËR". '''Shembull 2''' (kërkesat e qendrave me votime mbyllen kështu): <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{dmb|1|AM|Mbyllje pas votimit. — ~~~~}} Teksti i diskutimit për artikullin... {{dmb|2}} </syntaxhighlight> Përfundimi është një kuti e gjelbër me mesazhin "Artikulli u shpall I MIRË" dhe, pas tij, arsyen me firmën. === Vlerat e mundshme për "vendimet" === {| class="wikitable" |- ! Vendimi ! Sinonime kryesore ! Përshkrim |- | Per | <code>p</code>, <code>per</code>, <code>pro</code>, <code>aprovo</code>, <code>aprovuar</code>, <code>mirato</code>, <code>miratuar</code> | Rezultati ishte PËR |- | Kunder | <code>k</code>, <code>kunder</code>, <code>moho</code>, <code>mohuar</code>, <code>refuzo</code>, <code>refuzuar</code> | Rezultati ishte KUNDËR |- | Asnjanes | <code>n</code>, <code>asnjanes</code>, <code>neutral</code> | Rezultati ishte ASNJANËS |- | Mbaje | <code>mbaje</code>, <code>te mbahet</code> | Vendimi ishte TË MBAHET |- | Grise | <code>grise</code>, <code>te griset</code> | Vendimi ishte TË GRISET |- | Hiqe | <code>hiqe</code>, <code>te hiqet</code> | Vendimi ishte TË HIQET |- | AP | <code>ap</code>, <code>artikull i perkryer</code> | Artikulli u shpall I PËRKRYER |- | JoAP | <code>joap</code>, <code>jo artikull i perkryer</code> | Artikulli NUK u shpall i përkryer |- | AM | <code>am</code>, <code>artikull i mire</code> | Artikulli u shpall I MIRË |- | JoAM | <code>joam</code>, <code>jo artikull i mire</code> | Artikulli NUK u shpall i mirë |- | Krat | <code>krat</code> | Kandidatura për burokrat qe E SUKSESHME |- | JoKrat | <code>jokrat</code> | Kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme |- | Admin | <code>admin</code> | Kandidatura për administrator qe E SUKSESHME |- | JoAdmin | <code>joadmin</code> | Kandidatura për administrator NUK qe e suksessme |- | KratShkarkim | <code>kratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit U HOQËN |- | JoKratShkarkim | <code>jokratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit NUK u hoqën |- | AdminShkarkim | <code>adminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit U HOQËN |- | JoAdminShkarkim | <code>joadminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit NUK u hoqën |- | KratDoreheqje | <code>kratdoreheqje</code> | Burokrati U DORËHOQ |- | AdminDoreheqje | <code>admindoreheqje</code> | Administratori U DORËHOQ |- | Kontrollues | <code>kontrollues</code>, <code>reviewer</code> | Kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME |- | JoKontrollues | <code>jokontrollues</code>, <code>joreviewer</code> | Kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme |} === Rastet specifike dhe problemet === * Nëse parametri i dytë nuk përputhet me asnjë nga vlerat ose sinonimet, moduli përdor një sfond të bardhë dhe shfaq mesazhin: "rezultati ishte: ???" duke zëvendësuar <code>???</code> me tekstin e përdoruesit. * Nëse parametri i parë nuk është as <code>1</code>/<code>fillo</code> dhe as <code>2</code>/<code>mbaro</code>, moduli kthen "<code>Gabim në kod</code>". <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> 0mg2ax3klet1y2cvey4003jh2ftpkz5 10 373866 3060034 3056906 2026-10-27T08:56:32Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: vendimet Kontrollues dhe JoKontrollues — përmes Claude AI 3060034 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{shortcut|Stampa:dmb}} {{lua|Module:Mbyllje diskutimi}} == Përdorimi == Kjo stampë mbyll një diskutim dhe tregon vendimin e marrë në të: diskutime të përgjithshme, pyetje e ankesa, grisje, shpallje të artikujve të përkryer apo të mirë, si dhe vendime për privilegjet e burokratëve apo administratorëve. === Një thirrje e vetme === Mjafton një thirrje nën titullin e diskutimit, me vendimin dhe, nëse doni, arsyen: <syntaxhighlight lang="wikitext"> == Titulli i diskutimit == {{dmb|zgjidhur|Arsyeja ose një përmbledhje e shkurtër.}} Diskutimi… </syntaxhighlight> Për pyetjet, kërkesat dhe ankesat (<code>zgjidhur</code>, <code>refuzuar</code>, <code>mbyllur</code>) del një rresht i lehtë statusi, me një fjali të shkurtër dhe një ikonë të vogël. Për votimet dhe vendimet e tjera del një shirit me ngjyrën e vendimit (të gjelbër, të kuqe ose gri) dhe me mesazhin "Ky diskutim është mbyllur, …". Në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]], [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyrën e Ankesave]], [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]] dhe në kartat e kërkesave e të kandidaturave, edhe vija anësore e kartës merr ngjyrën e vendimit; diskutimi i mbyllur nuk del më në dritaret e Kuvendit (përveç një votimi të mbyllur para kohe; shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). {{tl|Resolved}} (ose {{tl|Zgjidhur}}) dhe {{tl|Refused}} (ose {{tl|Refuzuar}}) janë po kjo thirrje, me vendimin <code>zgjidhur</code> ose <code>refuzuar</code>. === Çifti i vjetër === Mënyra e vjetër, me dy thirrje, vazhdon të funksionojë dhe e fut gjithë diskutimin në një kuti: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{dmb|1|AM}} Teksti i diskutimit për artikullin... {{dmb|2}} </syntaxhighlight> Po ashtu <code><nowiki>{{Mbyllje diskutimi|fillo|per}}</nowiki></code> … <code><nowiki>{{dmb|mbaro}}</nowiki></code>. === Mbyllja para kohe === Kur stampa mbyll një votim (kërkesë për grisje, kandidaturë ose rivlerësim i artikujve të mirë e të përkryer, zgjedhje ose shkarkim i Administratës) para se të plotësohen kushtet e procedurës, këtë e thotë vetë mesazhi i mbylljes, i cili del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠ në vend të ikonës së vendimit, cilido qoftë vendimi: * "Ky diskutim është mbyllur para kohe, vendimi ishte …", kur nuk ka kaluar koha minimale; rreshti nën të tregon nga kur mund të mbyllej votimi ("Votimi mund të mbyllej nga ''data'' e tutje"); * "Ky diskutim është mbyllur pa votat e nevojshme, vendimi ishte …", kur koha ka kaluar, por mungojnë votat; rreshti nën të tregon çfarë duhej ("Duheshin 3 vota në njërën anë"). Mesazhi del njësoj edhe në parapamje, pra para se mbyllja të ruhet (votat dhe afati lexohen nga versioni i ruajtur i faqes), dhe rregulli i plotë del kur kaloni miun mbi rreshtin e dytë. Faqja hyn te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]], dhe në krye të listës së qendrës ({{tl|Vote summary}}) kërkesa shënohet "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme". Karta e kërkesës në qendër merr po atë ngjyrë, dhe kërkesa mbetet në dritaren e qendrës në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] derisa të arkivohet. Kur kërkesës i shtohen votat që mungonin, mesazhi kthehet vetë në "Ky diskutim është mbyllur, …", me ngjyrën e vendimit. Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre: pasi kërkesa arkivohet, mesazhi është sërish i zakonshmi. Rregullat e votimeve janë te [[Moduli:Votes]]. === Vlerat e mundshme për "vendimet" === {| class="wikitable" |- ! Vendimi ! Sinonime kryesore ! Përshkrim |- | Zgjidhur | <code>zgjidhur</code>, <code>u zgjidh</code>, <code>resolved</code>, <code>kryer</code>, <code>u krye</code>, <code>done</code> | "Çështja u zgjidh.", me një shenjë të gjelbër (rresht i lehtë statusi) |- | Refuzuar | <code>refuzuar</code>, <code>refuzo</code>, <code>refused</code>, <code>declined</code> | "Kërkesa nuk u pranua.", me një kryq të kuq (rresht i lehtë statusi) |- | Mbyllur | <code>mbyllur</code>, <code>mbyll</code>, <code>closed</code> | "Diskutimi u mbyll.", pa vendim të veçantë, me një dry (rresht i lehtë statusi) |- | Per | <code>p</code>, <code>per</code>, <code>pro</code>, <code>aprovo</code>, <code>aprovuar</code>, <code>mirato</code>, <code>miratuar</code> | Rezultati ishte PËR |- | Kunder | <code>k</code>, <code>kunder</code>, <code>kundra</code>, <code>moho</code>, <code>mohuar</code> | Rezultati ishte KUNDËR |- | Asnjanes | <code>n</code>, <code>asnjanes</code>, <code>neutral</code> | Rezultati ishte ASNJANËS |- | Mbaje | <code>mbaje</code>, <code>te mbahet</code> | Vendimi ishte TË MBAHET |- | Grise | <code>grise</code>, <code>te griset</code> | Vendimi ishte TË GRISET |- | Hiqe | <code>hiqe</code>, <code>te hiqet</code> | Vendimi ishte TË HIQET |- | AP | <code>ap</code>, <code>artikull i perkryer</code> | Artikulli u shpall I PËRKRYER |- | JoAP | <code>joap</code>, <code>jo artikull i perkryer</code> | Artikulli NUK u shpall i përkryer |- | AM | <code>am</code>, <code>artikull i mire</code> | Artikulli u shpall I MIRË |- | JoAM | <code>joam</code>, <code>jo artikull i mire</code> | Artikulli NUK u shpall i mirë |- | Krat | <code>krat</code> | Kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME |- | JoKrat | <code>jokrat</code> | Kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme |- | Admin | <code>admin</code> | Kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME |- | JoAdmin | <code>joadmin</code> | Kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme |- | KratShkarkim | <code>kratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit U HOQËN |- | JoKratShkarkim | <code>jokratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit NUK u hoqën |- | AdminShkarkim | <code>adminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit U HOQËN |- | JoAdminShkarkim | <code>joadminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit NUK u hoqën |- | KratDoreheqje | <code>kratdoreheqje</code> | Burokrati U DORËHOQ |- | AdminDoreheqje | <code>admindoreheqje</code> | Administratori U DORËHOQ |- | Kontrollues | <code>kontrollues</code>, <code>reviewer</code> | Kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME |- | JoKontrollues | <code>jokontrollues</code>, <code>joreviewer</code> | Kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme |} === Rastet specifike dhe problemet === * Nëse vendimi nuk përputhet me asnjë nga vlerat ose sinonimet, moduli përdor një sfond të bardhë dhe shfaq mesazhin "rezultati ishte: …" me tekstin e përdoruesit. * Nëse parametri i parë mungon, moduli shfaq një mesazh gabimi që kërkon vendimin. * Ngjyrat vijnë nga variablat e pamjes ([[Moduli:Mbyllje diskutimi/styles.css]]), ndaj kutitë lexohen edhe në modalitetin e natës. <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> 1jpliab7vhwiv4wlvy2sc1zax6xvphx 3060064 3060034 2026-10-27T09:42:37Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: çifti, me arsyen, është mbyllja e kërkesave të votimeve; thirrja e vetme për temat — përmes Claude AI 3060064 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{shortcut|Stampa:dmb}} {{lua|Module:Mbyllje diskutimi}} == Përdorimi == Kjo stampë mbyll një diskutim dhe tregon vendimin e marrë në të: diskutime të përgjithshme, pyetje e ankesa, grisje, shpallje të artikujve të përkryer apo të mirë, si dhe vendime për privilegjet e burokratëve apo administratorëve. === Një thirrje e vetme === Për temat e faqeve të diskutimit mjafton një thirrje nën titullin e temës, me vendimin dhe, nëse doni, arsyen (kërkesat e votimeve mbyllen me çiftin, [[#Çifti, për kërkesat e votimeve|më poshtë]]): <syntaxhighlight lang="wikitext"> == Titulli i diskutimit == {{dmb|zgjidhur|Arsyeja ose një përmbledhje e shkurtër.}} Diskutimi… </syntaxhighlight> Për pyetjet, kërkesat dhe ankesat (<code>zgjidhur</code>, <code>refuzuar</code>, <code>mbyllur</code>) del një rresht i lehtë statusi, me një fjali të shkurtër dhe një ikonë të vogël. Për votimet dhe vendimet e tjera del një shirit me ngjyrën e vendimit (të gjelbër, të kuqe ose gri) dhe me mesazhin "Ky diskutim është mbyllur, …". Në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]], [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyrën e Ankesave]], [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]] dhe në kartat e kërkesave e të kandidaturave, edhe vija anësore e kartës merr ngjyrën e vendimit; diskutimi i mbyllur nuk del më në dritaret e Kuvendit (përveç një votimi të mbyllur para kohe; shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). {{tl|Resolved}} (ose {{tl|Zgjidhur}}) dhe {{tl|Refused}} (ose {{tl|Refuzuar}}) janë po kjo thirrje, me vendimin <code>zgjidhur</code> ose <code>refuzuar</code>. === Çifti, për kërkesat e votimeve === Kërkesat e qendrave me votime ([[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikuj të mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikuj të përkryer]], [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]) mbyllen me çiftin, që e fut gjithë kërkesën në një kuti me ngjyrën e vendimit: thirrja e parë menjëherë nën titull, me vendimin dhe, nëse doni, arsyen me firmën; e dyta në fund të faqes. Kështu janë mbyllur kërkesat e arkivave, dhe kështu i mbyll edhe Votomati. <syntaxhighlight lang="wikitext"> == Titulli i kërkesës == {{dmb|1|GRISE|Mbyllje pas votimit. — ~~~~}} Kërkesa, votat dhe diskutimi… {{dmb|2}} </syntaxhighlight> Arsyeja del pas vendimit, në të njëjtin rresht. Po ashtu <code><nowiki>{{Mbyllje diskutimi|fillo|per}}</nowiki></code> … <code><nowiki>{{dmb|mbaro}}</nowiki></code>. === Mbyllja para kohe === Kur stampa mbyll një votim (kërkesë për grisje, kandidaturë ose rivlerësim i artikujve të mirë e të përkryer, zgjedhje ose shkarkim i Administratës) para se të plotësohen kushtet e procedurës, këtë e thotë vetë mesazhi i mbylljes, i cili del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠ në vend të ikonës së vendimit, cilido qoftë vendimi: * "Ky diskutim është mbyllur para kohe, vendimi ishte …", kur nuk ka kaluar koha minimale; rreshti nën të tregon nga kur mund të mbyllej votimi ("Votimi mund të mbyllej nga ''data'' e tutje"); * "Ky diskutim është mbyllur pa votat e nevojshme, vendimi ishte …", kur koha ka kaluar, por mungojnë votat; rreshti nën të tregon çfarë duhej ("Duheshin 3 vota në njërën anë"). Mesazhi del njësoj edhe në parapamje, pra para se mbyllja të ruhet (votat dhe afati lexohen nga versioni i ruajtur i faqes), dhe rregulli i plotë del kur kaloni miun mbi rreshtin e dytë. Faqja hyn te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]], dhe në krye të listës së qendrës ({{tl|Vote summary}}) kërkesa shënohet "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme". Karta e kërkesës në qendër merr po atë ngjyrë, dhe kërkesa mbetet në dritaren e qendrës në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] derisa të arkivohet. Kur kërkesës i shtohen votat që mungonin, mesazhi kthehet vetë në "Ky diskutim është mbyllur, …", me ngjyrën e vendimit. Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre: pasi kërkesa arkivohet, mesazhi është sërish i zakonshmi. Rregullat e votimeve janë te [[Moduli:Votes]]. === Vlerat e mundshme për "vendimet" === {| class="wikitable" |- ! Vendimi ! Sinonime kryesore ! Përshkrim |- | Zgjidhur | <code>zgjidhur</code>, <code>u zgjidh</code>, <code>resolved</code>, <code>kryer</code>, <code>u krye</code>, <code>done</code> | "Çështja u zgjidh.", me një shenjë të gjelbër (rresht i lehtë statusi) |- | Refuzuar | <code>refuzuar</code>, <code>refuzo</code>, <code>refused</code>, <code>declined</code> | "Kërkesa nuk u pranua.", me një kryq të kuq (rresht i lehtë statusi) |- | Mbyllur | <code>mbyllur</code>, <code>mbyll</code>, <code>closed</code> | "Diskutimi u mbyll.", pa vendim të veçantë, me një dry (rresht i lehtë statusi) |- | Per | <code>p</code>, <code>per</code>, <code>pro</code>, <code>aprovo</code>, <code>aprovuar</code>, <code>mirato</code>, <code>miratuar</code> | Rezultati ishte PËR |- | Kunder | <code>k</code>, <code>kunder</code>, <code>kundra</code>, <code>moho</code>, <code>mohuar</code> | Rezultati ishte KUNDËR |- | Asnjanes | <code>n</code>, <code>asnjanes</code>, <code>neutral</code> | Rezultati ishte ASNJANËS |- | Mbaje | <code>mbaje</code>, <code>te mbahet</code> | Vendimi ishte TË MBAHET |- | Grise | <code>grise</code>, <code>te griset</code> | Vendimi ishte TË GRISET |- | Hiqe | <code>hiqe</code>, <code>te hiqet</code> | Vendimi ishte TË HIQET |- | AP | <code>ap</code>, <code>artikull i perkryer</code> | Artikulli u shpall I PËRKRYER |- | JoAP | <code>joap</code>, <code>jo artikull i perkryer</code> | Artikulli NUK u shpall i përkryer |- | AM | <code>am</code>, <code>artikull i mire</code> | Artikulli u shpall I MIRË |- | JoAM | <code>joam</code>, <code>jo artikull i mire</code> | Artikulli NUK u shpall i mirë |- | Krat | <code>krat</code> | Kandidatura për burokrat qe E SUKSESSHME |- | JoKrat | <code>jokrat</code> | Kandidatura për burokrat NUK qe e suksesshme |- | Admin | <code>admin</code> | Kandidatura për administrator qe E SUKSESSHME |- | JoAdmin | <code>joadmin</code> | Kandidatura për administrator NUK qe e suksesshme |- | KratShkarkim | <code>kratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit U HOQËN |- | JoKratShkarkim | <code>jokratshkarkim</code> | Privilegjet e burokratit NUK u hoqën |- | AdminShkarkim | <code>adminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit U HOQËN |- | JoAdminShkarkim | <code>joadminshkarkim</code> | Privilegjet e administratorit NUK u hoqën |- | KratDoreheqje | <code>kratdoreheqje</code> | Burokrati U DORËHOQ |- | AdminDoreheqje | <code>admindoreheqje</code> | Administratori U DORËHOQ |- | Kontrollues | <code>kontrollues</code>, <code>reviewer</code> | Kërkesa për kontrollues qe E SUKSESSHME |- | JoKontrollues | <code>jokontrollues</code>, <code>joreviewer</code> | Kërkesa për kontrollues NUK qe e suksesshme |} === Rastet specifike dhe problemet === * Nëse vendimi nuk përputhet me asnjë nga vlerat ose sinonimet, moduli përdor një sfond të bardhë dhe shfaq mesazhin "rezultati ishte: …" me tekstin e përdoruesit. * Nëse parametri i parë mungon, moduli shfaq një mesazh gabimi që kërkon vendimin. * Ngjyrat vijnë nga variablat e pamjes ([[Moduli:Mbyllje diskutimi/styles.css]]), ndaj kutitë lexohen edhe në modalitetin e natës. <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> stsckh1fziq4bh5br5podng9uocjjtn 1 376067 3059914 3026524 2026-10-26T20:15:43Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059914 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kapitalizmi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2777222 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180406154332/https://www.academia.edu/2114498/Theories_of_Class_and_Social_Inequality për lidhjen https://www.academia.edu/2114498/Theories_of_Class_and_Social_Inequality. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 mars 2025 14:51 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kapitalizmi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3026523 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180406200423/http://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/345/Which_model_of_capitalism_.html për lidhjen https://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/345/Which_model_of_capitalism_.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2026 00:05 (CEST) == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Capitalism|25 tetor 2026|1381984566}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 21:15 (CET) ihnqzgz2a8pwhlvanhpkm45aza4wptk 1 377339 3060020 2793900 2026-10-27T04:23:31Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Love Island Albania]] 3060020 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 12 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Love Island Albania]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2682397 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230904180051/https://loveisland.tvklan.al/love-island-ne-prag-te-nisjes-zbulohen-pak-nga-pamjet-e-viles-luksoze-ne-jug-te-shqiperise për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/love-island-ne-prag-te-nisjes-zbulohen-pak-nga-pamjet-e-viles-luksoze-ne-jug-te-shqiperise. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231009210343/https://loveisland.tvklan.al/hyrje-e-re-ne-vilen-e-dashurise-aishah-nuk-frikesohem-te-ndaj-cifte për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/hyrje-e-re-ne-vilen-e-dashurise-aishah-nuk-frikesohem-te-ndaj-cifte. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230902145217/https://loveisland.tvklan.al/ekskluzive-zbulohet-konkurenti-i-dyte-i-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/ekskluzive-zbulohet-konkurenti-i-dyte-i-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230904180050/https://loveisland.tvklan.al/njihuni-me-profilet-e-10-islanders-te-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/njihuni-me-profilet-e-10-islanders-te-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230904180047/https://loveisland.tvklan.al/sexbomb-i-love-island-albania-trazon-vilen-nje-nga-djemte-rrezikon-te-largohet për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/sexbomb-i-love-island-albania-trazon-vilen-nje-nga-djemte-rrezikon-te-largohet. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230902145218/https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-radhes-ne-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-radhes-ne-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231009210247/https://loveisland.tvklan.al/denis-bombshell-i-me-i-ri-ne-vilen-e-dashurise për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/denis-bombshell-i-me-i-ri-ne-vilen-e-dashurise. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231021182309/https://loveisland.tvklan.al/njihuni-me-dy-ishulloret-qe-do-i-bashkohen-sot-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/njihuni-me-dy-ishulloret-qe-do-i-bashkohen-sot-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230902184115/https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-radhes-i-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-radhes-i-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231009210345/https://loveisland.tvklan.al/ndoshta-parate-ndoshta-dashurine-njihuni-me-bombshell-e-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/ndoshta-parate-ndoshta-dashurine-njihuni-me-bombshell-e-love-island-albania. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230903115653/https://loveisland.tvklan.al/ekskluzive-love-island-albania-zbulon-nje-nga-10-islanders-qe-nisin-te-dielen-rrugetimin-e-dashurise-ne-tv-klan për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/ekskluzive-love-island-albania-zbulon-nje-nga-10-islanders-qe-nisin-te-dielen-rrugetimin-e-dashurise-ne-tv-klan. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230903165711/https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-peste-pak-ore-para-nisjes-se-spektaklit-love-island-albania për lidhjen https://loveisland.tvklan.al/zbulohet-islander-i-peste-pak-ore-para-nisjes-se-spektaklit-love-island-albania. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 gusht 2024 20:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Love Island Albania]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2788143 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230828051035/https://botapress.info/zbulohen-disa-sekrete-te-love-island-albania-ciftet-ne-krevat-se-bashku-qe-naten-e-pare/ për lidhjen https://botapress.info/zbulohen-disa-sekrete-te-love-island-albania-ciftet-ne-krevat-se-bashku-qe-naten-e-pare/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 prill 2025 13:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Love Island Albania]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056475 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://news-31.com/goss-biz/jeni-kurioze-zbulohen-disa-prej-sekreteve-te-love-island-albania-i31166. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 09:54 (CEST) le84szxuv6kc5n71npzfzgw30kxe6gd 1 378638 3060018 3054641 2026-10-27T04:23:11Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Lojë Zombie]] 3060018 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2656404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://journalism.indiana.edu/classwork/bloomingtonsource/arts-entertainment/technologys-role-is-all-games-in-bloomingtons-creative-class/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091012163846/http://www.insideindianabusiness.com/newsitem.asp?ID=35601 për lidhjen http://www.insideindianabusiness.com/newsitem.asp?ID=35601. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://media.www.royalpurplenews.com/media/storage/paper1225/news/2009/12/09/News/UwWhitewater.Rolls.Dice.On.New.Gaming.Major-3848043.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303233537/http://www.uww.edu/news/archive/2010-04-gamezombie-tv-votes për lidhjen http://www.uww.edu/news/archive/2010-04-gamezombie-tv-votes. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304054644/http://www.uww.edu/news/archive/2010-05-gamezombie-tv-webby-awards për lidhjen http://www.uww.edu/news/archive/2010-05-gamezombie-tv-webby-awards. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120305170712/http://www.uww.edu/news/archive/2010-12-gamezombie-tv për lidhjen http://www.uww.edu/news/archive/2010-12-gamezombie-tv. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111108035248/http://videogamewriters.com/picking-the-brains-of-game-zombie-tv-9618 për lidhjen http://videogamewriters.com/picking-the-brains-of-game-zombie-tv-9618/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 prill 2024 05:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2680286 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240501195141/https://www.uww.edu/news/archive/2011-12-gamezombie-grant për lidhjen https://www.uww.edu/news/archive/2011-12-gamezombie-grant. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.uww.edu/news/archive/2009-10-gamezombie-tv. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 gusht 2024 00:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2746822 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20121210103850/http://journalism.indiana.edu/classwork/bloomingtonsource/arts-entertainment/technologys-role-is-all-games-in-bloomingtons-creative-class/ për lidhjen http://journalism.indiana.edu/classwork/bloomingtonsource/arts-entertainment/technologys-role-is-all-games-in-bloomingtons-creative-class/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shkurt 2025 05:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796161 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240409082352/https://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/8045.html për lidhjen https://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/8045.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240409082353/https://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/10796.html për lidhjen https://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/10796.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240409082456/https://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/14191.html për lidhjen http://newsinfo.iu.edu/news/page/normal/14191.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2025 18:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2831411 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240409082354/https://www.uww.edu/news/archive/2009-10-gamezombie-tv për lidhjen http://www.uww.edu/news/archive/2009-10-gamezombie-tv. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 shtator 2025 23:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3047823 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211108160854/https://www.bet.com/ për lidhjen https://www.bet.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shtator 2026 00:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojë Zombie]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056471 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://madison.com/news/local/education/university/uw-whitewater-students-head-to-new-york-to-accept-webby-awards/article_d8228772-75b4-11df-a387-001cc4c002e0.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 09:18 (CEST) jdtm9a5xiztim29winsclghdtcall9y 1 379050 3059910 2799663 2026-10-26T19:59:05Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059910 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fazani i rëndomtë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2799662 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20061212231643/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3091id.html për lidhjen http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3091id.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2025 22:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fazani i rëndomtë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059909 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070211042658/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Ring-necked_Pheasant.html për lidhjen http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Ring-necked_Pheasant.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 20:59 (CET) t00jcnytqhgo59txtyq2r1tccgowvtq 1 379401 3060012 3059388 2026-10-27T04:21:34Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Margaret Hamilton (shkencëtare)]] 3060012 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2171154 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160917191701/https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton për lidhjen https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 02:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219250 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150518094553/http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ për lidhjen http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 prill 2021 10:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662925 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150518094553/http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ për lidhjen http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 18:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2746890 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161122031847/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2016/11/16/president-obama-names-recipients-presidential-medal-freedom për lidhjen https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2016/11/16/president-obama-names-recipients-presidential-medal-freedom. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shkurt 2025 06:51 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2801305 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220313214626/https://sed.gsfc.nasa.gov/ për lidhjen https://sed.gsfc.nasa.gov/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2025 13:33 (CEST) == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Margaret Hamilton (software engineer)|9 tetor 2026|1379393628}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 10 tetor 2026 08:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Margaret Hamilton (shkencëtare)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056524 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190730011433/http://earlham.edu/margaret-hamilton/ për lidhjen http://earlham.edu/margaret-hamilton/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 12:19 (CEST) 2mgz0bykcfyzoikxrej7k5jpdty0m88 1 384958 3059811 3059130 2026-10-26T14:07:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059811 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Dielli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Sun|15 tetor 2026|1380357941}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 23 tetor 2026 21:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dielli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059810 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130810150641/http://www.jaxa.jp/press/2005/09/20050913_yohkoh_e.html për lidhjen http://www.jaxa.jp/press/2005/09/20050913_yohkoh_e.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 15:07 (CET) 3371oiof2d3x5vfq9cee9k5dt0spov7 4 388095 3059992 3058213 2026-10-27T01:07:06Z Klein Muçi 52109 Stilet e vetë Buletinit Teknik (koka, hyrja, numrat si karta), pa stilet e qendrave të komunitetit — përmes Claude AI 3059992 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css: the page of the technical news. It is not a community hub, so its header, its introduction and its issues as cards are written here, drawn like those of the hubs; the archive box comes with its template (Stampa:Hub archives/styles.css). The colours are the variables of the skin, so the page also reads in night mode. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* ================================================================== 1. HEADER ================================================================== */ /* A grey box with the emblem, the title and the archives, in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones */ .header { padding-top: 1rem; border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .title { margin-bottom: 0.5rem; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; font-weight: bold; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { margin: 1rem 0 1.5rem; } } /* ================================================================== 2. INTRODUCTION ================================================================== */ /* A lead and titled cards; a note for those who look after the page is grey */ .bt-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .bt-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .bt-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .bt-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .bt-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .bt-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } .bt-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } /* The shortcut of the page (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:BT" without its box */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } /* ================================================================== 3. THE ISSUES ================================================================== */ /* Every issue of the news, with its replies, as a card. The page view wraps each section in a <section> element: section 0 is the header of the page, negative ids are not issues. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) { position: relative; margin: 1.5rem 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The title of the issue as the band on top of the card */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } /* Subsections inside an issue stay plain */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) section { position: static; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) dl dd { margin-top: 0.4em; } /* ================================================================== 4. PHONES ================================================================== */ @media screen and (max-width: 720px) { .bt-intro { padding: 0 1rem; } } lm6daitibk6isj2ptbxlc93kieuhhez 0 389105 3059920 3059434 2026-10-26T21:15:13Z Oltgashi010 194631 3059920 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Sejdi Gashi.png|alt=|parapamje|339x339px|Pano e mësuesit Sejdi Kadri Gashi nga Çabiqi i Klinës]] '''Sejdi Kadri Gashi''' (1931 – 7 shkurt 1990) ishte mësues, edukator dhe veprimtar i arsimit shqip në Kosovë. Për afro 44 vjet, ai ushtroi profesionin e mësuesit në disa vendbanime të Kosovës, ndër to në Ponorc, Balincë<ref>{{Citation |title=Balinca (Malishevë) |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Balinca_(Malishev%C3%AB)&oldid=2991690 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, Mleqan<ref>{{Citation |title=Mleçani |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mle%C3%A7ani&oldid=2991729 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> dhe Ujmir<ref>{{Citation |title=Ujmira (Klinë) |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ujmira_(Klin%C3%AB)&oldid=2991807 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Veprimtaria e tij arsimore u zhvillua në një periudhë të shënuar nga ndryshime të mëdha politike dhe shoqërore në Kosovë. == Jeta e hershme dhe formimi == Sejdi Gashi lindi më 1931 në fshatin Çabiq<ref>{{Citation |title=Çabiqi |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%87abiqi&oldid=2991757 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, në komunën e Klinës<ref>{{Citation |title=Klina |date=2026-08-03 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Klina&oldid=3019756 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, në një familje fshatare dhe bujare. Sipas shkrimit përkujtimor të vëllait të tij, profesor Hasan Gashi<ref>{{Cite web |title=Aktivizo JavaScript për të përdorur kërkimin |url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=00jdaoGcNfuw5NoP8t6S4QE |access-date=2026-10-25 |website=www.google.com}}</ref>, në odën e familjes zhvilloheshin biseda rreth gjendjes së shqiptarëve dhe padrejtësive të kohës, të cilat ndikuan në formimin e tij të hershëm. Në vitin 1943, ai vazhdonte shkollën fillore katërklasëshe në Kijevë<ref>{{Citation |title=Kijeva |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kijeva&oldid=2991712 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Gjatë kësaj periudhe u njoh me rrethanat politike dhe shoqërore të kohës dhe me rëndësinë që arsimi kishte për zhvillimin e shoqërisë shqiptare. [[Skeda:Mësuesi Sejdi Gashi me kolegët e tij të arsimit të shkollës Zenel Hajdini në Ujmir.png|parapamje|376x376px|Mësuesi Sejdi Gashi me kolegët e tij të arsimit të shkollës Zenel Hajdini në Ujmir]] Sipas rrëfimit të Hasan Gashit, gjatë Luftës së Dytë Botërore, Sejdiu mblidhte fishekë me synimin për t’i përdorur kundër pushtuesve. Pasi u zbulua ky aktivitet, ai u kap dhe u keqtrajtua, ndërsa më pas u lirua pas ndërhyrjes së Këshillit të fshatit Çabiq. Në shkrimin përkujtimor përmendet edhe Konferenca e Bujanit<ref>{{Citation |title=Konferenca e Bujanit |date=2026-07-02 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Konferenca_e_Bujanit&oldid=3004198 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, e mbajtur më 31 dhjetor 1943 dhe më 1 e 2 janar 1944, në kontekstin e aspiratave të shqiptarëve të Kosovës për liri dhe vetëvendosje. Megjithatë, pjesëmarrja personale e Sejdi Gashit në këtë konferencë duhet të vërtetohet veçmas para se të paraqitet si fakt biografik. == Karriera arsimore == [[Skeda:Mësuesi Sejdi bashkë me kolegët dhe vëllaun e tij Hasan Gashin.png|parapamje|376x376px|Mësuesi Sejdi bashkë mësuesin Ajet Shala, arsimtarin Ton Buzhala dhe vëllaun e tij prof. Hasan Gashin]] Pas Luftës së Dytë Botërore, Sejdi Gashi përfundoi shkollimin pedagogjik dhe nisi punën si mësues. Ai punoi në Ponorc, në Kullë e Cakë të Ponorcit, si dhe në Balincë dhe Mleqan. Në shkrimin përkujtimor përmenden edhe Ticë<ref>{{Citation |title=Tica |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tica&oldid=2992708 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> dhe Likovc<ref>{{Citation |title=Likoci |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Likoci&oldid=2992625 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> ndër vendbanimet ku zhvilloi veprimtarinë e tij arsimore. Nga viti 1957 deri më 1990 punoi në fshatin Ujmir. Në vitin 1954, sipas shkrimit të Hasan Gashit, Sejdiu kritikoi publikisht udhëheqjen jugosllave dhe Josip Broz Titon<ref>{{Citation |title=Josip Broz Tito |date=2026-04-13 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Josip_Broz_Tito&oldid=2940881 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> për moszbatimin e Rezolutës së Konferencës së Bujanit. Për këtë qëndrim, ai u dënua me tri vjet largim nga puna në arsim. Më vonë, pas amnistisë së përmendur në shkrim, iu rikthye e drejta për të ushtruar profesionin e mësuesit. Në procesin e rikthimit të tij në arsim përmendet edhe Zekeria Rexha<ref>{{Citation |title=Zekeria Rexha |date=2026-07-02 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Zekeria_Rexha&oldid=3004066 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Sipas Hasan Gashit, kërkesa e Sejdiut për t’u pranuar sërish në punë, e shkruar me alfabetin shqip, u vlerësua nga komisioni për pranimin e arsimtarëve. Në vitin 1971, Sejdi Gashi u përfshi në një tjetër përplasje me autoritetet komuniste, lidhur me vdekjen e Milentije Popoviqit<ref>{{Citation |title=Milentije Popović |date=2025-02-06 |url=https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Milentije_Popovi%C4%87&oldid=42423188 |work=Wikipedija / Википедија |language=sh-Latn |access-date=2026-10-25}}</ref>. Sipas shkrimit përkujtimor, kjo ngjarje u zhvillua në një periudhë kur ai përballej me presione politike dhe profesionale. == Thënia e fundit == Sipas librit ,,Familja e Ali Hetemit<nowiki>''</nowiki>, e shkruar nga vëllau i Sejdiut, profesor Hasan Kadri Gashi, fjalët e fundit të Sejdi Gashit ishin: ''“Uroj që Kosova të çlirohet përgjithmonë nga Jugosllavia Komuniste.”'' Kjo thënie ruhet në kujtesën familjare dhe shpreh aspiratën për çlirimin e Kosovës nga regjimi jugosllav. Atribuimi i saj si fjalët e fundit të Sejdi Gashit mbështetet në rrëfimin familjar dhe duhet të citohet nga botimi përkatës. == Vlerësimi dhe trashëgimia == [[Skeda:Mësuesi Sejdi Gashi duke u fotografur me klasën e tij, njëri ndër nxënësit e tij ishte dëshmori Ali Halil Krasniqi vëllau i komandantit Mujë Halil Krasniqi.png|parapamje|286x286px|Mësuesi Sejdi Gashi duke u fotografur me klasën e tij të parafundit.]] Sejdi Gashi njihej për përkushtimin ndaj nxënësve dhe profesionit të mësuesit. Në shkrimin përkujtimor të Hasan Gashit, ai përshkruhet si pedagog i dashur për nxënësit dhe prindërit, i cili vazhdoi punën edhe kur gjendja e tij shëndetësore u rëndua. Në Çabiq përmendet biblioteka e Sejdi dhe Sami Gashit (djalit të dytë i tij), e lidhur me kujtimin e tyre dhe me rëndësinë e arsimit në jetën e komunitetit. Poashtu gjenerata e parafundit e mësuesit Sejdi, ishte gjeneratë e artë me nxënës shumë të dalluar ndër ta Gëzim Gashin- konsull i shqiptarëve në Gjermani, dëshmorin e kombit Ali Halil Krasniqi<ref>{{Cite web |url=https://www.radiokosovaelire.com/ali-halil-krasniqi-6-3-1977-14-12-1998/ |access-date=2026-10-26 |website=www.radiokosovaelire.com}}</ref> vëllau i komandantit të UÇK-së, Mujë Krasniqi<ref>{{Citation |title=Mujë Krasniqi |date=2026-10-14 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Muj%C3%AB_Krasniqi&oldid=1380175859 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2026-10-26}}</ref>. Sejdi Kadri Gashi vdiq më 7 shkurt 1990, pas një sëmundjeje të rëndë. == Referencat == 1. Hasan Kadri Gashi, “Mos po u mbetemi borxh nxënësve”, artikull gazete. 2. Hasan Kadri Gashi, Familja e Ali Hetemit. 3. Biblioteka e Sejdi dhe Sami Gashit në Çabiq. 4. Agim Morina dhe autorë të tjerë përmbledhën veprimtarinë e mësuesit Sejdi Gashi. tev2uf6929zbmismyrq0rw2981vta87 3059921 3059920 2026-10-26T22:36:43Z Oltgashi010 194631 3059921 wikitext text/x-wiki '''Sejdi Kadri Gashi''' (7 maj 1931 – 7 shkurt 1990) ishte mësues, edukator dhe veprimtar i arsimit shqip në Kosovë. Për afro 44 vjet, ai ushtroi profesionin e mësuesit në disa vendbanime të Kosovës, ndër to në Ponorc, Balincë<ref>{{Citation |title=Balinca (Malishevë) |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Balinca_(Malishev%C3%AB)&oldid=2991690 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, Mleqan<ref>{{Citation |title=Mleçani |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mle%C3%A7ani&oldid=2991729 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> dhe Ujmir<ref>{{Citation |title=Ujmira (Klinë) |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ujmira_(Klin%C3%AB)&oldid=2991807 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Veprimtaria e tij arsimore u zhvillua në një periudhë të shënuar nga ndryshime të mëdha politike dhe shoqërore në Kosovë. {| class="wikitable" |+ !'''Sejdi Gashi''' |- |[[Skeda:Sejdi Gashi.png|parapamje|566x566px]] |- | '''Lindi''' 7 maj 1931 [[:en:Çabiqi|Çabiq]], rajoni i [[:en:Dukagjin|Dukagjint]],[[:en:Kline|Komuna]] [[:en:Kline|e Klinës,]] [[:en:Kosovo|Kosovë]] |- |'''Vdiq''' 7 shkurt 1990 (58 vjeç) [[:en:Çabiqi|Çabiq]],[[:en:Kline|Komuna e]] [[:en:Kline|Klinës]] |- |'''Kontributi historik''' Mësues, edukator e pedagog |- | '''Vitet e shërbimit''' 1946 - 1990 |- | '''Thënia e fundit''' ''“Uroj që Kosova'' ''të çlirohet përgjithmonë'' ''nga Jugosllavia Komuniste.<nowiki>''</nowiki>'' |} == Jeta e hershme dhe formimi == Sejdi Gashi lindi më 7 maj të vitit 1931 në fshatin Çabiq<ref>{{Citation |title=Çabiqi |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%87abiqi&oldid=2991757 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, në komunën e Klinës<ref>{{Citation |title=Klina |date=2026-08-03 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Klina&oldid=3019756 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, në një familje fshatare dhe bujare. Sipas shkrimit përkujtimor të vëllait të tij, profesor Hasan Gashi<ref>{{Cite web |title=Aktivizo JavaScript për të përdorur kërkimin |url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=00jdaoGcNfuw5NoP8t6S4QE |access-date=2026-10-25 |website=www.google.com}}</ref>, në odën e familjes zhvilloheshin biseda rreth gjendjes së shqiptarëve dhe padrejtësive të kohës, të cilat ndikuan në formimin e tij të hershëm. Në vitin 1943, ai vazhdonte shkollën fillore katërklasëshe në Kijevë<ref>{{Citation |title=Kijeva |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kijeva&oldid=2991712 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Gjatë kësaj periudhe u njoh me rrethanat politike dhe shoqërore të kohës dhe me rëndësinë që arsimi kishte për zhvillimin e shoqërisë shqiptare. [[Skeda:Mësuesi Sejdi Gashi me kolegët e tij të arsimit të shkollës Zenel Hajdini në Ujmir.png|parapamje|376x376px|Mësuesi Sejdi Gashi me kolegët e tij të arsimit të shkollës Zenel Hajdini në Ujmir]] Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Sejdiu mblidhte fishekë me synimin për t’i përdorur kundër pushtuesve. Pasi u zbulua ky aktivitet, ai u kap dhe u keqtrajtua, ndërsa më pas u lirua pas ndërhyrjes së Këshillit të fshatit Çabiq. Mbledhja në Bujan<ref>{{Citation |title=Konferenca e Bujanit |date=2026-07-02 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Konferenca_e_Bujanit&oldid=3004198 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>, e mbajtur më 31 dhjetor 1943 dhe më 1 e 2 janar 1944, ishte një shkëndijë për ringjalljen e shpresave të shqiptarëve se edhe Kosova do ta fitonte lirinë. Shpresat u ngjallën edhe për Sejdiun e ri. == Karriera arsimore == [[Skeda:Mësuesi Sejdi bashkë me kolegët dhe vëllaun e tij Hasan Gashin.png|parapamje|376x376px|Mësuesi Sejdi bashkë mësuesin Ajet Shala, arsimtarin Ton Buzhala dhe vëllaun e tij prof. Hasan Gashin]] Pas Luftës së Dytë Botërore, Sejdi Gashi përfundoi shkollimin pedagogjik dhe nisi punën si mësues. Ai punoi në Ponorc, në Kullë e Cakë të Ponorcit, si dhe në Balincë dhe Mleqan. Në shkrimin përkujtimor përmenden edhe Ticë<ref>{{Citation |title=Tica |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tica&oldid=2992708 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> dhe Likovc<ref>{{Citation |title=Likoci |date=2026-06-07 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Likoci&oldid=2992625 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> ndër vendbanimet ku zhvilloi veprimtarinë e tij arsimore. Nga viti 1957 deri më 1990 punoi në fshatin Ujmir. Në vitin 1954, Sejdiu kritikoi publikisht udhëheqjen jugosllave dhe Josip Broz Titon<ref>{{Citation |title=Josip Broz Tito |date=2026-04-13 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Josip_Broz_Tito&oldid=2940881 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref> për moszbatimin e Rezolutës së Konferencës së Bujanit. Për këtë qëndrim, ai u dënua me tri vjet largim nga puna në arsim. Më vonë, pas amnistisë së përmendur në shkrim, iu rikthye e drejta për të ushtruar profesionin e mësuesit. Në procesin e rikthimit të tij në arsim përmendet edhe Zekeria Rexha<ref>{{Citation |title=Zekeria Rexha |date=2026-07-02 |url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Zekeria_Rexha&oldid=3004066 |work=Wikipedia |language=sq |access-date=2026-10-25}}</ref>. Sipas Hasan Gashit, kërkesa e Sejdiut për t’u pranuar sërish në punë, e shkruar me alfabetin shqip, u vlerësua nga komisioni për pranimin e arsimtarëve. Në vitin 1971, Sejdi Gashi u përfshi në një tjetër përplasje me autoritetet komuniste, lidhur me vdekjen e Milentije Popoviqit<ref>{{Citation |title=Milentije Popović |date=2025-02-06 |url=https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Milentije_Popovi%C4%87&oldid=42423188 |work=Wikipedija / Википедија |language=sh-Latn |access-date=2026-10-25}}</ref>. Sipas shkrimit përkujtimor, kjo ngjarje u zhvillua në një periudhë kur ai përballej me presione politike dhe profesionale. == Thënia e fundit == Sipas librit ,,Familja e Ali Hetemit<nowiki>''</nowiki>, e shkruar nga vëllau i Sejdiut, profesor Hasan Kadri Gashi, fjalët e fundit të Sejdi Gashit ishin: ''“Uroj që Kosova të çlirohet përgjithmonë nga Jugosllavia Komuniste.”'' Kjo thënie ruhet në kujtesën familjare dhe shpreh aspiratën për çlirimin e Kosovës nga regjimi jugosllav. Atribuimi i saj si fjalët e fundit të Sejdi Gashit mbështetet në rrëfimin familjar dhe duhet të citohet nga botimi përkatës. == Vlerësimi dhe trashëgimia == [[Skeda:Mësuesi Sejdi Gashi duke u fotografur me klasën e tij, njëri ndër nxënësit e tij ishte dëshmori Ali Halil Krasniqi vëllau i komandantit Mujë Halil Krasniqi.png|parapamje|286x286px|Mësuesi Sejdi Gashi duke u fotografar nxënësit e klasës së tij të parafundit]] Sejdi Gashi njihej për përkushtimin ndaj nxënësve dhe profesionit të mësuesit. Në shkrimin përkujtimor të Hasan Gashit, ai përshkruhet si pedagog i dashur për nxënësit dhe prindërit, i cili vazhdoi punën edhe kur gjendja e tij shëndetësore u rëndua. Në Çabiq përmendet biblioteka e Sejdi dhe Sami Gashit (djalit të dytë i tij), e lidhur me kujtimin e tyre dhe me rëndësinë e arsimit në jetën e komunitetit. Poashtu gjenerata e parafundit e mësuesit Sejdi, ishte gjeneratë e artë me nxënës shumë të dalluar ndër ta Gëzim Gashin- konsull i shqiptarëve në Gjermani, dëshmorin e kombit Ali Halil Krasniqi<ref>{{Cite web |url=https://www.radiokosovaelire.com/ali-halil-krasniqi-6-3-1977-14-12-1998/ |access-date=2026-10-26 |website=www.radiokosovaelire.com}}</ref> vëllau i komandantit të UÇK-së, Mujë Krasniqi<ref>{{Citation |title=Mujë Krasniqi |date=2026-10-14 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Muj%C3%AB_Krasniqi&oldid=1380175859 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2026-10-26}}</ref>. Sejdi Kadri Gashi vdiq më 7 shkurt 1990, pas një sëmundjeje të rëndë. == Referencat == 1. Hasan Kadri Gashi, “Mos po u mbetemi borxh nxënësve”, artikull gazete. 2. Hasan Kadri Gashi, Familja e Ali Hetemit. 3. Biblioteka e Sejdi dhe Sami Gashit në Çabiq. 4. Agim Morina dhe autorë të tjerë përmbledhën veprimtarinë e mësuesit Sejdi Gashi. ovvvctzbvya5kst33c08lfmmpa8eemx 4 392348 3059739 3058202 2026-10-26T12:26:22Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059739 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia Reviewer.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kërkesa për kontrollues</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AK}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Kontrollues</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Kontrolluesit|kontrollues]], një redaktor duhet të jetë anëtar i besuar i komunitetit, me mbi '''3 muaj''' përvojë në Wikipedia-n shqip dhe mbi '''50 redaktime'''. Një përdorues që i plotëson këto kushte mund të kërkojë privilegjet e kontrollit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Nëse kërkesa miratohet, përdoruesit i jepen privilegjet e kontrolluesit për një kohë në rritje graduale: '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të bëni një kërkesë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kërkesën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka bërë kërkesë më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kërkesën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton te lista [[#Kërkesa|Kërkesa]] më poshtë brenda pak minutash. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|alt=]] <span>Kërkesat e kaluara, me përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|arkivi i kërkesave për kontrollues]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> b567gg6hciojxv0l40u3ehdwkh60s9l 3059849 3059739 2026-10-26T17:21:21Z Klein Muçi 52109 Kërkesat nga Moduli:Votes, si te procedurat e tjera (mbyllja me {{U bë}} ngjyros kartën); te Përfundimi: kërkesa nuk votohet, e mbyll një administrator me {{U bë}} ose {{Refuzohet}} — përmes Claude AI 3059849 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia Reviewer.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kërkesa për kontrollues</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AK}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Kontrollues</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Kontrolluesit|kontrollues]], një redaktor duhet të jetë anëtar i besuar i komunitetit, me mbi '''3 muaj''' përvojë në Wikipedia-n shqip dhe mbi '''50 redaktime'''. Një përdorues që i plotëson këto kushte mund të kërkojë privilegjet e kontrollit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Kërkesa nuk votohet: e shqyrton një administrator, që e mbyll me {{tl|U bë}} ose me {{tl|Refuzohet}}. Nëse kërkesa miratohet, përdoruesit i jepen privilegjet e kontrolluesit për një kohë në rritje graduale: '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të bëni një kërkesë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kërkesën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka bërë kërkesë më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kërkesën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton te lista [[#Kërkesa|Kërkesa]] më poshtë brenda pak minutash. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|alt=]] <span>Kërkesat e kaluara, me përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|arkivi i kërkesave për kontrollues]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> dqy9sywdnsext8k3k51tjng3wwqk137 3059981 3059849 2026-10-27T00:57:14Z Klein Muçi 52109 Përfundimi: kërkesa mbyllet me {{Miratohet}} ose {{Refuzohet}} — përmes Claude AI 3059981 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia Reviewer.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kërkesa për kontrollues</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AK}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Kontrollues</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Kontrolluesit|kontrollues]], një redaktor duhet të jetë anëtar i besuar i komunitetit, me mbi '''3 muaj''' përvojë në Wikipedia-n shqip dhe mbi '''50 redaktime'''. Një përdorues që i plotëson këto kushte mund të kërkojë privilegjet e kontrollit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Kërkesa nuk votohet: e shqyrton një administrator, që e mbyll me {{tl|Miratohet}} ose me {{tl|Refuzohet}}. Nëse kërkesa miratohet, përdoruesit i jepen privilegjet e kontrolluesit për një kohë në rritje graduale: '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të bëni një kërkesë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kërkesën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka bërë kërkesë më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kërkesën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton te lista [[#Kërkesa|Kërkesa]] më poshtë brenda pak minutash. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|alt=]] <span>Kërkesat e kaluara, me përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|arkivi i kërkesave për kontrollues]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> rvd0haxwx7dnqftdiklnkhm0erq5zfb 3060037 3059981 2026-10-27T08:56:34Z Klein Muçi 52109 Përfundimi: kërkesa mbyllet me {{dmb|Kontrollues}} ose {{dmb|JoKontrollues}}, si kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060037 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="adm-voting-intro"> <div class="adm-voting-header"> <div class="adm-voting-icon">[[Skeda:Wikipedia Reviewer.svg|50px|link=|alt=]]</div> <div class="adm-voting-header-text"> <div class="adm-voting-title">Kërkesa për kontrollues</div> <div class="adm-voting-live">{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|emri=kërkesë|emrat=kërkesa|hapur=e hapur}}</div> </div> {{Shortcut|WP:AK}} </div> <div class="adm-voting-body"> <div class="adm-voting-rules"> <div class="adm-voting-rules-title">Kontrollues</div> <div class="adm-voting-rule">'''Kushtet e kandidimit.''' Për t'u bërë [[Wikipedia:Kontrolluesit|kontrollues]], një redaktor duhet të jetë anëtar i besuar i komunitetit, me mbi '''3 muaj''' përvojë në Wikipedia-n shqip dhe mbi '''50 redaktime'''. Një përdorues që i plotëson këto kushte mund të kërkojë privilegjet e kontrollit.</div> <div class="adm-voting-rule">'''Përfundimi.''' Kërkesa nuk votohet: e shqyrton një administrator, që e mbyll si kërkesat e tjera të Administratës, me <code><nowiki>{{dmb|Kontrollues}}</nowiki></code> ose me <code><nowiki>{{dmb|JoKontrollues}}</nowiki></code>. Nëse kërkesa miratohet, përdoruesit i jepen privilegjet e kontrolluesit për një kohë në rritje graduale: '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.</div> </div> <div class="adm-voting-propose"> <div class="adm-voting-propose-title">Si të bëni një kërkesë</div> <div class="adm-voting-propose-body">Shkruani emrin e përdoruesit dhe krijoni kërkesën me formularin më poshtë. Nëse përdoruesi ka bërë kërkesë më parë, shtoni një numër rendor pas emrit ''(p.sh. Emri i përdoruesit 2)''.</div> <div class="adm-voting-propose-form"><inputbox> type=create preload=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/InputInit prefix=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ placeholder=Emri i përdoruesit buttonlabel=Krijo kërkesën width=30 </inputbox></div> <div class="adm-voting-propose-body">Pasi ta keni krijuar, roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] e shton te lista [[#Kërkesa|Kërkesa]] më poshtë brenda pak minutash. Nëse nuk shfaqet pas një çerek ore, shtojeni vetë: <code><nowiki>{{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}</nowiki></code>.</div> </div> </div> </div> <div class="candidates-section"> {{#invoke:Votes|page|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa}} </div> <div class="adm-voting-footer">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|24px|link=Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|alt=]] <span>Kërkesat e kaluara, me përfundimin e tyre, janë te [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arkiv|arkivi i kërkesave për kontrollues]]; i zhvendos atje roboti [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], një javë pas mbylljes.</span></div> 75iq0fvvpt717yqgqohpi79rrsvgdm7 4 392350 3059746 3058535 2026-10-26T12:26:37Z Klein Muçi 52109 Stilet: së pari ato të përbashkëtat e qendrave (Stampa:Community hubs), pastaj ato të faqes; vija ndarëse me klasat e përbashkëta — përmes Claude AI 3059746 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/styles.css" /><templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="hub-divider" id="Kërkesa"><div class="hub-divider-line"></div><div class="hub-divider-label">Kërkesa<span class="hub-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="hub-divider-line"></div></div> <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ Siar O}} {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138}} jx7qe2i2mk3smr9n6yc17ldaolw9pu3 4 392596 3060065 3059230 2026-10-27T09:42:38Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me çiftin {{dmb|1|JoAM|…}} … {{dmb|2}}, si kërkesat e tjera të arkivave — përmes Claude AI 3060065 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Lufta e Nuseve]] == {{dmb|1|JoAM|3=[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2026 11:28 (CEST)}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''22 dhjetor 2025, 19:55 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kandidatura u hap nga [[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]] më 15 dhjetor 2025, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{PËR}}, * {{KUNDËR}} ose * {{ASNJANËS}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{KUNDËR}} - artikulli është shumë i shkurtër dhe mezi kualifikon. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 00:55 (CEST) * {{KUNDËR}} - Sipas Fallbackintoreality [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:46 (CEST) * {{KUNDËR}} - Shumë i shkurtër. [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 23 tetor 2026 14:22 (CEST) === Diskutimi === {{dmb|2}} dra7b58z5wifypiwaxey6awzfo999n5 828 395331 3059847 3058246 2026-10-26T17:20:18Z Klein Muçi 52109 Titulli i çdo kërkese në dritare tregon faqen e saj (data-page) dhe i çdo teme të Pyetje e Përgjigje e të Zyrës së Ankesave edhe titullin (data-thread), që Votomati të votojë e të mbyllë edhe nga dritaret — përmes Claude AI 3059847 Scribunto text/plain local p = {} local mw_html = mw.html local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -- The reading of the lists (their labeled section "dritare", the requests they transclude, the -- closed threads) and the votes of the requests (tally, deadline, rules) are in Module:Votes, which -- the hubs use too ({{Vote summary}}). local Votes = require('Module:Votes') local heading_of = Votes.heading_of local items_of = Votes.items_of -- [[ CONFIGURATION ]] -- Maps each named window to its display title, wiki page sources, fallback empty message, -- and content type ("standard" for discussion/voting panels, "news" for bulletin-style panels). -- A source with a "rule" (one of the RULES of Module:Votes) is a list of votes: each of its items -- gets a line with the tally of its votes and its state (the time left, whether it can be closed); -- with the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), each thread gets a line under its -- title with the date of its last comment and when MajavahBot archives it. -- A window with a "count_class" (Faqja kryesore: the article, the showcase and the challenge of the week, whose -- items are cards, not headings) takes the number for its badge from the elements of its content with that class, -- and so does the band of each of its parts; the tooltip of its header is "count_note" with that number of each -- part. With none, the window is grey and says "Gjithçka në rregull!" above its content, with "done_note" as its -- tooltip. -- Every window has a tooltip on its header, by one standard (tooltip_of): what is open, by part in a -- window with several sources ("Kandidatura: 4 · Rivlerësime: 10"; the "part" of a source names its part, -- else its "label" does), else "open_note" with the number of its items ("Pyetje të hapura: 2"), and the -- requests closed before the conditions of their vote were met, if any ("Mbyllur para kohe: 1", "Mbyllur -- pa votat e nevojshme: 2"); then, -- after a dash, what the header does not show, the states of the items: of the votes, how many are ready -- to be closed, wait for votes or are before their minimum time; of the threads, how many are about to be -- archived. A window with nothing to do has "idle_note" ("Nuk ka pyetje të hapura"). local WINDOW_CONFIG = { ['Pyetje e Përgjigje'] = { title = "Pyetje e Përgjigje", sources = { { page = "Ndihmë:Pyetje e Përgjigje", section = "dritare", rule = "diskutim" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", open_note = "Pyetje të hapura: %d", idle_note = "Nuk ka pyetje të hapura", type = "standard" }, ['Zyra e Ankesave'] = { title = "Zyra e Ankesave", sources = { { page = "Wikipedia:Zyra e Ankesave", section = "dritare", rule = "diskutim" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", open_note = "Ankesa të hapura: %d", idle_note = "Nuk ka ankesa të hapura", type = "standard" }, ['Administrata'] = { title = "Administrata", sources = { { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa", section = "dritare", label = "Kërkesa për kontrollues", part = "Kontrollues" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara", section = "dritare", label = "Kandidatura për administratorë (Të propozuara)", part = "Administratorë", rule = "zgjedhje" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake", section = "dritare", label = "Kandidatura për administratorë (Vetjake)", part = "Administratorë", rule = "zgjedhje" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara", section = "dritare", label = "Kandidatura për burokratë (Të propozuara)", part = "Burokratë", rule = "zgjedhje" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake", section = "dritare", label = "Kandidatura për burokratë (Vetjake)", part = "Burokratë", rule = "zgjedhje" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara", section = "dritare", label = "Dorëheqje të propozuara", part = "Dorëheqje", rule = "zgjedhje" }, { page = "Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje vullnetare", section = "dritare", label = "Dorëheqje vullnetare", part = "Dorëheqje" }, }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", idle_note = "Nuk ka votime ose kërkesa të hapura", type = "standard" }, ['Ofiçina'] = { title = "Ofiçina", sources = { { page = "Wikipedia:Robotët/Kërkesë për miratim", section = "dritare", rule = "votim" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", open_note = "Kërkesa për miratim të hapura: %d", idle_note = "Nuk ka kërkesa për miratim të hapura", type = "standard" }, ['Forumi i Grisjes'] = { title = "Forumi i Grisjes", sources = { { page = "Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje", section = "dritare", rule = "grisje" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", open_note = "Kërkesa për grisje të hapura: %d", idle_note = "Nuk ka kërkesa për grisje të hapura", type = "standard" }, ['Artikuj të mirë'] = { title = "Artikuj të mirë", sources = { { page = "Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet", section = "dritare", label = "Kandidatura", rule = "kandidature" }, { page = "Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet", section = "dritare", label = "Rivlerësime", rule = "rivleresim" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", idle_note = "Nuk ka kandidatura ose rivlerësime të hapura", type = "standard" }, ['Artikuj të përkryer'] = { title = "Artikuj të përkryer", sources = { { page = "Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet", section = "dritare", label = "Kandidatura", rule = "kandidature" }, { page = "Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet", section = "dritare", label = "Rivlerësime", rule = "rivleresim" } }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", idle_note = "Nuk ka kandidatura ose rivlerësime të hapura", type = "standard" }, ['Faqja kryesore'] = { title = "Faqja kryesore", sources = { { page = "Wikipedia:Artikulli i javës", section = "dritare", label = "Artikulli i javës", part = "Artikulli" }, { page = "Wikipedia:Vitrina e javës", section = "dritare", label = "Vitrina e javës", part = "Vitrina" }, { page = "Wikipedia:Sfida e javës", section = "dritare", label = "Sfida e javës", part = "Sfida" }, }, empty_msg = "Gjithçka në rregull!", type = "standard", -- the badge: the weeks without a choice, in the three parts (the amber cards of Module:Article of the week, -- Module:Showcase of the week and Module:Challenge of the week) count_class = "window-aj-auto", -- while some week waits for a choice: the colours of the Main Page cards, not the red of what waits for -- an answer (the Main Page fills a week without a choice by itself) active_class = "status-mainpage", count_note = "Javë pa zgjedhje nga 4 — %s", done_note = "Artikulli, vitrina dhe sfida janë zgjedhur për të katër javët" }, ['Buletini Teknik'] = { title = "Buletini Teknik", sources = { { page = "Wikipedia:Buletini Teknik", section = "dritare" } }, empty_msg = "Lajme të reja së shpejti!", open_note = "Numra të rinj të buletinit: %d", idle_note = "Nuk ka numra të rinj të buletinit", type = "news" } } -- Threads closed with one of the closing templates of Module:Votes ({{Resolved}}, {{Refused}}, -- {{dmb}} and their other names) are left out of the windows, which show only what still needs -- attention; the threads stay on their page until they are archived. A request closed before the -- conditions of its vote were met still needs attention: it stays in its window until it is archived, -- with its closing and its status in amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), and the tooltip of the window -- counts it apart from the open ones (Module:Votes, needing_attention). -- [[ HELPER FUNCTIONS ]] -- Collapses multiple blank lines immediately before or after a heading div -- into a single newline, preventing the MediaWiki parser from emitting -- phantom paragraph tags around empty subsections. local function strip_blank_lines_between_headings(text) text = mw.ustring.gsub(text, '(</div>)%s*\n%s*\n+', '%1\n') text = mw.ustring.gsub(text, '\n%s*\n+%s*(<div class="window%-heading)', '\n%1') return text end -- What the title of an item tells the scripts of the hubs (Votomati, which votes and closes in the windows): the -- page of the request it comes from (data-page), or, for a thread of a discussion page, its page and its title as it -- is written there (data-thread, encoded as in a URL) local function item_attributes(line, src_page, rule, clean_title) local source = Votes.source_of(line) if source then return string.format(' data-page="%s"', mw_text.encode(source)) elseif rule and rule.archive then return string.format(' data-page="%s" data-thread="%s"', mw_text.encode(src_page), mw_uri.encode(clean_title, 'PATH')) end return '' end -- Fetches and merges wikitext content from all sources defined for a window. -- Transforms wikitext section headings (==...==) into styled HTML div elements, -- each carrying a permalink icon linking back to the originating page and anchor. -- Spaces immediately before wikilink brackets in heading text are encoded as -- &#32; so the MediaWiki parser preserves them as entity spans rather than -- collapsing them during HTML normalisation. -- Anchor deduplication is tracked at the card level so that identically-titled -- headings across different sources within the same window receive unique IDs. -- The heading regex validates that opening and closing marker lengths match, -- rejecting malformed headings such as ==Title===. -- Threads closed with one of the closing templates are left out, except -- the requests closed before the conditions of their vote were met. -- Returns the assembled wikitext string, the total count of top-level -- (H2) headings found across all sources, for windows with several -- sources the name and the count of the open items of each part, in their -- order (also of the empty ones), and the states of the items, for the -- tooltip of the window: whether it has votes with conditions (votes) or -- threads that a robot archives (threads), and how many items are in each -- state (ready, wait, time; early, for the requests closed before their -- conditions were met, and of those early_time, before their minimum time, -- and early_votes, without the votes they need; of the threads, due). -- With a "count_class" (see WINDOW_CONFIG), the count of a part, and of its band, is the number of the -- elements of its content with that class, not of its headings. local function get_content(frame, sources, count_class) local count_pattern = count_class and count_class:gsub('%p', '%%%0') local full_content = "" local h2_count = 0 local parts, part_index = {}, {} local states = {} local anchor_counts = {} local now = os.time() for _, src in ipairs(sources) do local rule = src.rule and Votes.RULES[src.rule] local text, early = Votes.needing_attention(frame, Votes.inline_transclusions(Votes.section_text(src.page, src.section), 1), rule) local count_before = h2_count local early_count = 0 local counted -- with a count_class: the elements of this part with it if rule and (rule.min or rule.min_per) then states.votes = true elseif rule and rule.archive then states.threads = true end if text and mw_text.trim(text) ~= "" then local src_page = src.page -- The line of votes and deadline of each item of a vote local metas = {} if rule then for i, item in ipairs(items_of(mw_text.trim(text))) do local html, _, kind = Votes.meta(item, rule, now, early[item[1]]) metas[i] = html if early[item[1]] then -- a request closed before the conditions of its vote were met: before its minimum time -- ("time") or, after it, without the votes it needs ("votes") early_count = early_count + 1 local how = 'early_' .. early[item[1]].kind states[how] = (states[how] or 0) + 1 elseif kind and (not rule.archive or kind == 'due') then -- of the threads, the tooltip counts only those about to be archived states[kind] = (states[kind] or 0) + 1 end end -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') end local lines = {} local item, placed = 0, false for line in mw_text.gsplit(mw_text.trim(text), '\n', true) do local level, clean_title = heading_of(line) if level then if level == 2 then h2_count = h2_count + 1 item = item + 1 placed = false end local base_anchor = mw_uri.anchorEncode(clean_title) local final_anchor = base_anchor if anchor_counts[base_anchor] then anchor_counts[base_anchor] = anchor_counts[base_anchor] + 1 final_anchor = base_anchor .. "_" .. anchor_counts[base_anchor] else anchor_counts[base_anchor] = 1 end local display_title = mw.ustring.gsub(clean_title, "%s+(%[%[)", "&#32;%1") local link_html = string.format('<span class="window-permalink">[[%s#%s|🔗]]</span>', src_page, final_anchor) line = string.format('<div class="window-heading level-%d"%s>%s%s</div>', level, level == 2 and item_attributes(line, src_page, rule, clean_title) or '', display_title, link_html) -- the line of votes goes at the top of the item's "Votimi", under its title, as on the hubs if level >= 3 and not placed and metas[item] and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(clean_title), '^votim') then line = line .. '\n' .. metas[item] placed = true end -- the line of a thread of a discussion page (its last comment, when it is archived) goes -- under its title if level == 2 and rule and rule.archive and metas[item] then line = line .. '\n' .. metas[item] placed = true end end table.insert(lines, line) end text = table.concat(lines, '\n') text = strip_blank_lines_between_headings(text) -- expand the templates of the section (votes, signatures…) now that its headings are divs text = frame:preprocess(text) if count_pattern then local _, found = text:gsub(count_pattern, '') counted = found end -- When a window aggregates multiple sources, prepend a labeled sub-header -- above each source's content block so readers can tell the parts apart: -- the name of the part, the number of its items and a link to its page. local source_header = "" if #sources > 1 then local display_label = src.label or src_page local count = counted or (h2_count - count_before) source_header = string.format( '<div class="window-source-heading">%s%s<span class="window-permalink">[[%s|🔗]]</span></div>', display_label, count > 0 and string.format('<span class="window-source-count">%d</span>', count) or '', src_page ) end full_content = full_content .. source_header .. text end -- the parts of a window with several sources: sources with the same "part" count together if #sources > 1 then local name = src.part or src.label or src.page if not part_index[name] then table.insert(parts, { name = name, count = 0 }) part_index[name] = #parts end parts[part_index[name]].count = parts[part_index[name]].count + (count_pattern and (counted or 0) or (h2_count - count_before - early_count)) end if early_count > 0 then states.early = (states.early or 0) + early_count end end return full_content, h2_count, parts, states end -- The tooltip of the header of a window with something open, by one standard for all the windows: what is -- open, by part in a window with several ("Kandidatura: 2 · Rivlerësime: 10"), else the words of the window -- with the number of its items ("Kërkesa për grisje të hapura: 29"), and the requests closed before the -- conditions of their vote were met, which the window still shows, by what was not met ("Mbyllur para -- kohe: 1", "Mbyllur pa votat e nevojshme: 2"): together, the number of the badge; then, after a dash, -- the states of the open items, which the header does not show: of the votes, how many are ready to be -- closed, wait for votes or are before their minimum time; of the threads, how many are about to be -- archived. local VOTE_STATES = { { 'ready', 'Gati për mbyllje' }, { 'wait', 'Në pritje të votave' }, { 'time', 'Para kohës minimale' }, } local EARLY_NOTES = { { 'early_time', 'Mbyllur para kohe' }, { 'early_votes', 'Mbyllur pa votat e nevojshme' }, } local function tooltip_of(config_data, h2_count, parts, states) local what states = states or {} local early = states.early or 0 if parts and #parts > 0 then local names = {} for _, part in ipairs(parts) do table.insert(names, part.name .. ': ' .. part.count) end what = table.concat(names, ' · ') elseif config_data.open_note then what = config_data.open_note:format(h2_count - early) end if not what then return nil end for _, note in ipairs(EARLY_NOTES) do if (states[note[1]] or 0) > 0 then what = what .. ' · ' .. note[2] .. ': ' .. states[note[1]] end end local notes = {} -- the states of the votes, when at least one of the open items is a vote if states.votes and (states.ready or states.wait or states.time) then for _, state in ipairs(VOTE_STATES) do table.insert(notes, state[2] .. ': ' .. (states[state[1]] or 0)) end end if states.threads then table.insert(notes, 'Arkivohen së shpejti: ' .. (states.due or 0)) end return what .. (#notes > 0 and (' — ' .. table.concat(notes, ' · ')) or '') end -- Constructs a collapsible card element for a single window panel. -- Applies a CSS status class based on whether the panel has active content -- and whether it is a news-type or standard-type window. -- Displays a badge showing the number of H2-level discussion topics (or "i" -- for news panels), using a unified pill shape for both types. -- Renders the fetched content inside the card body, or a localised -- empty-state message with a decorative check icon when no content is present. -- Panels with more than five H2 headings receive a scroll-to-top wikilink at -- the bottom of their content area for easy navigation. -- The message of a window with nothing to do ("Gjithçka në rregull!"), with its check mark local function empty_message(msg) return tostring(mw_html.create('div'):addClass('no-content-message') :tag('span'):wikitext(msg):done() :tag('span'):addClass('no-content-icon'):wikitext('✓'):done()) end -- "own", for a window whose badge is not the number of its headings (the article of the week): its badge -- (none when there is nothing to do), its status class and the tooltip of its header. -- The header of every window has a tooltip: "own.tooltip", else that of tooltip_of (what is open and the -- states of its items); "idle_note" when the window has nothing to do. local function build_card(config_data, content, is_active, h2_count, parts, own, states) local card_id = 'window-card-' .. mw_uri.anchorEncode(config_data.title) local status_class = own and own.status or (is_active and (config_data.type == 'news' and "status-news" or "status-alert") or "status-idle") local card = mw_html.create('div') :addClass('window-card mw-collapsible mw-collapsed') :addClass(status_class) :attr('id', card_id) local header = card:tag('div'):addClass('window-header mw-collapsible-toggle') local title_div = header:tag('div'):addClass('title-text'):wikitext(config_data.title) local tooltip if own then if own.badge then title_div:tag('span'):addClass('issue-count-badge'):wikitext(own.badge) end tooltip = own.tooltip elseif h2_count and h2_count > 0 then local badge_text = (config_data.type == 'news') and "i" or tostring(h2_count) title_div:tag('span'):addClass('issue-count-badge'):wikitext(badge_text) tooltip = tooltip_of(config_data, h2_count, parts, states) end if not tooltip and not is_active then tooltip = config_data.idle_note end if tooltip then header:attr('title', tooltip) end header:tag('div'):addClass('caret-icon') local body = card:tag('div'):addClass('window-content mw-collapsible-content') if is_active then local full_content = content -- Append a scroll-to-top link for panels with more than five H2 headings -- so readers can return to the card header without scrolling back up manually. if h2_count > 5 then full_content = full_content .. string.format( '<div class="window-scroll-top">[[#%s|↑]]</div>', card_id ) end body:wikitext(full_content) else body:wikitext(empty_message(config_data.empty_msg)) end return tostring(card) end -- Entry point invoked by the template. Reads the ordered list of window names -- passed as positional arguments, looks each one up in WINDOW_CONFIG, fetches -- its content, and emits the sequence of rendered cards preceded by the module -- stylesheet tag. Unrecognised window names are silently skipped. function p.render(frame) local parent = frame:getParent() local args = (parent and parent.args[1]) and parent.args or frame.args local output_buffer = { frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:WindowSections/styles.css' } } } local sorted_keys = {} for k, _ in pairs(args) do if type(k) == 'number' then table.insert(sorted_keys, k) end end table.sort(sorted_keys) for _, k in ipairs(sorted_keys) do local conf = WINDOW_CONFIG[mw_text.trim(args[k])] if conf then local content, h2_count, parts, states = get_content(frame, conf.sources, conf.count_class) local own if conf.count_class and mw_text.trim(content) ~= "" then -- a window whose items are not headings (the weeks of the Main Page): the badge counts the elements -- of its content with this class, the tooltip says how many in each part; with none, the window is -- grey like the other windows with nothing to do, with "Gjithçka në rregull!" above its content local _, count = content:gsub((conf.count_class:gsub('%p', '%%%0')), '') if count > 0 then local names = {} for _, part in ipairs(parts) do table.insert(names, part.name .. ': ' .. part.count) end own = { badge = tostring(count), status = conf.active_class or 'status-alert', tooltip = conf.count_note:format(#names > 0 and table.concat(names, ' · ') or tostring(count)) } else own = { status = 'status-idle', tooltip = conf.done_note } content = empty_message(conf.empty_msg) .. content end end table.insert(output_buffer, build_card(conf, content, mw_text.trim(content) ~= "", h2_count, parts, own, states)) end end return table.concat(output_buffer) end return p 79ilynnec59ni6i56fb09n0jo4g0hb0 828 395341 3059872 3058311 2026-10-26T17:52:18Z Klein Muçi 52109 Kartat e javëve: titulli i artikullit të zgjedhur automatikisht (Sfida e javës) dhe emri i skedës (Vitrina e javës); thonjëza të drejta në komente — përmes Claude AI 3059872 sanitized-css text/css /* ================================================================== 1. WINDOW CARDS (CORE STRUCTURE) ================================================================== */ /* Base card layout: white background, accented left border, subtle shadow, and smooth transitions for hover elevation. Each card occupies one grid column when collapsed. */ .window-card { background: var(--background-color-base, #fff); border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left-width: 5px; box-shadow: 0 1px 2px rgba(0,0,0,0.05); transition: box-shadow 0.25s ease-in-out, transform 0.25s ease-in-out; grid-column: span 1; overflow: hidden; margin-top: 2px; } /* Collapsed cards lift slightly on hover to signal interactivity. */ .window-card.mw-collapsed:hover { box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.08); transform: translateY(-1px); } /* An expanded card stretches across all grid columns and gains a deeper shadow to visually separate it from surrounding collapsed cards. */ .window-card:not(.mw-collapsed) { grid-column: 1 / -1; box-shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,0.12); margin-top: 4px; margin-bottom: 24px; transform: none; } /* Left border accent colours reflecting the card's content status: grey for idle (no active items), red for standard panels with open items, amber for news-type panels. */ .status-idle { border-left-color: var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .status-alert { border-left-color: #d33; } .status-news { border-left-color: #fc3; } /* Faqja kryesore (the article, the showcase and the challenge of the week) while some week waits for a choice: the light blue of the Main Page cards on the edge and on the badge, not the red of the windows whose items wait for an answer (the Main Page fills a week without a choice by itself). The window itself is white, like the other windows with something in them, and grey when every week has its choice (status-idle). */ .status-mainpage { border-left-color: #6b9bd1; } /* Idle cards use a slightly tinted background so they visually recede behind cards that have active content, making it easier to scan for panels that need attention. */ .status-idle.mw-collapsed { background: var(--background-color-neutral-subtle, #fafafa); } .status-idle.mw-collapsed .window-header .title-text { color: var(--color-subtle, #54595d); } /* Header bar: horizontally distributes the title, badge, and caret. Min-height allows the header to expand gracefully if the title wraps on narrow viewports. */ .window-header { display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; cursor: pointer; min-height: 54px; border-bottom: 1px solid var(--border-color-muted, #eaecf0); } .window-header:hover { background-color: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); } /* Hides the header bottom border on expanded idle cards so the lightweight empty-state message beneath it does not feel over-separated. */ .status-idle:not(.mw-collapsed) .window-header { border-bottom-color: transparent; } /* Title text inside the header: bold, slightly enlarged, and allowed to grow to fill available space between the left edge and the caret. */ .window-header .title-text { padding: 0 24px; font-weight: 700; font-size: 1.1em; color: var(--color-base, #202122); display: flex; align-items: center; flex-grow: 1; } /* Pill-shaped badge appended to the title showing the number of open items or an information marker. Uses consistent padding and border-radius for both standard and news types so they occupy the same visual footprint. */ .issue-count-badge { display: inline-flex; align-items: center; justify-content: center; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-subtle, #72777d); border-radius: 20px; padding: 2px 10px; margin-left: 12px; font-size: 0.8em; font-weight: bold; border: 1px solid var(--border-color-muted, #eaecf0); min-width: 24px; min-height: 22px; box-sizing: border-box; } /* Alert badges use a muted red tint to reinforce the card's alert status. */ .status-alert .issue-count-badge { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fee7e6); color: var(--color-error, #d33); border-color: #fcc; } /* The badge of Faqja kryesore: blue like its edge (the weeks that wait for a choice). */ .status-mainpage .issue-count-badge { background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); border-color: #a7c4ea; } /* News badges use an amber tint with an italic serif "i" marker. Shares the same padding and min-size as the standard badge for visual parity. */ .status-news .issue-count-badge { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7); color: var(--color-warning, #ac6600); border-color: #fb5; font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', 'Times New Roman', serif; font-style: italic; font-size: 0.95em; } /* Caret column: fixed width for a square touch target. Fades to semi-transparent at rest and becomes fully opaque on header hover. */ .caret-icon { width: 54px; opacity: 0.5; } .window-header:hover .caret-icon { opacity: 1; } /* CSS-drawn chevron arrow using two bordered edges rotated 45°. Points downward when the card is collapsed. */ .caret-icon::after { content: ""; display: block; width: 8px; height: 8px; border-right: 2px solid var(--color-base, #202122); border-bottom: 2px solid var(--color-base, #202122); transform: rotate(45deg); margin: 0 auto; transition: transform 0.25s ease; } /* Rotates the chevron to point upward when the card is expanded. */ .window-card:not(.mw-collapsed) .caret-icon::after { transform: rotate(-135deg); } /* ================================================================== 2. CONTENT AREA & PERMALINKS ================================================================== */ /* Main content body: moderate padding, comfortable line-height, and word-break handling for readability of long discussion titles. Default cursor is restored so body text does not inherit the header's pointer cursor. */ .window-content { padding: 12px 32px 32px 32px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; overflow-wrap: break-word; cursor: default; } /* Section headings rendered from wikitext use a serif editorial font. Block display preserves inline text flow so that spaces between plain text and wikilinks inside headings render correctly. */ .window-heading { font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', 'Times', serif; line-height: 1.2; margin-bottom: 0.5em; display: block; } /* H2-level headings mark the boundary between distinct discussion topics. A bottom border underlines the title; top margin provides breathing room from the content block above. */ .window-heading.level-2 { font-size: 1.55em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); margin-top: 1.8em; margin-bottom: 0.8em; padding-bottom: 4px; } /* Adds a small gap between an H2 heading and the first paragraph that follows it, smoothing the transition from serif heading to body text. */ .window-heading.level-2 + p { margin-top: 0.4em; } /* H3-level headings are mid-sized UI labels rendered in sans-serif to distinguish them from editorial H2 content headings. Uses the same system font stack as the rest of the interface for consistency. */ .window-heading.level-3 { font-family: sans-serif; font-size: 1em; font-weight: 600; margin-top: 0.9em; margin-bottom: 0.4em; } /* Collapses the bottom margin of an H3 heading when it is immediately followed by another heading or sits at the end of the content area, so that empty subsections do not contribute extra vertical space. */ .window-heading.level-3:last-child, .window-heading.level-3 + .window-heading { margin-bottom: 0; } /* Permalink icon sits inline after the heading text. Partially transparent at rest; scales up and becomes fully opaque on hover. */ .window-permalink a { display: inline-block; font-size: 0.80em; margin-left: 10px; opacity: 0.6; text-decoration: none !important; transition: opacity 0.25s cubic-bezier(0.4, 0, 0.2, 1), transform 0.25s cubic-bezier(0.4, 0, 0.2, 1); } .window-permalink a:hover { opacity: 1; transform: scale(1.2); } /* The comments in a window come from other pages, where the reply tool of DiscussionTools cannot reach them ("përgjigju" only showed an error), so its buttons are hidden here. Replies are written on the page of the request itself. */ .window-content .ext-discussiontools-init-replylink-buttons { display: none; } /* Removes top margin, padding, and border from the first element inside the content area so no excess whitespace appears at the top of an expanded card. */ .window-content > *:first-child { margin-top: 0 !important; padding-top: 0 !important; border-top: none !important; } /* ================================================================== 3. SOURCE HEADINGS ================================================================== */ /* Label band displayed above each source block when a window aggregates content from several pages (e.g. candidacies and re-evaluations, or the different elections of the Administrata): a band in the blue of the bands of the hubs (the accent on the left, a light blue ground, the name in blue), with the name of the part, the number of its items and a link to its page, so the parts are easy to tell apart. */ .window-source-heading { display: flex; align-items: center; gap: 8px; font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.4; color: var(--color-progressive, #36c); font-weight: 700; margin-top: 32px; margin-bottom: 12px; padding: 8px 12px; border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); } /* The first band keeps its padding (the reset for the first element of the content area would otherwise remove the top half of it). */ .window-content > .window-source-heading:first-child { padding-top: 8px !important; } /* Number of items in the part, as a small pill after its name. */ .window-source-count { min-width: 22px; padding: 0 7px; border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); border-radius: 10px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 11px; line-height: 18px; text-align: center; } /* The link to the part's page follows the count, at a size that is easy to see and to press (its symbol would otherwise shrink with the small letters of the band); the flex gap spaces it. */ .window-source-heading .window-permalink a { margin-left: 0; font-size: 16px; line-height: 1; opacity: 0.75; } /* The first item of a part sits closer to its band. */ .window-source-heading + .window-heading.level-2 { margin-top: 0.8em; } /* ================================================================== 3b. VOTES AND DEADLINES OF AN ITEM ================================================================== */ /* The line at the top of the "Votimi" part of a request or a candidacy, under its title: the tally of its votes (one vote for each user, the last one; struck votes left out) and its status: the time before it can be closed ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh"), "Gati për mbyllje" once the minimum time is over and the conditions are met (green), or "Pret votat" with what is still missing after the minimum time (amber). Plain text, flush with the lines around it; the rules are in the tooltips. A request closed before the conditions of its vote were met stays in its window until it is archived, with "⚠ Mbyllur para kohe" (amber, bold). */ .window-item-meta { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 2px 14px; margin: 0 0 0.6em; font-size: 0.95em; line-height: 1.6; color: var(--color-subtle, #54595d); } .window-item-meta > span { cursor: help; } .window-item-meta > .window-meta-ready { color: var(--color-success, #177860); font-weight: 700; } .window-item-meta > .window-meta-wait { color: var(--color-warning, #886425); } .window-item-meta > .window-meta-early { color: var(--color-warning, #886425); font-weight: 700; } /* The line under the title of a thread of Pyetje e Përgjigje and Zyra e Ankesave: the date of its last comment and when MajavahBot archives it (amber once the days are over) */ .window-item-meta > .window-meta-last { cursor: default; } .window-item-meta > .window-meta-archive-due { color: var(--color-warning, #886425); } /* The window of the article of the week (Moduli:Article of the week, "_window"): the next four weeks as cards, since the aim is an article chosen by the community for every week. A week with one is green; a week without one is amber, with the featured or good article that the Main Page shows in its place meanwhile and the button "Zgjidhni një artikull", which opens the page of the week. What a week shows is one block inside its card (.window-aj-pick): a tinted panel with a round mark. The badge of the window is the number of weeks without an article, in red; once all four have one, the window is grey like the other windows with nothing to do, with "Gjithçka në rregull!" above the cards. */ /* The head of the window: the aim of the week pages and, on its right, the link to their guidelines (Wikipedia:Artikulli i javës), an outlined button like those of the hubs */ .window-aj-head { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: flex-start; justify-content: space-between; gap: 8px 24px; margin: 0 0 1em; } .window-aj-intro { flex: 1 1 24rem; color: var(--color-subtle, #54595d); } .window-aj-intro b { color: var(--color-base, #202122); } .window-aj-weeks { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(12rem, 1fr)); gap: 12px; } .window-aj-week { display: flex; flex-direction: column; gap: 2px; padding: 10px 14px 12px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-width: 4px; background-color: var(--background-color-base, #fff); line-height: 1.45; } .window-aj-chosen { border-top-color: var(--border-color-success, #099979); } .window-aj-auto { border-top-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } /* The name of the week, with its page as the system names it ("2026/41") on the right; on a narrow card the page moves under the name instead of breaking the name */ .window-aj-when { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: space-between; align-items: baseline; gap: 0 8px; font-weight: 700; } .window-aj-id { color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: monospace, monospace; font-size: 0.85em; font-weight: normal; } .window-aj-dates, .window-aj-fallback { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; } /* What the week shows, as one block inside its card: a tinted panel with a round mark on its left. Green, with a tick, for the caption and the article that was chosen; amber, with an exclamation mark, for a week without one and the article that the Main Page shows in its place. */ .window-aj-pick { position: relative; margin-top: 10px; padding: 8px 10px 9px 38px; background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb); } .window-aj-auto .window-aj-pick { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } .window-aj-pick::before { content: "✓"; position: absolute; top: 9px; left: 10px; width: 20px; height: 20px; border-radius: 50%; background-color: var(--color-success, #177860); color: var(--background-color-base, #fff); font-size: 13px; font-weight: 700; line-height: 20px; text-align: center; } .window-aj-auto .window-aj-pick::before { content: "!"; background-color: var(--color-warning, #886425); } .window-aj-state { font-size: 0.95em; font-weight: 700; line-height: 1.4; } .window-aj-chosen .window-aj-state { color: var(--color-success, #177860); } .window-aj-auto .window-aj-state { color: var(--color-warning, #886425); } .window-aj-article { font-size: 1.05em; line-height: 1.3; } .window-aj-pick .window-aj-fallback { font-size: 0.9em; } /* The showcase of the week (Module:Showcase of the week): under the state of its week, a small copy of the file, the chosen one or, in its place, the file of the day of Wikimedia Commons, which MediaWiki:Showcase-of-the-week.js puts there: a small picture, a small player of a video, which shows a frame of it, or the name of a sound after the icon of a loudspeaker */ .window-ij-thumb { display: block; margin-top: 6px; line-height: 0; } .window-ij-thumb img { max-width: 100%; height: auto; border-radius: 2px; } .window-ij-sound { display: block; margin-top: 6px; line-height: 1.4; overflow-wrap: anywhere; } .window-ij-sound img { margin-right: 2px; vertical-align: -3px; } /* The name of the file under its small picture or player, linked to its page */ .window-ij-name { display: block; margin-top: 4px; font-size: 0.9em; line-height: 1.35; overflow-wrap: anywhere; } /* The challenge of the week (Module:Challenge of the week): the article that the Main Page shows in place of one chosen by hand, by the line of Special:WhatLinksHere that its card has too. Only the name is shown: the words after it ("(përfshirë)") go to a row of their own, without height, and the tools are hidden; so is the line of a template that no article carries any more. */ .window-aj-auto-title { margin-top: 2px; font-size: 1.05em; line-height: 1.3; } .window-aj-auto-title ul { margin: 0; padding: 0; list-style: none; } .window-aj-auto-title li { display: grid; grid-template-rows: auto; grid-auto-rows: 0; overflow: hidden; margin: 0; } .window-aj-auto-title .mw-whatlinkshere-tools, .window-aj-auto-title p { display: none; } /* The button sits at the foot of its card, so that the buttons of a row line up. Its link is external (the page of the week, opened for editing with its preload), and .plainlinks removes the padding and the background of external links, hence the !important. */ .window-aj-button { margin-top: auto; padding-top: 10px; } .window-aj-button a { display: inline-block; padding: 4px 12px !important; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-progressive, #36c) !important; color: var(--color-inverted-fixed, #fff) !important; font-weight: 700; text-decoration: none !important; } .window-aj-button a:hover, .window-aj-button a:focus { background-color: var(--background-color-progressive--hover, #3056a9) !important; } /* On a week with a chosen article the button is quiet (outlined): it leads to the page of the week, which shows the article as the Main Page will ("Shihni parapamjen"). It comes after the rules of the filled button, which it overrides. */ .window-aj-button-quiet a { padding: 3px 11px !important; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff) !important; color: var(--color-progressive, #36c) !important; } .window-aj-button-quiet a:hover, .window-aj-button-quiet a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } .window-aj-more { flex: none; } .window-aj-more a { display: inline-block; padding: 1px 14px; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); border-radius: 14px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 0.9em; font-weight: 600; text-decoration: none; white-space: nowrap; } .window-aj-more a:hover, .window-aj-more a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); text-decoration: none; } /* ================================================================== 4. SCROLL TO TOP ================================================================== */ /* Footer link appended to panels with more than five H2 headings. Sits below a top border that mirrors the source heading separator, using the same muted grey palette as other structural elements. */ .window-scroll-top { display: block; text-align: center; margin-top: 32px; padding-top: 16px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #eaecf0); } @keyframes window-scroll-bounce { 0% { transform: translateY(0); } 40% { transform: translateY(-7px); } 70% { transform: translateY(-1px); } 100% { transform: translateY(-2px); } } .window-scroll-top a { display: inline-flex; align-items: center; justify-content: center; width: 36px; height: 36px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 50%; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122) !important; font-size: 1.1em; font-weight: bold; text-decoration: none !important; opacity: 0.75; transition: opacity 0.25s ease, background-color 0.25s ease, border-color 0.25s ease, box-shadow 0.25s ease; } .window-scroll-top a:hover { opacity: 1; background-color: var(--background-color-base, #fff); border-color: #72777d; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.12); animation: window-scroll-bounce 0.5s ease forwards; } /* ================================================================== 5. EMPTY STATE ================================================================== */ /* Centred muted placeholder shown inside a card body when its source section contains no content. Uses flexbox to align the check icon and message text on a single baseline. */ .no-content-message { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 8px; text-align: center; color: var(--color-subtle, #72777d); padding: 20px 0; font-size: 0.95em; } /* Decorative check icon following the empty-state text. Uses a muted green colour to softly indicate "all clear" without drawing excessive focus. */ .no-content-icon { color: var(--color-success, #1e7e34); font-size: 0.85em; font-weight: bold; } /* ================================================================== 6. MEDIAWIKI OVERRIDES ================================================================== */ /* Prevents MediaWiki's collapsible toggle from floating, so the custom flex header layout controls all alignment. */ .mw-collapsible-toggle { float: none !important; } /* Hides MediaWiki's default collapsible toggle element entirely, since the custom card header acts as the expand/collapse control. */ .mw-collapsible-toggle-default { display: none !important; } /* ================================================================== 7. RESPONSIVE ================================================================== */ /* On mid-width viewports, side padding and the caret column width are reduced in step so the header proportions remain visually balanced. */ @media screen and (max-width: 960px) { .window-content { padding: 12px 24px 28px 24px; } .window-header .title-text { padding: 0 20px; } .caret-icon { width: 44px; } } /* On narrow viewports, side padding is reduced further so content does not feel cramped, and the caret touch target is kept at full width. */ @media screen and (max-width: 700px) { .window-content { padding: 12px 16px 24px 16px; } .window-header .title-text { padding: 0 16px; } } /* ================================================================== 8. REDUCED MOTION ================================================================== */ /* Disables all transitions and animations for users who have requested reduced motion via their OS or browser accessibility settings. */ @media (prefers-reduced-motion: reduce) { .window-card { transition: none !important; } .window-card.mw-collapsed:hover { transform: none !important; } .caret-icon::after { transition: none !important; } .window-permalink a { transition: none !important; } .window-scroll-top a { transition: none !important; animation: none !important; } } sarz0l1xjncnhubpn0pirw9ze2ojb43 1 396318 3060022 3050815 2026-10-27T04:23:51Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Presidenca e Bengalit Kolonial]] 3060022 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715370 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/JzBh71QMuqw me https://web.archive.org/web/20200618212043/https://www.youtube.com/watch?v=JzBh71QMuqw&gl=US&hl=en te lidhja https://www.youtube.com/watch?v=JzBh71QMuqw. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 nëntor 2024 05:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2720048 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://search.xn--orldcat-qya.org/title/34687070. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2024 05:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2834991 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230307064237/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2 për lidhjen https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230307064237/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2 për lidhjen https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230307064237/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2 për lidhjen https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shtator 2025 09:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866954 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231004190303/https://whiteboardmagazine.com/3987/the-commonwealth-and-dhaka/ për lidhjen https://whiteboardmagazine.com/3987/the-commonwealth-and-dhaka/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 tetor 2025 06:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906229 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211129020243/https://www.historydiscussion.net/history-of-India/relation-of-Alivardi-with-the-Marathas/5934 për lidhjen https://www.historydiscussion.net/history-of-india/relation-of-alivardi-with-the-marathas/5934. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shkurt 2026 20:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3038227 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240229012022/https://in.usembassy.gov/embassy-consulates/kolkata/ për lidhjen https://in.usembassy.gov/embassy-consulates/kolkata/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shtator 2026 07:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Presidenca e Bengalit Kolonial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056766 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180817193242/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Eastern_Bengal_and_Assam për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Eastern_Bengal_and_Assam. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 tetor 2026 04:23 (CEST) pjeuucl48mhxpri5m3h10rf2kh8dtw2 4 396525 3060044 3058716 2026-10-27T08:56:37Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|JOKONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060044 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138|Nalaass138]] == {{dmb|1|JOKONTROLLUES}} {{User|Nalaass138}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën kontrollues në Wikipedia shqip. Jam aktiv në kontribuimin e artikujve dhe do të doja të ndihmoja në shqyrtimin dhe përmirësimin e tyre duke ndjekur rregullat dhe udhëzimet e Wikipedia-s. Faleminderit për konsideratën. {{Unsigned|Nalaass138|6 mars 2026}} === Diskutimi === Kërkesa nuk ishte përfshira te lista e kërkesave për shumë muaj (u shtua vetëm pas kontrolleve automatike së fundmi). Nëse vazhdon e njëjta dëshirë mund të riaplikohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:29 (CEST) {{dmb|2}} 74e2cnb5y0l536582olgm4mlizgworo 4 397253 3059977 2916638 2026-10-27T00:57:12Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{Miratohet}}, stampa e kërkesave të miratuara për kontrollues, në vend të {{U bë}} — përmes Claude AI 3059977 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] == {{User|GLOBALIST LIBERTARIAN}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Kërkoj këtë privilegj, sepse është problematike që nuk aprovohen ndryshimet e mia. Ka disa ndryshime që qëndrojnë akoma mbi 1 muaj të pa-aprovuara. Llogaria ime është hapur në 2016, dhe në wikin shqip kam 81 editime https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:CentralAuth/GLOBALIST_LIBERTARIAN , shumica e të cilave janë editime të mëdha, dhe do thoja se 100% e tyre me referenca përkatëse, dhe gjuhë shqipe të një niveli më se të pranueshëm. Kam eksperienca të mëparshme në wikipedian anglisht që prej 2016. Flm! --[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 mars 2026 19:54 (CET) '''Edit:''' Ndryshimet më të fundit. https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Kontributet/GLOBALIST_LIBERTARIAN --[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 mars 2026 19:58 (CET) === Diskutimi === {{Miratohet}} - Ki parasysh [[Speciale:PendingChanges]] dhe [[Speciale:UnreviewedPages]] ku mund të gjenden të listuara ndryshimet në pritje për kontroll. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 mars 2026 18:08 (CET) toyjaxci67kyim0rwdnkwxce2lum9bl 3060041 3059977 2026-10-27T08:56:36Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|KONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060041 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] == {{dmb|1|KONTROLLUES}} {{User|GLOBALIST LIBERTARIAN}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Kërkoj këtë privilegj, sepse është problematike që nuk aprovohen ndryshimet e mia. Ka disa ndryshime që qëndrojnë akoma mbi 1 muaj të pa-aprovuara. Llogaria ime është hapur në 2016, dhe në wikin shqip kam 81 editime https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:CentralAuth/GLOBALIST_LIBERTARIAN , shumica e të cilave janë editime të mëdha, dhe do thoja se 100% e tyre me referenca përkatëse, dhe gjuhë shqipe të një niveli më se të pranueshëm. Kam eksperienca të mëparshme në wikipedian anglisht që prej 2016. Flm! --[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 mars 2026 19:54 (CET) '''Edit:''' Ndryshimet më të fundit. https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Kontributet/GLOBALIST_LIBERTARIAN --[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 mars 2026 19:58 (CET) === Diskutimi === Ki parasysh [[Speciale:PendingChanges]] dhe [[Speciale:UnreviewedPages]] ku mund të gjenden të listuara ndryshimet në pritje për kontroll. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 mars 2026 18:08 (CET) {{dmb|2}} afcj8915i9slbpto470aqxh007xcjpe 4 397321 3059754 3053991 2026-10-26T12:26:56Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059754 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të përkryer/styles.css" /> __NOTOC__ __ARCHIVEDTALK__ <div class="fa-votimet"> <div class="fa-votimet-col"> <div class="fa-votimet-header">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura|Kandidatura për artikuj të përkryer]]{{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të përkryer}}|<span class="fa-votimet-count">{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të përkryer}}</span>}}</div> <div class="fa-votimet-body"> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet|kandidature}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet|dritare}} | {{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet}} | <div class="fa-votimet-empty">Asnjë kandidaturë e hapur.</div> }} </div> </div> <div class="fa-votimet-col"> <div class="fa-votimet-header">[[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|Rivlerësime të artikujve të përkryer]]{{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të përkryer}}|<span class="fa-votimet-count">{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të përkryer}}</span>}}</div> <div class="fa-votimet-body"> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet|rivleresim}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet|dritare}} | {{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet}} | <div class="fa-votimet-empty">Asnjë rivlerësim i hapur.</div> }} </div> </div> </div> 2y0qj06uyjlrtmr2eearebyskqaflar 4 397366 3059748 3053988 2026-10-26T12:26:42Z Klein Muçi 52109 Stilet: kartat e kërkesave nga Stampa:Community hubs/requests.css, para stileve të faqes — përmes Claude AI 3059748 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Community hubs/requests.css" /><templatestyles src="Wikipedia:Artikuj të mirë/styles.css" /> __NOTOC__ __ARCHIVEDTALK__ <div class="ga-votimet"> <div class="ga-votimet-col"> <div class="ga-votimet-header">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura|Kandidatura për artikuj të mirë]]{{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të mirë}}|<span class="ga-votimet-count">{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura për artikull të mirë}}</span>}}</div> <div class="ga-votimet-body"> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet|kandidature}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet|dritare}} | {{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet}} | <div class="ga-votimet-empty">Asnjë kandidaturë e hapur.</div> }} </div> </div> <div class="ga-votimet-col"> <div class="ga-votimet-header">[[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|Rivlerësime të artikujve të mirë]]{{#if:{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të mirë}}|<span class="ga-votimet-count">{{PAGESINCATEGORY:Kandidatura rivlerësimi për artikull të mirë}}</span>}}</div> <div class="ga-votimet-body"> {{Vote summary|Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet|rivleresim}} {{#if:{{#section:Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet|dritare}} | {{#invoke:Votes|cards|Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet}} | <div class="ga-votimet-empty">Asnjë rivlerësim i hapur.</div> }} </div> </div> </div> 5nnx39ak73xg7d867m1c86oxl7vj2ud 4 397932 3059978 2916642 2026-10-27T00:57:13Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{Miratohet}}, stampa e kërkesave të miratuara për kontrollues, në vend të {{U bë}} — përmes Claude AI 3059978 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Men14|Men14]] == {{User|Men14}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ==== Mund dikush të më vendos prap kotrollues ju lutem ==== Mirdita, mundet dikush te me vendos prap mundësinë e kontrollimit nuk jam futur ka kohë dhe nuk mund te aprovoj më faqet. Me rrespekt --[[Përdoruesi:Men14|Men14]] ([[Përdoruesi diskutim:Men14|diskutimet]]) 28 mars 2026 22:33 (CET) === Diskutimi === @[[Përdoruesi:Men14|Men14]], E barta këtu kërkesën tënde. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 mars 2026 22:45 (CET) :@[[Përdoruesi:Men14|Men14]]: {{Miratohet}} Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:01 (CEST) nucn22gpuopktgcxsin3yc2o88yjv8r 3060042 3059978 2026-10-27T08:56:36Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|KONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060042 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Men14|Men14]] == {{dmb|1|KONTROLLUES}} {{User|Men14}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ==== Mund dikush të më vendos prap kotrollues ju lutem ==== Mirdita, mundet dikush te me vendos prap mundësinë e kontrollimit nuk jam futur ka kohë dhe nuk mund te aprovoj më faqet. Me rrespekt --[[Përdoruesi:Men14|Men14]] ([[Përdoruesi diskutim:Men14|diskutimet]]) 28 mars 2026 22:33 (CET) === Diskutimi === @[[Përdoruesi:Men14|Men14]], E barta këtu kërkesën tënde. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 mars 2026 22:45 (CET) :@[[Përdoruesi:Men14|Men14]]: Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:01 (CEST) {{dmb|2}} fq3oiro0ufs36j0th9goxy4gqhzlonj 0 399496 3059821 3055959 2026-10-26T14:42:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1 #IABot (v2.0.9.6) 3059821 wikitext text/x-wiki '''Dmytro Kozatskyi''' ([[Gjuha ukrainase|Ukrainisht]]: Дмитро '''Олександрович Козацький''', shenja e thirrjes – Orest; i lindur më 11 nëntor 1995<ref name=":2">{{Cite web|date=2022-09-22|title=Пресофіцер "Азову" Дмитро Козацький звільнений із російського полону|trans-title=Press officer of "Azov" Dmytro Kozatskyi was released from Russian captivity|url=https://pen.org.ua/presoficer-azovu-dmitro-kozackij-zvilnenij-iz-rosijskogo-polonu|access-date=2023-05-24|website=[[PEN Ukraine]]|language=uk}}</ref>) është një fotograf [[Ukraina|ukrainas]], [[Ushtari|ushtarak]] i lartë dhe luftëtar i [[Brigada Azov|Brigadës Azov]] të Gardës Kombëtare të Ukrainës. Ai u nderua me Medaljen Për Shërbim Ushtarak ndaj Ukrainës (2022).<ref>{{Cite web|date=2022-04-17|others=(Note: Award given under name spelled as: Дмитра Олександровича КОЗАЦЬКОГО)|title=Про відзначення державними нагородами України|trans-title=Decree of the President of Ukraine: Regarding state awards of Ukraine. No. 256/2022|url=https://zakon.rada.gov.ua/go/256/2022|access-date=2023-05-24|website=Офіційний вебпортал парламенту України|language=uk}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> == Biografia == Ai lindi në Malyn më 11 nëntor 1995.<ref name=":2"/> Në vitin 2014, ai u largua nga [[:pl:Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie|Universiteti i Teknologjisë së Informacionit dhe Menaxhimit në Rzeszów]] (Poloni) për t'u bërë antarë në [[Revolucioni i dinjitetit|Revolucionin e Dinjitetit]] . Aktualisht ai ishte student në Akademinë Kombëtare të Universitetit të Ostroh-ut .<ref name=":1">{{Cite web|date=2022-05-17|title=Студент Острозької академії – автор фото з Азовсталі «Світло переможе»|trans-title=A student of the Ostroh Academy - the author of the photo from Azovstal "Light will win"|url=https://www.oa.edu.ua/ua/info/news/2022/17-05-01|access-date=2023-05-24|website=Національний університет «Острозька академія» [[National University of Ostroh Academy]]|language=uk}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|last=Modina Модіна|first=Olga Ольга|date=2022-05-20|title=Той самий фотограф з "Азовсталі" пішов у полон: історія "Ореста" та 10 його світлин|trans-title=The same photographer from "Azovstal" went into captivity: the story of "Orest" and 10 of his photos|url=https://life.liga.net/istoriyi/article/tot-samyy-fotograf-iz-azovstali-poshel-v-plen-istoriya-oresta-i-10-ego-fotografiy|access-date=2023-05-24|website=LIGA|language=uk}}</ref> Në vitin 2015 ai u bashkua me Gardën Kombëtare të Ukrainës , dhe më vonë iu bashkua Batalionit Azov.<ref name=":0"/> === Pushtimi rus i Ukrainës (2022) === Që nga viti 2015, ai ka marrë pjes në mbrojtjen e [[Mariupol|Mariupolit]] në rajonin e Donetskut. Gjatë rrethimit të Mariupolit që filloi më 1 marsi 2022,ai dhe disa bashkëluftëtarë të tjerë mbajtën pozicionet e tyre në uzinën Azovstal .<ref name=":0" /> Si shef i shërbimit për shtyp të Regjimentit Azov, ai publikoi 10 foto të kolegëve të plagosur nga një spital fushor brenda uzinë, të cilat këto foto u ndanë në mbarë botën.<ref name=":0" /> Një nga fotot, ku një i ri shfaqet nën rrezet e diellit të majit, duke rënë brenda ambienteve të shkatërruara të ndërmarrjes përmes një vrime të shkaktuar nga predhat, u quajt "Drita do të fitojë".<ref name=":0" /> Nën tingujt e shpërthimeve, ai këndoi këngën " Stefania " nga Orkestra Kalush, e cila i solli Ukrainës fitoren në [[Festivali Evropian i Këngës 2022|Eurovision 2022.]]<ref name=":1"/> Më 20 maj 2022, përpara se të binte rob, Dmytro Kozatskyi publikoi në Twitter-in e tij: “Epo, kaq është gjithçka , ku falenderon për strehimin në Azovstal – vendi i vdekjes dhe jetës sime. Nga rruga, ndërsa jam në robëri, do t'ju lë foto me cilësinë më të mirë, do t'i dërgoj në të gjitha çmimet gazetareske dhe konkurset e fotografive, nëse fitoj diçka, do të jetë shumë bukur pas lirimit. Faleminderit të gjithëve për mbështetjen tuaj. Shihemi.”<ref>{{Cite web|last=Kirgan Кирган|first=Svetlana Світлана|date=2022-05-20|title=«Азовсталь – місце моєї смерті і мого життя», – Дмитро Козацький|trans-title="Azovstal is the place of my death and my life," Dmytro Kozatskyi|url=https://armyinform.com.ua/2022/05/20/svitlo-peremozhe-temryavu-voyin-polku-azov-zrobyv-unikalne-foto-zahysnyka-mariupolya/|access-date=2023-05-24|website=ArmyInform.com.ua, [[Ministry of Defence of Ukraine]]|language=uk}}</ref> Po atë ditë, nënkryetarja e Parlamentit ukrainas Olena Kondratyuk deklaroi se Verkhovna Rada do t'i dërgonte fotografit e tij në të gjitha parlamentet e Evropës dhe botës që janë në anën e Ukrainës.<ref>{{Cite web|date=2022-05-21|title=Щемливі фото бійця «Азова» відправлять у парламенти Європи та світу - VSN|trans-title=Poignant photos of the "Azov" fighter will be sent to the parliaments of Europe and the world|url=https://vsn.in.ua/news/schemlivi-foto-biytsya-azova-vidpravlyat-u-parlamenti-jevropi-ta-svitu-4083|access-date=2023-05-24|website=Volyn News Service|language=uk}}</ref> Shoqata e filmit Babylon'13 publikoi një video të quajtur "Kalasë Mariupol. Dita e fundit në Azovstal", të filmuar nga Dmytro.<ref>{{YouTube|azldlmJUolc|Фортеця Маріуполь. Останній день на Азовсталі}} // #BABYLON'13, 20 May 2022.</ref> Ai u lirua nga robëria ruse në fund të shtatorit 2022 ku 215 të burgosur ushtarakë ukrainas u këmbyen me Viktor Medvedchuk, dhe të tjerë.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web|last=Anania|first=Billy|date=22 nëntor 2022|title=Ukrainian Photographer's Show Canceled Over Neo-Nazism Accusations|url=https://hyperallergic.com/781937/ukrainian-photographers-show-canceled-over-neo-nazism-accusations/|access-date=4 dhjetor 2022|website=[[Hyperallergic]]}}</ref> Ai u shfaq në Andrea Mitchell Reports, MSNBC më 2 nëntor 2022.<ref>{{Cite web|date=2022-11-02|title=Amb. Oksana Markarova: 'We will not stop until there is accountability' for Russia's inhumanity|url=https://www.msnbc.com/andrea-mitchell-reports/watch/amb-oksana-markarova-we-will-not-stop-until-there-is-accountability-for-russia-s-war-crimes-152319557605|access-date=2023-05-24|website=[[Andrea Mitchell Reports]]; MSNBC.com|language=en}}</ref> == Çmimet == * Nder i veçantë në Galën e Fondacionit Grand Press 2022<ref>{{Cite web|date=2022-06-02|title=Wojciech Grzędziński autorem Zdjęcia roku w Grand Press Photo 2022. Jury: "Zaniemówiliśmy"|trans-title=Wojciech Grzędinski is the author of the Photo of the Year in Grand Press Photo 2022. Jury: "We've gone speechless"|url=https://www.press.pl/tresc/71087,wojciech-grzedzinski-autorem-zdjecia-roku-w-grand-press-photo-2022|access-date=2023-05-24|website=Press.pl|language=pl}}</ref> * Çmimi i Fotografisë, Paris, çmimi i artë për shtyp/luftë, fitues i vendit të dytë në shtyp.<ref>{{Cite web|title=PX3 2022 Winner - Azovstal - Single Winner|url=https://px3.fr/winners/px3/2022/13109/|access-date=6 dhjetor 2022|website=px3.fr}}</ref> * Medalje për shërbim ushtarak ndaj Ukrainës (17 prill 2022) — "për guxim personal dhe veprime vetëmohuese në lidhje me mbrojtjen e sovranitetit shtetëror dhe integritetit territorial të Ukrainës, besnikëri ndaj betimit ushtarak"<ref>Decree of the President of Ukraine from April 17, 2022 year №&nbsp;256/2022 [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/256/2022#Text «Про відзначення державними нагородами України»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260413234903/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/256/2022#Text |date=13 prill 2026 }} {{In lang|uk}}</ref> == Kontradikta == Ai është akuzuar nga Anatoly Shariy dhe Kayla Popuchet për postime në media që shfaqin simbole të lidhura me ideologjinë neonaziste. Kozatskyi pranoi se i postoi fotografitë në Twitter,<ref>{{Cite web|date=14 nëntor 2022|title=Орест on X|url=https://x.com/kztsky/status/1592277948794802176|access-date=21 prill 2025|website=X.com}}</ref> por mohoi akuzat për nazizëm dhe sugjeroi se ato ishin pjesë e një fushate shpifjeje.<ref name=":3" /> Në tetor 2022, disa foto nga seria fotografike e Kozatskyit ''"Drita do të fitojë"'' mori pjes në një ekspozitë në Bibliotekën Ferraté në Universitetin Politeknik të Katalonjës . Më 13 nëntor 2022, puna e Kozatskyit u hoq nga ekspozita dhe universiteti lëshoi një deklaratë ku deklaroi se "nuk ishte në dijeni të ideologjisë së autorit" dhe se universiteti "hedh poshtë nazizmin dhe i vjen keq për situatën e krijuar".<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web|date=13 nëntor 2022|title=Clarifying note regarding the exhibition at the Ferraté Library|url=https://www.upc.edu/en/press-room/news/clarifying-note-exhibition|access-date=4 dhjetor 2022|website=UPC Universitat Politècnica de Catalunya}}</ref><ref>{{Cite web|date=23 nëntor 2022|title=Art Industry News: From High Fashion to High Art, the Chicest Medium of the Moment Is... Mud + Other Stories|url=https://news.artnet.com/art-world/art-industry-news-from-high-fashion-to-high-art-the-chicest-medium-of-the-moment-is-mud-other-stories-2215708|access-date=4 dhjetor 2022|website=Artnet News}}</ref> Gjithashtu më 13 nëntor 2022, Kozatskyi u ngacmua nga Kayla Popuchet në Doc NYC, ku ai ishte folës i ftuar. Ai që ngacmonte u hoq me forcë.<ref name=":3" /><ref>{{Cite web|date=23 nëntor 2022|title=WBAI-NYC Arts Express|url=https://www.wbai.org/upcoming-program/?id=6707|access-date=4 dhjetor 2022|website=[[WBAI-FM]]}}</ref> == Referime == {{Reflist}} == Referime == * [https://www.eastbaytimes.com/2022/05/21/ap-photos-a-pows-legacy-of-mariupol-siege-pictures/ FOTO AP: Trashëgimia e një të burgosuri lufte nga fotografitë e rrethimit të Mariupolit] // ''East Bay Times'', 21 maj 2022 * Natalia Liubchenkova, [https://www.euronews.com/2022/05/20/azov-photographer-publishes-his-work-just-before-being-taken-prisoner fotografe e Azovit, publikon punën e saj pak para se të merret rob] // ''Euronews'', 20 maj 2022 * [https://tsn.ua/en/ato/while-i-am-in-captivity-military-photographer-from-azovstal-showed-photos-of-ukrainian-defenders-2066695.html "Ndërsa jam në robëri": fotografi ushtarak nga "Azovstal" tregoi foto të mbrojtësve ukrainas] // TSN, 20 maj 2022 * [https://www.weareukraine.info/thank-you-for-the-shelter-azovstal-the-place-of-my-death-and-my-life-soldier-dmytro-kozatsky-from-azov-regiment-released-heartbreaking-photos-of-mariupol-defenders/ “Faleminderit për strehimin, Azovstal — vendi i vdekjes dhe jetës sime” Ushtari Dmytro Kozatsky nga Regjimenti i Azovit publikoi foto prekëse të mbrojtësve të Mariupolit.] * ''Ksyusha Savoskіna'', [https://hromadske.ua/posts/spochatku-jde-aviabombarduvannya-a-dali-obstril-iz-korabliv-ce-bezperervnij-zhah-istoriya-bijcya-z-azovstali «Spochatku йде авіабомбардуваня, dhe një gjë e tillë është e lehtë për t'u përdorur. Це безпеервний жах».] [https://hromadske.ua/posts/spochatku-jde-aviabombarduvannya-a-dali-obstril-iz-korabliv-ce-bezperervnij-zhah-istoriya-bijcya-z-azovstali Historia e historisë së "Azovstalі"] // hromadske, 17 maj 2022 * ''Olьga Scottnіkova'', [https://vechirniy.kyiv.ua/news/66663/ «Oçi «Azovstalі»&nbsp;— fotografia Orest, що znіmav життя захисників, написав nga polonu] // Vechіrnій Kiev, 20 maj 2022 * [https://tsn.ua/ato/misce-moyeyi-smerti-i-mogo-zhittya-zahisnik-mariupolya-pokazav-proschalni-svitlini-z-azovstali-2066548.html "Mіsce moєї emrtі і mogo zhittya" : mbrojtësi Marіupolya pokasave proщalьnі svіtlini nga "Azovstalі"] // TSN, 20 maj 2022 * ''Rolina Mіrer'', [https://suspilne.media/amp/240821-oblicca-azovstali-istorii-zahisnikiv-mariupola/ Oblichya «Azovstalі».] [https://suspilne.media/amp/240821-oblicca-azovstali-istorii-zahisnikiv-mariupola/ Historia përhisnikіv Marіupolya] // Suspіlьne News, 18 maj 2022 * [https://1plus1.ua/snidanok-z-1-1/novyny/najstrasnise-ce-vtrata-pobratimiv-dmitro-kozackij-avtor-svitlin-poranenih-z-azovstali «Më e vështirë&nbsp;— це втрата побратимів»,&nbsp;— Дмитро Козацький, autor світлин поранених nga «Азовсталі»] // 1+1, 16 maj 2022 == Lidhje të jashtme == * {{YouTube|8fIu7XCJAoE|«АЗОВ&nbsp;— СТАЛЬ»: захисник Маріуполя показав потужні фото на розвалах}} // 24 канал, 20 May 2022 * {{YouTube|QG9k3CYBBps|Бійці Маріуполю: герой, який зробив світлини поранених на заводі Азовсталь}} // Сніданок з 1+1, 16 May 2022 * [https://www.theguardian.com/world/2022/may/22/russia-ukraine-war-what-we-know-on-day-88-of-the-invasion Russia-Ukraine war: what we know on day 88 of the invasion] // The Guardian, 22 May 2022 * [https://web.archive.org/web/20220517141112/https://twitter.com/Kozatsky_D/status/1160076695761764352?s=20&t=3UeEUN3rV7vifulzPwZdeg The swastika tattoo] on X, formerly Twitter via Wayback Machine * [https://web.archive.org/web/20200323000716/https://twitter.com/Kozatsky_D/status/1241775078238572546 The swastika pizza] on X, formerly Twitter via Wayback Machine * [https://web.archive.org/web/20220517014123/https://twitter.com/Kozatsky_D/status/1047163335802834944 The 14/88 t-shirt] on X, formerly Twitter via Wayback Machine {{Mariupol in the Russo-Ukrainian War}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Ukrainas]] e3pq79xz3jpx9jndlluusrwnayraxia 4 399578 3059976 2974946 2026-10-27T00:57:12Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{Miratohet}}, stampa e kërkesave të miratuara për kontrollues, në vend të {{U bë}} — përmes Claude AI 3059976 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arianit|Arianit]] == {{User|Arianit}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> sq.Wikipedia ka shumë nevojë për kontrollues dhe çdo ndihmë është e mirëseardhur. Do të kontribuoja veçanërisht sa i përket aktivitetit me kontribuesit të rinj me të cilët punojmë përmes WoALUG. Flm!– [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 prill 2026 14:00 (CEST) === Diskutimi === {{Miratohet}} - Përmbushen kushtet. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 prill 2026 11:59 (CEST) kmbxm5xjyl50o3t3yqo09qnl3zetsrg 3060040 3059976 2026-10-27T08:56:35Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|KONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060040 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Arianit|Arianit]] == {{dmb|1|KONTROLLUES}} {{User|Arianit}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> sq.Wikipedia ka shumë nevojë për kontrollues dhe çdo ndihmë është e mirëseardhur. Do të kontribuoja veçanërisht sa i përket aktivitetit me kontribuesit të rinj me të cilët punojmë përmes WoALUG. Flm!– [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 prill 2026 14:00 (CEST) === Diskutimi === Përmbushen kushtet. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 prill 2026 11:59 (CEST) {{dmb|2}} rh6gcppexa8x0k2cfekbi7cireemav9 1 403148 3060025 3056769 2026-10-27T04:24:40Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Primoz Repar/Arkivi 1]] 3060025 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Primoz Repar/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 4irdswz1fc1n4h2dkver8po2u8rf5tx 4 403321 3060045 3007320 2026-10-27T08:56:38Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|KONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës (të drejtat iu dhanë më 20 korrik 2026, sipas regjistrit) — përmes Claude AI 3060045 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Eraqena|Eraqena]] == {{dmb|1|KONTROLLUES}} {{User|Eraqena}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Tung, momentalisht jam Menaxhere e Projektit te Wikimedianet e Gjuhes Shqipe. Privilegjet e kontrollueses na kishin ndihmu shume ne lehtesimin e punes sone dhe te personave te tjere kur kemi fushata. Me tregoni nese dikush keni pytje. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 26 qershor 2026 16:43 (CEST) === Diskutimi === {{dmb|2}} lknxhi0sxri2bro68t1cawwhqsfhl3n 0 405565 3060053 3059155 2026-10-27T09:08:34Z Xk-wiki-ks 191936 shtim burimi: Enciklopedia e Isuf Dedushajt (2019), f. 462–463 – gradat akademike, mandati i dekanit, tekstet 3060053 wikitext text/x-wiki {{Ambox | type = delete | style = | image = [[Skeda:User-trash-full-question.png|40px|link=Kategoria:Faqe për grisje]] | issue = '''{{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} |0 = Ky artikull |2 = Kjo faqe e përdoruesit |4 = Kjo faqe teknike |6 = Kjo skedë |8 = Ky portal |10 = Kjo stampë |12 = Kjo faqe ndihmëse |14 = Kjo kategori |828 = Ky modul |#default = Kjo faqe }} është duke u vlerësuar për grisje.''' | fix = Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/{{FULLPAGENAME}}|Forumin e Grisjes]]. | cat = Faqe për grisje }} {{Infobox person | name = Mustafë Bytyçi | image = Mustafë Bytyçi.jpg | image_size = 220px | caption = Mustafë Bytyçi | birth_date = 1 tetor 1947 | birth_place = [[Istogu|Istog]], Kosovë | occupation = fizikan, profesor universitar | education = Universiteti i Prishtinës<br />[[Universiteti i Zagrebit]] | employer = [[Universiteti i Prishtinës]] | known_for = Hulumtime mbi gjurmët e grimcave të rrezatimit galaktiko-kozmik dhe rrezatimin radioaktiv | title = Profesor i rregullt }} '''Mustafë Bytyçi''' (lindur më 1 tetor 1947) është fizikan dhe profesor universitar kosovar, studiues në fushën e fizikës atomike dhe bërthamore. Ka punuar në Fakultetin e Shkencave Matematike Natyrore të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]], ku ishte shef i Seksionit të Fizikës dhe më vonë dekan.<ref name="fek" /><ref name="bujku1995" /><ref name="dedushaj" /> Në vitin 1991 ishte ndër arsimtarët shqiptarë të larguar nga puna në Universitet nga administrata e imponuar serbe.<ref name="bujku1991" /> == Arsimimi == Shkollën fillore e kreu në [[Istogu|Istog]], kurse shkollën normale e nisi në Istog, e vazhdoi në [[Prizreni|Prizren]] dhe e përfundoi në [[Peja|Pejë]] më 1968. Në vitin 1972 diplomoi në Degën e Fizikës të Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore të Universitetit të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Fakultetin e Shkencave Natyrore të [[Universiteti i Zagrebit|Universitetit të Zagrebit]], drejtimi Fizikë Atomike, ku më 1978 fitoi gradën magjistër i shkencave të fizikës.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Teza e magjistraturës, e punuar në Institutin "Ruđer Bošković" të Zagrebit, kishte temën "Analiza EPR e radikaleve jonike në kristalet e rrezatuara të izocitosinit".<ref name="vatoci" /> Gjatë viteve 1982–1983 vijoi studimet e doktoratës në Institutin e Bashkuar për Hulumtime Bërthamore në [[Dubna]] (ish-BRSS), ndërsa tezën e doktoratës e mbrojti më 1984 në Universitetin e Prishtinës, me temën "Hulumtimet dhe identifikimi i gjurmëve të bërthamave të rënda kozmike në mineralet e meteoritëve dhe të Hënës".<ref name="fek" /><ref name="vatoci" /><ref name="dedushaj" /><ref name="nucltracks1986" /> == Karriera == Karrierën e nisi më 1972 si profesor në Gjimnazin e Istogut. Në vitin 1973 u zgjodh asistent në Katedrën e Fizikës të Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore, më 1978 ligjërues, më 1984 docent, më 1990 profesor inordinar dhe më 1996 profesor i rregullt.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Më 1991, dekani i imponuar i Fakultetit, Slobodan Gligorijević, e largoi nga puna së bashku me 17 punonjës të tjerë shqiptarë, me akuzën se kishin marrë pjesë në protestën e arsimtarëve të 10 shtatorit.<ref name="bujku1991" /> Pas largimit nga objektet universitare, Seksioni i Fizikës e vazhdoi mësimin në shtëpi-fakultete, në kuadër të sistemit paralel arsimor.<ref name="bujku1995" /> Në vitin 1995, si shef i Seksionit të Fizikës, foli për reformimin e planprogramit mësimor, me të cilin u krijuan dy drejtime studimi, ai arsimor dhe ai i inxhinierisë së fizikës.<ref name="bujku1995" /> Detyrën e shefit të Katedrës së Fizikës e ushtronte edhe në vitin 1997.<ref name="bujku1997" /> Më vonë ishte prodekan për çështje mësimore i Fakultetit dhe anëtar i Senatit të Universitetit, ndërsa në mandatin 2004–2006 ishte dekan i Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Ka ligjëruar lëndët Fizika, Fizika I dhe II, Fizika bërthamore, Fizika dhe mjedisi, Historia e fizikës, Metodologjia e mësimdhënies në fizikë dhe Detektorët e ngurtë të gjurmëve të grimcave të ngarkuara.<ref name="dedushaj" /> == Veprimtaria kërkimore == Veprimtaria kërkimore e Bytyçit u përqendrua në studimin e gjurmëve të grimcave të rrezatimit galaktiko-kozmik dhe në problematikën e rrezatimit radioaktiv, përfshirë hulumtimin e resurseve të uranit me anë të detektorëve të ngurtë dhe ndikimin e rrezatimit të radonit në ambientin e minierës së [[Trepça|Trepçës]]. Është autor dhe bashkautor i punimeve shkencore të botuara në revista vendore e ndërkombëtare.<ref name="fek" /> Deri në vitin 2000 kishte botuar 36 punime shkencore në Kosovë dhe jashtë saj.<ref name="vatoci" /> Sipas Isuf Dedushajt, ka botuar gjithsej 25 punime shkencore jashtë vendit dhe 13 në Kosovë.<ref name="dedushaj" /> == Tekstet universitare dhe shkollore == Është autor dhe bashkautor i teksteve të fizikës për universitet dhe për shkollat e mesme:<ref name="vatoci" /><ref name="dedushaj" /> * ''Fizika (për studentët e kimisë)'', tekst universitar, ETMM i KSAK, Prishtinë 1988, 295 f. * ''Fizika eksperimentale për klasën IV të AEM'', dega matematiko-natyrore, ETMM i KSAK, Prishtinë 1990, 86 f. * ''Fizika'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2000, 417 f. * ''Fizika'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2003, 260 f. * ''Historia e fizikës'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2005, 196 f. Krahas tyre, është bashkautor i shtatë teksteve të tjera,<ref name="dedushaj" /> ndër to i tekstit shkollor ''Fizika 7'' për klasën e shtatë (Libri Shkollor, 2004), i cili figuron në planin dhe programin mësimor të Ministrisë së Arsimit, të Shkencës dhe të Teknologjisë.<ref name="masht2005" /> == Punime të përzgjedhura == * Jakupi, B.; Bytyci, M.; Perelygin, V. P.; Stetsenko, S. G.; Antanasijević, R.; Todorović, Ž.; Akopova, A. B.; Melkumyan, L. V. (1984). "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals". ''Fizika''. '''16''' (4): 377–384. [https://hrcak.srce.hr/329223] * Perelygin, V. P.; Stetsenko, S. G.; Otgonsuren, O.; ... Bytyci, M.; Jakupi, B.; ... (1986). "Track length of very heavy ion tracks in olivines". ''Nuclear Tracks and Radiation Measurements''. '''12''': 375–378. [https://doi.org/10.1016/1359-0189(86)90612-6 doi:10.1016/1359-0189(86)90612-6] * Bejtullahu, R.; Bytyçi, M.; Kamishi, B.; Bekteshi, S. (2004). ''Fizika 7''. Prishtinë: Libri Shkollor. == Burimet == {{Reflist|refs= <ref name="fek">Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, ''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'', vëll. I (A–K), kryeredaktor Mehmet Kraja, zëri ''Bytyçi, Mustafë'', ASHAK, Prishtinë 2018, f. 246. ISBN 978-9951-615-85-3. [https://ashak.org/wp-content/uploads/2024/01/Fjalori-Enciklopedik-i-Kosoves_I_A-K.pdf PDF]</ref> <ref name="dedushaj">{{Cite book |last=Dedushaj |first=Isuf |title=Enciklopedi e doktorëve të shkencave të mjekësisë shqiptare gjithandej globit (1445–2018) dhe e mjekëve që lanë gjurmë të pashlyera në historinë e mjekësisë shqiptare |publisher=Xhad |location=Prishtinë |year=2019 |pages=462–463 |isbn=978-9951-8590-8-0 |oclc=1241982472 |language=sq}}</ref> <ref name="bujku1991">{{Cite news | first = Sh. | last = Rexhepi | title = U larguan nga puna edhe 18 veta | publisher = [[Gazeta Bujku]] | location = Prishtinë | date = 21 shtator 1991 | via = bujku.news | url = https://bujku.news/1991-09-21 | language = sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="bujku1995">{{Cite news |first=Rexhep |last=Demiri |title=Perspektiva e fizikës |publisher=[[Gazeta Bujku]] |location=Prishtinë |date=23 gusht 1995 |url=https://bujku.news/1995-08-23 |via=bujku.news |language=sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="bujku1997">{{Cite news | author = R. D. | title = Këshilla dhe puna e juaj janë synimet tona | publisher = [[Gazeta Bujku]] | location = Prishtinë | date = 10 janar 1997 | url = https://bujku.news/1997-01-10 | via = bujku.news | language = sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="masht2005">Ministria e Arsimit, e Shkencës dhe e Teknologjisë, ''Plani dhe programi mësimor për klasën VIII'', Prishtinë 2005, f. 122.</ref> <ref name="vatoci">{{Cite web |last=Vatoci |first=Jusuf |title=Mustafë Bytyçi |website=Leksikoni i Magjistrave e Doktorëve |url=https://www.leksikonishqip.com/person/mustafe-bytyci-378 |language=sq}}</ref> <ref name="nucltracks1986">{{Cite journal |last1=Perelygin |first1=V. P. |display-authors=etal |title=Track length of very heavy ion tracks in olivines |journal=Nuclear Tracks and Radiation Measurements |volume=12 |year=1986 |pages=375–378 |doi=10.1016/1359-0189(86)90612-6 |url=https://inspirehep.net/literature/241196 |language=en}} Në listën e referencave citohet disertacioni: M. R. Bytyci, ''Doktorska disertacija'', Univerziteti i Kosovës, Prishtinë 1984.</ref> }} [[Kategoria:Lindje 1947]] [[Kategoria:Biografi shqiptarësh]] [[Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Fizikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Istogu]] [[Kategoria:Pedagogë të Universitetit të Prishtinës]] 8qz73iaegt7ti0jacdisvncuxp1cpp0 3060054 3060053 2026-10-27T09:09:29Z Xk-wiki-ks 191936 korrigjim 3060054 wikitext text/x-wiki {{Ambox | type = delete | style = | image = [[Skeda:User-trash-full-question.png|40px|link=Kategoria:Faqe për grisje]] | issue = '''{{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} |0 = Ky artikull |2 = Kjo faqe e përdoruesit |4 = Kjo faqe teknike |6 = Kjo skedë |8 = Ky portal |10 = Kjo stampë |12 = Kjo faqe ndihmëse |14 = Kjo kategori |828 = Ky modul |#default = Kjo faqe }} është duke u vlerësuar për grisje.''' | fix = Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/{{FULLPAGENAME}}|Forumin e Grisjes]]. | cat = Faqe për grisje }} {{Infobox person | name = Mustafë Bytyçi | image = Mustafë Bytyçi.jpg | image_size = 220px | caption = Mustafë Bytyçi | birth_date = 1 tetor 1947 | birth_place = [[Istogu|Istog]], Kosovë | occupation = fizikan, profesor universitar | education = Universiteti i Prishtinës<br />[[Universiteti i Zagrebit]] | employer = [[Universiteti i Prishtinës]] | known_for = Hulumtime mbi gjurmët e grimcave të rrezatimit galaktiko-kozmik dhe rrezatimin radioaktiv | title = Profesor i rregullt }} '''Mustafë Bytyçi''' (lindur më 1 tetor 1947) është fizikan dhe profesor universitar kosovar, studiues në fushën e fizikës atomike dhe bërthamore. Ka punuar në Fakultetin e Shkencave Matematike Natyrore të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]], ku ishte shef i Seksionit të Fizikës dhe më vonë dekan.<ref name="fek" /><ref name="bujku1995" /><ref name="dedushaj" /> Në vitin 1991 ishte ndër arsimtarët shqiptarë të larguar nga puna në Universitet nga administrata e imponuar serbe.<ref name="bujku1991" /> == Arsimimi == Shkollën fillore e kreu në [[Istogu|Istog]], kurse shkollën normale e nisi në Istog, e vazhdoi në [[Prizreni|Prizren]] dhe e përfundoi në [[Peja|Pejë]] më 1968. Në vitin 1972 diplomoi në Degën e Fizikës të Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore të Universitetit të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Fakultetin e Shkencave Natyrore të [[Universiteti i Zagrebit|Universitetit të Zagrebit]], drejtimi Fizikë Atomike, ku më 1978 fitoi gradën magjistër i shkencave të fizikës.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Teza e magjistraturës, e punuar në Institutin "Ruđer Bošković" të Zagrebit, kishte temën "Analiza EPR e radikaleve jonike në kristalet e rrezatuara të izocitosinit".<ref name="vatoci" /> Gjatë viteve 1982–1983 vijoi studimet e doktoratës në Institutin e Bashkuar për Hulumtime Bërthamore në [[Dubna]] (ish-BRSS), ndërsa tezën e doktoratës e mbrojti më 1984 në Universitetin e Prishtinës, me temën "Hulumtimet dhe identifikimi i gjurmëve të bërthamave të rënda kozmike në mineralet e meteoritëve dhe të Hënës".<ref name="fek" /><ref name="vatoci" /><ref name="dedushaj" /><ref name="nucltracks1986" /> == Karriera == Karrierën e nisi më 1972 si profesor në Gjimnazin e Istogut. Në vitin 1973 u zgjodh asistent në Katedrën e Fizikës të Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore, më 1978 ligjërues, më 1984 docent, më 1990 profesor inordinar dhe më 1996 profesor i rregullt.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Më 1991, dekani i imponuar i Fakultetit, Slobodan Gligorijević, e largoi nga puna së bashku me 17 punonjës të tjerë shqiptarë, me akuzën se kishin marrë pjesë në protestën e arsimtarëve të 10 shtatorit.<ref name="bujku1991" /> Pas largimit nga objektet universitare, Seksioni i Fizikës e vazhdoi mësimin në shtëpi-fakultete, në kuadër të sistemit paralel arsimor.<ref name="bujku1995" /> Në vitin 1995, si shef i Seksionit të Fizikës, foli për reformimin e planprogramit mësimor, me të cilin u krijuan dy drejtime studimi, ai arsimor dhe ai i inxhinierisë së fizikës.<ref name="bujku1995" /> Detyrën e shefit të Katedrës së Fizikës e ushtronte edhe në vitin 1997.<ref name="bujku1997" /> Më vonë ishte prodekan për çështje mësimore i Fakultetit dhe anëtar i Senatit të Universitetit, ndërsa në mandatin 2004–2006 ishte dekan i Fakultetit të Shkencave Matematike Natyrore.<ref name="fek" /><ref name="dedushaj" /> Ka ligjëruar lëndët Fizika, Fizika I dhe II, Fizika bërthamore, Fizika dhe mjedisi, Historia e fizikës, Metodologjia e mësimdhënies në fizikë dhe Detektorët e ngurtë të gjurmëve të grimcave të ngarkuara.<ref name="dedushaj" /> == Veprimtaria kërkimore == Veprimtaria kërkimore e Bytyçit u përqendrua në studimin e gjurmëve të grimcave të rrezatimit galaktiko-kozmik dhe në problematikën e rrezatimit radioaktiv, përfshirë hulumtimin e resurseve të uranit me anë të detektorëve të ngurtë dhe ndikimin e rrezatimit të radonit në ambientin e minierës së [[Trepça|Trepçës]]. Është autor dhe bashkautor i punimeve shkencore të botuara në revista vendore e ndërkombëtare.<ref name="fek" /> Deri në vitin 2000 kishte botuar 36 punime shkencore në Kosovë dhe jashtë saj.<ref name="vatoci" /> Ai ka botuar gjithsej 25 punime shkencore jashtë vendit dhe 13 në Kosovë.<ref name="dedushaj" /> == Tekstet universitare dhe shkollore == Është autor dhe bashkautor i teksteve të fizikës për universitet dhe për shkollat e mesme:<ref name="vatoci" /><ref name="dedushaj" /> * ''Fizika (për studentët e kimisë)'', tekst universitar, ETMM i KSAK, Prishtinë 1988, 295 f. * ''Fizika eksperimentale për klasën IV të AEM'', dega matematiko-natyrore, ETMM i KSAK, Prishtinë 1990, 86 f. * ''Fizika'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2000, 417 f. * ''Fizika'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2003, 260 f. * ''Historia e fizikës'', tekst universitar, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë 2005, 196 f. Krahas tyre, është bashkautor i shtatë teksteve të tjera,<ref name="dedushaj" /> ndër to i tekstit shkollor ''Fizika 7'' për klasën e shtatë (Libri Shkollor, 2004), i cili figuron në planin dhe programin mësimor të Ministrisë së Arsimit, të Shkencës dhe të Teknologjisë.<ref name="masht2005" /> == Punime të përzgjedhura == * Jakupi, B.; Bytyci, M.; Perelygin, V. P.; Stetsenko, S. G.; Antanasijević, R.; Todorović, Ž.; Akopova, A. B.; Melkumyan, L. V. (1984). "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals". ''Fizika''. '''16''' (4): 377–384. [https://hrcak.srce.hr/329223] * Perelygin, V. P.; Stetsenko, S. G.; Otgonsuren, O.; ... Bytyci, M.; Jakupi, B.; ... (1986). "Track length of very heavy ion tracks in olivines". ''Nuclear Tracks and Radiation Measurements''. '''12''': 375–378. [https://doi.org/10.1016/1359-0189(86)90612-6 doi:10.1016/1359-0189(86)90612-6] * Bejtullahu, R.; Bytyçi, M.; Kamishi, B.; Bekteshi, S. (2004). ''Fizika 7''. Prishtinë: Libri Shkollor. == Burimet == {{Reflist|refs= <ref name="fek">Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, ''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'', vëll. I (A–K), kryeredaktor Mehmet Kraja, zëri ''Bytyçi, Mustafë'', ASHAK, Prishtinë 2018, f. 246. ISBN 978-9951-615-85-3. [https://ashak.org/wp-content/uploads/2024/01/Fjalori-Enciklopedik-i-Kosoves_I_A-K.pdf PDF]</ref> <ref name="dedushaj">{{Cite book |last=Dedushaj |first=Isuf |title=Enciklopedi e doktorëve të shkencave të mjekësisë shqiptare gjithandej globit (1445–2018) dhe e mjekëve që lanë gjurmë të pashlyera në historinë e mjekësisë shqiptare |publisher=Xhad |location=Prishtinë |year=2019 |pages=462–463 |isbn=978-9951-8590-8-0 |oclc=1241982472 |language=sq}}</ref> <ref name="bujku1991">{{Cite news | first = Sh. | last = Rexhepi | title = U larguan nga puna edhe 18 veta | publisher = [[Gazeta Bujku]] | location = Prishtinë | date = 21 shtator 1991 | via = bujku.news | url = https://bujku.news/1991-09-21 | language = sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="bujku1995">{{Cite news |first=Rexhep |last=Demiri |title=Perspektiva e fizikës |publisher=[[Gazeta Bujku]] |location=Prishtinë |date=23 gusht 1995 |url=https://bujku.news/1995-08-23 |via=bujku.news |language=sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="bujku1997">{{Cite news | author = R. D. | title = Këshilla dhe puna e juaj janë synimet tona | publisher = [[Gazeta Bujku]] | location = Prishtinë | date = 10 janar 1997 | url = https://bujku.news/1997-01-10 | via = bujku.news | language = sq}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> <ref name="masht2005">Ministria e Arsimit, e Shkencës dhe e Teknologjisë, ''Plani dhe programi mësimor për klasën VIII'', Prishtinë 2005, f. 122.</ref> <ref name="vatoci">{{Cite web |last=Vatoci |first=Jusuf |title=Mustafë Bytyçi |website=Leksikoni i Magjistrave e Doktorëve |url=https://www.leksikonishqip.com/person/mustafe-bytyci-378 |language=sq}}</ref> <ref name="nucltracks1986">{{Cite journal |last1=Perelygin |first1=V. P. |display-authors=etal |title=Track length of very heavy ion tracks in olivines |journal=Nuclear Tracks and Radiation Measurements |volume=12 |year=1986 |pages=375–378 |doi=10.1016/1359-0189(86)90612-6 |url=https://inspirehep.net/literature/241196 |language=en}} Në listën e referencave citohet disertacioni: M. R. Bytyci, ''Doktorska disertacija'', Univerziteti i Kosovës, Prishtinë 1984.</ref> }} [[Kategoria:Lindje 1947]] [[Kategoria:Biografi shqiptarësh]] [[Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Fizikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Istogu]] [[Kategoria:Pedagogë të Universitetit të Prishtinës]] qqnb6blk0h7hfeu4j5o8y8hvxfg7nu1 4 405625 3060057 3058763 2026-10-27T09:15:06Z Xk-wiki-ks 191936 /* Diskutimi */ Përgjigje 3060057 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Mustafë Bytyçi]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''7 shtator 2026, 23:52 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Biografia nuk i plotëson kushtet për shquarësi. Sipas [[WP:SHQ]], për të qenë e shquar një temë duhet të mbulohet nga një numër i burimeve të paanshme, të mbulohet me një përshkrim të rëndësishëm, të supozohet shquarësia, si dhe të jenë burime dytësore. Burimet mbi këtë subjekt mungojnë. Ato prezente në artikull janë: * '''''[[Fjalori Enciklopedik i Kosovës]]''''': Ia përshkruan jetën në një paragraf, duke ia plotësuar seksionet e jetës në shumicë, mirëpo nuk korroborohet nga burime të tjera. Nuk kontribuon tek shquarësia në vetvete. * '''''Monografi: Fakulteti i Shkencave Matematike Natyrore (1974–2014)''''': Botuar nga vendi i tij i punës dhe i arsimit. Nuk është burim i paanshëm, me ç'rast nuk kontribuon në shquarësi vetvetiu. * Vepra hulumtuese '''"Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals"''': Vepra që ai dhe Bajram Jakupi e ka botuar në kuadër të studimeve. Ajo nuk mund të kontribuojë në shquarësi sepse është bashkëvepra e tij dhe jo një burim dytësor. Ajo poashtu nuk kontribuon tek shquarësia e ''personit'', por tek ajo e konceptit për të cilën flet vepra (rrezja kozmike). Asnjë prej burimeve nuk mund të kontribojë në shquarësinë e përgjithshme të subjektit meqë nuk e mbulojnë subjektin në detaj më të gjerë, dhe po bëhet më tepër një artikull frankenshtajn duke i rifrazuar burimet ekzistuese e jo duke krijuar një biografi të hollësishme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 gusht 2026 01:52 (CEST) === Votimi === *<s>{{I pavendosur}}</s>- {{Të griset}} - mungojnë burimet dytësore. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 gusht 2026 19:33 (CEST) *{{I pavendosur}}- I pashe komentet rreth artikullit dhe qe prej asaj kohe kane kaluar jave. Shoh se artikulli nderkohe eshte permiresuar me shtimin e disa referencave. Nga ana tjeter, referencat e reja jane po nga nje burim informacioni si "Bujku". Nese artikullit i jepet dhe pak kohe qe te pasurohet me referenca dytesore ose terciare ai mund te qendroje. Nese nuk pasurohet, bashkohem me parafolesit qe artikulli te fshihet. --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 tetor 2026 16:36 (CEST) * {{Mbaje voto}} pas shqyrtimit, po e tërheqi nominimin meqë artikulli është në një gjendje të pranueshme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:21 (CEST) === Diskutimi === {{KOMENT}} [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Mustaf%C3%AB_Byty%C3%A7i#Grisja_e_faqes Diskutimi fillestar] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]])<br> {{KOMENT}} <br> <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur</s>. - [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:48 (CEST) <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur.</s> [[Përdoruesi:ElMuBy|ElMuBy]] ([[Përdoruesi diskutim:ElMuBy|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:08 (CEST) ::nuk merren parasysh argumentet nga [[Wikipedia:Llogaria me një qëllim të vetëm|llogaritë me një qëllim të vetëm.]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) Pershendetje, jane shtuar ndryshimet me fisha te azhornuara dhe citime te reja, qe ndihmojne ne kerkesat e mesiperme. Gjithe te mirat. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-46116-75|&#126;2026-46116-75]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-46116-75|talk]]) 25 gusht 2026 10:02 (CEST) :Dy prej burimeve janë akoma vetë veprat ku ka bashkëpunuar subjekti, që bie ndesh me [[WP:NPOV]]. Duhet të ketë burime ''dytësore'' që flasin për ato tema, që të meritojnë përfshirje në Wikipedia. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 gusht 2026 15:25 (CEST) ::<nowiki>'''Koment'''</nowiki> (krijuesi i artikullit). Faleminderit për analizën e detajuar — disa pika i pranoj. ::Pajtohem se monografia e FSHMN-së është botim i institucionit ku ka punuar subjekti, pra nuk është burim i pavarur. Pajtohem gjithashtu se punimi i vitit 1984 është vepër e vetë subjektit dhe nuk kontribuon në shquarësinë e tij personale. Nuk insistoj në asnjërin prej tyre si burim shquarësie. ::Mbetet pika kryesore: <nowiki>''</nowiki>Fjalori Enciklopedik i Kosovës<nowiki>''</nowiki> (vëll. I, f. 246, ASHAK 2018). Ky është zë i shkruar për subjektin nga një redaksi e pavarur prej tij, botuar nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës — pra burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm. Vërejtja se "nuk korroborohet nga burime të tjera" është argument se një burim i vetëm nuk mjafton, jo se ky burim nuk vlen fare. ::Si burim të dytë të pavarur shtoj planin dhe programin mësimor të MASHT-it (2005, f. 122), i cili liston tekstin shkollor <nowiki>''</nowiki>Fizika 7<nowiki>''</nowiki> (Libri Shkollor, 2004), bashkautor i të cilit është subjekti. Ky është dokument qeveritar, i pavarur nga subjekti, dhe dëshmon përdorim në nivel kombëtar. ::Pyetje për komunitetin: në Wikipedian shqip ka biografi të shumta që mbështeten kryesisht në <nowiki>''</nowiki>Fjalorin Enciklopedik të Kosovës<nowiki>''</nowiki> ose dhe nuk kanë burime fare. Nëse përfundohet se Fjalori Enciklopedik nuk kontribuon në shquarësi, atëherë ky kriter duhet zbatuar njësoj për të gjithë! ::<nowiki>Nëse megjithatë konsensusi është se burimet aktuale nuk mjaftojnë, a mund të zhvendoset artikulli në hapësirën e përdoruesit në vend që të griset? Në ate kohë do shifja ne publikime te padigjitalizuara (Rilindja, Biblioteka Kombëtare) dhe do të digjitlaizoja / nxjerrja infot e plotekerkuara nga ato, por më duhet kohë për këtë pjesë. ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:42 (CEST) :::'''Përditësim:''' Dëshiroj të shtoj argumente të bazuara në kriteret e shquarësisë akademike (WP:PROF): :::* '''Botimet Ndërkombëtare:''' Puna e tij kërkimore shkon përtej punimit të vitit 1984. Ai ka botuar në revista ndërkombëtare të indeksuara, si p.sh. punimet në ''International Journal of Radiation Applications and Instrumentation'' në vitin 1986 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(86)90612-6 DOI: 10.1016/1359-0189(86)90612-6]) dhe 1990 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(90)90150-V DOI: 10.1016/1359-0189(90)90150-V]). :::* '''Pozita drejtuese institucionale:''' Subjekti ka shërbyer si '''Dekan''' dhe '''Kryetar i Degës së Fizikës''' në FSHMN. Sipas standardeve globale të Wikipedias, mbajtja e pozitës më të lartë drejtuese akademike në një institucion të rëndësishëm shtetëror vendos vetvetiu një prag të konsiderueshëm shquarësie. :::Duke qenë se karriera e tij akademike u zhvillua para epokës së digjitalizimit në Kosovë, kërkimi ekskluziv i artikujve të gazetave online e penalizon padrejtësisht. Gjurma e tij institucionale reflektohet në enciklopeditë shtetërore dhe regjistrat e publikimeve ndërkombëtare. Shpresoj që këto fakte të merren parasysh. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:09 (CEST) ::::unë kam me ta mbajtë dorën deri sa ta them qita. '''mos shkruj me chatbot, të lutem. shkruj me duart e tua. krejt mundemi me e dallu që nuk po shkrun ti.''' po t'a demonstroj: ::::''Fjalori Enciklopedik'' nuk është burim jo i shquar, është burim i rëndësishëm që indekson njerëz, institucione, vende dhe ide shumë të rëndësishme. [[WP:JOARKIVË|Wikipedia nuk është vendi për të gjitha prej atyre]]. Wikipedia ka kritere pak ma t'larta sesa veç përfshirja në ''Fjalor''. vet përpilimi i librit ''Fizika'' për klasën e 7-të nuk është kriter për përfshirje. ajo është marramendëse që po e sygjeron deri tash. për me u përfshi në Wikipedia duhet të diskutohet personi në pyetje prej burimeve të paanshme, të papërfshira me subjektin, dhe të vijnë tek të njëjtat përfundime që po i përmbledh artikulli. ::::teksti që po përpilohet për momentin nuk i plotëson këto kushte. ::::nuk po du me ia demantu asnjë arritje shkencore që ka ba z. Bytyçi, ama e rëndësishmja këtu është që të gjitha deklaratat në një artikull nuk munden me qenë [[Wikipedia:Jo hulumtime vetjake|hulumtime vetjake]]. redaktimet që po i plotëson këtu janë t'u nxjerrë fije prej vetë ekzistencës së një vepre. p.sh. Mustafë Bytyçi është njëri prej autorëve të studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals". cili është burimi? ''vepra vet? nuk fluturon ajo.'' ::::''Fjalori'', Plani mësimor, dhe Monografia e cituar në artikull janë të vetmet burime që kualifikojnë fare naj trohë drejt shquarësisë (dmth kritereve të burimit të besueshëm), dhe ato nuk mjaftojnë këtu. Monografia është prej vendit të tij të punës, pashë Zotin. vlla, as ditëlindja e tij nuk është e plotë në asnjërin prej këtyre dokumenteve, dhe po don me m'folë këtu për "pragun e konsiderueshëm të shquarësisë" masi është profesor i Fakultetit të Shkencave? sipas asaj logjike, secili profesor universitar i Kosovës, Shqipërisë e kudo gjetkë prej A-së n'Zh po u dashka me pasë artikull. ::::udhëzimet e Wikipedive gjithandej kategorikisht refuzojnë artikuj si ky, dhe është e hatashme që po e sygjeron të kundërtën, kur ke provu po [[:en:Draft:Mustafë Bytyçi|të njëjtin artikull si draft tek Wikipedia Anglisht]] dhe t'u është refuzu. ::::një subjekt është, në sytë e Wikipedias, po aq i shquar sa është i diskutuar prej burimeve [[Wikipedia:Burimet e pavarura|të pavarura]], [[Wikipedia:Burimet e besueshme|të besueshme]], dhe [[WP:Vërtetueshmëria|të vërtetueshme]], që e diskutojnë subjektin në detaj jo të vogël dhe jo rutinor. s'ka lidhje që personi mund të ketë qenë i shquar para luftës ose para digjitalizimit. s'jam kundër burimeve si ''Rilindja'' apo diçka tjetër kategorikisht. artikulli këtu po i lidh të gjitha të dhënat që i dimë për të me një fije të hollë, si një gazetar, ose një chatbot. na s'jemi gazetarë, dhe chatbotat na lexojnë neve jo anasjelltas. na merremi me burimet e besueshme dhe përmbledhim ato që thojnë burimet. nëse burimet e besueshme folin për karrierën e tij, na ia përmbledhim ''ato'' -- jo me folë veprat e tij për vetveten. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 shtator 2026 02:38 (CEST) :::::Pershendetje dhe faleminderit per pergjigjen. :::::Atehere, po fakt qe shenimet i kam redaktu me chatbot, por per faktin qe me mbajte formatimin e sakte te Wikipedias, edhe me mbajte gjuhën ne nivelin e duhur, po edhe per te bere kerkime, e qe nuk po shoh dicka si gabim, gjithsesi kerkoj ndjese. :::::Sa i perket fjalorit enciklopedik si si burim i vetem, me ler te them qe jane plot profile tjera qe e kane vetem ate si burim edhe jane pa problem ne Wikipedia (Shembull konkret [[Andromaqi Gjergji]] ) ose nuk kane burime fare (shembull konkret [[Bajram Preza]] ) e plot tjere nga [[:Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]]. Gjithsesi, kjo nuk eshte ndonje problem, se ne fund te dites ideja eshte ta perditesojme Wikipedian me sa ma shume figura e te dhena Shqipetare, e jo ti humbim ato. :::::Sa i perket vepres se permendur ne pergjigjen tende, jo, burimi per informaten se Prof. Dr. Mustafë Bytyçi eshte njeri nga autoret e studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals", nuk eshte vetem vepra vet, por ajo eshte e cekur tek @[[Përdoruesi:Https://hrcak.srce.hr/329223|https://hrcak.srce.hr/329223]] (Portali i revistave shkencore dhe profesionale kroate) ::::: Per vepren tjeter, shembull "Tracks of heavy charged particles in some natural minerals" - eshte cituar nga se paku 8 punime tjera (https://www.semanticscholar.org/paper/Tracks-of-heavy-charged-particles-in-some-natural-Jakupi-Bytyc%CC%A7i/f22778a85feeffc83b453c7dc85e9bb20053149f#cited-papers) - a nuk jane keto burime dytesore? Per me shume, ne baze te citimeve, vepra e personit ne fjale ka pase ndikim direkt ne kerkime tjera shkencore. :::::Perndryshe, nje shkenctare veprat e tij i ka punime shkencore, edhe ato botohen neper revista te ndryshme shkencore. Ato revista kan kritere per te u pranu nje veper e per tu publiku, dhe nuk mundet secili person random sic po aludohet, me botu, edhe me shenu per veten e tij pastaj. :::::Gjithsesi une do i nxjerr infot edhe cka nuk jane digjitale, dhe patjeter qe do e luftoj edhe artikullin ne Gjuhen Angleze, pasi nuk ka asnje gje qe nuk eshte e pasakte ne asnjerin nga artikujt per personin ne fjale, dhe mendoj qe njerez, figura e ne kete rast shkencetar Shqipetar duhet te prezervohen sa me shume kudo. :::::Md gjithe respektin. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 6 shtator 2026 09:40 (CEST) ::::::Vetëm që ekzistojnë artikujt që i ceke s'do me thanë që nuk kanë me u trajtu sipas këtij standardi -- nuk e di sa e ke vërejtë që jemi pak administratorë aktivë. Kemi akoma artikuj të vjetëruar dhe dokumentime prej dekadash, të cilat jemi në proces të aktualizimit. Kjo kërkon kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 12 shtator 2026 03:45 (CEST) :::::::E kuptoj, edhe po premtoj qe do i perditsoj une me aq sa mundem edhe per personat qe i permenda, edhe ckado qe gjej tjere, se besoj qe duhet te jene pjese e Wikipedias, por te jene ama me krejt informatat. :::::::gjithe te mirat [[Speciale:Kontributet/~2026-49348-14|~2026-49348-14]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-49348-14|talk]]) 12 shtator 2026 19:25 (CEST) ::::::::nuk po trajtohet problemi themelor. ndonëse mund të jetë i rëndësishëm, burimet në dispozicion nuk plotësojnë kushtet për Wikipedia. burimet që i ke cekur për të nuk flasin për veprat e tij gjerë e gjatë. studimet e tij po i përshkruajnë veprat e tij. ato pak burime që flasin për të janë ose të pakta ose konstatojnë burime jo dytësore. studimet e cituara në studime tjera ''mund'' të jenë të dobishme si burim, mirëpo nëse të paktën tre burime nuk ekzistojnë që i plotësojnë këshillat për [[Wikipedia:Burimet e pavarura|burime të pavarura]], atëherë nuk është shenja që me iu kthy dërrasës së zezë, por është shenja që subjekti ka nevojë për mbulim më të gjerë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) ::::::::::Pershendetje prap, :::::::::: ::::::::::Kam analizu keto dite pak online edhe revistat / gazetat qe ishin digjitalizuar nga FLOSSK, por jo te gjitha faqet ishin te kerkueshme, andaj jam duke lexuar edhe manualisht (specifikisht gazeten Rilindja) per me gjete burime tjera. :::::::::: ::::::::::Ne nderkohe, i kam gjete edhe referu disa artikuj qe konfirmojne me shume per jeten dhe punen e Prof. Dr. Mustafë Bytyçit, qe besoj qe munden me ndihmu ne vleresimin e artikullit: ::::::::::* 21 shtator 1991 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "U larguan nga puna edhe 18 veta", ku permendet "dr Mustafë Bytyçi" ne listen e arsimtareve shqiptare qe i largoi nga puna dekani i imponuar i FSHMN-se. ::::::::::* 23 gusht 1995 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Perspektiva e fizikës", ku citohet si "shef i Seksionit të Fizikës" gjate reformimit te planprogramit. ::::::::::* 10 janar 1997 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Këshilla dhe puna e juaj janë synimet tona", ku permendet si shef i Katedres se Fizikes. :::::::::: ::::::::::I kam shtu keto ne artikull, edhe e kam hjeke monografine e fakultetit qe nuk ishte burim i pavarur. Po vazhdoj me kerku edhe manualisht ne Rilindja, se e di qe ka artikuj edhe per punimet e tij si fizikant. :::::::::: ::::::::::Burimet mund te verifikohen ne https://books.flossk.org/gazetat/ :::::::::: ::::::::::Faleminderit edhe njehere, edhe po shpresoj qe formatting e kam korrekt per Wikipedia [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:10 (CEST) {{KOMENT}} '''Përmbledhje e ndryshimeve në artikull''' (29 shtator 2026) Pershendetje edhe njehere te gjitheve. Pas shqyrtimit te verejtjeve qe jane diskutuar ne kete forum, i kam bere disa ndryshime ne artikull. Speecifikisht si vijon: :* E kam largu monografine e FSHMN-se si burim, pasi qe eshte ceke se eshte botim nga vet vendi i punes dhe nuk po konsiderohet si burim i pavarur. Nese mendoni qe mund te jete burim i pavarun, e rikthej prap. :* Per momentin e kam largu pershkrimin e punimit te vitit 1984 - pasi fatkeqesisht per momentin nuk kam nje reference (e qe e di qe do e gjej te Rilindja) dhe i vetmi burim ishte vete punimi. Punimi gjithsesi mbetet te lista e punimeve :* Eshte ndryshu fjalia hyrses qe e theksonte Fjalorin Enciklopedik - fakt mbetet qe personi permendet ne Fjalorin Enciklopedik te Akademise se Shkencave dhe Arteve te Kosoves. :* Jane shtu burimet nga gazeta Bujku qe i kame ceke ne nje pergjigje ne kete forum. Saktesisht te datave 21 shtator 1991, 23 gusht 1995 dhe 10 janar 1997, ku flitet dhe konfirmohet per poziten dhe titullin e Prof. Dr. Mustafë Bytyçi. Burimet jane te digjitalizuara nga FLOSSK dhe jane te burime te pavarura. :* Ne baze te artikujve te lartecekur nga gazeta ''Bujku'' - eshte permend edhe largimi i tij nga puna ne vitin 1991 nga Dekani i imponuar nga Serbia, si dhe eshte cekur puna e tij ne sistemin paralel te shkollimit. :* Nuk kam shtu ndonje internpretim personal ne informatat e mbledhura nga Gazeta Bujku, vec cka eshte ceke ne artikuj! :* Ne pergjithesi kam tentu qe artikullin (faqen) ta bazoj kryesisht veten ne burime te pavarura. Dmth Fjalori Enciklopedik (ASHAK), Plani Mesimor i MASHT dhe Artikujt e gazetes Bujku si dhe citimet nga punet. Ne nderkohe do vazhdoj me kerku per burime tjera. Shpresoj qe i merrni parasyshe ndryshimet e fundit. :Pres feedback prej anes suaj, me shprese pozitiv.Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:29 (CEST) :Mbas një shqyrtimi mendoj që artikulli është në gjendje shumë ma t'paqme dhe po bazohet në burime të mirëfillta. I kam hi pak dhe e kam ndreqë artikullin në disa aspekte, se po na del më i bazuar në fakte të vërtetueshme. Po e tërheqi nominimin për grisje dhe po vendosi !votën për me e mbajtë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:20 (CEST) ::: Pershendetje, se pari te falenderoj per terheqjen e nominimit, kjo per mu tregon qe jam ne drejtimin e duhur me citimet. Poashtu te falenderoj edhe per redaktimet qe ke bere ne artikull, e sidomos formatimin, se jam i ri ne edits ne Wiki, prandaj edhe mund te gaboj. ::: I kam gjet edhe disa burime edhe i kam shtu perndryshe edhe disa gjana te vogla ne artikull, ma sakte: :::* Citimin e Bujkut te 10 janarit 97 e kam bere ne formatin sic e kishe be edhe ti "Cite news" :::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." :::* Prej burimit ma nalt i kam marre edhe titujt e tezes se Magjistratures dhe Doktoratures, si dhe informaten qe deri ne vitin 2000 ka te botuara 36 punime. :::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 :::* Disa ndryshime te vogla (arsimtare e bera punonjes, se ne liste te te perjashtuarve ishin edhe asisten / teknik laboratori) ::: Po vazhdoj me kerku edhe gazeten Rilindja, mos din a ka dicka te ngjashme si "bujku.news" per rilindjen? (se ish leht e kerkueshme kjo). ::Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:08 (CEST) *:Pershendetje, te lutem shihe pergjigjen e fundit qe i kam ba Fallbackintoreality, ku i kam cekur edhe disa ndryshime por edhe kam gjetur edhe disa burime te reja, po i ceku edhe ketu (copy nga poshte): *::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." *::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 *:Shpresoj qe i merr ne konsiderate edhe ndryshon mendjen per voten. Ne nderkohe une ende jam duke kerku per burime te reja. *:Shume faleminderit. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:11 (CEST) :::Sot në mbrëmje do i rishikoj argumentet dhe burimet në tërësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 15:50 (CEST) ::::Mirëmbrëma, i/e nderuar. Unë e kam lexuar atë që ke shkruar 3 herë dhe ende po kam vështirësi ta kuptoj argumentimin tënd në një vend, pasi ke përdorur tekst me gabime drejtshkrimore e të tepruar në sasi. Argumente të forta kundër teje janë se ti je një llogari e krijuar me një qëllim të vetëm dhe po e mbron me zell artikullin që ke shkruar, për profesorin në këtë rast. Ke përdorur inteligjencën artificiale dhe, me të, e ke mbingarkuar tekstin me formatim, saqë nuk kuptohet mirë çfarë ke dashur të thuash, edhe për shkak të formatimit të dobët të tekstit, e jo sepse nuk ke argumente të mjaftueshme. ::::Këto janë arsye të forta për ta grisur artikullin, por kjo nuk do të thotë se dikush nuk mund ta rikrijojë më mirë më vonë në mënyrën e duhur ose se profesori nuk e meriton artikullin biografik. Po ashtu, ne kemi një prirje të veçantë për të respektuar të gjithë ata që kanë punuar dhe punojnë në arsim në mbarë shqiptarinë, si dhe për të vlerësuar kontributin e tyre. Qartësia dhe burimet që vërtetojnë biografinë janë të domosdoshme. ::::Mos dysho se, nëse ke parë artikuj të tjerë ekzistues për persona që nuk i plotësojnë kriteret, edhe ata do t'i nënshtrohen të njëjtit proces. Megjithatë, për momentin kemi kapacitet të kufizuar për t'i shqyrtuar të gjithë brenda një kohe të shkurtër. ::::Për mua, qëndron vota për grisjen e artikullit, pasi ka argumente të mjaftueshme kundër mbajtjes së tij. Figura e tij ngjall interes edhe te ne për t'u hulumtuar më tej në të ardhmen dhe, pse jo, për ta rikrijuar faqen kushtuar atij. Por, në këtë moment, mënyra se si po tentohet të nxitohet procesi është arsye e mjaftueshme, krahas mungesës së burimeve të forta dhe sasisë së pamjaftueshme të përmbajtjes në artikull. Nëse ka pasur aq shumë veprimtari, artikulli do të duhej të kishte dyfishin e përmbajtjes. ::::Vota ime nuk është ajo që e vendos përfundimisht nëse artikulli do të ekzistojë apo jo, por konsensusi po. Të tjerët mund edhe të votojnë ndryshe dhe artikulli mund të mbahet. Ky është qëndrimi im, mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 tetor 2026 00:47 (CEST) :::::Tung Leutrim, faleminderit per pergjigjen. :::::Ndjese edhe njehere per gabimet. Eshte hera e pare qe po shkruaj nje artikull ne Wikipedia, dhe AI e kam perdor kryesisht per drejtshkrim dhe formatim, se thjesht nuk e di mire formatimin e Wikipedias. Sa i perket llogarise, e kuptoj verejtjen, por nuk eshte artikulli i fundit qe kam me shkru po shpresoj, edhe cdo llogari e ka nje fillim. :::::Burimet e reja (Leksikoni / Libri i Profesor Jusuf Vatocit dhe punimin e vitit 1986) i kam shtu direkt ne artikull. :::::Po vazhdoj me kerku burime dhe po ia le vleresimin komunitetit. Me respekt. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 12 tetor 2026 11:06 (CEST) ::::::Pershendetje edhe njehere Leutrim, :::::: ::::::Gjate kerkimit kam hasur edhe ne nje liber tjeter, te Prof. Dr. Isuf Dedushajt, ''Enciklopedi e doktorëve të shkencave të mjekësisë shqiptare gjithandej globit (1445–2018) dhe e mjekëve që lanë gjurmë të pashlyera në historinë e mjekësisë shqiptare'' (Prishtine 2019, ISBN 978-9951-8590-8-0), ku ne f. 462–463 pershkruhet biografia e Prof. Dr. Mustafë Bytyçit. E kam shtu ne artikull si burim dhe kam bere disa ndryshime te vogla qe i referohen ketij burimi. :::::Gjithe te mirat. :::::[[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 27 tetor 2026 10:15 (CET) c8ixch8t94qgf50ux2e53jn89h77v5u 3060058 3060057 2026-10-27T09:27:12Z Xk-wiki-ks 191936 /* Diskutimi */ Përgjigje 3060058 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Mustafë Bytyçi]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''7 shtator 2026, 23:52 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Biografia nuk i plotëson kushtet për shquarësi. Sipas [[WP:SHQ]], për të qenë e shquar një temë duhet të mbulohet nga një numër i burimeve të paanshme, të mbulohet me një përshkrim të rëndësishëm, të supozohet shquarësia, si dhe të jenë burime dytësore. Burimet mbi këtë subjekt mungojnë. Ato prezente në artikull janë: * '''''[[Fjalori Enciklopedik i Kosovës]]''''': Ia përshkruan jetën në një paragraf, duke ia plotësuar seksionet e jetës në shumicë, mirëpo nuk korroborohet nga burime të tjera. Nuk kontribuon tek shquarësia në vetvete. * '''''Monografi: Fakulteti i Shkencave Matematike Natyrore (1974–2014)''''': Botuar nga vendi i tij i punës dhe i arsimit. Nuk është burim i paanshëm, me ç'rast nuk kontribuon në shquarësi vetvetiu. * Vepra hulumtuese '''"Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals"''': Vepra që ai dhe Bajram Jakupi e ka botuar në kuadër të studimeve. Ajo nuk mund të kontribuojë në shquarësi sepse është bashkëvepra e tij dhe jo një burim dytësor. Ajo poashtu nuk kontribuon tek shquarësia e ''personit'', por tek ajo e konceptit për të cilën flet vepra (rrezja kozmike). Asnjë prej burimeve nuk mund të kontribojë në shquarësinë e përgjithshme të subjektit meqë nuk e mbulojnë subjektin në detaj më të gjerë, dhe po bëhet më tepër një artikull frankenshtajn duke i rifrazuar burimet ekzistuese e jo duke krijuar një biografi të hollësishme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 gusht 2026 01:52 (CEST) === Votimi === *<s>{{I pavendosur}}</s>- {{Të griset}} - mungojnë burimet dytësore. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 gusht 2026 19:33 (CEST) *{{I pavendosur}}- I pashe komentet rreth artikullit dhe qe prej asaj kohe kane kaluar jave. Shoh se artikulli nderkohe eshte permiresuar me shtimin e disa referencave. Nga ana tjeter, referencat e reja jane po nga nje burim informacioni si "Bujku". Nese artikullit i jepet dhe pak kohe qe te pasurohet me referenca dytesore ose terciare ai mund te qendroje. Nese nuk pasurohet, bashkohem me parafolesit qe artikulli te fshihet. --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 tetor 2026 16:36 (CEST) * {{Mbaje voto}} pas shqyrtimit, po e tërheqi nominimin meqë artikulli është në një gjendje të pranueshme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:21 (CEST) === Diskutimi === {{KOMENT}} [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Mustaf%C3%AB_Byty%C3%A7i#Grisja_e_faqes Diskutimi fillestar] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]])<br> {{KOMENT}} <br> <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur</s>. - [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:48 (CEST) <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur.</s> [[Përdoruesi:ElMuBy|ElMuBy]] ([[Përdoruesi diskutim:ElMuBy|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:08 (CEST) ::nuk merren parasysh argumentet nga [[Wikipedia:Llogaria me një qëllim të vetëm|llogaritë me një qëllim të vetëm.]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) Pershendetje, jane shtuar ndryshimet me fisha te azhornuara dhe citime te reja, qe ndihmojne ne kerkesat e mesiperme. Gjithe te mirat. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-46116-75|&#126;2026-46116-75]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-46116-75|talk]]) 25 gusht 2026 10:02 (CEST) :Dy prej burimeve janë akoma vetë veprat ku ka bashkëpunuar subjekti, që bie ndesh me [[WP:NPOV]]. Duhet të ketë burime ''dytësore'' që flasin për ato tema, që të meritojnë përfshirje në Wikipedia. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 gusht 2026 15:25 (CEST) ::<nowiki>'''Koment'''</nowiki> (krijuesi i artikullit). Faleminderit për analizën e detajuar — disa pika i pranoj. ::Pajtohem se monografia e FSHMN-së është botim i institucionit ku ka punuar subjekti, pra nuk është burim i pavarur. Pajtohem gjithashtu se punimi i vitit 1984 është vepër e vetë subjektit dhe nuk kontribuon në shquarësinë e tij personale. Nuk insistoj në asnjërin prej tyre si burim shquarësie. ::Mbetet pika kryesore: <nowiki>''</nowiki>Fjalori Enciklopedik i Kosovës<nowiki>''</nowiki> (vëll. I, f. 246, ASHAK 2018). Ky është zë i shkruar për subjektin nga një redaksi e pavarur prej tij, botuar nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës — pra burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm. Vërejtja se "nuk korroborohet nga burime të tjera" është argument se një burim i vetëm nuk mjafton, jo se ky burim nuk vlen fare. ::Si burim të dytë të pavarur shtoj planin dhe programin mësimor të MASHT-it (2005, f. 122), i cili liston tekstin shkollor <nowiki>''</nowiki>Fizika 7<nowiki>''</nowiki> (Libri Shkollor, 2004), bashkautor i të cilit është subjekti. Ky është dokument qeveritar, i pavarur nga subjekti, dhe dëshmon përdorim në nivel kombëtar. ::Pyetje për komunitetin: në Wikipedian shqip ka biografi të shumta që mbështeten kryesisht në <nowiki>''</nowiki>Fjalorin Enciklopedik të Kosovës<nowiki>''</nowiki> ose dhe nuk kanë burime fare. Nëse përfundohet se Fjalori Enciklopedik nuk kontribuon në shquarësi, atëherë ky kriter duhet zbatuar njësoj për të gjithë! ::<nowiki>Nëse megjithatë konsensusi është se burimet aktuale nuk mjaftojnë, a mund të zhvendoset artikulli në hapësirën e përdoruesit në vend që të griset? Në ate kohë do shifja ne publikime te padigjitalizuara (Rilindja, Biblioteka Kombëtare) dhe do të digjitlaizoja / nxjerrja infot e plotekerkuara nga ato, por më duhet kohë për këtë pjesë. ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:42 (CEST) :::'''Përditësim:''' Dëshiroj të shtoj argumente të bazuara në kriteret e shquarësisë akademike (WP:PROF): :::* '''Botimet Ndërkombëtare:''' Puna e tij kërkimore shkon përtej punimit të vitit 1984. Ai ka botuar në revista ndërkombëtare të indeksuara, si p.sh. punimet në ''International Journal of Radiation Applications and Instrumentation'' në vitin 1986 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(86)90612-6 DOI: 10.1016/1359-0189(86)90612-6]) dhe 1990 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(90)90150-V DOI: 10.1016/1359-0189(90)90150-V]). :::* '''Pozita drejtuese institucionale:''' Subjekti ka shërbyer si '''Dekan''' dhe '''Kryetar i Degës së Fizikës''' në FSHMN. Sipas standardeve globale të Wikipedias, mbajtja e pozitës më të lartë drejtuese akademike në një institucion të rëndësishëm shtetëror vendos vetvetiu një prag të konsiderueshëm shquarësie. :::Duke qenë se karriera e tij akademike u zhvillua para epokës së digjitalizimit në Kosovë, kërkimi ekskluziv i artikujve të gazetave online e penalizon padrejtësisht. Gjurma e tij institucionale reflektohet në enciklopeditë shtetërore dhe regjistrat e publikimeve ndërkombëtare. Shpresoj që këto fakte të merren parasysh. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:09 (CEST) ::::unë kam me ta mbajtë dorën deri sa ta them qita. '''mos shkruj me chatbot, të lutem. shkruj me duart e tua. krejt mundemi me e dallu që nuk po shkrun ti.''' po t'a demonstroj: ::::''Fjalori Enciklopedik'' nuk është burim jo i shquar, është burim i rëndësishëm që indekson njerëz, institucione, vende dhe ide shumë të rëndësishme. [[WP:JOARKIVË|Wikipedia nuk është vendi për të gjitha prej atyre]]. Wikipedia ka kritere pak ma t'larta sesa veç përfshirja në ''Fjalor''. vet përpilimi i librit ''Fizika'' për klasën e 7-të nuk është kriter për përfshirje. ajo është marramendëse që po e sygjeron deri tash. për me u përfshi në Wikipedia duhet të diskutohet personi në pyetje prej burimeve të paanshme, të papërfshira me subjektin, dhe të vijnë tek të njëjtat përfundime që po i përmbledh artikulli. ::::teksti që po përpilohet për momentin nuk i plotëson këto kushte. ::::nuk po du me ia demantu asnjë arritje shkencore që ka ba z. Bytyçi, ama e rëndësishmja këtu është që të gjitha deklaratat në një artikull nuk munden me qenë [[Wikipedia:Jo hulumtime vetjake|hulumtime vetjake]]. redaktimet që po i plotëson këtu janë t'u nxjerrë fije prej vetë ekzistencës së një vepre. p.sh. Mustafë Bytyçi është njëri prej autorëve të studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals". cili është burimi? ''vepra vet? nuk fluturon ajo.'' ::::''Fjalori'', Plani mësimor, dhe Monografia e cituar në artikull janë të vetmet burime që kualifikojnë fare naj trohë drejt shquarësisë (dmth kritereve të burimit të besueshëm), dhe ato nuk mjaftojnë këtu. Monografia është prej vendit të tij të punës, pashë Zotin. vlla, as ditëlindja e tij nuk është e plotë në asnjërin prej këtyre dokumenteve, dhe po don me m'folë këtu për "pragun e konsiderueshëm të shquarësisë" masi është profesor i Fakultetit të Shkencave? sipas asaj logjike, secili profesor universitar i Kosovës, Shqipërisë e kudo gjetkë prej A-së n'Zh po u dashka me pasë artikull. ::::udhëzimet e Wikipedive gjithandej kategorikisht refuzojnë artikuj si ky, dhe është e hatashme që po e sygjeron të kundërtën, kur ke provu po [[:en:Draft:Mustafë Bytyçi|të njëjtin artikull si draft tek Wikipedia Anglisht]] dhe t'u është refuzu. ::::një subjekt është, në sytë e Wikipedias, po aq i shquar sa është i diskutuar prej burimeve [[Wikipedia:Burimet e pavarura|të pavarura]], [[Wikipedia:Burimet e besueshme|të besueshme]], dhe [[WP:Vërtetueshmëria|të vërtetueshme]], që e diskutojnë subjektin në detaj jo të vogël dhe jo rutinor. s'ka lidhje që personi mund të ketë qenë i shquar para luftës ose para digjitalizimit. s'jam kundër burimeve si ''Rilindja'' apo diçka tjetër kategorikisht. artikulli këtu po i lidh të gjitha të dhënat që i dimë për të me një fije të hollë, si një gazetar, ose një chatbot. na s'jemi gazetarë, dhe chatbotat na lexojnë neve jo anasjelltas. na merremi me burimet e besueshme dhe përmbledhim ato që thojnë burimet. nëse burimet e besueshme folin për karrierën e tij, na ia përmbledhim ''ato'' -- jo me folë veprat e tij për vetveten. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 shtator 2026 02:38 (CEST) :::::Pershendetje dhe faleminderit per pergjigjen. :::::Atehere, po fakt qe shenimet i kam redaktu me chatbot, por per faktin qe me mbajte formatimin e sakte te Wikipedias, edhe me mbajte gjuhën ne nivelin e duhur, po edhe per te bere kerkime, e qe nuk po shoh dicka si gabim, gjithsesi kerkoj ndjese. :::::Sa i perket fjalorit enciklopedik si si burim i vetem, me ler te them qe jane plot profile tjera qe e kane vetem ate si burim edhe jane pa problem ne Wikipedia (Shembull konkret [[Andromaqi Gjergji]] ) ose nuk kane burime fare (shembull konkret [[Bajram Preza]] ) e plot tjere nga [[:Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]]. Gjithsesi, kjo nuk eshte ndonje problem, se ne fund te dites ideja eshte ta perditesojme Wikipedian me sa ma shume figura e te dhena Shqipetare, e jo ti humbim ato. :::::Sa i perket vepres se permendur ne pergjigjen tende, jo, burimi per informaten se Prof. Dr. Mustafë Bytyçi eshte njeri nga autoret e studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals", nuk eshte vetem vepra vet, por ajo eshte e cekur tek @[[Përdoruesi:Https://hrcak.srce.hr/329223|https://hrcak.srce.hr/329223]] (Portali i revistave shkencore dhe profesionale kroate) ::::: Per vepren tjeter, shembull "Tracks of heavy charged particles in some natural minerals" - eshte cituar nga se paku 8 punime tjera (https://www.semanticscholar.org/paper/Tracks-of-heavy-charged-particles-in-some-natural-Jakupi-Bytyc%CC%A7i/f22778a85feeffc83b453c7dc85e9bb20053149f#cited-papers) - a nuk jane keto burime dytesore? Per me shume, ne baze te citimeve, vepra e personit ne fjale ka pase ndikim direkt ne kerkime tjera shkencore. :::::Perndryshe, nje shkenctare veprat e tij i ka punime shkencore, edhe ato botohen neper revista te ndryshme shkencore. Ato revista kan kritere per te u pranu nje veper e per tu publiku, dhe nuk mundet secili person random sic po aludohet, me botu, edhe me shenu per veten e tij pastaj. :::::Gjithsesi une do i nxjerr infot edhe cka nuk jane digjitale, dhe patjeter qe do e luftoj edhe artikullin ne Gjuhen Angleze, pasi nuk ka asnje gje qe nuk eshte e pasakte ne asnjerin nga artikujt per personin ne fjale, dhe mendoj qe njerez, figura e ne kete rast shkencetar Shqipetar duhet te prezervohen sa me shume kudo. :::::Md gjithe respektin. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 6 shtator 2026 09:40 (CEST) ::::::Vetëm që ekzistojnë artikujt që i ceke s'do me thanë që nuk kanë me u trajtu sipas këtij standardi -- nuk e di sa e ke vërejtë që jemi pak administratorë aktivë. Kemi akoma artikuj të vjetëruar dhe dokumentime prej dekadash, të cilat jemi në proces të aktualizimit. Kjo kërkon kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 12 shtator 2026 03:45 (CEST) :::::::E kuptoj, edhe po premtoj qe do i perditsoj une me aq sa mundem edhe per personat qe i permenda, edhe ckado qe gjej tjere, se besoj qe duhet te jene pjese e Wikipedias, por te jene ama me krejt informatat. :::::::gjithe te mirat [[Speciale:Kontributet/~2026-49348-14|~2026-49348-14]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-49348-14|talk]]) 12 shtator 2026 19:25 (CEST) ::::::::nuk po trajtohet problemi themelor. ndonëse mund të jetë i rëndësishëm, burimet në dispozicion nuk plotësojnë kushtet për Wikipedia. burimet që i ke cekur për të nuk flasin për veprat e tij gjerë e gjatë. studimet e tij po i përshkruajnë veprat e tij. ato pak burime që flasin për të janë ose të pakta ose konstatojnë burime jo dytësore. studimet e cituara në studime tjera ''mund'' të jenë të dobishme si burim, mirëpo nëse të paktën tre burime nuk ekzistojnë që i plotësojnë këshillat për [[Wikipedia:Burimet e pavarura|burime të pavarura]], atëherë nuk është shenja që me iu kthy dërrasës së zezë, por është shenja që subjekti ka nevojë për mbulim më të gjerë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) ::::::::::Pershendetje prap, :::::::::: ::::::::::Kam analizu keto dite pak online edhe revistat / gazetat qe ishin digjitalizuar nga FLOSSK, por jo te gjitha faqet ishin te kerkueshme, andaj jam duke lexuar edhe manualisht (specifikisht gazeten Rilindja) per me gjete burime tjera. :::::::::: ::::::::::Ne nderkohe, i kam gjete edhe referu disa artikuj qe konfirmojne me shume per jeten dhe punen e Prof. Dr. Mustafë Bytyçit, qe besoj qe munden me ndihmu ne vleresimin e artikullit: ::::::::::* 21 shtator 1991 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "U larguan nga puna edhe 18 veta", ku permendet "dr Mustafë Bytyçi" ne listen e arsimtareve shqiptare qe i largoi nga puna dekani i imponuar i FSHMN-se. ::::::::::* 23 gusht 1995 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Perspektiva e fizikës", ku citohet si "shef i Seksionit të Fizikës" gjate reformimit te planprogramit. ::::::::::* 10 janar 1997 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Këshilla dhe puna e juaj janë synimet tona", ku permendet si shef i Katedres se Fizikes. :::::::::: ::::::::::I kam shtu keto ne artikull, edhe e kam hjeke monografine e fakultetit qe nuk ishte burim i pavarur. Po vazhdoj me kerku edhe manualisht ne Rilindja, se e di qe ka artikuj edhe per punimet e tij si fizikant. :::::::::: ::::::::::Burimet mund te verifikohen ne https://books.flossk.org/gazetat/ :::::::::: ::::::::::Faleminderit edhe njehere, edhe po shpresoj qe formatting e kam korrekt per Wikipedia [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:10 (CEST) {{KOMENT}} '''Përmbledhje e ndryshimeve në artikull''' (29 shtator 2026) Pershendetje edhe njehere te gjitheve. Pas shqyrtimit te verejtjeve qe jane diskutuar ne kete forum, i kam bere disa ndryshime ne artikull. Speecifikisht si vijon: :* E kam largu monografine e FSHMN-se si burim, pasi qe eshte ceke se eshte botim nga vet vendi i punes dhe nuk po konsiderohet si burim i pavarur. Nese mendoni qe mund te jete burim i pavarun, e rikthej prap. :* Per momentin e kam largu pershkrimin e punimit te vitit 1984 - pasi fatkeqesisht per momentin nuk kam nje reference (e qe e di qe do e gjej te Rilindja) dhe i vetmi burim ishte vete punimi. Punimi gjithsesi mbetet te lista e punimeve :* Eshte ndryshu fjalia hyrses qe e theksonte Fjalorin Enciklopedik - fakt mbetet qe personi permendet ne Fjalorin Enciklopedik te Akademise se Shkencave dhe Arteve te Kosoves. :* Jane shtu burimet nga gazeta Bujku qe i kame ceke ne nje pergjigje ne kete forum. Saktesisht te datave 21 shtator 1991, 23 gusht 1995 dhe 10 janar 1997, ku flitet dhe konfirmohet per poziten dhe titullin e Prof. Dr. Mustafë Bytyçi. Burimet jane te digjitalizuara nga FLOSSK dhe jane te burime te pavarura. :* Ne baze te artikujve te lartecekur nga gazeta ''Bujku'' - eshte permend edhe largimi i tij nga puna ne vitin 1991 nga Dekani i imponuar nga Serbia, si dhe eshte cekur puna e tij ne sistemin paralel te shkollimit. :* Nuk kam shtu ndonje internpretim personal ne informatat e mbledhura nga Gazeta Bujku, vec cka eshte ceke ne artikuj! :* Ne pergjithesi kam tentu qe artikullin (faqen) ta bazoj kryesisht veten ne burime te pavarura. Dmth Fjalori Enciklopedik (ASHAK), Plani Mesimor i MASHT dhe Artikujt e gazetes Bujku si dhe citimet nga punet. Ne nderkohe do vazhdoj me kerku per burime tjera. Shpresoj qe i merrni parasyshe ndryshimet e fundit. :Pres feedback prej anes suaj, me shprese pozitiv.Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:29 (CEST) :Mbas një shqyrtimi mendoj që artikulli është në gjendje shumë ma t'paqme dhe po bazohet në burime të mirëfillta. I kam hi pak dhe e kam ndreqë artikullin në disa aspekte, se po na del më i bazuar në fakte të vërtetueshme. Po e tërheqi nominimin për grisje dhe po vendosi !votën për me e mbajtë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:20 (CEST) ::: Pershendetje, se pari te falenderoj per terheqjen e nominimit, kjo per mu tregon qe jam ne drejtimin e duhur me citimet. Poashtu te falenderoj edhe per redaktimet qe ke bere ne artikull, e sidomos formatimin, se jam i ri ne edits ne Wiki, prandaj edhe mund te gaboj. ::: I kam gjet edhe disa burime edhe i kam shtu perndryshe edhe disa gjana te vogla ne artikull, ma sakte: :::* Citimin e Bujkut te 10 janarit 97 e kam bere ne formatin sic e kishe be edhe ti "Cite news" :::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." :::* Prej burimit ma nalt i kam marre edhe titujt e tezes se Magjistratures dhe Doktoratures, si dhe informaten qe deri ne vitin 2000 ka te botuara 36 punime. :::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 :::* Disa ndryshime te vogla (arsimtare e bera punonjes, se ne liste te te perjashtuarve ishin edhe asisten / teknik laboratori) ::: Po vazhdoj me kerku edhe gazeten Rilindja, mos din a ka dicka te ngjashme si "bujku.news" per rilindjen? (se ish leht e kerkueshme kjo). ::Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:08 (CEST) *:Pershendetje, te lutem shihe pergjigjen e fundit qe i kam ba Fallbackintoreality, ku i kam cekur edhe disa ndryshime por edhe kam gjetur edhe disa burime te reja, po i ceku edhe ketu (copy nga poshte): *::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." *::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 *:Shpresoj qe i merr ne konsiderate edhe ndryshon mendjen per voten. Ne nderkohe une ende jam duke kerku per burime te reja. *:Shume faleminderit. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:11 (CEST) :::Sot në mbrëmje do i rishikoj argumentet dhe burimet në tërësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 15:50 (CEST) ::::Mirëmbrëma, i/e nderuar. Unë e kam lexuar atë që ke shkruar 3 herë dhe ende po kam vështirësi ta kuptoj argumentimin tënd në një vend, pasi ke përdorur tekst me gabime drejtshkrimore e të tepruar në sasi. Argumente të forta kundër teje janë se ti je një llogari e krijuar me një qëllim të vetëm dhe po e mbron me zell artikullin që ke shkruar, për profesorin në këtë rast. Ke përdorur inteligjencën artificiale dhe, me të, e ke mbingarkuar tekstin me formatim, saqë nuk kuptohet mirë çfarë ke dashur të thuash, edhe për shkak të formatimit të dobët të tekstit, e jo sepse nuk ke argumente të mjaftueshme. ::::Këto janë arsye të forta për ta grisur artikullin, por kjo nuk do të thotë se dikush nuk mund ta rikrijojë më mirë më vonë në mënyrën e duhur ose se profesori nuk e meriton artikullin biografik. Po ashtu, ne kemi një prirje të veçantë për të respektuar të gjithë ata që kanë punuar dhe punojnë në arsim në mbarë shqiptarinë, si dhe për të vlerësuar kontributin e tyre. Qartësia dhe burimet që vërtetojnë biografinë janë të domosdoshme. ::::Mos dysho se, nëse ke parë artikuj të tjerë ekzistues për persona që nuk i plotësojnë kriteret, edhe ata do t'i nënshtrohen të njëjtit proces. Megjithatë, për momentin kemi kapacitet të kufizuar për t'i shqyrtuar të gjithë brenda një kohe të shkurtër. ::::Për mua, qëndron vota për grisjen e artikullit, pasi ka argumente të mjaftueshme kundër mbajtjes së tij. Figura e tij ngjall interes edhe te ne për t'u hulumtuar më tej në të ardhmen dhe, pse jo, për ta rikrijuar faqen kushtuar atij. Por, në këtë moment, mënyra se si po tentohet të nxitohet procesi është arsye e mjaftueshme, krahas mungesës së burimeve të forta dhe sasisë së pamjaftueshme të përmbajtjes në artikull. Nëse ka pasur aq shumë veprimtari, artikulli do të duhej të kishte dyfishin e përmbajtjes. ::::Vota ime nuk është ajo që e vendos përfundimisht nëse artikulli do të ekzistojë apo jo, por konsensusi po. Të tjerët mund edhe të votojnë ndryshe dhe artikulli mund të mbahet. Ky është qëndrimi im, mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 tetor 2026 00:47 (CEST) :::::Tung Leutrim, faleminderit per pergjigjen. :::::Ndjese edhe njehere per gabimet. Eshte hera e pare qe po shkruaj nje artikull ne Wikipedia, dhe AI e kam perdor kryesisht per drejtshkrim dhe formatim, se thjesht nuk e di mire formatimin e Wikipedias. Sa i perket llogarise, e kuptoj verejtjen, por nuk eshte artikulli i fundit qe kam me shkru po shpresoj, edhe cdo llogari e ka nje fillim. :::::Burimet e reja (Leksikoni / Libri i Profesor Jusuf Vatocit dhe punimin e vitit 1986) i kam shtu direkt ne artikull. :::::Po vazhdoj me kerku burime dhe po ia le vleresimin komunitetit. Me respekt. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 12 tetor 2026 11:06 (CEST) ::::::Pershendetje edhe njehere Leutrim, :::::: ::::::Gjate kerkimit kam hasur edhe ne nje liber tjeter, te Prof. Dr. Isuf Dedushajt, ''Enciklopedi e doktorëve të shkencave të mjekësisë shqiptare gjithandej globit (1445–2018) dhe e mjekëve që lanë gjurmë të pashlyera në historinë e mjekësisë shqiptare'' (Prishtine 2019, ISBN 978-9951-8590-8-0), ku ne f. 462–463 pershkruhet biografia e Prof. Dr. Mustafë Bytyçit. E kam shtu ne artikull si burim dhe kam bere disa ndryshime te vogla qe i referohen ketij burimi. :::::Gjithe te mirat. :::::[[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 27 tetor 2026 10:15 (CET) ::::::::{{ping|Vyolltsa}} te lutem shiko edhe komentin me lart, lidhur me verejtjen tende per burime dytesore ose terciare. Ne nderkohe po vazhdoj kerkimin dhe artikulli do te pasurohet edhe me shume me kohe. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 27 tetor 2026 10:27 (CET) ry5jn6bivt0sx9dwp11ixn0zffdbx1t 1 405676 3060024 3038018 2026-10-27T04:24:30Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Primoz Repar]] 3060024 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primoz Repar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000066 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dnevnik.si/118145. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211007041151/https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/272308480 për lidhjen https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/272308480. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211007035650/https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/272323840 për lidhjen https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/272323840. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dnevnik.si/9408. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210720140414/https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/69432930 për lidhjen https://plus.si.cobiss.net/opac7/bib/69432930. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2026 00:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primoz Repar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3002876 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211005152346/https://revije.ff.uni-lj.si/arshumanitas/article/view/9377 për lidhjen https://revije.ff.uni-lj.si/arshumanitas/article/view/9377. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 qershor 2026 06:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primoz Repar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3024138 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210804060216/http://kierkegaard-institute.si/ për lidhjen http://www.kierkegaard-institute.si/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210804060216/http://kierkegaard-institute.si/ për lidhjen http://www.kierkegaard-institute.si/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 gusht 2026 03:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primoz Repar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3028131 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240221003903/https://www.mac365.cz/stanislava-chrobakova-repar-kebysme-vedeli-co-nas-trapi-netrapili-bysme-sa/t1339 për lidhjen https://www.mac365.cz/stanislava-chrobakova-repar-kebysme-vedeli-co-nas-trapi-netrapili-bysme-sa/t1339. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 gusht 2026 15:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primoz Repar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056768 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.apokalipsa.si/zalozba/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.apokalipsa.si/revija-v-reviji/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250123194644/https://apokalipsa.si/zalozba/ për lidhjen https://www.apokalipsa.si/zalozba/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 tetor 2026 04:35 (CEST) 8cuo1z28ojycrnu6gwugz9k65wiq0lb 4 405814 3060066 3058637 2026-10-27T09:42:38Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me çiftin {{dmb|1|JoAM|…}} … {{dmb|2}}, si kërkesat e tjera të arkivave — përmes Claude AI 3060066 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Klodian Allajbeu]] == {{dmb|1|JoAM|3=[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:45 (CEST)}} <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> === Votimi === *{{KUNDËR}} - Megjithëse supozohet të jetë artikull enciklopedik biografik, përmbajtja ngjan të jetë e anuar goxha te akuzat dhe pronat që personi zotëron duke u zhvendosur nga artikujt tipikë biografikë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shtator 2026 14:19 (CEST) *{{KUNDËR}} - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 tetor 2026 13:30 (CEST) *{{KUNDËR}} - [[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 14 tetor 2026 22:37 (CEST) === Diskutimi === {{dmb|2}} ixarsb6q6vxg9gqjgubld94lth7wycz 0 406440 3059949 3054274 2026-10-26T23:41:09Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3059949 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Frasnita | native_name = Frascineto | native_name_lang = it | image_flag = Frascineto-Bandiera.png | image_seal = Frascineto-Stemma.png | image_skyline = Frascineto Chiesa Santa Maria Assunta01.jpg | image_caption = Kisha e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell | image_map = Map of comune of Frascineto (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg | map_caption = Pozicioni i komunës së Frasnitës brenda provincës së Kozencës <!-- Administrimi territorial --> | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | subdivision_type1 = Rajoni | subdivision_name1 = [[Kalabria]] | subdivision_type2 = Provinca | subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]] | leader_title = Kryetar i Bashkisë | leader_name = Angelo Catapano <!-- Të tjera --> | population_demonym = frascinotë (''Frasnjotë'' në [[gjuha arbëreshe|arb.]]) | blank1_name = Komunat fqinje | blank1_info = [[Cassano all'Ionio]], [[Castrovillari]], [[Çifti, Kalabri|Çifti]] | blank2_name = Zona sizmike | blank2_info = 2 | blank3_name = Shenjti mbrojtës | blank3_info = [[Santa Maria Assunta]], 9 dhjetor }} '''Frasnita''' (italisht: ''Frascineto''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=285|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/285|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] në [[Kalabria]]. Një bashkësi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], pra italo-shqiptare, ajo ruan ende gjuhën, kulturën dhe traditat e origjinës, si dhe funksionet fetare në [[Liturgjia bizantine|rit bizantin]], të nënshtruara ndaj jurisdiktimit kishor të [[Eparhia e Ungrës|eparhisë së Ungrës]]. Shtrihet, brenda [[parco nazionale del Pollino|parkut kombëtar të Pollinos]] në 486 m mbi nivelin e detit, mbi një rrafshinë të gjerë. Një pjesë e Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), të ndara nga një distancë e shkurtër. Emërtimi i vjetër toponimik ''Li Porticilli'' me kalimin e kohës u shndërrua në Percile e më pas në Porcile, derisa, drejt fundit të viteve [[1930|'30]] të shekullit të kaluar, u kërkua ndryshimi i tij dhe u bë Eianina, për të kujtuar [[Janina|Janinën]], një qytet në veri të Greqisë së sotme, afër kufirit me Shqipërinë, një vendbanim i banuar nga popullsi shqiptare. Banorët vazhdojnë të quhen ''purçilotë'' nga tradita dhe nga dashuria, të lidhur me të kaluarën e tyre që i ka dhënë komunitetit dhe [[Arbëria Apenine|Arbërisë]] së Apenineve edhe figura të spikatura, dhe gjatë tre dekadave të fundit, edhe dy periodikë kulturore. ==Histori== Frasnita ndodhet në bazën e shpatëve të [[Serra Dolcedorme|Serra Dolcedormes]], masiv imponues i Parkut Kombëtar të Pollinos, ngjitur me autostradën A2. I quajtur më parë "Casale Novo" ose "Casal San Pietro", u ripopullua nga një koloni e refugjatëve [[Arbëreshët në Itali|shqiptarë]] në [[Shekulli XV|shekullin XV]], të pranuar nga Abati i manastirit të vjetër grek të Shën Pietrit, të cilëve u caktuan tokë të Abacisë së vetë. Në [[1552]] dy casalet u bashkuan duke marrë emrin Frascineto. Që atëherë banorët e saj ruajnë identitetin e tyre [[Etnia|etnik]] kulturor, gjuhësor dhe fetar. Banorët e Frasnitës/Frascinetos kanë pasur gjithmonë marrëdhënie me vendin fqinj [[Eianina]], pjesë e Frasnitës, një tjetër qendër e vjetër me prejardhje shqiptare, dhe të dy kanë zakone të ngjashme gjuhësore dhe fetare. === Simboli === {{Clear|left}} {{Blockquote|E gjysmëprerë e ndarë: në të Parën, e argjendtë, me luftëtar shqiptar të veshur me të gjelbër, duke mbajtur me të djathtën një shkimitare të artë dhe me të majtën një kryq të Kalvarit të po atij ngjyrimi; në të Dytën, e kuqe, me kurorë dukale të artë; në të Tretën, ngjyrë qielli, me një pemë bajameje të lulëzuar, në ngjyrë natyrale, e mbirë mbi një mal të gjelbër që del nga fundi i fushës, e rrethuar nga një hardhi, gjithashtu e gjelbër, me dy gjethe dhe katër vile rrushi të argjendta. Stolisje të jashtme si Komunë.<ref name="Araldica">{{Cite web|url=https://www.araldicacivica.it/comune/frascineto/|title=Frascineto|website=AraldicaCivica.it|access-date=2023-11-15|language=it}}</ref>}} {{Blockquote|Pëlhurë e ndarë në blu dhe të kuqe...<ref name="Araldica"/>}} Stema dhe flamuri u miratuan me dekret të Presidentit të Republikës, datë 13 gusht 1970. == Monumente dhe vende me interes == === Arkitektura fetare === *Kisha Parrokiale e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell me ikonostas të shkollës ruse, e ndërtuar pas arritjes së shqiptarëve në shekullin XVII, ka një navatë të vetme në formë kryqi latin, të stilit [[Baroku|barok]], me [[Këmbanorja|këmbanore]] karakteristike dhe një [[Kupola|kupolë]] madhështore. *Kisha Bazilikale e Shën Pietrit dhe Palit, që daton nga [[Shekulli X|shekulli X]] e [[stile bizantino|stilit bizantin]], me tre navata, ishte vendndodhje e murgjve Italo-Grekë-Bazilianë deri në vitin 1750. U rinovua dhe u shenjtërua më 25 qershor 2017. Është e vizitueshme me takim. *E gërmuar në shkëmbinjtë e Timpone del Corvo, ngrihet Kisha e Madhërishtë e Shën Mërisë së Armeve ose e Aramasve (Madonna di Lassù) që daton nga shekujt X-XI, sot pak më shumë se një rrënojë. Fillimisht ishte e formuar nga qeliza ku murgjit eremitë [[basiliani|bazilianë]] të manastirit të Shën Pietrit të Frasnitës zhvillonin një jetë kontemplative. *Kisha e dedikuar Shpirtrave të Ferrët ndodhet në qendrën historike të Frasnitës dhe ka një navatë të vetme. *Kisha e Shën Bazilit të Madh në Eianina të stilit barok me një navatë të vetme me altar dhe ikonostas bizantine. Ndërtimi i saj daton nga shekulli XVII. ===Tjetër=== *Muzeu Komunal i Kostumit Tradicional Shqiptar në Rrugën e Malit *Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine<ref>{{Cite web|url=http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086|title=Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine|access-date=18 shkurt 2017|archive-date=16 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516192519/http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086|url-status=dead|language=it}}</ref> *Kantina Sociale "Vini del Pollino" ==Shoqëria== ===Evolucioni demografik=== {{Bar chart | title = Banorë të regjistruar sipas censusit<ref>{{Cite web|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|publisher=ISTAT|language=it|access-date=18 shtator 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251112200324/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|archive-date=12 nëntor 2025|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/it/censtest/dashboards|title=Popolazione residente per territorio – serie storica|publisher=ISTAT|language=it|access-date=18 shtator 2026|archive-date=23 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/it/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref> | label_type = Viti | data_type = Banorë | data_max = 3000 | label1 = 1861 | data1 = 2457 | label2 = 1871 | data2 = 2786 | label3 = 1881 | data3 = 2814 | label4 = 1901 | data4 = 2526 | label5 = 1911 | data5 = 2836 | label6 = 1921 | data6 = 2508 | label7 = 1931 | data7 = 2453 | label8 = 1936 | data8 = 2531 | label9 = 1951 | data9 = 2561 | label10 = 1961 | data10 = 2398 | label11 = 1971 | data11 = 2319 | label12 = 1981 | data12 = 2432 | label13 = 1991 | data13 = 2603 | label14 = 2001 | data14 = 2503 | label15 = 2011 | data15 = 2239 | label16 = 2021 | data16 = 1927 }} ===Etnie dhe pakicë të huaja=== Sipas të dhënave të ISTAT-së më 31 dhjetor 2009, popullsia e huaj e banuar ishte 67 persona. Kombësitë më të përfaqësuara sipas përqindjes së tyre në totalin e popullsisë banuese ishin: *[[Shqipëria]]: 37 - 1,60% == Kultura == ===Festat dhe traditat popullore=== [[File:Frascineto Arbëreshë costume01.jpg|thumb|upright=0.7|Kostum tipik arbëresh i Frasnitës]] *Në rastin e festës së Shën Pjetrit dhe Shën Palit, më 29 qershor, në Frasnitë zhvillohet një treg, i famshëm për djathët autentikë tipikë të [[Massiccio del Pollino|Pollinos]]. *Është zakon, të hënën dhe të martën pas Pashkëve, të kryhen ''valljet'' (valle tipike, ose rrethvale, shqiptare) me kapjen e "''lëtinjve''" (jo-shqiptarët, pra latinët), të cilët një grup i posaçëm i vajosësve i ka identifikuar më parë duke i nxirë fytyrën. *Të dielën e dytë pas [[Pashkët|Pashkëve]] festohet "Zonja e Lartë" (''Shën Mëria Kë'tje lartë'') dhe populli shkon atje në procesion. Dreka bëhet në këmbët e shenjtërores dhe, duke zbritur pjerrësinë, thuren rrethvalet, duke kënduar rapsodi të lashta dhe strambote popullore shqiptare. == Set kinematografik == Disa xhirime të filmit mbi [[Joakimi i Fiores|Gioacchino da Fiore]] "[[Il Monaco che vinse l'Apocalisse]]" të Jordan River janë xhiruar në territorin e Frasnitës. Disa pamje të jashtme të vendosura në Tokën e Shenjtë në shekullin XII i kanë bërë 'dolomitët e vegjël të Frasnitës' të bëhen set kinematografik<ref>{{Cite web|language=it|url=https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx|title=Cinecittà News, Il film su Gioacchino da Fiore|archive-date=5 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605074445/https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx|url-status=dead}}</ref>. == Gjeografia antropike == === Fshatrat === Fshat i Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), qendër e rëndësishme e gjuhës dhe traditës shqiptare në Kalabri. Me rëndësi është Biblioteka e Papàs Antonio Bellusci, seli e revistës Lidhja. == Shënime == <references/> == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == * {{Cite web|url=http://www.jemi.it/|title=Jemi.it - Portali për Arbëreshët|language=sq}} * {{Cite web|url=http://abodily.tripod.com/stampa01a.html|title=Fragmente të shtypit të vjetër që kanë të bëjnë me Frasnitën, Eianinën dhe fshatra të tjerë shqiptarë të Kalabrisë|access-date=28 shkurt 2017|archive-date=1 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401232755/http://abodily.tripod.com/stampa01a.html|url-status=dead|language=sq}} {{Authority control}} [[Kategoria:Komunat e Kozencës]] [[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]] [[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]] [[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]] 89deadawon902xuthio4q2pdu2sulci 1 406441 3059950 3052560 2026-10-26T23:41:10Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059950 wikitext text/x-wiki == Përkthim == {{Përkthyer nga|it|Frascineto|7 maj 2026|150591765}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 18:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Frasnita]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3047341 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/ për lidhjen https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 shtator 2026 02:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Frasnita]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3049888 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170401232755/http://abodily.tripod.com/stampa01a.html për lidhjen http://abodily.tripod.com/stampa01a.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 shtator 2026 20:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Frasnita]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3052559 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230605074445/https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx për lidhjen https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 shtator 2026 19:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Frasnita]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059949 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251112200324/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf për lidhjen https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 00:41 (CET) 6gpcgyxjtlwwnyqh72oqsro1gsspwbp 4 406813 3059767 3058217 2026-10-26T12:28:56Z Klein Muçi 52109 Vetëm stilet e veta: koka dhe hyrja vijnë nga Stampa:Community hubs, me të njëjtat hapësira si te qendrat — përmes Claude AI 3059767 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css: the pages of the weekly rubrics of the Main Page (Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës) and the head of each of their week pages (Module:Weekly rubric, page). The header and the introduction of the rubrics' pages are those of every hub (Stampa:Community hubs/styles.css, loaded before these styles); the cards of the weeks are those of the windows of Kuvendi (Moduli:WindowSections/styles.css). */ /* The week pages load only these styles */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* The line under the form */ .aj-hint { margin: 0.4rem auto 0; font-size: 0.85rem; color: var(--color-subtle, #54595d); } /* ==================================================================================================== 1. THE NEXT FOUR WEEKS ==================================================================================================== */ /* The cards of the next four weeks (the function window of the rubric modules), under the introduction. The cards themselves have the styles of the window of Kuvendi (Moduli:WindowSections/styles.css). */ .aj-weeks { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .aj-weeks-title { margin-bottom: 0.6rem; font-weight: bold; } @media (max-width: 720px) { .aj-weeks { padding: 0 1rem; } } /* ==================================================================================================== 2. WEEK PAGES ==================================================================================================== */ /* The head of a week page (Article of the week page), drawn as the card of its week on this page, in large: a frame with the colour of the week on top (green with a chosen article, amber without one, blue for a page written out in full); the week and its dates between links to the weeks around it; what the Main Page shows that week, as the tinted block of the cards, with its round mark; its card as it will look there; and, at the foot, the ways back as two quiet buttons */ .aj-week-page { max-width: 50rem; margin: 0 0 1.5rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top: 4px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); overflow: hidden; } .aj-week-chosen { border-top-color: var(--border-color-success, #099979); } .aj-week-auto { border-top-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } .aj-week-head { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 0.5rem 1rem; padding: 0.6rem 1rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .aj-week-title { font-weight: bold; text-align: center; } .aj-week-dates { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; font-weight: normal; } .aj-week-prev, .aj-week-next { font-size: 0.9em; white-space: nowrap; } .aj-week-body { padding: 0.9rem 1rem 1rem; } /* What the Main Page shows that week: the block of the week cards */ .aj-week-pick { position: relative; padding: 8px 12px 9px 40px; background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); } .aj-week-chosen .aj-week-pick { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb); } .aj-week-auto .aj-week-pick { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } .aj-week-pick::before { content: "i"; position: absolute; top: 9px; left: 11px; width: 20px; height: 20px; border-radius: 50%; background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--background-color-base, #fff); font-size: 13px; font-weight: 700; line-height: 20px; text-align: center; } .aj-week-chosen .aj-week-pick::before { content: "✓"; background-color: var(--color-success, #177860); } .aj-week-auto .aj-week-pick::before { content: "!"; background-color: var(--color-warning, #886425); } .aj-week-state { color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 0.95em; font-weight: 700; line-height: 1.4; } .aj-week-chosen .aj-week-state { color: var(--color-success, #177860); } .aj-week-auto .aj-week-state { color: var(--color-warning, #886425); } .aj-week-article { font-size: 1.05em; line-height: 1.3; } .aj-week-caption { margin: 0.9rem 0 0.5rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; } /* The foot: the ways back (the page of the article of the week, the weeks of the year), as quiet buttons */ .aj-week-foot { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: space-between; gap: 0.5rem 1rem; padding: 0.6rem 1rem; border-top: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .aj-week-foot a { display: inline-block; padding: 3px 11px; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 0.9em; font-weight: 700; text-decoration: none; } .aj-week-foot a:hover, .aj-week-foot a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); text-decoration: none; } /* With only a title on the page, the head already names it: the bare title under the head is hidden */ .aj-week-title-only ~ p { display: none; } pg9v0x4wwv96que98qughjzsiu6dzl1 3059988 3059767 2026-10-27T01:07:03Z Klein Muçi 52109 Rubrikat e javës nuk janë qendra komuniteti: koka, hyrja dhe kartat e tyre (aj-…) shkruhen këtu, pa stilet e Stampa:Community hubs — përmes Claude AI 3059988 sanitized-css text/css /* Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css: the pages of the weekly rubrics of the Main Page (Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës) and the head of each of their week pages (Module:Weekly rubric, page). The rubrics are not community hubs: their header and their introduction are written here, drawn like those of the hubs; the archive box comes with its template (Stampa:Hub archives/styles.css) and the cards of the weeks are those of the windows of Kuvendi (Moduli:WindowSections/styles.css). */ /* The week pages load only these styles */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* ==================================================================================================== 0. THE HEADER AND THE INTRODUCTION OF A RUBRIC'S PAGE ==================================================================================================== */ /* The header: a grey box with the emblem, the title (with the form under it) and the archives, in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones */ .header { padding-top: 1rem; border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .title { margin-bottom: 0.5rem; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; font-weight: bold; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { margin: 1rem 0 1.5rem; } } /* The introduction under the header: a lead and titled cards */ .aj-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .aj-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .aj-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .aj-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .aj-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .aj-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } @media screen and (max-width: 720px) { .aj-intro { padding: 0 1rem; } } /* The shortcut of the page (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:…" without its box */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } /* The line under the form */ .aj-hint { margin: 0.4rem auto 0; font-size: 0.85rem; color: var(--color-subtle, #54595d); } /* ==================================================================================================== 1. THE NEXT FOUR WEEKS ==================================================================================================== */ /* The cards of the next four weeks (the function window of the rubric modules), under the introduction. The cards themselves have the styles of the window of Kuvendi (Moduli:WindowSections/styles.css). */ .aj-weeks { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .aj-weeks-title { margin-bottom: 0.6rem; font-weight: bold; } @media (max-width: 720px) { .aj-weeks { padding: 0 1rem; } } /* ==================================================================================================== 2. WEEK PAGES ==================================================================================================== */ /* The head of a week page (Article of the week page), drawn as the card of its week on this page, in large: a frame with the colour of the week on top (green with a chosen article, amber without one, blue for a page written out in full); the week and its dates between links to the weeks around it; what the Main Page shows that week, as the tinted block of the cards, with its round mark; its card as it will look there; and, at the foot, the ways back as two quiet buttons */ .aj-week-page { max-width: 50rem; margin: 0 0 1.5rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top: 4px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); overflow: hidden; } .aj-week-chosen { border-top-color: var(--border-color-success, #099979); } .aj-week-auto { border-top-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } .aj-week-head { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 0.5rem 1rem; padding: 0.6rem 1rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .aj-week-title { font-weight: bold; text-align: center; } .aj-week-dates { color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; font-weight: normal; } .aj-week-prev, .aj-week-next { font-size: 0.9em; white-space: nowrap; } .aj-week-body { padding: 0.9rem 1rem 1rem; } /* What the Main Page shows that week: the block of the week cards */ .aj-week-pick { position: relative; padding: 8px 12px 9px 40px; background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); } .aj-week-chosen .aj-week-pick { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb); } .aj-week-auto .aj-week-pick { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } .aj-week-pick::before { content: "i"; position: absolute; top: 9px; left: 11px; width: 20px; height: 20px; border-radius: 50%; background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--background-color-base, #fff); font-size: 13px; font-weight: 700; line-height: 20px; text-align: center; } .aj-week-chosen .aj-week-pick::before { content: "✓"; background-color: var(--color-success, #177860); } .aj-week-auto .aj-week-pick::before { content: "!"; background-color: var(--color-warning, #886425); } .aj-week-state { color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 0.95em; font-weight: 700; line-height: 1.4; } .aj-week-chosen .aj-week-state { color: var(--color-success, #177860); } .aj-week-auto .aj-week-state { color: var(--color-warning, #886425); } .aj-week-article { font-size: 1.05em; line-height: 1.3; } .aj-week-caption { margin: 0.9rem 0 0.5rem; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.9em; } /* The foot: the ways back (the page of the article of the week, the weeks of the year), as quiet buttons */ .aj-week-foot { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: space-between; gap: 0.5rem 1rem; padding: 0.6rem 1rem; border-top: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } .aj-week-foot a { display: inline-block; padding: 3px 11px; border: 1px solid var(--border-color-progressive, #36c); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-progressive, #36c); font-size: 0.9em; font-weight: 700; text-decoration: none; } .aj-week-foot a:hover, .aj-week-foot a:focus { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); text-decoration: none; } /* With only a title on the page, the head already names it: the bare title under the head is hidden */ .aj-week-title-only ~ p { display: none; } 5irpt7c95byf6s7twc4rhyiqqp3dnt3 4 406815 3059989 3056917 2026-10-27T01:07:04Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit: hyrja dhe kartat me klasat e rubrikave (aj-…) — përmes Claude AI 3059989 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css" /> <templatestyles src="Moduli:WindowSections/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Office-calendar.svg|100px|link=|alt=Stema e Artikullit të javës]]</div> <div> <div class="title">Artikulli i javës</div> {{#tag:inputbox| type=create prefix=Wikipedia:Artikulli i javës/ preload=Wikipedia:Artikulli i javës/InputInit default={{#invoke:Article of the week|nextFree}} buttonlabel=Zgjidh artikullin e javës width=30 }} <div class="aj-hint">Sugjerohet java e parë e ardhshme pa artikull. Për një javë tjetër, shkruani VITI/JAVA.</div> </div> <div>{{Hub archives|list={{#invoke:Article of the week|years}}|link=:Kategoria:Artikulli i javës|search=Wikipedia:Artikulli i javës/}}</div> </div> <div class="aj-intro"> <div class="aj-lead">'''Artikulli i javës''' shfaqet në [[Faqja kryesore|faqen kryesore]] dhe ndryshon çdo të hënë. Synimi është që çdo javë të ketë një artikull të zgjedhur nga komuniteti. Faqja e secilës javë ka në titull vitin dhe numrin e javës sipas standardit ISO, p.sh. <code>Wikipedia:Artikulli i javës/2026/41</code> për javën 5–11 tetor 2026.</div> <div class="aj-cards"> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Si zgjidhet</div> Shtypni "Zgjidhni një artikull" te një nga javët më poshtë, ose shkruani vitin dhe javën në formularin më sipër. Në faqen që hapet shkruani '''vetëm titullin e artikullit''' (p.sh. <code>Kosova</code>): figura (e marrë nga Wikidata), paragrafi i parë i artikullit dhe butoni "Lexo më shumë" krijohen vetë. Pasi ta ruani, faqja e javës tregon si do të duket në faqen kryesore. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Kur nuk zgjidhet asnjë</div> Nëse për një javë nuk zgjidhet asnjë artikull, shfaqet vetë një nga [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|artikujt e përkryer]] ose [[Wikipedia:Artikuj të mirë|artikujt e mirë]], me një shënim të shkurtër sqarues poshtë. Artikujt e përkryer dhe të mirë alternohen, ndërsa temat ndryshojnë nga java në javë. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Figurë ose tekst tjetër</div> Faqen e javës mund ta shkruani edhe të plotë: <code><nowiki>{{FAJ|Skeda.jpg|Titulli}}</nowiki></code> për figurën, teksti juaj dhe <code><nowiki>{{Lexo|Titulli}}</nowiki></code> për butonin. </div> </div> </div> <div class="aj-weeks"> <div class="aj-weeks-title">Javët e ardhshme</div> <section begin="dritare" />{{#invoke:Article of the week|window}}<section end="dritare" /> </div> {{Shortcut|WP:AJ}} </div> [[Kategoria:Faqja kryesore]] jc1sb9ebkyk63p5w9tjftd99hj8h1bi 828 406853 3059923 3052611 2026-10-26T23:02:48Z Klein Muçi 52109 Komentet: thonjëza të drejta, si në modulet e tjera — përmes Claude AI 3059923 Scribunto text/plain -- The embassies of [[Wikipedia:Ambasadat]]: the list of the ambassadors of each language, and the -- index of the languages at the top of the page. -- -- Usage, around the list of an embassy (the code of its language on the same line): -- {{#invoke:Embassies|list|code=en|1= -- # ~~~~ -- }} -- Each line of the list (an ambassador's signature) gets a small ✉ button that opens a new message -- on that user's talk page, since the page asks visitors to write there. The lines keep the -- signatures exactly as they were written. The list starts folded: a chevron at the foot of the -- embassy's card shows it (with the number of ambassadors), and the same chevron, then on top of -- the list, folds it again. With "code", the card also gets the name of the language in the -- language itself, under its title, and at its foot the button "Bëhuni ambasador", which opens -- the embassy for editing, to sign in as an ambassador; an embassy without ambassadors says so. -- An embassy has at most MAX ambassadors (the rule of the page): a full embassy says so at its -- foot, instead of the button. -- -- {{#invoke:Embassies|index|Wikipedia:Ambasadat}}: the languages of the page, each with the -- number of its ambassadors, as links to their embassies (in the header of the page). local p = {} -- The most ambassadors an embassy can have (the rule is in [[Wikipedia:Ambasadat/Hyrja]]) local MAX = 10 -- The languages: their code, their name in the language itself local LANGUAGES = { en = 'English', it = 'Italiano', de = 'Deutsch', fr = 'Français', es = 'Español', tr = 'Türkçe', sh = 'Srpskohrvatski', el = 'Ελληνικά', ru = 'Русский', pt = 'Português', ro = 'Română', mk = 'Македонски', ar = 'العربية', nl = 'Nederlands', pl = 'Polski', sv = 'Svenska', uk = 'Українська', bg = 'Български', hu = 'Magyar', ja = '日本語', zh = '中文', } -- The user of a line: the first link to a user page or a user talk page (a signature can -- link to either, under any name of the namespace, e.g. Përdoruesi: or User:) local function userOf(line) for target in line:gmatch('%[%[([^%[%]|]+)') do local title = mw.title.new(mw.text.trim(target)) if title and (title.namespace == 2 or title.namespace == 3) then return title.rootText end end return nil end -- The number of ambassadors of a list: its top-level "#" lines local function countOf(text) local count = 0 for line in mw.text.gsplit(text or '', '\n', true) do if line:match('^#') and not line:match('^##') then count = count + 1 end end return count end local function ambassadors(count) return count == 1 and '1 ambasador' or (count .. ' ambasadorë') end -- The wikitext of the page without its comments, and the embassies in it: for each call -- {{#invoke:Embassies|list|code=…|1=…}}, its code, the title and the number of the section it is -- in, and the number of its ambassadors local function embassiesOf(title) local content = title and title:getContent() if not content then return {} end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') local embassies, section, heading = {}, 0, nil local pos = 1 for line in mw.text.gsplit(content, '\n', true) do local h = line:match('^==+%s*(.-)%s*==+%s*$') if h then section = section + 1 heading = h end local code = line:match('{{%s*#invoke:%s*Embassies%s*|%s*list%s*|[^\n]-code%s*=%s*(%a+)') if code then -- the list: from the call to its closing braces on a line of their own local start = content:find(line, pos, true) or pos local stop = content:find('\n}}', start, true) or #content table.insert(embassies, { code = mw.ustring.lower(code), heading = heading, section = section, count = countOf(content:sub(start, stop):gsub('^[^\n]*\n', '')), }) pos = stop end end return embassies end function p.list(frame) local args = frame.args[1] and frame.args or frame:getParent().args local code = mw.ustring.lower(mw.text.trim(args.code or '')) local lines, count = {}, 0 for line in mw.text.gsplit(args[1] or '', '\n', true) do local marker, rest = line:match('^(#+%s*)(.*)$') if marker and not marker:find('^##') then count = count + 1 end local user = marker and userOf(rest) if user then local url = mw.title.new(user, 3):fullUrl({ action = 'edit', section = 'new' }) -- the button comes first: it floats to the right end of the row, at its top line = marker .. '<span class="amb-msg plainlinks" title="Dërgoji një mesazh · Send a message">[' .. url .. ' ✉]</span>' .. rest end table.insert(lines, line) end local out = {} -- the language, in the language itself, under the title of the card if code ~= '' then table.insert(out, string.format( '<div class="amb-lang amb-lang-%s"><span class="amb-code">%s</span><span class="amb-native" lang="%s">%s</span></div>', code, mw.ustring.upper(code), code, LANGUAGES[code] or mw.ustring.upper(code))) end if count > 0 then local label = ambassadors(count) -- the list in a "mw-collapsible-content" of its own, which the skin keeps hidden while the page -- loads, so that the folded list does not show for a moment table.insert(out, '<div class="amb-members mw-collapsible mw-collapsed" data-expandtext="' .. label .. '" data-collapsetext="' .. label .. '">\n<div class="mw-collapsible-content">\n' .. table.concat(lines, '\n') .. '\n</div>\n</div>') else table.insert(out, table.concat(lines, '\n')) if code ~= '' then table.insert(out, '<div class="amb-empty">Kjo ambasadë nuk ka ende ambasadorë.</div>') end end -- the button to sign in as an ambassador (the embassy's section, open for editing), or, when -- the embassy is full, a line that says so if code ~= '' and count >= MAX then table.insert(out, string.format( '<div class="amb-join amb-join-full"><b>Kjo ambasadë është plot</b> (%d ambasadorë). Një vend lirohet kur një ambasador nuk redakton për një vit.</div>', MAX)) elseif code ~= '' then local page = mw.title.getCurrentTitle() for _, embassy in ipairs(embassiesOf(page)) do if embassy.code == code then table.insert(out, string.format( '<div class="amb-join plainlinks">E flisni këtë gjuhë? [%s Bëhuni ambasador]</div>', page:fullUrl({ action = 'edit', section = embassy.section }))) break end end end return table.concat(out, '\n') end -- The old name of the function (the module was Moduli:Ambasadat), for old copies of the page p.lista = p.list -- The index of the embassies: a link to each, with the name of its language and the number of -- its ambassadors function p.index(frame) local page = mw.text.trim(frame.args[1] or '') local title = page ~= '' and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() local embassies = embassiesOf(title) if #embassies == 0 then return '' end local chips, total = {}, 0 for _, embassy in ipairs(embassies) do total = total + embassy.count table.insert(chips, string.format( '[[%s#%s|<span class="amb-chip amb-lang-%s%s" title="%s"><span class="amb-code">%s</span><span class="amb-native" lang="%s">%s</span><span class="amb-chip-count">%d</span></span>]]', title.prefixedText, mw.uri.anchorEncode(embassy.heading or ''), embassy.code, embassy.count == 0 and ' amb-chip-empty' or '', mw.text.encode((embassy.heading or '') .. ': ' .. ambassadors(embassy.count) .. (embassy.count >= MAX and ' (plot)' or '')), mw.ustring.upper(embassy.code), embassy.code, LANGUAGES[embassy.code] or mw.ustring.upper(embassy.code), embassy.count)) end return string.format( '<div class="amb-index"><div class="amb-index-label">Zgjidhni gjuhën · Choose your language</div><div class="amb-index-chips">%s</div><div class="amb-index-total">%d ambasada · %s</div></div>', table.concat(chips), #embassies, ambassadors(total)) end return p dmpk2d742eqyzbon6y5yizqd8dli9cr 10 406854 3059982 3052614 2026-10-27T00:57:15Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: edhe Approved — përmes Claude AI 3059982 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Mbyllje diskutimi|main|refuzuar|{{{reason|{{{1|}}}}}}}}<noinclude> Thirrja e vetme e {{tl|dmb}} për një kërkesë të refuzuar: <code><nowiki>{{Refused}}</nowiki></code> është e njëjtë me <code><nowiki>{{dmb|refuzuar}}</nowiki></code>, dhe <code><nowiki>{{Refused|Arsyeja.}}</nowiki></code> me <code><nowiki>{{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}</nowiki></code>. Emri shqip: {{tl|Refuzuar}}. Shihni edhe {{tl|Approved}} dhe {{tl|Resolved}}. </noinclude> lkq4g7ay25rw42o4j67cxmmtynr11j5 3060038 3059982 2026-10-27T08:56:34Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: pa Approved, që nuk përdoret më — përmes Claude AI 3060038 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Mbyllje diskutimi|main|refuzuar|{{{reason|{{{1|}}}}}}}}<noinclude> Thirrja e vetme e {{tl|dmb}} për një kërkesë të refuzuar: <code><nowiki>{{Refused}}</nowiki></code> është e njëjtë me <code><nowiki>{{dmb|refuzuar}}</nowiki></code>, dhe <code><nowiki>{{Refused|Arsyeja.}}</nowiki></code> me <code><nowiki>{{dmb|refuzuar|Arsyeja.}}</nowiki></code>. Emri shqip: {{tl|Refuzuar}}. Shihni edhe {{tl|Resolved}}. </noinclude> q6lc9pqmcsbc3ulsov8uqq9rx9ktoxb 828 407202 3060062 3058221 2026-10-27T09:42:36Z Klein Muçi 52109 Arsyeja në kutinë e çiftit, pas vendimit, me lidhjet e firmës në rresht — përmes Claude AI 3060062 sanitized-css text/css /* Moduli:Mbyllje diskutimi: the boxes that close a discussion ({{dmb}}, {{Resolved}}, {{Refused}}). The colours are the variables of the skin (with the old colours as fallbacks), so the boxes also read in night mode. */ /* The old pair {{dmb|1|…}} … {{dmb|2}}: the whole discussion in a box, drawn like the cards of the hubs, so that the archived pages look like the open ones: the colour of the decision as the accent on the left and, lightly, as the background, and the message as a plain line on top. Inside the cards of the hubs the box itself is dropped (the card takes its colours). */ .dmb-box { margin: 0.5em 0; padding: 0.5em 1em 0.6em; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); } .dmb-box.dmb-green { border-left: 4px solid var(--color-success, #14866d); } .dmb-box.dmb-red { border-left: 4px solid var(--color-error, #d73333); } .dmb-box.dmb-amber { border-left: 4px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); } /* One call {{dmb|…}}: a banner under the title of the discussion */ .dmb-banner { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px 10px; margin: 0.4em 0 0.8em; padding: 6px 12px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } /* The message of a closing: its sentence and its icon on one line, the icon centred on the letters. The wrapper of the file is a box of the image's own size (no line box around the image to push it down), lifted by a pixel: the middle of the letters sits a little above the middle of the line. */ .dmb-msg { display: inline-flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 6px; font-style: normal; } .dmb-msg > span { display: inline-flex; position: relative; top: -1px; } .dmb-msg > span > span, .dmb-msg > span > a, .dmb-msg img { display: block; } /* In the box of the old pair the message is a line of its own at the top of the discussion: what follows it in the same paragraph starts under it */ .dmb-box .dmb-msg { display: flex; margin: 0.1em 0 0.3em; font-size: 1em; line-height: 1.6; } .dmb-reason { font-size: 90%; color: var(--color-subtle, #54595d); } /* In the box of the pair the reason (why and by whom the discussion was closed) follows the decision on its line; its links and images stay inline, which the rules of the icon above would make blocks */ .dmb-msg > .dmb-reason { display: inline; position: static; } .dmb-msg > .dmb-reason a, .dmb-msg > .dmb-reason span, .dmb-msg > .dmb-reason img { display: inline; } /* A vote closed before the conditions of its procedure were met (Module:Votes.closing_check): the sentence of the message says so, and what was not met follows it on a line of its own, as a part of the same message (in the banner, under the sentence and the reason); the tooltip gives the rule. The closing is amber (below), whatever its decision. */ .dmb-msg > .dmb-detail, .dmb-banner > .dmb-detail { display: block; position: static; flex-basis: 100%; } /* Tones: green for a decision that passed, red for one that failed, grey for a neutral one; amber, the colour of a warning, for a vote closed before its conditions were met, whatever its decision */ .dmb-green { background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } .dmb-red { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } .dmb-grey { background-color: var(--background-color-neutral, #efefef); } .dmb-amber { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } .dmb-banner.dmb-green { border-left: 4px solid var(--color-success, #14866d); } .dmb-banner.dmb-red { border-left: 4px solid var(--color-error, #d73333); } .dmb-banner.dmb-amber { border-left: 4px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); } /* Questions, requests and complaints ({{Resolved}}, {{Refused}}, {{dmb|mbyllur}}): a plain status line, flush with the text: a small icon and a sentence, neither bold nor coloured */ .dmb-banner.dmb-soft, .dmb-banner.dmb-soft.dmb-green, .dmb-banner.dmb-soft.dmb-red, .dmb-banner.dmb-soft.dmb-grey { display: flex; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-size: 1em; line-height: 1.6; } .dmb-soft .dmb-msg .skin-invert { opacity: 0.7; } .dmb-soft .dmb-reason { font-size: 100%; } .dmb-soft .dmb-reason::before { content: "·"; margin-right: 8px; } 9irhyio8t2rf2dre8j1215sfjck41z3 10 407210 3059722 3058323 2026-10-26T12:25:25Z Klein Muçi 52109 Stilet e përbashkëta të qendrave në një vend: koka, shiriti i qendrave (gjashtë në një rresht ose tre e tre, kurrë pesë e një), hyrja, rreshti për të huajt, vija ndarëse, arkivat dhe shkurtesa — përmes Claude AI 3059722 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/styles.css: what the community hubs have in common (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Administrata, Ofiçina, Forumi i Grisjes), and the pages built like them (Ambasadat, Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page, Ndihmësi i Artikujve). Each of them loads it first, before its own styles, which only add what is its own; a change here is a change on every hub. 1. the header: a grey box with the emblem, the title (with the form under it) and the archives; 2. the bar of the hubs (the template Community hubs), under the title row of the header; 3. the introduction under the bar: a lead and titled cards; 4. the line for those who do not read Albanian (.embassy); 5. the label between two lines that introduces a list (.hub-divider); 6. the archives (the template Hub archives) and the shortcut line (the template Shortcut) of the header. The threads and the requests of the hubs, as cards: Stampa:Community hubs/threads.css and Stampa:Community hubs/requests.css. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* 1. The header: the emblem, the title and the archives in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones; .main-grid--two-col for a header without archives (Ofiçina, Ambasadat) */ .header { border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; padding-top: 1rem; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); align-items: center; } .title { font-weight: bold; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; margin-bottom: 0.5rem; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: auto auto; justify-content: center; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); margin: 1rem 0 1.5rem 0; } } /* 2. The bar of the hubs (the template Community hubs): an icon and a name for each hub, the same on every hub and in the same order; the hub you are on is marked. The six hubs share one row when there is room for them, two rows of three when there is not (never five and one): the columns are a sixth of the bar while it is wider than 52rem, a third below it. Each tile sits in the middle of its column, as wide as the others. */ .hubnav { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(clamp((100% - 30px) / 6, (52rem - 100%) * 999, (100% - 12px) / 3), 1fr)); justify-items: center; gap: 6px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 0.5rem; } .hubnav a { text-decoration: none; } /* the links stretch to the tallest tile, and the tiles with them; the box of a tile (on hover, and for the hub you are on) and the focus ring of its link have small rounded corners */ .hubnav > a { display: flex; width: 100%; max-width: 10rem; border-radius: 6px; } .hubnav-item { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 6px; flex: 1 1 auto; padding: 10px 8px 8px; border: 1px solid transparent; border-radius: 6px; color: var(--color-base, #202122); font-size: 0.88em; font-weight: 600; line-height: 1.25; text-align: center; transition: background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .hubnav-item::before { content: ''; flex-shrink: 0; width: 36px; height: 36px; background-position: center; background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } .hubnav a:hover .hubnav-item, .hubnav a:focus .hubnav-item { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The hub you are on */ .hubnav .hubnav-current, .hubnav a:hover .hubnav-current { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .hubnav-kuvendi::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Wikiclassics_Logo_proposal_5.svg'); } .hubnav-pep::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Text-questionmark.svg'); } .hubnav-za::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Accessories-text-editor.svg'); } .hubnav-adm::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/System-users.svg'); } .hubnav-bot::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Applications-system.svg'); } .hubnav-fg::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/User-trash-full.svg'); } /* Phones: closer tiles, with smaller icons */ @media screen and (max-width: 720px) { .hubnav { gap: 4px; padding: 0; } .hubnav-item { padding: 8px 4px 6px; font-size: 0.8em; } .hubnav-item::before { width: 28px; height: 28px; } } /* 3. The introduction of a hub, under the bar: a lead and titled cards (how to use the hub, where else to go, a note for those who answer), like the cards of Ambasadat. The pages without the bar load these styles with a <templatestyles> of their own (Buletini Teknik, Artikulli i javës). */ .hub-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .hub-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .hub-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .hub-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .hub-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .hub-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } /* A note for those who answer or look after the page: grey */ .hub-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } @media screen and (max-width: 720px) { .hub-intro { padding: 0 1rem; } } /* 4. The line for those who do not read Albanian, at the foot of the header */ .embassy { text-align: center; font-size: 0.9rem; } @media (min-width: 875px) { .embassy { margin-bottom: 0.5rem; } } @media (max-width: 874px) { .embassy { margin-bottom: 3rem; } } /* 5. A label between two lines ("Ankesat", "Kërkesa në proces grisjeje"…). It introduces a list without being a heading, so the items of the list are the level-2 headings (in the table of contents, the mobile view and the windows of Kuvendi); .hub-divider-edit is the "[redakto]" after the label, in the style of the section edit links. */ .hub-divider { display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin: 2rem 0 0.75rem; } .hub-divider-line { flex: 1; height: 1px; background-color: var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .hub-divider-label { font-size: 12px; font-weight: bold; text-align: center; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-divider-edit { margin-left: 0.5em; font-weight: normal; text-transform: none; } /* 6. The archives of a hub (the template Hub archives), in the right column of its header, quietly, without a box: a small title, the archive pages (their numbers, the newest in bold, or their names), a compact search in them and, where a robot archives the page, after how long */ .hub-archives { max-width: 17rem; margin: 0 auto; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .hub-archives-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 4px; font-size: 12px; font-weight: bold; } .hub-archives-title a { color: inherit; } .hub-archives-title img { opacity: 0.7; } .hub-archives-list { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 0 7px; margin-bottom: 7px; line-height: 1.6; } /* The numbers of the archives, a little smaller than the rest */ .hub-archives-list-auto { gap: 0 6px; font-size: 12px; } .hub-archives-list-auto a:last-child { font-weight: bold; } /* Named archives (Hub archives with list=, Administrata): a line of names with " · " between them, as "Kandidaturat · Rivlerësimet" on the AM/AP hubs. The names are links in the colour of links, as the numbers of the archives of the other hubs; on one line on wide screens */ .hub-archives-named { max-width: none; } .hub-archives-named .hub-archives-list { display: block; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-archives-named .hub-archives-search, .hub-archives-named .hub-archives-note { max-width: 17rem; margin-left: auto; margin-right: auto; } @media screen and (min-width: 721px) { .hub-archives-named .hub-archives-list { white-space: nowrap; } } /* The years of the weekly rubrics of the Main Page (Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës): the years of the week pages on one line and, under it, smaller, the yearly archives of the rubric that came before them ("Më parë: 2011 · … · 2022"), on as many lines as they need */ .hub-archives-years, .hub-archives-older { display: block; } .hub-archives-older { max-width: 17rem; margin: 2px auto 0; font-size: 12px; line-height: 1.5; white-space: normal; } .hub-archives-search form { display: flex; justify-content: center; } .hub-archives-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .hub-archives-search .cdx-text-input__input { width: 100%; min-height: 28px; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; border-radius: 2px 0 0 2px; font-size: 13px; } .hub-archives-search .cdx-button { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border-radius: 0 2px 2px 0; font-size: 13px; font-weight: normal; } .hub-archives-note { margin-top: 5px; font-size: 12px; line-height: 1.45; } /* The shortcut of a hub (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:…" without its box, as on the pages of Artikuj të mirë/përkryer */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } 67d31kaegimwjz1qssyewwth3v216tu 3059967 3059722 2026-10-27T00:29:42Z Klein Muçi 52109 Shiriti i qendrave me më shumë hapësirë sipër dhe poshtë, larg rreshtit të titullit dhe hyrjes; Ndihmësi i Artikujve nuk i përdor më këto stile — përmes Claude AI 3059967 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/styles.css: what the community hubs have in common (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Administrata, Ofiçina, Forumi i Grisjes), and the pages built like them (Ambasadat, Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page). Each of them loads it first, before its own styles, which only add what is its own; a change here is a change on every hub. Ndihmësi i Artikujve, which is not a hub, has a header of its own. 1. the header: a grey box with the emblem, the title (with the form under it) and the archives; 2. the bar of the hubs (the template Community hubs), under the title row of the header; 3. the introduction under the bar: a lead and titled cards; 4. the line for those who do not read Albanian (.embassy); 5. the label between two lines that introduces a list (.hub-divider); 6. the archives (the template Hub archives) and the shortcut line (the template Shortcut) of the header. The threads and the requests of the hubs, as cards: Stampa:Community hubs/threads.css and Stampa:Community hubs/requests.css. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* 1. The header: the emblem, the title and the archives in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones; .main-grid--two-col for a header without archives (Ofiçina, Ambasadat) */ .header { border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; padding-top: 1rem; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); align-items: center; } .title { font-weight: bold; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; margin-bottom: 0.5rem; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: auto auto; justify-content: center; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); margin: 1rem 0 1.5rem 0; } } /* 2. The bar of the hubs (the template Community hubs): an icon and a name for each hub, the same on every hub and in the same order; the hub you are on is marked. The six hubs share one row when there is room for them, two rows of three when there is not (never five and one): the columns are a sixth of the bar while it is wider than 52rem, a third below it. Each tile sits in the middle of its column, as wide as the others. The bar has room above and below it, away from the title row of the header and from the introduction. */ .hubnav { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(clamp((100% - 30px) / 6, (52rem - 100%) * 999, (100% - 12px) / 3), 1fr)); justify-items: center; gap: 6px; margin: 0.75rem auto 2.25rem; padding: 0 0.5rem; } .hubnav a { text-decoration: none; } /* the links stretch to the tallest tile, and the tiles with them; the box of a tile (on hover, and for the hub you are on) and the focus ring of its link have small rounded corners */ .hubnav > a { display: flex; width: 100%; max-width: 10rem; border-radius: 6px; } .hubnav-item { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 6px; flex: 1 1 auto; padding: 10px 8px 8px; border: 1px solid transparent; border-radius: 6px; color: var(--color-base, #202122); font-size: 0.88em; font-weight: 600; line-height: 1.25; text-align: center; transition: background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .hubnav-item::before { content: ''; flex-shrink: 0; width: 36px; height: 36px; background-position: center; background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } .hubnav a:hover .hubnav-item, .hubnav a:focus .hubnav-item { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The hub you are on */ .hubnav .hubnav-current, .hubnav a:hover .hubnav-current { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .hubnav-kuvendi::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Wikiclassics_Logo_proposal_5.svg'); } .hubnav-pep::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Text-questionmark.svg'); } .hubnav-za::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Accessories-text-editor.svg'); } .hubnav-adm::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/System-users.svg'); } .hubnav-bot::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Applications-system.svg'); } .hubnav-fg::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/User-trash-full.svg'); } /* Phones: closer tiles, with smaller icons, and a little less room around the bar */ @media screen and (max-width: 720px) { .hubnav { gap: 4px; margin: 0.5rem auto 1.75rem; padding: 0; } .hubnav-item { padding: 8px 4px 6px; font-size: 0.8em; } .hubnav-item::before { width: 28px; height: 28px; } } /* 3. The introduction of a hub, under the bar: a lead and titled cards (how to use the hub, where else to go, a note for those who answer), like the cards of Ambasadat. The pages without the bar load these styles with a <templatestyles> of their own (Buletini Teknik, Artikulli i javës). */ .hub-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .hub-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .hub-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .hub-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .hub-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .hub-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } /* A note for those who answer or look after the page: grey */ .hub-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } @media screen and (max-width: 720px) { .hub-intro { padding: 0 1rem; } } /* 4. The line for those who do not read Albanian, at the foot of the header */ .embassy { text-align: center; font-size: 0.9rem; } @media (min-width: 875px) { .embassy { margin-bottom: 0.5rem; } } @media (max-width: 874px) { .embassy { margin-bottom: 3rem; } } /* 5. A label between two lines ("Ankesat", "Kërkesa në proces grisjeje"…). It introduces a list without being a heading, so the items of the list are the level-2 headings (in the table of contents, the mobile view and the windows of Kuvendi); .hub-divider-edit is the "[redakto]" after the label, in the style of the section edit links. */ .hub-divider { display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin: 2rem 0 0.75rem; } .hub-divider-line { flex: 1; height: 1px; background-color: var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .hub-divider-label { font-size: 12px; font-weight: bold; text-align: center; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-divider-edit { margin-left: 0.5em; font-weight: normal; text-transform: none; } /* 6. The archives of a hub (the template Hub archives), in the right column of its header, quietly, without a box: a small title, the archive pages (their numbers, the newest in bold, or their names), a compact search in them and, where a robot archives the page, after how long */ .hub-archives { max-width: 17rem; margin: 0 auto; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .hub-archives-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 4px; font-size: 12px; font-weight: bold; } .hub-archives-title a { color: inherit; } .hub-archives-title img { opacity: 0.7; } .hub-archives-list { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 0 7px; margin-bottom: 7px; line-height: 1.6; } /* The numbers of the archives, a little smaller than the rest */ .hub-archives-list-auto { gap: 0 6px; font-size: 12px; } .hub-archives-list-auto a:last-child { font-weight: bold; } /* Named archives (Hub archives with list=, Administrata): a line of names with " · " between them, as "Kandidaturat · Rivlerësimet" on the AM/AP hubs. The names are links in the colour of links, as the numbers of the archives of the other hubs; on one line on wide screens */ .hub-archives-named { max-width: none; } .hub-archives-named .hub-archives-list { display: block; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-archives-named .hub-archives-search, .hub-archives-named .hub-archives-note { max-width: 17rem; margin-left: auto; margin-right: auto; } @media screen and (min-width: 721px) { .hub-archives-named .hub-archives-list { white-space: nowrap; } } /* The years of the weekly rubrics of the Main Page (Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës): the years of the week pages on one line and, under it, smaller, the yearly archives of the rubric that came before them ("Më parë: 2011 · … · 2022"), on as many lines as they need */ .hub-archives-years, .hub-archives-older { display: block; } .hub-archives-older { max-width: 17rem; margin: 2px auto 0; font-size: 12px; line-height: 1.5; white-space: normal; } .hub-archives-search form { display: flex; justify-content: center; } .hub-archives-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .hub-archives-search .cdx-text-input__input { width: 100%; min-height: 28px; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; border-radius: 2px 0 0 2px; font-size: 13px; } .hub-archives-search .cdx-button { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border-radius: 0 2px 2px 0; font-size: 13px; font-weight: normal; } .hub-archives-note { margin-top: 5px; font-size: 12px; line-height: 1.45; } /* The shortcut of a hub (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:…" without its box, as on the pages of Artikuj të mirë/përkryer */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } etmfpx0hirtkm1quohzq2mfzarleoce 3059968 3059967 2026-10-27T00:30:30Z Klein Muçi 52109 Shiriti i qendrave: e njëjta hapësirë sipër dhe poshtë (2.25rem; 1.75rem në telefon), sepse hapësira sipër bashkohej me atë nën rreshtin e titullit — përmes Claude AI 3059968 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/styles.css: what the community hubs have in common (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Administrata, Ofiçina, Forumi i Grisjes), and the pages built like them (Ambasadat, Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page). Each of them loads it first, before its own styles, which only add what is its own; a change here is a change on every hub. Ndihmësi i Artikujve, which is not a hub, has a header of its own. 1. the header: a grey box with the emblem, the title (with the form under it) and the archives; 2. the bar of the hubs (the template Community hubs), under the title row of the header; 3. the introduction under the bar: a lead and titled cards; 4. the line for those who do not read Albanian (.embassy); 5. the label between two lines that introduces a list (.hub-divider); 6. the archives (the template Hub archives) and the shortcut line (the template Shortcut) of the header. The threads and the requests of the hubs, as cards: Stampa:Community hubs/threads.css and Stampa:Community hubs/requests.css. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* 1. The header: the emblem, the title and the archives in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones; .main-grid--two-col for a header without archives (Ofiçina, Ambasadat) */ .header { border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; padding-top: 1rem; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); align-items: center; } .title { font-weight: bold; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; margin-bottom: 0.5rem; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: auto auto; justify-content: center; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); margin: 1rem 0 1.5rem 0; } } /* 2. The bar of the hubs (the template Community hubs): an icon and a name for each hub, the same on every hub and in the same order; the hub you are on is marked. The six hubs share one row when there is room for them, two rows of three when there is not (never five and one): the columns are a sixth of the bar while it is wider than 52rem, a third below it. Each tile sits in the middle of its column, as wide as the others. The bar has the same room above and below it, away from the title row of the header and from the introduction (the room above is a margin of its own, not the one under the title row, which it would merge with). */ .hubnav { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(clamp((100% - 30px) / 6, (52rem - 100%) * 999, (100% - 12px) / 3), 1fr)); justify-items: center; gap: 6px; margin: 2.25rem auto; padding: 0 0.5rem; } .hubnav a { text-decoration: none; } /* the links stretch to the tallest tile, and the tiles with them; the box of a tile (on hover, and for the hub you are on) and the focus ring of its link have small rounded corners */ .hubnav > a { display: flex; width: 100%; max-width: 10rem; border-radius: 6px; } .hubnav-item { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 6px; flex: 1 1 auto; padding: 10px 8px 8px; border: 1px solid transparent; border-radius: 6px; color: var(--color-base, #202122); font-size: 0.88em; font-weight: 600; line-height: 1.25; text-align: center; transition: background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .hubnav-item::before { content: ''; flex-shrink: 0; width: 36px; height: 36px; background-position: center; background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } .hubnav a:hover .hubnav-item, .hubnav a:focus .hubnav-item { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The hub you are on */ .hubnav .hubnav-current, .hubnav a:hover .hubnav-current { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .hubnav-kuvendi::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Wikiclassics_Logo_proposal_5.svg'); } .hubnav-pep::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Text-questionmark.svg'); } .hubnav-za::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Accessories-text-editor.svg'); } .hubnav-adm::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/System-users.svg'); } .hubnav-bot::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Applications-system.svg'); } .hubnav-fg::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/User-trash-full.svg'); } /* Phones: closer tiles, with smaller icons, and a little less room around the bar */ @media screen and (max-width: 720px) { .hubnav { gap: 4px; margin: 1.75rem auto; padding: 0; } .hubnav-item { padding: 8px 4px 6px; font-size: 0.8em; } .hubnav-item::before { width: 28px; height: 28px; } } /* 3. The introduction of a hub, under the bar: a lead and titled cards (how to use the hub, where else to go, a note for those who answer), like the cards of Ambasadat. The pages without the bar load these styles with a <templatestyles> of their own (Buletini Teknik, Artikulli i javës). */ .hub-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .hub-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .hub-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .hub-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .hub-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .hub-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } /* A note for those who answer or look after the page: grey */ .hub-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } @media screen and (max-width: 720px) { .hub-intro { padding: 0 1rem; } } /* 4. The line for those who do not read Albanian, at the foot of the header */ .embassy { text-align: center; font-size: 0.9rem; } @media (min-width: 875px) { .embassy { margin-bottom: 0.5rem; } } @media (max-width: 874px) { .embassy { margin-bottom: 3rem; } } /* 5. A label between two lines ("Ankesat", "Kërkesa në proces grisjeje"…). It introduces a list without being a heading, so the items of the list are the level-2 headings (in the table of contents, the mobile view and the windows of Kuvendi); .hub-divider-edit is the "[redakto]" after the label, in the style of the section edit links. */ .hub-divider { display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin: 2rem 0 0.75rem; } .hub-divider-line { flex: 1; height: 1px; background-color: var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .hub-divider-label { font-size: 12px; font-weight: bold; text-align: center; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-divider-edit { margin-left: 0.5em; font-weight: normal; text-transform: none; } /* 6. The archives of a hub (the template Hub archives), in the right column of its header, quietly, without a box: a small title, the archive pages (their numbers, the newest in bold, or their names), a compact search in them and, where a robot archives the page, after how long */ .hub-archives { max-width: 17rem; margin: 0 auto; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .hub-archives-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 4px; font-size: 12px; font-weight: bold; } .hub-archives-title a { color: inherit; } .hub-archives-title img { opacity: 0.7; } .hub-archives-list { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 0 7px; margin-bottom: 7px; line-height: 1.6; } /* The numbers of the archives, a little smaller than the rest */ .hub-archives-list-auto { gap: 0 6px; font-size: 12px; } .hub-archives-list-auto a:last-child { font-weight: bold; } /* Named archives (Hub archives with list=, Administrata): a line of names with " · " between them, as "Kandidaturat · Rivlerësimet" on the AM/AP hubs. The names are links in the colour of links, as the numbers of the archives of the other hubs; on one line on wide screens */ .hub-archives-named { max-width: none; } .hub-archives-named .hub-archives-list { display: block; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-archives-named .hub-archives-search, .hub-archives-named .hub-archives-note { max-width: 17rem; margin-left: auto; margin-right: auto; } @media screen and (min-width: 721px) { .hub-archives-named .hub-archives-list { white-space: nowrap; } } /* The years of the weekly rubrics of the Main Page (Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës): the years of the week pages on one line and, under it, smaller, the yearly archives of the rubric that came before them ("Më parë: 2011 · … · 2022"), on as many lines as they need */ .hub-archives-years, .hub-archives-older { display: block; } .hub-archives-older { max-width: 17rem; margin: 2px auto 0; font-size: 12px; line-height: 1.5; white-space: normal; } .hub-archives-search form { display: flex; justify-content: center; } .hub-archives-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .hub-archives-search .cdx-text-input__input { width: 100%; min-height: 28px; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; border-radius: 2px 0 0 2px; font-size: 13px; } .hub-archives-search .cdx-button { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border-radius: 0 2px 2px 0; font-size: 13px; font-weight: normal; } .hub-archives-note { margin-top: 5px; font-size: 12px; line-height: 1.45; } /* The shortcut of a hub (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:…" without its box, as on the pages of Artikuj të mirë/përkryer */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } fbayoyjm60gr8xz0ynzhomivtakyhhg 3059995 3059968 2026-10-27T01:07:08Z Klein Muçi 52109 Vetëm qendrat dhe Ambasadat: pa kutinë e arkivave (vjen me stampën e saj) dhe pa faqet që nuk janë qendra; shiriti i qendrave me 5.25rem hapësirë sipër e poshtë (3.5rem në telefon) — përmes Claude AI 3059995 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/styles.css: what the community hubs have in common (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Administrata, Ofiçina, Forumi i Grisjes), and Ambasadat, built like them. Each of them loads it first, before its own styles, which only add what is its own; a change here is a change on every hub. The pages that are not hubs (Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page, Ndihmësi i Artikujve) have styles of their own; the archive box of a header comes with its template (Stampa:Hub archives/styles.css). 1. the header: a grey box with the emblem, the title (with the form under it) and the archives; 2. the bar of the hubs (the template Community hubs), under the title row of the header; 3. the introduction under the bar: a lead and titled cards; 4. the line for those who do not read Albanian (.embassy); 5. the label between two lines that introduces a list (.hub-divider); 6. the shortcut line (the template Shortcut) of the header. The threads and the requests of the hubs, as cards: Stampa:Community hubs/threads.css and Stampa:Community hubs/requests.css. */ *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; } /* 1. The header: the emblem, the title and the archives in three columns on wide screens, one under the other on narrow ones; .main-grid--two-col for a header without archives (Ofiçina, Ambasadat) */ .header { border: 1px solid #999; background-color: var(--background-color-neutral, #f0f3f6); overflow: hidden; padding-top: 1rem; } .main-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(1, 1fr); gap: 1rem; text-align: center; align-items: start; justify-content: center; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); align-items: center; } .title { font-weight: bold; font-family: "Linux Libertine", "Georgia", "Times", serif; font-size: 200%; margin-bottom: 0.5rem; } @media (min-width: 875px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(3, 1fr); margin-bottom: 1.5rem; } .main-grid > div:first-child { margin-top: 1rem; } .main-grid--two-col { grid-template-columns: auto auto; justify-content: center; } } @media (max-width: 874px) { .main-grid { grid-template-columns: repeat(1, 1fr); margin: 1rem 0 1.5rem 0; } } /* 2. The bar of the hubs (the template Community hubs): an icon and a name for each hub, the same on every hub and in the same order; the hub you are on is marked. The six hubs share one row when there is room for them, two rows of three when there is not (never five and one): the columns are a sixth of the bar while it is wider than 52rem, a third below it. Each tile sits in the middle of its column, as wide as the others. The bar has the same room above and below it, away from the title row of the header and from the introduction (the room above is a margin of its own, not the one under the title row, which it would merge with). */ .hubnav { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(clamp((100% - 30px) / 6, (52rem - 100%) * 999, (100% - 12px) / 3), 1fr)); justify-items: center; gap: 6px; margin: 5.25rem auto; padding: 0 0.5rem; } .hubnav a { text-decoration: none; } /* the links stretch to the tallest tile, and the tiles with them; the box of a tile (on hover, and for the hub you are on) and the focus ring of its link have small rounded corners */ .hubnav > a { display: flex; width: 100%; max-width: 10rem; border-radius: 6px; } .hubnav-item { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 6px; flex: 1 1 auto; padding: 10px 8px 8px; border: 1px solid transparent; border-radius: 6px; color: var(--color-base, #202122); font-size: 0.88em; font-weight: 600; line-height: 1.25; text-align: center; transition: background-color 0.15s ease, border-color 0.15s ease; } .hubnav-item::before { content: ''; flex-shrink: 0; width: 36px; height: 36px; background-position: center; background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } .hubnav a:hover .hubnav-item, .hubnav a:focus .hubnav-item { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The hub you are on */ .hubnav .hubnav-current, .hubnav a:hover .hubnav-current { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .hubnav-kuvendi::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Wikiclassics_Logo_proposal_5.svg'); } .hubnav-pep::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Text-questionmark.svg'); } .hubnav-za::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Accessories-text-editor.svg'); } .hubnav-adm::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/System-users.svg'); } .hubnav-bot::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Applications-system.svg'); } .hubnav-fg::before { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/User-trash-full.svg'); } /* Phones: closer tiles, with smaller icons, and a little less room around the bar */ @media screen and (max-width: 720px) { .hubnav { gap: 4px; margin: 3.5rem auto; padding: 0; } .hubnav-item { padding: 8px 4px 6px; font-size: 0.8em; } .hubnav-item::before { width: 28px; height: 28px; } } /* 3. The introduction of a hub, under the bar: a lead and titled cards (how to use the hub, where else to go, a note for those who answer), like the cards of Ambasadat, which loads these styles with a <templatestyles> of its own. */ .hub-intro { max-width: 1100px; margin: 0 auto 1.5rem; padding: 0 2rem; text-align: left; } .hub-lead { margin-bottom: 1rem; font-size: 1.05em; line-height: 1.65; } .hub-cards { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(16rem, 1fr)); gap: 1rem; } .hub-card { padding: 0.75rem 1.25rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 3px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); line-height: 1.6; } .hub-card p { margin: 0.4rem 0 0; } .hub-card-title { margin-bottom: 0.3rem; font-weight: bold; } /* A note for those who answer or look after the page: grey */ .hub-card-note { border-left: 3px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } @media screen and (max-width: 720px) { .hub-intro { padding: 0 1rem; } } /* 4. The line for those who do not read Albanian, at the foot of the header */ .embassy { text-align: center; font-size: 0.9rem; } @media (min-width: 875px) { .embassy { margin-bottom: 0.5rem; } } @media (max-width: 874px) { .embassy { margin-bottom: 3rem; } } /* 5. A label between two lines ("Ankesat", "Kërkesa në proces grisjeje"…). It introduces a list without being a heading, so the items of the list are the level-2 headings (in the table of contents, the mobile view and the windows of Kuvendi); .hub-divider-edit is the "[redakto]" after the label, in the style of the section edit links. */ .hub-divider { display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin: 2rem 0 0.75rem; } .hub-divider-line { flex: 1; height: 1px; background-color: var(--border-color-subtle, #c8ccd1); } .hub-divider-label { font-size: 12px; font-weight: bold; text-align: center; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-divider-edit { margin-left: 0.5em; font-weight: normal; text-transform: none; } /* 6. The shortcut of a hub (the template Shortcut, at the foot of its header), as a quiet line "Shteg WP:…" without its box, as on the pages of Artikuj të mirë/përkryer */ .header .module-shortcutanchordiv { position: absolute; } .header .module-shortcutboxplain { float: none; clear: both; display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: flex-end; align-items: baseline; gap: 2px 6px; width: auto; margin: 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 0; background: none; font-size: 12px; line-height: 1.4; } .header .module-shortcutlist { display: inline; margin: 0; border: 0; } .header .module-shortcutlist a { color: var(--color-subtle, #54595d); } .header .module-shortcutboxplain ul { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 0 8px; } .header .module-shortcutboxplain li { margin: 0; } milalteazwbjystsigwvcpkuv91vi45 828 407215 3059723 3058220 2026-10-26T12:25:27Z Klein Muçi 52109 Rreshti i votave nën titullin Votimi (.votes-tally), tani i shkruar nga moduli — përmes Claude AI 3059723 sanitized-css text/css /* Module:Votes: the summary of the votes (the template Vote summary), at the top of the lists of votes of the hubs (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Artikuj të mirë/përkryer, Administrata): the number of the open requests, as the banner of Stampa:Request counter (whose styles it uses), and under it a table with each request, its votes and its state. The colours are the variables of the skin, so the box also reads in night mode. */ .votes-summary { position: relative; margin: 8px 0 16px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); overflow: hidden; } /* The colour of the banner runs down the left side of the whole box */ .votes-summary-open { border-left: 4px solid var(--color-error, #dc2626); } .votes-summary-clear { border-left: 4px solid var(--color-success, #16a34a); } /* The banner is the head of the box; the toggle of mw-collapsible ("Shfaq votimet", "Fshih votimet") sits on its right */ .votes-summary > .votes-summary-head.rc-box { flex-wrap: wrap; margin: 0; padding-right: 10em; border: 0; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { position: absolute; top: 12px; right: 18px; z-index: 1; margin: 0; font-size: 0.9em; line-height: 1.58; } .votes-summary-ready { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-ready::before { content: "·"; margin-right: 10px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-weight: normal; } /* The table: one line for each request */ .votes-summary-table { width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; line-height: 1.5; } .votes-summary-table th { padding: 6px 18px 4px; border-top: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.85em; font-weight: normal; text-align: left; } .votes-summary-table td { padding: 5px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); vertical-align: top; } .votes-summary-name { width: 32%; } .votes-summary-votes { width: 30%; color: var(--color-subtle, #54595d); cursor: help; } .votes-summary-state[title] { cursor: help; } /* The states: ready to be closed (green); past the minimum time, waiting for votes (amber); closed and waiting to be archived (grey) */ .votes-summary-ready .votes-summary-state { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-wait .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } .votes-summary-closed td { color: var(--color-subtle, #54595d); } .votes-summary-closed .votes-summary-name a { color: inherit; } /* Closed before the conditions of its vote were met (early_closing): amber, like a warning */ .votes-summary-early .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); font-weight: bold; } /* The threads of a discussion page (the rule "diskutim"): the date of the last comment and when the robot archives the thread; amber once the days are over */ .votes-summary-archive-due .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } /* Phones: the toggle under the banner's text, and each request on two lines, the title above its votes and state */ @media (max-width: 640px) { .votes-summary > .votes-summary-head.rc-box { padding-right: 18px; padding-bottom: 32px; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { top: auto; bottom: 8px; left: 38px; right: auto; } .votes-summary.mw-collapsed > .mw-collapsible-toggle { bottom: 8px; } .votes-summary-table, .votes-summary-table tbody, .votes-summary-table tr, .votes-summary-table td { display: block; width: auto; } .votes-summary-table tr:first-child { display: none; } .votes-summary-table tr { padding: 6px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); } .votes-summary-table td { padding: 0; border-top: 0; } .votes-summary-table .votes-summary-votes, .votes-summary-table .votes-summary-state { display: inline; font-size: 0.95em; } .votes-summary-table .votes-summary-votes::after { content: " · "; } } /* The figures of an archive of votes (Module:Votes, archive), above its table, in <div class="archive-filter"> with it: switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer. A figure picked (focused) is hidden and its twin, filled and with "×", takes its place; the rows of the figure (their classes at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, at-still) get its colour and the other rows fade. Picking the twin or the total (the first box, filled while nothing is picked) takes the focus away: the table is whole again. Nothing goes into the history of the browser. */ .archive-filter { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 8px; margin-top: 1rem; } .archive-filter > table { flex: 1 1 100%; margin-top: 4px; } .archive-filter td { transition: opacity 0.15s ease, background-color 0.15s ease; } .archive-chip { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 1px 10px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 999px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); font-family: sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.5; white-space: nowrap; user-select: none; } .archive-filter > .archive-chip[tabindex], .archive-filter > .archive-chip-off { cursor: pointer; } /* A figure picked: out of sight, its twin in its place */ .archive-filter > .archive-chip:focus { position: absolute; width: 1px; height: 1px; margin: 0; padding: 0; border: 0; overflow: hidden; opacity: 0; } .archive-filter > .archive-chip-off { display: none; } .archive-filter > .archive-chip:focus + .archive-chip-off { display: inline-flex; } .archive-chip-off::after { content: "×"; font-weight: normal; } /* The total: first on the screen, filled while the whole table is shown */ .archive-filter > .archive-chip-all { order: -1; border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip:focus ~ .archive-chip-all { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); cursor: pointer; } /* The figures: approved (green), failed (red), withdrawn (grey), self-nominated (amber), still valid (blue) */ .archive-chip-approved { border: 1px solid var(--border-color-success, #099979); color: var(--color-success, #177860); } .archive-chip-rejected { border: 1px solid var(--border-color-error, #f54739); color: var(--color-error, #bf3c2c); } .archive-chip-withdrawn { color: var(--color-subtle, #54595d); } .archive-chip-self { border: 1px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); color: var(--color-warning, #886425); } .archive-chip-still { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .archive-filter > .archive-chip-approved.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-success, #177860); background-color: var(--color-success, #177860); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-rejected.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-error, #bf3c2c); background-color: var(--color-error, #bf3c2c); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-withdrawn.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-self.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-warning, #886425); background-color: var(--color-warning, #886425); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-still.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } /* The rows: those of the figure picked get its colour, and the others fade */ .archive-chip-approved:focus ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:focus ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:focus ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:focus ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } .archive-chip-approved:focus ~ table tr:not(.at-approved) > td, .archive-chip-rejected:focus ~ table tr:not(.at-rejected) > td, .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr:not(.at-withdrawn) > td, .archive-chip-self:focus ~ table tr:not(.at-self) > td, .archive-chip-still:focus ~ table tr:not(.at-still) > td { opacity: 0.3; } /* With a mouse, the rows of the figure under the pointer get its colour too. Not on touch screens: there is no pointer to follow there, and a tap would leave the colour behind. */ @media (hover: hover) { .archive-chip-approved:hover ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:hover ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:hover ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:hover ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:hover ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } } /* An archive without rows */ .archive-empty { margin-top: 8px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-style: italic; } /* The legend under the table of an archive: what each column says */ .archive-legend { margin-top: 10px; padding: 10px 14px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.6; } .archive-legend-title { margin-bottom: 4px; color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; } .archive-legend-items { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(22rem, 1fr)); gap: 2px 24px; } .archive-legend b { color: var(--color-base, #202122); } /* The tally of the votes of a request, under the title of its section "Votimi", on the hubs and on the voting pages (Module:Votes, cards and page): the kinds of its procedure, each user counted once with the last vote, the struck votes left out; the same figures as in the summary at the top of the list */ .votes-tally { margin: 0 0 0.4em; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; } tuy10vqi7hxrv64wrm4pidrvvy8t7n3 3059772 3059723 2026-10-26T12:44:33Z Klein Muçi 52109 Rreshti i votave u zhvendos te stilet e kartave (Stampa:Community hubs/requests.css) — përmes Claude AI 3059772 sanitized-css text/css /* Module:Votes: the summary of the votes (the template Vote summary), at the top of the lists of votes of the hubs (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Artikuj të mirë/përkryer, Administrata): the number of the open requests, as the banner of Stampa:Request counter (whose styles it uses), and under it a table with each request, its votes and its state. The colours are the variables of the skin, so the box also reads in night mode. */ .votes-summary { position: relative; margin: 8px 0 16px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); overflow: hidden; } /* The colour of the banner runs down the left side of the whole box */ .votes-summary-open { border-left: 4px solid var(--color-error, #dc2626); } .votes-summary-clear { border-left: 4px solid var(--color-success, #16a34a); } /* The banner is the head of the box; the toggle of mw-collapsible ("Shfaq votimet", "Fshih votimet") sits on its right */ .votes-summary > .votes-summary-head.rc-box { flex-wrap: wrap; margin: 0; padding-right: 10em; border: 0; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { position: absolute; top: 12px; right: 18px; z-index: 1; margin: 0; font-size: 0.9em; line-height: 1.58; } .votes-summary-ready { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-ready::before { content: "·"; margin-right: 10px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-weight: normal; } /* The table: one line for each request */ .votes-summary-table { width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; line-height: 1.5; } .votes-summary-table th { padding: 6px 18px 4px; border-top: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.85em; font-weight: normal; text-align: left; } .votes-summary-table td { padding: 5px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); vertical-align: top; } .votes-summary-name { width: 32%; } .votes-summary-votes { width: 30%; color: var(--color-subtle, #54595d); cursor: help; } .votes-summary-state[title] { cursor: help; } /* The states: ready to be closed (green); past the minimum time, waiting for votes (amber); closed and waiting to be archived (grey) */ .votes-summary-ready .votes-summary-state { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-wait .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } .votes-summary-closed td { color: var(--color-subtle, #54595d); } .votes-summary-closed .votes-summary-name a { color: inherit; } /* Closed before the conditions of its vote were met (early_closing): amber, like a warning */ .votes-summary-early .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); font-weight: bold; } /* The threads of a discussion page (the rule "diskutim"): the date of the last comment and when the robot archives the thread; amber once the days are over */ .votes-summary-archive-due .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } /* Phones: the toggle under the banner's text, and each request on two lines, the title above its votes and state */ @media (max-width: 640px) { .votes-summary > .votes-summary-head.rc-box { padding-right: 18px; padding-bottom: 32px; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { top: auto; bottom: 8px; left: 38px; right: auto; } .votes-summary.mw-collapsed > .mw-collapsible-toggle { bottom: 8px; } .votes-summary-table, .votes-summary-table tbody, .votes-summary-table tr, .votes-summary-table td { display: block; width: auto; } .votes-summary-table tr:first-child { display: none; } .votes-summary-table tr { padding: 6px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); } .votes-summary-table td { padding: 0; border-top: 0; } .votes-summary-table .votes-summary-votes, .votes-summary-table .votes-summary-state { display: inline; font-size: 0.95em; } .votes-summary-table .votes-summary-votes::after { content: " · "; } } /* The figures of an archive of votes (Module:Votes, archive), above its table, in <div class="archive-filter"> with it: switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer. A figure picked (focused) is hidden and its twin, filled and with "×", takes its place; the rows of the figure (their classes at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, at-still) get its colour and the other rows fade. Picking the twin or the total (the first box, filled while nothing is picked) takes the focus away: the table is whole again. Nothing goes into the history of the browser. */ .archive-filter { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 8px; margin-top: 1rem; } .archive-filter > table { flex: 1 1 100%; margin-top: 4px; } .archive-filter td { transition: opacity 0.15s ease, background-color 0.15s ease; } .archive-chip { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 1px 10px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 999px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); font-family: sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.5; white-space: nowrap; user-select: none; } .archive-filter > .archive-chip[tabindex], .archive-filter > .archive-chip-off { cursor: pointer; } /* A figure picked: out of sight, its twin in its place */ .archive-filter > .archive-chip:focus { position: absolute; width: 1px; height: 1px; margin: 0; padding: 0; border: 0; overflow: hidden; opacity: 0; } .archive-filter > .archive-chip-off { display: none; } .archive-filter > .archive-chip:focus + .archive-chip-off { display: inline-flex; } .archive-chip-off::after { content: "×"; font-weight: normal; } /* The total: first on the screen, filled while the whole table is shown */ .archive-filter > .archive-chip-all { order: -1; border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip:focus ~ .archive-chip-all { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); cursor: pointer; } /* The figures: approved (green), failed (red), withdrawn (grey), self-nominated (amber), still valid (blue) */ .archive-chip-approved { border: 1px solid var(--border-color-success, #099979); color: var(--color-success, #177860); } .archive-chip-rejected { border: 1px solid var(--border-color-error, #f54739); color: var(--color-error, #bf3c2c); } .archive-chip-withdrawn { color: var(--color-subtle, #54595d); } .archive-chip-self { border: 1px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); color: var(--color-warning, #886425); } .archive-chip-still { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .archive-filter > .archive-chip-approved.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-success, #177860); background-color: var(--color-success, #177860); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-rejected.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-error, #bf3c2c); background-color: var(--color-error, #bf3c2c); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-withdrawn.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-self.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-warning, #886425); background-color: var(--color-warning, #886425); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-still.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } /* The rows: those of the figure picked get its colour, and the others fade */ .archive-chip-approved:focus ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:focus ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:focus ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:focus ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } .archive-chip-approved:focus ~ table tr:not(.at-approved) > td, .archive-chip-rejected:focus ~ table tr:not(.at-rejected) > td, .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr:not(.at-withdrawn) > td, .archive-chip-self:focus ~ table tr:not(.at-self) > td, .archive-chip-still:focus ~ table tr:not(.at-still) > td { opacity: 0.3; } /* With a mouse, the rows of the figure under the pointer get its colour too. Not on touch screens: there is no pointer to follow there, and a tap would leave the colour behind. */ @media (hover: hover) { .archive-chip-approved:hover ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:hover ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:hover ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:hover ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:hover ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } } /* An archive without rows */ .archive-empty { margin-top: 8px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-style: italic; } /* The legend under the table of an archive: what each column says */ .archive-legend { margin-top: 10px; padding: 10px 14px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.6; } .archive-legend-title { margin-bottom: 4px; color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; } .archive-legend-items { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(22rem, 1fr)); gap: 2px 24px; } .archive-legend b { color: var(--color-base, #202122); } bbg2n66fumcud33ma4dj3o7ypyy3qd4 3059931 3059772 2026-10-26T23:07:22Z Klein Muçi 52109 Baneri i përmbledhjes së votave me stilet e veta (votes-banner), në vend të atyre të Stampa:Request counter, që nuk përdoret më — përmes Claude AI 3059931 sanitized-css text/css /* Module:Votes: the summary of the votes (the template Vote summary), at the top of the lists of votes of the hubs (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Artikuj të mirë/përkryer, Administrata): the number of the open requests, as a banner (red, or green when there are none), and under it a table with each request, its votes and its state. The colours are the variables of the skin, so the box also reads in night mode. */ /* The banner: green when no request is open, red otherwise. It is the head of the summary, and stands alone for an empty list (bosh=po) and on Wikipedia:Administrata/Votimet when nothing is open there. (It was the banner of Stampa:Request counter, which the summary replaced.) */ .votes-banner { display: flex; align-items: center; gap: 10px; margin: 8px 0 16px; padding: 12px 18px; font-size: 0.95em; line-height: 1.5; } .votes-banner-clear { border: 1px solid var(--border-color-success, #86efac); border-left: 4px solid var(--color-success, #16a34a); background-color: var(--background-color-success-subtle, #f0fdf4); color: var(--color-success, #14532d); } .votes-banner-open { border: 1px solid var(--border-color-error, #fca5a5); border-left: 4px solid var(--color-error, #dc2626); background-color: var(--background-color-error-subtle, #fef2f2); color: var(--color-error, #7f1d1d); } .votes-banner-icon { flex-shrink: 0; } .votes-banner-check { font-size: 1.1em; line-height: 1; } /* The dot of the open requests, red like the banner */ .votes-banner-dot { display: inline-block; width: 10px; height: 10px; border-radius: 50%; background-color: var(--color-error, #ef4444); } .votes-summary { position: relative; margin: 8px 0 16px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); overflow: hidden; } /* The colour of the banner runs down the left side of the whole box */ .votes-summary-open { border-left: 4px solid var(--color-error, #dc2626); } .votes-summary-clear { border-left: 4px solid var(--color-success, #16a34a); } /* The banner is the head of the box; the toggle of mw-collapsible ("Shfaq votimet", "Fshih votimet") sits on its right */ .votes-summary > .votes-summary-head.votes-banner { flex-wrap: wrap; margin: 0; padding-right: 10em; border: 0; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { position: absolute; top: 12px; right: 18px; z-index: 1; margin: 0; font-size: 0.9em; line-height: 1.58; } .votes-summary-ready { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-ready::before { content: "·"; margin-right: 10px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-weight: normal; } /* The table: one line for each request */ .votes-summary-table { width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; line-height: 1.5; } .votes-summary-table th { padding: 6px 18px 4px; border-top: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.85em; font-weight: normal; text-align: left; } .votes-summary-table td { padding: 5px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); vertical-align: top; } .votes-summary-name { width: 32%; } .votes-summary-votes { width: 30%; color: var(--color-subtle, #54595d); cursor: help; } .votes-summary-state[title] { cursor: help; } /* The states: ready to be closed (green); past the minimum time, waiting for votes (amber); closed and waiting to be archived (grey) */ .votes-summary-ready .votes-summary-state { color: var(--color-success, #177860); font-weight: bold; } .votes-summary-wait .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } .votes-summary-closed td { color: var(--color-subtle, #54595d); } .votes-summary-closed .votes-summary-name a { color: inherit; } /* Closed before the conditions of its vote were met (early_closing): amber, like a warning */ .votes-summary-early .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); font-weight: bold; } /* The threads of a discussion page (the rule "diskutim"): the date of the last comment and when the robot archives the thread; amber once the days are over */ .votes-summary-archive-due .votes-summary-state { color: var(--color-warning, #886425); } /* Phones: the toggle under the banner's text, and each request on two lines, the title above its votes and state */ @media (max-width: 640px) { .votes-summary > .votes-summary-head.votes-banner { padding-right: 18px; padding-bottom: 32px; } .votes-summary > .mw-collapsible-toggle { top: auto; bottom: 8px; left: 38px; right: auto; } .votes-summary.mw-collapsed > .mw-collapsible-toggle { bottom: 8px; } .votes-summary-table, .votes-summary-table tbody, .votes-summary-table tr, .votes-summary-table td { display: block; width: auto; } .votes-summary-table tr:first-child { display: none; } .votes-summary-table tr { padding: 6px 18px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); } .votes-summary-table td { padding: 0; border-top: 0; } .votes-summary-table .votes-summary-votes, .votes-summary-table .votes-summary-state { display: inline; font-size: 0.95em; } .votes-summary-table .votes-summary-votes::after { content: " · "; } } /* The figures of an archive of votes (Module:Votes, archive), above its table, in <div class="archive-filter"> with it: switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer. A figure picked (focused) is hidden and its twin, filled and with "×", takes its place; the rows of the figure (their classes at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, at-still) get its colour and the other rows fade. Picking the twin or the total (the first box, filled while nothing is picked) takes the focus away: the table is whole again. Nothing goes into the history of the browser. */ .archive-filter { position: relative; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 8px; margin-top: 1rem; } .archive-filter > table { flex: 1 1 100%; margin-top: 4px; } .archive-filter td { transition: opacity 0.15s ease, background-color 0.15s ease; } .archive-chip { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 1px 10px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-radius: 999px; background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); font-family: sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.5; white-space: nowrap; user-select: none; } .archive-filter > .archive-chip[tabindex], .archive-filter > .archive-chip-off { cursor: pointer; } /* A figure picked: out of sight, its twin in its place */ .archive-filter > .archive-chip:focus { position: absolute; width: 1px; height: 1px; margin: 0; padding: 0; border: 0; overflow: hidden; opacity: 0; } .archive-filter > .archive-chip-off { display: none; } .archive-filter > .archive-chip:focus + .archive-chip-off { display: inline-flex; } .archive-chip-off::after { content: "×"; font-weight: normal; } /* The total: first on the screen, filled while the whole table is shown */ .archive-filter > .archive-chip-all { order: -1; border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip:focus ~ .archive-chip-all { border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-base, #fff); color: var(--color-base, #202122); cursor: pointer; } /* The figures: approved (green), failed (red), withdrawn (grey), self-nominated (amber), still valid (blue) */ .archive-chip-approved { border: 1px solid var(--border-color-success, #099979); color: var(--color-success, #177860); } .archive-chip-rejected { border: 1px solid var(--border-color-error, #f54739); color: var(--color-error, #bf3c2c); } .archive-chip-withdrawn { color: var(--color-subtle, #54595d); } .archive-chip-self { border: 1px solid var(--border-color-warning, #ab7f2a); color: var(--color-warning, #886425); } .archive-chip-still { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff); color: var(--color-progressive, #36c); } .archive-filter > .archive-chip-approved.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-success, #177860); background-color: var(--color-success, #177860); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-rejected.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-error, #bf3c2c); background-color: var(--color-error, #bf3c2c); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-withdrawn.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-subtle, #54595d); background-color: var(--color-subtle, #54595d); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-self.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-warning, #886425); background-color: var(--color-warning, #886425); color: var(--color-inverted, #fff); } .archive-filter > .archive-chip-still.archive-chip-off { border: 1px solid var(--color-progressive, #36c); background-color: var(--color-progressive, #36c); color: var(--color-inverted, #fff); } /* The rows: those of the figure picked get its colour, and the others fade */ .archive-chip-approved:focus ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:focus ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:focus ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:focus ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } .archive-chip-approved:focus ~ table tr:not(.at-approved) > td, .archive-chip-rejected:focus ~ table tr:not(.at-rejected) > td, .archive-chip-withdrawn:focus ~ table tr:not(.at-withdrawn) > td, .archive-chip-self:focus ~ table tr:not(.at-self) > td, .archive-chip-still:focus ~ table tr:not(.at-still) > td { opacity: 0.3; } /* With a mouse, the rows of the figure under the pointer get its colour too. Not on touch screens: there is no pointer to follow there, and a tap would leave the colour behind. */ @media (hover: hover) { .archive-chip-approved:hover ~ table tr.at-approved > td { background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff2eb) !important; } .archive-chip-rejected:hover ~ table tr.at-rejected > td { background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) !important; } .archive-chip-withdrawn:hover ~ table tr.at-withdrawn > td { background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0) !important; } .archive-chip-self:hover ~ table tr.at-self > td { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) !important; } .archive-chip-still:hover ~ table tr.at-still > td { background-color: var(--background-color-progressive-subtle, #eaf3ff) !important; } } /* An archive without rows */ .archive-empty { margin-top: 8px; color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 13px; font-style: italic; } /* The legend under the table of an archive: what each column says */ .archive-legend { margin-top: 10px; padding: 10px 14px; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-subtle, #54595d); font-family: sans-serif; font-size: 12px; line-height: 1.6; } .archive-legend-title { margin-bottom: 4px; color: var(--color-base, #202122); font-weight: bold; } .archive-legend-items { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(22rem, 1fr)); gap: 2px 24px; } .archive-legend b { color: var(--color-base, #202122); } 0mz6l8blxzz7os7qfeh1kzjydoiw1hk 828 407216 3059724 3058449 2026-10-26T12:25:42Z Klein Muçi 52109 Rreshti i votave nën titullin Votimi të çdo kërkese, te qendrat dhe te faqet e votimit, i shkruar nga moduli si te dritaret e Kuvendit: çdo përdorues një herë, me votën e fundit, pa votat e vijëzuara — përmes Claude AI 3059724 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the procedure asks for {{Të mbahet}} and {{Të hiqet}}; {{PËR}} and {{KUNDËR}}, which some voters -- use, do not say by themselves whether they are for keeping or for removing, so each template -- is a side of its own: three votes with the same template rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav', 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, all = true, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' }, { 'per' }, { 'kunder' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Të mbahet ose Të hiqet).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}) p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures (REQUESTS, section 5) local function is_request(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return true end end return false end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case) function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2) .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived. (Voluntary resignations and -- requests for checkusers have no vote.) p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for the requests -- without a vote local function rule_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return p.RULES[kind.rule] end end return nil end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (Module:Votes/styles.css, .votes-tally). A request without such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from, first - 1))) table.insert(out, request) from, found = last, found + 1 end end table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from))) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end if found > 0 then text = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. text end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } local text, found = with_requests(list, p.transcluded_text(content)) if found > 0 then text = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. text end return text end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS }) end return p 84b9y40v3ndu0k080z513enujh5ly0c 3059771 3059724 2026-10-26T12:44:30Z Klein Muçi 52109 Kartat e kërkesave pa stilet e modulit në krye (krijonin një paragraf bosh mbi listë); rreshti i votave stilohet nga Stampa:Community hubs/requests.css — përmes Claude AI 3059771 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the procedure asks for {{Të mbahet}} and {{Të hiqet}}; {{PËR}} and {{KUNDËR}}, which some voters -- use, do not say by themselves whether they are for keeping or for removing, so each template -- is a side of its own: three votes with the same template rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav', 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, all = true, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' }, { 'per' }, { 'kunder' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Të mbahet ose Të hiqet).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}) p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures (REQUESTS, section 5) local function is_request(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return true end end return false end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case) function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2) .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived. (Voluntary resignations and -- requests for checkusers have no vote.) p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for the requests -- without a vote local function rule_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return p.RULES[kind.rule] end end return nil end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from, first - 1))) table.insert(out, request) from, found = last, found + 1 end end table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from))) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS }) end return p 68jevdzod3ucj2ijtiqk5rcuoq7p9yz 3059800 3059771 2026-10-26T12:58:18Z Klein Muçi 52109 Rivlerësimet votojnë me Mbaje, Hiqe dhe I pavendosur; kërkesat për kontrollues (pa votim) si procedurë e Administratës; {{Hiqe}} merr faqen e kërkesës për yllin e saj — përmes Claude AI 3059800 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Mbaje}}, {{Hiqe}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Mbaje, KUNDËR as Hiqe) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}) p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures (REQUESTS, section 5) local function is_request(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return true end end return false end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Hiqe}} has the green star on Artikuj të mirë and the gold one -- on Artikuj të përkryer (Stampa:Hiqe voto) local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Hiqe}} is read as {{Hiqe|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case) function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2) .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived. The requests for checkusers have -- no vote (the rule "kerkese"); the voluntary resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for the requests -- without a vote local function rule_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return p.RULES[kind.rule] end end return nil end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from, first - 1))) table.insert(out, request) from, found = last, found + 1 end end table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from))) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS }) end return p 16z1rh3zpkspf3rwhqkqxq19zb42la5 3059846 3059800 2026-10-26T17:20:01Z Klein Muçi 52109 Kontrolluesit mbyllen me {{U bë}} ose {{Refuzohet}}: {{U bë}} lexohet si mbyllje vetëm te kërkesat e tyre (qendrat dhe dritaret e tregojnë si {{dmb|U bë}}); {{Refuzohet}} mbyllje kudo; faqja e çdo kërkese për dritaret e Kuvendit (source_of) dhe mbylljet për veglat (rules) — përmes Claude AI 3059846 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Mbaje}}, {{Hiqe}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Mbaje, KUNDËR as Hiqe) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). A procedure can have closings of its own (REQUESTS, "closings"). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Hiqe}} has the green star on Artikuj të mirë and the gold one -- on Artikuj të përkryer (Stampa:Hiqe voto) local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Hiqe}} is read as {{Hiqe|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. The closings of -- the procedure of the request ({{U bë}} of Kontrollues) are read as {{dmb}} too. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end -- the closings of its procedure ({{U bë}} of Kontrollues) as {{dmb}} with their decision, so that the hubs and -- the windows show them and count them as every other closing; the rest of the line (a comment, the signature) -- goes into the closing, as its reason local kind = kind_of(name) for template, decision in pairs(kind and kind.closings or {}) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*}}([^\n]*)', function (rest) rest = mw.ustring.gsub(rest, '^%s*[-–—]?%s*', '') return '{{Dmb|faqja=' .. name .. '|' .. decision .. '|2=' .. rest .. '}}' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived; "closings", the templates that close a -- request of the procedure besides those of CLOSING_TEMPLATES, each with the decision of {{dmb}} it stands for. The -- requests for checkusers have no vote (the rule "kerkese") and close with {{U bë}} or {{Refuzohet}}; the voluntary -- resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', closings = { ['U bë'] = 'U bë' }, lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from, first - 1))) table.insert(out, request) from, found = last, found + 1 end end table.insert(out, frame:preprocess(text:sub(from))) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p flenomp26w6f7dz4z75goep4naor25e 3059869 3059846 2026-10-26T17:40:52Z Klein Muçi 52109 Kërkesat në qendra pa rreshtat bosh rreth tyre (secili ishte një paragraf bosh mbi ose nën kartë) — përmes Claude AI 3059869 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Mbaje}}, {{Hiqe}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Mbaje, KUNDËR as Hiqe) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). A procedure can have closings of its own (REQUESTS, "closings"). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Hiqe}} has the green star on Artikuj të mirë and the gold one -- on Artikuj të përkryer (Stampa:Hiqe voto) local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Hiqe}} is read as {{Hiqe|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. The closings of -- the procedure of the request ({{U bë}} of Kontrollues) are read as {{dmb}} too. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end -- the closings of its procedure ({{U bë}} of Kontrollues) as {{dmb}} with their decision, so that the hubs and -- the windows show them and count them as every other closing; the rest of the line (a comment, the signature) -- goes into the closing, as its reason local kind = kind_of(name) for template, decision in pairs(kind and kind.closings or {}) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*}}([^\n]*)', function (rest) rest = mw.ustring.gsub(rest, '^%s*[-–—]?%s*', '') return '{{Dmb|faqja=' .. name .. '|' .. decision .. '|2=' .. rest .. '}}' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived; "closings", the templates that close a -- request of the procedure besides those of CLOSING_TEMPLATES, each with the decision of {{dmb}} it stands for. The -- requests for checkusers have no vote (the rule "kerkese") and close with {{U bë}} or {{Refuzohet}}; the voluntary -- resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', closings = { ['U bë'] = 'U bë' }, lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then -- each request on lines of its own, without the blank lines around it, which would each be an empty -- paragraph above or under its card local before = text:sub(from, first - 1) if found > 0 then before = before:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess((before:gsub('\n%s*$', '')))) table.insert(out, '\n' .. mw_text.trim(request) .. '\n') from, found = last, found + 1 end end local rest = text:sub(from) if found > 0 then rest = rest:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess(rest)) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p r9g06m1g4q6lggrcmh2v4d6d7r0fc0f 3059924 3059869 2026-10-26T23:02:49Z Klein Muçi 52109 Komentet: votat e rivlerësimeve tani janë Të mbahet, Të hiqet dhe I pavendosur — përmes Claude AI 3059924 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Të mbahet}}, {{Të hiqet}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Të mbahet, KUNDËR as Të hiqet) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). A procedure can have closings of its own (REQUESTS, "closings"). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Të hiqet}} (Stampa:Hiqe voto) has the green star on -- Artikuj të mirë and the gold one on Artikuj të përkryer local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Të hiqet}} is read as {{Të hiqet|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. -- The closings of the procedure of the request ({{U bë}} of Kontrollues) are read as {{dmb}} too. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end -- the closings of its procedure ({{U bë}} of Kontrollues) as {{dmb}} with their decision, so that the hubs and -- the windows show them and count them as every other closing; the rest of the line (a comment, the signature) -- goes into the closing, as its reason local kind = kind_of(name) for template, decision in pairs(kind and kind.closings or {}) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*}}([^\n]*)', function (rest) rest = mw.ustring.gsub(rest, '^%s*[-–—]?%s*', '') return '{{Dmb|faqja=' .. name .. '|' .. decision .. '|2=' .. rest .. '}}' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived; "closings", the templates that close a -- request of the procedure besides those of CLOSING_TEMPLATES, each with the decision of {{dmb}} it stands for. The -- requests for checkusers have no vote (the rule "kerkese") and close with {{U bë}} or {{Refuzohet}}; the voluntary -- resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', closings = { ['U bë'] = 'U bë' }, lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then -- each request on lines of its own, without the blank lines around it, which would each be an empty -- paragraph above or under its card local before = text:sub(from, first - 1) if found > 0 then before = before:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess((before:gsub('\n%s*$', '')))) table.insert(out, '\n' .. mw_text.trim(request) .. '\n') from, found = last, found + 1 end end local rest = text:sub(from) if found > 0 then rest = rest:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess(rest)) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as the -- banner of {{Request counter}} (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner (as {{Request counter}} did on the pages where the summary replaced it). -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Stampa:Request counter/styles.css' }) .. frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="rc-box rc-status-clear votes-summary-none"><span class="rc-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="rc-icon rc-icon-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: the words of {{Request counter}} local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'rc-status-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'rc-status-low' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'rc-status-high' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head rc-box ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-dot') end head:tag('span'):addClass('rc-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('rc-icon rc-icon-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p j6x7jagm8ksrr9sktqo4x348drt6vte 3059932 3059924 2026-10-26T23:07:23Z Klein Muçi 52109 Përmbledhja e votave: baneri me klasat e veta (votes-banner) dhe pa stilet e Stampa:Request counter; rregulli kerkese në mesazhin e gabimit — përmes Claude AI 3059932 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Të mbahet}}, {{Të hiqet}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Të mbahet, KUNDËR as Të hiqet) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). A procedure can have closings of its own (REQUESTS, "closings"). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Të hiqet}} (Stampa:Hiqe voto) has the green star on -- Artikuj të mirë and the gold one on Artikuj të përkryer local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Të hiqet}} is read as {{Të hiqet|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. -- The closings of the procedure of the request ({{U bë}} of Kontrollues) are read as {{dmb}} too. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end -- the closings of its procedure ({{U bë}} of Kontrollues) as {{dmb}} with their decision, so that the hubs and -- the windows show them and count them as every other closing; the rest of the line (a comment, the signature) -- goes into the closing, as its reason local kind = kind_of(name) for template, decision in pairs(kind and kind.closings or {}) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*}}([^\n]*)', function (rest) rest = mw.ustring.gsub(rest, '^%s*[-–—]?%s*', '') return '{{Dmb|faqja=' .. name .. '|' .. decision .. '|2=' .. rest .. '}}' end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived; "closings", the templates that close a -- request of the procedure besides those of CLOSING_TEMPLATES, each with the decision of {{dmb}} it stands for. The -- requests for checkusers have no vote (the rule "kerkese") and close with {{U bë}} or {{Refuzohet}}; the voluntary -- resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', closings = { ['U bë'] = 'U bë' }, lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then -- each request on lines of its own, without the blank lines around it, which would each be an empty -- paragraph above or under its card local before = text:sub(from, first - 1) if found > 0 then before = before:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess((before:gsub('\n%s*$', '')))) table.insert(out, '\n' .. mw_text.trim(request) .. '\n') from, found = last, found + 1 end end local rest = text:sub(from) if found > 0 then rest = rest:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess(rest)) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as a -- banner (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner. -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, kerkese, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="votes-banner votes-banner-clear votes-summary-none"><span class="votes-banner-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="votes-banner-icon votes-banner-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: green when no request is open, red otherwise local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-open' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'votes-banner-open' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head votes-banner ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-dot') end head:tag('span'):addClass('votes-banner-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p 53okkkpw3rp3mcwy1epftzk6vx56ish 3059975 3059932 2026-10-27T00:57:11Z Klein Muçi 52109 Approved/Miratohet te stampat e mbylljes; kontrolluesit mbyllen me Miratohet ose Refuzohet, pa rastin e veçantë të U bë — përmes Claude AI 3059975 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for checkusers: no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Të mbahet}}, {{Të hiqet}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Të mbahet, KUNDËR as Të hiqet) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved, approved or declined -- ({{Resolved}}, {{Approved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy or a deletion request closed -- ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Approved', 'Miratohet', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Të hiqet}} (Stampa:Të hiqet) has the green star on -- Artikuj të mirë and the gold one on Artikuj të përkryer local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Të hiqet}} is read as {{Të hiqet|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived. The requests for checkusers have no -- vote (the rule "kerkese") and close with {{Miratohet}} or {{Refuzohet}}; the voluntary resignations are -- announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then -- each request on lines of its own, without the blank lines around it, which would each be an empty -- paragraph above or under its card local before = text:sub(from, first - 1) if found > 0 then before = before:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess((before:gsub('\n%s*$', '')))) table.insert(out, '\n' .. mw_text.trim(request) .. '\n') from, found = last, found + 1 end end local rest = text:sub(from) if found > 0 then rest = rest:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess(rest)) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as a -- banner (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner. -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, kerkese, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="votes-banner votes-banner-clear votes-summary-none"><span class="votes-banner-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="votes-banner-icon votes-banner-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: green when no request is open, red otherwise local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-open' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'votes-banner-open' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head votes-banner ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-dot') end head:tag('span'):addClass('votes-banner-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p sciuez3cpis4ohwvled894rrt20cp8b 3060035 3059975 2026-10-27T08:56:32Z Klein Muçi 52109 Kërkesat për kontrollues mbyllen me {{dmb}} si kërkesat e tjera të Administratës: pa Approved/Miratohet te stampat e mbylljes — përmes Claude AI 3060035 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Votes -- -- The votes of the community hubs. Reads a list of requests (the part of a list page between -- <section begin="dritare" /> and its end, with the requests that it transcludes), counts the -- votes of each request and tells, by the rules of its procedure, how long the vote still lasts -- and whether it can be closed. -- -- Used by: -- Moduli:WindowSections, the windows of [[Wikipedia:Kuvendi]] (a line under the "Votimi" title -- of each request; the requests closed before the conditions of their vote were met stay in the -- windows, needing_attention in section 5); -- {{Vote summary}} = {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}, a table at the top of a list -- of the hubs with each request, its votes and its state; -- {{#invoke:Votes|archive|…}}, the figures above the tables of the archives (section 7); -- {{#invoke:Votes|count|…}}, the number of open requests in the headers of the voting pages of -- Administrata (section 8); -- Moduli:Mbyllje diskutimi ({{dmb}}), whose message says when a request is closed before the -- conditions of its vote are met, in the amber of a warning (closing_check, section 5); -- the hubs, which show the requests of their lists with {{#invoke:Votes|page|<list page>}} or -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>}}, so that the closing of each request knows its page -- (section 5b). -- -- The rules (RULES below) are those of the pages of the procedures: -- grisje Forumi i Grisjes: at least 2 weeks, 3 votes on one side (Grise or Mbaje) -- kandidature AM/AP candidacies: at least a week, 3 votes on one side (PËR or KUNDËR); -- the article passes with two thirds PËR -- rivleresim AM/AP re-evaluations: at least a week, 3 votes on one side (Mbaje or Hiqe) -- zgjedhje Administrata elections and removals: 15 to 30 days, at least 5 PËR and 75% PËR -- votim Ofiçina: the votes only -- kerkese Administrata, the requests for reviewers (Kontrollues): no vote; an administrator decides -- diskutim Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave: no votes; the date of the last comment of each -- thread and when MajavahBot archives it (14 days without new comments) -- -- The minimum time of a vote counts from the creation of the request's page. The preloads write -- the date before which the request cannot be closed ("minimalisht më …") when the page is -- created; for the older requests, the creation dates are in Module:Votes/dates. -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local mw_text = mw.text local mw_uri = mw.uri -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Votes and rules -------------------------------------------------------------------------------- -- The vote templates and their redirects, by kind, and the name of each kind in the tally. -- {{Koment}} is not a vote. p.TEMPLATES = { per = { 'PËR', '+1' }, kunder = { 'KUNDËR', '-1', 'KUNDRA' }, asnjanes = { 'ASNJANËS', 'NEUTRAL' }, grise = { 'Të griset', 'Te griset', 'Grise voto' }, mbaje = { 'Të mbahet', 'Te mbahet', 'Mbaje', 'Mbaje voto' }, hiqe = { 'Të hiqet', 'Hiqe', 'Hiqe voto' }, pav = { 'I pavendosur', 'I pavendosur voto' }, } p.LABELS = { per = 'PËR', kunder = 'KUNDËR', asnjanes = 'ASNJANËS', grise = 'Grise', mbaje = 'Mbaje', hiqe = 'Hiqe', pav = 'I pavendosur', } -- The rules of each kind of vote: -- kinds: the kinds shown in the tally (with "all", those that are not used are left out) -- min, sides: the vote can be closed once one of the sides has at least "min" votes; a side is -- the list of the kinds that count for it -- min_per, share: at least that many PËR votes and that share of PËR among PËR and KUNDËR -- (share_gate: the share is a condition for closing; otherwise it is only shown) -- days: the minimum time of the vote, for the items whose end date is not written -- noun: the name of an item of the list, singular and plural, with "open" in agreement -- note: the rule in words, for the tooltips p.RULES = { grisje = { kinds = { 'grise', 'mbaje', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'grise' }, { 'mbaje' } }, days = 14, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje).', }, kandidature = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min = 3, sides = { { 'per' }, { 'kunder' } }, share = 2 / 3, days = 7, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR). Artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR.', }, -- the votes of a re-evaluation are {{Të mbahet}}, {{Të hiqet}} and {{I pavendosur}} (the old ones with PËR, -- KUNDËR and ASNJANËS were turned into them in October 2026: PËR as Të mbahet, KUNDËR as Të hiqet) rivleresim = { kinds = { 'mbaje', 'hiqe', 'pav' }, min = 3, sides = { { 'mbaje' }, { 'hiqe' } }, days = 7, noun = { 'rivlerësim', 'rivlerësime', 'i hapur' }, note = 'Votimi zgjat të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Mbaje ose Hiqe).', }, zgjedhje = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, min_per = 5, share = 0.75, share_gate = true, days = 15, noun = { 'kandidaturë', 'kandidatura', 'e hapur' }, note = 'Votimi zgjat 15 deri në 30 ditë. Kërkohen të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS).', }, votim = { kinds = { 'per', 'kunder', 'asnjanes' }, noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, }, -- a request that an administrator decides, without a vote (Kontrollues): it can be closed at any time kerkese = { noun = { 'kërkesë', 'kërkesa', 'e hapur' }, note = 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim.', }, -- the threads of a discussion page, which MajavahBot archives ("algo = old(14d)" in its -- configuration on the page) once they have had no new comment for "archive" days; a thread -- without any signature has no date, and the robot leaves it diskutim = { archive = 14, noun = { 'temë', 'tema', 'e hapur' }, note = 'Temat pa komente të reja për 14 ditë arkivohen nga MajavahBot.', }, } -- Templates that close a thread: a question answered, a request resolved or declined -- ({{Resolved}}, {{Refused}} and their Albanian names), a candidacy, a request of Administrata or a deletion request -- closed ({{dmb}} = {{Mbyllje diskutimi}}). p.CLOSING_TEMPLATES = { 'Resolved', 'Zgjidhur', 'Refused', 'Refuzuar', 'Refuzohet', 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } local MONTHS = { jan = 1, shk = 2, mar = 3, pri = 4, maj = 5, qer = 6, kor = 7, gus = 8, sht = 9, tet = 10, ['nën'] = 11, dhj = 12, } local ZONES = { CET = 1, CEST = 2, UTC = 0, GMT = 0 } -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Reading the lists -------------------------------------------------------------------------------- -- The wikitext of a page as it is transcluded: only its <onlyinclude> parts if it has any, without -- its <noinclude> parts, without the <includeonly> tags and without comments. function p.transcluded_text(content) if content:find('<onlyinclude>', 1, true) then local parts = {} for part in content:gmatch('<onlyinclude>(.-)</onlyinclude>') do table.insert(parts, part) end content = table.concat(parts) end content = content:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') content = content:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<noinclude>.*$', '') content = content:gsub('</?includeonly>', '') return content end -- A labeled section of a page, as {{#section:page|name}} gives it, but read from the page's wikitext. -- The parser hands the headings of #section over as markers under Parsoid, so they could not be -- turned into window headings and ended up as real headings in the page's table of contents. function p.section_text(page, name) local title = mw.title.new(page) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end content = p.transcluded_text(content) local quoted = '["\']?' .. name:gsub('%p', '%%%0') .. '["\']?' local parts, from = {}, 1 while true do local _, b = content:find('<section%s+begin%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', from) if not b then break end local e1, e2 = content:find('<section%s+end%s*=%s*' .. quoted .. '%s*/?>', b + 1) table.insert(parts, content:sub(b + 1, e1 and e1 - 1 or -1)) if not e2 then break end from = e2 + 1 end return table.concat(parts) end -- The page an item comes from, by the line of its heading: inline_transclusions notes the first -- level-2 heading of each page it puts in place, so that the creation date of the page can be -- found. The first page noted keeps the heading: a page transcluded in another is noted first. local SOURCES = {} local function note_source(text, page) for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then SOURCES[line] = SOURCES[line] or page return end end end -- The page that the title of an item of a list comes from (the request it transcludes; nil for a thread of the -- page itself), for the windows of Kuvendi, which tell it to the scripts of the hubs (data-page) function p.source_of(line) return SOURCES[line] end -- The procedure of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a request local function kind_of(name) for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then return kind end end return nil end -- Whether a page is the page of a request of one of the procedures local function is_request(name) return kind_of(name) ~= nil end -- The templates that close a vote local VOTE_CLOSINGS = { 'Dmb', 'Mbyllje diskutimi' } -- The vote templates whose symbol depends on the page: {{Të hiqet}} (Stampa:Të hiqet) has the green star on -- Artikuj të mirë and the gold one on Artikuj të përkryer local PAGE_VOTES = { 'Hiqe', 'Hiqe voto', 'Të hiqet', 'Te hiqet' } -- The text of the page of a request with its closing template told the page it is on: {{dmb|…}} is -- read as {{dmb|faqja=<page>|…}}. On its own page a closing sees which request it closes; transcluded -- in a hub or shown in a window of Kuvendi it cannot, and a vote closed before its conditions were -- met would not say so there (Module:Mbyllje diskutimi reads "faqja"). The votes of PAGE_VOTES are told -- their page the same way ({{Të hiqet}} is read as {{Të hiqet|faqja=<page>}}), for the windows of Kuvendi. local function told_its_page(content, name) for _, template in ipairs(VOTE_CLOSINGS) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2) .. '%s*|', function () return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. '|' end) end for _, template in ipairs(PAGE_VOTES) do local first = template:sub(1, 1) content = content:gsub('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. template:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*([|}])', function (after) return '{{' .. template .. '|faqja=' .. name .. (after == '|' and '|' or '}') end) end return content end -- Puts the text of transcluded pages (such as {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}, -- without parameters) in place of the transclusion, so that their headings can be read too; the page -- of a request comes with its closing told its page (told_its_page). -- Templates, parser functions and magic words are left to the parser. function p.inline_transclusions(text, depth) depth = depth or 1 if depth > 3 then return text end return (text:gsub('{{%s*([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}', function (name) name = mw_text.trim(name) local title = mw.title.new(name) -- Only pages are read: a name whose prefix is not a namespace (formatnum:, DEFAULTSORT:…) is a -- magic word or a template, and reading it would list it among the templates the page uses. if not title or title.isExternal or title.namespace < 0 or title.namespace == 10 or title.namespace == 828 or (title.namespace == 0 and not name:find('^:')) then return nil end local content = title:getContent() if not content then return nil end content = p.transcluded_text(content) if is_request(title.prefixedText) then content = told_its_page(content, title.prefixedText) end local included = p.inline_transclusions(content, depth + 1) note_source(included, title.prefixedText) return included end)) end -- Whether the text uses one of the closing templates (the first letter in either case, a space also as "_") function p.is_closed(text) for _, name in ipairs(p.CLOSING_TEMPLATES) do local first = name:sub(1, 1) if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. name:sub(2):gsub(' ', '[ _]') .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The text without its closed threads (the parts that start with a level-2 heading and carry -- one of the closing templates). "keep", when given, is asked about each closed thread (the list of -- its lines) and can keep it (needing_attention, section 5). function p.without_closed_threads(text, keep) local kept, thread = {}, {} local function flush() local chunk = table.concat(thread, '\n') if not (chunk:match('^==[^=]') and p.is_closed(chunk) and not (keep and keep(thread))) then table.insert(kept, chunk) end thread = {} end for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if line:match('^==[^=]') and line:match('[^=]==%s*$') then flush() end table.insert(thread, line) end flush() return table.concat(kept, '\n') end -- A heading: its level and its title. Headings are whole lines that start and end with the same -- run of "=", as for the parser: "== x ==" inside a line, or after ":" indentation (a pasted text, -- say), stays text. function p.heading_of(line) local open, title, close = mw.ustring.match(line, '^(==+)(.-)(==+)%s*$') local clean_title = open and mw_text.trim(title) or '' if open and #open == #close and clean_title ~= '' then return #open, clean_title end return nil end -- The items of a text (its level-2 threads), each as the list of its lines function p.items_of(text) local items, current = {}, nil for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do if p.heading_of(line) == 2 then current = {} table.insert(items, current) end if current then table.insert(current, line) end end return items end -- The title of a heading as plain text: the text of its links, without bold or italic quotes local function plain_title(title) title = title:gsub('%[%[[^%[%]|]-|([^%[%]]-)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%[%]]-)%]%]', '%1') title = title:gsub("'''?", '') return mw_text.trim(title) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. Counting the votes -------------------------------------------------------------------------------- -- The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space local function template_key(name) name = mw_text.trim((name:gsub('_', ' '):gsub('%s+', ' '))) name = name:gsub('^[Ss]tampa:', ''):gsub('^[Tt]emplate:', '') return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(name, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(name, 2) end local VOTE_KIND = {} for kind, names in pairs(p.TEMPLATES) do for _, name in ipairs(names) do VOTE_KIND[template_key(name)] = kind end end -- The kind of the vote on a line, if the line is a vote: a list line with a vote template, or a -- line that starts with one (after its indentation and bold or italic quotes). When a line has -- several, the last one counts ("{{KUNDËR}} → {{PËR}}"). local function vote_of(line) local last, first_pos for pos, name in line:gmatch('(){{%s*([^{}|]-)%s*[|}]') do local kind = VOTE_KIND[template_key(name)] if kind then last = kind first_pos = first_pos or pos end end if not last then return nil end if line:match('^[%*#:]*'):find('[%*#]') or line:match("^[%*#:%s']*()") == first_pos then return last end return nil end -- The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user, and whether -- the link is to the user page local function user_of_link(target) local title = mw.title.new(mw_text.trim(target)) if title then if title.namespace == 2 or title.namespace == 3 then return title.rootText, title.namespace == 2 elseif title.namespace == -1 then local page, name = title.text:match('^([^/]+)/(.+)$') if page == 'Kontributet' or page == 'Contributions' then return name, false end end end return nil end -- The user who signed a line. The signature is the last link to a user page, a user talk page or -- the contributions of a user, with the links of that kind just before it that have only spaces, -- punctuation and markup in between ("[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])"). -- Within the signature the last link to a user page decides: a signature copied from another vote -- and changed only in part keeps the talk page of the other user, while the name is the one that was -- changed. Without any such link, the name given to {{unsigned}}. local function voter_of(line) local links = {} for start, target, stop in line:gmatch('()%[%[([^%[%]|]+)[^%[%]]-%]%]()') do local user, own = user_of_link(target) if user then table.insert(links, { user = user, own = own, start = start, stop = stop }) end end if #links == 0 then local unsigned = line:match('{{%s*[Uu]nsigned%s*|%s*([^|}]+)') return unsigned and mw_text.trim(unsigned) end local first = #links while first > 1 do local between = line:sub(links[first - 1].stop, links[first].start - 1) between = between:gsub('<[^>]*>', ''):gsub('&#?%w+;', ''):gsub("'", '') if mw.ustring.find(between, '%w') then break end first = first - 1 end for i = #links, first, -1 do if links[i].own then return links[i].user end end return links[#links].user end -- Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn local STRUCK = { { '<[sS]>', '</[sS]%s*>' }, { '<[sS]%s[^>]*>', '</[sS]%s*>' }, { '<[dD][eE][lL][^>]*>', '</[dD][eE][lL]%s*>' }, { '<[sS][tT][rR][iI][kK][eE][^>]*>', '</[sS][tT][rR][iI][kK][eE]%s*>' }, } -- The votes of an item: the lines of its section "Votimi" (up to the next heading), without the -- struck text; one vote for each user, the last one. Nil when the item has no such section. function p.tally_of(lines) local section, inside = {}, false for _, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level then if inside then break end inside = level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') ~= nil elseif inside then table.insert(section, line) end end if not inside then return nil end local text = table.concat(section, '\n') for _, tag in ipairs(STRUCK) do text = text:gsub(tag[1] .. '.-' .. tag[2], '') end local last, n = {}, 0 for line in mw_text.gsplit(text, '\n', true) do local kind = vote_of(line) if kind then n = n + 1 last[voter_of(line) or ('#' .. n)] = kind end end local counts = {} for _, kind in pairs(last) do counts[kind] = (counts[kind] or 0) + 1 end return counts end -------------------------------------------------------------------------------- -- 4. Dates -------------------------------------------------------------------------------- -- Days since 1970-01-01 of a date of the calendar local function days_from_civil(y, m, d) if m <= 2 then y = y - 1 end local era = math.floor(y / 400) local yoe = y - era * 400 local doy = math.floor((153 * ((m + 9) % 12) + 2) / 5) + d - 1 local doe = yoe * 365 + math.floor(yoe / 4) - math.floor(yoe / 100) + doy return era * 146097 + doe - 719468 end -- A date as the preloads and the signatures write it ("1 tetor 2026, 21:11 (CEST)") local DATE = "(%d%d?)%s+([^%s%d,%(%)']+)%s+(%d%d%d%d)%s*,?%s*(%d%d?):(%d%d)%s*%((%u+)%)" -- The date in seconds since 1970 (UTC), or nil local function to_time(d, mon, y, h, mi, zone) local m = MONTHS[mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(mon, 1, 3))] if not m then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), m, tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 - (ZONES[zone] or 1) * 3600 end -- The date that follows some words ("minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)''"): the time and -- the date as written local function date_after(text, words) local _, e = text:find(words, 1, true) if not e then return nil end local from, d, mon, y, h, mi, zone, to = text:match("^[%s']*()" .. DATE .. '()', e + 1) local t = from and to_time(d, mon, y, h, mi, zone) return t, t and text:sub(from, to - 1) end -- The creation of the page of a request (seconds since 1970, UTC), from Module:Votes/dates: the -- older requests, whose pages do not all carry the date before which they cannot be closed (the -- new ones get it from their preloads) local function creation_of(page) if not page then return nil end local ok, dates = pcall(mw.loadData, 'Module:Votes/dates') local iso = ok and dates[page] local y, m, d, h, mi, s = (iso or ''):match('^(%d+)-(%d+)-(%d+)T(%d+):(%d+):(%d+)') if not y then return nil end return days_from_civil(tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d)) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) end -- The date of the first signature of an item, when its end date is not written local function first_signature(text) local first, first_text for from, d, mon, y, h, mi, zone, to in text:gmatch('()' .. DATE .. '()') do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not first or t < first) then first, first_text = t, text:sub(from, to - 1) end end return first, first_text end -- The date of the last signature of an item: the time of its last comment local function last_signature(text) local last for d, mon, y, h, mi, zone in text:gmatch(DATE) do local t = to_time(d, mon, y, h, mi, zone) if t and (not last or t > last) then last = t end end return last end -- The time until a vote can be closed: "Mund të mbyllet pas 5 ditësh", "… pas 1 dite", -- "… pas 3 orësh". The minimum time of a vote is not a deadline: before it the vote cannot be -- closed; after it, it goes on until it has the votes it needs. local function time_left(seconds) if seconds >= 86400 then local days = math.ceil(seconds / 86400) return 'Mund të mbyllet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') end local hours = math.max(1, math.ceil(seconds / 3600)) return 'Mund të mbyllet pas ' .. hours .. (hours == 1 and ' ore' or ' orësh') end local MONTH_NAMES = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- Whether a day of the calendar is in summer time (CEST) in the time of Tirana: from the last Sunday of -- March to the last Sunday of October local function summer_day(year, month, day) local function last_sunday(m) local last = os.date('!*t', os.time({ year = year, month = m + 1, day = 1, hour = 12 }) - 86400) return last.day - (last.wday - 1) end return (month > 3 and month < 10) or (month == 3 and day >= last_sunday(3)) or (month == 10 and day < last_sunday(10)) end -- A time (seconds since 1970, UTC) as a date in words, in the time of Tirana: "2 tetor 2026" local function date_words(t) local d = os.date('!*t', t + 3600) if summer_day(d.year, d.month, d.day) then d = os.date('!*t', t + 7200) end return d.day .. ' ' .. MONTH_NAMES[d.month] .. ' ' .. d.year end -- The time of the last edit of a page (seconds since 1970, UTC); without a page, that of the page being -- shown: in a preview, the time of the preview. {{REVISIONTIMESTAMP}} gives it in the time of the wiki -- (that of Tirana). local function revision_time(frame, page) local stamp = frame:preprocess('{{REVISIONTIMESTAMP' .. (page and (':' .. page) or '') .. '}}') local y, m, d, h, mi, s = stamp:match('^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$') if not y then return nil end y, m, d = tonumber(y), tonumber(m), tonumber(d) return days_from_civil(y, m, d) * 86400 + tonumber(h) * 3600 + tonumber(mi) * 60 + tonumber(s) - (summer_day(y, m, d) and 2 or 1) * 3600 end local function capitalize(text) return mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(text, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(text, 2) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5. The state of an item -------------------------------------------------------------------------------- -- The votes of a side local function side_count(counts, side) local n = 0 for _, kind in ipairs(side) do n = n + (counts[kind] or 0) end return n end -- The state of an item of a vote, or nil when it has no "Votimi" section: -- votes: the tally ("2 PËR · 2 KUNDËR · 0 ASNJANËS · 50% PËR") -- status: before the minimum time is over, when the vote can be closed and what it still needs -- ("Mund të mbyllet pas 5 ditësh · duhen 3 vota në njërën anë"); after it, "Gati për mbyllje" -- once the conditions are met, or "Pret votat" with what is still missing (nil for a vote -- without rules) -- kind: "ready", "wait" (the minimum time is over, votes are missing) or "time" -- note: the tooltip (when the vote opened, from when it can be closed, and the rule) -- deadline, when: the time from which it can be closed, and that time in words; missing: what the -- votes still lack, as a list, and lacked: the same in the past, for a vote that was closed -- without them (early_closing) function p.state(lines, rule, now) local counts = p.tally_of(lines) if not counts then return nil end now = now or os.time() local state = { counts = counts } local parts = {} for _, kind in ipairs(rule.kinds or {}) do local n = counts[kind] or 0 if n > 0 or not rule.all then table.insert(parts, n .. ' ' .. p.LABELS[kind]) end end local votes = #parts > 0 and table.concat(parts, ' · ') or '0' local per, kunder = counts.per or 0, counts.kunder or 0 if rule.share and per + kunder > 0 then votes = votes .. ' · ' .. math.floor(100 * per / (per + kunder) + 0.5) .. '% PËR' end state.votes = votes if not (rule.min or rule.min_per) then return state end local missing, lacked = {}, {} if rule.min then local reached = false for _, side in ipairs(rule.sides) do if side_count(counts, side) >= rule.min then reached = true end end if not reached then table.insert(missing, 'duhen ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. rule.min .. ' vota në njërën anë') end end if rule.min_per and per < rule.min_per then local n = rule.min_per - per table.insert(missing, n == 1 and 'mungon 1 votë PËR' or ('mungojnë ' .. n .. ' vota PËR')) table.insert(lacked, n == 1 and 'mungonte 1 votë PËR' or ('mungonin ' .. n .. ' vota PËR')) end if rule.share_gate and per + kunder > 0 and per / (per + kunder) < rule.share then table.insert(missing, 'duhen ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') table.insert(lacked, 'duheshin ' .. math.floor(100 * rule.share + 0.5) .. '% PËR') end -- The vote opened when the page of the request was created: the date comes from -- Module:Votes/dates for the older requests, else from the date before which the request -- cannot be closed ("minimalisht më", written by the preload when the page was created), else, -- for a request without either, from its first signature. The written date is the one before -- which it cannot be closed; without it, the minimum time is counted from the opening. local text = table.concat(lines, '\n') local deadline, when = date_after(text, 'minimalisht më') local latest = date_after(text, 'maksimalisht më') local opened, how = creation_of(SOURCES[lines[1]]), '' if not opened and deadline and rule.days then opened = deadline - rule.days * 86400 elseif not opened and not deadline and rule.days then opened, how = first_signature(text), ' (firma e parë)' end if not deadline and opened and rule.days then deadline = opened + rule.days * 86400 end local note if deadline then note = (opened and ('Hapur më ' .. date_words(opened) .. how .. '; mund') or 'Mund') .. ' të mbyllet nga ' .. (when or date_words(deadline)) .. ' e tutje.' end state.deadline, state.when = deadline, deadline and (when or date_words(deadline)) state.missing, state.lacked = missing, lacked if deadline and (now >= deadline or (latest and now >= latest)) then if #missing == 0 or (latest and now >= latest) then state.status, state.kind, state.ready = '✓ Gati për mbyllje', 'ready', true else state.status, state.kind = '🗳 Pret votat · ' .. table.concat(missing, ' · '), 'wait' end elseif deadline then state.status, state.kind = '⏳ ' .. time_left(deadline - now) .. (#missing > 0 and (' · ' .. table.concat(missing, ' · ')) or ''), 'time' elseif #missing > 0 then state.status, state.kind = capitalize(table.concat(missing, ' · ')), 'time' end state.note = mw_text.trim((note or '') .. ' ' .. (rule.note or '')) return state end -- The state of a thread of a discussion page (a rule with "archive"): the date of its last comment -- and when the robot archives it: -- last: the date of the last comment in words ("23 shtator 2026"), or nil for a thread without -- signatures -- status: "Arkivohet pas 9 ditësh", "Arkivohet së shpejti" once the days are over (at the -- robot's next run), or "Pa firmë: nuk arkivohet" -- kind: "time", "due" or "none"; note: the tooltip function p.discussion_state(lines, rule, now) now = now or os.time() local last = last_signature(table.concat(lines, '\n')) local state = { note = rule.note } if not last then state.status, state.kind = 'Pa firmë: nuk arkivohet', 'none' return state end state.last = date_words(last) local left = last + rule.archive * 86400 - now if left > 0 then local days = math.ceil(left / 86400) state.status = 'Arkivohet pas ' .. days .. (days == 1 and ' dite' or ' ditësh') state.kind = 'time' else state.status, state.kind = 'Arkivohet së shpejti', 'due' end state.note = 'Komenti i fundit më ' .. state.last .. '. ' .. rule.note return state end -- Whether a vote was closed before its conditions were met, given the time of its closing ("closed", -- seconds since 1970, UTC): nil when it was not, or when the vote has no conditions; else -- kind: "time" (before the time from which it could be closed) or "votes" (after it, without the -- votes it needs) -- status: "mbyllur para kohe" or "mbyllur pa votat e nevojshme", for the message of the closing and -- for the row of a summary -- text: what was not met ("votimi mund të mbyllej nga 1 tetor 2026, 21:11 (CEST) e tutje; duheshin -- 3 vota në njërën anë") -- note: the rule in words function p.early_closing(lines, rule, closed) if not (rule.min or rule.min_per) then return nil end local state = p.state(lines, rule, closed) if not state or state.ready then return nil end local parts = {} local before = state.deadline and closed < state.deadline if before then table.insert(parts, 'votimi mund të mbyllej nga ' .. state.when .. ' e tutje') end for _, lack in ipairs(state.lacked or {}) do table.insert(parts, lack) end if #parts == 0 then return nil end return { kind = before and 'time' or 'votes', status = before and 'mbyllur para kohe' or 'mbyllur pa votat e nevojshme', text = table.concat(parts, '; '), note = rule.note, } end -- The requests of each procedure: the prefix of their pages, the rule of their vote and the lists where -- they sit while they are open and, once closed, until they are archived. The requests for reviewers (Kontrollues) -- have no vote (the rule "kerkese"); like the other requests of Administrata they close with {{dmb}} -- ({{dmb|Kontrollues}} or {{dmb|JoKontrollues}}). The voluntary resignations are announcements, not requests. p.REQUESTS = { { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', rule = 'kerkese', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa' } }, { prefix = 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', rule = 'grisje', lists = { 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', rule = 'kandidature', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', rule = 'rivleresim', lists = { 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura të propozuara', 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për burokratë/Kandidatura vetjake' } }, { prefix = 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', rule = 'zgjedhje', lists = { 'Wikipedia:Administrata/Votimet/Dorëheqje/Dorëheqje të propozuara' } }, } -- Whether one of the lists still shows a page: its section "dritare" transcludes it local function listed_on(page, lists) for _, list in ipairs(lists) do for name in p.section_text(list, 'dritare'):gmatch('{{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) if title and title.prefixedText == page then return true end end end return false end -- For {{dmb}} (Module:Mbyllje diskutimi), on the page of a request: whether the request is closed before -- the conditions of its vote are met (see early_closing; nil when it is not). The time of the closing -- is that of the last edit of the page; in a preview, the time of the preview, so that whoever closes -- the vote reads it before saving. Only a request that is still on its list is checked: the -- older ones, closed and archived under the practice of their time, are left alone. "page" is for -- tests; the default is the page being shown. function p.closing_check(frame, page) local title = page and mw.title.new(page) or mw.title.getCurrentTitle() if not title then return nil end local name = title.prefixedText for _, kind in ipairs(p.REQUESTS) do if name:sub(1, #kind.prefix) == kind.prefix then if not listed_on(name, kind.lists) then return nil end local item = p.items_of(p.transcluded_text(title:getContent() or ''))[1] if not item then return nil end SOURCES[item[1]] = name return p.early_closing(item, p.RULES[kind.rule], revision_time(frame, page) or os.time()) end end return nil end -- For the windows of Kuvendi, which show what still needs attention: the text of a list (after -- inline_transclusions) without its closed threads, except, with the rule of a vote, the requests -- closed before the conditions of their vote were met, which stay until they are archived. Also -- returns those that stayed, by the line of their heading: what early_closing tells of each. The time -- of a closing is that of the last edit of the page of the request. function p.needing_attention(frame, text, rule) local early = {} if not (rule and (rule.min or rule.min_per)) then return p.without_closed_threads(text), early end return p.without_closed_threads(text, function (thread) local source = SOURCES[thread[1]] early[thread[1]] = source and p.early_closing(thread, rule, revision_time(frame, source) or os.time()) or nil return early[thread[1]] ~= nil end), early end -------------------------------------------------------------------------------- -- 5b. The requests of a list as the hubs show them -------------------------------------------------------------------------------- -- The tooltip of a tally of votes, here and in the windows of Kuvendi and the summaries local VOTES_TIP = 'Secili përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. Votat e vijëzuara nuk numërohen.' -- The rule of the vote of a request, by the name of its page (REQUESTS, section 5); nil for a page that is not a -- request local function rule_of(name) local kind = kind_of(name) return kind and p.RULES[kind.rule] end -- The text of the page of a request with the tally of its votes under the title of its section "Votimi", as the -- windows of Kuvendi have it: the kinds of its procedure, each user counted once, with the last vote, the struck -- votes left out (.votes-tally, with the styles of the cards: Stampa:Community hubs/requests.css). A request without -- such a section is left as it is. local function with_tally(content, name) local rule = rule_of(name) local item = rule and rule.kinds and p.items_of(p.transcluded_text(content))[1] local state = item and p.state(item, rule) if not state then return content end local lines = mw_text.split(content, '\n', true) for i, line in ipairs(lines) do local level, title = p.heading_of(line) if level and level >= 3 and mw.ustring.find(mw.ustring.lower(title), '^votim') then table.insert(lines, i + 1, string.format('<div class="votes-tally" title="%s">Votat: %s</div>', VOTES_TIP, state.votes)) return table.concat(lines, '\n') end end return content end -- The page of a request as its transclusion shows it, with its closing template told the page it is -- on (told_its_page, section 2) and the tally of its votes (with_tally). The headings keep the page they -- come from, for their edit links. local function request_text(frame, title) local content = title:getContent() if not content then return nil end local name = title.prefixedText return frame:newChild{ title = name, args = {} }:preprocess(with_tally(told_its_page(content, name), name)) end -- A text with the pages of the requests that it transcludes put in place as above; the rest of it -- is left to the parser. Also returns the number of the requests. local function with_requests(frame, text) local out, from, found = {}, 1, 0 for first, name, last in text:gmatch('(){{%s*:?([^{}|#\n]-:[^{}|\n]-)%s*}}()') do local title = mw.title.new(mw_text.trim(name)) local request = title and is_request(title.prefixedText) and request_text(frame, title) if request then -- each request on lines of its own, without the blank lines around it, which would each be an empty -- paragraph above or under its card local before = text:sub(from, first - 1) if found > 0 then before = before:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess((before:gsub('\n%s*$', '')))) table.insert(out, '\n' .. mw_text.trim(request) .. '\n') from, found = last, found + 1 end end local rest = text:sub(from) if found > 0 then rest = rest:gsub('^%s*\n', '') end table.insert(out, frame:preprocess(rest)) return table.concat(out), found end -- {{#invoke:Votes|cards|<list page>|bosh=<what an empty list shows>}}: the requests of a list (its -- section "dritare"), as {{#section:<list page>|dritare}} shows them, each told its page and with the -- tally of its votes function p.cards(frame) local page = mw_text.trim(frame.args[1] or '') local text, found = with_requests(frame, p.section_text(page, 'dritare')) if found == 0 and mw_text.trim(text) == '' then return frame.args.bosh or '' end return text end -- {{#invoke:Votes|page|<list page>}}: a whole list page, as its transclusion shows it, with its -- requests each told its page and with the tally of its votes function p.page(frame) local title = mw.title.new(mw_text.trim(frame.args[1] or '')) local content = title and title:getContent() if not content then return '' end local list = frame:newChild{ title = title.prefixedText, args = {} } return (with_requests(list, p.transcluded_text(content))) end -- The line under the "Votimi" title of an item in the windows of Kuvendi: its votes and its status; -- for a thread of a discussion page (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), under its title: the -- date of its last comment and when it is archived. Returns the HTML (or nil), whether the item -- is ready to be closed and the kind of its state ("ready", "wait" or "time" for a vote; "time", -- "due" or "none" for a thread), which the tooltips of the windows count. "early" (early_closing) -- comes with a request closed before the conditions of its vote were met: its status says so, in -- amber ("⚠ Mbyllur para kohe"), with what was not met as its tooltip, and its kind is "early". function p.meta(lines, rule, now, early) -- a thread of a discussion page: the date of its last comment and when it is archived if rule.archive then local state = p.discussion_state(lines, rule, now) local html = '<div class="window-item-meta">' if state.last then html = html .. string.format('<span class="window-meta-last">Komenti i fundit: %s</span>', state.last) end return html .. string.format('<span class="window-meta-archive-%s" title="%s">%s</span></div>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status), false, state.kind end local state = p.state(lines, rule, now) if not state then return nil, false end local html = string.format('<div class="window-item-meta"><span class="window-meta-votes" title="%s">Votat: %s</span>', VOTES_TIP, state.votes) if early then return html .. string.format('<span class="window-meta-early" title="%s">⚠ %s</span></div>', mw_text.encode(capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')), capitalize(early.status)), false, 'early' end if state.status then html = html .. string.format('<span class="window-meta-%s" title="%s">%s</span>', state.kind, mw_text.encode(state.note), state.status) end return html .. '</div>', state.ready or false, state.kind end -------------------------------------------------------------------------------- -- 6. The summary of a list, for the hubs -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|summary|<list page>|<rule>}}: the number of the open requests of the list, as a -- banner (red, or green when there are none), and under it a table with -- the requests (their titles link to them on the page), their votes and their state. Closed -- requests that are still on the list wait to be archived and are not counted as open; one that was -- closed before the conditions of its vote were met says so instead, in amber ("⚠ Mbyllur para kohe", -- "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"; early_closing), and its tooltip tells what was not met. Lists of -- more than "open" (8) requests start collapsed. An empty list shows nothing, or with "bosh=po" -- the green banner. -- With the rule "diskutim" (Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), the table has the date of the -- last comment of each thread and when it is archived, instead of the votes. "emri", "emrat" and -- "hapur" give the words of the banner (as for "count"). function p.summary(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or args.page or '') if page == '' then local parent = frame:getParent() page = parent and parent:getTitle() or mw.title.getCurrentTitle().prefixedText end local rule_name = mw_text.trim(args[2] or args.rule or '') local rule = p.RULES[rule_name] if not rule then return '<span class="error">Vote summary: rregull i panjohur "' .. mw_text.nowiki(rule_name) .. '" (grisje, kandidature, rivleresim, zgjedhje, votim, kerkese, diskutim).</span>' end local show_empty = mw_text.trim(args.bosh or '') ~= '' local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local styles = frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) if #items == 0 then if not show_empty then return '' end return styles .. string.format( '<div class="votes-banner votes-banner-clear votes-summary-none"><span class="votes-banner-text">Nuk gjendet asnjë %s %s.</span><span class="votes-banner-icon votes-banner-check">✓</span></div>', sg, adj) end local now = os.time() -- the time left changes by the hour: the page is parsed again every hour frame:preprocess('{{#timel:H}}') local rows, ready, open, anchors = {}, 0, 0, {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local anchor = mw_uri.anchorEncode(title) if anchors[anchor] then anchors[anchor] = anchors[anchor] + 1 anchor = anchor .. '_' .. anchors[anchor] else anchors[anchor] = 1 end local name = plain_title(title) local closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')) local row = mw.html.create('tr') row:tag('td'):addClass('votes-summary-name'):wikitext(string.format('[[#%s|%s]]', anchor, name)) if rule.archive then -- a thread: the date of its last comment and when it is archived (closed threads too) local state = p.discussion_state(item, rule, now) row:addClass('votes-summary-archive-' .. state.kind) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state.note):wikitext(state.last or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state'):attr('title', state.note) if closed then row:addClass('votes-summary-closed') cell:wikitext('Mbyllur · ' .. mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(state.status, 1, 1)) .. mw.ustring.sub(state.status, 2)) else open = open + 1 cell:wikitext(state.status) end else local state = p.state(item, rule, now) row:tag('td'):addClass('votes-summary-votes'):attr('title', state and VOTES_TIP or nil) :wikitext(state and state.votes or '—') local cell = row:tag('td'):addClass('votes-summary-state') if closed then row:addClass('votes-summary-closed') -- closed before the conditions of the vote were met: the time of the closing is that of the -- last edit of the page of the request local source = SOURCES[item[1]] local early = source and p.early_closing(item, rule, revision_time(frame, source) or now) if early then row:addClass('votes-summary-early') cell:attr('title', capitalize(early.text) .. '. ' .. (early.note or '')) :wikitext('⚠ ' .. capitalize(early.status)) else cell:wikitext('Mbyllur · pret arkivimin') end else open = open + 1 if state and state.status then row:addClass('votes-summary-' .. state.kind) cell:attr('title', state.note):wikitext(state.status) if state.ready then ready = ready + 1 end else cell:wikitext('—') end end end table.insert(rows, tostring(row)) end -- the banner: green when no request is open, red otherwise local count_text, status if open == 0 then count_text, status = string.format('Nuk gjendet asnjë %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-clear' elseif open == 1 then count_text, status = string.format('Gjendet <b>1</b> %s %s.', sg, adj), 'votes-banner-open' else count_text, status = string.format('Gjenden <b>%d</b> %s të hapura.', open, pl), 'votes-banner-open' end local max_open = tonumber(args.open) or 8 local box = mw.html.create('div') :addClass('votes-summary mw-collapsible') :addClass(open > 0 and 'votes-summary-open' or 'votes-summary-clear') :addClass(#items > max_open and 'mw-collapsed' or nil) :attr('data-expandtext', rule.archive and 'Shfaq listën' or 'Shfaq votimet') :attr('data-collapsetext', rule.archive and 'Fshih listën' or 'Fshih votimet') local head = box:tag('div'):addClass('votes-summary-head votes-banner ' .. status) if open > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-dot') end head:tag('span'):addClass('votes-banner-text'):wikitext(count_text) if ready > 0 then head:tag('span'):addClass('votes-summary-ready'):wikitext('✓ ' .. ready .. ' gati për mbyllje') end if open == 0 then head:tag('span'):addClass('votes-banner-icon votes-banner-check'):wikitext('✓') end local content = box:tag('div'):addClass('mw-collapsible-content') content:wikitext(string.format( '<table class="votes-summary-table"><tr><th>%s</th><th>%s</th><th>%s</th></tr>%s</table>', capitalize(sg), rule.archive and 'Komenti i fundit' or 'Votat', rule.archive and 'Arkivimi' or 'Gjendja', table.concat(rows))) return styles .. tostring(box) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 7. The figures of an archive -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|archive|<noun>|<yes>}}, above the table of an archive of votes (Administrata, -- Artikuj të mirë/përkryer): the figures of the table of the page itself, read from its wikitext: -- the rows, the outcomes (the classes …-at-approved, …-at-rejected, …-at-withdrawn), the -- self-nominations of the column "Vetjake" of Administrata (adm-at-self) and the rows whose status -- is still "yes" (…-at-yes, adm-at-duty), under the name <yes> ("ende të mira", "në detyrë"). -- <noun> is the plural of the rows ("kandidatura", "kërkesa"). -- -- The figures are switches, like the subjects of the mosaics of Artikuj të mirë/përkryer: a figure -- picked marks its rows in the table and fades the others; picked again, or with the total, the -- table is whole again. The call and the table are in <div class="archive-filter">, the call -- first, and the rows carry the classes of their figures ("|- class="at-approved at-still"": -- at-approved, at-rejected, at-withdrawn, at-self, and at-still for the rows still "yes"). A figure is a -- focusable box followed by its twin (shown while it is picked, to let it go), and the total comes -- last, so that a picked figure reaches the total and the table with "~" (styles in -- Module:Votes/styles.css); nothing goes into the history of the browser. function p.archive(frame) local args = frame.args local noun = mw_text.trim(args[1] or '') noun = noun ~= '' and noun or 'votime' local yes = mw_text.trim(args[2] or '') local title = mw.title.getCurrentTitle() local content = title and title:getContent() or '' local rows, approved, rejected, withdrawn, still, self = 0, 0, 0, 0, 0, 0 for line in mw_text.gsplit(content, '\n', true) do if line:match('^|%s*%d+%s*||') then rows = rows + 1 if line:find('%-at%-approved"') then approved = approved + 1 elseif line:find('%-at%-rejected"') then rejected = rejected + 1 elseif line:find('%-at%-withdrawn"') then withdrawn = withdrawn + 1 end if line:find('%-at%-yes"') or line:find('adm%-at%-duty"') then still = still + 1 end if line:find('adm%-at%-self"') then self = self + 1 end end end local parts = {} -- the words of the outcomes: "miratim" and "dështim", or those given for them (the archives of the -- re-evaluations say "mbajtje" and "heqje": |miratim=mbajtje|dështim=heqje) local function word(name) local given = mw_text.trim(args[name] or '') return given ~= '' and given or name end -- a figure: a switch with its twin, or, without rows, a plain box local function figure(key, n, label) local text = string.format('<b>%d</b> %s', n, label) if n == 0 then return string.format('<div class="archive-chip archive-chip-%s">%s</div>', key, text) end return string.format( '<div class="archive-chip archive-chip-%s" tabindex="0" role="button" title="Thekso këto rreshta në tabelë">%s</div>' .. '<div class="archive-chip archive-chip-%s archive-chip-off" title="Shfaq të gjithë tabelën">%s</div>', key, text, key, text) end if rows == 0 then table.insert(parts, '<div class="archive-empty">Arkivi është ende bosh.</div>') else table.insert(parts, figure('approved', approved, word('miratim'))) if rejected > 0 then table.insert(parts, figure('rejected', rejected, word('dështim'))) end if withdrawn > 0 then table.insert(parts, figure('withdrawn', withdrawn, 'tërheqje')) end -- the column "Vetjake" of the Administrata archives (adm-at-self: "po") if self > 0 then table.insert(parts, figure('self', self, 'vetjake')) end if yes ~= '' then table.insert(parts, figure('still', still, yes)) end -- the total, last in the code and first on the screen table.insert(parts, string.format('<div class="archive-chip archive-chip-all">%s</div>', string.format('<b>%d</b> %s', rows, noun))) end return frame:extensionTag('templatestyles', '', { src = 'Module:Votes/styles.css' }) .. table.concat(parts) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 8. The number of the open requests, in words -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|count|<list page>|<list page>…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…|shkurt=…}}: the number of -- the open requests of one or more lists, in words, for the headers of the voting pages -- ("Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", -- "3 kandidatura të hapura aktualisht"). The words are those of the rule (the default is -- "zgjedhje"), or "emri" (singular), "emrat" (plural) and "hapur" ("e hapur" or "i hapur"). -- Closed requests that are still on a list are not counted. With "shkurt" (any value), the short -- form for the cards of a hub, which fits on one line ("Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e -- hapur", "3 kandidatura të hapura"), in a span with the class votes-count-none or votes-count-open, -- so that the hub can make the open ones stand out. function p.count(frame) local args = frame.args local rule = p.RULES[mw_text.trim(args.rule or '')] or p.RULES.zgjedhje local function arg(name, default) local value = mw_text.trim(args[name] or '') return value ~= '' and value or default end local sg, pl, adj = arg('emri', rule.noun[1]), arg('emrat', rule.noun[2]), arg('hapur', rule.noun[3]) local open = 0 for _, page in ipairs(args) do page = mw_text.trim(page) if page ~= '' then local text = p.section_text(page, 'dritare') if mw_text.trim(text) == '' then local title = mw.title.new(page) text = title and p.transcluded_text(title:getContent() or '') or '' end for _, item in ipairs(p.items_of(p.inline_transclusions(text, 1))) do if not p.is_closed(table.concat(item, '\n')) then open = open + 1 end end end end if mw_text.trim(args.shkurt or '') ~= '' then local words = open == 0 and string.format('Asnjë %s %s', sg, adj) or open == 1 and string.format('1 %s %s', sg, adj) or string.format('%d %s të hapura', open, pl) return string.format('<span class="votes-count-%s">%s</span>', open == 0 and 'none' or 'open', words) end if open == 0 then return string.format('Nuk ka asnjë %s të hapur aktualisht', sg) elseif open == 1 then return string.format('1 %s %s aktualisht', sg, adj) end return string.format('%d %s të hapura aktualisht', open, pl) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 9. The requests of a list as data -------------------------------------------------------------------------------- -- {{#invoke:Votes|data|<list page>|<rule>}}: the requests of a list (its section "dritare") as JSON, -- for the robot that lists and archives the requests of the hubs (Smallem, smallem-hubs.py), so -- that the rules of the votes stay written in one place only: here. An array with, for each request, -- page: the page of the request (missing for a thread written on the list page itself) -- title: the title of its heading, as plain text -- closed: whether it carries one of the closing templates -- closed_at: for a closed request, the time of its closing as the rest of this module takes it: that -- of the last edit of its page (seconds since 1970, UTC) -- early: for a request closed before the conditions of its vote were met, what early_closing tells -- of it: kind ("time" or "votes"), status and text; such a request is not to be archived -- counts: its votes by kind (per, kunder, asnjanes, grise, mbaje, hiqe, pav), each user counted once, -- with the last vote; votes: the tally in words -- kind, ready, deadline: the state of an open vote ("time", "wait" or "ready"), whether it can be -- closed and the time from which it can -- status, missing, note, when: the same in words, as the summaries show it: the state, what the votes -- still lack, the tooltip (when the vote opened, and its rule) and the date from which it can be closed -- <rule> is one of RULES; without a rule (a list whose requests have no vote) and for the rule -- "diskutim", only page, title, closed and closed_at are given. function p.data(frame) local args = frame.args local page = mw_text.trim(args[1] or '') local rule = p.RULES[mw_text.trim(args[2] or '')] if rule and rule.archive then rule = nil end local items = p.items_of(mw_text.trim(p.inline_transclusions(p.section_text(page, 'dritare'), 1))) local now = os.time() local out = {} for _, item in ipairs(items) do local _, title = p.heading_of(item[1]) local source = SOURCES[item[1]] local entry = { page = source, title = plain_title(title), closed = p.is_closed(table.concat(item, '\n')), } local state = rule and p.state(item, rule, now) if state then entry.counts = state.counts entry.votes = state.votes entry.kind = state.kind entry.ready = state.ready or false entry.deadline = state.deadline entry.status = state.status entry.missing = state.missing entry.note = state.note entry.when = state.when end if entry.closed and source then entry.closed_at = revision_time(frame, source) local early = rule and p.early_closing(item, rule, entry.closed_at or now) if early then entry.early = { kind = early.kind, status = early.status, text = early.text } end end table.insert(out, entry) end return mw_text.jsonEncode(out) end -- For the scripts of the hubs (the buttons that vote and close): the vote templates, the names of their kinds, -- the rules and the procedures of this module, as JSON, so that a script writes and reads the votes by the rules -- written here and nowhere else. {{#invoke:Votes|rules}} function p.rules(frame) local rules = {} for name, rule in pairs(p.RULES) do rules[name] = { kinds = rule.kinds, all = rule.all, min = rule.min, sides = rule.sides, min_per = rule.min_per, share = rule.share, share_gate = rule.share_gate, days = rule.days, archive = rule.archive, note = rule.note } end return mw_text.jsonEncode({ templates = p.TEMPLATES, labels = p.LABELS, rules = rules, requests = p.REQUESTS, closings = p.CLOSING_TEMPLATES }) end return p solu8hfx9i6vlb77ckx9t3kwykxfuhw 10 407221 3059934 3056908 2026-10-26T23:07:24Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: baneri nuk është më ai i Stampa:Request counter, që nuk përdoret më — përmes Claude AI 3059934 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:Votes}} == Përdorimi == Kutia në krye të një liste votimesh të qendrave të komunitetit: sipër, numri i kërkesave të hapura në një baner (i kuq, ose i gjelbër kur nuk ka asnjë); poshtë, një tabelë me çdo kërkesë ose kandidaturë të listës, votat e saj dhe gjendjen e saj. Titujt të çojnë te kërkesa në faqe. <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Vote summary|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|grisje}} {{Vote summary|Wikipedia:Zyra e Ankesave|diskutim|emri=ankesë|emrat=ankesa|bosh=po}} </syntaxhighlight> Gjendja është ajo që tregojnë edhe dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]], nga i njëjti modul: * ⏳ Mund të mbyllet pas 5 ditësh: votimi nuk mund të mbyllet para kohës minimale të procedurës; tregohet sa mungon deri atëherë dhe, nëse ka, çfarë votash mungojnë; * <span style="color:var(--color-success,#177860);font-weight:bold">✓ Gati për mbyllje</span>: afati minimal ka kaluar dhe kushtet janë plotësuar; * <span style="color:var(--color-warning,#886425)">🗳 Pret votat · duhen 3 vota në njërën anë</span>: koha minimale ka kaluar, por votimi vazhdon derisa të ketë votat që i duhen; * <span style="color:var(--color-subtle,#54595d)">Mbyllur · pret arkivimin</span>: kërkesa është mbyllur me {{tl|dmb}}, {{tl|Resolved}} ose {{tl|Refused}}, por është ende në listë; * <span style="color:var(--color-warning,#886425);font-weight:bold">⚠ Mbyllur para kohe</span> (ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme"): kërkesa u mbyll para kohës minimale të procedurës ose pa votat që i duhen; çfarë mungonte del kur kaloni miun mbi gjendjen dhe në mesazhin e mbylljes, i cili merr po këtë ngjyrë. Një kërkesë e tillë mbetet edhe në dritaren e qendrës në Kuvend derisa të arkivohet. Rregullat e plota dalin kur kaloni miun mbi gjendjen. Votat numërohen si në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]]: një votë për përdorues (e fundit) dhe pa votat e hequra me vijë (<code><nowiki><s>…</s></nowiki></code>). Kur lista është bosh, stampa nuk shfaq asgjë, ose, me <code>bosh=po</code>, banerin e gjelbër "Nuk gjendet asnjë … e hapur." Kërkesat e mbyllura që janë ende në listë nuk numërohen si të hapura. Tabela rifreskohet çdo orë. Kur lista ka më shumë se 8 kërkesa, tabela shfaqet e mbledhur dhe hapet me "Shfaq votimet". == Parametrat == {| class="wikitable" ! Parametri !! Përshkrimi |- | <code>1</code> || Faqja e listës, me emrin e plotë (ajo që përfshin kërkesat mes <code><nowiki><section begin="dritare" /></nowiki></code> dhe fundit të saj). Emri duhet dhënë, sepse lista përfshihet edhe te faqja e qendrës. |- | <code>2</code> || Rregulli i votimit: * <code>grisje</code>: [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]]: të paktën 2 javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (Grise ose Mbaje); * <code>kandidature</code>: kandidaturat për [[Wikipedia:Artikuj të mirë|artikuj të mirë]] ose [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|të përkryer]]: të paktën një javë, derisa njëra anë të ketë të paktën 3 vota (PËR ose KUNDËR); artikulli kalon me dy të tretat e votave PËR; * <code>rivleresim</code>: rivlerësimet: të paktën një javë, derisa të ketë të paktën 3 vota me të njëjtën stampë (Të mbahet, Të hiqet, PËR ose KUNDËR); * <code>zgjedhje</code>: zgjedhjet dhe shkarkimet e [[Wikipedia:Administrata|Administratës]]: 15 deri në 30 ditë, të paktën 5 vota PËR dhe 75% PËR (pa votat ASNJANËS); * <code>votim</code>: vetëm votat ([[Wikipedia:Robotët|Ofiçina]]); * <code>diskutim</code>: temat e një faqeje diskutimi ([[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]], [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyra e Ankesave]]): në vend të votave, tabela tregon datën e komentit të fundit të çdo teme dhe kur e arkivon [[Përdoruesi:MajavahBot|MajavahBot]] (pas 14 ditësh pa komente të reja; "Arkivohet së shpejti" kur kanë kaluar, "Pa firmë: nuk arkivohet" për një temë pa asnjë firmë). |- | <code>emri</code>, <code>emrat</code>, <code>hapur</code> || (opsional) Fjalët e banerit: emri në njëjës dhe në shumës dhe "e hapur" ose "i hapur", p.sh. <code>emri=ankesë</code>, <code>emrat=ankesa</code> (parazgjedhja: ato të rregullit). |- | <code>bosh</code> || (opsional) Me çdo vlerë (p.sh. <code>bosh=po</code>), lista bosh shfaq banerin e gjelbër. |- | <code>open</code> || (opsional) Deri në sa kërkesa tabela shfaqet e hapur (parazgjedhja: 8). |} == Shih edhe == * <code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|…}}</nowiki></code>: numri i kërkesave të hapura të një ose më shumë listave, me fjalë * [[Moduli:Votes]]: numërimi i votave, afatet dhe rregullat * [[Moduli:WindowSections]]: dritaret e Kuvendit <includeonly>{{sandbox other|| [[Kategoria:Stampa]] [[Kategoria:Stampa për mirëmbajtjen e Wikipedias]] }}</includeonly> 39842ndzxs1tzivl0obv5x55sjqo4xj 828 407224 3059925 3058512 2026-10-26T23:02:49Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: rregulli kerkese (kontrolluesit), mbylljet e procedurave (U bë, Refuzohet), votat e rivlerësimeve dhe faqja e kërkesës në dritaret e Kuvendit — përmes Claude AI 3059925 wikitext text/x-wiki Moduli i votimeve të qendrave të komunitetit. Lexon listat e kërkesave (pjesën <code><nowiki><section begin="dritare" /></nowiki></code> të faqes së listës, me kërkesat që ajo përfshin), numëron votat e secilës kërkesë dhe tregon, sipas rregullave të procedurës, sa kohë mbetet dhe nëse votimi mund të mbyllet. Përdoret nga: * [[Moduli:WindowSections]]: dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]] (rreshti nën titullin "Votimi" të çdo kërkese; kërkesat e mbyllura para kohe mbeten në dritare derisa të arkivohen; titulli i çdo kërkese mban faqen e saj, nga <code>source_of</code>, që Votomati ta votojë dhe ta mbyllë edhe nga dritarja); * {{tl|Vote summary}} (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|summary|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): tabela në krye të listave të qendrave; * arkivat e Administratës dhe të artikujve të mirë e të përkryer (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|…}}</nowiki></code>): shifrat sipër tabelës së arkivit (shih [[#Arkivat|më poshtë]]). * kokat e faqeve të votimeve të Administratës (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|…}}</nowiki></code>): numri i kërkesave të hapura (shih [[#Numri i kërkesave të hapura|më poshtë]]); * [[Moduli:Mbyllje diskutimi]] ({{tl|dmb}}): mesazhi i mbylljes, kur një votim mbyllet para kohe (shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). * [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): kërkesat e një liste si të dhëna, që roboti t'i listojë dhe t'i arkivojë sipas të njëjtave rregulla (shih [[#Të dhënat për robotin|më poshtë]]). * vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code>, bashkë me <code>data</code>): butonat që votojnë dhe mbyllin kërkesat nga vetë faqja, sipas rregullave të këtij moduli (shih [[#Rregullat për skriptet|më poshtë]]). == Rregullat == Rregullat janë në tabelën <code>RULES</code> të modulit, sipas faqeve të procedurave: {| class="wikitable" ! Rregulli !! Ku !! Afati minimal !! Kushti për mbyllje |- | <code>grisje</code> || Forumi i Grisjes || 2 javë || 3 vota në njërën anë (Grise ose Mbaje) |- | <code>kandidature</code> || Kandidaturat AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë (PËR ose KUNDËR); kalon me dy të tretat PËR |- | <code>rivleresim</code> || Rivlerësimet AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë ({{tl|Të mbahet}} ose {{tl|Të hiqet}}) |- | <code>zgjedhje</code> || Zgjedhjet dhe shkarkimet e Administratës || 15 ditë (deri në 30) || të paktën 5 PËR dhe 75% PËR |- | <code>votim</code> || Ofiçina || — || — (vetëm votat) |- | <code>kerkese</code> || Kërkesat për kontrollues (Administrata) || — || — (pa votim: e shqyrton një administrator dhe e mbyll me {{tl|U bë}} ose {{tl|Refuzohet}}) |- | <code>diskutim</code> || Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave || — || — (pa vota: data e komentit të fundit të çdo teme dhe kur e arkivon MajavahBot, pas 14 ditësh pa komente të reja) |} Koha minimale nuk është afat mbylljeje: para saj votimi nuk mund të mbyllet ("⏳ Mund të mbyllet pas 5 ditësh"); pas saj, votimi mbyllet kur plotësohen kushtet ("✓ Gati për mbyllje") ose vazhdon derisa të vijnë votat që mungojnë ("🗳 Pret votat"). Koha minimale numërohet nga krijimi i faqes së kërkesës: kur krijohet faqja, shablloni i kërkesës (faqja <code>…/InputInit</code> e procedurës) shkruan "minimalisht më ''data''" (dhe, te Administrata, "maksimalisht më ''data''"). Për kërkesat e hapura para 28 shtatorit 2026, datat e krijimit të faqeve janë te [[Moduli:Votes/dates]]. Kur mungojnë të dyja, koha llogaritet nga firma e parë. Këshilla e gjendjes tregon kur u hap votimi dhe nga kur mund të mbyllet. Votat numërohen në seksionin "Votimi" të kërkesës: një votë për përdorues (e fundit), pa votat e hequra me vijë. Stampat e votave dhe ridrejtimet e tyre janë në tabelën <code>TEMPLATES</code>. Te rivlerësimet votohet me {{tl|Të mbahet}}, {{tl|Të hiqet}} dhe {{tl|I pavendosur}} (votat e vjetra PËR, KUNDËR dhe ASNJANËS u kthyen në to në tetor 2026); {{tl|Të hiqet}} ka yllin e gjelbër te artikujt e mirë dhe atë të artë te artikujt e përkryer, edhe kur kërkesa shfaqet në një qendër ose në një dritare të Kuvendit (moduli i tregon stampës faqen e kërkesës). Votuesi i një rreshti njihet nga firma e tij: lidhja e fundit me faqen e një përdoruesi, me faqen e tij të diskutimit ose me kontributet e tij, bashkë me lidhjet e të njëjtit lloj që qëndrojnë menjëherë para saj, pa tekst tjetër ndërmjet (si te <code><nowiki>[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])</nowiki></code>). Brenda firmës vendos lidhja e fundit me faqen e përdoruesit: kështu, kur dikush kopjon firmën e një vote tjetër dhe ndryshon vetëm emrin, vota numërohet si e tij dhe jo si e atij tjetrit. Pa asnjë lidhje të tillë, vlen emri i dhënë te {{tl|unsigned}}. Çdo përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. == Mbyllja == Një kërkesë është e mbyllur kur ka një stampë mbylljeje (tabela <code>CLOSING_TEMPLATES</code>): {{tl|dmb}} ({{tl|Mbyllje diskutimi}}), {{tl|Resolved}} ose {{tl|Zgjidhur}}, {{tl|Refused}}, {{tl|Refuzuar}} ose {{tl|Refuzohet}}. Një procedurë mund të ketë edhe mbylljet e veta (<code>closings</code> te tabela <code>REQUESTS</code>): te kërkesat për kontrollues, {{tl|U bë}} lexohet si {{tl|dmb}} me vendimin "U bë" dhe me pjesën tjetër të rreshtit si arsye, që qendrat dhe dritaret ta tregojnë me ngjyrën e saj dhe ta numërojnë si çdo mbyllje tjetër. == Mbyllja para kohe == <code>closing_check</code> i tregon {{tl|dmb}} nëse kërkesa në faqen e së cilës ndodhet po mbyllet para se të plotësohen kushtet e rregullit të saj: para kohës nga e cila mund të mbyllet ("mbyllur para kohe"), ose pas saj, por pa votat që i duhen ("mbyllur pa votat e nevojshme"); këto fjalë hyjnë në vetë mesazhin e mbylljes, bashkë me atë që mungonte. Koha e mbylljes merret nga redaktimi i fundit i faqes së kërkesës; në parapamje është çasti i parapamjes, që kushdo që e mbyll votimin ta lexojë para ruajtjes (votat dhe afati merren nga versioni i ruajtur i faqes). Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre (tabela <code>REQUESTS</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj); kërkesat e vjetra, të mbyllura e të arkivuara sipas praktikës së kohës së tyre, nuk preken. Mesazhi i një mbylljeje të tillë del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠, cilido qoftë vendimi. Po ky kontroll (<code>early_closing</code>) shënon "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme", me po atë ngjyrë, te {{tl|Vote summary}} dhe te dritaret e Kuvendit, ku kërkesa e mbyllur para kohe mbetet derisa të arkivohet (<code>needing_attention</code>). Faqet e shënuara mblidhen te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]. == Arkivat == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|kandidatura|në detyrë}}</nowiki></code> vendoset brenda <code><nowiki><div class="archive-filter"></nowiki></code>, bashkë me tabelën e arkivit dhe para saj. Numëron rreshtat e tabelës së faqes, sipas klasave të qelizave të tyre (<code>…-at-approved</code>, <code>…-at-rejected</code>, <code>…-at-withdrawn</code>; <code>adm-at-self</code> për kandidaturat vetjake të Administratës; <code>…-at-yes</code> ose <code>adm-at-duty</code> për ata që janë ende "po"), dhe i tregon si çelësa: kur zgjidhet një shifër, rreshtat e saj theksohen dhe të tjerët zbehen; kur zgjidhet sërish, ose kur zgjidhet totali, tabela shfaqet e plotë. Parametri i parë është emri i rreshtave në shumës, i dyti emri i shifrës së fundit ("në detyrë", "ende të mira"). Që rreshtat të theksohen, rreshti <code>|-</code> i secilit mban klasat e shifrave të tij: <code>at-approved</code>, <code>at-rejected</code> ose <code>at-withdrawn</code>, <code>at-self</code> kur kandidatura është vetjake dhe <code>at-still</code> kur është ende "po", p.sh. <code><nowiki>|- class="at-approved at-self at-still"</nowiki></code>. Te Administrata, qelizat e kolonave "Vetjake" dhe "Në detyrë" shkruhen njësoj: <code><nowiki><span class="adm-at-po adm-at-self">po</span></nowiki></code> (ose <code>adm-at-duty</code>), <code><nowiki><span class="adm-at-jo">jo</span></nowiki></code>, dhe <code><nowiki><span class="adm-at-na">—</span></nowiki></code> kur nuk vlen (stilet janë te [[Wikipedia:Administrata/styles.css]]). Me parametrat <code>miratim=</code> dhe <code>dështim=</code> dy shifrat e para marrin emra të tjerë: arkivat e rivlerësimeve i quajnë "mbajtje" dhe "heqje", p.sh. <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|rivlerësime|ende të mirë|miratim=mbajtje|dështim=heqje}}</nowiki></code>. Nën tabelë, <code><nowiki><div class="archive-legend"></nowiki></code> (me <code>archive-legend-title</code> dhe <code>archive-legend-items</code>) shpjegon të gjitha kolonat e saj; stilet janë te [[Moduli:Votes/styles.css]]. == Të dhënat për robotin == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code> jep kërkesat e një liste (pjesa "dritare") si JSON, për robotin [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], që i vendos kërkesat e reja në listë dhe arkivon ato të mbyllura: kështu rregullat e votimeve mbeten të shkruara vetëm në këtë modul. Për çdo kërkesë: <code>page</code> (faqja e kërkesës), <code>title</code> (titulli i saj), <code>closed</code> (nëse ka një stampë mbylljeje), <code>closed_at</code> (koha e mbylljes, si e merr edhe pjesa tjetër e modulit: ajo e redaktimit të fundit të faqes, në sekonda nga 1970, UTC), <code>early</code> (për një kërkesë të mbyllur para kohe: <code>kind</code>, <code>status</code> dhe <code>text</code> të [[#Mbyllja para kohe|mbylljes para kohe]]; një kërkesë e tillë nuk arkivohet nga roboti), dhe, kur lista ka votime, <code>counts</code>, <code>votes</code>, <code>kind</code>, <code>ready</code> e <code>deadline</code> (gjendja e votimit, si te {{tl|Vote summary}}), si dhe <code>status</code>, <code>missing</code>, <code>note</code> e <code>when</code> (po ajo me fjalë, si e tregojnë përmbledhjet: gjendja, çfarë u mungon ende votave, këshilla me hapjen e votimit dhe rregullin e tij, dhe data nga e cila mund të mbyllet). Pa rregull, ose me rregullin <code>diskutim</code>, jepen vetëm katër të parat. Të njëjtat të dhëna i lexojnë edhe [[#Rregullat për skriptet|skriptet e qendrave]]. == Rregullat për skriptet == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code> jep si JSON stampat e votave (<code>templates</code>: për çdo lloj vote, stampa dhe ridrejtimet e saj), emrat e llojeve të votave (<code>labels</code>), rregullat (<code>rules</code>: llojet e votave, kushtet, afatet dhe shënimi i secilit rregull), procedurat (<code>requests</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli, listat dhe mbylljet e saj) dhe stampat e mbylljes (<code>closings</code>). Vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]], që shton butona votimi dhe mbylljeje te qendrat dhe te dritaret e Kuvendit, i merr që këtu: kështu vota shkruhet, numërohet dhe mbyllet sipas rregullave të shkruara vetëm në këtë modul, dhe çdo ndryshim i tyre vlen menjëherë edhe për butonat. == Numri i kërkesave të hapura == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|faqja e listës|faqja e listës…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…}}</nowiki></code> jep me fjalë numrin e kërkesave të hapura të një ose më shumë listave, për kokat e faqeve të votimeve të Administratës: "Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", "3 kandidatura të hapura aktualisht". Kërkesat e mbyllura që janë ende në listë nuk numërohen. Fjalët janë ato të rregullit (parazgjedhja është <code>zgjedhje</code>), ose <code>emri</code> (njëjës), <code>emrat</code> (shumës) dhe <code>hapur</code> ("e hapur" ose "i hapur"). Me <code>shkurt=po</code> del forma e shkurtër, që zë një rresht në kartat e një qendre: "Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e hapur", "3 kandidatura të hapura", brenda një <code>span</code> me klasën <code>votes-count-none</code> ose <code>votes-count-open</code> (që qendra t’i theksojë kërkesat e hapura). Shembull: <pre>{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}</pre> pch32q6m25mks1f9et8jqc1xjgj8jfr 3059980 3059925 2026-10-27T00:57:14Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: kontrolluesit mbyllen me Miratohet ose Refuzohet; pa mbylljet e veçanta të procedurave — përmes Claude AI 3059980 wikitext text/x-wiki Moduli i votimeve të qendrave të komunitetit. Lexon listat e kërkesave (pjesën <code><nowiki><section begin="dritare" /></nowiki></code> të faqes së listës, me kërkesat që ajo përfshin), numëron votat e secilës kërkesë dhe tregon, sipas rregullave të procedurës, sa kohë mbetet dhe nëse votimi mund të mbyllet. Përdoret nga: * [[Moduli:WindowSections]]: dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]] (rreshti nën titullin "Votimi" të çdo kërkese; kërkesat e mbyllura para kohe mbeten në dritare derisa të arkivohen; titulli i çdo kërkese mban faqen e saj, nga <code>source_of</code>, që Votomati ta votojë dhe ta mbyllë edhe nga dritarja); * {{tl|Vote summary}} (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|summary|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): tabela në krye të listave të qendrave; * arkivat e Administratës dhe të artikujve të mirë e të përkryer (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|…}}</nowiki></code>): shifrat sipër tabelës së arkivit (shih [[#Arkivat|më poshtë]]). * kokat e faqeve të votimeve të Administratës (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|…}}</nowiki></code>): numri i kërkesave të hapura (shih [[#Numri i kërkesave të hapura|më poshtë]]); * [[Moduli:Mbyllje diskutimi]] ({{tl|dmb}}): mesazhi i mbylljes, kur një votim mbyllet para kohe (shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). * [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): kërkesat e një liste si të dhëna, që roboti t'i listojë dhe t'i arkivojë sipas të njëjtave rregulla (shih [[#Të dhënat për robotin|më poshtë]]). * vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code>, bashkë me <code>data</code>): butonat që votojnë dhe mbyllin kërkesat nga vetë faqja, sipas rregullave të këtij moduli (shih [[#Rregullat për skriptet|më poshtë]]). == Rregullat == Rregullat janë në tabelën <code>RULES</code> të modulit, sipas faqeve të procedurave: {| class="wikitable" ! Rregulli !! Ku !! Afati minimal !! Kushti për mbyllje |- | <code>grisje</code> || Forumi i Grisjes || 2 javë || 3 vota në njërën anë (Grise ose Mbaje) |- | <code>kandidature</code> || Kandidaturat AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë (PËR ose KUNDËR); kalon me dy të tretat PËR |- | <code>rivleresim</code> || Rivlerësimet AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë ({{tl|Të mbahet}} ose {{tl|Të hiqet}}) |- | <code>zgjedhje</code> || Zgjedhjet dhe shkarkimet e Administratës || 15 ditë (deri në 30) || të paktën 5 PËR dhe 75% PËR |- | <code>votim</code> || Ofiçina || — || — (vetëm votat) |- | <code>kerkese</code> || Kërkesat për kontrollues (Administrata) || — || — (pa votim: e shqyrton një administrator dhe e mbyll me {{tl|Miratohet}} ose {{tl|Refuzohet}}) |- | <code>diskutim</code> || Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave || — || — (pa vota: data e komentit të fundit të çdo teme dhe kur e arkivon MajavahBot, pas 14 ditësh pa komente të reja) |} Koha minimale nuk është afat mbylljeje: para saj votimi nuk mund të mbyllet ("⏳ Mund të mbyllet pas 5 ditësh"); pas saj, votimi mbyllet kur plotësohen kushtet ("✓ Gati për mbyllje") ose vazhdon derisa të vijnë votat që mungojnë ("🗳 Pret votat"). Koha minimale numërohet nga krijimi i faqes së kërkesës: kur krijohet faqja, shablloni i kërkesës (faqja <code>…/InputInit</code> e procedurës) shkruan "minimalisht më ''data''" (dhe, te Administrata, "maksimalisht më ''data''"). Për kërkesat e hapura para 28 shtatorit 2026, datat e krijimit të faqeve janë te [[Moduli:Votes/dates]]. Kur mungojnë të dyja, koha llogaritet nga firma e parë. Këshilla e gjendjes tregon kur u hap votimi dhe nga kur mund të mbyllet. Votat numërohen në seksionin "Votimi" të kërkesës: një votë për përdorues (e fundit), pa votat e hequra me vijë. Stampat e votave dhe ridrejtimet e tyre janë në tabelën <code>TEMPLATES</code>. Te rivlerësimet votohet me {{tl|Të mbahet}}, {{tl|Të hiqet}} dhe {{tl|I pavendosur}} (votat e vjetra PËR, KUNDËR dhe ASNJANËS u kthyen në to në tetor 2026); {{tl|Të hiqet}} ka yllin e gjelbër te artikujt e mirë dhe atë të artë te artikujt e përkryer, edhe kur kërkesa shfaqet në një qendër ose në një dritare të Kuvendit (moduli i tregon stampës faqen e kërkesës). Votuesi i një rreshti njihet nga firma e tij: lidhja e fundit me faqen e një përdoruesi, me faqen e tij të diskutimit ose me kontributet e tij, bashkë me lidhjet e të njëjtit lloj që qëndrojnë menjëherë para saj, pa tekst tjetër ndërmjet (si te <code><nowiki>[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])</nowiki></code>). Brenda firmës vendos lidhja e fundit me faqen e përdoruesit: kështu, kur dikush kopjon firmën e një vote tjetër dhe ndryshon vetëm emrin, vota numërohet si e tij dhe jo si e atij tjetrit. Pa asnjë lidhje të tillë, vlen emri i dhënë te {{tl|unsigned}}. Çdo përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. == Mbyllja == Një kërkesë është e mbyllur kur ka një stampë mbylljeje (tabela <code>CLOSING_TEMPLATES</code>): {{tl|dmb}} ({{tl|Mbyllje diskutimi}}), {{tl|Resolved}} ose {{tl|Zgjidhur}}, {{tl|Approved}} ose {{tl|Miratohet}}, {{tl|Refused}}, {{tl|Refuzuar}} ose {{tl|Refuzohet}}. Kërkesat për kontrollues, që nuk votohen, mbyllen me {{tl|Miratohet}} ose {{tl|Refuzohet}}. == Mbyllja para kohe == <code>closing_check</code> i tregon {{tl|dmb}} nëse kërkesa në faqen e së cilës ndodhet po mbyllet para se të plotësohen kushtet e rregullit të saj: para kohës nga e cila mund të mbyllet ("mbyllur para kohe"), ose pas saj, por pa votat që i duhen ("mbyllur pa votat e nevojshme"); këto fjalë hyjnë në vetë mesazhin e mbylljes, bashkë me atë që mungonte. Koha e mbylljes merret nga redaktimi i fundit i faqes së kërkesës; në parapamje është çasti i parapamjes, që kushdo që e mbyll votimin ta lexojë para ruajtjes (votat dhe afati merren nga versioni i ruajtur i faqes). Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre (tabela <code>REQUESTS</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj); kërkesat e vjetra, të mbyllura e të arkivuara sipas praktikës së kohës së tyre, nuk preken. Mesazhi i një mbylljeje të tillë del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠, cilido qoftë vendimi. Po ky kontroll (<code>early_closing</code>) shënon "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme", me po atë ngjyrë, te {{tl|Vote summary}} dhe te dritaret e Kuvendit, ku kërkesa e mbyllur para kohe mbetet derisa të arkivohet (<code>needing_attention</code>). Faqet e shënuara mblidhen te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]. == Arkivat == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|kandidatura|në detyrë}}</nowiki></code> vendoset brenda <code><nowiki><div class="archive-filter"></nowiki></code>, bashkë me tabelën e arkivit dhe para saj. Numëron rreshtat e tabelës së faqes, sipas klasave të qelizave të tyre (<code>…-at-approved</code>, <code>…-at-rejected</code>, <code>…-at-withdrawn</code>; <code>adm-at-self</code> për kandidaturat vetjake të Administratës; <code>…-at-yes</code> ose <code>adm-at-duty</code> për ata që janë ende "po"), dhe i tregon si çelësa: kur zgjidhet një shifër, rreshtat e saj theksohen dhe të tjerët zbehen; kur zgjidhet sërish, ose kur zgjidhet totali, tabela shfaqet e plotë. Parametri i parë është emri i rreshtave në shumës, i dyti emri i shifrës së fundit ("në detyrë", "ende të mira"). Që rreshtat të theksohen, rreshti <code>|-</code> i secilit mban klasat e shifrave të tij: <code>at-approved</code>, <code>at-rejected</code> ose <code>at-withdrawn</code>, <code>at-self</code> kur kandidatura është vetjake dhe <code>at-still</code> kur është ende "po", p.sh. <code><nowiki>|- class="at-approved at-self at-still"</nowiki></code>. Te Administrata, qelizat e kolonave "Vetjake" dhe "Në detyrë" shkruhen njësoj: <code><nowiki><span class="adm-at-po adm-at-self">po</span></nowiki></code> (ose <code>adm-at-duty</code>), <code><nowiki><span class="adm-at-jo">jo</span></nowiki></code>, dhe <code><nowiki><span class="adm-at-na">—</span></nowiki></code> kur nuk vlen (stilet janë te [[Wikipedia:Administrata/styles.css]]). Me parametrat <code>miratim=</code> dhe <code>dështim=</code> dy shifrat e para marrin emra të tjerë: arkivat e rivlerësimeve i quajnë "mbajtje" dhe "heqje", p.sh. <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|rivlerësime|ende të mirë|miratim=mbajtje|dështim=heqje}}</nowiki></code>. Nën tabelë, <code><nowiki><div class="archive-legend"></nowiki></code> (me <code>archive-legend-title</code> dhe <code>archive-legend-items</code>) shpjegon të gjitha kolonat e saj; stilet janë te [[Moduli:Votes/styles.css]]. == Të dhënat për robotin == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code> jep kërkesat e një liste (pjesa "dritare") si JSON, për robotin [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], që i vendos kërkesat e reja në listë dhe arkivon ato të mbyllura: kështu rregullat e votimeve mbeten të shkruara vetëm në këtë modul. Për çdo kërkesë: <code>page</code> (faqja e kërkesës), <code>title</code> (titulli i saj), <code>closed</code> (nëse ka një stampë mbylljeje), <code>closed_at</code> (koha e mbylljes, si e merr edhe pjesa tjetër e modulit: ajo e redaktimit të fundit të faqes, në sekonda nga 1970, UTC), <code>early</code> (për një kërkesë të mbyllur para kohe: <code>kind</code>, <code>status</code> dhe <code>text</code> të [[#Mbyllja para kohe|mbylljes para kohe]]; një kërkesë e tillë nuk arkivohet nga roboti), dhe, kur lista ka votime, <code>counts</code>, <code>votes</code>, <code>kind</code>, <code>ready</code> e <code>deadline</code> (gjendja e votimit, si te {{tl|Vote summary}}), si dhe <code>status</code>, <code>missing</code>, <code>note</code> e <code>when</code> (po ajo me fjalë, si e tregojnë përmbledhjet: gjendja, çfarë u mungon ende votave, këshilla me hapjen e votimit dhe rregullin e tij, dhe data nga e cila mund të mbyllet). Pa rregull, ose me rregullin <code>diskutim</code>, jepen vetëm katër të parat. Të njëjtat të dhëna i lexojnë edhe [[#Rregullat për skriptet|skriptet e qendrave]]. == Rregullat për skriptet == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code> jep si JSON stampat e votave (<code>templates</code>: për çdo lloj vote, stampa dhe ridrejtimet e saj), emrat e llojeve të votave (<code>labels</code>), rregullat (<code>rules</code>: llojet e votave, kushtet, afatet dhe shënimi i secilit rregull), procedurat (<code>requests</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj) dhe stampat e mbylljes (<code>closings</code>). Vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]], që shton butona votimi dhe mbylljeje te qendrat dhe te dritaret e Kuvendit, i merr që këtu: kështu vota shkruhet, numërohet dhe mbyllet sipas rregullave të shkruara vetëm në këtë modul, dhe çdo ndryshim i tyre vlen menjëherë edhe për butonat. == Numri i kërkesave të hapura == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|faqja e listës|faqja e listës…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…}}</nowiki></code> jep me fjalë numrin e kërkesave të hapura të një ose më shumë listave, për kokat e faqeve të votimeve të Administratës: "Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", "3 kandidatura të hapura aktualisht". Kërkesat e mbyllura që janë ende në listë nuk numërohen. Fjalët janë ato të rregullit (parazgjedhja është <code>zgjedhje</code>), ose <code>emri</code> (njëjës), <code>emrat</code> (shumës) dhe <code>hapur</code> ("e hapur" ose "i hapur"). Me <code>shkurt=po</code> del forma e shkurtër, që zë një rresht në kartat e një qendre: "Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e hapur", "3 kandidatura të hapura", brenda një <code>span</code> me klasën <code>votes-count-none</code> ose <code>votes-count-open</code> (që qendra t’i theksojë kërkesat e hapura). Shembull: <pre>{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}</pre> g8ilcu5arm0wu2te5cteu66fv9dmg9v 3060036 3059980 2026-10-27T08:56:33Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: kërkesat për kontrollues mbyllen me {{dmb|Kontrollues}} ose {{dmb|JoKontrollues}} — përmes Claude AI 3060036 wikitext text/x-wiki Moduli i votimeve të qendrave të komunitetit. Lexon listat e kërkesave (pjesën <code><nowiki><section begin="dritare" /></nowiki></code> të faqes së listës, me kërkesat që ajo përfshin), numëron votat e secilës kërkesë dhe tregon, sipas rregullave të procedurës, sa kohë mbetet dhe nëse votimi mund të mbyllet. Përdoret nga: * [[Moduli:WindowSections]]: dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]] (rreshti nën titullin "Votimi" të çdo kërkese; kërkesat e mbyllura para kohe mbeten në dritare derisa të arkivohen; titulli i çdo kërkese mban faqen e saj, nga <code>source_of</code>, që Votomati ta votojë dhe ta mbyllë edhe nga dritarja); * {{tl|Vote summary}} (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|summary|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): tabela në krye të listave të qendrave; * arkivat e Administratës dhe të artikujve të mirë e të përkryer (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|…}}</nowiki></code>): shifrat sipër tabelës së arkivit (shih [[#Arkivat|më poshtë]]). * kokat e faqeve të votimeve të Administratës (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|…}}</nowiki></code>): numri i kërkesave të hapura (shih [[#Numri i kërkesave të hapura|më poshtë]]); * [[Moduli:Mbyllje diskutimi]] ({{tl|dmb}}): mesazhi i mbylljes, kur një votim mbyllet para kohe (shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). * [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): kërkesat e një liste si të dhëna, që roboti t'i listojë dhe t'i arkivojë sipas të njëjtave rregulla (shih [[#Të dhënat për robotin|më poshtë]]). * vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code>, bashkë me <code>data</code>): butonat që votojnë dhe mbyllin kërkesat nga vetë faqja, sipas rregullave të këtij moduli (shih [[#Rregullat për skriptet|më poshtë]]). == Rregullat == Rregullat janë në tabelën <code>RULES</code> të modulit, sipas faqeve të procedurave: {| class="wikitable" ! Rregulli !! Ku !! Afati minimal !! Kushti për mbyllje |- | <code>grisje</code> || Forumi i Grisjes || 2 javë || 3 vota në njërën anë (Grise ose Mbaje) |- | <code>kandidature</code> || Kandidaturat AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë (PËR ose KUNDËR); kalon me dy të tretat PËR |- | <code>rivleresim</code> || Rivlerësimet AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë ({{tl|Të mbahet}} ose {{tl|Të hiqet}}) |- | <code>zgjedhje</code> || Zgjedhjet dhe shkarkimet e Administratës || 15 ditë (deri në 30) || të paktën 5 PËR dhe 75% PËR |- | <code>votim</code> || Ofiçina || — || — (vetëm votat) |- | <code>kerkese</code> || Kërkesat për kontrollues (Administrata) || — || — (pa votim: e shqyrton një administrator dhe e mbyll me <code><nowiki>{{dmb|Kontrollues}}</nowiki></code> ose <code><nowiki>{{dmb|JoKontrollues}}</nowiki></code>) |- | <code>diskutim</code> || Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave || — || — (pa vota: data e komentit të fundit të çdo teme dhe kur e arkivon MajavahBot, pas 14 ditësh pa komente të reja) |} Koha minimale nuk është afat mbylljeje: para saj votimi nuk mund të mbyllet ("⏳ Mund të mbyllet pas 5 ditësh"); pas saj, votimi mbyllet kur plotësohen kushtet ("✓ Gati për mbyllje") ose vazhdon derisa të vijnë votat që mungojnë ("🗳 Pret votat"). Koha minimale numërohet nga krijimi i faqes së kërkesës: kur krijohet faqja, shablloni i kërkesës (faqja <code>…/InputInit</code> e procedurës) shkruan "minimalisht më ''data''" (dhe, te Administrata, "maksimalisht më ''data''"). Për kërkesat e hapura para 28 shtatorit 2026, datat e krijimit të faqeve janë te [[Moduli:Votes/dates]]. Kur mungojnë të dyja, koha llogaritet nga firma e parë. Këshilla e gjendjes tregon kur u hap votimi dhe nga kur mund të mbyllet. Votat numërohen në seksionin "Votimi" të kërkesës: një votë për përdorues (e fundit), pa votat e hequra me vijë. Stampat e votave dhe ridrejtimet e tyre janë në tabelën <code>TEMPLATES</code>. Te rivlerësimet votohet me {{tl|Të mbahet}}, {{tl|Të hiqet}} dhe {{tl|I pavendosur}} (votat e vjetra PËR, KUNDËR dhe ASNJANËS u kthyen në to në tetor 2026); {{tl|Të hiqet}} ka yllin e gjelbër te artikujt e mirë dhe atë të artë te artikujt e përkryer, edhe kur kërkesa shfaqet në një qendër ose në një dritare të Kuvendit (moduli i tregon stampës faqen e kërkesës). Votuesi i një rreshti njihet nga firma e tij: lidhja e fundit me faqen e një përdoruesi, me faqen e tij të diskutimit ose me kontributet e tij, bashkë me lidhjet e të njëjtit lloj që qëndrojnë menjëherë para saj, pa tekst tjetër ndërmjet (si te <code><nowiki>[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])</nowiki></code>). Brenda firmës vendos lidhja e fundit me faqen e përdoruesit: kështu, kur dikush kopjon firmën e një vote tjetër dhe ndryshon vetëm emrin, vota numërohet si e tij dhe jo si e atij tjetrit. Pa asnjë lidhje të tillë, vlen emri i dhënë te {{tl|unsigned}}. Çdo përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. == Mbyllja == Një kërkesë është e mbyllur kur ka një stampë mbylljeje (tabela <code>CLOSING_TEMPLATES</code>): {{tl|dmb}} ({{tl|Mbyllje diskutimi}}), {{tl|Resolved}} ose {{tl|Zgjidhur}}, {{tl|Refused}}, {{tl|Refuzuar}} ose {{tl|Refuzohet}}. Kërkesat për kontrollues, që nuk votohen, mbyllen me {{tl|dmb}} si kërkesat e tjera të Administratës: <code><nowiki>{{dmb|Kontrollues}}</nowiki></code> ose <code><nowiki>{{dmb|JoKontrollues}}</nowiki></code>. == Mbyllja para kohe == <code>closing_check</code> i tregon {{tl|dmb}} nëse kërkesa në faqen e së cilës ndodhet po mbyllet para se të plotësohen kushtet e rregullit të saj: para kohës nga e cila mund të mbyllet ("mbyllur para kohe"), ose pas saj, por pa votat që i duhen ("mbyllur pa votat e nevojshme"); këto fjalë hyjnë në vetë mesazhin e mbylljes, bashkë me atë që mungonte. Koha e mbylljes merret nga redaktimi i fundit i faqes së kërkesës; në parapamje është çasti i parapamjes, që kushdo që e mbyll votimin ta lexojë para ruajtjes (votat dhe afati merren nga versioni i ruajtur i faqes). Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre (tabela <code>REQUESTS</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj); kërkesat e vjetra, të mbyllura e të arkivuara sipas praktikës së kohës së tyre, nuk preken. Mesazhi i një mbylljeje të tillë del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠, cilido qoftë vendimi. Po ky kontroll (<code>early_closing</code>) shënon "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme", me po atë ngjyrë, te {{tl|Vote summary}} dhe te dritaret e Kuvendit, ku kërkesa e mbyllur para kohe mbetet derisa të arkivohet (<code>needing_attention</code>). Faqet e shënuara mblidhen te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]. == Arkivat == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|kandidatura|në detyrë}}</nowiki></code> vendoset brenda <code><nowiki><div class="archive-filter"></nowiki></code>, bashkë me tabelën e arkivit dhe para saj. Numëron rreshtat e tabelës së faqes, sipas klasave të qelizave të tyre (<code>…-at-approved</code>, <code>…-at-rejected</code>, <code>…-at-withdrawn</code>; <code>adm-at-self</code> për kandidaturat vetjake të Administratës; <code>…-at-yes</code> ose <code>adm-at-duty</code> për ata që janë ende "po"), dhe i tregon si çelësa: kur zgjidhet një shifër, rreshtat e saj theksohen dhe të tjerët zbehen; kur zgjidhet sërish, ose kur zgjidhet totali, tabela shfaqet e plotë. Parametri i parë është emri i rreshtave në shumës, i dyti emri i shifrës së fundit ("në detyrë", "ende të mira"). Që rreshtat të theksohen, rreshti <code>|-</code> i secilit mban klasat e shifrave të tij: <code>at-approved</code>, <code>at-rejected</code> ose <code>at-withdrawn</code>, <code>at-self</code> kur kandidatura është vetjake dhe <code>at-still</code> kur është ende "po", p.sh. <code><nowiki>|- class="at-approved at-self at-still"</nowiki></code>. Te Administrata, qelizat e kolonave "Vetjake" dhe "Në detyrë" shkruhen njësoj: <code><nowiki><span class="adm-at-po adm-at-self">po</span></nowiki></code> (ose <code>adm-at-duty</code>), <code><nowiki><span class="adm-at-jo">jo</span></nowiki></code>, dhe <code><nowiki><span class="adm-at-na">—</span></nowiki></code> kur nuk vlen (stilet janë te [[Wikipedia:Administrata/styles.css]]). Me parametrat <code>miratim=</code> dhe <code>dështim=</code> dy shifrat e para marrin emra të tjerë: arkivat e rivlerësimeve i quajnë "mbajtje" dhe "heqje", p.sh. <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|rivlerësime|ende të mirë|miratim=mbajtje|dështim=heqje}}</nowiki></code>. Nën tabelë, <code><nowiki><div class="archive-legend"></nowiki></code> (me <code>archive-legend-title</code> dhe <code>archive-legend-items</code>) shpjegon të gjitha kolonat e saj; stilet janë te [[Moduli:Votes/styles.css]]. == Të dhënat për robotin == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code> jep kërkesat e një liste (pjesa "dritare") si JSON, për robotin [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], që i vendos kërkesat e reja në listë dhe arkivon ato të mbyllura: kështu rregullat e votimeve mbeten të shkruara vetëm në këtë modul. Për çdo kërkesë: <code>page</code> (faqja e kërkesës), <code>title</code> (titulli i saj), <code>closed</code> (nëse ka një stampë mbylljeje), <code>closed_at</code> (koha e mbylljes, si e merr edhe pjesa tjetër e modulit: ajo e redaktimit të fundit të faqes, në sekonda nga 1970, UTC), <code>early</code> (për një kërkesë të mbyllur para kohe: <code>kind</code>, <code>status</code> dhe <code>text</code> të [[#Mbyllja para kohe|mbylljes para kohe]]; një kërkesë e tillë nuk arkivohet nga roboti), dhe, kur lista ka votime, <code>counts</code>, <code>votes</code>, <code>kind</code>, <code>ready</code> e <code>deadline</code> (gjendja e votimit, si te {{tl|Vote summary}}), si dhe <code>status</code>, <code>missing</code>, <code>note</code> e <code>when</code> (po ajo me fjalë, si e tregojnë përmbledhjet: gjendja, çfarë u mungon ende votave, këshilla me hapjen e votimit dhe rregullin e tij, dhe data nga e cila mund të mbyllet). Pa rregull, ose me rregullin <code>diskutim</code>, jepen vetëm katër të parat. Të njëjtat të dhëna i lexojnë edhe [[#Rregullat për skriptet|skriptet e qendrave]]. == Rregullat për skriptet == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code> jep si JSON stampat e votave (<code>templates</code>: për çdo lloj vote, stampa dhe ridrejtimet e saj), emrat e llojeve të votave (<code>labels</code>), rregullat (<code>rules</code>: llojet e votave, kushtet, afatet dhe shënimi i secilit rregull), procedurat (<code>requests</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj) dhe stampat e mbylljes (<code>closings</code>). Vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]], që shton butona votimi dhe mbylljeje te qendrat dhe te dritaret e Kuvendit, i merr që këtu: kështu vota shkruhet, numërohet dhe mbyllet sipas rregullave të shkruara vetëm në këtë modul, dhe çdo ndryshim i tyre vlen menjëherë edhe për butonat. == Numri i kërkesave të hapura == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|faqja e listës|faqja e listës…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…}}</nowiki></code> jep me fjalë numrin e kërkesave të hapura të një ose më shumë listave, për kokat e faqeve të votimeve të Administratës: "Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", "3 kandidatura të hapura aktualisht". Kërkesat e mbyllura që janë ende në listë nuk numërohen. Fjalët janë ato të rregullit (parazgjedhja është <code>zgjedhje</code>), ose <code>emri</code> (njëjës), <code>emrat</code> (shumës) dhe <code>hapur</code> ("e hapur" ose "i hapur"). Me <code>shkurt=po</code> del forma e shkurtër, që zë një rresht në kartat e një qendre: "Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e hapur", "3 kandidatura të hapura", brenda një <code>span</code> me klasën <code>votes-count-none</code> ose <code>votes-count-open</code> (që qendra t’i theksojë kërkesat e hapura). Shembull: <pre>{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}</pre> eft0uauikxn0j6wqtd3jozom5g52bko 828 407240 3059936 3052606 2026-10-26T23:07:25Z Klein Muçi 52109 Komentet: thonjëza të drejta — përmes Claude AI 3059936 Scribunto text/plain -- The creation dates of the pages of the requests that were open on 28 September 2026 (the time -- of the first revision of each page, UTC), for Module:Votes: the minimum time of a vote counts -- from the creation of the request's page, and the pages of the older requests do not all carry -- the date before which they cannot be closed ("minimalisht më …"). The new requests do not need -- to be added here: their preloads write that date when the page is created. The lines of the -- requests that have been closed and archived can be removed. return { -- Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Votimet ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Klodian Allajbeu"] = '2026-09-01T20:26:36Z', -- Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Votimet ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Borussia Mönchengladbach"] = '2025-03-20T19:37:53Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Adolf Hitleri"] = '2026-09-25T19:40:20Z', -- Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Votimet ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Final Fantasy VIII"] = '2025-02-24T01:03:07Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut"] = '2025-02-24T01:04:14Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Moska"] = '2025-02-24T01:05:32Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Flamuri i Evropës"] = '2025-02-24T14:14:16Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Evropa"] = '2025-02-24T14:16:25Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Sali Nivica"] = '2025-02-24T16:13:57Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Informatika paralele"] = '2025-02-24T16:17:54Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Parashqevi Qiriazi"] = '2025-02-24T16:23:55Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Historia e arteve"] = '2025-02-24T16:37:39Z', ["Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/Testi i Turingut"] = '2025-02-24T16:40:08Z', -- Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Votimet ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Lufta e Dytë Botërore"] = '2025-02-23T11:51:25Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Dream Theater"] = '2025-02-23T11:52:52Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Leonardo da Vinçi"] = '2025-02-23T11:54:56Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Arti islam"] = '2025-02-24T16:48:53Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Harry Potter"] = '2025-02-24T16:53:49Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Gjeografia e Shqipërisë"] = '2025-02-24T16:59:54Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Roma e lashtë"] = '2025-02-24T17:04:24Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Lëvizja Anti-Duhan në Gjermaninë Naziste"] = '2025-02-24T17:07:13Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/David Guetta"] = '2025-02-24T17:10:46Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Perikliu"] = '2025-02-24T17:12:52Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Shkenca në mesjetën islame"] = '2025-02-24T17:22:25Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Fizika"] = '2025-02-24T17:25:15Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Relativiteti i përgjithshëm"] = '2025-02-24T17:27:12Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Ferrari"] = '2025-02-24T17:29:17Z', ["Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Tigri kundër luanit"] = '2025-02-24T17:31:19Z', -- Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Feja në trevat shqiptare"] = '2026-09-16T22:09:17Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gjendja kishtare në Shqipëri shek.XI - XIV"] = '2026-09-16T22:10:51Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mustafë Bytyçi"] = '2026-08-24T23:52:34Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira"] = '2026-04-18T02:08:24Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj"] = '2025-10-06T06:46:44Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së"] = '2026-02-07T14:11:31Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës"] = '2026-02-07T14:11:35Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj"] = '2026-02-07T14:11:35Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi"] = '2025-12-06T01:34:37Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajeti i Paralajmërimit"] = '2025-10-15T18:03:24Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk"] = '2025-10-28T00:31:18Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737"] = '2025-10-10T22:21:30Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë"] = '2025-10-13T22:43:27Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës"] = '2026-03-23T18:18:00Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa"] = '2025-10-06T06:44:48Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve"] = '2025-10-09T11:18:54Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës"] = '2026-03-23T18:17:56Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës"] = '2026-03-23T18:17:58Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE"] = '2026-03-23T18:17:59Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve"] = '2026-03-23T18:17:59Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve"] = '2026-03-23T18:17:59Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes"] = '2026-03-23T18:18:00Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)"] = '2025-10-06T13:35:41Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)"] = '2025-10-27T16:45:36Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)"] = '2025-10-27T19:24:25Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)"] = '2026-02-07T14:01:39Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)"] = '2026-03-31T00:01:46Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)"] = '2026-04-01T01:45:37Z', ["Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)"] = '2026-05-27T16:11:05Z', } kdh2e4jy3ktng6w96hmtg74dzotip1g 10 407243 3059986 3052612 2026-10-27T01:07:02Z Klein Muçi 52109 Stampa ngarkon stilet e veta (Stampa:Hub archives/styles.css) në vend të atyre të qendrave — përmes Claude AI 3059986 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Hub archives/styles.css" /><div class="hub-archives{{#if:{{{list|}}}|&#32;hub-archives-named}}"> <div class="hub-archives-title">[[Skeda:Filing cabinet icon.svg|20px|link={{{link|}}}|alt=]] {{#if:{{{link|}}}|[[{{{link}}}|Arkiva]]|Arkiva}}</div> <div class="hub-archives-list{{#if:{{{list|}}}||&#32;hub-archives-list-auto}}">{{#if:{{{list|}}}|{{{list}}}|{{#invoke:Archive list|main|root={{{root|{{FULLPAGENAME}}}}}|nobr=yes|sep=&#32;}}}}</div> <div class="hub-archives-search">{{#tag:inputbox| type=fulltext prefix={{{search|{{{root|{{FULLPAGENAME}}}}}}}} placeholder=Kërko në arkiva searchbuttonlabel=Kërko break=no width=18 }}</div>{{#if:{{{note|}}}{{{bot|}}}| <div class="hub-archives-note">{{#if:{{{note|}}}|{{{note}}}|Temat pa komente të reja për {{{age|14}}} ditë arkivohen nga [[Përdoruesi:{{{bot}}}|{{{bot}}}]].}}</div>}} </div><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> aamdsc8mcvizb4ulyc8rkx6ocoe856a 10 407244 3059987 3056905 2026-10-27T01:07:03Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: kush e përdor dhe ku janë stilet — përmes Claude AI 3059987 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Arkivat e një faqeje, në kolonën e djathtë të kokës së saj, pa kuti: titulli "Arkiva", faqet e arkivit (numrat e tyre, i fundit me shkronja të trasha, ose emrat e tyre në një rresht), kërkimi në to dhe, kur faqen e arkivon një robot, pas sa kohe. E përdorin qendrat e komunitetit, Buletini Teknik dhe rubrikat e javës të faqes kryesore. Stampa i sjell vetë stilet e saj: [[Stampa:Hub archives/styles.css]]. == Përdorimi == <pre>{{Hub archives|root=Wikipedia:Zyra e Ankesave|bot=MajavahBot|age=14}}</pre> == Parametrat == * <code>root</code>: faqja, arkivat e së cilës janë <code>root/Arkivi 1</code>, <code>root/Arkivi 2</code>… (gjenden vetë, me [[Moduli:Archive list]]); parazgjedhja është faqja ku shfaqet stampa. * <code>list</code>: lidhje të tjera në vend të numrave, të ndara me " · ", p.sh. arkivat e Administratës. Emrat mbajnë ngjyrën e tekstit (marrin ngjyrën e lidhjes kur miu qëndron mbi ta) dhe në ekranet e gjera dalin në një rresht. * <code>link</code>: faqja ku të dërgon titulli "Arkiva", p.sh. faqja kryesore e arkivave. * <code>search</code>: parashtesa e kërkimit (parazgjedhja: <code>root</code>). * <code>bot</code>, <code>age</code>: roboti që e arkivon faqen dhe pas sa ditësh pa komente të reja (parazgjedhja: 14). * <code>note</code>: një shënim tjetër në vend të atij për robotin. <includeonly>{{Sandbox other|| [[Kategoria:Stampa]] }}</includeonly> o3jad2sq01w1n1e5lk8fse51nfhb75i 828 407410 3059870 3058586 2026-10-26T17:52:17Z Klein Muçi 52109 Dritarja: edhe për javët pa zgjedhje shfaqet titulli i artikullit që merr faqja kryesore (lista e Special:WhatLinksHere, si te karta) — përmes Claude AI 3059870 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Challenge of the week -- -- The "Sfida e javës" card on the Main Page (Faqja kryesore), with {{Sfida e javës}}: an article that needs improving, -- another one each week, as Module:Article of the week and Module:Showcase of the week give the article and the -- showcase of the week. The card names the article, says what is wrong with it and what to do, and on its right has a -- button that opens the article for editing and, under it, a link to a page that shows how. -- {{#invoke:Challenge of the week|main}} -- (Its styles are in Stampa:Sfida e javës/styles.css.) -- -- For a week: -- 1. If the first line of its week page (e.g. "Wikipedia:Sfida e javës/2026/45") is the title of an article, -- the card shows that article; the rest of the page, if any, says what to improve in it. -- 2. If not, an article is chosen automatically. The weeks take the pools below in turn. A pool is the set of the -- articles that carry a maintenance template (and so sit in its maintenance category). Only the templates whose -- problem anyone sees at once are here, those whose notice says what is missing or wrong: an article without any -- source, a stub, a text without "ë" and "ç", a rough translation, spelling mistakes, a section to expand, an -- article without links, one that is out of date, and the good and featured articles under re-evaluation ({{AMR}}, -- {{APR}}), whose discussion says what they lack. The vague ones ("Për përmirësim", which does not say what to -- improve) and the technical ones (orphans, dead links, missing footnotes, notability, neutrality…) are left out -- on purpose: whoever follows the card must be able to tell what to do from the article itself, without guidance. -- The article of a week is the one whose page number comes next after a number that changes with the week, so it -- stays the same for the whole week. An article that is put right and loses its template leaves the pool, and the -- next one takes its place. -- -- The articles of the automatic choice are listed by Special:WhatLinksHere, so the Main Page does not read them: an -- article that a module reads is taken as a part of the Main Page and protected with it, and nobody could fix it. For -- the same reason the article chosen by hand is never read either: the module only asks whether it exists. -- The card and the cards of the window show the article of an automatic choice by that list, which the styles reduce -- to the name of the article (Stampa:Sfida e javës/styles.css, Module:WindowSections/styles.css); the heads of the -- week pages name its template, above the card of the week, which shows it. -- -- The weeks, the week pages, the window of the next four weeks (Kuvendi), the archive box and the heads of the week -- pages are those of every weekly rubric of the Main Page: Module:Weekly rubric. The first parameter of "main" can -- give another week ("202645": the ISO year and the week), as the heads of the week pages do, and for tests. -------------------------------------------------------------------------------- local Weekly = require('Module:Weekly rubric') -- The pools, in the order in which the weeks take them: the names of the maintenance templates. -- Articles with a problem and stubs take turns. A template on several lines has that many weeks in a -- round (a round is as long as the list). To add a pool, add a line (and, for a template that is not a stub, -- its words in PROBLEMS). local POOLS = { 'Pa referenca', -- no source at all 'Cung', -- a stub 'Shkronja', -- written without "ë" and "ç" 'Biografi-cung', 'Pa referenca', 'Shqipëria-hist-cung', 'Përkthim i përafërt', -- a rough translation 'AL-gjeo-cung', 'Pa referenca', 'Lit-cung', 'Underlinked', -- too few links to other articles 'Futboll-cung', 'Zgjerim', -- a section to expand 'Kosova-hist-cung', 'AMR', -- a good article under re-evaluation 'Muzi-cung', 'Shkronja', 'SQ-Administrata-Cung', 'Gabim drejtshkrimor', -- spelling mistakes 'Film-cung', 'Pa referenca', 'Cung', 'Përkthim i përafërt', 'Poli-cung', 'Aktualizo', -- out of date 'KO-gjeo-cung', 'APR', -- a featured article under re-evaluation 'Aktor-cung', 'Pa rrugëdalje', -- no links to other articles 'Bio-cung', 'Shkronja', 'Sport-cung', 'Pa referenca', 'His-cung', 'Expand language', -- to expand from the article in another language 'Shtypi-cung', 'Përkthim i përafërt', 'Libri-cung', 'GabimeDrejtshkrimi', -- language mistakes 'Art-cung', } -- What the card says of the article of each pool: the problem, what to do, and a page that shows how (and the words of -- its link). The stubs (the templates whose name ends in "cung") share the words of "Cung". local PROBLEMS = { ['Pa referenca'] = { 'Artikulli nuk ka asnjë burim.', 'Gjeni burime të besueshme për të dhënat e tij dhe shtojini si referime.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Cung'] = { 'Artikulli është një cung: ka vetëm pak rreshta.', 'Zgjerojeni me të dhëna nga burime të besueshme.', 'Wikipedia:Cung', 'Si zgjerohet një cung' }, ['Shkronja'] = { 'Artikulli është shkruar pa shkronjat "ë" dhe "ç".', 'Shtoni shkronjat që mungojnë.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Përkthim i përafërt'] = { 'Artikulli është përkthyer automatikisht dhe tingëllon i përafërt.', 'Rishkruajeni në shqip të rrjedhshëm, duke e krahasuar me origjinalin.', 'Wikipedia:Përkthimi', 'Si përkthehet një artikull' }, ['Underlinked'] = { 'Artikulli ka pak lidhje drejt artikujve të tjerë.', 'Shtoni lidhje te emrat dhe termat kryesorë të tekstit.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Pa rrugëdalje'] = { 'Artikulli nuk ka asnjë lidhje drejt artikujve të tjerë.', 'Shtoni lidhje te emrat dhe termat kryesorë të tekstit.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Zgjerim'] = { 'Një seksion i artikullit ka nevojë për zgjerim.', 'Plotësojeni me të dhëna nga burime të besueshme.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Gabim drejtshkrimor'] = { 'Artikulli ka gabime drejtshkrimore ose fjalë dialektore.', 'Ndreqini sipas drejtshkrimit të shqipes standarde.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['GabimeDrejtshkrimi'] = { 'Artikulli ka gabime gjuhësore.', 'Ndreqini sipas drejtshkrimit të shqipes standarde.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Aktualizo'] = { 'Disa të dhëna të artikullit janë të vjetruara.', 'Përditësojini me të dhënat e fundit, bashkë me burimet e tyre.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Expand language'] = { 'Artikulli është më i plotë në një gjuhë tjetër.', 'Zgjerojeni duke përkthyer pjesë nga artikulli në atë gjuhë.', 'Wikipedia:Përkthimi', 'Si përkthehet një artikull' }, ['AMR'] = { 'Ky artikull i mirë po rivlerësohet: komuniteti po shqyrton nëse i plotëson ende kriteret.', 'Ndreqni atë që thotë diskutimi i rivlerësimit, që artikulli ta mbajë statusin.', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime', 'Diskutimet e rivlerësimit' }, ['APR'] = { 'Ky artikull i përkryer po rivlerësohet: komuniteti po shqyrton nëse i plotëson ende kriteret.', 'Ndreqni atë që thotë diskutimi i rivlerësimit, që artikulli ta mbajë statusin.', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime', 'Diskutimet e rivlerësimit' }, } -- What the card says of an article chosen by hand, when its week page says nothing more local CHOSEN = { 'Ky artikull ka nevojë për përmirësim.', 'Shihni njoftimet në krye të tij dhe ndreqni atë që mungon.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' } -- Pools of a few articles whose page numbers are all on one side (old articles only, or new ones -- only; the good and featured articles under re-evaluation are old ones): the number of a week could -- fall where no article of theirs follows, so for them the week takes the first article of the pool -- or the last one local EDGES = { ['Underlinked'] = true, ['Pa rrugëdalje'] = true, ['Gabim drejtshkrimor'] = true, ['GabimeDrejtshkrimi'] = true, ['AMR'] = true, ['APR'] = true, } -- The week of the first pool (the ISO year times 53, plus the week): 2026/41 local FIRST = 2026 * 53 + 41 -- The page number from which the article of a week is looked for is (week * STEP) mod the span of -- the page numbers local STEP = 104729 -- A number above every page number: looked for backwards from it, the last article of a pool local LAST = 999999999 local rubric -- The title on the first line of a week page ("Kosova", "[[Kosova]]" or "'''Kosova'''") and the rest of the page -- (what to improve), or nil if the first line is not a title local function chosenTitle(text) text = rubric:bare(text) local first, rest = text:match('^([^\n]*)\n?(.*)$') first = mw.text.trim(((first or ''):gsub("'''?", ''))) local title = first:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*|.*%]%]$') or first:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*%]%]$') or first title = mw.text.trim(title) if title == '' or title:find('[%[%]{}|<>]') then return nil end return title, mw.text.trim(rest or '') end -- The pool of the given week (202642) local function poolOf(week) -- The weeks of a year follow one another, and so do the years (a year has at most 53 weeks) local serial = math.floor(week / 100) * 53 + week % 100 return POOLS[(serial - FIRST) % #POOLS + 1] end -- The words of a pool: those of "Cung" for every stub local function problemOf(pool) return PROBLEMS[pool] or (pool:lower():find('cung$') and PROBLEMS['Cung']) or CHOSEN end -- Decides what to show in the week that starts on the given Monday. Returns a table with: -- mode: 'title' (an article chosen by hand) or 'auto' -- page (the week page), exists (whether it exists), week (202642), and title and note (what to improve) for an -- article chosen by hand, or pool (the template) for an automatic choice local function choose(frame, monday, week) local page, text = rubric:weekPageText(frame, monday) week = week or Weekly.weekId(frame, monday) if text then local title, note = chosenTitle(text) local target = title and Weekly.articleTitle(title) if target then return { mode = 'title', title = target, note = note, page = page, exists = true, week = week } end -- the first line is not an article: fall through to the automatic choice end return { mode = 'auto', pool = poolOf(week), page = page, exists = text ~= nil, week = week } end -- The page numbers of the wiki run up to about a quarter more than its count of pages (the pages -- that were deleted keep their numbers). The span follows them in steps of 100 000, so that it -- changes once in years and the article of a week does not change with it. local function span() return math.max(400000, math.floor(mw.site.stats.pages * 1.25 / 100000) * 100000) end -- The list of Special:WhatLinksHere with the article of the given week and pool (one article, or none when the pool -- has run out) local function list(frame, week, pool) local all = span() local from = (week * STEP) % all -- From a number in the lower half of the page numbers the next article of the pool is taken, from -- one in the upper half the article before it: a pool has articles on both sides of the middle, -- so there is always one. (The list cannot be read here: an empty one would not be noticed.) A -- pool of EDGES gives its first article or its last one instead. local back = from > all / 2 if EDGES[pool] then from = back and LAST or 0 end return frame:preprocess(string.format( '{{Special:WhatLinksHere/Template:%s|namespace=0|limit=1|hidelinks=1|hideredirs=1%s|offset=0{{!}}%d}}', pool, back and '|dir=prev' or '', from)) end -- The template of a pool, linked, for the card, the window and the week pages: "{{Pa referenca}}", kept on one line local function templateLink(pool) return '<span style="white-space: nowrap;">{{[[Stampa:' .. pool .. '|' .. pool .. ']]}}</span>' end -- What is wrong and what to do (without "task" when the week page says it) local function issue(problem, task) return '<div class="mp-improve-issue"><div class="mp-improve-problem">' .. problem .. '</div>' .. (task and ('<div class="mp-improve-task">' .. task .. '</div>') or '') .. '</div>' end -- The card: the call to help, the article, and what is wrong and what to do; in a column on their right, a button -- that opens the article in the visual editor and, under it, a link to a page that shows how. By hand, the article is -- known and the button is a link of its own (section=all: the mobile site then opens the whole article, not its lead; -- the desktop editor ignores the value). Automatic: the list of Special:WhatLinksHere (one article) comes first in the -- text, and its edit link ("redakto") becomes the button; the styles put every part in its place and show them only -- when they follow a list, so that a pool that has run out shows only that it has (.mp-improve-empty). local function card(frame, choice) if choice.mode == 'title' then local words = CHOSEN local note = choice.note ~= '' and choice.note or nil return table.concat({ '<div class="mp-improve">', '<div class="mp-improve-text">', '<div class="mp-improve-lead">Ndihmoni të përmirësojmë artikullin</div>', "<div class=\"mp-improve-article\">'''[[" .. choice.title .. "]]'''</div>", issue(note or words[1], not note and words[2] or nil), string.format('<div class="mp-improve-edit plainlinks">[%s Përmirësojeni artikullin]</div>', mw.title.new(choice.title):fullUrl({ veaction = 'edit', section = 'all' })), string.format('<div class="mp-improve-help">[[%s|%s]]</div>', words[3], words[4]), '</div>', '</div>', }, '\n') end local words = problemOf(choice.pool) return table.concat({ '<div class="mp-improve mp-improve-auto">', '<div class="mp-improve-text">' .. list(frame, choice.week, choice.pool), '<div class="mp-improve-lead">Ndihmoni të përmirësojmë artikullin</div>', issue(words[1], words[2]), string.format('<div class="mp-improve-help">[[%s|%s]]</div>', words[3], words[4]), '<div class="mp-improve-note">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë artikull, ndaj po shfaqet automatikisht ' .. 'një nga artikujt me stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. '.</div>', '<div class="mp-improve-empty">Asnjë artikull nuk e ka më stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. ': problemi është ndrequr kudo.</div>', '</div>', '</div>', }, '\n') end rubric = Weekly.new{ name = 'Sfida e javës', home = 'Wikipedia:Sfida e javës', prefix = 'Wikipedia:Sfida e javës/', head = 'Challenge of the week page', firstYear = 2026, -- the weekly collaboration that came before the challenge of the week, and the years of its week pages -- ("Wikipedia:Bashkëpunimi i javës/2021/30"): it ended in 2021, so the list does not change older = { home = 'Wikipedia:Bashkëpunimi i javës', label = 'Bashkëpunimi i javës', years = { 2011, 2012, 2016, 2018, 2020, 2021 }, link = function (year) return 'Special:PrefixIndex/Wikipedia:Bashkëpunimi i javës/' .. year .. '/' end }, item = 'artikulli', oneItem = 'një artikull', formHint = 'Hap faqen e kësaj jave, ku shkruani titullin e artikullit dhe, po të doni, çfarë duhet përmirësuar.', aim = '<b>Synimi është që çdo javë të ketë një artikull për përmirësim të zgjedhur nga komuniteti.</b> Kur për një ' .. 'javë nuk zgjidhet asnjë, faqja kryesore shfaq vetë një artikull nga kategoritë e mirëmbajtjes.', choose = choose, -- the card of a week in the window: the article chosen by hand, or the article that the Main Page shows in its -- place, from the articles of the template of the week (the list of Special:WhatLinksHere, as the card has it) pick = function (frame, choice, i) if choice.mode == 'title' then return true, "'''[[" .. choice.title .. "]]'''" end return false, string.format('<div class="window-aj-fallback">%s si zëvendësim, nga artikujt me stampën %s%s:</div>' .. '<div class="window-aj-auto-title">%s</div>', i == 1 and 'Po shfaqet' or 'Do të shfaqet', templateLink(choice.pool), choice.exists and ' (titulli te faqja e javës nuk është artikull)' or '', list(frame, choice.week, choice.pool)) end, -- the head of a week page describe = function (frame, choice) if choice.mode == 'title' then return { kind = 'chosen', label = 'Është zgjedhur artikulli:', detail = "'''[[" .. choice.title .. "]]'''", titleOnly = true, preview = true } end return { kind = 'auto', label = choice.exists and 'Titulli i shkruar këtu nuk është artikull' or 'Ende nuk është zgjedhur një artikull', detail = 'Faqja kryesore do të shfaqë vetë një nga artikujt me stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. '.', preview = true } end, } -- {{#invoke:Challenge of the week|main}}: the card of the current week, or of the week its first parameter names -- ("202645") local function main(frame) local monday, week = Weekly.weekOf(frame) return card(frame, choose(frame, monday, week)) end return rubric:exports(main) mzp9cxhqinzry185boa0cl03aj06sf8 828 407420 3059926 3058590 2026-10-26T23:02:50Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: dritarja tregon edhe artikullin e zgjedhur automatikisht — përmes Claude AI 3059926 wikitext text/x-wiki Ky modul ndërton kartën "Sfida e javës" të [[Faqja kryesore|faqes kryesore]]: çdo javë një artikull që ka nevojë për përmirësim, që lexuesit ta ndreqin bashkë. Karta tregon në të majtë artikullin dhe, poshtë tij, çfarë nuk shkon dhe çfarë duhet bërë; në një kolonë në të djathtë, një buton që e hap artikullin për redaktim ("Përmirësojeni artikullin") dhe, poshtë tij, një lidhje te faqja që tregon si. Për një artikull të zgjedhur me dorë, butoni e hap të gjithë artikullin në redaktuesin pamor, edhe në versionin për celular (<code>veaction=edit&section=all</code>); te zgjedhja automatike, butoni është lidhja "redakto" e faqes speciale. Thirret nga [[Stampa:Sfida e javës]], me <code><nowiki>{{#invoke:Challenge of the week|main}}</nowiki></code>, dhe ndërton edhe faqet e javëve të [[Wikipedia:Sfida e javës]], ashtu si [[Moduli:Article of the week]] për artikullin e javës. Java ndërron të hënën, në orën e wikit. == Si zgjidhet artikulli == * '''Me dorë.''' Faqja e javës (<code>Wikipedia:Sfida e javës/VITI/JAVA</code>, p.sh. <code>Wikipedia:Sfida e javës/2026/43</code>) ka në rreshtin e parë titullin e artikullit dhe, po të duhet, në rreshtat pas tij çfarë duhet përmirësuar në të. Kur nuk shkruhet asgjë më shumë, karta thotë të shihen njoftimet në krye të artikullit. * '''Automatikisht.''' Kur java nuk ka faqe, ose titulli i saj nuk është artikull, javët marrin me radhë stampat e mirëmbajtjes të listës <code>POOLS</code>, një stampë për javë. Artikujt me një problem dhe cungjet vijnë me radhë; një stampë që del disa herë në listë ka po aq javë në një rreth (rrethi është sa lista: 40 javë). Artikulli i javës merret nga [[Speciale:LidhjetKëtu]] e stampës, dhe lidhja e saj "redakto" bëhet butoni i kartës: është artikulli i parë pas një numri faqeje që ndryshon me javën. Kështu ai mbetet i njëjtë gjithë javën dhe nuk e zgjedh askush me dorë. Kur artikulli rregullohet dhe stampa i hiqet, vendin e tij e zë artikulli pasues. Karta thotë cili është problemi, çfarë duhet bërë, dhe jep një lidhje te faqja që tregon si (tabela <code>PROBLEMS</code>). * '''Pa mbrojtje.''' Faqja kryesore nuk e lexon kurrë tekstin e artikullit: zgjedhja automatike vjen nga një faqe speciale, dhe për atë me dorë moduli pyet vetëm nëse ekziston. Ndaj mbrojtja "në kaskadë" e faqes kryesore nuk e prek artikullin dhe kushdo mund ta redaktojë. == Cilat stampa == Në listë janë vetëm stampat, problemi i të cilave duket menjëherë, sepse njoftimi në artikull e thotë qartë se çfarë mungon ose çfarë është gabim: {| class="wikitable" ! Problemi !! Stampat |- | Asnjë burim || {{tl|Pa referenca}} |- | Tekst pa "ë" dhe "ç" || {{tl|Shkronja}} |- | Përkthim i përafërt || {{tl|Përkthim i përafërt}} |- | Gabime drejtshkrimore || {{tl|Gabim drejtshkrimor}}, {{tl|GabimeDrejtshkrimi}} |- | Pak lidhje ose asnjë || {{tl|Underlinked}}, {{tl|Pa rrugëdalje}} |- | Seksion për t'u zgjeruar || {{tl|Zgjerim}} |- | I vjetruar || {{tl|Aktualizo}} |- | Për t'u zgjeruar nga një gjuhë tjetër || {{tl|Expand language}} |- | Artikull i mirë ose i përkryer në rivlerësim (diskutimi i rivlerësimit thotë çfarë i mungon) || {{tl|AMR}}, {{tl|APR}} |- | Cung || {{tl|Cung}} dhe cungjet sipas temës: {{tl|Biografi-cung}}, {{tl|Shqipëria-hist-cung}}, {{tl|Kosova-hist-cung}}, {{tl|AL-gjeo-cung}}, {{tl|KO-gjeo-cung}}, {{tl|SQ-Administrata-Cung}}, {{tl|Lit-cung}}, {{tl|Muzi-cung}}, {{tl|Film-cung}}, {{tl|Aktor-cung}}, {{tl|Futboll-cung}}, {{tl|Sport-cung}}, {{tl|Poli-cung}}, {{tl|His-cung}}, {{tl|Bio-cung}}, {{tl|Shtypi-cung}}, {{tl|Libri-cung}}, {{tl|Art-cung}} |} Janë lënë jashtë me qëllim stampat e paqarta ({{tl|Për përmirësim}}, që nuk thotë se çfarë duhet përmirësuar) dhe ato teknike (faqe të palidhura, lidhje të vdekura, fusnota, shquarësi, neutralitet etj.): kush ndjek kartën duhet ta kuptojë nga vetë artikulli se çfarë të bëjë, pa udhëzime. == Si shtohet ose hiqet një stampë == Shtoni ose hiqni një rresht te lista <code>POOLS</code> e modulit (emri i stampës, pa "Stampa:"). Për një stampë që nuk është cung, shtoni edhe fjalët e saj te <code>PROBLEMS</code> (problemi, çfarë duhet bërë, faqja e ndihmës dhe emri i lidhjes); cungjet marrin fjalët e {{tl|Cung}}. Një stampë me pak artikuj, të gjithë të vjetër ose të gjithë të rinj, shkruhet edhe te <code>EDGES</code>: për të, java merr artikullin e parë ose të fundit të stampës. Kur një stampe i mbarojnë artikujt, në javën e saj karta thotë vetëm që problemi është ndrequr kudo; atëherë rreshti i saj mund të hiqet. == Funksionet == {| class="wikitable" ! Funksioni !! Ku përdoret !! Çfarë jep |- | <code>main</code> || [[Stampa:Sfida e javës]] || kartën e javës; <code><nowiki>{{#invoke:Challenge of the week|main|202643}}</nowiki></code> jep kartën e një jave tjetër (viti dhe java ISO), për prova |- | <code>nextFree</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (formulari) || javën e parë të ardhshme pa faqe, p.sh. "2026/43" |- | <code>window</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (seksioni "dritare") || katër javët e ardhshme si karta, secila me artikullin e saj, të zgjedhur me dorë ose automatikisht (me stampën nga e cila merret); [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq këtë seksion në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]), bashkë me artikullin dhe vitrinën e javës; distinktivi i dritares numëron javët pa zgjedhje të të tria rubrikave |- | <code>years</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (arkivat) || lidhjet te kategoritë e viteve, p.sh. [[:Kategoria:Sfida e javës 2026]] (para faqes së parë të javës: "ende asnjë"), dhe poshtë tyre vitet e [[Wikipedia:Bashkëpunimi i javës|Bashkëpunimit të javës]], projektit ku çdo javë komuniteti punonte bashkë për artikuj cilësorë |- | <code>page</code> || {{tl|Challenge of the week page}} || kokën e faqes së javës: java, datat, lidhjet te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore, pamjen e kartës dhe kategorinë e vitit |} Javët, faqet e javëve, dritarja, arkivat dhe koka e faqes së javës janë të përbashkëta për të tria rubrikat: [[Moduli:Weekly rubric]]. Artikullin e zgjedhur automatikisht e tregon lista e [[Speciale:LidhjetKëtu]] (me një artikull): te karta, te pamja e saj në faqen e javës dhe te kartat e javëve në dritare, ku stilet e reduktojnë te emri i artikullit; koka e faqes së javës tregon stampën e javës, mbi kartën që tregon artikullin. Stilet: [[Stampa:Sfida e javës/styles.css]] (karta), [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve) dhe [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve). 64vr9yyol26oj89z0ce8x3z66dq8xwh 3 407475 3060075 3054688 2026-10-27T10:31:41Z Fallbackintoreality 102113 /* Mos krijo artikuj që janë reklama */ pjesë e re 3060075 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=NexhbedinHamzi Mister X}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:33 (CEST) == Mos krijo artikuj që janë reklama == [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Përshëndetje, unë jam [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. Dua të ta bëj me dije që njëri ose më shumë prej [[Special:Contributions/NexhbedinHamzi Mister X|kontributeve tua të fundit]] janë zhbërë për shkak se u dukën të jenë reklamuese. Ndalohet që të [[Wikipedia:Çfarë Wikipedia nuk është#Wikipedia nuk është një podium propagande apo mjet promovimi|reklamosh]] dhe që ta përdorësh Wikipedinë si "[[Wikipedia:Çfarë Wikipedia nuk është#Wikipedia nuk është një podium propagande apo mjet promovimi|mjet promovimi]]", dhe bie ndesh me politikat e Wikipedisë; artikujt në Wikipedia duhet të shkruhen në mënyrë objektive, duke përdorur [[Wikipedia:Burimet e pavarura|burime të pavarura]], dhe prej një [[Wikipedia:Pikëpamje neutrale|pikëpamje neutrale]]. Jepja një sy [[Wikipedia:Mirësevini|faqes mirëpritëse]] për të mësuar më shumë rreth Wikipedisë. Faleminderit.[[Category:Faqe diskutimi të përdoruesve me njoftime Uw-reklama1|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:uw-advert1 --> [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 27 tetor 2026 11:31 (CET) 02plvadg8vbemx64q45sz4v8vxkdc35 1 407542 3060027 3056765 2026-10-27T04:25:00Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Koha Prekambriane/Arkivi 1]] 3060027 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Koha Prekambriane/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} oq5jf2icvdpnm1vlvfxsytwkbmrjtfp 1 407557 3059822 3055960 2026-10-26T14:42:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059822 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dmytro Kozatskyi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3055959 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260413234903/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/256/2022 për lidhjen https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/256/2022. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 tetor 2026 22:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dmytro Kozatskyi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059821 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://zakon.rada.gov.ua/go/256/2022. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 15:42 (CET) bg8aalr6k2tcq9t4b2t4b5uwyhh76t3 828 407645 3059871 3058585 2026-10-26T17:52:17Z Klein Muçi 52109 Dritarja: emri i skedës, me lidhje te faqja e saj, nën figurën e vogël ose luajtësin e çdo jave — përmes Claude AI 3059871 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Showcase of the week -- -- The "Vitrina e javës" card on the Main Page (Faqja kryesore), with {{Vitrina e javës}}: a file of the week, a -- picture, a video or a sound. -- {{#invoke:Showcase of the week|main}} -- For a week: -- 1. If the first line of its week page (e.g. "Wikipedia:Vitrina e javës/2026/45") names a file, the card shows it -- (a video or a sound with the player of the wiki), with the rest of the page as its caption. -- 2. If the week page is written out in full (a gallery, a table…), it is shown as it is. -- 3. If there is no week page, or its file does not exist, the card shows what Wikimedia Commons features, the -- three kinds in turn, one a week, each once before any comes again (DAILY): the picture of the day of the -- Monday, which is always one of its featured pictures; a sound recording from its media of the day; a video -- from its media of the day. A module cannot read Commons, so the card holds a place for the file with the date -- of the Monday (class "potw-commons", data-potd="2026-10-26", data-sound="2026-11-02" or -- data-video="2026-11-09"), and MediaWiki:Showcase-of-the-week.js puts the file there: the picture from the -- wiki's own feed of featured content (/api/rest_v1/feed/featured/2026/10/26); the sound or the video from the -- media of the day of Commons (Template:Motd/2026-11-02), the first of its kind in the three weeks from the -- Monday on, until the next week of its kind (or, when there is none, the latest one before it that no earlier -- week took, so that none comes twice), in the player of the wiki; each with its caption when Commons has one in -- Albanian, and its date in the note. MediaWiki:Common.js and MediaWiki:Mobile.js load that script on the pages -- that hold such a place. Without scripts the card shows a link to the files of the day instead. Nothing is kept -- in a table, and no robot is needed. -- The weeks, the week pages, the window of the next four weeks (Kuvendi), the archive box and the heads of the week -- pages are those of every weekly rubric of the Main Page: Module:Weekly rubric. -------------------------------------------------------------------------------- local Weekly = require('Module:Weekly rubric') local DAY, WEEK = Weekly.DAY, Weekly.WEEK -- What Commons features, the kinds that the weeks without a choice take in turn, one a week: the picture of the day, -- a sound recording and a video from the media of the day. For each: the attribute of the place in the card (it -- holds the date of the Monday), the main page of the kind on Commons and, for the picture, the page of a date -- (that of the sound and the video is found by MediaWiki:Showcase-of-the-week.js), and what the card calls it in -- the forms the sentences need: as the subject, the article that follows it ("fotografia e ditës e Commons", -- "regjistrimi zanor i ditës i Commons") and as the object. local DAILY = { { key = 'potd', day = 'commons:Template:Potd/', home = 'commons:Commons:Picture of the day', name = 'fotografia e ditës', of = 'e', object = 'fotografinë e ditës' }, { key = 'sound', home = 'commons:Commons:Media of the day', name = 'regjistrimi zanor i ditës', of = 'i', object = 'regjistrimin zanor të ditës' }, { key = 'video', home = 'commons:Commons:Media of the day', name = 'videoja e ditës', of = 'e', object = 'videon e ditës' }, } -- The icon before the name of a sound recording in the card of a week, and the longest name it shows in full -- (as MediaWiki:Showcase-of-the-week.js) local SOUND_ICON = 'OOjs UI icon volumeUp-ltr.svg' local NAME_MAX = 60 -- The Monday (at noon) of the week that takes the first kind, 2026/41; the weeks after it take the kinds in turn, -- counted in weeks, so that the turn goes on from one year to the next whether a year has 52 weeks or 53 local DAILY_FIRST = os.time{ year = 2026, month = 10, day = 5, hour = 12 } -- The size of a picture or a video on the Main Page: it fits in this box and is made smaller on narrow screens -- (MediaWiki:Showcase-of-the-week.js fits the picture of the day of Commons in the same box); a sound has a player as -- wide as SOUND_SIZE local SIZE = '800x500px' local SOUND_SIZE = '400px' local MONTHS = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- The file namespace and its other names, and the words that are options of a file link, not its caption local FILE_NAMES = { 'Skeda', 'File', 'Figura', 'Image', 'Foto' } local OPTIONS = { thumb = true, thumbnail = true, parapamje = true, ['miniaturë'] = true, frame = true, framed = true, frameless = true, border = true, left = true, right = true, center = true, centre = true, none = true, majtas = true, djathtas = true, ['qendër'] = true, qender = true, upright = true, baseline = true, middle = true, sub = true, super = true, top = true, ['text-top'] = true, bottom = true, ['text-bottom'] = true } -- The extensions of the files that the card can show: pictures, and the videos and sounds that the wiki plays local PICTURES = { jpg = true, jpeg = true, png = true, gif = true, svg = true, tif = true, tiff = true, webp = true } local PLAYED = { webm = true, ogv = true, mpg = true, mpeg = true, ogg = true, oga = true, opus = true, mp3 = true, wav = true, flac = true, mid = true, midi = true } local rubric -- The end of the link or call that opens at "start" ('[[' or '{{'), counting the ones inside it local function closing(text, start) local depth, i = 0, start while i < #text do local two = text:sub(i, i + 1) if two == '[[' or two == '{{' then depth, i = depth + 1, i + 2 elseif two == ']]' or two == '}}' then depth, i = depth - 1, i + 2 if depth == 0 then return i - 1 end else i = i + 1 end end return #text end -- The parts of a link or a call (the text between [[ ]] or {{ }}), split at the bars that are not inside an inner -- link or call local function split(inner) local parts, depth, start, i = {}, 0, 1, 1 while i <= #inner do local two = inner:sub(i, i + 1) if two == '[[' or two == '{{' then depth, i = depth + 1, i + 2 elseif (two == ']]' or two == '}}') and depth > 0 then depth, i = depth - 1, i + 2 elseif inner:sub(i, i) == '|' and depth == 0 then table.insert(parts, inner:sub(start, i - 1)) start, i = i + 1, i + 1 else i = i + 1 end end table.insert(parts, inner:sub(start)) return parts end -- Whether a part of a file link is one of its options (a size, a place, a frame, alt=, link=…), not its caption local function isOption(part) part = mw.ustring.lower(mw.text.trim(part)) return OPTIONS[part] or part:find('^%d*x?%d+%s*px$') or part:find('^upright') or part:find('^[%a_]+%s*=') ~= nil end -- The name of a file without its namespace ("Skeda:Emri.jpg" → "Emri.jpg"), or nil if it is not one local function withoutNamespace(name) name = mw.text.trim(name or '') for _, ns in ipairs(FILE_NAMES) do local first = ns:sub(1, 1) local rest = name:match('^[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. ns:sub(2) .. '%s*:%s*(.+)$') if rest then return mw.text.trim(rest) end end return name end -- The first file link of a text ([[Skeda:…]] or one of the other names): where it starts, or nil local function firstFileLink(text) local best for _, ns in ipairs(FILE_NAMES) do local first = ns:sub(1, 1) local s = text:find('%[%[%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. ns:sub(2) .. '%s*:') if s and (not best or s < best) then best = s end end return best end -- The file and the caption of the file link that starts at "s" local function fileLink(text, s) local parts = split(text:sub(s + 2, closing(text, s) - 2)) local file = withoutNamespace(parts[1]) local caption = '' for i = 2, #parts do local part = mw.text.trim(parts[i]) if part ~= '' and not isOption(part) then caption = part end end return file, caption end -- The file of the first line of a week page and its caption (the rest of the page, or the caption of the link): -- "Skeda:Emri.jpg", "[[Skeda:Emri.jpg|Përshkrimi]]" or "Emri.jpg". nil if the first line does not name a picture, a -- video or a sound (the page is then written out in full). local function chosenFile(text) text = rubric:bare(text) local first, rest = text:match('^([^\n]*)\n?(.*)$') first = mw.text.trim(first or '') local file, caption if first:find('^%[%[') and first:find('%]%]$') then local s = firstFileLink(first) if s ~= 1 then return nil end file, caption = fileLink(first, 1) else file = withoutNamespace(first) end local extension = file:match('%.(%w+)$') extension = extension and mw.ustring.lower(extension) if file == '' or file:find('[%[%]{}|<>\n]') or not extension or not (PICTURES[extension] or PLAYED[extension]) then return nil end rest = mw.text.trim(rest or '') return file, rest ~= '' and rest or caption or '' end -- What the file is, if it exists (here or on Commons): 'picture', 'video' or 'sound' (a sound has no size; an Ogg -- file can be either). nil if it does not exist. local function fileKind(name) local title = mw.title.new(name, 'File') local file = title and title.file if not (file and file.exists) then return nil end if PICTURES[mw.ustring.lower(name:match('%.(%w+)$') or '')] then return 'picture' end return (file.width or 0) > 0 and 'video' or 'sound' end -- What Commons features that the week that starts on the given Monday takes, when it has no choice (DAILY) local function dailyOf(monday) return DAILY[math.floor((monday - DAILY_FIRST) / WEEK + 0.5) % #DAILY + 1] end -- Decides what to show in the week that starts on the given Monday. Returns a table with: -- mode: 'file' (a file named on the week page), 'page' (week page written out in full) or 'commons' (what Commons -- features on the Monday of the week, "day": "daily" says which kind, see DAILY) -- page (the week page), exists (whether it exists), and file, kind (see fileKind) and caption for a file named on -- the week page local function choose(frame, monday) local page, text = rubric:weekPageText(frame, monday) if text then local file, caption = chosenFile(text) if not file then return { mode = 'page', page = page, exists = true, text = text } end local kind = fileKind(file) if kind then return { mode = 'file', file = file, kind = kind, caption = caption, page = page, exists = true } end -- the file does not exist: the picture of the day of Commons, as for a week without a page end return { mode = 'commons', day = monday, daily = dailyOf(monday), page = page, exists = text ~= nil } end -- Roughly the text a reader sees, for the alternative text of the picture local function plain(wikitext) local t = wikitext:gsub('%[%[[^%]|]*|([^%]]*)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%]]*)%]%]', '%1') t = t:gsub('%[%a+://%S+%s*([^%]]*)%]', '%1'):gsub("'''?", ''):gsub('<[^>]*>', ''):gsub('{%b{}}', '') t = mw.text.trim((t:gsub('[|%[%]]', ' '):gsub('%s+', ' '))) if mw.ustring.len(t) > 200 then t = mw.ustring.sub(t, 1, 199) .. '…' end return t end -- The name of a file as a title: without "_" and without its extension; with "max", a longer one is cut after a -- word, with "…" local function fileTitle(file, max) local name = (file:gsub('_', ' '):gsub('%.%w+$', '')) if max and mw.ustring.len(name) > max then local head = mw.ustring.sub(name, 1, max - 1) local cut = mw.ustring.find(head, ' [^ ]*$') if cut and cut > max / 2 then head = mw.ustring.sub(head, 1, cut - 1) end name = mw.ustring.gsub(head, '[%s,;:.–-]+$', '') .. '…' end return name end -- A day in words: "12 tetor 2026" local function dayText(t) local d = os.date('!*t', t) return d.day .. ' ' .. MONTHS[d.month] .. ' ' .. d.year end -- A day as Commons names its pictures of the day: "2026-10-12" local function isoDay(t) return os.date('!%Y-%m-%d', t) end -- The card: the file and its caption (a video or a sound in the player of the wiki); for a week without a chosen file, -- the place of the file of the day of Commons (filled by MediaWiki:Showcase-of-the-week.js) and the note, in two -- forms: the one for readers whose browser runs the script, and the link to the file for the others -- (Stampa:Vitrina e javës/styles.css shows one of the two) local function card(frame, choice) if choice.mode == 'commons' then local day, daily = isoDay(choice.day), choice.daily local nojs = daily.day and string.format('[[%s%s|%s]] të Wikimedia Commons për datën %s', daily.day, day, daily.object, dayText(choice.day)) or string.format('[[%s|skedat multimediale të ditës]] të Wikimedia Commons', daily.home) return table.concat({ string.format('<div class="mp-potw potw-commons potw-%s" data-%s="%s">', daily.key, daily.key, day), '<div class="mp-potw-image potw-commons-image"></div>', string.format('<div class="mp-potw-auto potw-js">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë skedë, ndaj po shfaqet ' .. '[[%s|%s]] %s Wikimedia Commons për datën <span class="potw-date">%s</span>.</div>', daily.home, daily.name, daily.of, dayText(choice.day)), '<div class="mp-potw-auto potw-nojs">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë skedë. Shihni ' .. nojs .. '.</div>', '</div>', }, '\n') end local caption = mw.text.trim(choice.caption or '') local kind = choice.kind or 'picture' -- the alternative text of a picture; a player has the name of its file local options = SIZE if kind == 'picture' then options = SIZE .. '|alt=' .. (caption ~= '' and plain(caption) or choice.file:gsub('%.%w+$', '')) elseif kind == 'sound' then options = SOUND_SIZE end local parts = { '<div class="mp-potw">' } -- a sound without a caption has its name above its player, which shows nothing of it if kind == 'sound' and caption == '' then table.insert(parts, string.format('<div class="mp-potw-title">[[:File:%s|%s]]</div>', choice.file, fileTitle(choice.file))) end table.insert(parts, string.format('<div class="mp-potw-image mp-potw-%s">[[File:%s|%s]]</div>', kind, choice.file, options)) if caption ~= '' then table.insert(parts, '<div class="mp-potw-caption">' .. Weekly.withoutRedLinks(caption) .. '</div>') end table.insert(parts, '</div>') return table.concat(parts, '\n') end -- A small picture of a week's choice, for its card in the window, with the name of its file under it, linked to the -- page of the file: a picture; a video as a small player, which shows its first frame; a sound as its name after the -- icon of a loudspeaker. For the file of the day of Commons, an empty place with the date of the Monday, which -- MediaWiki:Showcase-of-the-week.js fills in the same way. local function thumbnail(file, kind) if kind == 'sound' then return string.format('<span class="window-ij-sound">[[File:%s|16px|link=|alt=|class=skin-invert]] ' .. '[[:File:%s|%s]]</span>', SOUND_ICON, file, fileTitle(file, NAME_MAX)) end return string.format('<span class="window-ij-thumb window-ij-%s">[[File:%s|120x80px|link=File:%s|alt=]]</span>' .. '<span class="window-ij-name">[[:File:%s|%s]]</span>', kind, file, file, file, fileTitle(file, NAME_MAX)) end local function commonsThumbnail(day, daily) return string.format('<span class="window-ij-thumb potw-commons potw-commons-thumb potw-%s" data-%s="%s"></span>', daily.key, daily.key, isoDay(day)) end -- The picture of the day that the Main Page had before the showcase of the week (2011–2022), and the pages of its -- years: its yearly archive where there is one, otherwise the list of its daily pages of that year. It ended in 2022, -- so the list does not change. local OLDER_PREFIX = 'Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës/' local OLDER_ARCHIVES = { [2011] = true, [2019] = true, [2020] = true, [2022] = true } rubric = Weekly.new{ name = 'Vitrina e javës', home = 'Wikipedia:Vitrina e javës', prefix = 'Wikipedia:Vitrina e javës/', head = 'Showcase of the week page', firstYear = 2026, older = { home = 'Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës', label = 'Fotografia e ditës', years = { 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 }, link = function (year) return OLDER_ARCHIVES[year] and (OLDER_PREFIX .. 'Arkivi/' .. year) or ('Special:PrefixIndex/' .. OLDER_PREFIX .. year .. '/') end }, item = 'skeda', oneItem = 'një skedë', formHint = 'Hap faqen e kësaj jave, ku shkruani emrin e skedës dhe përshkrimin e saj.', aim = '<b>Synimi është që çdo javë të ketë një skedë multimediale të zgjedhur nga komuniteti.</b> Kur për një javë ' .. 'nuk zgjidhet asnjë, faqja kryesore shfaq vetë, me radhë, fotografinë e ditës, një regjistrim zanor ose një ' .. 'video nga skedat multimediale të ditës të Wikimedia Commons.', choose = choose, -- the card of a week in the window: a small copy of the file chosen by hand, or the file of the day of Commons -- that the Main Page shows in its place pick = function (frame, choice, i, monday) if choice.mode == 'file' then return true, thumbnail(choice.file, choice.kind) elseif choice.mode == 'page' then return true, '[[' .. choice.page .. '|faqe e shkruar e plotë]]' end local daily = choice.daily return false, string.format('<div class="window-aj-fallback">%s si zëvendësim [[%s|%s]] %s Commons për datën ' .. '<span class="potw-date">%s</span>%s</div>', i == 1 and 'Po shfaqet' or 'Do të shfaqet', daily.day and daily.day .. isoDay(monday) or daily.home, daily.name, daily.of, dayText(monday), choice.exists and ' (skeda te faqja e javës nuk ekziston)' or '') .. commonsThumbnail(monday, daily) end, -- the head of a week page describe = function (frame, choice, monday) if choice.mode == 'file' then return { kind = 'chosen', label = 'Është zgjedhur skeda:', detail = string.format('[[:File:%s|%s]]', choice.file, (choice.file:gsub('_', ' '))), titleOnly = true, preview = true } elseif choice.mode == 'page' then return { kind = 'written', label = 'Kjo faqe është shkruar e plotë', detail = 'Faqja kryesore e shfaq ashtu siç është.' } end local daily = choice.daily return { kind = 'auto', label = choice.exists and 'Skeda e shkruar këtu nuk ekziston' or 'Ende nuk është zgjedhur një skedë', detail = daily.day and string.format('Faqja kryesore do të shfaqë vetë [[%s%s|%s]] të Wikimedia Commons për ' .. 'datën %s.', daily.day, isoDay(monday), daily.object, dayText(monday)) or string.format('Faqja kryesore do të shfaqë vetë [[%s|%s]] të Wikimedia Commons për një ditë nga %s deri ' .. 'më %s (ose më herët, kur këto ditë nuk kanë asnjë).', daily.home, daily.object, dayText(monday), dayText(monday + 20 * DAY)), preview = true } end, } -- {{#invoke:Showcase of the week|main}}: the card of the current week (or of the week its first parameter names, -- "202645", for the heads of the week pages) local function main(frame) local choice = choose(frame, (Weekly.weekOf(frame))) if choice.mode == 'page' then return frame:expandTemplate{ title = choice.page } end return card(frame, choice) end return rubric:exports(main) lwk96tw1vq3bhdwybckpuosaqg35cte 828 407646 3059927 3058589 2026-10-26T23:02:50Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: emri i skedës nën figurën e vogël te kartat e javëve — përmes Claude AI 3059927 wikitext text/x-wiki Ky modul ndërton kartën "Vitrina e javës" të [[Faqja kryesore|faqes kryesore]] dhe faqet e javëve të [[Wikipedia:Vitrina e javës]], ashtu si [[Moduli:Article of the week]] për artikullin e javës: çdo javë një skedë, një fotografi, një video ose një regjistrim zanor. Java ndërron të hënën, në orën e wikit. == Si zgjidhet skeda == * '''Me dorë.''' Faqja e javës (<code>Wikipedia:Vitrina e javës/VITI/JAVA</code>, p.sh. <code>Wikipedia:Vitrina e javës/2026/43</code>, sipas numërimit ISO të javëve) ka në rreshtin e parë emrin e skedës (<code>Skeda:Emri.jpg</code>, <code><nowiki>[[Skeda:Emri.jpg]]</nowiki></code> ose vetëm <code>Emri.jpg</code>) dhe në rreshtat pas tij përshkrimin e saj. Skeda mund të jetë nga Wikimedia Commons ose e ngarkuar këtu. Një fotografi del sa e lejon karta (brenda 800 × 500 pikselëve); një video ose një regjistrim zanor (webm, ogv, mpg, ogg, oga, opus, mp3, wav, flac, mid) del me luajtësin e wikit, që e luan aty për aty. * '''Faqe e shkruar e plotë.''' Kur rreshti i parë nuk është emër skede (p.sh. faqja nis me një galeri), faqja kryesore e shfaq faqen e javës ashtu siç është. * '''Automatikisht.''' Kur java nuk ka faqe, ose skeda e saj nuk ekziston, karta shfaq vetë një nga tri llojet e skedave që paraqet Wikimedia Commons, me radhë, një javë secilin, që secili të vijë një herë para se të përsëritet ndonjë: [[commons:Commons:Picture of the day|fotografinë e ditës]] për të hënën e asaj jave, gjithmonë një nga [[commons:Commons:Featured pictures|fotografitë e përkryera]] të Commons-it; një regjistrim zanor; një video. Regjistrimi zanor dhe videoja vijnë nga [[commons:Commons:Media of the day|skedat multimediale të ditës]] dhe luhen aty për aty. Radha numërohet në javë nga java 2026/41, që mori fotografinë e ditës (2026/42 një regjistrim zanor, 2026/43 një video), dhe vazhdon edhe pas një viti me 52 ose 53 javë: ** një modul nuk mund ta lexojë Commons-in, ndaj karta lë një vend me datën e së hënës (<code><nowiki><div class="potw-commons potw-potd" data-potd="2026-10-26"></nowiki></code>, ose <code>potw-sound</code> me <code>data-sound</code>, <code>potw-video</code> me <code>data-video</code>) dhe skripti [[MediaWiki:Showcase-of-the-week.js]] e mbush: fotografinë e ditës nga burimi i përmbajtjes së zgjedhur i vetë wikit (<code>/api/rest_v1/feed/featured/2026/10/26</code>); regjistrimin zanor ose videon nga skedat multimediale të ditës të Commons-it (<code>Template:Motd/2026-11-03</code>), me luajtësin e vetë wikit, si një skedë të zgjedhur me dorë; [[MediaWiki:Common.js]] dhe [[MediaWiki:Mobile.js]] e ngarkojnë skriptin vetëm në faqet që kanë një vend të tillë; ** një javë e regjistrimit zanor ose e videos merr skedën e parë të atij lloji në tri javët nga e hëna e saj e tutje, deri te java tjetër e atij lloji; të tjerat e atyre ditëve mbahen për javët që nuk kanë asnjë (regjistrimet zanore janë të rralla, disa muaj nuk kanë asnjë): një javë e tillë merr më të voninë e mbajtur para saj që nuk e ka marrë një javë tjetër, ndaj asnjë nuk del dy herë; data e saj del në shënim; ** përshkrimi del kur Commons e ka në shqip (<code>Template:Potd/2026-10-26 (sq)</code> ose <code>Template:Motd/2026-11-03 (sq)</code> në Commons); përndryshe karta tregon vetëm skedën, që të çon te faqja e saj, dhe një regjistrim zanor ka emrin e vet mbi luajtës; ** pa skripte, ose kur skeda nuk merret dot, karta tregon një lidhje te skedat e ditës në Commons; ** nuk ka asnjë tabelë për t'u mbajtur dhe asnjë robot. Nën skedën e zgjedhur automatikisht del një shënim i vogël me datën e saj. Te kartat e javëve ([[Wikipedia:Vitrina e javës]] dhe dritarja e Kuvendit) skripti vendos edhe një figurë të vogël për çdo javë pa skedë të zgjedhur: fotografinë e ditës ose një luajtës të vogël të videos, që tregon një kuadër të saj, me emrin e skedës nën to, ose emrin e regjistrimit zanor pas ikonës së një altoparlanti (një emër i gjatë shkurtohet). Po kështu, me emrin nën figurë ose nën luajtës, i tregon moduli skedat e zgjedhura me dorë. == Funksionet == {| class="wikitable" ! Funksioni !! Ku përdoret !! Çfarë jep |- | <code>main</code> || [[Stampa:Vitrina e javës]] || kartën e javës për faqen kryesore; <code><nowiki>{{#invoke:Showcase of the week|main|202645}}</nowiki></code> jep kartën e një jave tjetër (viti dhe java ISO) |- | <code>nextFree</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (formulari) || javën e parë të ardhshme pa faqe, p.sh. "2026/43" |- | <code>window</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (seksioni "dritare") || katër javët e ardhshme si karta; [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq këtë seksion në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]), bashkë me artikullin dhe sfidën e javës; distinktivi i dritares numëron javët pa zgjedhje të të tria rubrikave |- | <code>years</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (arkivat) || lidhjet te kategoritë e viteve, p.sh. [[:Kategoria:Vitrina e javës 2026]], dhe poshtë tyre vitet e [[Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës|Fotografisë së ditës]], rubrikës që faqja kryesore pati nga 2011 deri në 2022 |- | <code>page</code> || {{tl|Showcase of the week page}} || kokën e faqes së javës: java, datat, lidhjet te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore, pamjen e kartës dhe kategorinë e vitit |} Javët, faqet e javëve, dritarja, arkivat dhe koka e faqes së javës janë të përbashkëta për të tria rubrikat: [[Moduli:Weekly rubric]]. Stilet: [[Stampa:Vitrina e javës/styles.css]] (karta), [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve, të përbashkëta me artikullin e javës) dhe [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve). Faqja e javës që lexon faqja kryesore mbrohet bashkë me të (mbrojtje "në kaskadë"), si faqet e javëve të artikullit të javës. o2qeyskg6xihndwdo9yjhd7rmks2wln 4 407658 3059990 3058314 2026-10-27T01:07:05Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit: hyrja dhe kartat me klasat e rubrikave (aj-…) — përmes Claude AI 3059990 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css" /> <templatestyles src="Moduli:WindowSections/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Image-x-generic.svg|100px|link=|alt=Stema e Vitrinës së javës]]</div> <div> <div class="title">Vitrina e javës</div> {{#tag:inputbox| type=create prefix=Wikipedia:Vitrina e javës/ preload=Wikipedia:Vitrina e javës/InputInit default={{#invoke:Showcase of the week|nextFree}} buttonlabel=Zgjidh skedën e javës width=30 }} <div class="aj-hint">Sugjerohet java e parë e ardhshme pa skedë. Për një javë tjetër, shkruani VITI/JAVA.</div> </div> <div>{{Hub archives|list={{#invoke:Showcase of the week|years}}|link=:Kategoria:Vitrina e javës|search=Wikipedia:Vitrina e javës/}}</div> </div> <div class="aj-intro"> <div class="aj-lead">'''Vitrina e javës''' shfaqet në [[Faqja kryesore|faqen kryesore]] dhe ndryshon çdo të hënë: një fotografi, një video ose një regjistrim zanor. Synimi është që çdo javë të ketë një skedë të zgjedhur nga komuniteti. Faqja e secilës javë ka në titull vitin dhe numrin e javës sipas standardit ISO, p.sh. <code>Wikipedia:Vitrina e javës/2026/42</code> për javën 12–18 tetor 2026.</div> <div class="aj-cards"> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Si zgjidhet</div> Shtypni "Zgjidhni një skedë" te një nga javët më poshtë, ose shkruani vitin dhe javën në formularin më sipër. Në faqen që hapet shkruani në rreshtin e parë '''emrin e skedës''' (p.sh. <code>Skeda:Ujevara.jpg</code>) dhe në rreshtat pas tij përshkrimin e saj. Zgjidhni mundësisht një nga skedat e përkryera të Wikimedia Commons: [[commons:Commons:Featured pictures|fotografitë]], [[commons:Commons:Featured videos|videot]] dhe [[commons:Commons:Featured sounds|regjistrimet zanore]], ose një nga [[commons:Commons:Quality images|fotografitë cilësore]]. Faqja kryesore i luan vetë videot dhe regjistrimet zanore. Pasi ta ruani, faqja e javës tregon si do të duket në faqen kryesore. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Kur nuk zgjidhet asnjë</div> Nëse për një javë nuk zgjidhet asnjë skedë, faqja kryesore shfaq vetë, me radhë, një javë secilin, tri llojet e skedave që paraqet Wikimedia Commons: [[commons:Commons:Picture of the day|fotografinë e ditës]] për të hënën e asaj jave, gjithmonë një nga fotografitë e përkryera të Commons-it; një regjistrim zanor; një video. Regjistrimi zanor dhe videoja vijnë nga [[commons:Commons:Media of the day|skedat multimediale të ditës]], e para e atij lloji nga e hëna e javës e tutje, dhe luhen aty për aty. Përshkrimi del kur Commons e ka në shqip. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Galeri ose tekst tjetër</div> Faqen e javës mund ta shkruani edhe të plotë, p.sh. me një galeri ose me disa skeda: faqja kryesore e shfaq ashtu siç është. </div> </div> </div> <div class="aj-weeks"> <div class="aj-weeks-title">Javët e ardhshme</div> <section begin="dritare" />{{#invoke:Showcase of the week|window}}<section end="dritare" /> </div> {{Shortcut|WP:VJ}} </div> [[Kategoria:Faqja kryesore]] c85ksx7kf870z74sdmysy4mpot2l98f 4 407666 3059991 3058243 2026-10-27T01:07:05Z Klein Muçi 52109 Pa stilet e qendrave të komunitetit: hyrja dhe kartat me klasat e rubrikave (aj-…) — përmes Claude AI 3059991 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css" /> <templatestyles src="Moduli:WindowSections/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[File:Accessories-text-editor.svg|100px|link=|alt=Stema e Sfidës së javës]]</div> <div> <div class="title">Sfida e javës</div> {{#tag:inputbox| type=create prefix=Wikipedia:Sfida e javës/ preload=Wikipedia:Sfida e javës/InputInit default={{#invoke:Challenge of the week|nextFree}} buttonlabel=Zgjidh artikullin e javës width=30 }} <div class="aj-hint">Sugjerohet java e parë e ardhshme pa artikull. Për një javë tjetër, shkruani VITI/JAVA.</div> </div> <div>{{Hub archives|list={{#invoke:Challenge of the week|years}}|link=:Kategoria:Sfida e javës|search=Wikipedia:Sfida e javës/}}</div> </div> <div class="aj-intro"> <div class="aj-lead">'''Sfida e javës''' shfaqet në [[Faqja kryesore|faqen kryesore]] dhe ndryshon çdo të hënë: një artikull që ka nevojë për përmirësim, që lexuesit ta ndreqin bashkë. Synimi është që çdo javë të ketë një artikull të zgjedhur nga komuniteti. Faqja e secilës javë ka në titull vitin dhe numrin e javës sipas standardit ISO, p.sh. <code>Wikipedia:Sfida e javës/2026/42</code> për javën 12–18 tetor 2026.</div> <div class="aj-cards"> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Si zgjidhet</div> Shtypni "Zgjidhni një artikull" te një nga javët më poshtë, ose shkruani vitin dhe javën në formularin më sipër. Në faqen që hapet shkruani në rreshtin e parë '''titullin e artikullit''' (p.sh. <code>Kosova</code>) dhe, po të doni, në rreshtat pas tij çfarë duhet përmirësuar në të. Pasi ta ruani, faqja e javës tregon si do të duket në faqen kryesore. Butoni "Përmirësojeni artikullin" i kartës e hap artikullin për redaktim. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Kur nuk zgjidhet asnjë</div> Nëse për një javë nuk zgjidhet asnjë artikull, faqja kryesore shfaq vetë një artikull me një nga stampat e mirëmbajtjes së [[Moduli:Challenge of the week|modulit]] (pa burime, cung, pa "ë" e "ç", përkthim i përafërt, gabime drejtshkrimore, artikuj të mirë ose të përkryer në rivlerësim…), me një stampë tjetër çdo javë, dhe thotë shkurt çfarë duhet bërë. </div> <div class="aj-card"> <div class="aj-card-title">Pa mbrojtje</div> Artikulli i sfidës nuk mbrohet si faqet e tjera të faqes kryesore: faqja kryesore nuk e lexon tekstin e tij, ndaj kushdo mund ta redaktojë si zakonisht. </div> </div> </div> <div class="aj-weeks"> <div class="aj-weeks-title">Javët e ardhshme</div> <section begin="dritare" />{{#invoke:Challenge of the week|window}}<section end="dritare" /> </div> {{Shortcut|WP:SJ}} </div> [[Kategoria:Faqja kryesore]] 7nbaedersggkvt45qckfuyz18hcwb3v 8 407846 3059877 3058324 2026-10-26T18:01:06Z Klein Muçi 52109 Kartat e javëve: emri i skedës së ditës së Commons-it nën figurën e vogël ose luajtësin, si te skedat e zgjedhura me dorë — përmes Claude AI 3059877 javascript text/javascript /** * Vitrina e javës (Moduli:Showcase of the week): skeda e ditës e Wikimedia Commons. * * Kur për një javë nuk është zgjedhur asnjë skedë, moduli lë në faqe një vend me datën e së hënës së asaj jave. Javët * marrin me radhë, një javë secila, tri llojet e skedave që paraqet Commons-i: fotografinë e ditës, një regjistrim * zanor dhe një video nga skedat multimediale të ditës. Vendi është <div class="potw-commons potw-potd" * data-potd="2026-10-26"> (ose potw-sound me data-sound, potw-video me data-video) në kartën e faqes kryesore dhe në * pamjen e saj te faqja e javës, dhe <span class="potw-commons potw-commons-thumb …"> te kartat e javëve * (Wikipedia:Vitrina e javës dhe dritarja e Kuvendit). Një modul nuk mund ta lexojë Commons-in, ndaj këtë e bën ky skript: * - fotografinë e ditës e merr nga burimi i përmbajtjes së zgjedhur i vetë wikit (/api/rest_v1/feed/featured/VVVV/MM/DD); * është gjithmonë një fotografi e përkryer e Commons-it; * - regjistrimin zanor dhe videon i gjen te skedat multimediale të ditës të Commons-it (Template:Motd/VVVV-MM-DD): e * para e atij lloji në tri javët nga e hëna e javës e tutje, deri te java tjetër e atij lloji; kur nuk ka asnjë * (regjistrimet zanore janë të rralla), e fundit para së hënës që nuk e ka marrë një javë e mëparshme e atij lloji, * që të mos përsëritet asnjë; e vendos me luajtësin e vetë wikit, si një skedë të zgjedhur me dorë, dhe data e saj * zë vendin e datës së së hënës në shënim; * secilën me përshkrimin e saj kur Commons e ka në shqip (një regjistrim zanor pa përshkrim ka emrin e vet mbi luajtës). * Te kartat e javëve: një figurë e vogël e fotografisë ose një luajtës i vogël i videos, që tregon një kuadër të saj, me * emrin e skedës nën to, ose emri i regjistrimit zanor pas ikonës së një altoparlanti. Pa skripte, ose kur skeda nuk * merret dot, karta tregon një lidhje te skedat e ditës. * * E ngarkojnë MediaWiki:Common.js dhe MediaWiki:Mobile.js, vetëm në faqet që kanë një vend të tillë. */ ( function () { 'use strict'; // The API of Commons, asked without a login (origin=*) var COMMONS_API = 'https://commons.wikimedia.org/w/api.php'; // The widths of the thumbnails that the servers keep ready (the ones MediaWiki itself asks for) var STEPS = [ 120, 250, 500, 960, 1920 ]; // The three kinds come in turn (DAILY in Moduli:Showcase of the week), so a kind comes back every TURN days. Each // week of a sound or a video has the TURN days from its Monday on, until the next week of its kind, and takes the // first media of the day of its kind in them; the others of its kind in those days are kept for the weeks that have // none (sounds are rare: some months have none). Such a week takes the latest one kept before it that no week has // taken, and the ones kept are taken from the latest, so that none comes twice. The weeks before it are looked at // LOOK_BACK days at a time, up to LOOK_BACK_MAX days. var TURN = 21, LOOK_BACK = 6 * 21, LOOK_BACK_MAX = 18 * 21; // How long the browser of the reader and the servers of Wikimedia may keep an answer of the API, in seconds: the // readers of a week ask the same questions var KEEP = 3600; // The icon before the name of a sound in the card of a week (File:OOjs UI icon volumeUp-ltr.svg), and the longest // name it shows in full (as Moduli:Showcase of the week) var SOUND_ICON = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/74/OOjs_UI_icon_volumeUp-ltr.svg'; var NAME_MAX = 60; var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; // What has been asked, once per page: the pictures and the media by their dates, the files of the media of the day // by date, what each file is var asked = {}, files = {}, infos = {}; // A day ("2026-10-26") in words: "26 tetor 2026" function dayText( day ) { var parts = day.split( '-' ); return Number( parts[ 2 ] ) + ' ' + MONTHS[ Number( parts[ 1 ] ) - 1 ] + ' ' + parts[ 0 ]; } // The day that is n days after (or before) a day function shift( day, n ) { var date = new Date( day + 'T12:00:00Z' ); date.setUTCDate( date.getUTCDate() + n ); return date.toISOString().slice( 0, 10 ); } // The name of a file as a title: without "_" and without its extension; with "max", a longer one is cut after a // word, with "…" function nameOf( file, max ) { var name = file.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\.\w+$/, '' ), cut; if ( max && name.length > max ) { cut = name.lastIndexOf( ' ', max - 1 ); name = name.slice( 0, cut > max / 2 ? cut : max - 1 ).replace( /[\s,;:.\u2013-]+$/, '' ) + '…'; } return name; } // A link to the page of a file here, with its name as MediaWiki gives it to a link function fileLink( file, text ) { var title = mw.config.get( 'wgFormattedNamespaces' )[ 6 ] + ':' + file.replace( /_/g, ' ' ); return $( '<a>' ).attr( { href: mw.util.getUrl( title ), title: title } ).text( text ); } // The name of a file under its small picture or player in a week card, linked to its page (as the module writes it // for a file chosen by hand) function nameLine( file ) { return $( '<span>' ).addClass( 'window-ij-name' ).append( fileLink( file, nameOf( file, NAME_MAX ) ) ); } // The address of the picture at the smallest ready width that is at least px, made from the address of the // thumbnail in the feed; the original file when it is not wider than that function sized( image, px ) { var i, step = null; for ( i = 0; i < STEPS.length; i++ ) { if ( STEPS[ i ] >= px ) { step = STEPS[ i ]; break; } } if ( step === null || step >= image.image.width ) { return image.image.source; } return image.thumbnail.source.replace( /\?.*$/, '' ).replace( /(\/[^\/]*?)\d+px-([^\/]*)$/, '$1' + step + 'px-$2' ); } // The picture, fitted in a box of maxWidth × maxHeight as MediaWiki fits a picture of 800x500px, linked to the page // of its file here function picture( image, maxWidth, maxHeight, alt ) { var scale = Math.min( 1, maxWidth / image.image.width, maxHeight / image.image.height ), width = Math.round( image.image.width * scale ), height = Math.round( image.image.height * scale ), src = sized( image, width ), src2 = sized( image, width * 2 ), $img = $( '<img>' ).attr( { src: src, width: width, height: height, alt: alt, decoding: 'async', 'class': 'mw-file-element' } ); if ( src2 !== src ) { $img.attr( 'srcset', src2 + ' 2x' ); } return $( '<a>' ) .attr( { href: mw.util.getUrl( image.title ), 'class': 'mw-file-description' } ) .append( $img ); } // The picture of the day of Commons for a date (2026-10-26), from the feed of the wiki function pictureOfTheDay( day ) { var key = 'potd:' + day; if ( !asked[ key ] ) { asked[ key ] = $.ajax( { url: '/api/rest_v1/feed/featured/' + day.replace( /-/g, '/' ), dataType: 'json' } ).then( function ( data ) { var image = data && data.image; if ( !image || !image.title || !image.image || !image.image.width || !image.thumbnail ) { return $.Deferred().reject(); } return image; } ); } return asked[ key ]; } // A question to the API of Commons function commons( params ) { return $.ajax( { url: COMMONS_API, data: $.extend( { format: 'json', formatversion: 2, origin: '*', maxage: KEEP, smaxage: KEEP }, params ), dataType: 'json' } ); } // The "count" days from n days after a day on ("2026-10-26", 0, 21: the 21 days from 26 October) function daysFrom( day, n, count ) { var list = [], i; for ( i = 0; i < count; i++ ) { list.push( shift( day, n + i ) ); } return list; } // All the promises of a list, as one promise of the list of their values function all( promises ) { return $.when.apply( $, promises ).then( function () { return Array.prototype.slice.call( arguments ); } ); } // The first value of a template call in a wikitext ({{Motd filename|1=Emri.webm|2=2026|…}}), without "File:" function firstValue( text ) { var match = /\{\{[^|}]*\|\s*(?:1\s*=\s*)?([^|}]*)/.exec( text || '' ); return match ? match[ 1 ].replace( /^\s*(?:File|Image|Skeda)\s*:\s*/i, '' ).trim() : ''; } // What each of some keys stands for, asked once for each key and fifty keys at a time: ask( batch ) asks for a batch // (a promise of an object by key), the cache keeps a promise for each key, and "none" stands for an empty key, a key // with nothing and a question that fails function inBatches( keys, cache, ask, none ) { var missing = keys.filter( function ( key, i ) { return key && !cache[ key ] && keys.indexOf( key ) === i; } ), i; function keep( batch ) { var request = ask( batch ); batch.forEach( function ( key ) { cache[ key ] = request.then( function ( found ) { return found[ key ] || none; }, function () { return none; } ); } ); } for ( i = 0; i < missing.length; i += 50 ) { keep( missing.slice( i, i + 50 ) ); } return all( keys.map( function ( key ) { return key ? cache[ key ] : $.Deferred().resolve( none ).promise(); } ) ); } // The files of the media of the day of some days ('' for a day without one) function filesOf( days ) { return inBatches( days, files, function ( batch ) { return commons( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', titles: batch.map( function ( day ) { return 'Template:Motd/' + day; } ).join( '|' ) } ).then( function ( data ) { var found = {}; ( ( data.query && data.query.pages ) || [] ).forEach( function ( page ) { var text = page.revisions && page.revisions[ 0 ].slots.main.content; found[ page.title.replace( /^Template:Motd\//, '' ) ] = firstValue( text ); } ); return found; } ); }, '' ); } // What some files are: { type: VIDEO, AUDIO or another mediatype of MediaWiki } function infosOf( names ) { return inBatches( names, infos, function ( batch ) { return commons( { action: 'query', prop: 'imageinfo', iiprop: 'mediatype', titles: batch.map( function ( name ) { return 'File:' + name; } ).join( '|' ) } ).then( function ( data ) { var found = {}, from = {}; ( ( data.query && data.query.normalized ) || [] ).forEach( function ( pair ) { from[ pair.to ] = pair.from; } ); ( ( data.query && data.query.pages ) || [] ).forEach( function ( page ) { var ii = page.imageinfo && page.imageinfo[ 0 ], name = ( from[ page.title ] || page.title ).replace( /^File:/, '' ); if ( ii ) { found[ name ] = { type: ii.mediatype }; } } ); return found; } ); }, {} ); } // The caption of the media of a day in Albanian, as plain text (its links lead to Commons); '' when there is none function captionOf( day ) { return commons( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', titles: 'Template:Motd/' + day + ' (sq)' } ).then( function ( data ) { var page = data.query && data.query.pages && data.query.pages[ 0 ], text = page && page.revisions && page.revisions[ 0 ].slots.main.content; if ( !text ) { return ''; } return commons( { action: 'parse', text: text.replace( /^[\s\S]*?\|\s*1\s*=/, '' ).replace( /\|\s*2\s*=[\s\S]*$/, '' ).trim(), title: 'Template:Motd/' + day + ' (sq)', prop: 'text', disablelimitreport: 1 } ).then( function ( parsed ) { return $( '<div>' ).html( parsed.parse && parsed.parse.text || '' ).text().trim(); } ); } ).then( null, function () { return ''; } ); } // The media of the day of a kind (AUDIO or VIDEO) in some days, in their order: [ { day, file } ] function mediaIn( days, type ) { return filesOf( days ).then( function ( names ) { return infosOf( names ).then( function ( kinds ) { var found = []; days.forEach( function ( day, i ) { if ( names[ i ] && kinds[ i ].type === type ) { found.push( { day: day, file: names[ i ] } ); } } ); return found; } ); } ); } // The number of days from one day to a later one function daysBetween( from, to ) { return Math.round( ( new Date( to + 'T12:00:00Z' ) - new Date( from + 'T12:00:00Z' ) ) / 864e5 ); } // For a week that has no media of the day of its kind in its days (see TURN): the one kept for it. Back from its // Monday, week of its kind by week: a week without one waits for one too, and the ones a week keeps (all but its // first) go, from the latest, to the weeks that wait, the nearest first. The days from "back" days before the // Monday, LOOK_BACK of them, and then the ones before them; "waiting" is the number of weeks that wait, this one // among them. function keptFor( monday, type, back, waiting ) { var start = shift( monday, -back - LOOK_BACK ); return mediaIn( daysFrom( start, 0, LOOK_BACK ), type ).then( function ( before ) { var weeks = [], w, j; before.forEach( function ( media ) { var n = Math.floor( ( daysBetween( media.day, monday ) - back - 1 ) / TURN ); ( weeks[ n ] = weeks[ n ] || [] ).push( media ); } ); for ( w = 0; w < LOOK_BACK / TURN; w++ ) { if ( !weeks[ w ] ) { waiting++; continue; } for ( j = weeks[ w ].length - 1; j >= 1; j-- ) { if ( waiting === 1 ) { return weeks[ w ][ j ]; } waiting--; } } if ( back + LOOK_BACK >= LOOK_BACK_MAX ) { return $.Deferred().reject(); } return keptFor( monday, type, back + LOOK_BACK, waiting ); } ); } // The media of the day of a kind (AUDIO or VIDEO) for the week of a Monday (see TURN): { day, file } function mediaOfTheWeek( monday, type ) { var key = type + ':' + monday; if ( !asked[ key ] ) { asked[ key ] = mediaIn( daysFrom( monday, 0, TURN ), type ).then( function ( own ) { return own[ 0 ] || keptFor( monday, type, 0, 1 ); } ); } return asked[ key ]; } // The player of the wiki for a video or a sound, as a file chosen by hand gets it ([[File:…|size]]): the parser of // this wiki draws it, and it is given once the modules it asks for are ready (not the gadgets, which the page has) function player( media, size ) { return new mw.Api().get( { action: 'parse', text: '[[File:' + media.file + '|' + size + ']]', title: mw.config.get( 'wgPageName' ), contentmodel: 'wikitext', prop: 'text|modules|modulestyles|jsconfigvars', disablelimitreport: 1, maxage: KEEP, smaxage: KEEP, formatversion: 2 } ).then( function ( data ) { var parse = data.parse; function needed( name ) { return name.indexOf( 'ext.gadget.' ) !== 0; } function drawn() { var $output = $( '<div>' ).html( parse.text ).find( '.mw-parser-output' ).addBack().last(), $line = $output.children( 'p' ).first(); return ( $line.length ? $line : $output ).contents(); } mw.config.set( parse.jsconfigvars || {} ); mw.loader.load( ( parse.modulestyles || [] ).filter( needed ) ); return mw.loader.using( ( parse.modules || [] ).filter( needed ) ).then( drawn, drawn ); } ); } // Fills a place of the picture of the day: the large picture with its caption in a card, or a small picture in a // week card function fillPicture( $place, day ) { pictureOfTheDay( day ).then( function ( image ) { var description = image.description || {}, text = description.text || '', $slot; if ( $place.hasClass( 'potw-commons-thumb' ) ) { $place.append( picture( image, 120, 80, '' ) ); $place.after( nameLine( image.title.replace( /^[^:]*:/, '' ) ) ); } else { $slot = $place.find( '.potw-commons-image' ).first(); $slot.append( picture( image, 800, 500, text ) ); if ( text && description.lang === 'sq' ) { $( '<div>' ).addClass( 'mp-potw-caption' ).text( text ).insertAfter( $slot ); } } $place.addClass( 'potw-done' ); }, function () { $place.addClass( 'potw-failed' ); } ); } // Fills a place of a sound or a video, as the module shows a file chosen by hand: in a card, the player with the // caption (a sound without a caption with its name above it); in a week card, a small player of the video, which // shows a frame of it, or the name of the sound after the icon of a loudspeaker, linked to the page of its file // here. The date of the media replaces that of the Monday in the note. function fillMedia( $place, monday, type ) { mediaOfTheWeek( monday, type ).then( function ( media ) { var small = $place.hasClass( 'potw-commons-thumb' ), $slot = small ? $place : $place.find( '.potw-commons-image' ).first(); $place.add( $place.closest( '.window-aj-pick' ) ).find( '.potw-date' ).text( dayText( media.day ) ); if ( small && type === 'AUDIO' ) { $place.addClass( 'window-ij-sound potw-done' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: SOUND_ICON, width: 16, height: 16, alt: '', 'class': 'skin-invert' } ), ' ', fileLink( media.file, nameOf( media.file, NAME_MAX ) ) ); return; } return $.when( player( media, small ? '120x80px' : type === 'AUDIO' ? '400px' : '800x500px' ), small ? '' : captionOf( media.day ) ).then( function ( $player, caption ) { $slot.append( $player ); if ( small ) { $place.after( nameLine( media.file ) ); } else { $slot.addClass( type === 'AUDIO' ? 'mp-potw-sound' : 'mp-potw-video' ); if ( caption ) { $( '<div>' ).addClass( 'mp-potw-caption' ).text( caption ).insertAfter( $slot ); } else if ( type === 'AUDIO' ) { $( '<div>' ).addClass( 'mp-potw-title' ).append( fileLink( media.file, nameOf( media.file ) ) ) .insertBefore( $slot ); } } $place.addClass( 'potw-done' ); mw.hook( 'wikipage.content' ).fire( $slot ); } ); } ).then( null, function () { $place.addClass( 'potw-failed' ); } ); } // Fills one place, once function fill( place ) { var $place = $( place ), day = /^\d{4}-\d\d-\d\d$/; if ( $place.data( 'potw' ) ) { return; } [ [ 'potd', null ], [ 'sound', 'AUDIO' ], [ 'video', 'VIDEO' ] ].some( function ( kind ) { var monday = $place.attr( 'data-' + kind[ 0 ] ) || ''; if ( !day.test( monday ) ) { return false; } $place.data( 'potw', true ).addClass( 'potw-started' ); if ( kind[ 1 ] ) { fillMedia( $place, monday, kind[ 1 ] ); } else { fillPicture( $place, monday ); } return true; } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.util', 'mediawiki.api' ] ).then( function () { mw.hook( 'wikipage.content' ).add( function ( $content ) { $content.find( '.potw-commons[data-potd], .potw-commons[data-sound], .potw-commons[data-video]' ).each( function () { fill( this ); } ); } ); } ); }() ); 24l9iqwwpj7z096cye9d0m0ehphcmm0 8 407874 3059868 3058603 2026-10-26T17:35:42Z Klein Muçi 52109 Përshkrimi: edhe dritaret e Kuvendit, Pyetje e Përgjigje dhe Zyra e Ankesave — përmes Claude AI 3059868 wikitext text/x-wiki Votomati - votoni, ndryshoni votën dhe, si administrator, mbyllni kërkesat me një klikim te [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]], [[Wikipedia:Administrata|Administrata]] dhe në dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]]; si administrator, mbyllni edhe temat e [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje|Pyetje e Përgjigje]] dhe të [[Wikipedia:Zyra e Ankesave|Zyrës së Ankesave]]. 0qdwd72ps8asgbrljr28rafjw6m8649 8 407875 3059875 3058641 2026-10-26T18:00:16Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.1: kërkesat për kontrollues (Komento; Mbyll me {{U bë}} ose {{Refuzohet}}); temat e Pyetje e Përgjigje dhe të Zyrës së Ankesave (Mbyll, për administratorët); vota dhe mbyllje edhe nga dritaret e Kuvendit; pas mbylljes karta merr ngjyrën pa rifreskim dhe faqja pastrohet; ylli i gjelbër i Hiqe te Artikujt e mirë; Pjesën tjetër e bën Smallem! — përmes Claude AI 3059875 javascript text/javascript /** * Votomati 1.1 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata), on the pages of * their requests and in the windows of Kuvendi, every request gets a bar under its title: its state, its votes, * your vote and the button "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the request can be * closed, a quiet "Mbyll". The requests for checkusers have no vote: "Komento", and "Mbyll" at any time. The * threads of Pyetje e Përgjigje and of the Zyra e Ankesave (on their pages and in their windows) get "Mbyll", for * administrators only. * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a closing under the title: {{dmb|…}}, or {{U bë}} and {{Refuzohet}} for the checkusers. * After a vote or a closing the request is shown again in place (the card takes the colour of the decision) and * the page is purged, so that it is new when it is opened again. * The vote templates, the closing templates, the rules and the state of each request come from Moduli:Votes * ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written once; Smallem does the rest * (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // The templates that close a request, by their names (from Moduli:Votes, CLOSING_TEMPLATES and the closings of // the procedure), as is_closed in Moduli:Votes finds them: the first letter in either case function closingRe( names ) { return new RegExp( '\\{\\{\\s*(?:' + names.map( function ( name ) { var first = name.charAt( 0 ); return '[' + first.toUpperCase() + first.toLowerCase() + ']' + name.slice( 1 ).replace( /[.*+?^${}()|[\]\\]/g, '\\$&' ).replace( / /g, '[ _]' ); } ).join( '|' ) + ')\\s*[|}]' ); } // Whether the text carries one of these closing templates function isClosed( text, names ) { return closingRe( names ).test( text ); } // A closing as it is written: {{dmb|<decision>|2=<reason and signature>}}; a decision that has a template of its // own (the checkusers: {{U bë}}, followed by the reason, and {{Refuzohet}}, with the reason in it) is written with it function closingLine( decision, reason ) { if ( decision === 'U bë' ) { return '{{U bë}} ' + reason; } if ( decision === 'Refuzohet' ) { return '{{Refuzohet|1=' + reason + '}}'; } return '{{dmb|' + decision + '|2=' + reason + '}}'; } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // A thread of a discussion page, by its title as it is written ("== Pyetje për stampat =="): the line of its // title, the line after its end and its text; null when the page has no thread with this title, or more than one function findThread( text, title ) { var lines = text.split( '\n' ), found = null, i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 && h.title === title ) { if ( found ) { return null; } for ( j = i + 1; j < lines.length; j++ ) { h = headingOf( lines[ j ] ); if ( h && h.level <= 2 ) { break; } } found = { start: i, end: j, text: lines.slice( i, j ).join( '\n' ) }; } } return found; } // The closing of a thread goes on the line after its title function addThreadClosing( text, title, line ) { var thread = findThread( text, title ), lines; if ( !thread ) { return null; } lines = text.split( '\n' ); lines.splice( thread.start + 1, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A title as it reads, without its markup: the words of its links, without bold and italics ("[[Stampa:X|X]]" is // "X"), for the summaries of the edits and to compare it with the title on the screen function plainTitle( title ) { return title.replace( /\[\[(?:[^[\]|]*\|)?([^[\]]*)\]\]/g, '$1' ).replace( /'{2,}/g, '' ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The candidate of an election, from {{User|…}} (a space written as "&#32;" is a space) function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /&#32;|&nbsp;|&#160;|_/g, ' ' ).trim() ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, closingLine: closingLine, addClosing: addClosing, findThread: findThread, addThreadClosing: addThreadClosing, plainTitle: plainTitle, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] }, // no vote: an administrator decides { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', name: 'kërkesë për kontrollues', type: 'kerkese', outcomes: [ 'U bë', 'Refuzohet' ] } ]; // The discussion pages whose threads administrators close here, with the light status line of {{dmb}}: the // questions of Pyetje e Përgjigje and the complaints of the Zyra e Ankesave (MajavahBot archives them, closed or // not, 14 days after their last comment) var THREAD_PAGES = { 'Ndihmë:Pyetje e Përgjigje': { name: 'pyetje', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Mbyllur' ], labels: { Mbyllur: 'Pa përgjigje' } }, 'Wikipedia:Zyra e Ankesave': { name: 'ankesë', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Refuzuar', 'Mbyllur' ] } }; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The reason of a closing, by the type of the procedure var CLOSE_PLACEHOLDERS = { grisje: 'P.sh. tri vota Grise dhe asnjë Mbaje.', rivleresim: 'P.sh. tri vota Hiqe dhe asnjë Mbaje.', kerkese: 'P.sh. i plotëson kushtet e kontrolluesit.', diskutim: 'P.sh. përgjigjja është më lart.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ], 'U bë': [ 'U bë', 'yes' ], Refuzohet: [ 'Refuzohet', 'no' ], Zgjidhur: [ 'U zgjidh', 'yes' ], Refuzuar: [ 'Nuk u pranua', 'no' ], Mbyllur: [ 'Pa vendim', 'neutral' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // …and those that are another on the pages of a procedure, by the start of the name of the page: {{Të hiqet}} has // the green star of the good articles on Artikuj të mirë (Stampa:Hiqe voto) var PAGE_ICONS = { hiqe: [ [ 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', '4/4a/Symbol_unsupport_star_green.svg' ] ] }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var here = mw.config.get( 'wgPageName' ).replace( /_/g, ' ' ); // RULES: what Moduli:Votes gives ({{#invoke:Votes|rules}}); KNOWN: its procedures, by the prefix of their pages var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS, KNOWN = {}; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The templates that close a request: those of every request (Moduli:Votes) and those of its procedure // ({{U bë}} of the checkusers) function closingsOf( req ) { var own = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; return RULES.closings.concat( Object.keys( ( own && own.closings ) || {} ) ); } // The words of an outcome in the closing dialog function outcomeLabel( req, key ) { return ( req.proc.labels && req.proc.labels[ key ] ) || OUTCOMES[ key ][ 0 ]; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } // The symbol of a kind of vote on the page of a request function voteIcon( kind, page ) { var own = ( PAGE_ICONS[ kind ] || [] ).filter( function ( p ) { return !!page && page.indexOf( p[ 0 ] ) === 0; } )[ 0 ]; return COMMONS + ( own ? own[ 1 ] : ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ) ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } // The title of a section of a page as it is written (the first line of the section, a heading) function sectionTitle( title, section ) { return api.get( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', rvsection: section, titles: title, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { var p = r.query.pages[ 0 ], h = p.revisions && headingOf( p.revisions[ 0 ].slots.main.content.split( '\n' )[ 0 ] ); return h && h.level === 2 ? h.title : null; } ); } // This page, after an edit of another page that it shows (a request on a hub, a window of Kuvendi): purged, so // that it is new when it is opened again (the robots of the wiki would renew it only some minutes later) function purgeHere( edited ) { if ( edited !== here && !DRY ) { api.post( { action: 'purge', titles: here, formatversion: 2 } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] purge', e ); } ); } } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } // a request without a vote waits for an administrator if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { cls: 'time', icon: 'clock', text: 'Pret shqyrtimin', title: RULES.rules.kerkese.note || '' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits. A request // without a vote takes comments only. function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { ok: false, novote: true, text: 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim. Mund të lini një koment.' }; } if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind, page ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, page ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the choices of its rule function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], $t; if ( !c || !kinds.length ) { return null; } $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); kinds.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, req.page ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right, st; // a thread: only the closing, for administrators, while it is open if ( req.thread ) { if ( req.closed ) { if ( req.$bar ) { req.$bar.remove(); req.$bar = null; } return; } $bar.addClass( 'votomati-bar-thread' ).append( $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni temën' ) ) ); placeBar( req, $bar ); return; } right = voteRight( req ); st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind, req.page ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok && !right.novote ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed (a request without // a vote at any time) if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); placeBar( req, $bar ); } // The bar goes under the title of the request, in place of the one it had function placeBar( req, $bar ) { if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big', 'page' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind, this.page ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :page="page" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :page="page" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote, or a request without a vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind, req.page ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div v-if="checks.length" class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', ':placeholder="placeholder"', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', // the robot takes over the requests (lists, archives, the templates on the articles); MajavahBot archives the // threads by itself ' <template v-if="!thread" #footer-text><i>Pjesën tjetër e bën <a :href="robot" target="_blank">Smallem</a>!</i></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = ( req.entry && req.entry.counts ) || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } // The closing of a request (with the conditions of its vote, when it has them) or of a thread function closeDialog( req ) { var e = req.entry || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ] || {}, c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text || '' ), extendTo = '', extendable = false, article = req.thread ? null : articleOf( req.text || '' ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) if ( rule.min || rule.min_per ) { checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, title: req.thread ? 'Mbyllni temën' : 'Mbyllni kërkesën', subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', placeholder: CLOSE_PLACEHOLDERS[ req.proc.type ] || 'P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR.', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo, thread: !!req.thread, robot: mw.util.getUrl( 'Përdoruesi:Smallem' ) }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: outcomeLabel( req, key ), tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? closingLine( this.choice, ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG ) : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + outcomeLabel( req, this.choice ) : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise', words = outcomeLabel( req, choice ); vm.busy = true; vm.error = ''; ( req.thread ? closeThread( req, line, words ) : editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ) ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( req.thread ? 'Tema u mbyll.' : 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice, ( vm.reasonText ? vm.reasonText + ' ' : '' ) + SIG ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // The closing of a thread, on the line after its title: the thread is found by its title as it is written (on // its page, from its section, which is checked against the title on the screen; in a window of Kuvendi, as the // window tells it) function closeThread( req, line, words ) { return ( req.rawTitle ? $.Deferred().resolve( req.rawTitle ).promise() : sectionTitle( req.page, req.section ) ).then( function ( title ) { var letters = function ( s ) { return ( s || '' ).toLowerCase().replace( /[^0-9a-z\u00c0-\u024f]/g, '' ); }; if ( !title || ( !req.rawTitle && /^[^{]*$/.test( title ) && letters( plainTitle( title ) ) !== letters( req.title ) ) ) { throw new Error( 'Temat e faqes kanë lëvizur ndërkohë. Rifreskoni faqen dhe provoni sërish.' ); } req.rawTitle = title; return editPage( req.page, function ( text ) { var thread = findThread( text, title ); if ( !thread ) { throw new Error( 'Tema nuk u gjet (ndoshta u arkivua ose iu ndryshua titulli). Rifreskoni faqen.' ); } if ( isClosed( thread.text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Tema është mbyllur tashmë.' ); } return addThreadClosing( text, title, line ); }, '/* ' + plainTitle( title ) + ' */ Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ); } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the closing in place, as the page shows it (the // card takes the colour of the decision), the bar of the request as it is now and this page purged function afterClosing( req, choice, reason ) { var target = req.candidate || req.title; function rights( words, page ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( words + ' ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( page ) ).text( page ) ), { autoHide: false } ); } if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { rights( 'Të drejtat i jep një burokrat:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'U bë' ) { rights( 'Jepni të drejtën e kontrolluesit për 1 muaj herën e parë, pastaj për 3 muaj, 1 vit dhe së fundi ' + 'përgjithmonë:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } showClosing( req, choice, reason ); purgeHere( req.page ); } // The closing just saved, under the title of the request or of the thread, as this page will show it (a closing of // the procedure, {{U bë}}, is shown by the hubs and the windows as {{dmb}}: Moduli:Votes) function showClosing( req, choice, reason ) { var own = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ] && KNOWN[ req.proc.prefix ].closings, text = own && own[ choice ] && req.page !== here ? '{{dmb|' + own[ choice ] + '|2=' + reason + '}}' : closingLine( choice, reason ); preview( text, req.page ).then( function ( html ) { var $closing = $( html ).children(); if ( req.thread ) { req.closed = true; ( req.$bar || $( req.head ) ).after( $closing ); renderBar( req ); return; } req.$bar.after( $closing ); refresh( req, true ); } ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; // The words of a title on the screen, without its edit link and without the 🔗 of the windows function headText( el ) { var $c = $( el ).clone(); $c.find( '.mw-editsection, .window-permalink' ).remove(); return $c.text().trim(); } // The elements of an item under its title, to the next item: the rest of its section (the page view puts each // section in an element of its own), else the elements that follow the title function blockOf( head ) { var $head = $( head ), parent = head.parentNode; if ( parent && parent.nodeName === 'SECTION' && parent.firstElementChild === head ) { return $head.nextAll(); } return $head.nextUntil( $head.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading.level-2' : '.mw-heading2' ); } // The requests and the threads of this page, by their titles: // - on the hubs and on the pages of the requests, the titles whose edit link goes to the page of a request; // - on Pyetje e Përgjigje and the Zyra e Ankesave, for administrators, the titles of the threads of the page; // - in the windows of Kuvendi, the titles whose page Moduli:WindowSections tells (data-page): a request, or, with // data-thread (its title as it is written), a thread of Pyetje e Përgjigje or of the Zyra e Ankesave. function requestHeadings() { var out = [], threads = THREAD_PAGES[ here ]; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), url = a && new URL( a.href, location.href ), page = url && ( url.searchParams.get( 'title' ) || '' ).replace( /_/g, ' ' ), section = url && url.searchParams.get( 'section' ), proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ) } ); } else if ( threads && isSysop && page === here && /^\d+$/.test( section || '' ) ) { out.push( { head: this, page: here, proc: threads, thread: true, section: +section, title: headText( this ) } ); } } ); $( '#mw-content-text .window-heading.level-2[data-page]' ).each( function () { var page = this.getAttribute( 'data-page' ), raw = this.getAttribute( 'data-thread' ), proc = procedureOf( page ), $card = $( this ).closest( '.window-card' ), title; if ( raw !== null ) { try { title = decodeURIComponent( raw ); } catch ( err ) { return; } if ( THREAD_PAGES[ page ] && isSysop ) { out.push( { head: this, page: page, proc: THREAD_PAGES[ page ], thread: true, rawTitle: title, title: headText( this ), $card: $card } ); } } else if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ), $card: $card } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text, closingsOf( req ) ); // a request without a vote can be closed at any time req.ready = !req.closed && ( req.rule === 'kerkese' || !!( entry && entry.ready ) ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' || req.rule === 'kerkese' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ).trim(); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote or a closing: the bar of the request again and, after a vote, its votes, without reloading the // page; this page is purged, so that it is new when it is opened again function refresh( req, barOnly ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } if ( !barOnly ) { purgeHere( req.page ); } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( barOnly || !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { showVotes( req, $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The votes of a request in place of the old ones, under its title "Votimi", with the line of the tally that // Moduli:Votes writes there (on the hubs and in the windows) told the new figures function showVotes( req, $votes ) { var $heading = votingHeading( req ), $next, $tally; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextUntil( $heading.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading' : '.mw-heading' ); $tally = $next.filter( '.votes-tally, .window-item-meta' ).first(); $next.not( $tally ).remove(); if ( $tally.length ) { updateTally( req, $tally ); $tally.after( $votes ); } else { $heading.after( $votes ); } } // The line of the tally (Moduli:Votes): the votes, and in a window the state too function updateTally( req, $tally ) { var e = req.entry, $votes = $tally.is( '.votes-tally' ) ? $tally : $tally.find( '.window-meta-votes' ), words; if ( !e || !e.votes || !$votes.length ) { return; } words = ( /^[^:]*:\s*/.exec( $votes.text() ) || [ 'Votat: ' ] )[ 0 ]; $votes.text( words + e.votes ); if ( $tally.is( '.window-item-meta' ) ) { $tally.children().not( $votes ).remove(); if ( e.status ) { $tally.append( $( '<span>' ).addClass( 'window-meta-' + ( e.kind || 'time' ) ).attr( 'title', e.note || '' ) .text( e.status ) ); } } } // The title "Votimi" of a request on this page: in a window, the one in its item; on a hub or on its page, the // heading whose edit link goes to the page of the request function votingHeading( req ) { var found = null; if ( $( req.head ).is( '.window-heading' ) ) { $( req.head ).nextUntil( '.window-heading.level-2' ).filter( '.window-heading' ).each( function () { if ( /^votim/i.test( headText( this ) ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } var ready = null; // What every bar needs, once: the rules of Moduli:Votes and the libraries of the dialogs function prepare() { if ( !ready ) { ready = $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ) .then( function ( rulesJson ) { Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { KNOWN[ r.prefix ] = r; } ); } ); } return ready; } // The bars of some requests and threads: a thread is closed when its closing is on the screen; a request, as // Moduli:Votes tells (with its votes and its state) function start( heads ) { return prepare().then( function () { var lists = {}, reqs = []; heads.forEach( function ( req ) { var r = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; if ( req.thread ) { req.rule = 'diskutim'; req.closed = blockOf( req.head ).find( '.dmb-banner, .dmb-box' ).addBack( '.dmb-banner, .dmb-box' ) .length > 0; renderBar( req ); } else if ( r ) { req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); reqs.push( req ); } } ); if ( !reqs.length ) { return; } return $.when( getTexts( reqs.map( function ( req ) { return req.page; } ) ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { // a request that cannot be read leaves the others their bars reqs.forEach( function ( req ) { try { if ( pages[ req.page ] ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } } catch ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] ' + req.page, e ); } } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', // a thread has only the button of its closing: no box around it '.votomati-bar.votomati-bar-thread { margin: 0 0 6px; padding: 0; border: 0; background: none; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var ns = mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), heads, now, windows = []; if ( ( ns !== 4 && ns !== 12 ) || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); mw.util.addCSS( CSS ); // the items of a window of Kuvendi get their bars once their window is opened: a window that stays closed // costs nothing now = heads.filter( function ( req ) { var card = req.$card && req.$card[ 0 ]; if ( !card ) { return true; } if ( windows.indexOf( card ) < 0 ) { windows.push( card ); } return false; } ); if ( now.length ) { start( now ); } windows.forEach( function ( card ) { var items = heads.filter( function ( req ) { return req.$card && req.$card[ 0 ] === card; } ); if ( !$( card ).hasClass( 'mw-collapsed' ) ) { start( items ); } else { $( card ).one( 'afterExpand.mw-collapsible', function () { start( items ); } ); } } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); 4yk7ftwy801tkbamq4rx8vh6ntx3o8s 3059969 3059875 2026-10-27T00:36:51Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.2: titulli i kërkesës në dritaret e votimit pa butonin Pajtohuni/Shpajtomëni dhe pa Komenti i fundit… të DiscussionTools; vizë e gjatë (—) para firmës në vota, komente dhe mbyllje — përmes Claude AI 3059969 javascript text/javascript /** * Votomati 1.2 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata), on the pages of * their requests and in the windows of Kuvendi, every request gets a bar under its title: its state, its votes, * your vote and the button "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the request can be * closed, a quiet "Mbyll". The requests for checkusers have no vote: "Komento", and "Mbyll" at any time. The * threads of Pyetje e Përgjigje and of the Zyra e Ankesave (on their pages and in their windows) get "Mbyll", for * administrators only. * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a closing under the title: {{dmb|…}}, or {{U bë}} and {{Refuzohet}} for the checkusers; the * signature always comes after an em dash ("… — Emri"). * After a vote or a closing the request is shown again in place (the card takes the colour of the decision) and * the page is purged, so that it is new when it is opened again. * The vote templates, the closing templates, the rules and the state of each request come from Moduli:Votes * ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written once; Smallem does the rest * (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … — (signature)</s> {{Të griset}} - … — (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // The templates that close a request, by their names (from Moduli:Votes, CLOSING_TEMPLATES and the closings of // the procedure), as is_closed in Moduli:Votes finds them: the first letter in either case function closingRe( names ) { return new RegExp( '\\{\\{\\s*(?:' + names.map( function ( name ) { var first = name.charAt( 0 ); return '[' + first.toUpperCase() + first.toLowerCase() + ']' + name.slice( 1 ).replace( /[.*+?^${}()|[\]\\]/g, '\\$&' ).replace( / /g, '[ _]' ); } ).join( '|' ) + ')\\s*[|}]' ); } // Whether the text carries one of these closing templates function isClosed( text, names ) { return closingRe( names ).test( text ); } // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; // A text and the signature after it, with an em dash before the signature, the dash of an attribution ("Arsyeja // — Emri"; alone, "— Emri"). A dash or two hyphens that the text already ends with are not doubled. function signed( text ) { text = ( text || '' ).replace( /\s*(?:-{1,3}|[–—])\s*$/, '' ); return ( text ? text + ' ' : '' ) + '— ' + SIG; } // A closing as it is written: {{dmb|<decision>|2=<reason and signature>}}; a decision that has a template of its // own (the checkusers: {{U bë}}, followed by the reason, and {{Refuzohet}}, with the reason in it) is written with it function closingLine( decision, reason ) { if ( decision === 'U bë' ) { return '{{U bë}} ' + reason; } if ( decision === 'Refuzohet' ) { return '{{Refuzohet|1=' + reason + '}}'; } return '{{dmb|' + decision + '|2=' + reason + '}}'; } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // A thread of a discussion page, by its title as it is written ("== Pyetje për stampat =="): the line of its // title, the line after its end and its text; null when the page has no thread with this title, or more than one function findThread( text, title ) { var lines = text.split( '\n' ), found = null, i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 && h.title === title ) { if ( found ) { return null; } for ( j = i + 1; j < lines.length; j++ ) { h = headingOf( lines[ j ] ); if ( h && h.level <= 2 ) { break; } } found = { start: i, end: j, text: lines.slice( i, j ).join( '\n' ) }; } } return found; } // The closing of a thread goes on the line after its title function addThreadClosing( text, title, line ) { var thread = findThread( text, title ), lines; if ( !thread ) { return null; } lines = text.split( '\n' ); lines.splice( thread.start + 1, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A title as it reads, without its markup: the words of its links, without bold and italics ("[[Stampa:X|X]]" is // "X"), for the summaries of the edits and to compare it with the title on the screen function plainTitle( title ) { return title.replace( /\[\[(?:[^[\]|]*\|)?([^[\]]*)\]\]/g, '$1' ).replace( /'{2,}/g, '' ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The candidate of an election, from {{User|…}} (a space written as "&#32;" is a space) function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /&#32;|&nbsp;|&#160;|_/g, ' ' ).trim() ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, signed: signed, closingLine: closingLine, addClosing: addClosing, findThread: findThread, addThreadClosing: addThreadClosing, plainTitle: plainTitle, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] }, // no vote: an administrator decides { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', name: 'kërkesë për kontrollues', type: 'kerkese', outcomes: [ 'U bë', 'Refuzohet' ] } ]; // The discussion pages whose threads administrators close here, with the light status line of {{dmb}}: the // questions of Pyetje e Përgjigje and the complaints of the Zyra e Ankesave (MajavahBot archives them, closed or // not, 14 days after their last comment) var THREAD_PAGES = { 'Ndihmë:Pyetje e Përgjigje': { name: 'pyetje', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Mbyllur' ], labels: { Mbyllur: 'Pa përgjigje' } }, 'Wikipedia:Zyra e Ankesave': { name: 'ankesë', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Refuzuar', 'Mbyllur' ] } }; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The reason of a closing, by the type of the procedure var CLOSE_PLACEHOLDERS = { grisje: 'P.sh. tri vota Grise dhe asnjë Mbaje.', rivleresim: 'P.sh. tri vota Hiqe dhe asnjë Mbaje.', kerkese: 'P.sh. i plotëson kushtet e kontrolluesit.', diskutim: 'P.sh. përgjigjja është më lart.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ], 'U bë': [ 'U bë', 'yes' ], Refuzohet: [ 'Refuzohet', 'no' ], Zgjidhur: [ 'U zgjidh', 'yes' ], Refuzuar: [ 'Nuk u pranua', 'no' ], Mbyllur: [ 'Pa vendim', 'neutral' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // …and those that are another on the pages of a procedure, by the start of the name of the page: {{Të hiqet}} has // the green star of the good articles on Artikuj të mirë (Stampa:Të hiqet) var PAGE_ICONS = { hiqe: [ [ 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', '4/4a/Symbol_unsupport_star_green.svg' ] ] }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var here = mw.config.get( 'wgPageName' ).replace( /_/g, ' ' ); // RULES: what Moduli:Votes gives ({{#invoke:Votes|rules}}); KNOWN: its procedures, by the prefix of their pages var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS, KNOWN = {}; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The templates that close a request: those of every request (Moduli:Votes) and those of its procedure // ({{U bë}} of the checkusers) function closingsOf( req ) { var own = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; return RULES.closings.concat( Object.keys( ( own && own.closings ) || {} ) ); } // The words of an outcome in the closing dialog function outcomeLabel( req, key ) { return ( req.proc.labels && req.proc.labels[ key ] ) || OUTCOMES[ key ][ 0 ]; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } // The symbol of a kind of vote on the page of a request function voteIcon( kind, page ) { var own = ( PAGE_ICONS[ kind ] || [] ).filter( function ( p ) { return !!page && page.indexOf( p[ 0 ] ) === 0; } )[ 0 ]; return COMMONS + ( own ? own[ 1 ] : ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ) ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } // The title of a section of a page as it is written (the first line of the section, a heading) function sectionTitle( title, section ) { return api.get( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', rvsection: section, titles: title, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { var p = r.query.pages[ 0 ], h = p.revisions && headingOf( p.revisions[ 0 ].slots.main.content.split( '\n' )[ 0 ] ); return h && h.level === 2 ? h.title : null; } ); } // This page, after an edit of another page that it shows (a request on a hub, a window of Kuvendi): purged, so // that it is new when it is opened again (the robots of the wiki would renew it only some minutes later) function purgeHere( edited ) { if ( edited !== here && !DRY ) { api.post( { action: 'purge', titles: here, formatversion: 2 } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] purge', e ); } ); } } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } // a request without a vote waits for an administrator if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { cls: 'time', icon: 'clock', text: 'Pret shqyrtimin', title: RULES.rules.kerkese.note || '' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits. A request // without a vote takes comments only. function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { ok: false, novote: true, text: 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim. Mund të lini një koment.' }; } if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind, page ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, page ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the choices of its rule function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], $t; if ( !c || !kinds.length ) { return null; } $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); kinds.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, req.page ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right, st; // a thread: only the closing, for administrators, while it is open if ( req.thread ) { if ( req.closed ) { if ( req.$bar ) { req.$bar.remove(); req.$bar = null; } return; } $bar.addClass( 'votomati-bar-thread' ).append( $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni temën' ) ) ); placeBar( req, $bar ); return; } right = voteRight( req ); st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind, req.page ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok && !right.novote ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed (a request without // a vote at any time) if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); placeBar( req, $bar ); } // The bar goes under the title of the request, in place of the one it had function placeBar( req, $bar ) { if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big', 'page' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind, this.page ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :page="page" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :page="page" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote, or a request without a vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind, req.page ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + signed( this.reasonText ) : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return signed( 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) ); } return signed( '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) ); }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div v-if="checks.length" class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', ':placeholder="placeholder"', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', // the robot takes over the requests (lists, archives, the templates on the articles); MajavahBot archives the // threads by itself ' <template v-if="!thread" #footer-text><i>Pjesën tjetër e bën <a :href="robot" target="_blank">Smallem</a>!</i></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = ( req.entry && req.entry.counts ) || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } // The closing of a request (with the conditions of its vote, when it has them) or of a thread function closeDialog( req ) { var e = req.entry || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ] || {}, c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text || '' ), extendTo = '', extendable = false, article = req.thread ? null : articleOf( req.text || '' ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) if ( rule.min || rule.min_per ) { checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, title: req.thread ? 'Mbyllni temën' : 'Mbyllni kërkesën', subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', placeholder: CLOSE_PLACEHOLDERS[ req.proc.type ] || 'P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR.', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo, thread: !!req.thread, robot: mw.util.getUrl( 'Përdoruesi:Smallem' ) }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: outcomeLabel( req, key ), tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? closingLine( this.choice, signed( this.reasonText ) ) : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + outcomeLabel( req, this.choice ) : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise', words = outcomeLabel( req, choice ); vm.busy = true; vm.error = ''; ( req.thread ? closeThread( req, line, words ) : editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ) ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( req.thread ? 'Tema u mbyll.' : 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice, signed( vm.reasonText ) ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // The closing of a thread, on the line after its title: the thread is found by its title as it is written (on // its page, from its section, which is checked against the title on the screen; in a window of Kuvendi, as the // window tells it) function closeThread( req, line, words ) { return ( req.rawTitle ? $.Deferred().resolve( req.rawTitle ).promise() : sectionTitle( req.page, req.section ) ).then( function ( title ) { var letters = function ( s ) { return ( s || '' ).toLowerCase().replace( /[^0-9a-z\u00c0-\u024f]/g, '' ); }; if ( !title || ( !req.rawTitle && /^[^{]*$/.test( title ) && letters( plainTitle( title ) ) !== letters( req.title ) ) ) { throw new Error( 'Temat e faqes kanë lëvizur ndërkohë. Rifreskoni faqen dhe provoni sërish.' ); } req.rawTitle = title; return editPage( req.page, function ( text ) { var thread = findThread( text, title ); if ( !thread ) { throw new Error( 'Tema nuk u gjet (ndoshta u arkivua ose iu ndryshua titulli). Rifreskoni faqen.' ); } if ( isClosed( thread.text, closingsOf( req ) ) ) { throw new Error( 'Tema është mbyllur tashmë.' ); } return addThreadClosing( text, title, line ); }, '/* ' + plainTitle( title ) + ' */ Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ); } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the closing in place, as the page shows it (the // card takes the colour of the decision), the bar of the request as it is now and this page purged function afterClosing( req, choice, reason ) { var target = req.candidate || req.title; function rights( words, page ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( words + ' ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( page ) ).text( page ) ), { autoHide: false } ); } if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { rights( 'Të drejtat i jep një burokrat:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'U bë' ) { rights( 'Jepni të drejtën e kontrolluesit për 1 muaj herën e parë, pastaj për 3 muaj, 1 vit dhe së fundi ' + 'përgjithmonë:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } showClosing( req, choice, reason ); purgeHere( req.page ); } // The closing just saved, under the title of the request or of the thread, as this page will show it (a closing of // the procedure, {{U bë}}, is shown by the hubs and the windows as {{dmb}}: Moduli:Votes) function showClosing( req, choice, reason ) { var own = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ] && KNOWN[ req.proc.prefix ].closings, text = own && own[ choice ] && req.page !== here ? '{{dmb|' + own[ choice ] + '|2=' + reason + '}}' : closingLine( choice, reason ); preview( text, req.page ).then( function ( html ) { var $closing = $( html ).children(); if ( req.thread ) { req.closed = true; ( req.$bar || $( req.head ) ).after( $closing ); renderBar( req ); return; } req.$bar.after( $closing ); refresh( req, true ); } ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; // The words of a title on the screen: the heading itself (the h2 of a section, not the box around it, where // DiscussionTools puts its "Pajtohuni" button and "Komenti i fundit…"), without its edit link, the 🔗 of the // windows and whatever DiscussionTools adds inside it function headText( el ) { var $el = $( el ), $h = $el.is( '.mw-heading' ) ? $el.children( 'h1, h2, h3, h4, h5, h6' ).first() : $(), $c = ( $h.length ? $h : $el ).clone(); $c.find( '.mw-editsection, .window-permalink, [class*="ext-discussiontools-init-section"]' ).remove(); return $c.text().replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The elements of an item under its title, to the next item: the rest of its section (the page view puts each // section in an element of its own), else the elements that follow the title function blockOf( head ) { var $head = $( head ), parent = head.parentNode; if ( parent && parent.nodeName === 'SECTION' && parent.firstElementChild === head ) { return $head.nextAll(); } return $head.nextUntil( $head.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading.level-2' : '.mw-heading2' ); } // The requests and the threads of this page, by their titles: // - on the hubs and on the pages of the requests, the titles whose edit link goes to the page of a request; // - on Pyetje e Përgjigje and the Zyra e Ankesave, for administrators, the titles of the threads of the page; // - in the windows of Kuvendi, the titles whose page Moduli:WindowSections tells (data-page): a request, or, with // data-thread (its title as it is written), a thread of Pyetje e Përgjigje or of the Zyra e Ankesave. function requestHeadings() { var out = [], threads = THREAD_PAGES[ here ]; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), url = a && new URL( a.href, location.href ), page = url && ( url.searchParams.get( 'title' ) || '' ).replace( /_/g, ' ' ), section = url && url.searchParams.get( 'section' ), proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ) } ); } else if ( threads && isSysop && page === here && /^\d+$/.test( section || '' ) ) { out.push( { head: this, page: here, proc: threads, thread: true, section: +section, title: headText( this ) } ); } } ); $( '#mw-content-text .window-heading.level-2[data-page]' ).each( function () { var page = this.getAttribute( 'data-page' ), raw = this.getAttribute( 'data-thread' ), proc = procedureOf( page ), $card = $( this ).closest( '.window-card' ), title; if ( raw !== null ) { try { title = decodeURIComponent( raw ); } catch ( err ) { return; } if ( THREAD_PAGES[ page ] && isSysop ) { out.push( { head: this, page: page, proc: THREAD_PAGES[ page ], thread: true, rawTitle: title, title: headText( this ), $card: $card } ); } } else if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ), $card: $card } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text, closingsOf( req ) ); // a request without a vote can be closed at any time req.ready = !req.closed && ( req.rule === 'kerkese' || !!( entry && entry.ready ) ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' || req.rule === 'kerkese' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ).trim(); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote or a closing: the bar of the request again and, after a vote, its votes, without reloading the // page; this page is purged, so that it is new when it is opened again function refresh( req, barOnly ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } if ( !barOnly ) { purgeHere( req.page ); } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( barOnly || !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { showVotes( req, $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The votes of a request in place of the old ones, under its title "Votimi", with the line of the tally that // Moduli:Votes writes there (on the hubs and in the windows) told the new figures function showVotes( req, $votes ) { var $heading = votingHeading( req ), $next, $tally; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextUntil( $heading.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading' : '.mw-heading' ); $tally = $next.filter( '.votes-tally, .window-item-meta' ).first(); $next.not( $tally ).remove(); if ( $tally.length ) { updateTally( req, $tally ); $tally.after( $votes ); } else { $heading.after( $votes ); } } // The line of the tally (Moduli:Votes): the votes, and in a window the state too function updateTally( req, $tally ) { var e = req.entry, $votes = $tally.is( '.votes-tally' ) ? $tally : $tally.find( '.window-meta-votes' ), words; if ( !e || !e.votes || !$votes.length ) { return; } words = ( /^[^:]*:\s*/.exec( $votes.text() ) || [ 'Votat: ' ] )[ 0 ]; $votes.text( words + e.votes ); if ( $tally.is( '.window-item-meta' ) ) { $tally.children().not( $votes ).remove(); if ( e.status ) { $tally.append( $( '<span>' ).addClass( 'window-meta-' + ( e.kind || 'time' ) ).attr( 'title', e.note || '' ) .text( e.status ) ); } } } // The title "Votimi" of a request on this page: in a window, the one in its item; on a hub or on its page, the // heading whose edit link goes to the page of the request function votingHeading( req ) { var found = null; if ( $( req.head ).is( '.window-heading' ) ) { $( req.head ).nextUntil( '.window-heading.level-2' ).filter( '.window-heading' ).each( function () { if ( /^votim/i.test( headText( this ) ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } var ready = null; // What every bar needs, once: the rules of Moduli:Votes and the libraries of the dialogs function prepare() { if ( !ready ) { ready = $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ) .then( function ( rulesJson ) { Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { KNOWN[ r.prefix ] = r; } ); } ); } return ready; } // The bars of some requests and threads: a thread is closed when its closing is on the screen; a request, as // Moduli:Votes tells (with its votes and its state) function start( heads ) { return prepare().then( function () { var lists = {}, reqs = []; heads.forEach( function ( req ) { var r = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; if ( req.thread ) { req.rule = 'diskutim'; req.closed = blockOf( req.head ).find( '.dmb-banner, .dmb-box' ).addBack( '.dmb-banner, .dmb-box' ) .length > 0; renderBar( req ); } else if ( r ) { req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); reqs.push( req ); } } ); if ( !reqs.length ) { return; } return $.when( getTexts( reqs.map( function ( req ) { return req.page; } ) ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { // a request that cannot be read leaves the others their bars reqs.forEach( function ( req ) { try { if ( pages[ req.page ] ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } } catch ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] ' + req.page, e ); } } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', // a thread has only the button of its closing: no box around it '.votomati-bar.votomati-bar-thread { margin: 0 0 6px; padding: 0; border: 0; background: none; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var ns = mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), heads, now, windows = []; if ( ( ns !== 4 && ns !== 12 ) || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); mw.util.addCSS( CSS ); // the items of a window of Kuvendi get their bars once their window is opened: a window that stays closed // costs nothing now = heads.filter( function ( req ) { var card = req.$card && req.$card[ 0 ]; if ( !card ) { return true; } if ( windows.indexOf( card ) < 0 ) { windows.push( card ); } return false; } ); if ( now.length ) { start( now ); } windows.forEach( function ( card ) { var items = heads.filter( function ( req ) { return req.$card && req.$card[ 0 ] === card; } ); if ( !$( card ).hasClass( 'mw-collapsed' ) ) { start( items ); } else { $( card ).one( 'afterExpand.mw-collapsible', function () { start( items ); } ); } } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); e5s9wsgz3515jlt2eyogsvszh27fng6 3059984 3059969 2026-10-27T00:58:56Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.3: kërkesat për kontrollues mbyllen me {{Miratohet}} ose {{Refuzohet}} (në vend të {{U bë}}); pa rastin e veçantë të mbylljeve të procedurës — përmes Claude AI 3059984 javascript text/javascript /** * Votomati 1.3 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata), on the pages of * their requests and in the windows of Kuvendi, every request gets a bar under its title: its state, its votes, * your vote and the button "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the request can be * closed, a quiet "Mbyll". The requests for checkusers have no vote: "Komento", and "Mbyll" at any time. The * threads of Pyetje e Përgjigje and of the Zyra e Ankesave (on their pages and in their windows) get "Mbyll", for * administrators only. * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a closing under the title: {{dmb|…}}, or {{Miratohet}} and {{Refuzohet}} for the checkusers; the * signature always comes after an em dash ("… — Emri"). * After a vote or a closing the request is shown again in place (the card takes the colour of the decision) and * the page is purged, so that it is new when it is opened again. * The vote templates, the closing templates, the rules and the state of each request come from Moduli:Votes * ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written once; Smallem does the rest * (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … — (signature)</s> {{Të griset}} - … — (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // The templates that close a request, by their names (from Moduli:Votes, CLOSING_TEMPLATES), as is_closed in // Moduli:Votes finds them: the first letter in either case function closingRe( names ) { return new RegExp( '\\{\\{\\s*(?:' + names.map( function ( name ) { var first = name.charAt( 0 ); return '[' + first.toUpperCase() + first.toLowerCase() + ']' + name.slice( 1 ).replace( /[.*+?^${}()|[\]\\]/g, '\\$&' ).replace( / /g, '[ _]' ); } ).join( '|' ) + ')\\s*[|}]' ); } // Whether the text carries one of these closing templates function isClosed( text, names ) { return closingRe( names ).test( text ); } // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; // A text and the signature after it, with an em dash before the signature, the dash of an attribution ("Arsyeja // — Emri"; alone, "— Emri"). A dash or two hyphens that the text already ends with are not doubled. function signed( text ) { text = ( text || '' ).replace( /\s*(?:-{1,3}|[–—])\s*$/, '' ); return ( text ? text + ' ' : '' ) + '— ' + SIG; } // A closing as it is written: {{dmb|<decision>|2=<reason and signature>}}; the checkusers close with templates of // their own, {{Miratohet}} and {{Refuzohet}}, with the reason in them function closingLine( decision, reason ) { if ( decision === 'Miratohet' || decision === 'Refuzohet' ) { return '{{' + decision + '|1=' + reason + '}}'; } return '{{dmb|' + decision + '|2=' + reason + '}}'; } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // A thread of a discussion page, by its title as it is written ("== Pyetje për stampat =="): the line of its // title, the line after its end and its text; null when the page has no thread with this title, or more than one function findThread( text, title ) { var lines = text.split( '\n' ), found = null, i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 && h.title === title ) { if ( found ) { return null; } for ( j = i + 1; j < lines.length; j++ ) { h = headingOf( lines[ j ] ); if ( h && h.level <= 2 ) { break; } } found = { start: i, end: j, text: lines.slice( i, j ).join( '\n' ) }; } } return found; } // The closing of a thread goes on the line after its title function addThreadClosing( text, title, line ) { var thread = findThread( text, title ), lines; if ( !thread ) { return null; } lines = text.split( '\n' ); lines.splice( thread.start + 1, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A title as it reads, without its markup: the words of its links, without bold and italics ("[[Stampa:X|X]]" is // "X"), for the summaries of the edits and to compare it with the title on the screen function plainTitle( title ) { return title.replace( /\[\[(?:[^[\]|]*\|)?([^[\]]*)\]\]/g, '$1' ).replace( /'{2,}/g, '' ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The candidate of an election, from {{User|…}} (a space written as "&#32;" is a space) function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /&#32;|&nbsp;|&#160;|_/g, ' ' ).trim() ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, signed: signed, closingLine: closingLine, addClosing: addClosing, findThread: findThread, addThreadClosing: addThreadClosing, plainTitle: plainTitle, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] }, // no vote: an administrator decides { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', name: 'kërkesë për kontrollues', type: 'kerkese', outcomes: [ 'Miratohet', 'Refuzohet' ] } ]; // The discussion pages whose threads administrators close here, with the light status line of {{dmb}}: the // questions of Pyetje e Përgjigje and the complaints of the Zyra e Ankesave (MajavahBot archives them, closed or // not, 14 days after their last comment) var THREAD_PAGES = { 'Ndihmë:Pyetje e Përgjigje': { name: 'pyetje', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Mbyllur' ], labels: { Mbyllur: 'Pa përgjigje' } }, 'Wikipedia:Zyra e Ankesave': { name: 'ankesë', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Refuzuar', 'Mbyllur' ] } }; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The reason of a closing, by the type of the procedure var CLOSE_PLACEHOLDERS = { grisje: 'P.sh. tri vota Grise dhe asnjë Mbaje.', rivleresim: 'P.sh. tri vota Hiqe dhe asnjë Mbaje.', kerkese: 'P.sh. i plotëson kushtet e kontrolluesit.', diskutim: 'P.sh. përgjigjja është më lart.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ], Miratohet: [ 'Miratohet', 'yes' ], Refuzohet: [ 'Refuzohet', 'no' ], Zgjidhur: [ 'U zgjidh', 'yes' ], Refuzuar: [ 'Nuk u pranua', 'no' ], Mbyllur: [ 'Pa vendim', 'neutral' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // …and those that are another on the pages of a procedure, by the start of the name of the page: {{Të hiqet}} has // the green star of the good articles on Artikuj të mirë (Stampa:Të hiqet) var PAGE_ICONS = { hiqe: [ [ 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', '4/4a/Symbol_unsupport_star_green.svg' ] ] }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var here = mw.config.get( 'wgPageName' ).replace( /_/g, ' ' ); // RULES: what Moduli:Votes gives ({{#invoke:Votes|rules}}); KNOWN: its procedures, by the prefix of their pages var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS, KNOWN = {}; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The words of an outcome in the closing dialog function outcomeLabel( req, key ) { return ( req.proc.labels && req.proc.labels[ key ] ) || OUTCOMES[ key ][ 0 ]; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } // The symbol of a kind of vote on the page of a request function voteIcon( kind, page ) { var own = ( PAGE_ICONS[ kind ] || [] ).filter( function ( p ) { return !!page && page.indexOf( p[ 0 ] ) === 0; } )[ 0 ]; return COMMONS + ( own ? own[ 1 ] : ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ) ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } // The title of a section of a page as it is written (the first line of the section, a heading) function sectionTitle( title, section ) { return api.get( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', rvsection: section, titles: title, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { var p = r.query.pages[ 0 ], h = p.revisions && headingOf( p.revisions[ 0 ].slots.main.content.split( '\n' )[ 0 ] ); return h && h.level === 2 ? h.title : null; } ); } // This page, after an edit of another page that it shows (a request on a hub, a window of Kuvendi): purged, so // that it is new when it is opened again (the robots of the wiki would renew it only some minutes later) function purgeHere( edited ) { if ( edited !== here && !DRY ) { api.post( { action: 'purge', titles: here, formatversion: 2 } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] purge', e ); } ); } } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } // a request without a vote waits for an administrator if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { cls: 'time', icon: 'clock', text: 'Pret shqyrtimin', title: RULES.rules.kerkese.note || '' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits. A request // without a vote takes comments only. function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { ok: false, novote: true, text: 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim. Mund të lini një koment.' }; } if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind, page ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, page ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the choices of its rule function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], $t; if ( !c || !kinds.length ) { return null; } $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); kinds.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, req.page ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right, st; // a thread: only the closing, for administrators, while it is open if ( req.thread ) { if ( req.closed ) { if ( req.$bar ) { req.$bar.remove(); req.$bar = null; } return; } $bar.addClass( 'votomati-bar-thread' ).append( $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni temën' ) ) ); placeBar( req, $bar ); return; } right = voteRight( req ); st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind, req.page ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok && !right.novote ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed (a request without // a vote at any time) if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); placeBar( req, $bar ); } // The bar goes under the title of the request, in place of the one it had function placeBar( req, $bar ) { if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big', 'page' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind, this.page ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :page="page" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :page="page" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote, or a request without a vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind, req.page ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + signed( this.reasonText ) : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return signed( 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) ); } return signed( '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) ); }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div v-if="checks.length" class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', ':placeholder="placeholder"', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', // the robot takes over the requests (lists, archives, the templates on the articles); MajavahBot archives the // threads by itself ' <template v-if="!thread" #footer-text><i>Pjesën tjetër e bën <a :href="robot" target="_blank">Smallem</a>!</i></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = ( req.entry && req.entry.counts ) || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } // The closing of a request (with the conditions of its vote, when it has them) or of a thread function closeDialog( req ) { var e = req.entry || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ] || {}, c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text || '' ), extendTo = '', extendable = false, article = req.thread ? null : articleOf( req.text || '' ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) if ( rule.min || rule.min_per ) { checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, title: req.thread ? 'Mbyllni temën' : 'Mbyllni kërkesën', subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', placeholder: CLOSE_PLACEHOLDERS[ req.proc.type ] || 'P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR.', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo, thread: !!req.thread, robot: mw.util.getUrl( 'Përdoruesi:Smallem' ) }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: outcomeLabel( req, key ), tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? closingLine( this.choice, signed( this.reasonText ) ) : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + outcomeLabel( req, this.choice ) : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise', words = outcomeLabel( req, choice ); vm.busy = true; vm.error = ''; ( req.thread ? closeThread( req, line, words ) : editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ) ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( req.thread ? 'Tema u mbyll.' : 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice, signed( vm.reasonText ) ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // The closing of a thread, on the line after its title: the thread is found by its title as it is written (on // its page, from its section, which is checked against the title on the screen; in a window of Kuvendi, as the // window tells it) function closeThread( req, line, words ) { return ( req.rawTitle ? $.Deferred().resolve( req.rawTitle ).promise() : sectionTitle( req.page, req.section ) ).then( function ( title ) { var letters = function ( s ) { return ( s || '' ).toLowerCase().replace( /[^0-9a-z\u00c0-\u024f]/g, '' ); }; if ( !title || ( !req.rawTitle && /^[^{]*$/.test( title ) && letters( plainTitle( title ) ) !== letters( req.title ) ) ) { throw new Error( 'Temat e faqes kanë lëvizur ndërkohë. Rifreskoni faqen dhe provoni sërish.' ); } req.rawTitle = title; return editPage( req.page, function ( text ) { var thread = findThread( text, title ); if ( !thread ) { throw new Error( 'Tema nuk u gjet (ndoshta u arkivua ose iu ndryshua titulli). Rifreskoni faqen.' ); } if ( isClosed( thread.text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Tema është mbyllur tashmë.' ); } return addThreadClosing( text, title, line ); }, '/* ' + plainTitle( title ) + ' */ Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ); } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the closing in place, as the page shows it (the // card takes the colour of the decision), the bar of the request as it is now and this page purged function afterClosing( req, choice, reason ) { var target = req.candidate || req.title; function rights( words, page ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( words + ' ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( page ) ).text( page ) ), { autoHide: false } ); } if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { rights( 'Të drejtat i jep një burokrat:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'Miratohet' ) { rights( 'Jepni të drejtën e kontrolluesit për 1 muaj herën e parë, pastaj për 3 muaj, 1 vit dhe së fundi ' + 'përgjithmonë:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } showClosing( req, choice, reason ); purgeHere( req.page ); } // The closing just saved, under the title of the request or of the thread, as this page will show it function showClosing( req, choice, reason ) { preview( closingLine( choice, reason ), req.page ).then( function ( html ) { var $closing = $( html ).children(); if ( req.thread ) { req.closed = true; ( req.$bar || $( req.head ) ).after( $closing ); renderBar( req ); return; } req.$bar.after( $closing ); refresh( req, true ); } ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; // The words of a title on the screen: the heading itself (the h2 of a section, not the box around it, where // DiscussionTools puts its "Pajtohuni" button and "Komenti i fundit…"), without its edit link, the 🔗 of the // windows and whatever DiscussionTools adds inside it function headText( el ) { var $el = $( el ), $h = $el.is( '.mw-heading' ) ? $el.children( 'h1, h2, h3, h4, h5, h6' ).first() : $(), $c = ( $h.length ? $h : $el ).clone(); $c.find( '.mw-editsection, .window-permalink, [class*="ext-discussiontools-init-section"]' ).remove(); return $c.text().replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The elements of an item under its title, to the next item: the rest of its section (the page view puts each // section in an element of its own), else the elements that follow the title function blockOf( head ) { var $head = $( head ), parent = head.parentNode; if ( parent && parent.nodeName === 'SECTION' && parent.firstElementChild === head ) { return $head.nextAll(); } return $head.nextUntil( $head.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading.level-2' : '.mw-heading2' ); } // The requests and the threads of this page, by their titles: // - on the hubs and on the pages of the requests, the titles whose edit link goes to the page of a request; // - on Pyetje e Përgjigje and the Zyra e Ankesave, for administrators, the titles of the threads of the page; // - in the windows of Kuvendi, the titles whose page Moduli:WindowSections tells (data-page): a request, or, with // data-thread (its title as it is written), a thread of Pyetje e Përgjigje or of the Zyra e Ankesave. function requestHeadings() { var out = [], threads = THREAD_PAGES[ here ]; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), url = a && new URL( a.href, location.href ), page = url && ( url.searchParams.get( 'title' ) || '' ).replace( /_/g, ' ' ), section = url && url.searchParams.get( 'section' ), proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ) } ); } else if ( threads && isSysop && page === here && /^\d+$/.test( section || '' ) ) { out.push( { head: this, page: here, proc: threads, thread: true, section: +section, title: headText( this ) } ); } } ); $( '#mw-content-text .window-heading.level-2[data-page]' ).each( function () { var page = this.getAttribute( 'data-page' ), raw = this.getAttribute( 'data-thread' ), proc = procedureOf( page ), $card = $( this ).closest( '.window-card' ), title; if ( raw !== null ) { try { title = decodeURIComponent( raw ); } catch ( err ) { return; } if ( THREAD_PAGES[ page ] && isSysop ) { out.push( { head: this, page: page, proc: THREAD_PAGES[ page ], thread: true, rawTitle: title, title: headText( this ), $card: $card } ); } } else if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ), $card: $card } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text, RULES.closings ); // a request without a vote can be closed at any time req.ready = !req.closed && ( req.rule === 'kerkese' || !!( entry && entry.ready ) ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' || req.rule === 'kerkese' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ).trim(); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote or a closing: the bar of the request again and, after a vote, its votes, without reloading the // page; this page is purged, so that it is new when it is opened again function refresh( req, barOnly ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } if ( !barOnly ) { purgeHere( req.page ); } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( barOnly || !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { showVotes( req, $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The votes of a request in place of the old ones, under its title "Votimi", with the line of the tally that // Moduli:Votes writes there (on the hubs and in the windows) told the new figures function showVotes( req, $votes ) { var $heading = votingHeading( req ), $next, $tally; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextUntil( $heading.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading' : '.mw-heading' ); $tally = $next.filter( '.votes-tally, .window-item-meta' ).first(); $next.not( $tally ).remove(); if ( $tally.length ) { updateTally( req, $tally ); $tally.after( $votes ); } else { $heading.after( $votes ); } } // The line of the tally (Moduli:Votes): the votes, and in a window the state too function updateTally( req, $tally ) { var e = req.entry, $votes = $tally.is( '.votes-tally' ) ? $tally : $tally.find( '.window-meta-votes' ), words; if ( !e || !e.votes || !$votes.length ) { return; } words = ( /^[^:]*:\s*/.exec( $votes.text() ) || [ 'Votat: ' ] )[ 0 ]; $votes.text( words + e.votes ); if ( $tally.is( '.window-item-meta' ) ) { $tally.children().not( $votes ).remove(); if ( e.status ) { $tally.append( $( '<span>' ).addClass( 'window-meta-' + ( e.kind || 'time' ) ).attr( 'title', e.note || '' ) .text( e.status ) ); } } } // The title "Votimi" of a request on this page: in a window, the one in its item; on a hub or on its page, the // heading whose edit link goes to the page of the request function votingHeading( req ) { var found = null; if ( $( req.head ).is( '.window-heading' ) ) { $( req.head ).nextUntil( '.window-heading.level-2' ).filter( '.window-heading' ).each( function () { if ( /^votim/i.test( headText( this ) ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } var ready = null; // What every bar needs, once: the rules of Moduli:Votes and the libraries of the dialogs function prepare() { if ( !ready ) { ready = $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ) .then( function ( rulesJson ) { Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { KNOWN[ r.prefix ] = r; } ); } ); } return ready; } // The bars of some requests and threads: a thread is closed when its closing is on the screen; a request, as // Moduli:Votes tells (with its votes and its state) function start( heads ) { return prepare().then( function () { var lists = {}, reqs = []; heads.forEach( function ( req ) { var r = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; if ( req.thread ) { req.rule = 'diskutim'; req.closed = blockOf( req.head ).find( '.dmb-banner, .dmb-box' ).addBack( '.dmb-banner, .dmb-box' ) .length > 0; renderBar( req ); } else if ( r ) { req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); reqs.push( req ); } } ); if ( !reqs.length ) { return; } return $.when( getTexts( reqs.map( function ( req ) { return req.page; } ) ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { // a request that cannot be read leaves the others their bars reqs.forEach( function ( req ) { try { if ( pages[ req.page ] ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } } catch ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] ' + req.page, e ); } } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', // a thread has only the button of its closing: no box around it '.votomati-bar.votomati-bar-thread { margin: 0 0 6px; padding: 0; border: 0; background: none; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var ns = mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), heads, now, windows = []; if ( ( ns !== 4 && ns !== 12 ) || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); mw.util.addCSS( CSS ); // the items of a window of Kuvendi get their bars once their window is opened: a window that stays closed // costs nothing now = heads.filter( function ( req ) { var card = req.$card && req.$card[ 0 ]; if ( !card ) { return true; } if ( windows.indexOf( card ) < 0 ) { windows.push( card ); } return false; } ); if ( now.length ) { start( now ); } windows.forEach( function ( card ) { var items = heads.filter( function ( req ) { return req.$card && req.$card[ 0 ] === card; } ); if ( !$( card ).hasClass( 'mw-collapsed' ) ) { start( items ); } else { $( card ).one( 'afterExpand.mw-collapsible', function () { start( items ); } ); } } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); 0bz0s6zr4061w1u3rjt817dki0ym5ol 3060046 3059984 2026-10-27T09:01:15Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.4: kërkesat për kontrollues mbyllen me {{dmb|Kontrollues}} ose {{dmb|JoKontrollues}}, si kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060046 javascript text/javascript /** * Votomati 1.4 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata), on the pages of * their requests and in the windows of Kuvendi, every request gets a bar under its title: its state, its votes, * your vote and the button "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the request can be * closed, a quiet "Mbyll". The Kontrollues requests have no vote: "Komento", and "Mbyll" at any time. The * threads of Pyetje e Përgjigje and of the Zyra e Ankesave (on their pages and in their windows) get "Mbyll", for * administrators only. * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a closing under the title: {{dmb|…}}, with a decision of the procedure; the signature always * comes after an em dash ("… — Emri"). * After a vote or a closing the request is shown again in place (the card takes the colour of the decision) and * the page is purged, so that it is new when it is opened again. * The vote templates, the closing templates, the rules and the state of each request come from Moduli:Votes * ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written once; Smallem does the rest * (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … — (signature)</s> {{Të griset}} - … — (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // The templates that close a request, by their names (from Moduli:Votes, CLOSING_TEMPLATES), as is_closed in // Moduli:Votes finds them: the first letter in either case function closingRe( names ) { return new RegExp( '\\{\\{\\s*(?:' + names.map( function ( name ) { var first = name.charAt( 0 ); return '[' + first.toUpperCase() + first.toLowerCase() + ']' + name.slice( 1 ).replace( /[.*+?^${}()|[\]\\]/g, '\\$&' ).replace( / /g, '[ _]' ); } ).join( '|' ) + ')\\s*[|}]' ); } // Whether the text carries one of these closing templates function isClosed( text, names ) { return closingRe( names ).test( text ); } // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; // A text and the signature after it, with an em dash before the signature, the dash of an attribution ("Arsyeja // — Emri"; alone, "— Emri"). A dash or two hyphens that the text already ends with are not doubled. function signed( text ) { text = ( text || '' ).replace( /\s*(?:-{1,3}|[–—])\s*$/, '' ); return ( text ? text + ' ' : '' ) + '— ' + SIG; } // A closing as it is written: {{dmb|<decision>|2=<reason and signature>}} function closingLine( decision, reason ) { return '{{dmb|' + decision + '|2=' + reason + '}}'; } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // A thread of a discussion page, by its title as it is written ("== Pyetje për stampat =="): the line of its // title, the line after its end and its text; null when the page has no thread with this title, or more than one function findThread( text, title ) { var lines = text.split( '\n' ), found = null, i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 && h.title === title ) { if ( found ) { return null; } for ( j = i + 1; j < lines.length; j++ ) { h = headingOf( lines[ j ] ); if ( h && h.level <= 2 ) { break; } } found = { start: i, end: j, text: lines.slice( i, j ).join( '\n' ) }; } } return found; } // The closing of a thread goes on the line after its title function addThreadClosing( text, title, line ) { var thread = findThread( text, title ), lines; if ( !thread ) { return null; } lines = text.split( '\n' ); lines.splice( thread.start + 1, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A title as it reads, without its markup: the words of its links, without bold and italics ("[[Stampa:X|X]]" is // "X"), for the summaries of the edits and to compare it with the title on the screen function plainTitle( title ) { return title.replace( /\[\[(?:[^[\]|]*\|)?([^[\]]*)\]\]/g, '$1' ).replace( /'{2,}/g, '' ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The candidate of an election, from {{User|…}} (a space written as "&#32;" is a space) function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /&#32;|&nbsp;|&#160;|_/g, ' ' ).trim() ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, signed: signed, closingLine: closingLine, addClosing: addClosing, findThread: findThread, addThreadClosing: addThreadClosing, plainTitle: plainTitle, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] }, // no vote: an administrator decides { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', name: 'kërkesë për kontrollues', type: 'kerkese', outcomes: [ 'Kontrollues', 'JoKontrollues' ] } ]; // The discussion pages whose threads administrators close here, with the light status line of {{dmb}}: the // questions of Pyetje e Përgjigje and the complaints of the Zyra e Ankesave (MajavahBot archives them, closed or // not, 14 days after their last comment) var THREAD_PAGES = { 'Ndihmë:Pyetje e Përgjigje': { name: 'pyetje', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Mbyllur' ], labels: { Mbyllur: 'Pa përgjigje' } }, 'Wikipedia:Zyra e Ankesave': { name: 'ankesë', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Refuzuar', 'Mbyllur' ] } }; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The reason of a closing, by the type of the procedure var CLOSE_PLACEHOLDERS = { grisje: 'P.sh. tri vota Grise dhe asnjë Mbaje.', rivleresim: 'P.sh. tri vota Hiqe dhe asnjë Mbaje.', kerkese: 'P.sh. i plotëson kushtet e kontrolluesit.', diskutim: 'P.sh. përgjigjja është më lart.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ], Kontrollues: [ 'Bëhet kontrollues', 'yes' ], JoKontrollues: [ 'Nuk bëhet kontrollues', 'no' ], Zgjidhur: [ 'U zgjidh', 'yes' ], Refuzuar: [ 'Nuk u pranua', 'no' ], Mbyllur: [ 'Pa vendim', 'neutral' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // …and those that are another on the pages of a procedure, by the start of the name of the page: {{Të hiqet}} has // the green star of the good articles on Artikuj të mirë (Stampa:Të hiqet) var PAGE_ICONS = { hiqe: [ [ 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', '4/4a/Symbol_unsupport_star_green.svg' ] ] }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var here = mw.config.get( 'wgPageName' ).replace( /_/g, ' ' ); // RULES: what Moduli:Votes gives ({{#invoke:Votes|rules}}); KNOWN: its procedures, by the prefix of their pages var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS, KNOWN = {}; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The words of an outcome in the closing dialog function outcomeLabel( req, key ) { return ( req.proc.labels && req.proc.labels[ key ] ) || OUTCOMES[ key ][ 0 ]; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } // The symbol of a kind of vote on the page of a request function voteIcon( kind, page ) { var own = ( PAGE_ICONS[ kind ] || [] ).filter( function ( p ) { return !!page && page.indexOf( p[ 0 ] ) === 0; } )[ 0 ]; return COMMONS + ( own ? own[ 1 ] : ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ) ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } // The title of a section of a page as it is written (the first line of the section, a heading) function sectionTitle( title, section ) { return api.get( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', rvsection: section, titles: title, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { var p = r.query.pages[ 0 ], h = p.revisions && headingOf( p.revisions[ 0 ].slots.main.content.split( '\n' )[ 0 ] ); return h && h.level === 2 ? h.title : null; } ); } // This page, after an edit of another page that it shows (a request on a hub, a window of Kuvendi): purged, so // that it is new when it is opened again (the robots of the wiki would renew it only some minutes later) function purgeHere( edited ) { if ( edited !== here && !DRY ) { api.post( { action: 'purge', titles: here, formatversion: 2 } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] purge', e ); } ); } } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } // a request without a vote waits for an administrator if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { cls: 'time', icon: 'clock', text: 'Pret shqyrtimin', title: RULES.rules.kerkese.note || '' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits. A request // without a vote takes comments only. function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { ok: false, novote: true, text: 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim. Mund të lini një koment.' }; } if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind, page ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, page ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the choices of its rule function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], $t; if ( !c || !kinds.length ) { return null; } $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); kinds.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, req.page ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right, st; // a thread: only the closing, for administrators, while it is open if ( req.thread ) { if ( req.closed ) { if ( req.$bar ) { req.$bar.remove(); req.$bar = null; } return; } $bar.addClass( 'votomati-bar-thread' ).append( $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni temën' ) ) ); placeBar( req, $bar ); return; } right = voteRight( req ); st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind, req.page ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok && !right.novote ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed (a request without // a vote at any time) if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); placeBar( req, $bar ); } // The bar goes under the title of the request, in place of the one it had function placeBar( req, $bar ) { if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big', 'page' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind, this.page ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :page="page" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :page="page" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote, or a request without a vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind, req.page ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + signed( this.reasonText ) : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return signed( 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) ); } return signed( '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) ); }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div v-if="checks.length" class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', ':placeholder="placeholder"', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', // the robot takes over the requests (lists, archives, the templates on the articles); MajavahBot archives the // threads by itself ' <template v-if="!thread" #footer-text><i>Pjesën tjetër e bën <a :href="robot" target="_blank">Smallem</a>!</i></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = ( req.entry && req.entry.counts ) || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } // The closing of a request (with the conditions of its vote, when it has them) or of a thread function closeDialog( req ) { var e = req.entry || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ] || {}, c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text || '' ), extendTo = '', extendable = false, article = req.thread ? null : articleOf( req.text || '' ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) if ( rule.min || rule.min_per ) { checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, title: req.thread ? 'Mbyllni temën' : 'Mbyllni kërkesën', subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', placeholder: CLOSE_PLACEHOLDERS[ req.proc.type ] || 'P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR.', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo, thread: !!req.thread, robot: mw.util.getUrl( 'Përdoruesi:Smallem' ) }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: outcomeLabel( req, key ), tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? closingLine( this.choice, signed( this.reasonText ) ) : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + outcomeLabel( req, this.choice ) : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise', words = outcomeLabel( req, choice ); vm.busy = true; vm.error = ''; ( req.thread ? closeThread( req, line, words ) : editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ) ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( req.thread ? 'Tema u mbyll.' : 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice, signed( vm.reasonText ) ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // The closing of a thread, on the line after its title: the thread is found by its title as it is written (on // its page, from its section, which is checked against the title on the screen; in a window of Kuvendi, as the // window tells it) function closeThread( req, line, words ) { return ( req.rawTitle ? $.Deferred().resolve( req.rawTitle ).promise() : sectionTitle( req.page, req.section ) ).then( function ( title ) { var letters = function ( s ) { return ( s || '' ).toLowerCase().replace( /[^0-9a-z\u00c0-\u024f]/g, '' ); }; if ( !title || ( !req.rawTitle && /^[^{]*$/.test( title ) && letters( plainTitle( title ) ) !== letters( req.title ) ) ) { throw new Error( 'Temat e faqes kanë lëvizur ndërkohë. Rifreskoni faqen dhe provoni sërish.' ); } req.rawTitle = title; return editPage( req.page, function ( text ) { var thread = findThread( text, title ); if ( !thread ) { throw new Error( 'Tema nuk u gjet (ndoshta u arkivua ose iu ndryshua titulli). Rifreskoni faqen.' ); } if ( isClosed( thread.text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Tema është mbyllur tashmë.' ); } return addThreadClosing( text, title, line ); }, '/* ' + plainTitle( title ) + ' */ Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ); } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the closing in place, as the page shows it (the // card takes the colour of the decision), the bar of the request as it is now and this page purged function afterClosing( req, choice, reason ) { var target = req.candidate || req.title; function rights( words, page ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( words + ' ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( page ) ).text( page ) ), { autoHide: false } ); } if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { rights( 'Të drejtat i jep një burokrat:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'Kontrollues' ) { rights( 'Jepni të drejtën e kontrolluesit për 1 muaj herën e parë, pastaj për 3 muaj, 1 vit dhe së fundi ' + 'përgjithmonë:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } showClosing( req, choice, reason ); purgeHere( req.page ); } // The closing just saved, under the title of the request or of the thread, as this page will show it function showClosing( req, choice, reason ) { preview( closingLine( choice, reason ), req.page ).then( function ( html ) { var $closing = $( html ).children(); if ( req.thread ) { req.closed = true; ( req.$bar || $( req.head ) ).after( $closing ); renderBar( req ); return; } req.$bar.after( $closing ); refresh( req, true ); } ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; // The words of a title on the screen: the heading itself (the h2 of a section, not the box around it, where // DiscussionTools puts its "Pajtohuni" button and "Komenti i fundit…"), without its edit link, the 🔗 of the // windows and whatever DiscussionTools adds inside it function headText( el ) { var $el = $( el ), $h = $el.is( '.mw-heading' ) ? $el.children( 'h1, h2, h3, h4, h5, h6' ).first() : $(), $c = ( $h.length ? $h : $el ).clone(); $c.find( '.mw-editsection, .window-permalink, [class*="ext-discussiontools-init-section"]' ).remove(); return $c.text().replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The elements of an item under its title, to the next item: the rest of its section (the page view puts each // section in an element of its own), else the elements that follow the title function blockOf( head ) { var $head = $( head ), parent = head.parentNode; if ( parent && parent.nodeName === 'SECTION' && parent.firstElementChild === head ) { return $head.nextAll(); } return $head.nextUntil( $head.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading.level-2' : '.mw-heading2' ); } // The requests and the threads of this page, by their titles: // - on the hubs and on the pages of the requests, the titles whose edit link goes to the page of a request; // - on Pyetje e Përgjigje and the Zyra e Ankesave, for administrators, the titles of the threads of the page; // - in the windows of Kuvendi, the titles whose page Moduli:WindowSections tells (data-page): a request, or, with // data-thread (its title as it is written), a thread of Pyetje e Përgjigje or of the Zyra e Ankesave. function requestHeadings() { var out = [], threads = THREAD_PAGES[ here ]; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), url = a && new URL( a.href, location.href ), page = url && ( url.searchParams.get( 'title' ) || '' ).replace( /_/g, ' ' ), section = url && url.searchParams.get( 'section' ), proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ) } ); } else if ( threads && isSysop && page === here && /^\d+$/.test( section || '' ) ) { out.push( { head: this, page: here, proc: threads, thread: true, section: +section, title: headText( this ) } ); } } ); $( '#mw-content-text .window-heading.level-2[data-page]' ).each( function () { var page = this.getAttribute( 'data-page' ), raw = this.getAttribute( 'data-thread' ), proc = procedureOf( page ), $card = $( this ).closest( '.window-card' ), title; if ( raw !== null ) { try { title = decodeURIComponent( raw ); } catch ( err ) { return; } if ( THREAD_PAGES[ page ] && isSysop ) { out.push( { head: this, page: page, proc: THREAD_PAGES[ page ], thread: true, rawTitle: title, title: headText( this ), $card: $card } ); } } else if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ), $card: $card } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text, RULES.closings ); // a request without a vote can be closed at any time req.ready = !req.closed && ( req.rule === 'kerkese' || !!( entry && entry.ready ) ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' || req.rule === 'kerkese' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ).trim(); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote or a closing: the bar of the request again and, after a vote, its votes, without reloading the // page; this page is purged, so that it is new when it is opened again function refresh( req, barOnly ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } if ( !barOnly ) { purgeHere( req.page ); } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( barOnly || !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { showVotes( req, $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The votes of a request in place of the old ones, under its title "Votimi", with the line of the tally that // Moduli:Votes writes there (on the hubs and in the windows) told the new figures function showVotes( req, $votes ) { var $heading = votingHeading( req ), $next, $tally; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextUntil( $heading.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading' : '.mw-heading' ); $tally = $next.filter( '.votes-tally, .window-item-meta' ).first(); $next.not( $tally ).remove(); if ( $tally.length ) { updateTally( req, $tally ); $tally.after( $votes ); } else { $heading.after( $votes ); } } // The line of the tally (Moduli:Votes): the votes, and in a window the state too function updateTally( req, $tally ) { var e = req.entry, $votes = $tally.is( '.votes-tally' ) ? $tally : $tally.find( '.window-meta-votes' ), words; if ( !e || !e.votes || !$votes.length ) { return; } words = ( /^[^:]*:\s*/.exec( $votes.text() ) || [ 'Votat: ' ] )[ 0 ]; $votes.text( words + e.votes ); if ( $tally.is( '.window-item-meta' ) ) { $tally.children().not( $votes ).remove(); if ( e.status ) { $tally.append( $( '<span>' ).addClass( 'window-meta-' + ( e.kind || 'time' ) ).attr( 'title', e.note || '' ) .text( e.status ) ); } } } // The title "Votimi" of a request on this page: in a window, the one in its item; on a hub or on its page, the // heading whose edit link goes to the page of the request function votingHeading( req ) { var found = null; if ( $( req.head ).is( '.window-heading' ) ) { $( req.head ).nextUntil( '.window-heading.level-2' ).filter( '.window-heading' ).each( function () { if ( /^votim/i.test( headText( this ) ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } var ready = null; // What every bar needs, once: the rules of Moduli:Votes and the libraries of the dialogs function prepare() { if ( !ready ) { ready = $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ) .then( function ( rulesJson ) { Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { KNOWN[ r.prefix ] = r; } ); } ); } return ready; } // The bars of some requests and threads: a thread is closed when its closing is on the screen; a request, as // Moduli:Votes tells (with its votes and its state) function start( heads ) { return prepare().then( function () { var lists = {}, reqs = []; heads.forEach( function ( req ) { var r = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; if ( req.thread ) { req.rule = 'diskutim'; req.closed = blockOf( req.head ).find( '.dmb-banner, .dmb-box' ).addBack( '.dmb-banner, .dmb-box' ) .length > 0; renderBar( req ); } else if ( r ) { req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); reqs.push( req ); } } ); if ( !reqs.length ) { return; } return $.when( getTexts( reqs.map( function ( req ) { return req.page; } ) ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { // a request that cannot be read leaves the others their bars reqs.forEach( function ( req ) { try { if ( pages[ req.page ] ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } } catch ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] ' + req.page, e ); } } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', // a thread has only the button of its closing: no box around it '.votomati-bar.votomati-bar-thread { margin: 0 0 6px; padding: 0; border: 0; background: none; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var ns = mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), heads, now, windows = []; if ( ( ns !== 4 && ns !== 12 ) || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); mw.util.addCSS( CSS ); // the items of a window of Kuvendi get their bars once their window is opened: a window that stays closed // costs nothing now = heads.filter( function ( req ) { var card = req.$card && req.$card[ 0 ]; if ( !card ) { return true; } if ( windows.indexOf( card ) < 0 ) { windows.push( card ); } return false; } ); if ( now.length ) { start( now ); } windows.forEach( function ( card ) { var items = heads.filter( function ( req ) { return req.$card && req.$card[ 0 ] === card; } ); if ( !$( card ).hasClass( 'mw-collapsed' ) ) { start( items ); } else { $( card ).one( 'afterExpand.mw-collapsible', function () { start( items ); } ); } } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); 9tcnqob54pmipwacgs3qgt8s995lcsh 3060071 3060046 2026-10-27T10:24:55Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.5: kërkesat mbyllen me çiftin {{dmb|1|vendimi|3=arsyeja}} … {{dmb|2}}, si kërkesat e arkivave; temat me thirrjen e vetme — përmes Claude AI 3060071 javascript text/javascript /** * Votomati 1.5 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata), on the pages of * their requests and in the windows of Kuvendi, every request gets a bar under its title: its state, its votes, * your vote and the button "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the request can be * closed, a quiet "Mbyll". The Kontrollues requests have no vote: "Komento", and "Mbyll" at any time. The * threads of Pyetje e Përgjigje and of the Zyra e Ankesave (on their pages and in their windows) get "Mbyll", for * administrators only. * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, and the closing as the archives write it: a request in the box of the pair, {{dmb|1|…|…}} under * its title and {{dmb|2}} at the end of its page; a thread with {{dmb|…}} under its title. The signature always * comes after an em dash ("… — Emri"). * After a vote or a closing the request is shown again in place (the card takes the colour of the decision) and * the page is purged, so that it is new when it is opened again. * The vote templates, the closing templates, the rules and the state of each request come from Moduli:Votes * ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written once; Smallem does the rest * (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … — (signature)</s> {{Të griset}} - … — (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // The templates that close a request, by their names (from Moduli:Votes, CLOSING_TEMPLATES), as is_closed in // Moduli:Votes finds them: the first letter in either case function closingRe( names ) { return new RegExp( '\\{\\{\\s*(?:' + names.map( function ( name ) { var first = name.charAt( 0 ); return '[' + first.toUpperCase() + first.toLowerCase() + ']' + name.slice( 1 ).replace( /[.*+?^${}()|[\]\\]/g, '\\$&' ).replace( / /g, '[ _]' ); } ).join( '|' ) + ')\\s*[|}]' ); } // Whether the text carries one of these closing templates function isClosed( text, names ) { return closingRe( names ).test( text ); } // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; // A text and the signature after it, with an em dash before the signature, the dash of an attribution ("Arsyeja // — Emri"; alone, "— Emri"). A dash or two hyphens that the text already ends with are not doubled. function signed( text ) { text = ( text || '' ).replace( /\s*(?:-{1,3}|[–—])\s*$/, '' ); return ( text ? text + ' ' : '' ) + '— ' + SIG; } // A closing as it is written. A request: the start of the pair, {{dmb|1|<decision>|3=<reason and signature>}}, as // the requests of the archives are closed (the box takes in the whole request; addClosing writes its end). A // thread: the one call, {{dmb|<decision>|2=<reason and signature>}}. function closingLine( decision, reason, pair ) { return pair ? '{{dmb|1|' + decision + '|3=' + reason + '}}' : '{{dmb|' + decision + '|2=' + reason + '}}'; } // The end of the box of the pair var CLOSE_END = '{{dmb|2}}'; // The closing of a request: its start on the line after the title of the request, its end on the last line of the page function addClosing( text, start ) { var lines = text.replace( /\s+$/, '' ).split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, start ); lines.push( CLOSE_END ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // A thread of a discussion page, by its title as it is written ("== Pyetje për stampat =="): the line of its // title, the line after its end and its text; null when the page has no thread with this title, or more than one function findThread( text, title ) { var lines = text.split( '\n' ), found = null, i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 && h.title === title ) { if ( found ) { return null; } for ( j = i + 1; j < lines.length; j++ ) { h = headingOf( lines[ j ] ); if ( h && h.level <= 2 ) { break; } } found = { start: i, end: j, text: lines.slice( i, j ).join( '\n' ) }; } } return found; } // The closing of a thread goes on the line after its title function addThreadClosing( text, title, line ) { var thread = findThread( text, title ), lines; if ( !thread ) { return null; } lines = text.split( '\n' ); lines.splice( thread.start + 1, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A title as it reads, without its markup: the words of its links, without bold and italics ("[[Stampa:X|X]]" is // "X"), for the summaries of the edits and to compare it with the title on the screen function plainTitle( title ) { return title.replace( /\[\[(?:[^[\]|]*\|)?([^[\]]*)\]\]/g, '$1' ).replace( /'{2,}/g, '' ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The candidate of an election, from {{User|…}} (a space written as "&#32;" is a space) function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /&#32;|&nbsp;|&#160;|_/g, ' ' ).trim() ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, signed: signed, closingLine: closingLine, addClosing: addClosing, findThread: findThread, addThreadClosing: addThreadClosing, plainTitle: plainTitle, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] }, // no vote: an administrator decides { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/', name: 'kërkesë për kontrollues', type: 'kerkese', outcomes: [ 'Kontrollues', 'JoKontrollues' ] } ]; // The discussion pages whose threads administrators close here, with the light status line of {{dmb}}: the // questions of Pyetje e Përgjigje and the complaints of the Zyra e Ankesave (MajavahBot archives them, closed or // not, 14 days after their last comment) var THREAD_PAGES = { 'Ndihmë:Pyetje e Përgjigje': { name: 'pyetje', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Mbyllur' ], labels: { Mbyllur: 'Pa përgjigje' } }, 'Wikipedia:Zyra e Ankesave': { name: 'ankesë', type: 'diskutim', outcomes: [ 'Zgjidhur', 'Refuzuar', 'Mbyllur' ] } }; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The reason of a closing, by the type of the procedure var CLOSE_PLACEHOLDERS = { grisje: 'P.sh. tri vota Grise dhe asnjë Mbaje.', rivleresim: 'P.sh. tri vota Hiqe dhe asnjë Mbaje.', kerkese: 'P.sh. i plotëson kushtet e kontrolluesit.', diskutim: 'P.sh. përgjigjja është më lart.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ], Kontrollues: [ 'Bëhet kontrollues', 'yes' ], JoKontrollues: [ 'Nuk bëhet kontrollues', 'no' ], Zgjidhur: [ 'U zgjidh', 'yes' ], Refuzuar: [ 'Nuk u pranua', 'no' ], Mbyllur: [ 'Pa vendim', 'neutral' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // …and those that are another on the pages of a procedure, by the start of the name of the page: {{Të hiqet}} has // the green star of the good articles on Artikuj të mirë (Stampa:Të hiqet) var PAGE_ICONS = { hiqe: [ [ 'Wikipedia:Artikuj të mirë/', '4/4a/Symbol_unsupport_star_green.svg' ] ] }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var here = mw.config.get( 'wgPageName' ).replace( /_/g, ' ' ); // RULES: what Moduli:Votes gives ({{#invoke:Votes|rules}}); KNOWN: its procedures, by the prefix of their pages var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS, KNOWN = {}; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The words of an outcome in the closing dialog function outcomeLabel( req, key ) { return ( req.proc.labels && req.proc.labels[ key ] ) || OUTCOMES[ key ][ 0 ]; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } // The symbol of a kind of vote on the page of a request function voteIcon( kind, page ) { var own = ( PAGE_ICONS[ kind ] || [] ).filter( function ( p ) { return !!page && page.indexOf( p[ 0 ] ) === 0; } )[ 0 ]; return COMMONS + ( own ? own[ 1 ] : ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ) ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } // The title of a section of a page as it is written (the first line of the section, a heading) function sectionTitle( title, section ) { return api.get( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main', rvsection: section, titles: title, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { var p = r.query.pages[ 0 ], h = p.revisions && headingOf( p.revisions[ 0 ].slots.main.content.split( '\n' )[ 0 ] ); return h && h.level === 2 ? h.title : null; } ); } // This page, after an edit of another page that it shows (a request on a hub, a window of Kuvendi): purged, so // that it is new when it is opened again (the robots of the wiki would renew it only some minutes later) function purgeHere( edited ) { if ( edited !== here && !DRY ) { api.post( { action: 'purge', titles: here, formatversion: 2 } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] purge', e ); } ); } } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } // a request without a vote waits for an administrator if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { cls: 'time', icon: 'clock', text: 'Pret shqyrtimin', title: RULES.rules.kerkese.note || '' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits. A request // without a vote takes comments only. function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule === 'kerkese' ) { return { ok: false, novote: true, text: 'Kërkesa shqyrtohet nga një administrator, pa votim. Mund të lini një koment.' }; } if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind, page ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, page ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the choices of its rule function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], $t; if ( !c || !kinds.length ) { return null; } $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); kinds.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind, req.page ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right, st; // a thread: only the closing, for administrators, while it is open if ( req.thread ) { if ( req.closed ) { if ( req.$bar ) { req.$bar.remove(); req.$bar = null; } return; } $bar.addClass( 'votomati-bar-thread' ).append( $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni temën' ) ) ); placeBar( req, $bar ); return; } right = voteRight( req ); st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind, req.page ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok && !right.novote ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed (a request without // a vote at any time) if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); placeBar( req, $bar ); } // The bar goes under the title of the request, in place of the one it had function placeBar( req, $bar ) { if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big', 'page' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind, this.page ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :page="page" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :page="page" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote, or a request without a vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind, req.page ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + signed( this.reasonText ) : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return signed( 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) ); } return signed( '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) ); }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div v-if="checks.length" class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', ':placeholder="placeholder"', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', // the robot takes over the requests (lists, archives, the templates on the articles); MajavahBot archives the // threads by itself ' <template v-if="!thread" #footer-text><i>Pjesën tjetër e bën <a :href="robot" target="_blank">Smallem</a>!</i></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = ( req.entry && req.entry.counts ) || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } // The closing of a request (with the conditions of its vote, when it has them) or of a thread function closeDialog( req ) { var e = req.entry || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ] || {}, c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text || '' ), extendTo = '', extendable = false, article = req.thread ? null : articleOf( req.text || '' ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) if ( rule.min || rule.min_per ) { checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, title: req.thread ? 'Mbyllni temën' : 'Mbyllni kërkesën', subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', placeholder: CLOSE_PLACEHOLDERS[ req.proc.type ] || 'P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR.', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo, thread: !!req.thread, robot: mw.util.getUrl( 'Përdoruesi:Smallem' ) }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: outcomeLabel( req, key ), tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? closingLine( this.choice, signed( this.reasonText ), !req.thread ) : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + outcomeLabel( req, this.choice ) : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise', words = outcomeLabel( req, choice ); vm.busy = true; vm.error = ''; ( req.thread ? closeThread( req, line, words ) : editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ) ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( req.thread ? 'Tema u mbyll.' : 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice, signed( vm.reasonText ) ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // The closing of a thread, on the line after its title: the thread is found by its title as it is written (on // its page, from its section, which is checked against the title on the screen; in a window of Kuvendi, as the // window tells it) function closeThread( req, line, words ) { return ( req.rawTitle ? $.Deferred().resolve( req.rawTitle ).promise() : sectionTitle( req.page, req.section ) ).then( function ( title ) { var letters = function ( s ) { return ( s || '' ).toLowerCase().replace( /[^0-9a-z\u00c0-\u024f]/g, '' ); }; if ( !title || ( !req.rawTitle && /^[^{]*$/.test( title ) && letters( plainTitle( title ) ) !== letters( req.title ) ) ) { throw new Error( 'Temat e faqes kanë lëvizur ndërkohë. Rifreskoni faqen dhe provoni sërish.' ); } req.rawTitle = title; return editPage( req.page, function ( text ) { var thread = findThread( text, title ); if ( !thread ) { throw new Error( 'Tema nuk u gjet (ndoshta u arkivua ose iu ndryshua titulli). Rifreskoni faqen.' ); } if ( isClosed( thread.text, RULES.closings ) ) { throw new Error( 'Tema është mbyllur tashmë.' ); } return addThreadClosing( text, title, line ); }, '/* ' + plainTitle( title ) + ' */ Mbyllur: ' + words + SUFFIX, true ); } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the closing in place, as the page shows it (the // card takes the colour of the decision), the bar of the request as it is now and this page purged function afterClosing( req, choice, reason ) { var target = req.candidate || req.title; function rights( words, page ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( words + ' ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( page ) ).text( page ) ), { autoHide: false } ); } if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { rights( 'Të drejtat i jep një burokrat:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'Kontrollues' ) { rights( 'Jepni të drejtën e kontrolluesit për 1 muaj herën e parë, pastaj për 3 muaj, 1 vit dhe së fundi ' + 'përgjithmonë:', 'Speciale:UserRights/' + target ); } showClosing( req, choice, reason ); purgeHere( req.page ); } // The closing just saved, under the title of the request or of the thread, as this page will show it function showClosing( req, choice, reason ) { preview( closingLine( choice, reason, !req.thread ), req.page ).then( function ( html ) { var $closing = $( html ).children(); if ( req.thread ) { req.closed = true; ( req.$bar || $( req.head ) ).after( $closing ); renderBar( req ); return; } req.$bar.after( $closing ); refresh( req, true ); } ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; // The words of a title on the screen: the heading itself (the h2 of a section, not the box around it, where // DiscussionTools puts its "Pajtohuni" button and "Komenti i fundit…"), without its edit link, the 🔗 of the // windows and whatever DiscussionTools adds inside it function headText( el ) { var $el = $( el ), $h = $el.is( '.mw-heading' ) ? $el.children( 'h1, h2, h3, h4, h5, h6' ).first() : $(), $c = ( $h.length ? $h : $el ).clone(); $c.find( '.mw-editsection, .window-permalink, [class*="ext-discussiontools-init-section"]' ).remove(); return $c.text().replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); } // The elements of an item under its title, to the next item: the rest of its section (the page view puts each // section in an element of its own), else the elements that follow the title function blockOf( head ) { var $head = $( head ), parent = head.parentNode; if ( parent && parent.nodeName === 'SECTION' && parent.firstElementChild === head ) { return $head.nextAll(); } return $head.nextUntil( $head.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading.level-2' : '.mw-heading2' ); } // The requests and the threads of this page, by their titles: // - on the hubs and on the pages of the requests, the titles whose edit link goes to the page of a request; // - on Pyetje e Përgjigje and the Zyra e Ankesave, for administrators, the titles of the threads of the page; // - in the windows of Kuvendi, the titles whose page Moduli:WindowSections tells (data-page): a request, or, with // data-thread (its title as it is written), a thread of Pyetje e Përgjigje or of the Zyra e Ankesave. function requestHeadings() { var out = [], threads = THREAD_PAGES[ here ]; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), url = a && new URL( a.href, location.href ), page = url && ( url.searchParams.get( 'title' ) || '' ).replace( /_/g, ' ' ), section = url && url.searchParams.get( 'section' ), proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ) } ); } else if ( threads && isSysop && page === here && /^\d+$/.test( section || '' ) ) { out.push( { head: this, page: here, proc: threads, thread: true, section: +section, title: headText( this ) } ); } } ); $( '#mw-content-text .window-heading.level-2[data-page]' ).each( function () { var page = this.getAttribute( 'data-page' ), raw = this.getAttribute( 'data-thread' ), proc = procedureOf( page ), $card = $( this ).closest( '.window-card' ), title; if ( raw !== null ) { try { title = decodeURIComponent( raw ); } catch ( err ) { return; } if ( THREAD_PAGES[ page ] && isSysop ) { out.push( { head: this, page: page, proc: THREAD_PAGES[ page ], thread: true, rawTitle: title, title: headText( this ), $card: $card } ); } } else if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: headText( this ), $card: $card } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text, RULES.closings ); // a request without a vote can be closed at any time req.ready = !req.closed && ( req.rule === 'kerkese' || !!( entry && entry.ready ) ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' || req.rule === 'kerkese' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ).trim(); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote or a closing: the bar of the request again and, after a vote, its votes, without reloading the // page; this page is purged, so that it is new when it is opened again function refresh( req, barOnly ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } if ( !barOnly ) { purgeHere( req.page ); } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( barOnly || !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { showVotes( req, $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The votes of a request in place of the old ones, under its title "Votimi", with the line of the tally that // Moduli:Votes writes there (on the hubs and in the windows) told the new figures function showVotes( req, $votes ) { var $heading = votingHeading( req ), $next, $tally; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextUntil( $heading.is( '.window-heading' ) ? '.window-heading' : '.mw-heading' ); $tally = $next.filter( '.votes-tally, .window-item-meta' ).first(); $next.not( $tally ).remove(); if ( $tally.length ) { updateTally( req, $tally ); $tally.after( $votes ); } else { $heading.after( $votes ); } } // The line of the tally (Moduli:Votes): the votes, and in a window the state too function updateTally( req, $tally ) { var e = req.entry, $votes = $tally.is( '.votes-tally' ) ? $tally : $tally.find( '.window-meta-votes' ), words; if ( !e || !e.votes || !$votes.length ) { return; } words = ( /^[^:]*:\s*/.exec( $votes.text() ) || [ 'Votat: ' ] )[ 0 ]; $votes.text( words + e.votes ); if ( $tally.is( '.window-item-meta' ) ) { $tally.children().not( $votes ).remove(); if ( e.status ) { $tally.append( $( '<span>' ).addClass( 'window-meta-' + ( e.kind || 'time' ) ).attr( 'title', e.note || '' ) .text( e.status ) ); } } } // The title "Votimi" of a request on this page: in a window, the one in its item; on a hub or on its page, the // heading whose edit link goes to the page of the request function votingHeading( req ) { var found = null; if ( $( req.head ).is( '.window-heading' ) ) { $( req.head ).nextUntil( '.window-heading.level-2' ).filter( '.window-heading' ).each( function () { if ( /^votim/i.test( headText( this ) ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } var ready = null; // What every bar needs, once: the rules of Moduli:Votes and the libraries of the dialogs function prepare() { if ( !ready ) { ready = $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ) .then( function ( rulesJson ) { Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { KNOWN[ r.prefix ] = r; } ); } ); } return ready; } // The bars of some requests and threads: a thread is closed when its closing is on the screen; a request, as // Moduli:Votes tells (with its votes and its state) function start( heads ) { return prepare().then( function () { var lists = {}, reqs = []; heads.forEach( function ( req ) { var r = !req.thread && KNOWN[ req.proc.prefix ]; if ( req.thread ) { req.rule = 'diskutim'; req.closed = blockOf( req.head ).find( '.dmb-banner, .dmb-box' ).addBack( '.dmb-banner, .dmb-box' ) .length > 0; renderBar( req ); } else if ( r ) { req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); reqs.push( req ); } } ); if ( !reqs.length ) { return; } return $.when( getTexts( reqs.map( function ( req ) { return req.page; } ) ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { // a request that cannot be read leaves the others their bars reqs.forEach( function ( req ) { try { if ( pages[ req.page ] ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } } catch ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati] ' + req.page, e ); } } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', // a thread has only the button of its closing: no box around it '.votomati-bar.votomati-bar-thread { margin: 0 0 6px; padding: 0; border: 0; background: none; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var ns = mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ), heads, now, windows = []; if ( ( ns !== 4 && ns !== 12 ) || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); mw.util.addCSS( CSS ); // the items of a window of Kuvendi get their bars once their window is opened: a window that stays closed // costs nothing now = heads.filter( function ( req ) { var card = req.$card && req.$card[ 0 ]; if ( !card ) { return true; } if ( windows.indexOf( card ) < 0 ) { windows.push( card ); } return false; } ); if ( now.length ) { start( now ); } windows.forEach( function ( card ) { var items = heads.filter( function ( req ) { return req.$card && req.$card[ 0 ] === card; } ); if ( !$( card ).hasClass( 'mw-collapsed' ) ) { start( items ); } else { $( card ).one( 'afterExpand.mw-collapsible', function () { start( items ); } ); } } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); k1gy0t5ltet91hnvcsmqjwdc51pt3t5 4 407877 3059979 3058788 2026-10-27T00:57:13Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{Miratohet}}, stampa e kërkesave të miratuara për kontrollues, në vend të {{U bë}} — përmes Claude AI 3059979 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/&#32;Siar O|&#32;Siar O]] == {{User|&#32;Siar O}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën e kontrolluesit në Wikipedia Shqip. Jam kontribues aktiv dhe me përvojë si në Wikipedia-n shqip ashtu edhe në Wikimedia Commons. Fokusi im kryesor është krijimi dhe përditësimi i artikujve që lidhen me institucionet shtetërore, si dhe përditësimi i imazheve dhe logove përkatëse. Kjo punë kërkon shpesh konfirmimin e ndryshimeve kur përditësohet informacioni apo kur hapet një faqe e re, ndaj kjo e drejtë do ta lehtësonte ndjeshëm procesin e punës duke respektuar gjithmonë rregullat dhe udhëzimet e projektit. Faleminderit për konsideratën! [[Përdoruesi:Siar O]] ([[Përdoruesi diskutim:Siar O|diskutimet]]) 20 tetor 2026 16:49 (CEST) === Diskutimi === {{Miratohet}} - Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:31 (CEST) 72a9dkfoeksy0ukcyfu9lmwly2zgi21 3060043 3059979 2026-10-27T08:56:37Z Klein Muçi 52109 Mbyllja me {{dmb|1|KONTROLLUES}} … {{dmb|2}}, si te kërkesat e tjera të Administratës — përmes Claude AI 3060043 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/&#32;Siar O|&#32;Siar O]] == {{dmb|1|KONTROLLUES}} {{User|&#32;Siar O}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën e kontrolluesit në Wikipedia Shqip. Jam kontribues aktiv dhe me përvojë si në Wikipedia-n shqip ashtu edhe në Wikimedia Commons. Fokusi im kryesor është krijimi dhe përditësimi i artikujve që lidhen me institucionet shtetërore, si dhe përditësimi i imazheve dhe logove përkatëse. Kjo punë kërkon shpesh konfirmimin e ndryshimeve kur përditësohet informacioni apo kur hapet një faqe e re, ndaj kjo e drejtë do ta lehtësonte ndjeshëm procesin e punës duke respektuar gjithmonë rregullat dhe udhëzimet e projektit. Faleminderit për konsideratën! [[Përdoruesi:Siar O]] ([[Përdoruesi diskutim:Siar O|diskutimet]]) 20 tetor 2026 16:49 (CEST) === Diskutimi === Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:31 (CEST) {{dmb|2}} rjoozh9yk6iugbdhvylg206wwco7ja4 0 407878 3060030 3058561 2026-10-27T07:02:18Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0 #IABot (v2.0.9.6) 3060030 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 mars 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 mars 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . <ref name=":4">Peter Burke, ''What Is the History of Knowledge?'' (Cambridge, Uk: Polity Press, 2015)</ref> == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> <ref name=":5">Peter Burke, "The History of Knowledge. Social or Cultural History?", ''Cultural History in France'', 2019.</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://web.archive.org/web/20191007170443/https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] mayh5iusbsxsjx42g9np9a1dxwk23zu 828 407883 3060050 3058583 2026-10-27T09:05:26Z Klein Muçi 52109 Mbrojtur "[[Moduli:Weekly rubric]]": Faqe teknike ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) 3058583 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Weekly rubric -- -- What the three weekly rubrics of the Main Page have in common: Module:Article of the week, Module:Showcase of the -- week and Module:Challenge of the week. Each of them describes itself to this module (its week pages, its page, its -- archives, its words) and keeps only what is its own: what a week shows when nobody chose for it, and how its card -- looks. This module does the rest, in the same way for the three: -- the weeks: Mondays (at noon), ISO years and weeks, the dates of a week ("5–11 tetor 2026"); the week of a call: -- the current one, or the one its first parameter names ("202645": the ISO year and the week); -- the week pages ("Wikipedia:Artikulli i javës/2026/45"), what counts as no page, and the next week without one -- (nextFree, for the form on the page of the rubric); -- the window: the next four weeks as cards, in the section "dritare" of the page of the rubric, which Kuvendi shows in -- its window "Faqja kryesore" (Module:WindowSections, where the badge counts the weeks without a choice); -- the archive box: the years of the week pages and the archives of what the Main Page had before (years); -- the head of each week page ({{Article of the week page}} and the others): the week between links to the weeks -- around it, what the Main Page shows that week, its card as the Main Page shows it and the category of the year. -- That card is the template of the Main Page itself ({{Artikulli i javës}}, …), given the week ("java=202645"), -- so that the preview and the Main Page cannot differ. -- The styles: the cards of the window in Module:WindowSections/styles.css, the heads of the week pages in -- Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css. -- -- A rubric (Rubric.new) is described by: -- name its name, which is also the name of its template on the Main Page and the start of the categories of -- its week pages of a year ("Artikulli i javës" → [[Kategoria:Artikulli i javës 2026]]) -- home its page, whose section "dritare" holds the window -- prefix the start of the names of its week pages ("Wikipedia:Artikulli i javës/") -- head the template at the top of its week pages ("Article of the week page") -- firstYear the first year with week pages -- older what the Main Page had before the rubric: home, label, years and link(year), the page of a year -- item what a week chooses, as the subject of a sentence ("artikulli", "skeda"), and oneItem, with "një" -- ("një artikull", "një skedë") -- formHint the tooltip of the button that opens the page of a week without a choice -- aim the head of the window on Kuvendi -- choose(frame, monday) what the week shows: a table with at least page (its week page) and exists -- pick(frame, choice, i, monday) -- for its card in the window: whether the week has a choice, and what it shows (the article, the file…), -- or, without one, what the Main Page shows in its place; i is 1 for the current week -- describe(frame, choice, monday) -- for the head of its week page: kind ("chosen", "written" or "auto"), label and detail (the block of -- the week), titleOnly (the page holds only the choice) and preview (whether to show the card) -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local DAY, WEEK = 86400, 7 * 86400 p.DAY, p.WEEK = DAY, WEEK -- The names of the next four weeks, for their cards in the window local WINDOW_WEEKS = { 'Kjo javë', 'Java e ardhshme', 'Pas dy javësh', 'Pas tri javësh' } -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Weeks -------------------------------------------------------------------------------- function p.noon(year, month, day) return os.time{ year = year, month = month, day = day, hour = 12 } end -- Monday (at noon) of the week that contains the time t function p.mondayOf(t) local d = os.date('!*t', t) return p.noon(d.year, d.month, d.day) - ((d.wday + 5) % 7) * DAY end -- Monday (at noon) of the given ISO week: week 1 is the one with 4 January in it function p.mondayOfWeek(year, week) return p.mondayOf(p.noon(year, 1, 4)) + (week - 1) * WEEK end -- Monday of the current week, in the wiki's local time function p.thisMonday(frame) local function get(code) return tonumber(frame:callParserFunction('#timel', code)) end return p.mondayOf(p.noon(get('Y'), get('n'), get('j'))) end -- The ISO year and week of the week that starts on the given Monday, as one number (202645) function p.weekId(frame, monday) return tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'oW', '@' .. monday)) end -- The week of a call: the one its first parameter names ("202645", the ISO year and the week: the heads of the week -- pages ask for the card of their week, and it serves for tests), otherwise the current one. Its Monday and its id. function p.weekOf(frame) local id = mw.text.trim(frame.args[1] or '') if id:match('^%d%d%d%d%d%d$') then return p.mondayOfWeek(tonumber(id:sub(1, 4)), tonumber(id:sub(5, 6))), tonumber(id) end -- {{#timel:}} also tells the parser when the week ends, so that the page is not cached past it id = tonumber(frame:callParserFunction('#timel', 'oW')) return p.thisMonday(frame), id end -- The dates of the week that starts on the given Monday: "5–11 tetor 2026", "28 shtator – 4 tetor 2026" function p.weekDates(frame, monday) local function date(t, code) return frame:callParserFunction('#time', code, '@' .. t) end local sunday = monday + 6 * DAY if date(monday, 'Y') ~= date(sunday, 'Y') then return date(monday, 'j F Y') .. ' – ' .. date(sunday, 'j F Y') elseif date(monday, 'n') ~= date(sunday, 'n') then return date(monday, 'j F') .. ' – ' .. date(sunday, 'j F Y') end return date(monday, 'j') .. '–' .. date(sunday, 'j F Y') end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Helpers of the cards -------------------------------------------------------------------------------- -- The article's final title (following up to two redirects), or nil if there is no such article. Only whether the -- page exists is asked, never its text. function p.articleTitle(title) local t = mw.title.new(title) for _ = 1, 3 do if not t or t.namespace ~= 0 or not t.exists then return nil end if not t.isRedirect then return t.prefixedText end t = t.redirectTarget end return nil end -- The text with links to pages that don't exist yet turned into plain text (no red links on the Main Page) function p.withoutRedLinks(text) return (text:gsub('%[(%b[])%]', function (link) local inside = link:sub(2, -2) local target, label = inside:match('^([^|]*)|(.*)$') target = mw.text.trim(target or inside) local t = not target:find('^#') and mw.title.new(target) if not t or t.isExternal or t.namespace == 6 or t.namespace == 14 or t.exists then return nil end return label and label ~= '' and label or target end)) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. A rubric -------------------------------------------------------------------------------- local Rubric = {} Rubric.__index = Rubric function p.new(rubric) return setmetatable(rubric, Rubric) end -- The category of the week pages of a year ("Artikulli i javës 2026") function Rubric:yearCategory(year) return self.name .. ' ' .. year end -- The name of a week page without the prefix ("2026/45") function Rubric:weekName(page) return page:sub(#self.prefix + 1) end -- The address that opens a new week page with the text of the form (InputInit) function Rubric:formUrl(page) return mw.title.new(page):fullUrl({ action = 'edit', preload = self.prefix .. 'InputInit' }) end -- The text of a week page without what is not the choice itself: comments, <noinclude> parts, category links and the -- head of the page function Rubric:bare(text) local first = self.head:sub(1, 1) local head = '{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. self.head:sub(2):gsub('%p', '%%%0') .. '%s*}}' text = text:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<!%-%-.-%-%->', '') text = text:gsub('%[%[%s*[KkCc]ategor[a-z]*%s*:[^%]]*%]%]', '') text = text:gsub(head, '') return mw.text.trim(text) end -- The page of the given (ISO) year and week, and its text (nil if there is no page). A week number written with a -- leading zero ("2026/05") is found too; a page that holds nothing but comments, categories and the head of the page -- counts as no page. function Rubric:weekText(year, week) local names = { self.prefix .. year .. '/' .. week } if week < 10 then table.insert(names, self.prefix .. year .. '/0' .. week) end for _, name in ipairs(names) do local page = mw.title.new(name) local text = page and page:getContent() if text and self:bare(text) ~= '' then return name, text end end return names[1], nil end -- The week page for the week that starts on the given Monday, and its text (nil if there is no page) function Rubric:weekPageText(frame, monday) local function get(code) return frame:callParserFunction('#time', code, '@' .. monday) end return self:weekText(get('o'), tonumber(get('W'))) end -- {{#invoke:…|nextFree}}: the next week, from next Monday on, that has no page yet ("2026/46") function Rubric:nextFree(frame) local first = p.thisMonday(frame) for i = 1, 52 do local page, text = self:weekPageText(frame, first + i * WEEK) if not text then return self:weekName(page) end end return '' end -- The next four weeks as cards. The aim is a choice for every week: a week with one (made by hand, on its page) is -- green, with a quiet button to the page of the week, which shows it as the Main Page will ("Shihni parapamjen"); a -- week without one is amber, with what the Main Page shows in its place and a button that opens the page of the week -- to choose. Each card has the name of the week ("Kjo javë"), with its page as the system names it ("2026/45") on -- the right, and its dates; what the week shows comes under them as one block (.window-aj-pick). function Rubric:weekCards(frame) local monday = p.thisMonday(frame) local cards = {} for i, label in ipairs(WINDOW_WEEKS) do local week = monday + (i - 1) * WEEK local choice = self.choose(frame, week) local chosen, shown = self.pick(frame, choice, i, week) local parts = { string.format('<div class="window-aj-when">%s<span class="window-aj-id">%s</span></div>', label, self:weekName(choice.page)), '<div class="window-aj-dates">' .. p.weekDates(frame, week) .. '</div>', } if chosen then table.insert(parts, '<div class="window-aj-pick"><div class="window-aj-state">Është zgjedhur ' .. self.item .. ':</div><div class="window-aj-article">' .. shown .. '</div></div>') table.insert(parts, string.format('<div class="window-aj-button window-aj-button-quiet plainlinks" title="%s">[%s Shihni parapamjen]</div>', 'Faqja e kësaj jave: tregon si do të shfaqet ' .. self.item .. ' në faqen kryesore. Aty mund ta ndryshoni.', mw.title.new(choice.page):fullUrl())) else table.insert(parts, '<div class="window-aj-pick"><div class="window-aj-state">Nuk është zgjedhur ' .. self.oneItem .. '</div>' .. shown .. '</div>') table.insert(parts, string.format('<div class="window-aj-button plainlinks" title="%s">[%s Zgjidhni %s]</div>', self.formHint, self:formUrl(choice.page), self.oneItem)) end table.insert(cards, string.format('<div class="window-aj-week %s">%s</div>', chosen and 'window-aj-chosen' or 'window-aj-auto', table.concat(parts))) end return '<div class="window-aj-weeks">' .. table.concat(cards) .. '</div>' end -- {{#invoke:…|window}}: the cards of the next four weeks, in the section "dritare" of the page of the rubric, which -- Kuvendi shows in its window "Faqja kryesore". Away from the page of the rubric (on Kuvendi), the cards come under a -- head: the aim of the week pages and, on its right, the link to their guidelines. function Rubric:window(frame) local weeks = self:weekCards(frame) if mw.title.getCurrentTitle().prefixedText == self.home then return weeks end return '<div class="window-aj-head"><div class="window-aj-intro">' .. self.aim .. '</div>' .. '<div class="window-aj-more">[[' .. self.home .. '|Udhëzime]]</div></div>' .. weeks end -- {{#invoke:…|years}}, for the archive box of the page of the rubric: on one line the links to the categories of the -- week pages of each year, from the first to the next one ("2026 · 2027"; a year without pages is left out, and before -- the first week page the box says "ende asnjë"), and under it, smaller, the years of what the Main Page had before -- the rubric, each linked to its archive function Rubric:years(frame) local links, older = {}, {} for year = self.firstYear, tonumber(frame:callParserFunction('#timel', 'o')) + 1 do if mw.site.stats.pagesInCategory(self:yearCategory(year), 'pages') > 0 then table.insert(links, string.format('[[:Kategoria:%s|%d]]', self:yearCategory(year), year)) end end for _, year in ipairs(self.older.years) do table.insert(older, string.format('[[%s|%d]]', self.older.link(year), year)) end -- before the first week page, the box says so (an empty list would show the archives of the page instead) return '<span class="hub-archives-years">' .. (#links > 0 and table.concat(links, ' · ') or "''ende asnjë''") .. '</span><span class="hub-archives-older">[[' .. self.older.home .. '|' .. self.older.label .. ']]: ' .. table.concat(older, ' · ') .. '</span>' end -- {{#invoke:…|page}}, the head of a week page ({{Article of the week page}} and the others), drawn as the card of its -- week in the window, in large: the week and its dates between links to the weeks around it; what the Main Page shows -- that week, as the tinted block of the cards (green with a choice, amber without one, blue for a page written out in -- full); its card as the Main Page shows it; at the foot, the ways back; and the category of the year, sorted by -- week. Anywhere else (on the page of the template, or on the Main Page when it shows a week page written out in -- full) it gives nothing. function Rubric:page(frame) local here = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText local year, week = here:match('^' .. self.prefix:gsub('%p', '%%%0') .. '(%d%d%d%d)/(%d%d?)$') if not year then return '' end year, week = tonumber(year), tonumber(week) local monday = p.mondayOfWeek(year, week) local function weekLink(t, before) local y = tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'o', '@' .. t)) local w = tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'W', '@' .. t)) local label = 'Java ' .. w .. (y ~= year and (' e vitit ' .. y) or '') label = before and ('← ' .. label) or (label .. ' →') local name, text = self:weekText(y, w) if text then return string.format('[[%s|%s]]', name, label) end -- a week without a page: the link opens a new page with the text of the form (InputInit) return string.format('<span class="plainlinks">[%s %s]</span>', self:formUrl(name), label) end local block = self.describe(frame, self.choose(frame, monday), monday) local html = { frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css' } }, string.format('<div class="aj-week-page aj-week-%s%s">', block.kind, block.titleOnly and ' aj-week-title-only' or ''), '<div class="aj-week-head">', '<div class="aj-week-prev">' .. weekLink(monday - WEEK, true) .. '</div>', string.format('<div class="aj-week-title">Java %d e vitit %d<div class="aj-week-dates">%s</div></div>', week, year, p.weekDates(frame, monday)), '<div class="aj-week-next">' .. weekLink(monday + WEEK, false) .. '</div>', '</div>', '<div class="aj-week-body">', string.format('<div class="aj-week-pick"><div class="aj-week-state">%s</div><div class="aj-week-%s">%s</div></div>', block.label, block.kind == 'chosen' and 'article' or 'detail', block.detail), } if block.preview then table.insert(html, '<div class="aj-week-caption">Kështu do të shfaqet në faqen kryesore:</div>') table.insert(html, '<div class="aj-week-preview">' .. frame:expandTemplate{ title = 'Stampa:' .. self.name, args = { java = tostring(year * 100 + week) } } .. '</div>') end table.insert(html, '</div>') table.insert(html, string.format('<div class="aj-week-foot"><span>[[%s|← %s]]</span>' .. '<span>[[:Kategoria:%s|Javët e vitit %d]]</span></div></div>', self.home, self.name, self:yearCategory(year), year)) table.insert(html, string.format('[[Kategoria:%s|%02d]]', self:yearCategory(year), week)) return table.concat(html) end -- The functions that the pages call ({{#invoke:Article of the week|window}} …), for the module of a rubric to return -- with its own "main" function Rubric:exports(main) local rubric = self return { main = main, nextFree = function (frame) return rubric:nextFree(frame) end, window = function (frame) return rubric:window(frame) end, years = function (frame) return rubric:years(frame) end, page = function (frame) return rubric:page(frame) end, } end return p ddfwn4bb5g221jhk792ob87m37jsntc 4 407897 3059774 3059593 2026-10-26T12:46:26Z Leutrim.P 113691 /* Matja e rrymes dhe tensonit */ 3059774 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymes dhe tensonit]] == {{dmb|1|Të griset}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:21 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2026 13:11 (CEST) * {{Të griset}} - Pasi është veç i njëjti artikull me "tensonit" e jo "tensionit" s'mendoj që kemi nevojë me diskutu këtu shumë hollësishëm [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 tetor 2026 00:27 (CET) === Diskutimi === ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} qdr13vbp4jwcrx5okt1amhb3twnj62j 3059775 3059774 2026-10-26T12:47:19Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3059774 i bërë nga [[Special:Contributions/Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[User talk:Leutrim.P|diskutimet]]) Zhbej mbyllje para kohe 3059775 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymes dhe tensonit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:21 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2026 13:11 (CEST) * {{Të griset}} - Pasi është veç i njëjti artikull me "tensonit" e jo "tensionit" s'mendoj që kemi nevojë me diskutu këtu shumë hollësishëm [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 tetor 2026 00:27 (CET) === Diskutimi === knr646dht4g4gp362vtsiwzgvipfuk5 4 407899 3059773 3059591 2026-10-26T12:46:24Z Leutrim.P 113691 /* Termoçiftet */ 3059773 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Termoçiftet]] == {{dmb|1|Të griset}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:24 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2026 12:53 (CEST) * {{Të griset}} - Mbushur me gabime, dhe duket se u krijua pa kuptuar nëse është në fakt një artikull në Wikipedia. Një artikull veçse ekziston për këtë temë tek ''[[Termoelementi]]''. Propozoj shndërrimin e këtij titulli (rrjedhimisht edhe formës së shquar ''[[Termoçifti]]'') në ridrejtim tek ''[[Termoelementi]]'. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 tetor 2026 00:23 (CET) === Diskutimi === ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} tm6yw1nyz072ldwv75ez3okyvkno1vx 3059776 3059773 2026-10-26T12:47:23Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3059773 i bërë nga [[Special:Contributions/Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[User talk:Leutrim.P|diskutimet]]) Zhbej mbyllje para kohe 3059776 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Termoçiftet]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:24 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2026 12:53 (CEST) * {{Të griset}} - Mbushur me gabime, dhe duket se u krijua pa kuptuar nëse është në fakt një artikull në Wikipedia. Një artikull veçse ekziston për këtë temë tek ''[[Termoelementi]]''. Propozoj shndërrimin e këtij titulli (rrjedhimisht edhe formës së shquar ''[[Termoçifti]]'') në ridrejtim tek ''[[Termoelementi]]'. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 tetor 2026 00:23 (CET) === Diskutimi === h89hwfrey06lhcut8pzsessr1s9cnzh 3060067 3059776 2026-10-27T10:00:07Z Klein Muçi 52109 Rregullim teknik: mbyllja e shkronjave të pjerrëta (''…'' në vend të ''…'), që nuk derdheshin në listë dhe te qendrat — përmes Claude AI 3060067 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Termoçiftet]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:24 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2026 12:53 (CEST) * {{Të griset}} - Mbushur me gabime, dhe duket se u krijua pa kuptuar nëse është në fakt një artikull në Wikipedia. Një artikull veçse ekziston për këtë temë tek ''[[Termoelementi]]''. Propozoj shndërrimin e këtij titulli (rrjedhimisht edhe formës së shquar ''[[Termoçifti]]'') në ridrejtim tek ''[[Termoelementi]]''. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 tetor 2026 00:23 (CET) === Diskutimi === mbmffdten474je4f0yf1p2k2ox847c0 1 407975 3059883 3059134 2026-10-26T18:23:06Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059883 wikitext text/x-wiki == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Ethics|9 tetor 2026|1379332693}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 23 tetor 2026 21:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Etika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059882 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://philarchive.org/rec/FITAMW. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://philarchive.org/rec/MILWOW-2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 19:23 (CET) 88kf1g8msv5xwns4czkuwjna9uykvbh 10 408056 3059720 2026-10-26T12:25:20Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: temat e qendrave si karta (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Buletini Teknik), të shkruara një herë për të gjitha — përmes Claude AI 3059720 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/threads.css: the threads of the hubs whose threads are the sections of the page itself (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave, Buletini Teknik), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The hubs that transclude their requests from pages of their own have Stampa:Community hubs/requests.css instead. */ /* Every thread (a request or a question, with all its discussion) as a card. The page view wraps each section in a <section> element: section 0 is the header of the page, negative ids are not threads. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) { position: relative; z-index: 0; margin: 1.5rem 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The title of the thread as the band on top of the card */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } /* Subsections inside a thread stay plain */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) section { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* A closed thread (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box .dmb-msg, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) dl dd { margin-top: 0.4em; } iwcun3b8r7xx5kcknkcl0jc20q7vo4z 3059994 3059720 2026-10-27T01:07:07Z Klein Muçi 52109 Komenti: Buletini Teknik ka stilet e veta — përmes Claude AI 3059994 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/threads.css: the threads of the hubs whose threads are the sections of the page itself (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The hubs that transclude their requests from pages of their own have Stampa:Community hubs/requests.css instead. */ /* Every thread (a request or a question, with all its discussion) as a card. The page view wraps each section in a <section> element: section 0 is the header of the page, negative ids are not threads. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) { position: relative; z-index: 0; margin: 1.5rem 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The title of the thread as the band on top of the card */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } /* Subsections inside a thread stay plain */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) section { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* A closed thread (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box .dmb-msg, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) dl dd { margin-top: 0.4em; } r98glgfybvac4g1uje1x33nfgkrl741 3060048 3059994 2026-10-27T09:04:40Z Klein Muçi 52109 Mbrojtur "[[Stampa:Community hubs/threads.css]]": Faqe teknike ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) 3059994 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/threads.css: the threads of the hubs whose threads are the sections of the page itself (Kuvendi, Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The hubs that transclude their requests from pages of their own have Stampa:Community hubs/requests.css instead. */ /* Every thread (a request or a question, with all its discussion) as a card. The page view wraps each section in a <section> element: section 0 is the header of the page, negative ids are not threads. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) { position: relative; z-index: 0; margin: 1.5rem 0; padding: 0 1.25rem 0.75rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } /* The title of the thread as the band on top of the card */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } /* Subsections inside a thread stay plain */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) section { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* A closed thread (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-green::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-box .dmb-msg, section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section:not([data-mw-section-id="0"]):not([data-mw-section-id^="-"]) dl dd { margin-top: 0.4em; } r98glgfybvac4g1uje1x33nfgkrl741 10 408057 3059721 2026-10-26T12:25:22Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: kërkesat e qendrave si karta (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Administrata, Artikujt e mirë dhe të përkryer), të shkruara një herë për të gjitha — përmes Claude AI 3059721 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/requests.css: the requests of the hubs that transclude them from pages of their own (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Administrata, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The tally of the votes under the title of the section "Votimi" comes with the request, from Module:Votes (cards, page), with its styles. The hubs whose threads are the sections of the page itself have Stampa:Community hubs/threads.css instead. */ /* Every request, with its votes and discussion, as a card. The requests come from their own pages, so the page view wraps each of them in <section data-mw-section-id="-1">; the sections inside (Votimi, Diskutimi…) stay plain. Nothing changes in the requests themselves. An open request has the blue accent of the threads of Kuvendi, the Zyra e Ankesave and Pyetje e Përgjigje. (z-index: the card keeps the colour of a closing, drawn behind its text, inside it.) */ section[data-mw-section-id="-1"] { position: relative; z-index: 0; margin: 1.25rem 0; padding: 0 1.25rem 0.6rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } section[data-mw-section-id="-1"] section[data-mw-section-id="-1"] { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* A closed request (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box .dmb-msg, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section[data-mw-section-id="-1"] dl dd { margin-top: 0.4em; } /* The table of contents lists the requests only: their "Votimi" and "Diskutimi" would triple it. The summary of the votes at the top of the list links to the requests too. */ .toc .toclevel-2 { display: none; } 3xv0mv2ahh5044uyw7buh8akgl1ntx8 3059769 3059721 2026-10-26T12:41:51Z Klein Muçi 52109 Hyrja e një faqeje nuk është kurrë kërkesë: mbetet e thjeshtë edhe kur pamja e faqes e numëron -1 (faqet e votimeve të Administratës) — përmes Claude AI 3059769 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/requests.css: the requests of the hubs that transclude them from pages of their own (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Administrata, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The tally of the votes under the title of the section "Votimi" comes with the request, from Module:Votes (cards, page), with its styles. The hubs whose threads are the sections of the page itself have Stampa:Community hubs/threads.css instead. */ /* Every request, with its votes and discussion, as a card. The requests come from their own pages, so the page view wraps each of them in <section data-mw-section-id="-1">; the sections inside (Votimi, Diskutimi…) stay plain. Nothing changes in the requests themselves. An open request has the blue accent of the threads of Kuvendi, the Zyra e Ankesave and Pyetje e Përgjigje. (z-index: the card keeps the colour of a closing, drawn behind its text, inside it.) */ section[data-mw-section-id="-1"] { position: relative; z-index: 0; margin: 1.25rem 0; padding: 0 1.25rem 0.6rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } section[data-mw-section-id="-1"] section[data-mw-section-id="-1"] { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* The introduction of a page is never a request. The page view numbers it -1 too when the requests that follow it come from a template that does not start with them (as on the voting pages of Administrata): it stays plain. */ section[data-mw-section-id="-1"]:first-child { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } /* A closed request (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box .dmb-msg, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section[data-mw-section-id="-1"] dl dd { margin-top: 0.4em; } /* The table of contents lists the requests only: their "Votimi" and "Diskutimi" would triple it. The summary of the votes at the top of the list links to the requests too. */ .toc .toclevel-2 { display: none; } mny0wqt9oeq1x1m5pt4ulko0gdhwykc 3059770 3059769 2026-10-26T12:44:28Z Klein Muçi 52109 Rreshti i votave (.votes-tally) vjen me stilet e kartave të kërkesave — përmes Claude AI 3059770 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/requests.css: the requests of the hubs that transclude them from pages of their own (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Administrata, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The tally of the votes under the title of the section "Votimi" comes with the request, from Module:Votes (cards, page); its line is drawn here. The hubs whose threads are the sections of the page itself have Stampa:Community hubs/threads.css instead. */ /* Every request, with its votes and discussion, as a card. The requests come from their own pages, so the page view wraps each of them in <section data-mw-section-id="-1">; the sections inside (Votimi, Diskutimi…) stay plain. Nothing changes in the requests themselves. An open request has the blue accent of the threads of Kuvendi, the Zyra e Ankesave and Pyetje e Përgjigje. (z-index: the card keeps the colour of a closing, drawn behind its text, inside it.) */ section[data-mw-section-id="-1"] { position: relative; z-index: 0; margin: 1.25rem 0; padding: 0 1.25rem 0.6rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } section[data-mw-section-id="-1"] section[data-mw-section-id="-1"] { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* The introduction of a page is never a request. The page view numbers it -1 too when the requests that follow it come from a template that does not start with them (as on the voting pages of Administrata): it stays plain. */ section[data-mw-section-id="-1"]:first-child { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } /* A closed request (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box .dmb-msg, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section[data-mw-section-id="-1"] dl dd { margin-top: 0.4em; } /* The tally of the votes, under the title of the section "Votimi" (Module:Votes): the kinds of the procedure, each user counted once with the last vote, the struck votes left out; the same figures as in the summary at the top of the list */ .votes-tally { margin: 0 0 0.4em; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; } /* The table of contents lists the requests only: their "Votimi" and "Diskutimi" would triple it. The summary of the votes at the top of the list links to the requests too. */ .toc .toclevel-2 { display: none; } l0iexlm6ig4jdefomhauhh9aem9lwwv 3060049 3059770 2026-10-27T09:04:55Z Klein Muçi 52109 Mbrojtur "[[Stampa:Community hubs/requests.css]]": Faqe teknike ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) 3059770 sanitized-css text/css /* Stampa:Community hubs/requests.css: the requests of the hubs that transclude them from pages of their own (Forumi i Grisjes, Ofiçina, Administrata, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer), each as a card. A hub loads it after Stampa:Community hubs/styles.css and before its own styles. The tally of the votes under the title of the section "Votimi" comes with the request, from Module:Votes (cards, page); its line is drawn here. The hubs whose threads are the sections of the page itself have Stampa:Community hubs/threads.css instead. */ /* Every request, with its votes and discussion, as a card. The requests come from their own pages, so the page view wraps each of them in <section data-mw-section-id="-1">; the sections inside (Votimi, Diskutimi…) stay plain. Nothing changes in the requests themselves. An open request has the blue accent of the threads of Kuvendi, the Zyra e Ankesave and Pyetje e Përgjigje. (z-index: the card keeps the colour of a closing, drawn behind its text, inside it.) */ section[data-mw-section-id="-1"] { position: relative; z-index: 0; margin: 1.25rem 0; padding: 0 1.25rem 0.6rem; border: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-left: 4px solid var(--border-color-progressive, #36c); background-color: var(--background-color-base, #fff); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 { margin: 0 -1.25rem 0.75rem; padding: 0.6rem 1.25rem 0.4rem; border-bottom: 1px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1); border-top-right-radius: 3px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] > .mw-heading2 h2 { margin: 0; padding: 0; border-bottom: none; } section[data-mw-section-id="-1"] section[data-mw-section-id="-1"] { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; border-radius: 0; background: none; } /* The introduction of a page is never a request. The page view numbers it -1 too when the requests that follow it come from a template that does not start with them (as on the voting pages of Administrata): it stays plain. */ section[data-mw-section-id="-1"]:first-child { position: static; z-index: auto; margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } /* A closed request (dmb under its title, Resolved or Refused, or the old pair of dmb with 1 and 2 around it): the closing colours the card green, red or grey, its accent and, lightly, its background, as the old box did, but without a box inside the card. Both are drawn by the closing itself (::before, ::after), placed over the whole card. A vote closed before the conditions of its procedure were met is amber, whatever its decision. */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { content: ''; position: absolute; top: -1px; bottom: -1px; left: -4px; width: 4px; background-color: var(--color-success, #14866d); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::before { background-color: var(--color-error, #d73333); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::before { background-color: var(--border-color-base, #a2a9b1); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::before { background-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-green::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { content: ''; position: absolute; top: 0; right: 0; bottom: 0; left: 0; z-index: -1; background-color: var(--background-color-success-subtle, #f5fff5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-red::after { background-color: var(--background-color-error-subtle, #fff5f5); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-grey::after { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-amber::after { background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5); } /* The old pair's box is dropped inside a card (no box inside the box); its message, and the banner of a vote closed with one call, become a plain line under the title, flush with the text (no box, no padding), like Resolved */ section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box { margin: 0; padding: 0; border: none; background: none; } section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-box .dmb-msg, section[data-mw-section-id="-1"] .dmb-banner:not(.dmb-soft) { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 2px 8px; margin: 0.2em 0 0.6em; padding: 0; border: 0; border-radius: 0; background: none; font-style: normal; font-size: 1em; line-height: 1.6; } /* Replies: a little air above each indented reply, so that every comment stands apart */ section[data-mw-section-id="-1"] dl dd { margin-top: 0.4em; } /* The tally of the votes, under the title of the section "Votimi" (Module:Votes): the kinds of the procedure, each user counted once with the last vote, the struck votes left out; the same figures as in the summary at the top of the list */ .votes-tally { margin: 0 0 0.4em; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 0.95em; } /* The table of contents lists the requests only: their "Votimi" and "Diskutimi" would triple it. The summary of the votes at the top of the list links to the requests too. */ .toc .toclevel-2 { display: none; } l0iexlm6ig4jdefomhauhh9aem9lwwv 3 408058 3059803 2026-10-26T13:04:55Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3059803 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Kosova.republike}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 26 tetor 2026 14:04 (CET) t20n54fld0yrtvhjx1d50rje5miajqn 3059806 3059803 2026-10-26T13:57:16Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Alfi Selmonaj */ 3059806 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Kosova.republike}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 26 tetor 2026 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfi Selmonaj]]'' == Përshëndetje, Kosova.republike! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3059804|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfi Selmonaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20tetor%202026,%2013:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 tetor 2026 14:57 (CET) 4jrm9twmsvgmilavd8sql45ik8oj6vm 0 408059 3059804 2026-10-26T13:42:15Z Kosova.republike 194978 Shtim i informacionit biografik dhe i referencave për rekordin Guinness. 3059804 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = | known_for = }} <!-- Kutia e të dhënave: plotësoni fushat që dini; të tjerat lërini bosh, se nuk shfaqen. Shtypni mbi kuti, në krye të faqes, dhe pastaj "Përpunoni" (në kod: shkruani pas çdo shenje "="). Te fotoja mjafton emri i skedës në Wikimedia Commons, p.sh. Shembull.jpg. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == <!-- Alfi Selmonaj ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë. --> == Karriera == <!-- Selmonaj merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. --><ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inc |first=Urgjent |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} m8ibekbjvm2vdwnrz8fvn7fbl4c5p49 3059805 3059804 2026-10-26T13:53:33Z Kosova.republike 194978 /* Jeta e hershme */ 3059805 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = | known_for = }} <!-- Kutia e të dhënave: plotësoni fushat që dini; të tjerat lërini bosh, se nuk shfaqen. Shtypni mbi kuti, në krye të faqes, dhe pastaj "Përpunoni" (në kod: shkruani pas çdo shenje "="). Te fotoja mjafton emri i skedës në Wikimedia Commons, p.sh. Shembull.jpg. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == '''Alfi Selmonaj''' ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë.<ref>{{Cite news |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it |language=en-US |url=https://insajderi.org/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it/ |access-date=2026-10-26}}</ref> == Karriera == '''Selmonaj''' merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. <ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inc |first=Urgjent |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} c8yjkws7pw7woh6bv4h6mre8zzcofbg 3059809 3059805 2026-10-26T14:04:41Z Kosova.republike 194978 Shtova kategorinë e sportit për ta klasifikuar më mirë biografinë në lidhje me arritjen në pingpong. 3059809 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = | known_for = }} <!-- Kutia e të dhënave: plotësoni fushat që dini; të tjerat lërini bosh, se nuk shfaqen. Shtypni mbi kuti, në krye të faqes, dhe pastaj "Përpunoni" (në kod: shkruani pas çdo shenje "="). Te fotoja mjafton emri i skedës në Wikimedia Commons, p.sh. Shembull.jpg. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == '''Alfi Selmonaj''' ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë.<ref>{{Cite news |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it |language=en-US |url=https://insajderi.org/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it/ |access-date=2026-10-26}}</ref> == Karriera == '''Selmonaj''' merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. <ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inc |first=Urgjent |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} [[Kategoria:Sport]] o6yvq1s02xrwdlplydh7jyv4thj01b6 3059812 3059809 2026-10-26T14:08:47Z Kosova.republike 194978 3059812 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = | known_for = }} <!-- Kutia e të dhënave: plotësoni fushat që dini; të tjerat lërini bosh, se nuk shfaqen. Shtypni mbi kuti, në krye të faqes, dhe pastaj "Përpunoni" (në kod: shkruani pas çdo shenje "="). Te fotoja mjafton emri i skedës në Wikimedia Commons, p.sh. Shembull.jpg. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == '''Alfi Selmonaj''' ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë.<ref>{{Cite news |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it |language=en-US |url=https://insajderi.org/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it/ |access-date=2026-10-26}}</ref> == Karriera == '''Selmonaj''' merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. <ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inc |first=Urgjent |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} [[Kategoria:Sport]] [[Kategoria:Fotografi]] br2hwepadfqszslapoddx0c73i49866 3059813 3059812 2026-10-26T14:10:02Z Kosova.republike 194978 /* Referime */ 3059813 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = | known_for = }} <!-- Kutia e të dhënave: plotësoni fushat që dini; të tjerat lërini bosh, se nuk shfaqen. Shtypni mbi kuti, në krye të faqes, dhe pastaj "Përpunoni" (në kod: shkruani pas çdo shenje "="). Te fotoja mjafton emri i skedës në Wikimedia Commons, p.sh. Shembull.jpg. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == '''Alfi Selmonaj''' ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë.<ref>{{Cite news |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it |language=en-US |url=https://insajderi.org/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it/ |access-date=2026-10-26}}</ref> == Karriera == '''Selmonaj''' merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. <ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} [[Kategoria:Sport]] [[Kategoria:Fotografi]] i62w267qf3jbqeszx8kzx8v40atno32 3059814 3059813 2026-10-26T14:15:11Z Kosova.republike 194978 3059814 wikitext text/x-wiki {{NIA|hyrja|person}}<!-- Hyrja: dy deri në katër fjali. E para thotë çfarë është tema, me titullin me shkronja të trasha, si në shembullin gri (në kod: {{NIA|hyrja|person}}); të tjerat, pse tema është e rëndësishme. Vetëm fakte, pa lëvdata. Shkruajeni këtu, pas këtij komenti. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> == Jeta e hershme == '''Alfi Selmonaj''' ka lindur më 13 mars 1997. Ai e ka përfunduar arsimin fillor dhe të mesëm në Deçan, Kosovë, ndërsa studimet universitare në fushën e ekonomisë i ka ndjekur në Gjakovë.<ref>{{Cite news |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it |language=en-US |url=https://insajderi.org/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it/ |access-date=2026-10-26}}</ref> == Karriera == '''Selmonaj''' merret me fotografinë profesionale. Në vitin 2026, ai u bë i njohur për arritjen e tij në pingpong, e cila u miratua nga Guinness World Records. <ref>{{Cite web |title=620 goditje në 3 minuta! Alfi Selmanaj nga Kosova shkruan historinë në Guinness |url=https://abcnews.al/620-goditje-ne-3-minuta-alfi-selmanaj-nga-kosova-shkruan-historine-ne-guinness/ |access-date=2026-10-26 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gazmend |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://veriu.info/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-guiness-it-video/ |access-date=2026-10-26 |website=Veriu.info |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-10-08 |title=I riu nga Kosova vendos rekord Gines |url=https://www.urgjent.com/njerez-suksese/i-riu-nga-kosova-vendos-rekord-gines/ |access-date=2026-10-26 |website=Urgjent Inc. |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bajrami |first=Albert |date=2026-10-07 |title=I riu nga Kosova thyen rekord, hyn në librin e Guiness-it (VIDEO) |url=https://klankosova.tv/i-riu-nga-kosova-thyen-rekord-hyn-ne-librin-e-1guiness-it-1video |access-date=2026-10-26 |website=Klan Kosova |language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} [[Kategoria:Sport]] [[Kategoria:Fotografi]] myt48uzq107acrbbrzihymra9jag9jx 10 408060 3059828 2026-10-26T15:02:34Z Klein Muçi 52109 Faqja u ridrejtua te [[Stampa:Refused]] 3059828 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Refused]] iawmtbyrxca5x3p728nibmxz4pnvgo7 3 408062 3059830 2026-10-26T15:52:20Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3059830 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Qamile demiri}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 26 tetor 2026 16:52 (CET) 2ky404hmx880csxdl6q17nlg608rd6m 3 408063 3059833 2026-10-26T16:11:47Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3059833 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Nuq123}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 26 tetor 2026 17:11 (CET) h1lgj4172lk93vtz06ny9x668x6kkbo 1 408064 3059836 2026-10-26T16:40:35Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3059836 wikitext text/x-wiki == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Education|20 shtator 2026|1375869623}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 17:40 (CET) qyzqj75os0w4wgrzkl0nshb8o2msy26 1 408065 3059841 2026-10-26T17:04:26Z Arianit 106 /* Përtkhim */ pjesë e re 3059841 wikitext text/x-wiki == Përtkhim == {{Përkthyer nga|en|Thought|4 tetor 2026|1378444889}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 tetor 2026 18:04 (CET) pnnlejt5jv7iq9uexqy10qkjwf93wuf 3 408066 3059844 2026-10-26T17:14:30Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3059844 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Shpresim sahiti}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 26 tetor 2026 18:14 (CET) oyvy1gakgaq3ij513m6ehje5912r1yw 0 408067 3059890 2026-10-26T19:00:50Z Edukatori 112234 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1371710651|Jacques Rancière]]" 3059890 wikitext text/x-wiki '''Jacques Rancière''' (10 qershor 1940) është një [[Filozofia|filozof]] francez, Profesor i Filozofisë në Shkollën Pasuniversitare Evropiane në [[Saas-Fee]] dhe [[Emeritusi|Profesor Emeritus]] i Filozofisë në Universitetin e Parisit VIII: Vincennes—Saint-Denis . Pasi ishte bashkëautor i librit ''“Reading Capital'' ” (1965) me filozofin strukturalist marksist Louis Althusser dhe të tjerë, dhe pasi ishte dëshmitar i kryengritjeve politike të vitit 1968, vepra e tij u kthye kundër marksizmit althusserian. Më vonë ai zhvilloi një vepër origjinale të fokusuar në [[Estetika|estetikë]] . <ref>{{Cite web |date=2010-04-17 |title=Jacques Rancière Faculty Profile |url=http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417061517/http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-date=17 April 2010 |website=www.egs.edu |publisher=European Graduate School}}</ref> Rancière kontribuoi në vëllimin me ndikim ''"Reading Capital"'' përpara se të ndahej publikisht me Althusser-in për qëndrimin e tij ndaj kryengritjes studentore të majit 1968 në Paris; Rancière mendonte se qëndrimi teorik i Althusser-it nuk linte hapësirë të mjaftueshme për kryengritje spontane popullore. == Biografia == Që atëherë, Rancière u largua nga rruga e përcaktuar nga mësuesi i tij dhe botoi një seri punimesh që shqyrtonin konceptet që përbëjnë kuptimin e diskursit politik, siç janë [[ideologjia]] dhe [[proletariati]] . Ai u përpoq të trajtonte nëse klasa punëtore ekziston në të vërtetë dhe se si masat e punëtorëve që mendimtarë si Althusser i referoheshin vazhdimisht hyjnë në një marrëdhënie me [[Njohuria|dijen]], veçanërisht kufijtë e dijes së filozofëve në lidhje me proletariatin. Një shembull i kësaj linje të të menduarit është libri i Rancière-s me titull ''Le philosophe et ses pauvres'' ( ''Filozofi dhe të varfrit e tij'', 1983), një libër rreth rolit të të varfërve në jetën intelektuale të filozofëve. Nga viti 1975 deri në vitin 1981, Rancière ishte një figurë për revistën ''{{Interlanguage link|Les Révoltes logiques|fr}}'' . Duke u formuar pjesërisht nga një seminar filozofie mbi historinë e punëtorëve që Rancière mbajti në Vincennes, ai mblodhi filozofë dhe historianë për një ndërhyrje radikale politike në mendimin francez pas kryengritjeve të majit 1968. <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> Titulli i saj vepron si një referencë për poemën e [[Artur Rembo|Arthur Rimbaud]], "Democratie" ( ''Nous massacrerons les révoltes logiques'' – "Do t'i shtypim të gjitha revoltat logjike") dhe si sloganin maoist [[Revolucioni Kulturor Kinez|të Revolucionit Kulturor]] të miratuar nga grupi ''Gauche Prolétarienne'', brenda të cilit ishin aktivë disa nga anëtarët e ''Les Révoltes Logiques'', <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> 'On a raison de se revolter' – 'Është e drejtë të revoltohesh'. , <ref>{{Cite book |last=Davis |first=Oliver |title=Jacques Ranciere: Key Contemporary Thinkers |publisher=Polity |year=2010 |isbn=978-0-7456-4654-1 |location=Cambridge |pages=37}}</ref> revista u përpoq të hetonte dhe të kundërshtonte normat historiografike dhe politike rreth përfaqësimit të historisë së punëtorëve dhe asaj shoqërore. Duke shkruar, së bashku me historianen feministe Geneviève Fraisse dhe të tjera, Rancière u përpoq të zbulonte kompleksitetin, kontradiktat dhe diversitetin e "mendimit dhe historisë nga poshtë ". Në pesëmbëdhjetë numrat e tij të zakonshëm, kolektivi dëshironte të kapërcente normat historiografike në të cilat klasës punëtore i jepej trajtim historik, por bëhej e pazëshme, homogjene dhe para-teorike; në vend të kësaj, ata i lejonin punëtorët të flisnin për veten e tyre dhe i merrnin seriozisht fjalët e tyre. <ref>{{Cite book |last=Deranty |first=Jean-Phillipe |title=Jacques Rancière: Key Concepts |publisher=Acumen |year=2010 |isbn=978-1-84465-233-4 |location=Durham |pages=18}}</ref> == Filozofia == bKohët e fundit, Rancière ka shkruar mbi temën e të drejtave të njeriut dhe konkretisht rolin e organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut në pohimin e autoritetit për të përcaktuar se cilat grupe njerëzish, përsëri problemi i masave, justifikojnë ndërhyrjet [[Të drejtat e njeriut|në të drejtat e njeriut]] dhe madje edhe luftën. === ''Mësuesi injorant'' === Libri i Rancière, ''[[Mësuesi injorant|The Injorant School Master: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (titulli origjinal ''Le Maître ignorant: Cinq leçons sur l'émancipation intellectuelle'', botuar në 1987) u shkrua për edukatorët dhe edukatorët e ardhshëm. Përmes historisë së [[Joseph Jacotot]], Rancière i sfidon lexuesit e tij që ta konsiderojnë barazinë si një pikënisje dhe jo si një destinacion. Duke vepruar kështu, ai u kërkon edukatorëve të braktisin temat dhe retorikën e mungesës kulturore dhe shpëtimit. Në vend që t’u kërkojë mësuesve të informuar që t’i udhëzojnë nxënësit drejt qëllimeve të përcaktuara dhe alienuese, Rancière argumenton se edukatorët mund ta kanalizojnë inteligjencën e barabartë tek të gjithë për të lehtësuar rritjen e tyre intelektuale në drejtime praktikisht të pakufizuara. Drejtori i shkollës nuk ka nevojë të dijë asgjë (dhe mund të jetë injorant). Rancière fillon me premisat se të gjithë kanë inteligjencë të barabartë dhe se çdo ushtrim kolektiv arsimor i bazuar në këtë parim mund të ofrojë njohuritë mbi të cilat ndërtohet njohuria. Ai pohon se të varfrit dhe të privuarit nga e drejta e votës duhet të ndihen plotësisht të aftë për të mësuar ''veten e tyre'' çfarëdo që duan të dinë. Për më tepër, kushdo mund të udhëheqë, dhe të shtypurit nuk duhet të ndihen të detyruar nga ekspertët ose të varur nga të tjerët për emancipimin e tyre intelektual. Jacotot mbronte idenë e 'barazisë së inteligjencës' dhe pohonte se një person injorant mund t'i mësonte një personi tjetër injorant. Rancière e zhvilloi këtë ide në ''veprën “Mësuesi Injorant”'', duke thënë se “ka budallallëk sa herë që një inteligjencë i nënshtrohet një tjetre... kushdo që jep mësim pa emancipuar budallallëk”. <ref>{{Cite book |last=Jacques Ranciere |title=[[The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]] |year=1981 |pages=13, 18}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Molly Quinn |title=Epistemologies of Ignorance in Education |pages=31–52 |chapter=Committing (to) Ignorance}}</ref> == Publikime == * ''[http://www.marx2mao.com/Other/RC68NB.html Reading Capital]'' (1968) (with Louis Althusser, Roger Establet, Pierre Macherey and Étienne Balibar in the French original edition) * “Reply to Levy”. ''Telos'' 33 (Fall 1977). New York: Telos Press. * ''The Nights of Labor: The Workers' Dream in Nineteenth-Century France'' (1989) {{ISBN|0-87722-833-7}}. * ''[[Mësuesi injorant|The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (1987, tr. 1991) - {{ISBN|0-8047-1969-1}}. * ''The Names of History: On the Poetics of Knowledge'' (1994) - <small>This is a brief book, arguing for an [[Epistemologjia|epistemological]] critique of the methods and goals of the traditional study of [[Historia|history]]. </small><small>It has been influential in the [[Filozofia e historisë|philosophy of history]]</small> * ''On the Shores of Politics'' (1995): {{ISBN|0-86091-637-5}} * ''Disagreement: Politics and Philosophy'' (1998) {{ISBN|0-8166-2844-0}}. * ''Short Voyages to the Land of the People'' (2003): {{ISBN|0-8047-3682-0}} * ''The Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible'', ed. and transl. by Gabriel Rockhill (2004): {{ISBN|978-0-8264-8954-8}} * ''The Philosopher and His Poor'', ed. Andrew Parker, co-trans. John Drury, Corinne Oster, and Andrew Parker (2004): {{ISBN|978-0-8223-3274-9}} * ''The Future of the Image'' (2007): {{ISBN|1-84467-107-0}} * ''Hatred of Democracy'' (2007): {{ISBN|978-1-84467-098-7}} * ''The Aesthetic Unconscious'' (2009), transl., Debra Keates & James Swenson: {{ISBN|978-0-7456-4644-2}} * ''Aesthetics and its Discontents'' (2009), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-0-7456-4630-5}} * ''The Emancipated Spectator'' (2010): {{ISBN|978-1-84467-343-8}} * ''Dissensus: On Politics and Aesthetics'' (2010): {{ISBN|978-1-84706-445-5}} * ''Chronicles of Consensual Times'' (2010), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-4288-8}} * ''The Politics of Literature'' (2011), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-4531-5}} * ''Staging the People: The Proletarian and His Double'' (2011), tr. by David Fernbach: {{ISBN|978-1-84467-697-2}} * ''Althusser's Lesson'' (2011) - <small>The first English translation of Rancière's first book, in which he explores and begins to move beyond the thought of his mentor, Louis Althusser</small> (tr. by Emiliano Battista) {{ISBN|978-1-4411-0805-0}} * ''Mute Speech: Literature, Critical Theory, and Politics'' (2011), tr. by James Swenson: {{ISBN|978-0-231-15103-0}} * ''Mallarmé: The Politics of the Siren'' (2011), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-3840-9}} * ''Aisthesis: Scenes from the Aesthetic Regime of Art'' (2013), tr. by Zakir Paul: {{ISBN|978-1-78168-089-6}} * ''Bela Tarr, the Time After'' (2013), tr. by Erik Beranek: {{ISBN|978-1937561154}} * ''Figures of History'' (2014), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-7956-3}} * ''The Method of Equality'' (2016), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-8062-0}} * ''Modern Times'' (2017) : {{ISBN|978-953-7372-31-6}} - 4 essays on temporality in art and politics, originally written in English * "[https://www.babylonia.gr/2018/01/18/coffee-jacques-ranciere-beneath-acropolis-download/ A coffee with Jacques Rancière Beneath the Acropolis]" (2018), ''Babylonia'' * ''The Edges of Fiction'' (2019), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3044-1}} * ''Politics and Aesthetics'', with Peter Engelmann (2019), tr. by Wieland Hoban: {{ISBN|978-1-5095-3502-6}} * ''What Times Are We Living In?'' (2020), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3698-6}} * ''The Time of the Landscape'' (2022), tr. by Emiliano Battista: {{ISBN|978-1-5095-4814-9}} * ''Uncertain Times'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5867-4}} * ''Rethinking Emancipation'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5922-0}} [[Kategoria:Filozofë francezë të shekullit XX]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Parisit]] [[Kategoria:Njerëz nga Algjeri]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1940]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Post-strukturalistë]] d6v2xhe6kj1vztkwdb1rehhymxzeori 3059891 3059890 2026-10-26T19:01:47Z Edukatori 112234 3059891 wikitext text/x-wiki '''Jacques Rancière''' (10 qershor 1940) është një [[Filozofia|filozof]] francez, Profesor i Filozofisë në Shkollën Pasuniversitare Evropiane në [[Saas-Fee]] dhe [[Emeritusi|Profesor Emeritus]] i Filozofisë në Universitetin e Parisit VIII: Vincennes—Saint-Denis . Pasi ishte bashkëautor i librit ''“Reading Capital'' ” (1965) me filozofin strukturalist marksist Louis Althusser dhe të tjerë, dhe pasi ishte dëshmitar i kryengritjeve politike të vitit 1968, vepra e tij u kthye kundër marksizmit althusserian. Më vonë ai zhvilloi një vepër origjinale të fokusuar në [[Estetika|estetikë]] . <ref>{{Cite web |date=2010-04-17 |title=Jacques Rancière Faculty Profile |url=http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417061517/http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-date=17 April 2010 |website=www.egs.edu |publisher=European Graduate School}}</ref> == Biografia == Rancière kontribuoi në vëllimin me ndikim ''"Reading Capital"'' përpara se të ndahej publikisht me Althusser-in për qëndrimin e tij ndaj kryengritjes studentore të majit 1968 në Paris; Rancière mendonte se qëndrimi teorik i Althusser-it nuk linte hapësirë të mjaftueshme për kryengritje spontane popullore. Që atëherë, Rancière u largua nga rruga e përcaktuar nga mësuesi i tij dhe botoi një seri punimesh që shqyrtonin konceptet që përbëjnë kuptimin e diskursit politik, siç janë [[ideologjia]] dhe [[proletariati]] . Ai u përpoq të trajtonte nëse klasa punëtore ekziston në të vërtetë dhe se si masat e punëtorëve që mendimtarë si Althusser i referoheshin vazhdimisht hyjnë në një marrëdhënie me [[Njohuria|dijen]], veçanërisht kufijtë e dijes së filozofëve në lidhje me proletariatin. Një shembull i kësaj linje të të menduarit është libri i Rancière-s me titull ''Le philosophe et ses pauvres'' ( ''Filozofi dhe të varfrit e tij'', 1983), një libër rreth rolit të të varfërve në jetën intelektuale të filozofëve. Nga viti 1975 deri në vitin 1981, Rancière ishte një figurë për revistën ''{{Interlanguage link|Les Révoltes logiques|fr}}'' . Duke u formuar pjesërisht nga një seminar filozofie mbi historinë e punëtorëve që Rancière mbajti në Vincennes, ai mblodhi filozofë dhe historianë për një ndërhyrje radikale politike në mendimin francez pas kryengritjeve të majit 1968. <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> Titulli i saj vepron si një referencë për poemën e [[Artur Rembo|Arthur Rimbaud]], "Democratie" ( ''Nous massacrerons les révoltes logiques'' – "Do t'i shtypim të gjitha revoltat logjike") dhe si sloganin maoist [[Revolucioni Kulturor Kinez|të Revolucionit Kulturor]] të miratuar nga grupi ''Gauche Prolétarienne'', brenda të cilit ishin aktivë disa nga anëtarët e ''Les Révoltes Logiques'', <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> 'On a raison de se revolter' – 'Është e drejtë të revoltohesh'. , <ref>{{Cite book |last=Davis |first=Oliver |title=Jacques Ranciere: Key Contemporary Thinkers |publisher=Polity |year=2010 |isbn=978-0-7456-4654-1 |location=Cambridge |pages=37}}</ref> revista u përpoq të hetonte dhe të kundërshtonte normat historiografike dhe politike rreth përfaqësimit të historisë së punëtorëve dhe asaj shoqërore. Duke shkruar, së bashku me historianen feministe Geneviève Fraisse dhe të tjera, Rancière u përpoq të zbulonte kompleksitetin, kontradiktat dhe diversitetin e "mendimit dhe historisë nga poshtë ". Në pesëmbëdhjetë numrat e tij të zakonshëm, kolektivi dëshironte të kapërcente normat historiografike në të cilat klasës punëtore i jepej trajtim historik, por bëhej e pazëshme, homogjene dhe para-teorike; në vend të kësaj, ata i lejonin punëtorët të flisnin për veten e tyre dhe i merrnin seriozisht fjalët e tyre. <ref>{{Cite book |last=Deranty |first=Jean-Phillipe |title=Jacques Rancière: Key Concepts |publisher=Acumen |year=2010 |isbn=978-1-84465-233-4 |location=Durham |pages=18}}</ref> == Filozofia == bKohët e fundit, Rancière ka shkruar mbi temën e të drejtave të njeriut dhe konkretisht rolin e organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut në pohimin e autoritetit për të përcaktuar se cilat grupe njerëzish, përsëri problemi i masave, justifikojnë ndërhyrjet [[Të drejtat e njeriut|në të drejtat e njeriut]] dhe madje edhe luftën. === ''Mësuesi injorant'' === Libri i Rancière, ''[[Mësuesi injorant|The Injorant School Master: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (titulli origjinal ''Le Maître ignorant: Cinq leçons sur l'émancipation intellectuelle'', botuar në 1987) u shkrua për edukatorët dhe edukatorët e ardhshëm. Përmes historisë së [[Joseph Jacotot]], Rancière i sfidon lexuesit e tij që ta konsiderojnë barazinë si një pikënisje dhe jo si një destinacion. Duke vepruar kështu, ai u kërkon edukatorëve të braktisin temat dhe retorikën e mungesës kulturore dhe shpëtimit. Në vend që t’u kërkojë mësuesve të informuar që t’i udhëzojnë nxënësit drejt qëllimeve të përcaktuara dhe alienuese, Rancière argumenton se edukatorët mund ta kanalizojnë inteligjencën e barabartë tek të gjithë për të lehtësuar rritjen e tyre intelektuale në drejtime praktikisht të pakufizuara. Drejtori i shkollës nuk ka nevojë të dijë asgjë (dhe mund të jetë injorant). Rancière fillon me premisat se të gjithë kanë inteligjencë të barabartë dhe se çdo ushtrim kolektiv arsimor i bazuar në këtë parim mund të ofrojë njohuritë mbi të cilat ndërtohet njohuria. Ai pohon se të varfrit dhe të privuarit nga e drejta e votës duhet të ndihen plotësisht të aftë për të mësuar ''veten e tyre'' çfarëdo që duan të dinë. Për më tepër, kushdo mund të udhëheqë, dhe të shtypurit nuk duhet të ndihen të detyruar nga ekspertët ose të varur nga të tjerët për emancipimin e tyre intelektual. Jacotot mbronte idenë e 'barazisë së inteligjencës' dhe pohonte se një person injorant mund t'i mësonte një personi tjetër injorant. Rancière e zhvilloi këtë ide në ''veprën “Mësuesi Injorant”'', duke thënë se “ka budallallëk sa herë që një inteligjencë i nënshtrohet një tjetre... kushdo që jep mësim pa emancipuar budallallëk”. <ref>{{Cite book |last=Jacques Ranciere |title=[[The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]] |year=1981 |pages=13, 18}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Molly Quinn |title=Epistemologies of Ignorance in Education |pages=31–52 |chapter=Committing (to) Ignorance}}</ref> == Publikime == * ''[http://www.marx2mao.com/Other/RC68NB.html Reading Capital]'' (1968) (with Louis Althusser, Roger Establet, Pierre Macherey and Étienne Balibar in the French original edition) * “Reply to Levy”. ''Telos'' 33 (Fall 1977). New York: Telos Press. * ''The Nights of Labor: The Workers' Dream in Nineteenth-Century France'' (1989) {{ISBN|0-87722-833-7}}. * ''[[Mësuesi injorant|The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (1987, tr. 1991) - {{ISBN|0-8047-1969-1}}. * ''The Names of History: On the Poetics of Knowledge'' (1994) - <small>This is a brief book, arguing for an [[Epistemologjia|epistemological]] critique of the methods and goals of the traditional study of [[Historia|history]]. </small><small>It has been influential in the [[Filozofia e historisë|philosophy of history]]</small> * ''On the Shores of Politics'' (1995): {{ISBN|0-86091-637-5}} * ''Disagreement: Politics and Philosophy'' (1998) {{ISBN|0-8166-2844-0}}. * ''Short Voyages to the Land of the People'' (2003): {{ISBN|0-8047-3682-0}} * ''The Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible'', ed. and transl. by Gabriel Rockhill (2004): {{ISBN|978-0-8264-8954-8}} * ''The Philosopher and His Poor'', ed. Andrew Parker, co-trans. John Drury, Corinne Oster, and Andrew Parker (2004): {{ISBN|978-0-8223-3274-9}} * ''The Future of the Image'' (2007): {{ISBN|1-84467-107-0}} * ''Hatred of Democracy'' (2007): {{ISBN|978-1-84467-098-7}} * ''The Aesthetic Unconscious'' (2009), transl., Debra Keates & James Swenson: {{ISBN|978-0-7456-4644-2}} * ''Aesthetics and its Discontents'' (2009), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-0-7456-4630-5}} * ''The Emancipated Spectator'' (2010): {{ISBN|978-1-84467-343-8}} * ''Dissensus: On Politics and Aesthetics'' (2010): {{ISBN|978-1-84706-445-5}} * ''Chronicles of Consensual Times'' (2010), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-4288-8}} * ''The Politics of Literature'' (2011), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-4531-5}} * ''Staging the People: The Proletarian and His Double'' (2011), tr. by David Fernbach: {{ISBN|978-1-84467-697-2}} * ''Althusser's Lesson'' (2011) - <small>The first English translation of Rancière's first book, in which he explores and begins to move beyond the thought of his mentor, Louis Althusser</small> (tr. by Emiliano Battista) {{ISBN|978-1-4411-0805-0}} * ''Mute Speech: Literature, Critical Theory, and Politics'' (2011), tr. by James Swenson: {{ISBN|978-0-231-15103-0}} * ''Mallarmé: The Politics of the Siren'' (2011), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-3840-9}} * ''Aisthesis: Scenes from the Aesthetic Regime of Art'' (2013), tr. by Zakir Paul: {{ISBN|978-1-78168-089-6}} * ''Bela Tarr, the Time After'' (2013), tr. by Erik Beranek: {{ISBN|978-1937561154}} * ''Figures of History'' (2014), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-7956-3}} * ''The Method of Equality'' (2016), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-8062-0}} * ''Modern Times'' (2017) : {{ISBN|978-953-7372-31-6}} - 4 essays on temporality in art and politics, originally written in English * "[https://www.babylonia.gr/2018/01/18/coffee-jacques-ranciere-beneath-acropolis-download/ A coffee with Jacques Rancière Beneath the Acropolis]" (2018), ''Babylonia'' * ''The Edges of Fiction'' (2019), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3044-1}} * ''Politics and Aesthetics'', with Peter Engelmann (2019), tr. by Wieland Hoban: {{ISBN|978-1-5095-3502-6}} * ''What Times Are We Living In?'' (2020), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3698-6}} * ''The Time of the Landscape'' (2022), tr. by Emiliano Battista: {{ISBN|978-1-5095-4814-9}} * ''Uncertain Times'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5867-4}} * ''Rethinking Emancipation'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5922-0}} [[Kategoria:Filozofë francezë të shekullit XX]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Parisit]] [[Kategoria:Njerëz nga Algjeri]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1940]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Post-strukturalistë]] nccyxyzyxphq2p0rg8wo3zos3uddtl6 3059892 3059891 2026-10-26T19:02:57Z Edukatori 112234 3059892 wikitext text/x-wiki '''Jacques Rancière''' (10 qershor 1940) është një [[Filozofia|filozof]] francez, Profesor i Filozofisë në Shkollën Pasuniversitare Evropiane në [[Saas-Fee]] dhe [[Emeritusi|Profesor Emeritus]] i Filozofisë në Universitetin e Parisit VIII: Vincennes—Saint-Denis . Pasi ishte bashkëautor i librit ''“Reading Capital'' ” (1965) me filozofin strukturalist marksist Louis Althusser dhe të tjerë, dhe pasi ishte dëshmitar i kryengritjeve politike të vitit 1968, vepra e tij u kthye kundër marksizmit althusserian. Më vonë ai zhvilloi një vepër origjinale të fokusuar në [[Estetika|estetikë]] . <ref>{{Cite web |date=2010-04-17 |title=Jacques Rancière Faculty Profile |url=http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417061517/http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-date=17 April 2010 |website=www.egs.edu |publisher=European Graduate School}}</ref> == Biografia == Rancière kontribuoi në vëllimin me ndikim ''"Reading Capital"'' përpara se të ndahej publikisht me Althusser-in për qëndrimin e tij ndaj kryengritjes studentore të majit 1968 në Paris; Rancière mendonte se qëndrimi teorik i Althusser-it nuk linte hapësirë të mjaftueshme për kryengritje spontane popullore. Që atëherë, Rancière u largua nga rruga e përcaktuar nga mësuesi i tij dhe botoi një seri punimesh që shqyrtonin konceptet që përbëjnë kuptimin e diskursit politik, siç janë [[ideologjia]] dhe [[proletariati]] . Ai u përpoq të trajtonte nëse klasa punëtore ekziston në të vërtetë dhe se si masat e punëtorëve që mendimtarë si Althusser i referoheshin vazhdimisht hyjnë në një marrëdhënie me [[Njohuria|dijen]], veçanërisht kufijtë e dijes së filozofëve në lidhje me proletariatin. Një shembull i kësaj linje të të menduarit është libri i Rancière-s me titull ''Le philosophe et ses pauvres'' ( ''Filozofi dhe të varfrit e tij'', 1983), një libër rreth rolit të të varfërve në jetën intelektuale të filozofëve. Nga viti 1975 deri në vitin 1981, Rancière ishte një figurë për revistën ''{{Interlanguage link|Les Révoltes logiques|fr}}'' . Duke u formuar pjesërisht nga një seminar filozofie mbi historinë e punëtorëve që Rancière mbajti në Vincennes, ai mblodhi filozofë dhe historianë për një ndërhyrje radikale politike në mendimin francez pas kryengritjeve të majit 1968. <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> Titulli i saj vepron si një referencë për poemën e [[Artur Rembo|Arthur Rimbaud]], "Democratie" ( ''Nous massacrerons les révoltes logiques'' – "Do t'i shtypim të gjitha revoltat logjike") dhe si sloganin maoist [[Revolucioni Kulturor Kinez|të Revolucionit Kulturor]] të miratuar nga grupi ''Gauche Prolétarienne'', brenda të cilit ishin aktivë disa nga anëtarët e ''Les Révoltes Logiques'', <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> 'On a raison de se revolter' – 'Është e drejtë të revoltohesh'. , <ref>{{Cite book |last=Davis |first=Oliver |title=Jacques Ranciere: Key Contemporary Thinkers |publisher=Polity |year=2010 |isbn=978-0-7456-4654-1 |location=Cambridge |pages=37}}</ref> revista u përpoq të hetonte dhe të kundërshtonte normat historiografike dhe politike rreth përfaqësimit të historisë së punëtorëve dhe asaj shoqërore. Duke shkruar, së bashku me historianen feministe Geneviève Fraisse dhe të tjera, Rancière u përpoq të zbulonte kompleksitetin, kontradiktat dhe diversitetin e "mendimit dhe historisë nga poshtë ". Në pesëmbëdhjetë numrat e tij të zakonshëm, kolektivi dëshironte të kapërcente normat historiografike në të cilat klasës punëtore i jepej trajtim historik, por bëhej e pazëshme, homogjene dhe para-teorike; në vend të kësaj, ata i lejonin punëtorët të flisnin për veten e tyre dhe i merrnin seriozisht fjalët e tyre. <ref>{{Cite book |last=Deranty |first=Jean-Phillipe |title=Jacques Rancière: Key Concepts |publisher=Acumen |year=2010 |isbn=978-1-84465-233-4 |location=Durham |pages=18}}</ref> Kohët e fundit, Rancière ka shkruar mbi temën e të drejtave të njeriut dhe konkretisht rolin e organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut në pohimin e autoritetit për të përcaktuar se cilat grupe njerëzish, përsëri problemi i masave, justifikojnë ndërhyrjet [[Të drejtat e njeriut|në të drejtat e njeriut]] dhe madje edhe luftën. === ''Mësuesi injorant'' === Libri i Rancière, ''[[Mësuesi injorant|The Injorant School Master: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (titulli origjinal ''Le Maître ignorant: Cinq leçons sur l'émancipation intellectuelle'', botuar në 1987) u shkrua për edukatorët dhe edukatorët e ardhshëm. Përmes historisë së [[Joseph Jacotot]], Rancière i sfidon lexuesit e tij që ta konsiderojnë barazinë si një pikënisje dhe jo si një destinacion. Duke vepruar kështu, ai u kërkon edukatorëve të braktisin temat dhe retorikën e mungesës kulturore dhe shpëtimit. Në vend që t’u kërkojë mësuesve të informuar që t’i udhëzojnë nxënësit drejt qëllimeve të përcaktuara dhe alienuese, Rancière argumenton se edukatorët mund ta kanalizojnë inteligjencën e barabartë tek të gjithë për të lehtësuar rritjen e tyre intelektuale në drejtime praktikisht të pakufizuara. Drejtori i shkollës nuk ka nevojë të dijë asgjë (dhe mund të jetë injorant). Rancière fillon me premisat se të gjithë kanë inteligjencë të barabartë dhe se çdo ushtrim kolektiv arsimor i bazuar në këtë parim mund të ofrojë njohuritë mbi të cilat ndërtohet njohuria. Ai pohon se të varfrit dhe të privuarit nga e drejta e votës duhet të ndihen plotësisht të aftë për të mësuar ''veten e tyre'' çfarëdo që duan të dinë. Për më tepër, kushdo mund të udhëheqë, dhe të shtypurit nuk duhet të ndihen të detyruar nga ekspertët ose të varur nga të tjerët për emancipimin e tyre intelektual. Jacotot mbronte idenë e 'barazisë së inteligjencës' dhe pohonte se një person injorant mund t'i mësonte një personi tjetër injorant. Rancière e zhvilloi këtë ide në ''veprën “Mësuesi Injorant”'', duke thënë se “ka budallallëk sa herë që një inteligjencë i nënshtrohet një tjetre... kushdo që jep mësim pa emancipuar budallallëk”. <ref>{{Cite book |last=Jacques Ranciere |title=[[The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]] |year=1981 |pages=13, 18}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Molly Quinn |title=Epistemologies of Ignorance in Education |pages=31–52 |chapter=Committing (to) Ignorance}}</ref> == Publikime == * ''[http://www.marx2mao.com/Other/RC68NB.html Reading Capital]'' (1968) (with Louis Althusser, Roger Establet, Pierre Macherey and Étienne Balibar in the French original edition) * “Reply to Levy”. ''Telos'' 33 (Fall 1977). New York: Telos Press. * ''The Nights of Labor: The Workers' Dream in Nineteenth-Century France'' (1989) {{ISBN|0-87722-833-7}}. * ''[[Mësuesi injorant|The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (1987, tr. 1991) - {{ISBN|0-8047-1969-1}}. * ''The Names of History: On the Poetics of Knowledge'' (1994) - <small>This is a brief book, arguing for an [[Epistemologjia|epistemological]] critique of the methods and goals of the traditional study of [[Historia|history]]. </small><small>It has been influential in the [[Filozofia e historisë|philosophy of history]]</small> * ''On the Shores of Politics'' (1995): {{ISBN|0-86091-637-5}} * ''Disagreement: Politics and Philosophy'' (1998) {{ISBN|0-8166-2844-0}}. * ''Short Voyages to the Land of the People'' (2003): {{ISBN|0-8047-3682-0}} * ''The Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible'', ed. and transl. by Gabriel Rockhill (2004): {{ISBN|978-0-8264-8954-8}} * ''The Philosopher and His Poor'', ed. Andrew Parker, co-trans. John Drury, Corinne Oster, and Andrew Parker (2004): {{ISBN|978-0-8223-3274-9}} * ''The Future of the Image'' (2007): {{ISBN|1-84467-107-0}} * ''Hatred of Democracy'' (2007): {{ISBN|978-1-84467-098-7}} * ''The Aesthetic Unconscious'' (2009), transl., Debra Keates & James Swenson: {{ISBN|978-0-7456-4644-2}} * ''Aesthetics and its Discontents'' (2009), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-0-7456-4630-5}} * ''The Emancipated Spectator'' (2010): {{ISBN|978-1-84467-343-8}} * ''Dissensus: On Politics and Aesthetics'' (2010): {{ISBN|978-1-84706-445-5}} * ''Chronicles of Consensual Times'' (2010), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-4288-8}} * ''The Politics of Literature'' (2011), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-4531-5}} * ''Staging the People: The Proletarian and His Double'' (2011), tr. by David Fernbach: {{ISBN|978-1-84467-697-2}} * ''Althusser's Lesson'' (2011) - <small>The first English translation of Rancière's first book, in which he explores and begins to move beyond the thought of his mentor, Louis Althusser</small> (tr. by Emiliano Battista) {{ISBN|978-1-4411-0805-0}} * ''Mute Speech: Literature, Critical Theory, and Politics'' (2011), tr. by James Swenson: {{ISBN|978-0-231-15103-0}} * ''Mallarmé: The Politics of the Siren'' (2011), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-3840-9}} * ''Aisthesis: Scenes from the Aesthetic Regime of Art'' (2013), tr. by Zakir Paul: {{ISBN|978-1-78168-089-6}} * ''Bela Tarr, the Time After'' (2013), tr. by Erik Beranek: {{ISBN|978-1937561154}} * ''Figures of History'' (2014), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-7956-3}} * ''The Method of Equality'' (2016), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-8062-0}} * ''Modern Times'' (2017) : {{ISBN|978-953-7372-31-6}} - 4 essays on temporality in art and politics, originally written in English * "[https://www.babylonia.gr/2018/01/18/coffee-jacques-ranciere-beneath-acropolis-download/ A coffee with Jacques Rancière Beneath the Acropolis]" (2018), ''Babylonia'' * ''The Edges of Fiction'' (2019), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3044-1}} * ''Politics and Aesthetics'', with Peter Engelmann (2019), tr. by Wieland Hoban: {{ISBN|978-1-5095-3502-6}} * ''What Times Are We Living In?'' (2020), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3698-6}} * ''The Time of the Landscape'' (2022), tr. by Emiliano Battista: {{ISBN|978-1-5095-4814-9}} * ''Uncertain Times'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5867-4}} * ''Rethinking Emancipation'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5922-0}} == Referime == [[Kategoria:Filozofë francezë të shekullit XX]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Parisit]] [[Kategoria:Njerëz nga Algjeri]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1940]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Post-strukturalistë]] jdddv1koisyywodehx3ujfya4a7h5o6 3059893 3059892 2026-10-26T19:03:57Z Edukatori 112234 3059893 wikitext text/x-wiki '''Jacques Rancière''' (10 qershor 1940) është një [[Filozofia|filozof]] francez, Profesor i Filozofisë në Shkollën Pasuniversitare Evropiane në [[Saas-Fee]] dhe [[Emeritusi|Profesor Emeritus]] i Filozofisë në Universitetin e Parisit VIII: Vincennes—Saint-Denis . Pasi ishte bashkëautor i librit ''“Reading Capital'' ” (1965) me filozofin strukturalist marksist Louis Althusser dhe të tjerë, dhe pasi ishte dëshmitar i kryengritjeve politike të vitit 1968, vepra e tij u kthye kundër marksizmit althusserian. Më vonë ai zhvilloi një vepër origjinale të fokusuar në [[Estetika|estetikë]] . <ref>{{Cite web |date=2010-04-17 |title=Jacques Rancière Faculty Profile |url=http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417061517/http://www.egs.edu/faculty/jacques-ranciere/biography/ |archive-date=17 prill 2010 |website=www.egs.edu |publisher=European Graduate School}}</ref> == Biografia == Rancière kontribuoi në vëllimin me ndikim ''"Reading Capital"'' përpara se të ndahej publikisht me Althusser-in për qëndrimin e tij ndaj kryengritjes studentore të majit 1968 në Paris; Rancière mendonte se qëndrimi teorik i Althusser-it nuk linte hapësirë të mjaftueshme për kryengritje spontane popullore. Që atëherë, Rancière u largua nga rruga e përcaktuar nga mësuesi i tij dhe botoi një seri punimesh që shqyrtonin konceptet që përbëjnë kuptimin e diskursit politik, siç janë [[ideologjia]] dhe [[proletariati]] . Ai u përpoq të trajtonte nëse klasa punëtore ekziston në të vërtetë dhe se si masat e punëtorëve që mendimtarë si Althusser i referoheshin vazhdimisht hyjnë në një marrëdhënie me [[Njohuria|dijen]], veçanërisht kufijtë e dijes së filozofëve në lidhje me proletariatin. Një shembull i kësaj linje të të menduarit është libri i Rancière-s me titull ''Le philosophe et ses pauvres'' ( ''Filozofi dhe të varfrit e tij'', 1983), një libër rreth rolit të të varfërve në jetën intelektuale të filozofëve. Nga viti 1975 deri në vitin 1981, Rancière ishte një figurë për revistën ''{{Interlanguage link|Les Révoltes logiques|fr}}'' . Duke u formuar pjesërisht nga një seminar filozofie mbi historinë e punëtorëve që Rancière mbajti në Vincennes, ai mblodhi filozofë dhe historianë për një ndërhyrje radikale politike në mendimin francez pas kryengritjeve të majit 1968. <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> Titulli i saj vepron si një referencë për poemën e [[Artur Rembo|Arthur Rimbaud]], "Democratie" ( ''Nous massacrerons les révoltes logiques'' – "Do t'i shtypim të gjitha revoltat logjike") dhe si sloganin maoist [[Revolucioni Kulturor Kinez|të Revolucionit Kulturor]] të miratuar nga grupi ''Gauche Prolétarienne'', brenda të cilit ishin aktivë disa nga anëtarët e ''Les Révoltes Logiques'', <ref>{{Cite book |last=Ross |first=Kristin |title=May 1968 and its Afterlives |publisher=University of Chicago Press |year=2002 |isbn=0-226-72797-1 |location=Chicago |pages=125}}</ref> 'On a raison de se revolter' – 'Është e drejtë të revoltohesh'. , <ref>{{Cite book |last=Davis |first=Oliver |title=Jacques Ranciere: Key Contemporary Thinkers |publisher=Polity |year=2010 |isbn=978-0-7456-4654-1 |location=Cambridge |pages=37}}</ref> revista u përpoq të hetonte dhe të kundërshtonte normat historiografike dhe politike rreth përfaqësimit të historisë së punëtorëve dhe asaj shoqërore. Duke shkruar, së bashku me historianen feministe Geneviève Fraisse dhe të tjera, Rancière u përpoq të zbulonte kompleksitetin, kontradiktat dhe diversitetin e "mendimit dhe historisë nga poshtë ". Në pesëmbëdhjetë numrat e tij të zakonshëm, kolektivi dëshironte të kapërcente normat historiografike në të cilat klasës punëtore i jepej trajtim historik, por bëhej e pazëshme, homogjene dhe para-teorike; në vend të kësaj, ata i lejonin punëtorët të flisnin për veten e tyre dhe i merrnin seriozisht fjalët e tyre. <ref>{{Cite book |last=Deranty |first=Jean-Phillipe |title=Jacques Rancière: Key Concepts |publisher=Acumen |year=2010 |isbn=978-1-84465-233-4 |location=Durham |pages=18}}</ref> Kohët e fundit, Rancière ka shkruar mbi temën e të drejtave të njeriut dhe konkretisht rolin e organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut në pohimin e autoritetit për të përcaktuar se cilat grupe njerëzish, përsëri problemi i masave, justifikojnë ndërhyrjet [[Të drejtat e njeriut|në të drejtat e njeriut]] dhe madje edhe luftën. === ''Mësuesi injorant'' === Libri i Rancière, ''[[Mësuesi injorant|The Injorant School Master: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (titulli origjinal ''Le Maître ignorant: Cinq leçons sur l'émancipation intellectuelle'', botuar në 1987) u shkrua për edukatorët dhe edukatorët e ardhshëm. Përmes historisë së [[Joseph Jacotot]], Rancière i sfidon lexuesit e tij që ta konsiderojnë barazinë si një pikënisje dhe jo si një destinacion. Duke vepruar kështu, ai u kërkon edukatorëve të braktisin temat dhe retorikën e mungesës kulturore dhe shpëtimit. Në vend që t’u kërkojë mësuesve të informuar që t’i udhëzojnë nxënësit drejt qëllimeve të përcaktuara dhe alienuese, Rancière argumenton se edukatorët mund ta kanalizojnë inteligjencën e barabartë tek të gjithë për të lehtësuar rritjen e tyre intelektuale në drejtime praktikisht të pakufizuara. Drejtori i shkollës nuk ka nevojë të dijë asgjë (dhe mund të jetë injorant). Rancière fillon me premisat se të gjithë kanë inteligjencë të barabartë dhe se çdo ushtrim kolektiv arsimor i bazuar në këtë parim mund të ofrojë njohuritë mbi të cilat ndërtohet njohuria. Ai pohon se të varfrit dhe të privuarit nga e drejta e votës duhet të ndihen plotësisht të aftë për të mësuar ''veten e tyre'' çfarëdo që duan të dinë. Për më tepër, kushdo mund të udhëheqë, dhe të shtypurit nuk duhet të ndihen të detyruar nga ekspertët ose të varur nga të tjerët për emancipimin e tyre intelektual. Jacotot mbronte idenë e 'barazisë së inteligjencës' dhe pohonte se një person injorant mund t'i mësonte një personi tjetër injorant. Rancière e zhvilloi këtë ide në ''veprën “Mësuesi Injorant”'', duke thënë se “ka budallallëk sa herë që një inteligjencë i nënshtrohet një tjetre... kushdo që jep mësim pa emancipuar budallallëk”. <ref>{{Cite book |last=Jacques Ranciere |title=[[The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]] |year=1981 |pages=13, 18}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Molly Quinn |title=Epistemologies of Ignorance in Education |pages=31–52 |chapter=Committing (to) Ignorance}}</ref> == Publikime == * ''[http://www.marx2mao.com/Other/RC68NB.html Reading Capital]'' (1968) (with Louis Althusser, Roger Establet, Pierre Macherey and Étienne Balibar in the French original edition) * “Reply to Levy”. ''Telos'' 33 (Fall 1977). New York: Telos Press. * ''The Nights of Labor: The Workers' Dream in Nineteenth-Century France'' (1989) {{ISBN|0-87722-833-7}}. * ''[[Mësuesi injorant|The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation]]'' (1987, tr. 1991) - {{ISBN|0-8047-1969-1}}. * ''The Names of History: On the Poetics of Knowledge'' (1994) - <small>This is a brief book, arguing for an [[Epistemologjia|epistemological]] critique of the methods and goals of the traditional study of [[Historia|history]]. </small><small>It has been influential in the [[Filozofia e historisë|philosophy of history]]</small> * ''On the Shores of Politics'' (1995): {{ISBN|0-86091-637-5}} * ''Disagreement: Politics and Philosophy'' (1998) {{ISBN|0-8166-2844-0}}. * ''Short Voyages to the Land of the People'' (2003): {{ISBN|0-8047-3682-0}} * ''The Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible'', ed. and transl. by Gabriel Rockhill (2004): {{ISBN|978-0-8264-8954-8}} * ''The Philosopher and His Poor'', ed. Andrew Parker, co-trans. John Drury, Corinne Oster, and Andrew Parker (2004): {{ISBN|978-0-8223-3274-9}} * ''The Future of the Image'' (2007): {{ISBN|1-84467-107-0}} * ''Hatred of Democracy'' (2007): {{ISBN|978-1-84467-098-7}} * ''The Aesthetic Unconscious'' (2009), transl., Debra Keates & James Swenson: {{ISBN|978-0-7456-4644-2}} * ''Aesthetics and its Discontents'' (2009), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-0-7456-4630-5}} * ''The Emancipated Spectator'' (2010): {{ISBN|978-1-84467-343-8}} * ''Dissensus: On Politics and Aesthetics'' (2010): {{ISBN|978-1-84706-445-5}} * ''Chronicles of Consensual Times'' (2010), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-4288-8}} * ''The Politics of Literature'' (2011), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-4531-5}} * ''Staging the People: The Proletarian and His Double'' (2011), tr. by David Fernbach: {{ISBN|978-1-84467-697-2}} * ''Althusser's Lesson'' (2011) - <small>The first English translation of Rancière's first book, in which he explores and begins to move beyond the thought of his mentor, Louis Althusser</small> (tr. by Emiliano Battista) {{ISBN|978-1-4411-0805-0}} * ''Mute Speech: Literature, Critical Theory, and Politics'' (2011), tr. by James Swenson: {{ISBN|978-0-231-15103-0}} * ''Mallarmé: The Politics of the Siren'' (2011), tr. by Steven Corcoran: {{ISBN|978-0-8264-3840-9}} * ''Aisthesis: Scenes from the Aesthetic Regime of Art'' (2013), tr. by Zakir Paul: {{ISBN|978-1-78168-089-6}} * ''Bela Tarr, the Time After'' (2013), tr. by Erik Beranek: {{ISBN|978-1937561154}} * ''Figures of History'' (2014), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-7956-3}} * ''The Method of Equality'' (2016), tr. by Julie Rose: {{ISBN|978-0-7456-8062-0}} * ''Modern Times'' (2017) : {{ISBN|978-953-7372-31-6}} - 4 essays on temporality in art and politics, originally written in English * "[https://www.babylonia.gr/2018/01/18/coffee-jacques-ranciere-beneath-acropolis-download/ A coffee with Jacques Rancière Beneath the Acropolis]" (2018), ''Babylonia'' * ''The Edges of Fiction'' (2019), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3044-1}} * ''Politics and Aesthetics'', with Peter Engelmann (2019), tr. by Wieland Hoban: {{ISBN|978-1-5095-3502-6}} * ''What Times Are We Living In?'' (2020), tr. by Steve Corcoran: {{ISBN|978-1-5095-3698-6}} * ''The Time of the Landscape'' (2022), tr. by Emiliano Battista: {{ISBN|978-1-5095-4814-9}} * ''Uncertain Times'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5867-4}} * ''Rethinking Emancipation'' (2024), tr. by Andrew Brown: {{ISBN|978-1-5095-5922-0}} == Referime == [[Kategoria:Filozofë francezë të shekullit XX]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Parisit]] [[Kategoria:Njerëz nga Algjeri]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1940]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Post-strukturalistë]] m04uhfzevbxzxmjte703fvg5zv3gcdp 14 408068 3059894 2026-10-26T19:07:32Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Post-modernistë]] 3059894 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Post-modernistë]] shp4p4a6wm1xbp1qum61o6x0kr8l961 3059899 3059894 2026-10-26T19:13:11Z Edukatori 112234 removed [[Category:Post-modernistë]]; added [[Category:Postmodernistë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3059899 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Postmodernistë]] 1me6xcyly2eetm00o933gwg7ajrmjgb 14 408069 3059895 2026-10-26T19:09:41Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Postmodernizëm]] 3059895 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Postmodernizëm]] 0uq8122l7okt96nrr2eey6nqqsxn6rw 3059897 3059895 2026-10-26T19:12:53Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Kategoria:Post-modernistë]] te [[Kategoria:Postmodernistë]] 3059895 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Postmodernizëm]] 0uq8122l7okt96nrr2eey6nqqsxn6rw 14 408070 3059896 2026-10-26T19:12:35Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Historia bashkëkohore]] 3059896 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Historia bashkëkohore]] e5d6d36eoc0jeeka82i185oq84syps2 3059900 3059896 2026-10-26T19:13:37Z Edukatori 112234 added [[Category:Modernizëm]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3059900 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Historia bashkëkohore]] [[Kategoria:Modernizëm]] 3t9h1ew0u8owofph4yu3r5y134ii1nj 3059901 3059900 2026-10-26T19:14:22Z Edukatori 112234 removed [[Category:Modernizëm]]; added [[Category:Modernitet]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3059901 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Historia bashkëkohore]] [[Kategoria:Modernitet]] qeyh2eeh26845b0kto1hj9acedm3f1a 14 408071 3059898 2026-10-26T19:12:53Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Kategoria:Post-modernistë]] te [[Kategoria:Postmodernistë]] 3059898 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[:Kategoria:Postmodernistë]] 4tcplsfta7892k5cezxzq6v9kwr6kt5 1 408072 3059908 2026-10-26T19:46:58Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3059908 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fatkeqësia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3059907 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220629055012/https://hazards.fema.gov/nri/natural-hazards për lidhjen https://hazards.fema.gov/nri/natural-hazards. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 tetor 2026 20:46 (CET) teipo8cifv73dcan28xpky60alcn948 828 408073 3059928 2026-10-26T23:02:50Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi i modulit të ambasadave — përmes Claude AI 3059928 wikitext text/x-wiki Moduli i [[Wikipedia:Ambasadat]]: lista e ambasadorëve të secilës gjuhë dhe treguesi i gjuhëve në krye të faqes. == Lista e një ambasade == Rreth listës së një ambasade, me kodin e gjuhës në të njëjtin rresht: <pre>{{#invoke:Embassies|list|code=en|1= # ~~~~ }}</pre> * Çdo rresht i listës (firma e një ambasadori) merr një buton të vogël ✉, që hap një mesazh të ri në faqen e diskutimit të atij përdoruesi, sepse faqja u kërkon vizitorëve të shkruajnë atje. Firmat mbeten ashtu siç janë shkruar. * Lista nis e palosur: shigjeta në fund të kartës së ambasadës e hap (me numrin e ambasadorëve), dhe po ajo shigjetë, atëherë mbi listë, e palos sërish. * Me <code>code</code>, karta merr edhe emrin e gjuhës në vetë atë gjuhë, nën titull, dhe në fund butonin "Bëhuni ambasador", që hap për redaktim seksionin e ambasadës, për t'u shtuar si ambasador; një ambasadë pa ambasadorë e thotë këtë. * Një ambasadë ka të shumtën 10 ambasadorë (<code>MAX</code> te moduli, rregulli i [[Wikipedia:Ambasadat/Hyrja]]): një ambasadë e plotë e thotë këtë në fund, në vend të butonit. == Treguesi i gjuhëve == <code><nowiki>{{#invoke:Embassies|index|Wikipedia:Ambasadat}}</nowiki></code> jep gjuhët e faqes, secila me numrin e ambasadorëve të saj, si lidhje te ambasadat (në kokën e faqes), dhe poshtë tyre numrin e ambasadave dhe të ambasadorëve gjithsej. Pa parametër, lexon faqen ku thirret. == Një gjuhë e re == Emri i gjuhës në vetë gjuhën merret nga tabela <code>LANGUAGES</code> e modulit; për një gjuhë që nuk është atje shtohet një rresht, me kodin dhe emrin. Pa të, karta tregon vetëm kodin. <code>lista</code> është emri i vjetër i <code>list</code> (kur moduli quhej Moduli:Ambasadat), për kopjet e vjetra të faqes. <includeonly>{{Sandbox other|| [[Kategoria:Module]] [[Kategoria:Module Lua]] }}</includeonly> h14r5yuu3po5msvzr4psv4xvolggf8y 0 408074 3059929 2026-10-26T23:03:59Z Klasapunëtore 194204 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1379849720|Prunus spinosa]]" 3059929 wikitext text/x-wiki '''''Kulumria (Prunus spinosa)''''' është një specie bime [[Bimët me lule|lulëzuese]] në familjen e trëndafilave, Rosaceae . Është vendas në Evropë dhe [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]], dhe është natyralizuar në pjesë të Amerikës së Veriut. Frutat përdoren për të bërë xhin me llambadar në [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe patxaran në Vendin Bask . Druri përdoret për të bërë [[Bastuni|shkopinj ecjeje]], përfshirë shillelaghun irlandez . ''Kulumbria (Prunus spinosa)'' zakonisht formon një kaçubë të madhe gjetherënëse, por mund të rritet si një pemë e vogël deri në {{Convert|6|m}} i gjatë. Ka lëvore të zezë dhe degë të dendura, të ngurta dhe me gjemba që zakonisht formojnë një rrëmujë. <ref>{{Cite book |last=Kilbracken, J. |title=Larousse Easy Way Guide to Trees |publisher=Larousse |year=1995 |isbn=0-7523-0027X}}</ref> <ref>{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' – Sloe, Blackthorn |url=https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Prunus+spinosa |website=PFAF Plant Database}}</ref> [[Gjethja|Gjethet]] janë ovale,{{Convert|2–4.5|cm}} të gjata dhe{{Convert|1.2–2|cm}} i gjerë, me një diferencë të dhëmbëzuar. [[Lulja|Lulet]] janë rreth  në diametër, me pesë petale të bardha kremoze; ato prodhohen pak para gjetheve në fillim të pranverës, <ref>{{Cite book |last=Clapham, A.C. |title=Excursion Flora of the British Isles |last2=Tutin, T.G. |last3=Warburg, E.F. |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |isbn=0-521-04656-4 |location=Cambridge, UK}}</ref> dhe janë hermafrodite dhe pjalmohen nga insektet. Fruti, i quajtur "sloe", është një drupe me një farë të vetme.{{Convert|10–12|mm}} në diametër, e zezë me një lulëzim dylli vjollcë-blu, që piqet në fund të vjeshtës. Pemët mund të jetojnë deri në 100 vjet. <ref>{{Cite web |last=Trust |first=Woodland |title=Blackthorn (Prunus spinosa) - British Trees |url=https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/british-trees/a-z-of-british-trees/blackthorn/ |access-date=2026-09-27 |website=Woodland Trust}}</ref> == Përshkrimi == Në Mbretërinë e Bashkuar, ato tradicionalisht korren në tetor ose nëntor, pas ngricave të para, pasi kjo e bën lëkurën më të butë dhe më të lehtë për t'u përpunuar në xhin sloe. <ref name="Mabey-2007">{{Cite book |last=Mabey |first=Richard |title=Food for Free |date=2007 |publisher=HarperCollins Publishers |edition=3rd |location=London |page=47}}</ref> Sloes janë me mish të hollë, me një shije shumë të fortë astringjente kur janë të freskëta. <ref name="Rushforth 1999">{{Harvnb|Rushforth|1999}}</ref> Fruti i tij zgjat mesatarisht 36.7 ditë. Fruti përmban mesatarisht 77.6% ujë, dhe pesha e tij e thatë përfshin 10.6% [[Karbohidratet|karbohidrate]] dhe 0.6% [[Lipidet|lipide]] . {{Sfn|Ehrlén|Eriksson|1991}} ''Prunus spinosa'' ka një grup kromozomesh tetraploid (2 ''n'' = 4 ''x'' = 32). {{Sfn|Weinberger|1975}} === Speciet e ngjashme === ''Prunus spinosa'' ngatërrohet shpesh me llojin e ngjashëm ''P.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXA">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>cerasifera'' (kumbulla qershi), veçanërisht në fillim të pranverës kur kjo e fundit fillon të lulëzojë një muaj ose më herët se ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="Mitchell">{{Cite book |last=Mitchell |first=Alan |title=A field guide to the trees of Britain and Northern Europe |last2=Dahlstrøm |first2=Preben |last3=Sunesen |first3=Ebbe |last4=Darter |first4=Christine |date=1974 |publisher=Collins |isbn=0-00-212035-6 |publication-place=London |page=291}}</ref> Ato mund të dallohen nga madhësia e luleve, rreth 15.&nbsp;mm ''P.&nbsp;spinosa'', dhe 20&nbsp;mm në ''P.&nbsp;cerasifera'' . Përveç kësaj, sepalet janë të përkulura prapa në ''P.&nbsp;cerasifera'', por jo në ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Tree Guide UK">{{Cite web |title=Blackthorn flowers |url=https://www.treeguideuk.co.uk/blackthorn-flowers/ |access-date=9 February 2022 |website=Tree Guide UK}}</ref> Ato mund të dallohen në dimër nga zakoni i tyre me shkurre me degë më të ngurta, me kënd më të gjerë, gri-kafe të ''P.&nbsp;spinosa'' (e gjelbër dhe fleksibile, në filizat njëvjeçarë të ''P.&nbsp;cerasifera'' ); <ref name="Rushforth 1999" /> në verë nga gjethet relativisht më të ngushta të ''P.&nbsp;spinosa'', më shumë se dy herë më e gjatë se e gjerë; <ref name="Rushforth 1999" /> dhe në vjeshtë nga ngjyra e lëkurës së frutave në të zezë të purpurt në ''P.&nbsp;spinosa'' dhe e verdhë ose e kuqe në ''P.&nbsp;cerasifera'' ; kjo e fundit piqet gjithashtu rreth dy muaj më herët, në fund të verës ose në fillim të vjeshtës. <ref name="Stace-2019">{{Cite book |last=Stace |first=C.A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C. & M. Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=4th |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K. |author-link=C. A. Stace}}</ref> {{Rp|207}}{{Gallery|Illustration Prunus spinosa1.jpg|1885 illustration|Schlehe1.jpg|In early spring|Schlehenbusch.jpg|Shrub in the [[Vogelsberg]]|Blackthorn in blossom.jpg|Close-up of flowers|Husband and wife trees - Blackthorn.JPG|[[inosculation|Inosculated]] tree branches}}''P. spinosa'' është vendas në Evropë, Azinë perëndimore dhe lokalisht në Afrikën veriperëndimore. <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="POWO">{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:730297-1 |access-date=21 March 2023 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> Është gjithashtu i natyralizuar në nivel lokal në [[Tasmania|Tasmani]] dhe Amerikën Veriore Lindore. <ref name="POWO" /> Gjethja nganjëherë hahet nga larvat e Lepidoptera-ve, duke përfshirë fluturën e vogël vezake, fluturën perandore, fluturën shelgbukuroshe, fluturën me njolla të bardha, fluturën smeraldi të zakonshëm, fluturën e nëntorit, fluturën e zbehtë të nëntorit, fluturën me njolla, fluturën me njolla, fluturën me squfur, fluturën me gjemba, me bisht kafe, me bisht të verdhë, fluturën me mbulesë të shkurtër, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë me kufi të gjerë, me njolla katrore të dyfishtë, vijën e zezë me qime, vijën kafe me qime, fluturën e murrizit ( ''Scythropia crataegella'' ) dhe fluturën me mbulesë të rastësishme ''Coleophora anatipennella'' . Druri i ngordhur i gjembit të zi siguron ushqim për vemjet e fluturës fshehëse ''Esperia oliviella'' .  == Përdorimet == Shkurre, me gjembat e saj të gjatë e të mprehtë, përdoret tradicionalisht në Britani dhe në pjesë të tjera të Evropës Veriore për të krijuar një gardh të sigurt për bagëtinë. {{Sfn|Coats|1992}} Fruti është i ngjashëm me një dasmë ose [[Kumbulla|kumbull]] të vogël, i përshtatshëm për konservim, por mjaft [[wiktionary:tart#English|i athët]] dhe [[wiktionary:astringent#English|astringjent]] për t’u ngrënë i freskët, përveç nëse mblidhet pas ditëve të para të ngricës së vjeshtës. Ky efekt mund të riprodhohet duke ngrirë lloçet e korrura. Ky lloj pjekjeje quhet bletting . Meqenëse bima është rezistente dhe rritet në një gamë të gjerë kushtesh, ajo përdoret si [[Nënshartesa|nënshartesë]] për shumë lloje të tjera të kumbullës, si dhe për disa lloje të tjera të frutave.  Lëngu përdorej në prodhimin e verës së rreme të portos dhe përdorej si një adeziv për t'i dhënë ashpërsi verës së vërtetë të portos, deri në fillim të shekullit të 20-të. Në Britaninë rurale, një liker, xhini me llomollë, përgatitet duke përzier [[Gin|xhinin]] me llomollë dhe sheqer; [[vodka]] gjithashtu mund të përzihet me llomollë. <ref name="Kerri-2010">{{Cite web |last=Kerri |date=10 Oct 2010 |title=Sloe gin and sloe chutney |url=http://dinnerdiary.org/2010/10/10/sloe-gin-and-sloe-chutney/ |access-date=31 August 2017 |website=Dinner Diary}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, në Greqinë Veriore, ata bëjnë një liker me gjemba të zi duke i përzier tsipouro frutave dhe duke shtuar sheqer.  Në [[Navara|Navarre]], Spanjë, një liker popullor i quajtur {{Lang|eu|[[pacharán]]}} është bërë me llokume.  Në Francë, një liker i quajtur {{Lang|fr|troussepinette}}, ose thjesht {{Lang|fr|épine}} ose {{Lang|fr|épinette}}, bëhet nga filizat e rinj në pranverë (në vend të frutave në vjeshtë).  ( {{Lang|fr|Vin d'épine}}, po ashtu, është një infuzion i filizave të hershëm të gjembaçit të zi të zbutur me sheqer në verë.) Në [[Italia|Itali]], infuzioni i alkoolit me frutat dhe sheqerin prodhon një liker të quajtur {{Lang|it|[[bargnolino]]}} (ndonjëherë {{Lang|it|prunella}} ).  Në Francë, {{Lang|fr|[[eau de vie]] de prunelle[s]}} distilohet nga lloku i fermentuar në rajone të tilla si [[Alzasa|Alsace]] . Vera e bërë nga llokumat e fermentuara prodhohet në Britani, në [[Gjermania|Gjermani]] dhe vende të tjera të Evropës Qendrore.  Gjithashtu përdoret ndonjëherë në prodhimin e birrës lambic në [[Belgjika|Belgjikë]] .  Nga sloes mund të bëhet edhe reçel, reçel, <ref name="Kerri-2010" /> dhe të përdoret në byrekë me fruta. Mishrat e konservuara në [[Uthulla|uthull]] kanë shije të ngjashme me {{Transl|ja|[[umeboshi]]}} japonez . Lëngu i frutave e ngjyros lirin me një ngjyrë të kuqërremtë që më pas shndërrohet në një blu të zbehtë që zgjat. {{Sfn|Coats|1992}} Gjethet ngjajnë me gjethet e çajit dhe përdoren si një adeziv i çajit. [[Fruti|Bërthamat e frutave]] janë gjetur në banesat pranë liqeneve zvicerane. Përdorimi i hershëm i llomoqit si ushqim nga njerëzit dëshmohet në rastin e mumjes njerëzore 5,300-vjeçare (me nofkën Ötzi ), e zbuluar në Alpet Ötztal përgjatë kufirit austriako-italian në vitin 1991; një llomoq u gjet pranë mbetjeve, duke treguar se Ötzi kishte ndërmend ta hante atë para se të vdiste. <ref name="Ghose-2012">{{Cite web |last=Ghose |first=Tia |date=8 November 2012 |title=Mummy melodrama: Top 9&nbsp;secrets about Ötzi the Iceman |url=http://www.livescience.com/24666-otzi-iceman-mummy-life-death.html |access-date=10 November 2012 |website=LiveScience |location=part 7}}</ref> <ref>{{Cite web |year=2016 |title=Ötzi the Iceman |url=http://www.iceman.it/en/the-copper-age/ |access-date=2019-07-19 |series=The Copper Age |publisher=[[Museo Archeologico dell'Alto Adige]] |language=en}}</ref> [[Kategoria:Pemë frutore]] [[Kategoria:Bimë mjekësore]] [[Kategoria:Flora e Evropës]] [[Kategoria:IUCN Red List least concern species]] [[Kategoria:Prunus]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] guwu389ju4lml4mml2uik8h2mtpfq1a 3059930 3059929 2026-10-26T23:04:57Z Klasapunëtore 194204 3059930 wikitext text/x-wiki '''''Kulumria''''' ''(Prunus spinosa)'' është një specie bime [[Bimët me lule|lulëzuese]] në familjen e trëndafilave, Rosaceae . Është vendas në Evropë dhe [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]], dhe është natyralizuar në pjesë të Amerikës së Veriut. Frutat përdoren për të bërë xhin me llambadar në [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe patxaran në Vendin Bask . Druri përdoret për të bërë [[Bastuni|shkopinj ecjeje]], përfshirë shillelaghun irlandez . Kulumbria (''Prunus spinosa)'' zakonisht formon një kaçubë të madhe gjetherënëse, por mund të rritet si një pemë e vogël deri në {{Convert|6|m}} i gjatë. Ka lëvore të zezë dhe degë të dendura, të ngurta dhe me gjemba që zakonisht formojnë një rrëmujë. <ref>{{Cite book |last=Kilbracken, J. |title=Larousse Easy Way Guide to Trees |publisher=Larousse |year=1995 |isbn=0-7523-0027X}}</ref> <ref>{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' – Sloe, Blackthorn |url=https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Prunus+spinosa |website=PFAF Plant Database}}</ref> [[Gjethja|Gjethet]] janë ovale,{{Convert|2–4.5|cm}} të gjata dhe{{Convert|1.2–2|cm}} i gjerë, me një diferencë të dhëmbëzuar. [[Lulja|Lulet]] janë rreth  në diametër, me pesë petale të bardha kremoze; ato prodhohen pak para gjetheve në fillim të pranverës, <ref>{{Cite book |last=Clapham, A.C. |title=Excursion Flora of the British Isles |last2=Tutin, T.G. |last3=Warburg, E.F. |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |isbn=0-521-04656-4 |location=Cambridge, UK}}</ref> dhe janë hermafrodite dhe pjalmohen nga insektet. Fruti, i quajtur "sloe", është një drupe me një farë të vetme.{{Convert|10–12|mm}} në diametër, e zezë me një lulëzim dylli vjollcë-blu, që piqet në fund të vjeshtës. Pemët mund të jetojnë deri në 100 vjet. <ref>{{Cite web |last=Trust |first=Woodland |title=Blackthorn (Prunus spinosa) - British Trees |url=https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/british-trees/a-z-of-british-trees/blackthorn/ |access-date=2026-09-27 |website=Woodland Trust}}</ref> == Përshkrimi == Në Mbretërinë e Bashkuar, ato tradicionalisht korren në tetor ose nëntor, pas ngricave të para, pasi kjo e bën lëkurën më të butë dhe më të lehtë për t'u përpunuar në xhin sloe. <ref name="Mabey-2007">{{Cite book |last=Mabey |first=Richard |title=Food for Free |date=2007 |publisher=HarperCollins Publishers |edition=3rd |location=London |page=47}}</ref> Sloes janë me mish të hollë, me një shije shumë të fortë astringjente kur janë të freskëta. <ref name="Rushforth 1999">{{Harvnb|Rushforth|1999}}</ref> Fruti i tij zgjat mesatarisht 36.7 ditë. Fruti përmban mesatarisht 77.6% ujë, dhe pesha e tij e thatë përfshin 10.6% [[Karbohidratet|karbohidrate]] dhe 0.6% [[Lipidet|lipide]] . {{Sfn|Ehrlén|Eriksson|1991}} ''Prunus spinosa'' ka një grup kromozomesh tetraploid (2 ''n'' = 4 ''x'' = 32). {{Sfn|Weinberger|1975}} === Speciet e ngjashme === ''Prunus spinosa'' ngatërrohet shpesh me llojin e ngjashëm ''P.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXA">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>cerasifera'' (kumbulla qershi), veçanërisht në fillim të pranverës kur kjo e fundit fillon të lulëzojë një muaj ose më herët se ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="Mitchell">{{Cite book |last=Mitchell |first=Alan |title=A field guide to the trees of Britain and Northern Europe |last2=Dahlstrøm |first2=Preben |last3=Sunesen |first3=Ebbe |last4=Darter |first4=Christine |date=1974 |publisher=Collins |isbn=0-00-212035-6 |publication-place=London |page=291}}</ref> Ato mund të dallohen nga madhësia e luleve, rreth 15.&nbsp;mm ''P.&nbsp;spinosa'', dhe 20&nbsp;mm në ''P.&nbsp;cerasifera'' . Përveç kësaj, sepalet janë të përkulura prapa në ''P.&nbsp;cerasifera'', por jo në ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Tree Guide UK">{{Cite web |title=Blackthorn flowers |url=https://www.treeguideuk.co.uk/blackthorn-flowers/ |access-date=9 February 2022 |website=Tree Guide UK}}</ref> Ato mund të dallohen në dimër nga zakoni i tyre me shkurre me degë më të ngurta, me kënd më të gjerë, gri-kafe të ''P.&nbsp;spinosa'' (e gjelbër dhe fleksibile, në filizat njëvjeçarë të ''P.&nbsp;cerasifera'' ); <ref name="Rushforth 1999" /> në verë nga gjethet relativisht më të ngushta të ''P.&nbsp;spinosa'', më shumë se dy herë më e gjatë se e gjerë; <ref name="Rushforth 1999" /> dhe në vjeshtë nga ngjyra e lëkurës së frutave në të zezë të purpurt në ''P.&nbsp;spinosa'' dhe e verdhë ose e kuqe në ''P.&nbsp;cerasifera'' ; kjo e fundit piqet gjithashtu rreth dy muaj më herët, në fund të verës ose në fillim të vjeshtës. <ref name="Stace-2019">{{Cite book |last=Stace |first=C.A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C. & M. Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=4th |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K. |author-link=C. A. Stace}}</ref> {{Rp|207}}{{Gallery|Illustration Prunus spinosa1.jpg|1885 illustration|Schlehe1.jpg|In early spring|Schlehenbusch.jpg|Shrub in the [[Vogelsberg]]|Blackthorn in blossom.jpg|Close-up of flowers|Husband and wife trees - Blackthorn.JPG|[[inosculation|Inosculated]] tree branches}}''P. spinosa'' është vendas në Evropë, Azinë perëndimore dhe lokalisht në Afrikën veriperëndimore. <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="POWO">{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:730297-1 |access-date=21 March 2023 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> Është gjithashtu i natyralizuar në nivel lokal në [[Tasmania|Tasmani]] dhe Amerikën Veriore Lindore. <ref name="POWO" /> Gjethja nganjëherë hahet nga larvat e Lepidoptera-ve, duke përfshirë fluturën e vogël vezake, fluturën perandore, fluturën shelgbukuroshe, fluturën me njolla të bardha, fluturën smeraldi të zakonshëm, fluturën e nëntorit, fluturën e zbehtë të nëntorit, fluturën me njolla, fluturën me njolla, fluturën me squfur, fluturën me gjemba, me bisht kafe, me bisht të verdhë, fluturën me mbulesë të shkurtër, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë me kufi të gjerë, me njolla katrore të dyfishtë, vijën e zezë me qime, vijën kafe me qime, fluturën e murrizit ( ''Scythropia crataegella'' ) dhe fluturën me mbulesë të rastësishme ''Coleophora anatipennella'' . Druri i ngordhur i gjembit të zi siguron ushqim për vemjet e fluturës fshehëse ''Esperia oliviella'' .  == Përdorimet == Shkurre, me gjembat e saj të gjatë e të mprehtë, përdoret tradicionalisht në Britani dhe në pjesë të tjera të Evropës Veriore për të krijuar një gardh të sigurt për bagëtinë. {{Sfn|Coats|1992}} Fruti është i ngjashëm me një dasmë ose [[Kumbulla|kumbull]] të vogël, i përshtatshëm për konservim, por mjaft [[wiktionary:tart#English|i athët]] dhe [[wiktionary:astringent#English|astringjent]] për t’u ngrënë i freskët, përveç nëse mblidhet pas ditëve të para të ngricës së vjeshtës. Ky efekt mund të riprodhohet duke ngrirë lloçet e korrura. Ky lloj pjekjeje quhet bletting . Meqenëse bima është rezistente dhe rritet në një gamë të gjerë kushtesh, ajo përdoret si [[Nënshartesa|nënshartesë]] për shumë lloje të tjera të kumbullës, si dhe për disa lloje të tjera të frutave.  Lëngu përdorej në prodhimin e verës së rreme të portos dhe përdorej si një adeziv për t'i dhënë ashpërsi verës së vërtetë të portos, deri në fillim të shekullit të 20-të. Në Britaninë rurale, një liker, xhini me llomollë, përgatitet duke përzier [[Gin|xhinin]] me llomollë dhe sheqer; [[vodka]] gjithashtu mund të përzihet me llomollë. <ref name="Kerri-2010">{{Cite web |last=Kerri |date=10 Oct 2010 |title=Sloe gin and sloe chutney |url=http://dinnerdiary.org/2010/10/10/sloe-gin-and-sloe-chutney/ |access-date=31 August 2017 |website=Dinner Diary}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, në Greqinë Veriore, ata bëjnë një liker me gjemba të zi duke i përzier tsipouro frutave dhe duke shtuar sheqer.  Në [[Navara|Navarre]], Spanjë, një liker popullor i quajtur {{Lang|eu|[[pacharán]]}} është bërë me llokume.  Në Francë, një liker i quajtur {{Lang|fr|troussepinette}}, ose thjesht {{Lang|fr|épine}} ose {{Lang|fr|épinette}}, bëhet nga filizat e rinj në pranverë (në vend të frutave në vjeshtë).  ( {{Lang|fr|Vin d'épine}}, po ashtu, është një infuzion i filizave të hershëm të gjembaçit të zi të zbutur me sheqer në verë.) Në [[Italia|Itali]], infuzioni i alkoolit me frutat dhe sheqerin prodhon një liker të quajtur {{Lang|it|[[bargnolino]]}} (ndonjëherë {{Lang|it|prunella}} ).  Në Francë, {{Lang|fr|[[eau de vie]] de prunelle[s]}} distilohet nga lloku i fermentuar në rajone të tilla si [[Alzasa|Alsace]] . Vera e bërë nga llokumat e fermentuara prodhohet në Britani, në [[Gjermania|Gjermani]] dhe vende të tjera të Evropës Qendrore.  Gjithashtu përdoret ndonjëherë në prodhimin e birrës lambic në [[Belgjika|Belgjikë]] .  Nga sloes mund të bëhet edhe reçel, reçel, <ref name="Kerri-2010" /> dhe të përdoret në byrekë me fruta. Mishrat e konservuara në [[Uthulla|uthull]] kanë shije të ngjashme me {{Transl|ja|[[umeboshi]]}} japonez . Lëngu i frutave e ngjyros lirin me një ngjyrë të kuqërremtë që më pas shndërrohet në një blu të zbehtë që zgjat. {{Sfn|Coats|1992}} Gjethet ngjajnë me gjethet e çajit dhe përdoren si një adeziv i çajit. [[Fruti|Bërthamat e frutave]] janë gjetur në banesat pranë liqeneve zvicerane. Përdorimi i hershëm i llomoqit si ushqim nga njerëzit dëshmohet në rastin e mumjes njerëzore 5,300-vjeçare (me nofkën Ötzi ), e zbuluar në Alpet Ötztal përgjatë kufirit austriako-italian në vitin 1991; një llomoq u gjet pranë mbetjeve, duke treguar se Ötzi kishte ndërmend ta hante atë para se të vdiste. <ref name="Ghose-2012">{{Cite web |last=Ghose |first=Tia |date=8 November 2012 |title=Mummy melodrama: Top 9&nbsp;secrets about Ötzi the Iceman |url=http://www.livescience.com/24666-otzi-iceman-mummy-life-death.html |access-date=10 November 2012 |website=LiveScience |location=part 7}}</ref> <ref>{{Cite web |year=2016 |title=Ötzi the Iceman |url=http://www.iceman.it/en/the-copper-age/ |access-date=2019-07-19 |series=The Copper Age |publisher=[[Museo Archeologico dell'Alto Adige]] |language=en}}</ref> [[Kategoria:Pemë frutore]] [[Kategoria:Bimë mjekësore]] [[Kategoria:Flora e Evropës]] [[Kategoria:IUCN Red List least concern species]] [[Kategoria:Prunus]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] i7neiukw7ydb77yt1nn7paazuupnlei 3059937 3059930 2026-10-26T23:07:48Z Klasapunëtore 194204 3059937 wikitext text/x-wiki [[File:Closeup of blackthorn aka sloe aka prunus spinosa sweden 20050924.jpg|thumb|]] '''''Kulumria''''' ''(Prunus spinosa)'' është një specie bime [[Bimët me lule|lulëzuese]] në familjen e trëndafilave, Rosaceae . Është vendas në Evropë dhe [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]], dhe është natyralizuar në pjesë të Amerikës së Veriut. Frutat përdoren për të bërë xhin me llambadar në [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe patxaran në Vendin Bask . Druri përdoret për të bërë [[Bastuni|shkopinj ecjeje]], përfshirë shillelaghun irlandez . == Përshkrimi == Kulumbria (''Prunus spinosa)'' zakonisht formon një kaçubë të madhe gjetherënëse, por mund të rritet si një pemë e vogël deri në {{Convert|6|m}} i gjatë. Ka lëvore të zezë dhe degë të dendura, të ngurta dhe me gjemba që zakonisht formojnë një rrëmujë. <ref>{{Cite book |last=Kilbracken, J. |title=Larousse Easy Way Guide to Trees |publisher=Larousse |year=1995 |isbn=0-7523-0027X}}</ref> <ref>{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' – Sloe, Blackthorn |url=https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Prunus+spinosa |website=PFAF Plant Database}}</ref> [[Gjethja|Gjethet]] janë ovale,{{Convert|2–4.5|cm}} të gjata dhe{{Convert|1.2–2|cm}} i gjerë, me një diferencë të dhëmbëzuar. [[Lulja|Lulet]] janë rreth  në diametër, me pesë petale të bardha kremoze; ato prodhohen pak para gjetheve në fillim të pranverës, <ref>{{Cite book |last=Clapham, A.C. |title=Excursion Flora of the British Isles |last2=Tutin, T.G. |last3=Warburg, E.F. |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |isbn=0-521-04656-4 |location=Cambridge, UK}}</ref> dhe janë hermafrodite dhe pjalmohen nga insektet. Fruti, i quajtur "sloe", është një drupe me një farë të vetme.{{Convert|10–12|mm}} në diametër, e zezë me një lulëzim dylli vjollcë-blu, që piqet në fund të vjeshtës. Pemët mund të jetojnë deri në 100 vjet. <ref>{{Cite web |last=Trust |first=Woodland |title=Blackthorn (Prunus spinosa) - British Trees |url=https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/british-trees/a-z-of-british-trees/blackthorn/ |access-date=2026-09-27 |website=Woodland Trust}}</ref> Në Mbretërinë e Bashkuar, ato tradicionalisht korren në tetor ose nëntor, pas ngricave të para, pasi kjo e bën lëkurën më të butë dhe më të lehtë për t'u përpunuar në xhin sloe. <ref name="Mabey-2007">{{Cite book |last=Mabey |first=Richard |title=Food for Free |date=2007 |publisher=HarperCollins Publishers |edition=3rd |location=London |page=47}}</ref> Sloes janë me mish të hollë, me një shije shumë të fortë astringjente kur janë të freskëta. <ref name="Rushforth 1999">{{Harvnb|Rushforth|1999}}</ref> Fruti i tij zgjat mesatarisht 36.7 ditë. Fruti përmban mesatarisht 77.6% ujë, dhe pesha e tij e thatë përfshin 10.6% [[Karbohidratet|karbohidrate]] dhe 0.6% [[Lipidet|lipide]] . {{Sfn|Ehrlén|Eriksson|1991}} ''Prunus spinosa'' ka një grup kromozomesh tetraploid (2 ''n'' = 4 ''x'' = 32). {{Sfn|Weinberger|1975}} === Speciet e ngjashme === ''Prunus spinosa'' ngatërrohet shpesh me llojin e ngjashëm ''P.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXA">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>cerasifera'' (kumbulla qershi), veçanërisht në fillim të pranverës kur kjo e fundit fillon të lulëzojë një muaj ose më herët se ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="Mitchell">{{Cite book |last=Mitchell |first=Alan |title=A field guide to the trees of Britain and Northern Europe |last2=Dahlstrøm |first2=Preben |last3=Sunesen |first3=Ebbe |last4=Darter |first4=Christine |date=1974 |publisher=Collins |isbn=0-00-212035-6 |publication-place=London |page=291}}</ref> Ato mund të dallohen nga madhësia e luleve, rreth 15.&nbsp;mm ''P.&nbsp;spinosa'', dhe 20&nbsp;mm në ''P.&nbsp;cerasifera'' . Përveç kësaj, sepalet janë të përkulura prapa në ''P.&nbsp;cerasifera'', por jo në ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Tree Guide UK">{{Cite web |title=Blackthorn flowers |url=https://www.treeguideuk.co.uk/blackthorn-flowers/ |access-date=9 February 2022 |website=Tree Guide UK}}</ref> Ato mund të dallohen në dimër nga zakoni i tyre me shkurre me degë më të ngurta, me kënd më të gjerë, gri-kafe të ''P.&nbsp;spinosa'' (e gjelbër dhe fleksibile, në filizat njëvjeçarë të ''P.&nbsp;cerasifera'' ); <ref name="Rushforth 1999" /> në verë nga gjethet relativisht më të ngushta të ''P.&nbsp;spinosa'', më shumë se dy herë më e gjatë se e gjerë; <ref name="Rushforth 1999" /> dhe në vjeshtë nga ngjyra e lëkurës së frutave në të zezë të purpurt në ''P.&nbsp;spinosa'' dhe e verdhë ose e kuqe në ''P.&nbsp;cerasifera'' ; kjo e fundit piqet gjithashtu rreth dy muaj më herët, në fund të verës ose në fillim të vjeshtës. <ref name="Stace-2019">{{Cite book |last=Stace |first=C.A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C. & M. Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=4th |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K. |author-link=C. A. Stace}}</ref> {{Rp|207}}{{Gallery|Illustration Prunus spinosa1.jpg|1885 illustration|Schlehe1.jpg|In early spring|Schlehenbusch.jpg|Shrub in the [[Vogelsberg]]|Blackthorn in blossom.jpg|Close-up of flowers|Husband and wife trees - Blackthorn.JPG|[[inosculation|Inosculated]] tree branches}}''P. spinosa'' është vendas në Evropë, Azinë perëndimore dhe lokalisht në Afrikën veriperëndimore. <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="POWO">{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:730297-1 |access-date=21 March 2023 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> Është gjithashtu i natyralizuar në nivel lokal në [[Tasmania|Tasmani]] dhe Amerikën Veriore Lindore. <ref name="POWO" /> Gjethja nganjëherë hahet nga larvat e Lepidoptera-ve, duke përfshirë fluturën e vogël vezake, fluturën perandore, fluturën shelgbukuroshe, fluturën me njolla të bardha, fluturën smeraldi të zakonshëm, fluturën e nëntorit, fluturën e zbehtë të nëntorit, fluturën me njolla, fluturën me njolla, fluturën me squfur, fluturën me gjemba, me bisht kafe, me bisht të verdhë, fluturën me mbulesë të shkurtër, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë me kufi të gjerë, me njolla katrore të dyfishtë, vijën e zezë me qime, vijën kafe me qime, fluturën e murrizit ( ''Scythropia crataegella'' ) dhe fluturën me mbulesë të rastësishme ''Coleophora anatipennella'' . Druri i ngordhur i gjembit të zi siguron ushqim për vemjet e fluturës fshehëse ''Esperia oliviella'' .  == Përdorimet == Shkurre, me gjembat e saj të gjatë e të mprehtë, përdoret tradicionalisht në Britani dhe në pjesë të tjera të Evropës Veriore për të krijuar një gardh të sigurt për bagëtinë. {{Sfn|Coats|1992}} Fruti është i ngjashëm me një dasmë ose [[Kumbulla|kumbull]] të vogël, i përshtatshëm për konservim, por mjaft [[wiktionary:tart#English|i athët]] dhe [[wiktionary:astringent#English|astringjent]] për t’u ngrënë i freskët, përveç nëse mblidhet pas ditëve të para të ngricës së vjeshtës. Ky efekt mund të riprodhohet duke ngrirë lloçet e korrura. Ky lloj pjekjeje quhet bletting . Meqenëse bima është rezistente dhe rritet në një gamë të gjerë kushtesh, ajo përdoret si [[Nënshartesa|nënshartesë]] për shumë lloje të tjera të kumbullës, si dhe për disa lloje të tjera të frutave.  Lëngu përdorej në prodhimin e verës së rreme të portos dhe përdorej si një adeziv për t'i dhënë ashpërsi verës së vërtetë të portos, deri në fillim të shekullit të 20-të. Në Britaninë rurale, një liker, xhini me llomollë, përgatitet duke përzier [[Gin|xhinin]] me llomollë dhe sheqer; [[vodka]] gjithashtu mund të përzihet me llomollë. <ref name="Kerri-2010">{{Cite web |last=Kerri |date=10 Oct 2010 |title=Sloe gin and sloe chutney |url=http://dinnerdiary.org/2010/10/10/sloe-gin-and-sloe-chutney/ |access-date=31 August 2017 |website=Dinner Diary}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, në Greqinë Veriore, ata bëjnë një liker me gjemba të zi duke i përzier tsipouro frutave dhe duke shtuar sheqer.  Në [[Navara|Navarre]], Spanjë, një liker popullor i quajtur {{Lang|eu|[[pacharán]]}} është bërë me llokume.  Në Francë, një liker i quajtur {{Lang|fr|troussepinette}}, ose thjesht {{Lang|fr|épine}} ose {{Lang|fr|épinette}}, bëhet nga filizat e rinj në pranverë (në vend të frutave në vjeshtë).  ( {{Lang|fr|Vin d'épine}}, po ashtu, është një infuzion i filizave të hershëm të gjembaçit të zi të zbutur me sheqer në verë.) Në [[Italia|Itali]], infuzioni i alkoolit me frutat dhe sheqerin prodhon një liker të quajtur {{Lang|it|[[bargnolino]]}} (ndonjëherë {{Lang|it|prunella}} ).  Në Francë, {{Lang|fr|[[eau de vie]] de prunelle[s]}} distilohet nga lloku i fermentuar në rajone të tilla si [[Alzasa|Alsace]] . Vera e bërë nga llokumat e fermentuara prodhohet në Britani, në [[Gjermania|Gjermani]] dhe vende të tjera të Evropës Qendrore.  Gjithashtu përdoret ndonjëherë në prodhimin e birrës lambic në [[Belgjika|Belgjikë]] .  Nga sloes mund të bëhet edhe reçel, reçel, <ref name="Kerri-2010" /> dhe të përdoret në byrekë me fruta. Mishrat e konservuara në [[Uthulla|uthull]] kanë shije të ngjashme me {{Transl|ja|[[umeboshi]]}} japonez . Lëngu i frutave e ngjyros lirin me një ngjyrë të kuqërremtë që më pas shndërrohet në një blu të zbehtë që zgjat. {{Sfn|Coats|1992}} Gjethet ngjajnë me gjethet e çajit dhe përdoren si një adeziv i çajit. [[Fruti|Bërthamat e frutave]] janë gjetur në banesat pranë liqeneve zvicerane. Përdorimi i hershëm i llomoqit si ushqim nga njerëzit dëshmohet në rastin e mumjes njerëzore 5,300-vjeçare (me nofkën Ötzi ), e zbuluar në Alpet Ötztal përgjatë kufirit austriako-italian në vitin 1991; një llomoq u gjet pranë mbetjeve, duke treguar se Ötzi kishte ndërmend ta hante atë para se të vdiste. <ref name="Ghose-2012">{{Cite web |last=Ghose |first=Tia |date=8 November 2012 |title=Mummy melodrama: Top 9&nbsp;secrets about Ötzi the Iceman |url=http://www.livescience.com/24666-otzi-iceman-mummy-life-death.html |access-date=10 November 2012 |website=LiveScience |location=part 7}}</ref> <ref>{{Cite web |year=2016 |title=Ötzi the Iceman |url=http://www.iceman.it/en/the-copper-age/ |access-date=2019-07-19 |series=The Copper Age |publisher=[[Museo Archeologico dell'Alto Adige]] |language=en}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Pemë frutore]] [[Kategoria:Bimë mjekësore]] [[Kategoria:Flora e Evropës]] [[Kategoria:IUCN Red List least concern species]] [[Kategoria:Prunus]] cqsvrp3ibgbg2jfrbhqw6ei60e48vyb 3059938 3059937 2026-10-26T23:08:18Z Klasapunëtore 194204 3059938 wikitext text/x-wiki [[File:Closeup of blackthorn aka sloe aka prunus spinosa sweden 20050924.jpg|thumb|]] '''''Kulumria''''' ''(Prunus spinosa)'' është një specie bime [[Bimët me lule|lulëzuese]] në familjen e trëndafilave, Rosaceae . Është vendas në Evropë dhe [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]], dhe është natyralizuar në pjesë të Amerikës së Veriut. Frutat përdoren për të bërë xhin me llambadar në [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe patxaran në Vendin Bask . Druri përdoret për të bërë [[Bastuni|shkopinj ecjeje]], përfshirë shillelaghun irlandez . == Përshkrimi == Kulumbria (''Prunus spinosa)'' zakonisht formon një kaçubë të madhe gjetherënëse, por mund të rritet si një pemë e vogël deri në {{Convert|6|m}} i gjatë. Ka lëvore të zezë dhe degë të dendura, të ngurta dhe me gjemba që zakonisht formojnë një rrëmujë. <ref>{{Cite book |last=Kilbracken, J. |title=Larousse Easy Way Guide to Trees |publisher=Larousse |year=1995 |isbn=0-7523-0027X}}</ref> <ref>{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' – Sloe, Blackthorn |url=https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Prunus+spinosa |website=PFAF Plant Database}}</ref> [[Gjethja|Gjethet]] janë ovale,{{Convert|2–4.5|cm}} të gjata dhe{{Convert|1.2–2|cm}} i gjerë, me një diferencë të dhëmbëzuar. [[Lulja|Lulet]] janë rreth  në diametër, me pesë petale të bardha kremoze; ato prodhohen pak para gjetheve në fillim të pranverës, <ref>{{Cite book |last=Clapham, A.C. |title=Excursion Flora of the British Isles |last2=Tutin, T.G. |last3=Warburg, E.F. |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |isbn=0-521-04656-4 |location=Cambridge, UK}}</ref> dhe janë hermafrodite dhe pjalmohen nga insektet. Fruti, i quajtur "sloe", është një drupe me një farë të vetme.{{Convert|10–12|mm}} në diametër, e zezë me një lulëzim dylli vjollcë-blu, që piqet në fund të vjeshtës. Pemët mund të jetojnë deri në 100 vjet. <ref>{{Cite web |last=Trust |first=Woodland |title=Blackthorn (Prunus spinosa) - British Trees |url=https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/british-trees/a-z-of-british-trees/blackthorn/ |access-date=2026-09-27 |website=Woodland Trust}}</ref> Në Mbretërinë e Bashkuar, ato tradicionalisht korren në tetor ose nëntor, pas ngricave të para, pasi kjo e bën lëkurën më të butë dhe më të lehtë për t'u përpunuar në xhin sloe. <ref name="Mabey-2007">{{Cite book |last=Mabey |first=Richard |title=Food for Free |date=2007 |publisher=HarperCollins Publishers |edition=3rd |location=London |page=47}}</ref> Sloes janë me mish të hollë, me një shije shumë të fortë astringjente kur janë të freskëta. <ref name="Rushforth 1999">{{Harvnb|Rushforth|1999}}</ref> Fruti i tij zgjat mesatarisht 36.7 ditë. Fruti përmban mesatarisht 77.6% ujë, dhe pesha e tij e thatë përfshin 10.6% [[Karbohidratet|karbohidrate]] dhe 0.6% [[Lipidet|lipide]] . {{Sfn|Ehrlén|Eriksson|1991}} ''Prunus spinosa'' ka një grup kromozomesh tetraploid (2 ''n'' = 4 ''x'' = 32). {{Sfn|Weinberger|1975}} == Speciet e ngjashme == ''Prunus spinosa'' ngatërrohet shpesh me llojin e ngjashëm ''P.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXA">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>cerasifera'' (kumbulla qershi), veçanërisht në fillim të pranverës kur kjo e fundit fillon të lulëzojë një muaj ose më herët se ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="Mitchell">{{Cite book |last=Mitchell |first=Alan |title=A field guide to the trees of Britain and Northern Europe |last2=Dahlstrøm |first2=Preben |last3=Sunesen |first3=Ebbe |last4=Darter |first4=Christine |date=1974 |publisher=Collins |isbn=0-00-212035-6 |publication-place=London |page=291}}</ref> Ato mund të dallohen nga madhësia e luleve, rreth 15.&nbsp;mm ''P.&nbsp;spinosa'', dhe 20&nbsp;mm në ''P.&nbsp;cerasifera'' . Përveç kësaj, sepalet janë të përkulura prapa në ''P.&nbsp;cerasifera'', por jo në ''P.&nbsp;spinosa'' . <ref name="Tree Guide UK">{{Cite web |title=Blackthorn flowers |url=https://www.treeguideuk.co.uk/blackthorn-flowers/ |access-date=9 February 2022 |website=Tree Guide UK}}</ref> Ato mund të dallohen në dimër nga zakoni i tyre me shkurre me degë më të ngurta, me kënd më të gjerë, gri-kafe të ''P.&nbsp;spinosa'' (e gjelbër dhe fleksibile, në filizat njëvjeçarë të ''P.&nbsp;cerasifera'' ); <ref name="Rushforth 1999" /> në verë nga gjethet relativisht më të ngushta të ''P.&nbsp;spinosa'', më shumë se dy herë më e gjatë se e gjerë; <ref name="Rushforth 1999" /> dhe në vjeshtë nga ngjyra e lëkurës së frutave në të zezë të purpurt në ''P.&nbsp;spinosa'' dhe e verdhë ose e kuqe në ''P.&nbsp;cerasifera'' ; kjo e fundit piqet gjithashtu rreth dy muaj më herët, në fund të verës ose në fillim të vjeshtës. <ref name="Stace-2019">{{Cite book |last=Stace |first=C.A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C. & M. Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=4th |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K. |author-link=C. A. Stace}}</ref> {{Rp|207}}{{Gallery|Illustration Prunus spinosa1.jpg|1885 illustration|Schlehe1.jpg|In early spring|Schlehenbusch.jpg|Shrub in the [[Vogelsberg]]|Blackthorn in blossom.jpg|Close-up of flowers|Husband and wife trees - Blackthorn.JPG|[[inosculation|Inosculated]] tree branches}}''P. spinosa'' është vendas në Evropë, Azinë perëndimore dhe lokalisht në Afrikën veriperëndimore. <ref name="Rushforth 1999" /> <ref name="POWO">{{Cite web |title=''Prunus spinosa'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:730297-1 |access-date=21 March 2023 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew}}</ref> Është gjithashtu i natyralizuar në nivel lokal në [[Tasmania|Tasmani]] dhe Amerikën Veriore Lindore. <ref name="POWO" /> Gjethja nganjëherë hahet nga larvat e Lepidoptera-ve, duke përfshirë fluturën e vogël vezake, fluturën perandore, fluturën shelgbukuroshe, fluturën me njolla të bardha, fluturën smeraldi të zakonshëm, fluturën e nëntorit, fluturën e zbehtë të nëntorit, fluturën me njolla, fluturën me njolla, fluturën me squfur, fluturën me gjemba, me bisht kafe, me bisht të verdhë, fluturën me mbulesë të shkurtër, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë, krahun e poshtëm më të vogël të verdhë me kufi të gjerë, me njolla katrore të dyfishtë, vijën e zezë me qime, vijën kafe me qime, fluturën e murrizit ( ''Scythropia crataegella'' ) dhe fluturën me mbulesë të rastësishme ''Coleophora anatipennella'' . Druri i ngordhur i gjembit të zi siguron ushqim për vemjet e fluturës fshehëse ''Esperia oliviella'' .  == Përdorimet == Shkurre, me gjembat e saj të gjatë e të mprehtë, përdoret tradicionalisht në Britani dhe në pjesë të tjera të Evropës Veriore për të krijuar një gardh të sigurt për bagëtinë. {{Sfn|Coats|1992}} Fruti është i ngjashëm me një dasmë ose [[Kumbulla|kumbull]] të vogël, i përshtatshëm për konservim, por mjaft [[wiktionary:tart#English|i athët]] dhe [[wiktionary:astringent#English|astringjent]] për t’u ngrënë i freskët, përveç nëse mblidhet pas ditëve të para të ngricës së vjeshtës. Ky efekt mund të riprodhohet duke ngrirë lloçet e korrura. Ky lloj pjekjeje quhet bletting . Meqenëse bima është rezistente dhe rritet në një gamë të gjerë kushtesh, ajo përdoret si [[Nënshartesa|nënshartesë]] për shumë lloje të tjera të kumbullës, si dhe për disa lloje të tjera të frutave.  Lëngu përdorej në prodhimin e verës së rreme të portos dhe përdorej si një adeziv për t'i dhënë ashpërsi verës së vërtetë të portos, deri në fillim të shekullit të 20-të. Në Britaninë rurale, një liker, xhini me llomollë, përgatitet duke përzier [[Gin|xhinin]] me llomollë dhe sheqer; [[vodka]] gjithashtu mund të përzihet me llomollë. <ref name="Kerri-2010">{{Cite web |last=Kerri |date=10 Oct 2010 |title=Sloe gin and sloe chutney |url=http://dinnerdiary.org/2010/10/10/sloe-gin-and-sloe-chutney/ |access-date=31 August 2017 |website=Dinner Diary}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, në Greqinë Veriore, ata bëjnë një liker me gjemba të zi duke i përzier tsipouro frutave dhe duke shtuar sheqer.  Në [[Navara|Navarre]], Spanjë, një liker popullor i quajtur {{Lang|eu|[[pacharán]]}} është bërë me llokume.  Në Francë, një liker i quajtur {{Lang|fr|troussepinette}}, ose thjesht {{Lang|fr|épine}} ose {{Lang|fr|épinette}}, bëhet nga filizat e rinj në pranverë (në vend të frutave në vjeshtë).  ( {{Lang|fr|Vin d'épine}}, po ashtu, është një infuzion i filizave të hershëm të gjembaçit të zi të zbutur me sheqer në verë.) Në [[Italia|Itali]], infuzioni i alkoolit me frutat dhe sheqerin prodhon një liker të quajtur {{Lang|it|[[bargnolino]]}} (ndonjëherë {{Lang|it|prunella}} ).  Në Francë, {{Lang|fr|[[eau de vie]] de prunelle[s]}} distilohet nga lloku i fermentuar në rajone të tilla si [[Alzasa|Alsace]] . Vera e bërë nga llokumat e fermentuara prodhohet në Britani, në [[Gjermania|Gjermani]] dhe vende të tjera të Evropës Qendrore.  Gjithashtu përdoret ndonjëherë në prodhimin e birrës lambic në [[Belgjika|Belgjikë]] .  Nga sloes mund të bëhet edhe reçel, reçel, <ref name="Kerri-2010" /> dhe të përdoret në byrekë me fruta. Mishrat e konservuara në [[Uthulla|uthull]] kanë shije të ngjashme me {{Transl|ja|[[umeboshi]]}} japonez . Lëngu i frutave e ngjyros lirin me një ngjyrë të kuqërremtë që më pas shndërrohet në një blu të zbehtë që zgjat. {{Sfn|Coats|1992}} Gjethet ngjajnë me gjethet e çajit dhe përdoren si një adeziv i çajit. [[Fruti|Bërthamat e frutave]] janë gjetur në banesat pranë liqeneve zvicerane. Përdorimi i hershëm i llomoqit si ushqim nga njerëzit dëshmohet në rastin e mumjes njerëzore 5,300-vjeçare (me nofkën Ötzi ), e zbuluar në Alpet Ötztal përgjatë kufirit austriako-italian në vitin 1991; një llomoq u gjet pranë mbetjeve, duke treguar se Ötzi kishte ndërmend ta hante atë para se të vdiste. <ref name="Ghose-2012">{{Cite web |last=Ghose |first=Tia |date=8 November 2012 |title=Mummy melodrama: Top 9&nbsp;secrets about Ötzi the Iceman |url=http://www.livescience.com/24666-otzi-iceman-mummy-life-death.html |access-date=10 November 2012 |website=LiveScience |location=part 7}}</ref> <ref>{{Cite web |year=2016 |title=Ötzi the Iceman |url=http://www.iceman.it/en/the-copper-age/ |access-date=2019-07-19 |series=The Copper Age |publisher=[[Museo Archeologico dell'Alto Adige]] |language=en}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Pemë frutore]] [[Kategoria:Bimë mjekësore]] [[Kategoria:Flora e Evropës]] [[Kategoria:IUCN Red List least concern species]] [[Kategoria:Prunus]] j9cch0ojihckrhj7tg5hpr4tx16morz 14 408075 3059939 2026-10-26T23:09:52Z Klasapunëtore 194204 Faqe e re: [[Kategoria:Pemë frutore]] 3059939 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Pemë frutore]] t2dsb8oyb9ywvd848kb24k0tz4cc1hl 10 408076 3059955 2026-10-27T00:22:46Z Klein Muçi 52109 Klein Muçi zhvendosi faqen [[Stampa:Mbaje voto]] te [[Stampa:Të mbahet]] përmes ridrejtimi: Stampa e votës merr emrin me të cilin votohet te rivlerësimet dhe te Forumi i Grisjes (si Të griset); emri i vjetër mbetet ridrejtim — përmes Claude AI 3059955 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Stampa:Të mbahet]] q1r3dpzjd9irsar6wftf8una8skquhz 10 408077 3059957 2026-10-27T00:22:47Z Klein Muçi 52109 Klein Muçi zhvendosi faqen [[Stampa:Hiqe voto]] te [[Stampa:Të hiqet]] përmes ridrejtimi: Stampa e votës merr emrin me të cilin votohet te rivlerësimet dhe te Forumi i Grisjes (si Të griset); emri i vjetër mbetet ridrejtim — përmes Claude AI 3059957 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Stampa:Të hiqet]] 824je4t0so5mrn9kf5csdio11o3ac23 10 408080 3059985 2026-10-27T01:07:02Z Klein Muçi 52109 Stilet e kutisë së arkivave, që stampa Hub archives t'i sjellë vetë në çdo faqe (qendrat, Buletini Teknik, rubrikat e javës), jashtë stileve të qendrave — përmes Claude AI 3059985 sanitized-css text/css /* Stampa:Hub archives/styles.css: the archive box of the template Hub archives, in the right column of the header of a page (the community hubs, Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page), quietly, without a box: a small title, the archive pages (their numbers, the newest in bold, or their names), a compact search in them and, where a robot archives the page, after how long. The template loads these styles itself, whichever page it is on. */ .hub-archives, .hub-archives *, .hub-archives *::before, .hub-archives *::after { box-sizing: border-box; } .hub-archives { max-width: 17rem; margin: 0 auto; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .hub-archives-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 4px; font-size: 12px; font-weight: bold; } .hub-archives-title a { color: inherit; } .hub-archives-title img { opacity: 0.7; } .hub-archives-list { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 0 7px; margin-bottom: 7px; line-height: 1.6; } /* The numbers of the archives, a little smaller than the rest */ .hub-archives-list-auto { gap: 0 6px; font-size: 12px; } .hub-archives-list-auto a:last-child { font-weight: bold; } /* Named archives (Hub archives with list=, Administrata): a line of names with " · " between them, as "Kandidaturat · Rivlerësimet" on the AM/AP hubs. The names are links in the colour of links, as the numbers of the archives of the other hubs; on one line on wide screens */ .hub-archives-named { max-width: none; } .hub-archives-named .hub-archives-list { display: block; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-archives-named .hub-archives-search, .hub-archives-named .hub-archives-note { max-width: 17rem; margin-left: auto; margin-right: auto; } @media screen and (min-width: 721px) { .hub-archives-named .hub-archives-list { white-space: nowrap; } } /* A list of years (list=, the weekly rubrics of the Main Page: Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës): the years of the week pages on one line and, under it, smaller, the yearly archives of the rubric that came before them ("Më parë: 2011 · … · 2022"), on as many lines as they need */ .hub-archives-years, .hub-archives-older { display: block; } .hub-archives-older { max-width: 17rem; margin: 2px auto 0; font-size: 12px; line-height: 1.5; white-space: normal; } .hub-archives-search form { display: flex; justify-content: center; } .hub-archives-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .hub-archives-search .cdx-text-input__input { width: 100%; min-height: 28px; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; border-radius: 2px 0 0 2px; font-size: 13px; } .hub-archives-search .cdx-button { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border-radius: 0 2px 2px 0; font-size: 13px; font-weight: normal; } .hub-archives-note { margin-top: 5px; font-size: 12px; line-height: 1.45; } qq1lx7psjk1v9gxy5ukh9ear3qaey13 3060047 3059985 2026-10-27T09:04:15Z Klein Muçi 52109 Mbrojtur "[[Stampa:Hub archives/styles.css]]": Faqe teknike ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) 3059985 sanitized-css text/css /* Stampa:Hub archives/styles.css: the archive box of the template Hub archives, in the right column of the header of a page (the community hubs, Buletini Teknik, the weekly rubrics of the Main Page), quietly, without a box: a small title, the archive pages (their numbers, the newest in bold, or their names), a compact search in them and, where a robot archives the page, after how long. The template loads these styles itself, whichever page it is on. */ .hub-archives, .hub-archives *, .hub-archives *::before, .hub-archives *::after { box-sizing: border-box; } .hub-archives { max-width: 17rem; margin: 0 auto; color: var(--color-subtle, #54595d); font-size: 13px; text-align: center; } .hub-archives-title { display: flex; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px; margin-bottom: 4px; font-size: 12px; font-weight: bold; } .hub-archives-title a { color: inherit; } .hub-archives-title img { opacity: 0.7; } .hub-archives-list { display: flex; flex-wrap: wrap; justify-content: center; gap: 0 7px; margin-bottom: 7px; line-height: 1.6; } /* The numbers of the archives, a little smaller than the rest */ .hub-archives-list-auto { gap: 0 6px; font-size: 12px; } .hub-archives-list-auto a:last-child { font-weight: bold; } /* Named archives (Hub archives with list=, Administrata): a line of names with " · " between them, as "Kandidaturat · Rivlerësimet" on the AM/AP hubs. The names are links in the colour of links, as the numbers of the archives of the other hubs; on one line on wide screens */ .hub-archives-named { max-width: none; } .hub-archives-named .hub-archives-list { display: block; color: var(--color-subtle, #54595d); } .hub-archives-named .hub-archives-search, .hub-archives-named .hub-archives-note { max-width: 17rem; margin-left: auto; margin-right: auto; } @media screen and (min-width: 721px) { .hub-archives-named .hub-archives-list { white-space: nowrap; } } /* A list of years (list=, the weekly rubrics of the Main Page: Wikipedia:Artikulli i javës, Wikipedia:Vitrina e javës, Wikipedia:Sfida e javës): the years of the week pages on one line and, under it, smaller, the yearly archives of the rubric that came before them ("Më parë: 2011 · … · 2022"), on as many lines as they need */ .hub-archives-years, .hub-archives-older { display: block; } .hub-archives-older { max-width: 17rem; margin: 2px auto 0; font-size: 12px; line-height: 1.5; white-space: normal; } .hub-archives-search form { display: flex; justify-content: center; } .hub-archives-search .cdx-text-input { flex: 1 1 auto; min-width: 0; } .hub-archives-search .cdx-text-input__input { width: 100%; min-height: 28px; padding-top: 2px; padding-bottom: 2px; border-radius: 2px 0 0 2px; font-size: 13px; } .hub-archives-search .cdx-button { min-height: 28px; margin-left: -1px; padding: 0 10px; border-radius: 0 2px 2px 0; font-size: 13px; font-weight: normal; } .hub-archives-note { margin-top: 5px; font-size: 12px; line-height: 1.45; } qq1lx7psjk1v9gxy5ukh9ear3qaey13 1 408081 3060003 2026-10-27T03:29:15Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060003 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Golden Eagle]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241010110952/https://goldeneagle-ks.com/2023/12/18/golden-eagle-carnival-a-spectacle-of-culture-and-artistry-unfolds-in-suhareke/ për lidhjen https://goldeneagle-ks.com/2023/12/18/golden-eagle-carnival-a-spectacle-of-culture-and-artistry-unfolds-in-suhareke/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 04:29 (CET) nkr2lez0zaxycy7coevz20ay71q93y8 1 408082 3060026 2026-10-27T04:24:50Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Koha Prekambriane]] 3060026 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Fshirje e përmbajtjeve në shumë artikuj == Fshirje e përmbajtjeve në shumë artikuj nga: @[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]]. A mund t'i hidhni një sy kontributeve të fundit të këtij përdoruesi.. - @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 tetor 2026 18:50 (CEST) :Pershendetje. Kam shperndar shume informacione te rreme. Evolucioni nuk esht real dhe kam per detyre ti fshi. 👍🏼 [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 tetor 2026 18:54 (CEST) ::Alban, kjo qenka njëri prej një radhë të redaktimeve të vazhdueshme shkatërruese, duke zëvendësuar përmbajtjen e plotë të faqeve të tëra, duke fshirë referime pa shpjegim, duke shtyrë një agjendë personale anti-evolucioniste, dhe duke shprehur motive që bien ndesh me qëllimin e një enciklopedie. Fshirja e përmbajtjes së artikullit dhe nominimi i saj për grisje konstituon asgjë më pak se '''vandalizëm'''. Ti qartazi nuk je këtu për të ndërtuar një enciklopedi. [[WP:FORUM|Wikipedia nuk është forumi yt]], [[WP:PODIUM|nuk është podium yt për të avokuar për teori konspirative]], dhe [[WP:Vandalizmi|dëmtimi i artikujve nuk pranohet në asnjë masë]]. Zakonisht nuk jam kaq drastik, ama kjo t'a ka merituar një '''bllokim të përhershëm''' nga Wikipedia Shqip. Mos redakto me këtu. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:32 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], përgjithësisht mundohem të mos ndërhyj në vendimet administrative të administratorëve të tjerë por do të kërkoja një rishikim në vendimin tënd të mësipërm për kohëzgjatjen e bllokimit. Duhet pasur parasysh që përdoruesi Punetor i Rregullt5 nuk ka asnjë bllokim të mëparshëm, nuk ka asnjë vërejtje paraprake, është kontribuesi kryesor në degën e biologjisë dhe është vlerësuar disa herë me medalje të ndryshme për redaktimet e tij. Është e rëndësishme të tregojmë vazhdimisht se bllokimet janë mjet për të ndaluar keqbërjen e jo për ta dënuar atë ([[w:en:WP:NOPUNISH|WP:NOPUNISH]]). Pavarësisht se ''[[w:en:Ignorantia juris non excusat|ignoratia juris non excusat]]'', mendoj se nuk është aq shembullore nga ana jonë të bllokojmë dikë përgjithmonë pa vërejtje paraprake, aq më tepër kur përdoruesi në fjalë ka një histori të mirë redaktimesh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 tetor 2026 10:40 (CEST) ::::Aty po e pranoj gabimin, që kam vepruar me ngut, dhe kërkoj falje për veprimin e ngutur. Ia kam kontrolluar tash historikun e redaktimeve më hollësisht dhe duke qenë se ka një histori kontributesh po aq të larmishme dhe të gjerë sa unë, hiç më larg se 2018, dhe duke qenë se redaktimet e tij kanë qenë cilësore deri tash, po nuhatet era e ''foul play'' këtu. Nuk i dihet nëse këto kontribute janë vet ai apo nëse ka ndodhur diçka tjetër e papritur, pasi është një ndryshim i madh në ritmin e redaktimit deri tani (në degën e biologjisë hiç më pak). Nominimi i artikujve si ai për Kohën Prekambriane për fshirje dhe zbrazja e seksioneve mbi taksonominë dhe evolucionin përgjatë 122 redaktimeve është një veprim dukshëm sabotues, dhe e kundërta e ritmit të redaktimeve prej 8 viteve të fundit. ::::Mendoj që një ndryshim i bllokimit është në rregull, të paktën për ta parë nëse ky vandalizëm është diçka afatgjate apo jo. Po e ndryshoj bllokimin në një të përkohshëm, hiç më pak se një javë. Pastaj nëse eskalohet mund ta rishqyrtojmë atë punë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 02:54 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]], nuk janë të dhëna të rreme nëse globalisht janë të pranuara, pasi vullnetshëm pranohen nga komuniteti shkencor, dhe po të ketë një zbulim të ri që thotë ndryshe, dhe [[shkenca]] do ndryshoj qëndrim. Prandaj ne bazohemi në burime, nëse burimet thonë më vonë ndryshe edhe ne do bëjmë të njëjtën, por përderisa janë teori të pranuara globalisht, asnjë teori konspirative nuk është argument mjaftueshëm i fortë për të bërë ndryshime të tilla masive siç bëre ti, dhe më e keqja pa konsensus, ti e di që boshatisja e faqeve është e ndaluar. Më erdhi keq që një llogari si e jotja me shumë kontribute ndër vite të bllokohet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 16:07 (CEST) :Kërkoj ndihmë prej të njëjtëve që të më ndihmojnë me zhbërjen e redaktimeve dëmtuese prej 10 tetorit 2026. Dëmtimi prek një numër të madh artikujsh nga [[Speciale:Kontributet/Punetor i Rregullt5|kontributet e tij]], mund t'ia nisim aty. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:57 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], paske zhbërë të gjitha veprimet me sukses, të cilat ishin jo disa por shumë, 2-3 të fundit i zhbëra unë. Punë e mirë. 👍✔ Dje isha i zënë e lash një njoftim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 16:34 (CEST) 7l9czy9uuwusyo413cphwsm9etcn493 1 408083 3060029 2026-10-27T04:30:30Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060029 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gurdvara Nanak Shahi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060028 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170629220552/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 05:30 (CET) 9s9dmj4sf95kagm1wy3mozybnq9lady 1 408084 3060031 2026-10-27T07:02:19Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060031 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e diturisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060030 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191007170443/https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf për lidhjen https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 08:02 (CET) f1kk03d3fgc0q2gm1s34iyn7pk52z8g 1 408085 3060069 2026-10-27T10:16:18Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme. #IABot (v2.0.9.6) 3060069 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jasir Asani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3060068 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230911133633/https://www.supersport.al/video-shqiperia-shtron-rrugen-per-ne-europian-mposht-polonine-dhe-kryeson-grupin-e/ për lidhjen https://www.supersport.al/video-shqiperia-shtron-rrugen-per-ne-europian-mposht-polonine-dhe-kryeson-grupin-e/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 tetor 2026 11:16 (CET) pfoosvvveluov5fg9p05pcpq390qazz 3 408086 3060072 2026-10-27T10:29:38Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3060072 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Fatos Dusha}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 27 tetor 2026 11:29 (CET) ctx2qhyjtyxup13zgpmx3btd7preal9