Wikipedia
stqwiki
https://stq.wikipedia.org/wiki/Haudsiede
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Spezial
Diskussion
Benutser
Benutser Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Bielde
Bielde Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Foarloage
Foarloage Diskussion
Hälpe
Hälpe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Þorn
0
628
124640
103207
2026-05-10T16:05:24Z
Heinz
88
124640
wikitext
text/x-wiki
'''Þorn''' of '''thorn''' is n Boukstäf. Die Grootboukstäf is Þ, die Littikboukstäf is þ. Dät Þorn is n oold-germanisken Boukstäf. Dät Þorn bestoant in dät [[Ängelske Sproake|Ängelske]] as in ''<u>th</u>at'' un as in ''<u>th</u>in''. Dät Þorn wäd mongs ankieked as die Boukstäf '''D''', dät klingt n Bitje ferscheeden, et is n litjen Ferschiel.
[[Bielde:Ye Olde Shakespeare Inn - 01-06-05.jpg|thumb|right|400px|Ye Olde Shakespeare Inn in Heeley (Sheffield).]]
Dät Þorn mout nit ferwikseld wäide mäd dät Äð (Ð), dät klingt as in dät Ängelske ''<u>th</u>ink''.
In aller Ängelsk wäd dät Þorn as n ''y'' schrieuwen, in gjucht Oold-Ängelsk noch as ''Þ''.<br />Deeruum sjucht me ap Weershuuse in Änglound oafte '''''Ye olde inn''' = the old inn'', usw.
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
d8dqoll275a2cnpp0dmy1ornlvmpj6m
A
0
2014
124611
121780
2026-05-10T12:52:22Z
~2026-28253-31
15185
124611
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Fonts-A.jpg|right|thumb|Dät '''A''' in ferskeedene Skriftoarde]]Dät '''A''' is die eerste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]] un kumt foar dät [[B]]. Die Boukstäf is oold, man eerste dät "Alpha" fon do oolde griechiske Ljuude hiede ju Betjuudenge fon däälich. Bie do Phöniziere waas dät uk al die eerste Boukstäf in dät Alphabeth, man dät waas n uur Luud, die [[Knakluud]]. Uursproangelk häd dät uutsäin as n Oksenkop:
{| align="center" cellspacing="10"
|- align="center"
|[[Bielde:EgyptianA-01.svg|50px|]]<br />Ägyptisken Oksenkop
|[[Bielde:Proto-semiticA-01.svg|50px|]]<br />Proto-semitisken Oksenkop
|[[Bielde:PhoenicianA-01.png|50px|]]<br />Phönizisk ''Aleph'', dät hat so fuul as "Okse"
|[[Bielde:Alpha uc lc.svg|80px|]]<br />Griechisk ''Alpha''
|- align="center"
|[[Bielde:EtruscanA-01.png|50px|]]<br />Etruskisk A
|[[Bielde:RomanA-01.png|50px|]]<br />Latiensk A
|[[Bielde:Early Cyrillic letter Azu.png|50px|]]<br />Fröikyrillisk A
|[[Bielde:Cyrillic letter A.png|100px|]]<br />Kyrillisk A
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
su8iewglckp5svgl1idsgyk317dsokd
Kategorie:Bouksteeuwen
14
2015
124650
108091
2026-05-10T16:14:07Z
Heinz
88
Fäärelaited ätter [[Kategorie:Boukstäf]]
124650
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[:Kategorie:Boukstäf]]
i6r3dkee84wgpertb3qxbsu6pogbr27
B
0
2018
124612
119647
2026-05-10T12:52:42Z
~2026-28253-31
15185
124612
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Fonts-B.jpg|rechts|miniatur|In ferskeedene Skriftoarde]]
Dät '''B''' is die twäide Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[A]] un foar dät [[C]]. <br />Ju Äntstoundenge wäd ounnuumen as hier unner skizzierd:
{| border="0" cellpadding="5" align="center"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticB-01.png|Proto-semitisken Plan fon n Huus]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianB-01.svg|Phönizisk Bet]][[Bielde:PhoenicianB-02.png|kursiv phönizisk Bet]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekB-02.png|Fröigriechisk Beta]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanB-01.png|Etruskisk B]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Beta_uc_lc.svg|64px|Griechisk Beta]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanB-01.png|Latiensk B]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Plan fon n Huus
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Bet
|align="center" valign="top" width="130px"|Fröigriechisk Beta
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk B
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Beta
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk B
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
ftgp5uq881wd05uhzpn9vs4pupq6xpe
C
0
2019
124613
105723
2026-05-10T12:53:01Z
~2026-28253-31
15185
124613
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Fonts-C.jpg|right|thumb|In ferskeedene Skriftoarde]]
Dät '''C''' is die trääde Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[B]] un foar dät [[D]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticG-01.png|Proto-semitisken Fout]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianG-01.png|Phönizisk Gimel]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekG-02.png|Ne Variante fon dät Fröigriechiske Gamma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Gamma uc lc.svg|64px|Griechisk Gamma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanC-01.png|Etruskisk C]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanC-01.png|Latiensk C]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Fout
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Gimel
|align="center" valign="top" width="130px"|Ne Variante fon dät fröigriechiske Gamma
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Gamma
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk C
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk C
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
7no1hipncn0mz4t8wjyz3wnskhv6k89
D
0
2020
124614
105772
2026-05-10T12:53:17Z
~2026-28253-31
15185
124614
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin D.png|right|thumb|100px|Normoal un Kursiv skrieuwen]]
Dät '''D''' is die fjoode Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[C]] un foar dät [[E]]. Me weet nit gnau, fon wät foar n protosemitisk Teeken dät D kumt. Moonige kweede, dät waas n Fisk, uur, dät waas ne Doore, gnauer gekweeden, n Foarhong fon ne Tälte:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticD-01.png|Proto-semitisken Fisk]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticD-02.png|Proto-semitiske Doore]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianD-01.png|Phönizisk Dâlet]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Delta uc lc.svg|64px|Griechisk Delta]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanD-01.png|Etruskisk D]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanD-01.png|Latiensk D]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Fisk
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitiske<br />Doore
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Dâlet
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Delta
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk D
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk D
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
9hg0334dszfop2boaz5gfwd7tngi6xl
E
0
2021
124615
105773
2026-05-10T12:53:34Z
~2026-28253-31
15185
124615
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin E.png|100px|thumb|right|Normoal un Kursiv skrieuwen]]
Dät '''E''' is die füüfte Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[D]] un foar dät [[F]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" style="width:130px" | [[Bielde:Proto-semiticE-01.png|Proto-semitisken Moanske]]
|align="center" style="width:130px" | [[Bielde:PhoenicianE-01.svg|Phönizisk He]]
|align="center" style="width:130px" | [[Bielde:Epsilon uc lc.svg|64px|Griechisk Epsilon]]
|align="center" style="width:130px" | [[Bielde:Alfabeto camuno-e.svg|64px|Etruskisk E]]
|align="center" style="width:130px" | [[Bielde:RomanE-01.png|Latiensk E]]
|-
|align="center" style="width:130px; vertical-align:top" | Proto-semitisken<br />Moanske
|align="center" style="width:130px; vertical-align:top" | Phönizisk He, boald as "h"
|align="center" style="width:130px; vertical-align:top" | Griechisk Epsilon
|align="center" style="width:130px; vertical-align:top" | Etruskisk E
|align="center" style="width:130px; vertical-align:top" | Latiensk E
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
jvucfy1f6ddru2i9zdujggvno82b4j7
F
0
2022
124616
123629
2026-05-10T12:54:30Z
Heinz
88
124616
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin F.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''F''' is die säkste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[E]] un foar dät [[G]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticW-01.png|Proto-semitisk Waw-Teeken]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianW-01.png|Phönizisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekDigamma-01.png|Griechisk Digamma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanF-01.png|Etruskisk W]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanF-02.png|Etruskisk F]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanF-01.png|Latiensk F]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Waw-Teeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Waw
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Digamma
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk W
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk F
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk F
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
icue243tvthdvayrxd6nk10xvdanu15
G
0
2023
124617
105774
2026-05-10T12:54:46Z
Heinz
88
124617
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin G.png|Normoal un kursiv skrieuwen|thumb|100px]]
Dät '''G''' is die soogende Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]] un kumt ätter [[F]] un foar [[H]]. Dät G is uut dät latienske [[C]] äntsteen:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticG-01.png|Proto-semitisken Fout]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianG-01.png|Phönizisk Gimel]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekG-02.png|Ne Variante fon dät Fröigriechiske Gamma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Gamma uc lc.svg|64px|Griechisk Gamma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanC-01.png|Etruskisk C]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanC-01.png|Latiensk C]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanG-01.png|Latiensk G]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Fout
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Gimel
|align="center" valign="top" width="130px"|Ne Variante fon dät fröigriechiske Gamma
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Gamma
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk C
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk C
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk G
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
6z6fuzo7bx5gpscb9cyd7t2rhl90w2u
H
0
2024
124618
105768
2026-05-10T12:54:59Z
Heinz
88
124618
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin H.png|right|thumb|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''H''' is die achte Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[G]] un foar dät [[I]]. <br>Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticH-01.png|Proto-semitisken Tuun]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianH-01.png|Phönizisk Chet]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Eta uc lc.svg|64px|Griechisk Heta foar H, leeter Eta foar E]]
|align="center"|[[Bielde:EtruscanH-01.png|Etruskisches H]]
|align="center"|[[Bielde:EtruscanH-02.png|Etruskisches H]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanH-01.png|Lateinisches H]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Tuun
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Chet
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Heta<br />foar H<br />leeter Eta <br />foar [[E]]
|align="center" valign="top" width="130px" colspan="2"|Two Varianten fon dät etruskiske H
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk H
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
ta5hdaa5rhl4c4zs4ecaooikstgb0jj
I
0
2025
124619
123856
2026-05-10T12:55:19Z
Heinz
88
124619
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin I.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwn]]
Dät '''I''' is die njuugende Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[H]] un foar dät [[J]].
Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticI-01.png|Proto-semitisken Ierm of Hounde Hand]][[Bielde:Proto-semiticI-02.png|Proto-semitisken Ierm of Hounde, uur Variante]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianI-01.png|Phönizisk Heth]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Iota uc lc.svg|75px|Griechisk Iota]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanI-01.png|Etruskisk I]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanI-01.svg|60px|Latiensk I]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Ierm af Hounde<br />in two Varianten
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Yodh
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Iota
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk I
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk I
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
q0jeyteq0o02yiqp8uvdl7r8n2jcw69
J
0
2026
124620
123581
2026-05-10T12:55:55Z
Heinz
88
124620
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin J.png|thumb|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''J''' (spreeken ''Jot'') is die tjaande Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[I]] un foar dät [[K]]. Dät latienske '''J''' is uut dät [[I]] äntsteen:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticI-01.png|Proto-semitisken Ierm of Hounde Hand]][[Bielde:Proto-semiticI-02.png|Proto-semitisken Ierm of Hounde, uur Variante]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianI-01.png|Phönizisk Heth]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Iota uc lc.svg|75px|Griechisk Iota]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanI-01.png|Etruskisk I]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanI-01.svg|60px|Latiensk I]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanJ-01.svg|60px|Latiensk J]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:LetterJj.svg|60px|Modern Jj]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Ierm af Hounde<br />in two Varianten
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Yodh
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Iota
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk I
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk I
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk J
|align="center" valign="top" width="130px"|Modern Jj
|}
== J in ju seelter Sproake ==
N oolden Seelter kwad: “Dät Jot is foarhärskjend (in uus Sproake)”. Dät belukt sik dan ap do [[je-Tiedwoude]] un uk ap do apaate [[Vokal]]-Kombinatione ''jaa, joo, juu'' uut [[Ooldfräisk]] ''ia, iu''.
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
ep3u8pvdbcm4vvfnk2w5obq6q49ytdo
K
0
2027
124621
105771
2026-05-10T12:56:11Z
Heinz
88
124621
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin K.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''K''' is die alfte Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[J]] un foar dät [[L]].
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticK-01.png|Proto-semitiske flakke Hounde]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianK-01.png|Phönizisk Kaph]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Kappa uc lc.svg|64px|Klassisk-Griechisk Kappa]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanK-01.png|Etruskisk K]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanK-01.png|Latiensk K]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitiske<br />flakke Hounde
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Kaph
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Kappa
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk K
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk K
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
oyim77iglt5812uqczebvqklic9zwtn
L
0
2028
124622
105775
2026-05-10T12:56:25Z
Heinz
88
124622
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin L.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''L''' is die tweelfte Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[K]] un foar dät [[M]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticL-01.png|Proto-semitisken Knäppel uum Bäiste tou drieuwen]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianL-01.png|Phönizisk Lamed]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Lambda uc lc.svg|64px|Griechisk Lambda]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanL-01.png|Etruskisk L]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanL-01.png|Latiensk L]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Knäppel uum Bäiste<br />tou drieuwen
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Lamed
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Lambda
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk L
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk L
|}
{{stump-links}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
82zohvhuh1m5kx8htenor42wlgcpano
M
0
2029
124623
105776
2026-05-10T12:56:47Z
Heinz
88
124623
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin M.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''M''' is die trättienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[L]] un foar dät [[N]]. Äntstoundenge:
{| align="" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticM-01.png|Proto-semitisk Woaterteeken]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianM-01.png|Phönizisk Mem]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Mu uc lc.svg|64px|Griechisk My]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanM-01.svg|55px|Etruskisk M]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanM-01.png|44px|Latiensk M]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Woaterteeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Mem
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk My
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk M
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk M
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
3ljxgu51iepmtfk625ew4aawxsy5f4b
N
0
2030
124624
105812
2026-05-10T12:57:17Z
Heinz
88
124624
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin N.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''N''' is die fjautienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[M]] un foar dät [[O]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
| align="center" width="130"|[[Bielde:Proto-semiticN-01.png|Proto-semitiske Slange]]
| align="center" width="130"|[[Bielde:PhoenicianN-01.png|Phönizisk Nun]]
| align="center" width="130"|[[Bielde:Nu uc lc.svg|64px|Griechisk Ny]]
| align="center" width="130"|[[Bielde:EtruscanN-01.png|Etruskisk N]]
| align="center" width="130"|[[Bielde:RomanN-01.png|Latiensk N]]
|-
| align="center" valign="top" width="130"|Proto-semitiske<br />Slange
| align="center" valign="top" width="130"|Phönizisk Nun
| align="center" valign="top" width="130"|Griechisk Ny
| align="center" valign="top" width="130"|Etruskisk N
| align="center" valign="top" width="130"|Latiensk N
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
16kosiq8mjameu8gaq9mwuvqms50cfy
O
0
2031
124625
121777
2026-05-10T12:57:50Z
Heinz
88
124625
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin O.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''O''' is die füüftienste Boukstäf fon dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[N]] un foar dät [[P]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticO-01.svg|Proto-semitisk Ooge]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianO-01.svg|Phönizisk 'Ayin]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Omicron uc lc.svg|130px|Griechisk Omikron]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Omega uc lc.svg|130px|Griechisk Omega]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanO-01.png|Etruskisk O]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanO-01.png|Latiensk O]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Ooge
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk 'Ayin
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Omikron
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Omega
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk O
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk O
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
kys8rq43s25v8l23u81qb67l4ry3rsf
124626
124625
2026-05-10T12:58:23Z
Heinz
88
124626
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin O.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''O''' is die füüftienste Boukstäf fon dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[N]] un foar dät [[P]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticO-01.svg|Proto-semitisk Ooge]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianO-01.svg|130px|Phönizisk 'Ayin]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Omicron uc lc.svg|130px|Griechisk Omikron]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Omega uc lc.svg|130px|Griechisk Omega]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanO-01.png|Etruskisk O]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanO-01.png|Latiensk O]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Ooge
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk 'Ayin
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Omikron
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Omega
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk O
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk O
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
rjds4w5tnolywb38ut2vkln2h6wo0gb
P
0
2032
124627
121779
2026-05-10T16:00:10Z
Heinz
88
124627
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin P.png|thumb|100px|right|Normoal un Kursiv skrieuwen]]
Dät '''P''' is die säkstienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[O]] un foar dät [[Q]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5" Bahnhof?????
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticP-01.png|Proto-semitisken Smietstok]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianP-01.svg|64px|Phönizisk Pe]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekP-02.svg|64px|Äddergriechisk Pi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Pi uc lc.svg|64px|Klassisk-Griechisk Pi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanP-01.png|Etruskisk P]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanP-01.png|Latiensk P]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Smietstok
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Pe
|align="center" valign="top" width="130px"|Fröigriechisk Pi
|align="center" valign="top" width="130px"|Klassisk-Griechisk Pi
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk P
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk P
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
s7m8pt7x4b4fe1e1upgz4jfk93n7syg
124628
124627
2026-05-10T16:00:30Z
Heinz
88
124628
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin P.png|thumb|100px|right|Normoal un Kursiv skrieuwen]]
Dät '''P''' is die säkstienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[O]] un foar dät [[Q]]. Äntstoundenge:
{| align="center" border="0" cellpadding="5" Bahnhof?????
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticP-01.png|Proto-semitisken Smietstok]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianP-01.svg|64px|Phönizisk Pe]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekP-02.svg|64px|Äddergriechisk Pi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Pi uc lc.svg|64px|Klassisk-Griechisk Pi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanP-01.png|Etruskisk P]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanP-01.png|Latiensk P]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Smietstok
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Pe
|align="center" valign="top" width="130px"|Fröigriechisk Pi
|align="center" valign="top" width="130px"|Klassisk-Griechisk Pi
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk P
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk P
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
hyznug8fglxnajpcv16sbtd6laah2dw
Q
0
2033
124629
111014
2026-05-10T16:00:55Z
Heinz
88
124629
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin Q.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''Q''' is die soogentienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[P]] un foar dät [[R]]. In juu Proto-semitiske Skrift kuud me dät nit gnau identifizierje, filiecht was die Boukstäf die as ne 8 uutsaach, suun Qoph.
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticQ-01.png|Proto-semitisk Qoph-Symbol?]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianQ-01.png|Phönizisk Qoph]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekQ-01.png|Fröigriechisk Qoppa]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanQ-01.svg|64px|Etruskisk Q]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanQ-01.png|Latiensk Q]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Qoph-Symbol?
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Qoph
|align="center" valign="top" width="130px"|Fröigriechisk Qoppa
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk Q
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk Q
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
dpm3nwpit4k3vzaio5htakl0vgc3l5d
124630
124629
2026-05-10T16:01:16Z
Heinz
88
124630
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin Q.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''Q''' is die soogentienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[P]] un foar dät [[R]]. In juu Proto-semitiske Skrift kuud me dät nit gnau identifizierje, filiecht was die Boukstäf die as ne 8 uutsaach, suun Qoph.
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticQ-01.png|Proto-semitisk Qoph-Symbol?]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianQ-01.png|Phönizisk Qoph]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:GreekQ-01.png|Fröigriechisk Qoppa]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanQ-01.svg|64px|Etruskisk Q]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanQ-01.png|Latiensk Q]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Qoph-Symbol?
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Qoph
|align="center" valign="top" width="130px"|Fröigriechisk Qoppa
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk Q
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk Q
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
pbin506coeacp5epcxz7x7219mor9ly
R
0
2034
124631
106825
2026-05-10T16:01:32Z
Heinz
88
124631
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin R.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''R''' is die achttienste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[Q]] un foar dät [[S]].
== Äntwikkelenge ==
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="5" style="margin-left:auto; margin-right:auto; text-align:center;"
| style="width:130px;" | [[Bielde:Proto-semiticR-01.png|Proto-semitisken Moanskenkop]]
| style="width:130px;" | [[Bielde:PhoenicianR-01.png|Phönizisk Resch]]
| style="width:130px;" | [[Bielde:Rho uc lc.svg|64px|Griechisk Rho]]
| style="width:130px;" | [[Bielde:EtruscanR-01.png|Etruskisk R]]
| style="width:130px;" | [[Bielde:EtruscanR-02.png|Etruskisk R mäd Ounsats]]
| style="width:130px;" | [[Bielde:RomanR-01.png|Latiensk R]]
|-
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Proto-semitisken<br />Moanskenkop
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Phönizisk Resch
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Griechisk Rho
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Etruskisk R
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Etruskisk R<br />mäd Ounsats
| style="width:130px; vertical-align:baseline;" | Latiensk R
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
70fqi8n7blwbnmgls25swmaejp64waa
S
0
2035
124632
105807
2026-05-10T16:01:45Z
Heinz
88
124632
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin S.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''S''' is die njuugentienste Boukstäf fon dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[R]] un foar dät [[T]].
== Äntstoundenge ==
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticS-01.png|Proto-semitisken Flitsebooge]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianS-01.png|Phönizisk Schin, dät hat so fuul as Flitsebooge]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Sigma uc lc.svg|64px|Griechisk Sigma]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanS-01.png|Etruskisk S]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanS-01.png|Latiensk S]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisken<br />Flitsebooge
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisches Schin<br />dät hat so fuul<br />as Flitsebooge
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Sigma
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk S
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk S<br />(2. – 5. Jhdt.)
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
05qf7owld6w0wadc3d29ac8tz5m7zzx
T
0
2036
124633
105806
2026-05-10T16:02:15Z
Heinz
88
124633
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin T.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''T''' is die twintichste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[S]] un foar dät [[U]]. Die Uursproang fon dät '''T''' waas n proto-semitisk Kjuus, wät fielicht bloot ne Markierenge waas un eerste leeter, bie doo Phöniziere, juu Betjuudenge fon däälich kreech.
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticT-01.png|Proto-semitisk Kjuus, fielicht bloot ne Markierenge.]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianT-01.png|Phönizisk ''Taw'']]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Tau uc lc.svg|64px|Griechisk ''Tau'']]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanT-01.png|Etruskisk T]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanT-01.png|Latiensk T]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|[[Semitiske Sproaken|Proto-semitisk]]<br />Kjuus, fielicht<br />bloot ne<br />Markierenge
|align="center" valign="top" width="130px"|[[Phönizisk]] ''Taw''
|align="center" valign="top" width="130px"|[[Griechisk]] ''Tau''
|align="center" valign="top" width="130px"|[[Etruskisk]] ''T''
|align="center" valign="top" width="130px"|[[Latiensk]] ''T''
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
4im2y3mksoe3kb2y78yd1eydn9fos98
U
0
2037
124634
106833
2026-05-10T16:02:41Z
Heinz
88
124634
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin U.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''U''', wät deer ätter dät [[T]] un foar dät [[V]] kumt, is die eenuntwintichste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät is uut dät latienske V äntsteen, wät deer uursproangelk allebee Seeken betjut hiede.
== Äntwikkelenge ==
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticW-01.svg|Protosemitisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianW-01.png|Phönizisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Upsilon uc lc.svg|64px|Griechisk Ypsilon]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanV-01.png|Etruskisk V]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanV-01.png|Latiensk V]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanU-01.png|Latiensk U]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Waw-Teeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Waw
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Ypsilon
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk V
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk V
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk U
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
2e7upuvv4o6ggqogk20xmuqouh5bcx4
V
0
2038
124635
105814
2026-05-10T16:03:29Z
Heinz
88
124635
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin V.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''V''' is die 22. Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter dät [[U]] un foar dät [[W]].
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticW-01.png|Proto-semitisk Waw-Teeken]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianW-01.png|Phönizisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Upsilon uc lc.svg|64px|Griechisk Ypsilon]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanV-01.png|Etruskisk V]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanV-01.png|Latiensk V]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Waw-Teeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Waw
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Ypsilon
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk V
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk V
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
r2rja2mox0jty5zngvpfmjthivthcm4
W
0
2039
124636
105813
2026-05-10T16:03:49Z
Heinz
88
124636
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin W.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''W''' is die 23. Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]] un kumt ätter [[V]] un foar [[X]]. Dät is uut dät latienske [[V]] äntsteen.
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticW-01.png|Proto-semitisk Waw-Teeken]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianW-01.png|Phönizisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Upsilon uc lc.svg|64px|Griechisk Ypsilon]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanV-01.png|Etruskisk V]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanV-01.png|Latiensk V]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanW-01.png|Latiensk W]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Waw-Teeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Waw
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Ypsilon
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk V
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk V
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk W
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
lm1yuehe23z046dk8fuxv9yi8enn98a
X
0
2040
124637
105710
2026-05-10T16:04:11Z
Heinz
88
124637
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin X.png|thumb|right|100px|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''X''' is die 24. Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter [[W]] un foar [[Y]].
== Äntstoundenge ==
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianX-01.png|Phönizisk Samech]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Xi uc lc.svg|64px|Griechisk Xi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Chi uc lc.svg|64px|Griechisk Chi]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanX-01.svg|64px|Etruskisk X]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanX-01.png|Latiensk X]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Samech
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Xi
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Chi
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk X
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk X
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
mmzw3513v2hsdbrjprs21ifb7p3jia5
Y
0
2042
124638
105708
2026-05-10T16:04:29Z
Heinz
88
124638
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin Y.png|thumb|100px|right|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''Y''' is die 25. Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter [[X]] un foar [[Z]].
== Äntstoundenge ==
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticW-01.png|Proto-semitisk Waw-Teeken]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianW-01.png|Phönizisk Waw]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Upsilon uc lc.svg|64px|Griechisk Ypsilon]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanV-01.svg|42px|Etruskisk U/Y]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanY-01.png|Latiensk Y]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk<br />Waw-Teeken
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Waw
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Ypsilon
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk U/Y
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk Y
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
lgghdk2ivmrtmk4beli8dk6kxsk2qec
Z
0
2043
124639
105709
2026-05-10T16:04:46Z
Heinz
88
124639
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Latin Z.png|100px|right|thumb|Normoal un kursiv skrieuwen]]
Dät '''Z''' is die 26. un lääste Boukstäf in dät [[Latiensk Alphabet|Latienske Alphabet]]. Dät kumt ätter [[Y]].
== Äntstoundenge ==
{| align="center" border="0" cellpadding="5"
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Proto-semiticZ-01.png|Proto-semitisk Ze]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:PhoenicianZ-01.png|Phönizisk Zajin]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:Zeta uc lc.svg|64px|Griechisk Zeta]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:EtruscanZ-01.svg|64px|Etruskisk Z]]
|align="center" width="130px"|[[Bielde:RomanZ-01.png|Latiensk Z]]
|-
|align="center" valign="top" width="130px"|Proto-semitisk Ze
|align="center" valign="top" width="130px"|Phönizisk Zajin
|align="center" valign="top" width="130px"|Griechisk Zeta
|align="center" valign="top" width="130px"|Etruskisk Z
|align="center" valign="top" width="130px"|Latiensk Z
|}
{{stump}}
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Latiensk Alphabet]]
cuqw4ramr4kx70hwf4ri5gl2lf4rh39
Latiensk Alphabet
0
2044
124645
103742
2026-05-10T16:09:18Z
Heinz
88
124645
wikitext
text/x-wiki
Dät '''Latienske Alphabet''': [[A]]a [[B]]b [[C]]c [[D]]d [[E]]e [[F]]f [[G]]g [[H]]h [[I]]i [[J]]j [[K]]k [[L]]l [[M]]m [[N]]n [[O]]o [[P]]p [[Q]]q [[R]]r [[S]]s [[T]]t [[U]]u [[V]]v [[W]]w [[X]]x [[Y]]y [[Z]]z
== Wier me deermäd schrift ==
Juu Koarte wiest, wier me bloot deermäd schrift (dunkergräin) un wier me ook deermäd schrift, ieuwenske uur Alphabete (ljoachtgräin). Minnerhaide-Alphabete as dät [[Cherokee-Silwenschrift]] sunt deerbie ignorierd, uut dissen Gruund sunt doo [[USA]] dunkergräin.
[[Bielde:Latin alphabet world distribution.png|800px|Dät Latienske Alphabet]]
{{stump}}
[[Kategorie:Latiensk Alphabet|!]]
[[Kategorie:Alphabet]]
22mumbd47tt4jcimcylx5g263hwrcc7
Kategorie:Latiensk Alphabet
14
2045
124651
103743
2026-05-10T16:15:34Z
Heinz
88
124651
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Alphabet]]
az1gri6hh2ih91jfpw9np5gl2w9sz1j
Cherokee-Silwenskrift
0
2047
124643
120497
2026-05-10T16:08:23Z
Heinz
88
124643
wikitext
text/x-wiki
Ju '''Cherokee-Silwenskrift''' is ne oaine Skrift fon ju [[Cherokee-Sproake]]. Dät häd sik [[Sequoyah]], die nit skrieuwe kuude, touhoope mäd sien Dochter, foar sien Määmesproake uuttoacht. Moonige Bouksteeuwe liekje do [[Latiensk Alphabet|latienske Bouksteeuwe]] oarich, stounde oawers foar uurs n Luud. Dät fint sin Gruund deeroun, dät Sequoyah ätter n Truumult juun doo wiete Amerikoanere ju Geläägenhaid hiede, sik ne Drukkeräi tou bekiekjen un do noom hie sik doo Bläibouksteeuwe, do hie in ju Drukkeräi foont, as ne Foarbielde.
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
|-
! Vokoal →<br />Konsonant ↓ !! colspan="3" | a<br>[a]~[ə] !! colspan="2" | e<br>[e]~[ɛ] !! colspan="2" | i<br>[i]~[ɪ] !! o<br>[o]~[ɔ] !! u<br>[u]~[ʊ] !! v<br>[ə̃]
|-
! —
| colspan="3" | Ꭰꭰ ''a'' || colspan="2" | Ꭱꭱ ''e'' || colspan="2" | Ꭲꭲ ''i'' || Ꭳꭳ ''o'' || Ꭴꭴ ''u'' || Ꭵꭵ ''v''
|-
! g<br>[ɡ]
| Ꭶꭶ ''ga'' || colspan="2" | Ꭷꭷ ''ka'' || colspan="2" | Ꭸꭸ ''ge'' || colspan="2" | Ꭹꭹ ''gi'' || Ꭺꭺ ''go'' || Ꭻꭻ ''gu'' || Ꭼꭼ ''gv''
|-
! h<br>[h]
| colspan="3" | Ꭽꭽ ''ha'' || colspan="2" | Ꭾꭾ ''he'' || colspan="2" | Ꭿꭿ ''hi'' || Ꮀꮀ ''ho'' || Ꮁꮁ ''hu'' || Ꮂꮂ ''hv''
|-
! l<br>[l]
| colspan="3" | Ꮃꮃ ''la'' || colspan="2" | Ꮄꮄ ''le'' || colspan="2" | Ꮅꮅ ''li'' || Ꮆꮆ ''lo'' || Ꮇꮇ ''lu'' || Ꮈꮈ ''lv''
|-
! m<br>[m]
| colspan="3" | Ꮉꮉ ''ma'' || colspan="2" | Ꮊꮊ ''me'' || colspan="2" | Ꮋꮋ ''mi'' || Ꮌꮌ ''mo'' || Ꮍꮍ ''mu'' ||
|-
! n<br>[n]
| Ꮎꮎ ''na'' || Ꮐꮐ ''nah'' || Ꮏꮏ ''hna'' || colspan="2" | Ꮑꮑ ''ne'' || colspan="2" | Ꮒꮒ ''ni'' || Ꮓꮓ ''no'' || Ꮔꮔ ''nu'' || Ꮕꮕ ''nv''
|-
! qu<br>[kʰw]
| colspan="3" | Ꮖꮖ ''qua'' || colspan="2" | Ꮗꮗ ''que'' || colspan="2" | Ꮘꮘ ''qui'' || Ꮙꮙ ''quo'' || Ꮚꮚ ''quu'' || Ꮛꮛ ''quv''
|-
! s<br>[s]
| Ꮝꮝ ''s'' || colspan="2" | Ꮜꮜ ''sa'' || colspan="2" | Ꮞꮞ ''se'' || colspan="2" | Ꮟꮟ ''si'' || Ꮠꮠ ''so'' || Ꮡꮡ ''su'' || Ꮢꮢ ''sv''
|-
! d/t<br>[d]/[t]
| Ꮣꮣ ''da'' || colspan="2" | Ꮤꮤ ''ta'' || Ꮥꮥ ''de'' || Ꮦꮦ ''te'' || Ꮧꮧ ''di'' || Ꮨꮨ ''ti'' || Ꮩꮩ ''do'' || Ꮪꮪ ''du'' || Ꮫꮫ ''dv''
|-
! tl<br>[t͡ɬ]
| Ꮬꮬ ''dla'' || colspan="2" | Ꮭꮭ ''tla'' || colspan="2" | Ꮮꮮ ''tle'' || colspan="2" | Ꮯꮯ ''tli'' || Ꮰꮰ ''tlo'' || Ꮱꮱ ''tlu'' || Ꮲꮲ ''tlv''
|-
! ts<br>[t͡s]~[d͡ʒ]
| colspan="3" | Ꮳꮳ ''tsa'' || colspan="2" | Ꮴꮴ ''tse'' || colspan="2" | Ꮵꮵ ''tsi'' || Ꮶꮶ ''tso'' || Ꮷꮷ ''tsu'' || Ꮸꮸ ''tsv''
|-
! w<br>[ɰ]
| colspan="3" | Ꮹꮹ ''wa'' || colspan="2" | Ꮺꮺ ''we'' || colspan="2" | Ꮻꮻ ''wi'' || Ꮼꮼ ''wo'' || Ꮽꮽ ''wu'' || Ꮾꮾ ''wv''
|-
! y<br>[j]
| colspan="3" | Ꮿꮿ ''ya'' || colspan="2" | Ᏸᏸ ''ye'' || colspan="2" | Ᏹᏹ ''yi'' || Ᏺᏺ ''yo'' || Ᏻᏻ ''yu'' || Ᏼᏼ ''yv''
|}
As me sjucht, fertreede do Bouksteeuwe älkemoal ne [[Silwe]] insteede fon n eenpeld Luud. Deeruum honnelt sik dat hier uum ne [[Silwenskrift|Silwenskrift]].
{{stump-links}}
[[Kategorie:Skrift]]
dqawoa8wcswzqz7h4fjbykf3bmybl9j
Kategorie:Alphabete
14
2048
124646
11060
2026-05-10T16:11:38Z
Heinz
88
Fäärelaited ätter [[Kategorie:Alphabet]]
124646
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[:Kategorie:Alphabet]]
ph035aq31r1zppqs5rrh7zvz9z7gkut
Runen
0
11279
124641
118382
2026-05-10T16:06:09Z
Heinz
88
124641
wikitext
text/x-wiki
Dät '''Runenskrift''', of do '''Runen''', sunt dät ooldst bekoande Skrift fon do [[Germoanen|germoanske Foulke]] fon Noud-[[Europa]]. Do Runen wuuden fon’t twäide Jierhunnert bit dät soogentiende Jierhunnert bruukt. Ju Runologie is Deel fon de germoanske Sproakwietenskup un deerbie wäiden Runen wietenskuppelk unnersoacht un beskreeuwen.
== Do Runenriegen ==
=== Dät Futhark: Do ooldste Runen ===
Do eerste Runen uut dät twäide Jierhunnert wuuden fuunen in Jütlound, Släswiek-Holsteen un Sweden. Ja kuume aal uut’t twäide Deel fon’t twäide Jierhunnert. Et rakt uk Skriftteekene uut Noud-Europa, do gratter sunt, man weerfon me nit seeker kweede kon of dät Runen sunt.
Dät ‘Oolde Futhark’ hiede 24 Runenteekene. Ap’t Kylversteen uut [[Gotlound]] ([[Sweden]]) sunt foar dät eerste Moal aal do 24 Runenteekene fuunen. Dit Oolde Futhark wuude bit tou dät oachte Jierhunnert bruukt.
=== Dät Futhork: Do Anglofräiske Runen ===
Dät Anglo-Fräiske Futhorc (oafte uk Anglo-Saksisk naamd) bestuude in’t Begin uut 29 Teekene, leeter uut 33. Uum dät Jier 500 tou wuude et Runenalfabet äntwikkeld. Et rakt moor Theorien uur dit Runenalphabet. Muugelk is et in [[Fräislound]] äntwikkeld un do ätter [[Änglound]] wai broacht. Een uur Muugelkaid is dät do Runen fon [[Skandinavien]] uutwonnerd wieren ätter Ängelound, wier dät Futhorc annerd wuude, un deerwai ätter Fräislound wai broacht wuude.
=== Dät juungere Futhark ===
Uk in Skandinavien annere sik dät Futhark. Fon’t 7. bit tou et [[8. Jierhunnert]] wuude et ap 16 Runenteekene redutsiert. Deerbie wuuden een poor Runen foar ferskeedene Luude bruukt: So wuude ju u-Rune foar do Luude ''u, y, o, ö'' und ''w''. Uum daach do Luude in do Runen leese tou konnen, wuude dät punktierte Runenalfabet moaked. So äntstuude in’t hooge [[Middeloaler]] een punktierte Runenriege, weerbie älke [[Latiensk Alphabet|latienske Boukstäf]] uk een Runeteeken häd.
In do uur germoanske Gebiete wieren do Runen aal in’t [[7. Jierhunnert]], deels in dät 11. Jierhunnert ferdreeuwen. In [[Skandinavien]] wuuden se noch loanger bruukt, muugelk uumdät do Moanskene ju foarkristelke [[Mythologie]] un Uurlaawerenge (so as ju [[Edda]]) as Deel fon hiere Traditsjoon behoolde wüülden. Disse Runen bleeuwen bit in’t 15. Jierhunnert in Skandinavien in Gebruuk.
=== Dalarna Runen ===
In ju sweedske Region [[Dalarna]] wuude in dät 16. Jierhunnert een Runenskrift moaked, wäkke een Moangelse waas fon latienske Bouksteeuwe un Runen. Disse Runen wuuden bit tou dä Begin fon’t [[20. Jierhunnert]] bruukt. Do Dalarna Runen wuuden foarallen bruukt foar ju [[elfdoalske Toal]].
== Runen in Fräislound ==
Et rakt 21 Runen uut de fräiske Lounde. Do eerste sunt uut dät 5. Jierhunnert en do lääste fon’t 9. Jierhunnert, uut’t 6. un 7. Jierhunnert wuuden 12 Runen uurlaawerd. Bie do Anglofräiske Runen kon me nit licht kweede, dät do [[Fräisk]] of [[Ängelsk]] sunt. Daach rakt et moor Ienfloude fon’t latienske Skrift ap do ängelske as ap do fräiske Runen<ref>Nijdam, J.A. ''Een raadselachtige Friese rune. Nieuw licht op de totstandkoming van het Anglo-Friese Futhork'' in 'Tijdschrift voor Scandinavistiek 17.2' (1996). Sieden 21-34. </ref>. Ap ju Rune fon Westeremden B sunt besunnere Runen tou sjo, do silläärge nit ap uur Objekten fuunen sunt<ref>Johannes Beers: [http://www.johannesbeers.nl/the-corpus-of-frisian-runic-inscriptions.html The corpus of Frisian runic inscriptions]</ref>
{{Wälle|Angoawe=
<references/>
}}
[[Kategorie:Alphabete]]
[[Kategorie:Runen| ]]
k99acomsg7ttb32kcivp5i9472l1iin
124644
124641
2026-05-10T16:08:56Z
Heinz
88
124644
wikitext
text/x-wiki
Dät '''Runenskrift''', of do '''Runen''', sunt dät ooldst bekoande Skrift fon do [[Germoanen|germoanske Foulke]] fon Noud-[[Europa]]. Do Runen wuuden fon’t twäide Jierhunnert bit dät soogentiende Jierhunnert bruukt. Ju Runologie is Deel fon de germoanske Sproakwietenskup un deerbie wäiden Runen wietenskuppelk unnersoacht un beskreeuwen.
== Do Runenriegen ==
=== Dät Futhark: Do ooldste Runen ===
Do eerste Runen uut dät twäide Jierhunnert wuuden fuunen in Jütlound, Släswiek-Holsteen un Sweden. Ja kuume aal uut’t twäide Deel fon’t twäide Jierhunnert. Et rakt uk Skriftteekene uut Noud-Europa, do gratter sunt, man weerfon me nit seeker kweede kon of dät Runen sunt.
Dät ‘Oolde Futhark’ hiede 24 Runenteekene. Ap’t Kylversteen uut [[Gotlound]] ([[Sweden]]) sunt foar dät eerste Moal aal do 24 Runenteekene fuunen. Dit Oolde Futhark wuude bit tou dät oachte Jierhunnert bruukt.
=== Dät Futhork: Do Anglofräiske Runen ===
Dät Anglo-Fräiske Futhorc (oafte uk Anglo-Saksisk naamd) bestuude in’t Begin uut 29 Teekene, leeter uut 33. Uum dät Jier 500 tou wuude et Runenalfabet äntwikkeld. Et rakt moor Theorien uur dit Runenalphabet. Muugelk is et in [[Fräislound]] äntwikkeld un do ätter [[Änglound]] wai broacht. Een uur Muugelkaid is dät do Runen fon [[Skandinavien]] uutwonnerd wieren ätter Ängelound, wier dät Futhorc annerd wuude, un deerwai ätter Fräislound wai broacht wuude.
=== Dät juungere Futhark ===
Uk in Skandinavien annere sik dät Futhark. Fon’t 7. bit tou et [[8. Jierhunnert]] wuude et ap 16 Runenteekene redutsiert. Deerbie wuuden een poor Runen foar ferskeedene Luude bruukt: So wuude ju u-Rune foar do Luude ''u, y, o, ö'' und ''w''. Uum daach do Luude in do Runen leese tou konnen, wuude dät punktierte Runenalfabet moaked. So äntstuude in’t hooge [[Middeloaler]] een punktierte Runenriege, weerbie älke [[Latiensk Alphabet|latienske Boukstäf]] uk een Runeteeken häd.
In do uur germoanske Gebiete wieren do Runen aal in’t [[7. Jierhunnert]], deels in dät 11. Jierhunnert ferdreeuwen. In [[Skandinavien]] wuuden se noch loanger bruukt, muugelk uumdät do Moanskene ju foarkristelke [[Mythologie]] un Uurlaawerenge (so as ju [[Edda]]) as Deel fon hiere Traditsjoon behoolde wüülden. Disse Runen bleeuwen bit in’t 15. Jierhunnert in Skandinavien in Gebruuk.
=== Dalarna Runen ===
In ju sweedske Region [[Dalarna]] wuude in dät 16. Jierhunnert een Runenskrift moaked, wäkke een Moangelse waas fon latienske Bouksteeuwe un Runen. Disse Runen wuuden bit tou dä Begin fon’t [[20. Jierhunnert]] bruukt. Do Dalarna Runen wuuden foarallen bruukt foar ju [[elfdoalske Toal]].
== Runen in Fräislound ==
Et rakt 21 Runen uut de fräiske Lounde. Do eerste sunt uut dät 5. Jierhunnert en do lääste fon’t 9. Jierhunnert, uut’t 6. un 7. Jierhunnert wuuden 12 Runen uurlaawerd. Bie do Anglofräiske Runen kon me nit licht kweede, dät do [[Fräisk]] of [[Ängelsk]] sunt. Daach rakt et moor Ienfloude fon’t latienske Skrift ap do ängelske as ap do fräiske Runen<ref>Nijdam, J.A. ''Een raadselachtige Friese rune. Nieuw licht op de totstandkoming van het Anglo-Friese Futhork'' in 'Tijdschrift voor Scandinavistiek 17.2' (1996). Sieden 21-34. </ref>. Ap ju Rune fon Westeremden B sunt besunnere Runen tou sjo, do silläärge nit ap uur Objekten fuunen sunt<ref>Johannes Beers: [http://www.johannesbeers.nl/the-corpus-of-frisian-runic-inscriptions.html The corpus of Frisian runic inscriptions]</ref>
{{Wälle|Angoawe=
<references/>
}}
[[Kategorie:Alphabet]]
[[Kategorie:Runen| ]]
figtxn7la6i1s72142t5em3uk2zll0d
Taw
0
12189
124609
2026-05-10T12:50:51Z
~2026-28253-31
15185
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Bielde:Hebrew letter tav.svg|tumb|right|300px|Dät Quadroatskriftelke Taw in een traditsjoonelle un een serifenloose Variante]] Dät '''Taw''' (ת) is die lääste Boukstäf fon dät hebräiske Alphabet. Dät is die twountwintichste Boukstäf, man kon uk as tjountwintichsten täld wäide, wan me dät [[Sin]] fon dät [[Schin]] unnerskat, as dät in fuul wichtige Leerbouke un uk Woudebouke (t.B. dän [[Gesenius]]) däin wäd. In ju [[Phöniziske Skrift]], j…“
124609
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Hebrew letter tav.svg|tumb|right|300px|Dät Quadroatskriftelke Taw in een traditsjoonelle un een serifenloose Variante]]
Dät '''Taw''' (ת) is die lääste Boukstäf fon dät hebräiske Alphabet. Dät is die twountwintichste Boukstäf, man kon uk as tjountwintichsten täld wäide, wan me dät [[Sin]] fon dät [[Schin]] unnerskat, as dät in fuul wichtige Leerbouke un uk Woudebouke (t.B. dän [[Gesenius]]) däin wäd. In ju [[Phöniziske Skrift]], ju [[Ooldhebräiske Skrift]] un ju [[Samaritoanske Skrift]], do jusälge Bouksteeuwenfoulge bruuke, man in ouwiekend typogroafisk Fonsuun, sjucht uk dät Taw uurs uut as in ju bekoande Quadroatskrift. So lät sik in ju phöniziske Variante 𐤕, ju oafter uk as n Plus-Teeken + lät, ju Äänelkgaid tou dän griechisken Boukstäf [[Tau]] (Τ, τ) sjo, die deer uut äntsteen is. Leeter sunt uut dän griechisken Boukstäf dan uk do Äntspreekengen in moor Alphabetskriften, biespilswiese in ju Oolditaliske, t.B. etruskiske un deeruut uk in uus [[Latiensk Alphabet]] die Boukstäf [[T]] wuuden. In ju Quadroatskrift, däälich ju gewöönelke Variante fon ju hebräiske Skrift, sjucht me deer nit moor fuul fon, uumdät ju uurs ne Äntwikkelenge nuumen häd (mäd Uumeweege uur aramäiske Kursiven).
In ju Uutsproake roate dät aleer (un rakt dät bit däälich in wäkke liturgisk und fon Geleerde bruukte Uutsproake-Varianten) aan Unnerskeed twiske een wook un een häd Taw. Die wäd in ju [[Masoreten|masoreetske]] Skrieuwwiese truch ju Sättenge fon een [[Dagesch]], aan litjen Punkt in ju Midde fon dän Boukstäf bie hädde Uutsproake, tjuudelk moaked. Dät wooke Taw (sunner Dagesch skrieuwen) is n [[Frikativ]] insteede fon n [[Plosiv]], uurspröängelk wäil [θ], man in ju aschkenasiske un fon deer oulat uk in ju jiddiske Uutsproake een [s]. Man in dät [[Näihebräiske Sproake|Näihebräiske]] rakt dät düssen Uutsproake-Unnerskeed nit moor. Uk aan Unnerskeed tou dän Boukstäf [[Tet]] is in ju näihebräiske Uutsproake nit moor tou heeren.
As Tälteeken stoant dät Taw foar fjauerhunnerd.
== Literatuur ==
* Ernst Jenni: Lehrbuch der Hebräischen Sprache des Alten Testaments, Basel & Stuttgart 1978.
* Wilhelm Gesenius (un uurswäkke): Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament. 18. Aplääse, Heidelberg / Dordrecht / London / New York 2013.
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Hebräisk Alphabet]]
1wufvd6uc70ob5wgunsgbslu7gd7zwz
124653
124609
2026-05-10T16:17:27Z
Heinz
88
124653
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Hebrew letter tav.svg|tumb|right|300px|Dät Quadroatskriftelke Taw in een traditsjoonelle un een serifenloose Variante]]
Dät '''Taw''' (ת) is die lääste Boukstäf fon dät [[Hebräisk Alphabet|hebräiske Alphabet]]. Dät is die twountwintichste Boukstäf, man kon uk as tjountwintichsten täld wäide, wan me dät [[Sin]] fon dät [[Schin]] unnerskat, as dät in fuul wichtige Leerbouke un uk Woudebouke (t.B. dän [[Gesenius]]) däin wäd. In ju [[Phöniziske Skrift]], ju [[Ooldhebräiske Skrift]] un ju [[Samaritoanske Skrift]], do jusälge Bouksteeuwenfoulge bruuke, man in ouwiekend typogroafisk Fonsuun, sjucht uk dät Taw uurs uut as in ju bekoande Quadroatskrift. So lät sik in ju phöniziske Variante 𐤕, ju oafter uk as n Plus-Teeken + lät, ju Äänelkgaid tou dän griechisken Boukstäf [[Tau]] (Τ, τ) sjo, die deer uut äntsteen is. Leeter sunt uut dän griechisken Boukstäf dan uk do Äntspreekengen in moor Alphabetskriften, biespilswiese in ju Oolditaliske, t.B. etruskiske un deeruut uk in uus [[Latiensk Alphabet]] die Boukstäf [[T]] wuuden. In ju Quadroatskrift, däälich ju gewöönelke Variante fon ju hebräiske Skrift, sjucht me deer nit moor fuul fon, uumdät ju uurs ne Äntwikkelenge nuumen häd (mäd Uumeweege uur aramäiske Kursiven).
In ju Uutsproake roate dät aleer (un rakt dät bit däälich in wäkke liturgisk und fon Geleerde bruukte Uutsproake-Varianten) aan Unnerskeed twiske een wook un een häd Taw. Die wäd in ju [[Masoreten|masoreetske]] Skrieuwwiese truch ju Sättenge fon een [[Dagesch]], aan litjen Punkt in ju Midde fon dän Boukstäf bie hädde Uutsproake, tjuudelk moaked. Dät wooke Taw (sunner Dagesch skrieuwen) is n [[Frikativ]] insteede fon n [[Plosiv]], uurspröängelk wäil [θ], man in ju aschkenasiske un fon deer oulat uk in ju jiddiske Uutsproake een [s]. Man in dät [[Näihebräiske Sproake|Näihebräiske]] rakt dät düssen Uutsproake-Unnerskeed nit moor. Uk aan Unnerskeed tou dän Boukstäf [[Tet]] is in ju näihebräiske Uutsproake nit moor tou heeren.
As Tälteeken stoant dät Taw foar fjauerhunnerd.
== Literatuur ==
* Ernst Jenni: Lehrbuch der Hebräischen Sprache des Alten Testaments, Basel & Stuttgart 1978.
* Wilhelm Gesenius (un uurswäkke): Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament. 18. Aplääse, Heidelberg / Dordrecht / London / New York 2013.
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Hebräisk Alphabet]]
2ni62o32uhknyn94zniiutwejwiwloq
124654
124653
2026-05-10T16:18:28Z
Heinz
88
124654
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Hebrew letter tav.svg|thumb|right|300px|Dät Quadroatskriftelke Taw in een traditsjoonelle un een serifenloose Variante]]
Dät '''Taw''' (ת) is die lääste Boukstäf fon dät [[Hebräisk Alphabet|hebräiske Alphabet]]. Dät is die twountwintichste Boukstäf, man kon uk as tjountwintichsten täld wäide, wan me dät [[Sin]] fon dät [[Schin]] unnerskat, as dät in fuul wichtige Leerbouke un uk Woudebouke (t.B. dän [[Gesenius]]) däin wäd. In ju [[Phöniziske Skrift]], ju [[Ooldhebräiske Skrift]] un ju [[Samaritoanske Skrift]], do jusälge Bouksteeuwenfoulge bruuke, man in ouwiekend typogroafisk Fonsuun, sjucht uk dät Taw uurs uut as in ju bekoande Quadroatskrift. So lät sik in ju phöniziske Variante 𐤕, ju oafter uk as n Plus-Teeken + lät, ju Äänelkgaid tou dän griechisken Boukstäf [[Tau]] (Τ, τ) sjo, die deer uut äntsteen is. Leeter sunt uut dän griechisken Boukstäf dan uk do Äntspreekengen in moor Alphabetskriften, biespilswiese in ju Oolditaliske, t.B. etruskiske un deeruut uk in uus [[Latiensk Alphabet]] die Boukstäf [[T]] wuuden. In ju Quadroatskrift, däälich ju gewöönelke Variante fon ju hebräiske Skrift, sjucht me deer nit moor fuul fon, uumdät ju uurs ne Äntwikkelenge nuumen häd (mäd Uumeweege uur aramäiske Kursiven).
In ju Uutsproake roate dät aleer (un rakt dät bit däälich in wäkke liturgisk und fon Geleerde bruukte Uutsproake-Varianten) aan Unnerskeed twiske een wook un een häd Taw. Die wäd in ju [[Masoreten|masoreetske]] Skrieuwwiese truch ju Sättenge fon een [[Dagesch]], aan litjen Punkt in ju Midde fon dän Boukstäf bie hädde Uutsproake, tjuudelk moaked. Dät wooke Taw (sunner Dagesch skrieuwen) is n [[Frikativ]] insteede fon n [[Plosiv]], uurspröängelk wäil [θ], man in ju aschkenasiske un fon deer oulat uk in ju jiddiske Uutsproake een [s]. Man in dät [[Näihebräiske Sproake|Näihebräiske]] rakt dät düssen Uutsproake-Unnerskeed nit moor. Uk aan Unnerskeed tou dän Boukstäf [[Tet]] is in ju näihebräiske Uutsproake nit moor tou heeren.
As Tälteeken stoant dät Taw foar fjauerhunnerd.
== Literatuur ==
* Ernst Jenni: Lehrbuch der Hebräischen Sprache des Alten Testaments, Basel & Stuttgart 1978.
* Wilhelm Gesenius (un uurswäkke): Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament. 18. Aplääse, Heidelberg / Dordrecht / London / New York 2013.
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Hebräisk Alphabet]]
3q9v5rneiartl4m11itixcy4a3fg5u2
Kategorie:Boukstäf
14
12190
124610
2026-05-10T12:51:36Z
~2026-28253-31
15185
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Kategorie:Skrift]]“
124610
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Skrift]]
b2h8fkr3g9iyfeijksg1ecl3a4bnq0m
124648
124610
2026-05-10T16:13:06Z
Heinz
88
124648
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Skrift]]
[[Kategorie:Alphabet]]
[[Kategorie:Skriftteeken]]
9znyjqi2kbgb061nu8xf13xqljcta7e
Kategorie:Runen
14
12191
124642
2026-05-10T16:06:24Z
Heinz
88
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Kategorie:Alphabet]]“
124642
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Alphabet]]
az1gri6hh2ih91jfpw9np5gl2w9sz1j
Kategorie:Alphabet
14
12192
124647
2026-05-10T16:11:56Z
Heinz
88
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Kategorie:Skrift]]“
124647
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Skrift]]
b2h8fkr3g9iyfeijksg1ecl3a4bnq0m
Kategorie:Skriftteeken
14
12193
124649
2026-05-10T16:13:28Z
Heinz
88
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Kategorie:Skrift]]“
124649
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Skrift]]
b2h8fkr3g9iyfeijksg1ecl3a4bnq0m
Kategorie:Hebräisk Alphabet
14
12194
124652
2026-05-10T16:16:08Z
Heinz
88
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Kategorie:Alphabet]]“
124652
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Alphabet]]
az1gri6hh2ih91jfpw9np5gl2w9sz1j
Nun (Hebräisk)
0
12195
124655
2026-05-10T16:45:08Z
Heinz
88
Ju Siede wuud näi anlaid: „[[Bielde:Hebrew letter nun.svg|thumb|right|200px|Een quadroatskriftelk Nun in traditsjonelle un ieuwenske dät in serifenloose Skrift]] [[Bielde:Hebrew letter final nun.svg|thumb|right|200px|Een quadroatskriftelk Eend-Nun in traditsjonelle un ieuwenske dät in serifenloose Skrift]] Dät '''Nun''' (In ju [[Quadroatskrift]] tou Begin un in ju Midde fon't Woud '''נ''', an't Woudeende '''ן''') is die fjautienste Boukstäf in dät Hebräisk Alphabet|hebräisk…“
124655
wikitext
text/x-wiki
[[Bielde:Hebrew letter nun.svg|thumb|right|200px|Een quadroatskriftelk Nun in traditsjonelle un ieuwenske dät in serifenloose Skrift]]
[[Bielde:Hebrew letter final nun.svg|thumb|right|200px|Een quadroatskriftelk Eend-Nun in traditsjonelle un ieuwenske dät in serifenloose Skrift]]
Dät '''Nun''' (In ju [[Quadroatskrift]] tou Begin un in ju Midde fon't Woud '''נ''', an't Woudeende '''ן''') is die fjautienste Boukstäf in dät [[Hebräisk Alphabet|hebräiske Alphabet]]. In ju Quadroatskrift unnerskat me ju gewöönelke Foarm, ju tou Begin un in ju Midde fon dät Woud bruukt wäd, fon een loangleeken Eend-Nun oun dät Woud-Eende. Fon ju Phöniziske Variante 𐤍 sunt Bouksteeuwen in ferskeedene näiere Alphabete oulat, biespilswiese häd uk dät griechiske [[Ny]] (Ν, ν) un uus Boukstäf [[N]] in dät [[Latiensk Alphabet|latienske Alphabet]].
Dät Nun häd as Tälteeken dän Wäid fon füüftich, man een Eend-Nun wäd toumäts uk foar 700 bruukt.
== Literatuur ==
* Ernst Jenni: Lehrbuch der Hebräischen Sprache des Alten Testaments, Basel & Stuttgart 1978.
[[Kategorie:Boukstäf]]
[[Kategorie:Hebräisk Alphabet]]
tcum8u94cciiyfo6dlu40yfq129jhq6
Shakira
0
12196
124656
2026-05-11T08:30:28Z
~2026-28397-83
15187
Ju Siede wuud näi anlaid: „Shakira Isabel Mebarak Ripoll (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as Shakira, is ne kolumbioanske Latin-Pop-Singer-Songwriter.“
124656
wikitext
text/x-wiki
Shakira Isabel Mebarak Ripoll (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as Shakira, is ne kolumbioanske Latin-Pop-Singer-Songwriter.
ql0dws15q7mzxa45jlg6dayuaouaqcx
124657
124656
2026-05-11T09:17:00Z
~2026-28400-77
15188
124657
wikitext
text/x-wiki
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as '''Shakira''', is ne kolumbioanske Pop-Singer-Songwriter, Donserske un Philanthropin. Shakira is bekoand as ju "Köönigin fon ju latiens-amerikoanske Musik". Hia häd dän grootsten Ärfoulch mäd dät Läid "Hips Don't Lie".<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref>
== Ju Discografie ==
* ''Magia'' (1991)
* ''Peligro'' (1993)
* ''Pies Descalzos'' (1995)
* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)
* ''Laundry Service'' (2001)
* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)
* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)
* ''She Wolf'' (2009)
* ''Sale el Sol'' (2010)
* ''Shakira'' (2014)
* ''El Dorado'' (2017)
* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
* ''MTV Unplugged'' (2000)
* ''Live & off the Record'' (2004)
* ''Oral Fixation Tour'' (2007)
* ''Live from Paris'' (2011)
* ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019)
nldmf3axswi5djf8y49l3c2rxsf118u
124658
124657
2026-05-11T09:18:05Z
~2026-28400-77
15188
124658
wikitext
text/x-wiki
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as '''Shakira''', is ne kolumbioanske Latin-Pop-Singer-Songwriter, Donserske un Philanthropin. Shakira is bekoand as ju "Köönigin fon ju latiens-amerikoanske Musik".<ref>https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/shakira-shakira-queen-of-latin-music-from-her-breakthroughs-and-breakups-to-breaking-the-internet-20231126-3</ref> Hia häd dän grootsten Ärfoulch mäd dät Läid "Hips Don't Lie".<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref>
== Ju Discografie ==
* ''Magia'' (1991)
* ''Peligro'' (1993)
* ''Pies Descalzos'' (1995)
* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)
* ''Laundry Service'' (2001)
* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)
* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)
* ''She Wolf'' (2009)
* ''Sale el Sol'' (2010)
* ''Shakira'' (2014)
* ''El Dorado'' (2017)
* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
* ''MTV Unplugged'' (2000)
* ''Live & off the Record'' (2004)
* ''Oral Fixation Tour'' (2007)
* ''Live from Paris'' (2011)
* ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019)
i5lw42h32sim2cldiwg1ptny19tbfjn
124659
124658
2026-05-11T09:18:30Z
~2026-28400-77
15188
124659
wikitext
text/x-wiki
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as '''Shakira''', is ne kolumbioanske Latin-Pop-Singer-Songwriter, Donserske un Philanthropin. Shakira is bekoand as ju "Köönigin fon ju latiens-amerikoanske Musik".<ref>https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/shakira-shakira-queen-of-latin-music-from-her-breakthroughs-and-breakups-to-breaking-the-internet-20231126-3</ref> Hia häd dän grootsten Ärfoulch mäd dät Läid "Hips Don't Lie".<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref>
== Ju Discografie ==
* ''Magia'' (1991)
* ''Peligro'' (1993)
* ''Pies Descalzos'' (1995)
* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)
* ''Laundry Service'' (2001)
* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)
* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)
* ''She Wolf'' (2009)
* ''Sale el Sol'' (2010)
* ''Shakira'' (2014)
* ''El Dorado'' (2017)
* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
* ''MTV Unplugged'' (2000)
* ''Live & off the Record'' (2004)
* ''Oral Fixation Tour'' (2007)
* ''Live from Paris'' (2011)
* ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019)
t74yfdo3wnyv6q8li3l6k4d1se6ynij
124660
124659
2026-05-11T09:25:16Z
~2026-28400-77
15188
124660
wikitext
text/x-wiki
[[File:Shakira in concert.jpg|thumb|Shakira (2003)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (bädden ap dän 2. Februoar 1977), beeter bekoand as '''Shakira''', is ne kolumbioanske Latin-Pop-Singer-Songwriter, Donserske un Philanthropin. Shakira is bekoand as ju "Köönigin fon ju latiens-amerikoanske Musik".<ref>https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/shakira-shakira-queen-of-latin-music-from-her-breakthroughs-and-breakups-to-breaking-the-internet-20231126-3</ref> Hia häd dän grootsten Ärfoulch mäd dät Läid "Hips Don't Lie".<ref>https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-hips-dont-lie-record-label-story-1235967422/</ref>
== Ju Discografie ==
* ''Magia'' (1991)
* ''Peligro'' (1993)
* ''Pies Descalzos'' (1995)
* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)
* ''Laundry Service'' (2001)
* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)
* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)
* ''She Wolf'' (2009)
* ''Sale el Sol'' (2010)
* ''Shakira'' (2014)
* ''El Dorado'' (2017)
* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)
Hia häd uk fieuw Live-Alben uutbroacht:
* ''MTV Unplugged'' (2000)
* ''Live & off the Record'' (2004)
* ''Oral Fixation Tour'' (2007)
* ''Live from Paris'' (2011)
* ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019)
0h2ipeuywmnsd0r17fratrp129gldmq