Wikipedia stqwiki https://stq.wikipedia.org/wiki/Haudsiede MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Spezial Diskussion Benutser Benutser Diskussion Wikipedia Wikipedia Diskussion Bielde Bielde Diskussion MediaWiki MediaWiki Diskussion Foarloage Foarloage Diskussion Hälpe Hälpe Diskussion Kategorie Kategorie Diskussion TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 1137 124803 103416 2026-07-09T00:36:20Z InternetArchiveBot 11577 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 124803 wikitext text/x-wiki '''Ubuntu''' is ne [[Linux]] Distribution. [[Bielde:Ubuntu_9.04_Jaunty_Jackalope.png|220px|thumb|right|ubuntu 8.04]] * [http://www.ubuntu.com/ www.ubuntu.com] * [https://web.archive.org/web/20110222222806/http://cdimage.ubuntu.com/daily-live/current/ download ubuntu] {{stump}} s9cvt5uw0nf321wdbl4f0hq47lhmnml 0 3035 124802 124065 2026-07-09T00:12:38Z InternetArchiveBot 11577 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 124802 wikitext text/x-wiki {{HistoaryskLântabel| eigennamme = Hillige Roomske Riek | namme = Hillige Roomske Riek | flagge = Flag Germany Emperors Banner.svg | wapen = Wappen röm.kaiser.JPG | lokaasje = HRR.gif | taal = [[Düütsk]] un [[Latiensk]] (Amtssproaken), fuul uur litje Sproaken | haadstêd = [[Frankfurt|Frankfurt am Main]], [[Augsburg]], [[Regensburg]] | steatsfoarm = Woalmonarchie | ynwenners = | oerflak = | tiidrek = 962-1806 | munt = | }} Dät '''Hillige Roomske Riek''' ([[Latiensk]]: ''Sacrum Romanum Imperium'') waas n Stoatenbuund fon ferscheedene litje Lounde in dät [[Middeloaler]] bit tou 1806. Dät Stoatenbuund bestounde uut Lounde uut Wääst- un Midden-Europa. == Noome == Dät Riek wuude ''Roomsk'' naamd wült dät die Ätterfoulger fon dät Roomske Riek weese schuul. Uk do Byzantinere saagen hiere Riek as Ätterfoulger fon dät [[Roomske Riek]]. Mäd dän Begriep 'Hillich' waas ju Beluukenge tou ju [[Roomske Säärke]] meend. Voltaire hiede moal kweeden dät et Riek nit Hillich, nit Roomsk un uk nit n ächt Riek waas. Kristelke Ljuude meenden dät in ju [[Biebel]], in dät Bouk fon Daniël schrieuwen stoant, dät ju Waareld ätter dät fjoode Riek fergunge schuul. == Geschichte == Dät Riek äntstuude uut dän aastelke Deel fon dät [[Frankiske Riek]] mäd dät Unnerschrieuwen fon dän Ferdraach fon Verdun (843). Dät waas n Ferdraach twiske do träi Suune fon Ludwig dän Fromme. Mäd dät Krounjen fon Otto I truch dän Poapst Johannes XII in 962 wuude dät Riek formel gruunded. In 1450 wuude die Noome annerd tou dät 'Hillige Roomske Riek fon ju Düütske Nation'. Dät Hillige Roomske Riek is sieläärge nit n Nationoalstoat wuuden. Dät waas n Stoatenbuund wieroun die Kaiser ju hoochste politiske Gewalt hiede. Bit tou dät 13. Jierhunnert hiede die Kaiser fuul Macht, deerätter kreegen do Härtsoge moor Macht. In dät 15. Jierhunnert keem et so wied, dät do Deelstoate sik äntwikkelden tou moderne Nationoalstoate. Dät Prozes geen in älk Gebiet uurs. == Fräislound == [[Bielde:Holy Roman Empire around 1400 (134037786).jpg|thumb|Fräiske Lounde uum 1400]] Do [[Fräisen]] schreeuwen in dät leete Middeloaler hiere oaine Gjuchtstäkste un hieden hiere oaine [[Upstalsboom]]buund. Dät roate naan Loundsheer un deertruch hiede die Kaiser nit fuul Ienfloud. Disse Tied wäd uk ju [[Fräiske Fräiegaid]] naamd. In dät 15. Jierhunnert kreech Ulrik Cirksena ju politiske Gewalt in [[Aast-Fräislound]], deermäd wuude er Groaf fon Aast-Fräislound. Dät [[Seelterlound]] häd nit tou dät Aast-Fräiske Groafskup heert. [[Noud-Fräislound]] heerde sieläärge nit tou dät Hillige Roomske Riek, man heerde tou [[Dänemark]]. Do Provinze [[Fryslân|Fräislound]], [[Groningerlound]] un [[Wääst-Fräislound]] an ju uur Siede fon dät [[Iselmeer]] keemen in 1568 bie dän näie Nationoalstoat do [[Niederlounde]]. Aast-Fräislound bleeuw bit tou 1744 oainständich, deerätter keem dät tou Prüüsen. Die Suun fon Ulrik Cirksena, Edzard Cirksena, hiede twiske 1506 un 1513 sunner Ärfoulch fersocht uum fon Fräislound n Nationoalstoat tou moakjen. == Ferwaltenge == [[Bielde:Austrian imperial crown dsc02787.jpg|thumb|Kaiserskroune fon Rudolf II]] === Kaiser === Dät Hillige Roomske Riek fäng oun mäd dän aastelke Deel fon dät Frankiske Riek. Do Kaisere fon dät Hillige Roomske Riek seegen siksälwen as Ätterfoulgere fon dät Roomske Riek un dät Frankiske Riek. Die Rieksuppermon waas n Köönich. Die Rieksköönich kuude sik tou Kaiser krounje läite. Dät Hillige Roomske Riek waas n Woalmonarchie, die Rieksköönich un Kaiser wuuden woald. Man n Rieksköönich wuude nit immer tou n Kaiser kround. === Rieksdai un Riekslounde === In dän Rieksdai wieren Ljuude fertreeden do neen uur Autorität as dän Kaiser hieden. Dät waas maastens die Stoatsuppermon fon n Lound in dät Riek. In dän Rieksdai roate et n waareldelken un n gäistelken Rieksstand. Et roate tjo unnerscheedelke Soarten Fertreedere in dän Rieksdai: * Gebiete do regierd wuuden fon n Fürst of Hartsoch * Säärkelke Gebiete do fon n Biskop regierd wuuden. * Fräie Stääde. Do fräie Stääde wuuden nit fon een oankelde Persoon regierd, man fon n Stäädräid. === Rieksgjucht === In dät Riek roate et twäin Rieksgjuchthoawe. Do Ljuude in dän ‘’’Reichshofrat’’’ in [[Wien]] wieren fon dän Kaiser woald wuuden. In 1495 keem n twäide Rieksgjucht deertou, dät ‘’’ Reichskammergericht’’’. Dät ‘’’Reichskammergericht’’’ häd bit tou 1806 existierd. == Heraldik un Regalien fon dät Hillige Roomske Riek == [[Bielde:Flag of the Holy Roman Empire (1200-1350).svg|thumb|Flaage fon dät Hillige Roomske Riek 1200-1350]] Do Kaisere wuuden altied kround. Dät waas eerst in [[Aachen]] un leeter in [[Frankfurt]]. Do deerfoar nöödige Köönichskroun, Zepter, Rieksappel, Panduuren un Psalter wuuden in Nürnberg bewoard. In dät Riek waas ne Heerskup mäd kluftige Noomen so as "Riekskoomerheer", "Rieksskatmäster", "Riekskanzler foar Italien" un wäkke moor. Neen fon dizze Funktione roate ächte macht. Unner Karl die Groote wäd dän Adler n machtich Symbool fon dät Hillige Roomske Riek. In dät 13. Jierhunnert wäd dät Woapen annerd, die Adler kreech two Kope. Bit tou ju Oulöösenge fon dät Riek in 1806 wäd dät Woapen mäd de Adler bruukd. Do düütsksproakige Lounde hääbe touhoope jusälge heraldiske Tradition uut ju Tied fon dät Hillige Roomske Riek. Dät Woapen fon dät Hillige Roomske Riek is wieruume tou fienen in do Woapens fon Aastriek-Ungarn, dät Düütske Kaiserriek, ju Weimarrepubliek, Nazi-Düütsklound, dät moderne Düütsklound un Aastriek. == Literatuur == * Klaus Herbers, Helmut Neuhaus: ''Das Heilige Römische Reich – Schauplätze einer tausendjährigen Geschichte (843–1806)''. Böhlau-Verlag, Köln-Weimar 2005, ISBN 3-412-23405-2. == Ferbiendenge ätter buuten == * [http://www.uni-muenster.de/FNZ-Online/recht/reich/unterpunkte/nation.htm Konstitutionelle Struktuur fon dät Riek] <small>''Düütsk''</small> * [https://web.archive.org/web/20100302200751/http://www.11en30.nu/global/fri/Artikel/22/ Kanon fan de Fryske skiednis] uur Edzard Cirksena <small>''Wääst-Fräisk''</small> ;Koarten fon dät Hillige Roomske Riek * [http://home.comcast.net/~vienna1230/maps/holy_roman_empire_1138_1254.jpg Dät Riek in 1138-1254] * [http://corndancer.com/vox/aer/aer_art/map01_1648.jpg Dät Riek in 1648] * [https://web.archive.org/web/20090420003848/http://www.hoeckmann.de/germany/index.htm Leete 18. Jierhunnert] [[Kategorie:Geskichte]] [[Kategorie:Historisk Lound]] 29j1y7aai3ey1qt79llufudltnpdaml