Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 5264 1578383 1570845 2026-07-04T20:15:20Z CSGinger14 70346 Kiongozi 1578383 wikitext text/x-wiki {{Kuhusu|nchi ya sasa|nchi ya kale tazama|Uajemi ya Kale}} {{Jedwali la nchi | jina_rasmi = Jamhuri ya Kiislamu ya Irani | jina_asili = جمهوری اسلامی ایران ''Jomhuri-ye Eslâmi-ye Irân'' (Kifarsi) | bendera = Flag of Iran.svg | nembo = Emblem of Iran.svg | kaulimbiu = اَللّٰهُ أَكْبَرُ ''Allāhu Akbar'' (kisheria)<br>''Uhuru, Haki, Jamhuri ya Kiislamu'' (kiutendaji) | wimbo = ''Sorud-e Melli-ye Jomhuri-ye Eslâmi-ye Irân'' | ramani = Iran (orthographic projection).svg | mji_mkubwa_na_mkuu = [[Tehran]] | lugha_rasmi = [[Kifarsi]] | lugha_taifa = | kiongozi1 = Mojtaba Khamenei | kiongozi2 = [[Masoud Pezeshkian]] | cheo_kiongozi1 = Kiongozi Mkuu | cheo_kiongozi2 = [[Rais]] | muundo_uhuru = '''Historia''' | tukio1 = [[Mapinduzi ya Kiislamu ya Irani|Mapinduzi ya Kiislamu]] | tukio2 = Katiba ya sasa | tukio3 = Marekebisho ya katiba | tukio1_tarehe = 11 Februari 1979 | tukio2_tarehe = 3 Desemba 1979 | tukio3_tarehe = 28 Julai 1989 | eneo_jumla = 1,648,195 | cheo_eneo = 17 | maji = 1.63% | ardhi = | watu_kadirio = 85,961,000 | mwaka_kadirio = 2024 | msongamano = 52 | pato_ppp = {{increase}} $1.698 trilioni | pato_ppp_kwa_mtu = {{increase}} $19,607 | plt = {{increase}} $434.243 bilioni | mwaka_pato = 2024 | pato_kwa_mtu = {{increase}} $5,013 | cheo_plt_kawaida = 37 | cheo_plt_kawaida_kwa_mtu = 120 | mwaka_maendeleo = 2023 | maendeleo = {{increase}} 0.799 .</br>- {{juu}} | gini = 34.8 | mwaka_gini = 2022 | fedha = [[Rial ya Irani]] (IRR) | majira_saa = +3:30 (IRST) | udereva = Kushoto | msimbo_simu = 98 | tld = [[.ir]] }} '''Irani''' (pia '''Uajemi'''; [[jina rasmi]]: '''Jamhuri ya Kiislamu ya Irani''', kwa [[Kifarsi]]: جمهوری اسلامی ایران) ni [[nchi]] iliyoko katika [[Asia ya Magharibi]]. Inapakana na [[Armenia]], [[Azerbaijan]], na [[Bahari ya Kaspi]] upande wa [[kaskazini]]; [[Afghanistan]] na [[Pakistan]] [[mashariki]]; [[Iraq]] na [[Uturuki]] [[magharibi]]; [[Ghuba ya Uajemi]] na [[Bahari ya Omani]] [[kusini]]. Irani ina eneo la takriban [[Kilomita ya mraba|kilomita za mraba]] 1,648,195. Ni nchi ya pili kwa ukubwa katika [[Mashariki ya Kati]], nchi ya sita kwa ukubwa barani pa Asia, na nchi ya kumi na saba kwa ukubwa duniani. Inakadiriwa kuwa na [[idadi]] ya watu zaidi ya [[milioni]] 90 .[[Mji mkuu]] na mkubwa wa Irani ni [[Tehran]] ambao ndio pia kituo kikuu cha uchumi. Irani ina [[historia]] ndefu ya [[ustaarabu]] wa kale kama milki ya Achaemenid, [[Milki ya Wasasani|Sasani]], na imekuwa [[kitovu]] cha [[utamaduni]], [[fasihi]], na [[falsafa]] katika [[Uislamu|ulimwengu wa Kiislamu]] na kimataifa. <ref name="Britannica_Iran_Summary">{{cite web |url=https://www.britannica.com/summary/Iran |title=A brief Summary of Iran |website=Britannica |date=2024 |access-date=May 10, 2026 }} </ref> Maendeleo yake ya awali yanahusisha [[Umedi|Wamedi]], [[Koreshi Mkuu]] aliyeanzisha milki ya Achaemenid, na ushindi wa [[Aleksander Mashuhuri]] katika [[karne ya 4 KK]]. Baadaye, [[Milki ya Wasasani|Wasasani]] waliifanya Irani kuwa kitovu cha ustaarabu hadi kushindwa kwao na [[Mwislamu|Waislamu]] katika [[karne ya 7]]. Baada ya hapo, Irani ikawa sehemu ya ustawi wa [[Uislamu]] ambapo kulikuwa na maendeleo makubwa ya [[hisabati]], [[falsafa]], [[tiba]], na [[sanaa]]. <ref name="UNESCO_Iran_Culture">{{cite web |url=https://en.unesco.org/silkroad/countries-along-silk-road/iran-islamic-republic |title=Iran and the Silk Roads |website=unesco.org |publisher=UNESCO |date=2024 |access-date=May 10, 2026 }} </ref> Katika [[karne ya 20]], baada ya Mapinduzi ya Kikatiba (1906), Irani iligeuka kuwa ufalme wa kikatiba kabla ya Mapinduzi ya Kiislamu ya 1979 yaliyoanzisha [[Jamhuri ya Kiislamu]] chini ya Ayatollah Khomeini. <ref name="CFR_Iran_Revolution">{{cite web |url=https://www.cfr.org/backgrounder/history-behind-irans-1979-revolution |title=Iran's 1979 Revolution |website=CFR.org |publisher=Council on Foreign Relations |date=2024 |access-date=May 10, 2026 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Iran ina uchumi uliogawanyika unaotegemea hidrokaboni, viwanda, [[kilimo]], na [[huduma]]. Inamiliki baadhi ya hifadhi kubwa zaidi za mafuta na gesi asilia duniani, jambo linalofanya sekta ya nishati kuwa chanzo kikuu cha mapato ya serikali na mapato ya [[mauzo ya nje]]. <ref name="OPEC_Iran">{{cite web |url=https://www.opec.org/opec_web/en/about_us/161.htm |title=Iran: Member Country Profile |website=opec.org |publisher=Organization of the Petroleum Exporting Countries |date=2024 |access-date=May 11, 2026 }}</ref> Mbali na uzalishaji wa mafuta, Iran ina [[viwanda]] muhimu kama vile petrokemikali, utengenezaji wa magari, uchimbaji madini, uzalishaji wa chuma, na nguo. [[Kilimo]] pia bado ni muhimu katika maeneo mengi, huku mazao makuu yakijumuisha ngano, mpunga, pistachio, zafarani, na matunda. Maendeleo ya kiuchumi yameathiriwa na vikwazo vya kimataifa, mfumuko wa bei, na mabadiliko ya masoko ya nishati duniani. <ref name="WorldBank_Iran_Econ">{{cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/iran/overview |title=The World Bank in Iran: Economic Overview |website=worldbank.org |publisher=World Bank |date=2024 |access-date=May 11, 2026 }}</ref> Nchi hii inafanya kazi kama jamhuri ya [[Kiislamu]] yenye mfumo wa kisiasa unaochanganya taasisi za jamhuri na uangalizi wa kidini. Kiongozi Mkuu (Supreme Leader) ana mamlaka ya juu zaidi ya kisiasa na kidini, wakati Rais anahudumu kama mkuu wa serikali na huchaguliwa kwa kura za wananchi. Iran ina bunge la chumba kimoja linalojulikana kama Bunge la Ushauri la Kiislamu (Majlis), pamoja na taasisi kama Baraza la Walinzi na Baraza la Wataalamu. <ref name="CFR_Iran_Gov">{{cite web |url=https://www.cfr.org/backgrounder/irans-power-structure |author=Lindsay Maizland |title=Iran's Power Structure |website=cfr.org |publisher=Council on Foreign Relations |date=2024 |access-date=May 11, 2026 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Nchi hii pia ni nguvu muhimu ya kikanda katika [[Mashariki ya Kati]] na ina jukumu hai katika siasa za kikanda, masoko ya nishati, na diplomasia ya kimataifa. == Historia == {{main|Uajemi ya Kale|Historia ya Irani}} === Irani ya Kale === Eneo la Irani ya kisasa limekuwa likikaliwa na watu kwa maelfu ya miaka. Miongoni mwa ustaarabu wa mwanzo kabisa katika eneo hilo ulikuwa [[Elamu]], uliostawi kusini-magharibi mwa Irani kuanzia takribani mwaka 3000 KK. Watu wa Elamu walijenga miji, waliendeleza biashara na maeneo jirani, na walikuwa na mfumo wao wa maandishi.<ref name="Britannica_Iran">{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Iran |author=Janet Afary |title=Iran: History, Geography, and Government |website=Britannica |date=Mei 14, 2026 |access-date=Mei 30, 2026 }}</ref> Katika [[karne ya 6 KK]], [[Koreshi Mkuu]] alianzisha [[Nasaba]] ya Achaemenid na kuunganisha makabila mbalimbali ya Kiajemi. Dola la Achaemenid lilipanuka kutoka Asia ya Kati hadi Misri na likawa moja ya milki kubwa zaidi katika historia ya kale. Dola hili lilijulikana kwa mfumo wake wa utawala uliopangwa vizuri, mtandao wa barabara uliounganisha maeneo yake, na uvumilivu kwa tamaduni na dini mbalimbali za watu waliokuwa chini ya utawala wake.<ref name="Achaemenid">{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Achaemenid-dynasty |title=Achaemenid Dynasty |website=Britannica |date=2024 |access-date=Mei 30, 2026 }}</ref> === Enzi za Kiislamu === Baada ya ushindi wa [[Alexander Mkuu]] mwaka 330 KK, Dola la Achaemenid lilivunjika na eneo la Irani likatawaliwa na falme mbalimbali, zikiwemo Parthia na [[Wasassanidi|Sassanid]]. Dola la Sassanid (224–651 BK) lilikuwa dola la mwisho kubwa la [[Uajemi|Kiajemi]] kabla ya kuenea kwa [[Uislamu]]. Dola hili lilijulikana kwa maendeleo katika [[sayansi]], [[usanifu]], [[fasihi]], na [[biashara]], pamoja na kuimarisha dini ya Zoroastrian kama dini kuu ya taifa.<ref name="Sasanian">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1568 |title=Sasanid Archaeological Landscape of Fars Region |website=unesco.org |publisher=UNESCO |date=2024 |access-date=Mei 30, 2026 }}</ref> Katika [[karne ya 7]], majeshi ya [[Waarabu]] [[Waislamu]] yaliiteka Irani na kuingiza eneo hilo katika ulimwengu wa Kiislamu. [[Uislamu]] ulienea hatua kwa hatua na kuwa dini kuu ya wakazi wengi wa nchi hiyo. Katika karne zilizofuata, Irani ilitawaliwa na nasaba mbalimbali za Kiislamu. Miongoni mwa nasaba muhimu zaidi ilikuwa [[Safavid]] katika [[karne ya 16]], ambao waliifanya [[Uislamu]] wa Shia Ithnaashari kuwa dini rasmi ya taifa. Hatua hiyo ilichangia kuunda utambulisho wa kisiasa na kidini unaoitofautisha Irani na majirani wake wengi wa Kiislamu.<ref name="Safavid">{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Safavid-dynasty |title=Safavid Dynasty |website=Britannica |date=2025 |access-date=Mei 30, 2026 }}</ref> === Karne ya 18 hadi Karne ya 20 === Baada ya kudhoofika kwa Dola la Safavid, Irani ilitawaliwa na nasaba mbalimbali kabla ya [[Nasaba ya Qajar]] kuimarisha mamlaka yake mwishoni mwa [[karne ya 18]]. Katika [[Karne ya 19|karne ya 19]], Irani ilikabiliwa na shinikizo kubwa kutoka kwa [[Urusi]] na [[Uingereza]], hali iliyosababisha kupoteza baadhi ya maeneo yake na kuongezeka kwa ushawishi wa mataifa ya Ulaya katika siasa na uchumi wa nchi hiyo.<ref name="BBC_Iran_Profile">{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14541327 |title=Iran country profile |website=BBC News |date=2025 |access-date=Mei 30, 2026 }}</ref> Mwanzoni mwa [[karne ya 20]], [[Mapinduzi ya Katiba ya Uajemi]] (1905–1911) yalileta mageuzi muhimu yaliyolenga kuanzisha bunge na kuweka mipaka kwa mamlaka ya mfalme. Mwaka 1925, [[Reza Shah Pahlavi]] alianzisha [[Nasaba ya Pahlavi]] na kuanza programu ya kisasa ya kuendeleza [[miundombinu]], [[elimu]], usafiri, na viwanda. Wakati huo huo, ugunduzi na maendeleo ya sekta ya mafuta yalifanya Irani kuwa moja ya nchi muhimu zaidi za uzalishaji wa nishati duniani.<ref name="Britannica_Iran"/> === Irani ya Kisasa === [[File:Shah's exit from Iran 01.jpg|thumb|Shah akiondoka Irani mwaka 1979]] Mwaka 1979, [[Mapinduzi ya Kiislamu ya Irani]] yaliangusha utawala wa [[Mohammad Reza Pahlavi]] na kuanzisha [[Jamhuri ya Kiislamu ya Irani]] chini ya uongozi wa [[Ayatollah Ruhollah Khomeini]]. Mfumo mpya wa serikali uliunganisha taasisi za uchaguzi wa kidemokrasia na mamlaka ya viongozi wa kidini, na kuunda mfumo wa kisiasa unaotumika hadi leo.<ref name="WFB_Iran_Gov">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/#government |title=Iran - World Factbook: Government and Politics |website=cia.gov |publisher=Central Intelligence Agency |date=Aprili 2026 |access-date=Mei 30, 2026 |archive-date=2021-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208143639/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/#government |url-status=dead }}</ref> Tangu wakati huo, Irani imepitia matukio muhimu kama [[Vita vya Irani na Iraki]] (1980–1988), migogoro ya kidiplomasia na nchi za Magharibi, vikwazo vya kiuchumi vya kimataifa, na mabishano kuhusu mpango wake wa nyuklia. Licha ya changamoto hizo, nchi imeendelea kuwa moja ya mataifa yenye ushawishi mkubwa katika [[Mashariki ya Kati]], ikiwa na urithi mkubwa wa [[Utamaduni|kitamaduni]], nafasi muhimu katika siasa za kikanda, na uchumi unaotegemea kwa kiasi kikubwa sekta ya nishati.<ref name="WFB_Iran_Econ">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/#economy |title=Iran - World Factbook: Economy |website=cia.gov |publisher=Central Intelligence Agency |date=Aprili 2026 |access-date=Mei 30, 2026 |archive-date=2021-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208143639/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/#economy |url-status=dead }}</ref> == Jiografia== [[File:Iran Topography.png|thumb|Topografia ya Irani]] Irani iko katika [[Asia ya Magharibi]] na ina jiografia ya asili yenye mchanganyiko mkubwa, ikijumuisha [[mlima|milima]], [[tambarare]] za juu, [[jangwa|majangwa]], na maeneo ya [[pwani]]. Inapakana na [[Armenia]], [[Azerbaijan]], na [[Turkmenistan]] upande wa kaskazini, [[Afghanistan]] na [[Pakistani]] mashariki, pamoja na [[Uturuki]] na [[Iraki]] magharibi, huku ikiwa na pwani katika [[Bahari ya Kaspi]] upande wa kaskazini na [[Ghuba ya Uajemi]] pamoja na [[Ghuba ya Oman]] kusini. Irani ina eneo la takriban kilomita za mraba milioni 1.65, jambo linaloifanya kuwa mojawapo ya nchi kubwa zaidi katika eneo hilo. Eneo lake la katika [[Historia ya Irani|kihistoria]] limeifanya kuwa njia muhimu ya mawasiliano na mwingiliano kati ya [[Asia]], [[Mashariki ya Kati]], na [[Ulaya]].<ref>{{Rejea tovuti|title=The Geography of Iran|url=https://the-lookout.org/2026/03/07/the-geography-of-iran/|publisher=The-Lookout|author=Zeke Lunder|website=www.the-lookout.org|access-date=2026-04-30}}</ref> Kimuundo wa ardhi, Irani inatawaliwa na safu za milima yenye miinuko mikubwa, hasa [[Milima ya Zagros]] upande wa magharibi na [[Milima ya Alborz]] upande wa kaskazini, ambapo [[Mlima Damavand]], kilele cha juu zaidi nchini, hufikia takriban mita 5,610. Kati ya mifumo hii ya milima kuna Tambarare ya Irani, ambayo inajumuisha mabonde makubwa ya majangwa kama Dasht-e Kavir na Dasht-e Lut. Majangwa haya ni miongoni mwa maeneo yenye ukame na joto kali zaidi duniani. Tambarare zenye rutuba hupatikana kando ya pwani ya [[Bahari ya Kaspi]] na katika baadhi ya mabonde ya mito, zikisaidia shughuli za [[kilimo]] na makazi yenye msongamano mkubwa wa watu. Irani ina [[hali ya hewa]] kwa kiasi kikubwa ya ukame hadi nusu-ukame, ikiwa na tofauti kubwa za kikanda. Maeneo ya ndani hupata majira ya joto yenye joto kali na baridi kali wakati wa majira ya baridi, ilhali eneo la pwani ya [[Bahari ya Kaspi]] lina hali ya hewa yenye unyevunyevu zaidi na mvua nyingi. Mito mikuu ya nchi ni pamoja na Karun, ambao ndio mto pekee unaoweza kupitika kwa usafiri, pamoja na mito ya Karkheh na Dez. Mito mingi ni ya msimu, na uhaba wa maji ni tatizo kubwa, hali iliyosababisha ujenzi wa mabwawa na mifumo ya umwagiliaji. Vipengele vya asili kama milima, majangwa, na pwani vina nafasi muhimu katika kuathiri makazi ya watu, kilimo, na shughuli za kiuchumi nchini Irani. == Siasa == [[Picha:Mass demonstration in Iran, date unknown.jpg|thumb|300px|Maandamano dhidi za Shah mjini Tehran, mwaka 1979]] Mfumo wa [[Siasa|kisiasa]] wa Irani una mizizi yake katika [[Mapinduzi ya Kiislamu ya Irani|Mapinduzi ya Kiislamu ya 1979]], ambayo yalibadilisha nchi kutoka kwenye [[Ufalme|kifalme]] chini ya Shah kuwa Jamhuri ya Kiislamu, hali ya mseto ya kifalme‑jamhuri (''hybrid theocratic‑republican state'') inayoongozwa na Kiongozi Mkuu mwenye mamlaka ya juu juu ya utendaji, [[jeshi]], mfumo wa sheria, na sera za kigeni. Muundo huu uliundwa ili kuunganisha halali ya [[dini|kidini]] na nguvu za [[serikali]], ukiwekea mipaka ushawishi wa ''Secular'' na kuingiza mamlaka ya makasisi katika taasisi zote kuu za utawala. Katika miongo iliyofuata, siasa za ndani za Irani zimekuwa zikizunguka kati ya makundi ya kihafidhina (''conservative'') yanayounga mkono kufuata kwa ukali kanuni za mapinduzi na wabunifu ''(reformists)'' wanaotafuta uhuru wa [[jamii|kijamii]] zaidi na uwazi, lakini yote ndani ya mipaka iliyowekwa na Kiongozi Mkuu na taasisi kama vile [[Kikosi cha Mapinduzi ya Kiislamu]] (IRGC). Ndani ya nchi, mienendo hii imeunda jinsi nchi inavyoshughulikia shinikizo la [[uchumi|kiuchumi]], kupinga kwa umma, na harakati za marekebisho ya [[siasa|kisiasa]].<ref>{{Rejea habari|title=Iran Country Profile|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14541327|publisher=BBC|accessdate=2026-03-01}}</ref> Sera za kigeni za Irani kwa muda mrefu zimeashiria ushindani mkubwa na [[Marekani]] na [[Israeli]], unaotokana na upinzani wa theolojia dhidi ya ushawishi wa Magharibi na kuunga mkono washirika wa kikanda wanaopinga maslahi ya [[Israeli]] na [[Marekani]]. Baada ya mapinduzi, [[Tehran]] ilikatisha uhusiano wa kidiplomasia na [[Washington]] na ikachukua mtazamo wa upinzani katika [[Mashariki ya Kati]], ambao ilijaribu kuimarisha kwa kuunga mkono makundi kama [[Hezbollah]] nchini [[Lebanon]] na milisha mbalimbali katika kanda hiyo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Breaking Diplomatic Ties with Iran during the Hostage Crisis, 1980|url=https://www.gilderlehrman.org/history-resources/spotlight-primary-source/breaking-diplomatic-ties-iran-during-hostage-crisis-1980|publisher=Gilderlehrman|access-date=2026-03-01}}</ref> Juhudi za kudhibiti uhasama huu ikiwa ni pamoja na mazungumzo ya nyuklia kama Mpango wa Pamoja wa Kina wa 2015 (''2015 Joint Comprehensive Plan of Action'') — mara kwa mara zimekwama, hasa baada ya Marekani kujiondoa kwenye mkataba huo mwaka 2018, na kusababisha ongezeko la vikwazo na mvutano wa [[jeshi|kijeshi]] kati ya waliosaini. Mwaka 2025, Irani na [[Israeli]] zilihusika katika mfululizo unaozidi wa mashambulio, mauaji, na migongano ya droni, zikibadilisha kutoka kwenye mapigano ya siri hadi chuki wazi juu ya mpango wa nyuklia wa Irani na nafasi yake kikanda. Migongano hii ilimalizika kwa shambulio kubwa la kijeshi lililoratibiwa mnamo 28 Februari 2026 lililofanywa na [[Marekani]] na [[Israeli]], lililojulikana kama Operesheni “Kikao cha Simba” ''Operation Lion’s Roar / Epic Fury'', linalolenga uongozi wa Irani, vituo vya kijeshi, na miundombinu ya kimkakati. <ref>{{Rejea tovuti|title=Operation Epic Fury and the Remnants of Iran’s Nuclear Program|url=https://www.csis.org/analysis/operation-epic-fury-and-remnants-irans-nuclear-program|publisher=CSIS|access-date=2026-03-01}}</ref>Mashambulio haya yameripotiwa kusababisha kifo cha Kiongozi Mkuu [[Ayatollah Ali Khamenei]] na maafisa wa ngazi ya juu, jambo lililosababisha Irani kuzindua mashambulio ya kulipiza kisasi kwa kutumia makombora na droni dhidi ya nafasi za [[Israeli]] na [[Marekani]] katika nchi za [[Mashariki ya Kati]]. Hii ilibadilisha mzozo kuwa wa kiwango kisichokuwa na mfano kati ya maadui wa muda mrefu, ikipanua haraka mgongano na kudhoofisha usalama wa kikanda. Ndani ya Irani, ugumu wa [[uchumi|kiuchumi]] unaoimarishwa na vikwazo na machafuko ya awali umeongeza hasira za umma na kuimarisha mgawanyiko wa [[siasa|kisiasa]], huku kupotea kwa Kiongozi Mkuu kwa namna isiyokuwa ya kawaida kukiingiza kutokuwa na uhakika katika muundo wa nguvu za nchi. Kikanda, mgongano huu umeamsha tahadhari za dharura katika mataifa ya Ghuba na kuvutia lawama kutoka kwa mashirika ya kimataifa yanayohimiza uvumilivu ili kuzuia vita vikubwa. <ref>{{Rejea tovuti|title=Government and Society in Iran|url=https://www.britannica.com/place/Iran/Government-and-society|author=Khosrow|access-date=2026-03-01}}</ref> == Serikali na Utawala == Uajemi ni Jamhuri ya Kiislamu inayoongozwa na [[katiba]] yenye sehemu za [[demokrasia|kidemokrasia]] na sehemu za kidini. [[Mamlaka]] kuu iko [[mikono]]ni mwa Kiongozi Mkuu wa Mapinduzi anayesimamia [[siasa]] ya nchi kwa jumla; yeye ni [[amiri jeshi mkuu]] na msimamizi mkuu wa [[huduma]] ya [[usalama]]; pia anaratibu siasa ya nje. Anateua wakuu wa jeshi, [[redio]] na [[televisheni]], viongozi wa [[salat]] wa [[msikiti]] mkuu katika kila [[mji]], [[jaji mkuu]] na [[mwendesha mashataka mkuu]] halafu nusu ya wajumbe wa Halmashauri ya Walinzi wa Katiba wanaokubali au kukataa sharia zote zilizopitishwa [[bunge]]ni wakiwa na mamlaka kusimamisha wagombea kwa uchaguzi wa kitaifa. Anaweza kumwachisha rais. Kiongozi mkuu huchaguliwa na Mkutano wa Wataalamu wa Uongozi kwa muda wa maisha yake. [[Ayatollah Khamenei]] ni Kiongozi Mkuu wa pili tangu mapinduzi ya Kiislamu. Serikali inayoongozwa na rais wa Uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya Kiongozi Mkuu. Huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka 4 na anaweza kuchaguliwa upya. Wagombea wanahitaji kukubaliwa na Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Rais anaongoza serikali na kazi yake. Katika mambo ya siasa ya nje, jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu. Bunge inayoitwa "majlis" ina [[wabunge]] 290 waliochaguliwa kwa muda wa miaka 4. Wagombea wote wanahitaji kibali cha Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Majlis inatunga sheria za nchi na kukubali [[makisio]] ya serikali na mikataba ya kimataifa. Sheria zote zilizopita bungeni zinahitaji tena kibali cha halmashauri ya walinzi. Halmashauri ya Walinzi wa Katiba ni chombo muhimu sana kinachohakikisha mamlaka kuu ya kiongozi mkuu. Ina wajumbe 12 ambao ni [[wanasheria]]. 6 wanateuliwa moja kwa moja na Kiongozi Mkuu. 6 wengine wanachaguliwa na [[bunge]] kati ya majina wanaopelekwa mbele na jaji mkuu - anayeteuliwa na Kiongozi Mkuu. Kwa hiyo kiongozi mkuu anaamua juu ya wajumbe wote waliomo katika halmashauri hii, hakuna anayeweza kuwa mjumbe bila [[kibali]] chake ama moja kwa moja au kupitia jaji mkuu aliyeteuliwa naye. ==Mikoa== {{main|Mikoa na wilaya za Uajemi}} Uajemi umegawiwa kwa [[mikoa]] 31 inayoitwa "ostan" chini ya [[gavana]] anayeteuliwa na rais. Kila mkoa huwa na [[wilaya]] (shahrestan) na ngazi ya chini zaidi ni [[mitaa]] (bakhsh). Chini ya mitaa kuna [[kata]] (dehestan) zinazojumlisha vijiji kadhaa. ==Demografia== Irani ina mchanganyiko wa makabila na dini uliounganishwa na [[utamaduni]] na [[lugha]] ya [[Kiajemi]], ambayo inatumiwa na wananchi walio wengi na ndiyo [[lugha rasmi]], ikifuatwa na lugha nyingine za jamii ya [[Lugha za Kihindi-Kiulaya|Kihindi-Kiulaya]], lakini pia za jamii nyingine kama [[Kiazeri]] (16%) na [[Kiarabu]] (2%) (angalia [[orodha ya lugha za Uajemi]]). === Dini === [[File:Isfahan Royal Mosque general.JPG|thumb|Msikiti wa Isfahan, Irani]] Uajemi ilikuwa na [[dini]] za [[Uzoroasta]] na [[Umani]], kisha kuanzia [[karne ya 4]] [[BK]] Ukristo ukaongezeka, na tangu [[karne ya 7]] [[Waarabu]] [[Uislamu|Waislamu]] waliivamia na kuifanya polepole kuwa nchi ya Kiislamu, huku katika [[karne ya 16]] [[Uislamu wa Kishia]] ukitangazwa kuwa [[dini rasmi]]. Leo takriban 90% ni Waislamu Washia, ~10% ni [[Wasunni]] hasa mipakani (wengi [[Wakurdi]], [[Wabaluchi]], [[Waturkomani]]), na ~1% ni dini nyingine zikiwemo [[Bahai]] (marufuku baada ya mapinduzi), Wakristo ([[Kanisa la Kitume la Armenia|Waarmenia]] na [[Kanisa Katoliki la Wakaldayo|Wakaldayo]]), [[Wayahudi]] (0.01%, miongoni mwa wakubwa zaidi katika [[mashariki ya kati]]), Wazoroasta (0.03%), na [[Wamandayo]] wafuasi wa [[Yohane Mbatizaji]]. == Uchumi == [[File:Tehran Skyline.jpg|thumb|[[Tehran]], Irani]] Irani ina [[uchumi]] mkubwa na wenye mchanganyiko wa sekta mbalimbali, ukiwa miongoni mwa uchumi mkubwa zaidi katika [[Mashariki ya Kati]] kwa ukubwa wa [[pato la taifa]]. Inahesabiwa kuwa uchumi wa [[Pato la taifa kwa kila mtu|kipato cha kati cha juu]] na ina sifa ya kuwa na mchanganyiko wa mashirika ya umma, biashara binafsi, pamoja na ushiriki mkubwa wa [[Irani#Serikali na Utawala|serikali]] hasa katika sekta muhimu. Irani ina baadhi ya akiba kubwa zaidi duniani ya mafuta na gesi asilia, ambazo ndizo nguzo kuu ya [[uchumi]] wake na huchangia sehemu kubwa ya mapato ya [[serikali]] na [[mauzo ya nje]]. Hata hivyo, utendaji wa uchumi wake umeathiriwa sana na vikwazo vya kimataifa, ambavyo vimeathiri biashara, uwekezaji, na upatikanaji wa mifumo ya kifedha ya kimataifa. Sekta za [[viwanda]] na huduma huchangia sehemu kubwa ya [[pato la taifa]] la Irani. Sekta ya viwanda inajumuisha petrokemikali, uzalishaji wa bidhaa, uchimbaji [[madini]], ujenzi, na utengenezaji wa magari, huku Irani ikiwa na mojawapo ya misingi mikubwa ya [[viwanda]] katika eneo hilo. Sekta ya [[huduma]], ikiwemo fedha, biashara ya rejareja, usafiri, na huduma za umma, pia ina mchango mkubwa katika ajira na shughuli za kiuchumi. [[Kilimo]], ingawa kinachangia kwa kiwango kidogo katika [[pato la taifa]], bado ni muhimu kwa ajira za vijijini na uzalishaji wa chakula wa ndani, ambapo mazao muhimu ni pamoja na ngano, mpunga, matunda, na karanga kama pistashio. [[Biashara]] ya kimataifa ya Irani inategemea zaidi mauzo ya [[nishati]], hasa mafuta ghafi, gesi asilia, na bidhaa za petrokemikali, ingawa vikwazo vimepunguza kiasi cha [[mauzo ya nje]] na upatikanaji wa masoko katika miaka ya hivi karibuni. Irani pia husafirisha bidhaa za viwandani, mazao ya kilimo, na [[madini]], huku ikiagiza mashine, vyakula, na bidhaa za matumizi. [[Serikali]] imekuwa ikitekeleza sera za kukuza mseto wa uchumi, kupunguza utegemezi wa bidhaa kutoka nje, na kuimarisha viwanda vya ndani. Licha ya changamoto kama [[mfumuko wa bei]], mabadiliko ya thamani ya sarafu, na ukosefu wa ajira, Irani inaendelea kutegemea rasilimali zake za asili, rasilimali watu, na uhusiano wa kibiashara wa kikanda kuendeleza uchumi wake. == Tazama pia == * [[Historia ya Irani]] == Marejeo == {{marejeo}} ==Viungo vya nje== {{commons|Iran}} * [http://www.leader.ir/langs/en/ The e-office of the Supreme Leader of Iran] * [http://www.president.ir/en/ The President of Iran] * [http://en.iran.ir/ Iran.ir] {{Wayback|url=http://en.iran.ir/ |date=20090517064110 }} * {{CIA World Factbook link|ir|Iran}} * {{dmoz|Regional/Middle_East/Iran}} * {{Wikiatlas|Iran}} {{Asia}} [[Jamii:Irani]] [[Jamii:Nchi za Asia]] [[Jamii:Maeneo ya Biblia]] [[Jamii:Mashariki ya Kati]] [[Jamii:Nchi]] toooigc6rrar6zasj0y76puue4hx12w 0 69991 1578362 1479536 2026-07-04T14:02:10Z Riccardo Riccioni 452 1578362 wikitext text/x-wiki [[Image:Jehoiachin-Jeconiah.jpg|thumb|right|250px|Yekonia alivyochorwa na [[Guillaume Rouillé]] katika "Promptuarii Iconum Insigniorum" mwaka 1553.]] '''Mfalme Yekonia''' (kwa [[Kiebrania]] '''יְכָנְיָה''', ''Yekonia'', au '''יְהֹויָכִין''', ''Yehoiakin'', pia [[kifupi]] '''Konia'''; [[karne ya 7]] - [[karne ya 6]]) alikuwa [[mtawala]] wa [[ufalme wa Yuda]] baada ya [[baba]] yake mzazi, [[mfalme Yehoyakimu]], na kabla ya baba yake mdogo, [[Sedekia]], [[mfalme]] wa mwisho kutoka [[ukoo wa Daudi]]. Alitawala miezi mitatu tu ([[9 Desemba]] [[598 KK]] - [[15 Machi]] [[597 KK]]) huku [[mji]] wa [[Yerusalemu]] ukiwa umezingirwa na [[jeshi]] la [[mfalme]] [[Nebukadneza II]] kutoka [[Babuloni]]. Mji ulipotekwa, aliondolewa [[madaraka|madarakani]] ([[2Fal]] 24:17) na kupelekwa [[uhamisho]]ni alipokaa [[gereza]]ni miaka 37. Hatimaye alitolewa na kuwa mgeni wa mfalme wa Babuloni hadi [[kifo]] chake (2Fal 25:27): habari hiyo imeandikwa mwishoni mwa [[kitabu cha pili cha Wafalme]] kama utangulizi wa [[ukombozi]] wa [[Wayahudi]] wote. Kama alivyotabiri [[nabii Yeremia]] ([[Yer]] 22:28-30), hakuna mzao wake aliyetawala tena. Hata hivyo kupitia mwanae [[Shealtieli]] na [[mjukuu]] wake [[Zerubabeli]] [[karne]] 6 baadaye alizaliwa [[Yesu]] [[Masiya|Kristo]] kama zinavyoeleza [[Injili ya Mathayo]] (1:11-12) na [[Injili ya Luka]] (3:27). ==Viungo vya nje== *[http://www.livius.org/ne-nn/nebuchadnezzar/anet308.html Jehoiachin in Babylonia] {{Wayback|url=http://www.livius.org/ne-nn/nebuchadnezzar/anet308.html |date=20110202231812 }}, discussion of the Babylonian evidence {{Watawala wa Israeli ya Kale}} {{mbegu-mtu-Biblia}} {{BD|karne ya 7|karne ya 6}} [[Category:Watu wa Biblia|Y]] [[Jamii:Wafalme wa Yuda|Y]] [[Jamii:Yesu Kristo]] g67rqznup8sq9f9wp73gwr5ggvvsve2 1578363 1578362 2026-07-04T14:05:11Z Riccardo Riccioni 452 1578363 wikitext text/x-wiki [[Image:Jehoiachin-Jeconiah.jpg|thumb|right|250px|Yekonia alivyochorwa na [[Guillaume Rouillé]] katika "Promptuarii Iconum Insigniorum" mwaka 1553.]] '''Mfalme Yekonia''' (kwa [[Kiebrania]] '''יְכָנְיָה''', ''Yekonia'', au '''יְהֹויָכִין''', ''Yehoiakin'', pia [[kifupi]] '''Konia'''; [[karne ya 7]] - [[karne ya 6]]) alikuwa [[mtawala]] wa [[ufalme wa Yuda]] baada ya [[baba]] yake mzazi, [[mfalme Yehoyakimu]], na kabla ya baba yake mdogo, [[Sedekia]], [[mfalme]] wa mwisho kutoka [[ukoo wa Daudi]]. Alitawala miezi mitatu tu ([[9 Desemba]] [[598 KK]] - [[15 Machi]] [[597 KK]]) huku [[mji]] wa [[Yerusalemu]] ukiwa umezingirwa na [[jeshi]] la [[mfalme]] [[Nebukadneza II]] kutoka [[Babuloni]]. Mji ulipotekwa, aliondolewa [[madaraka|madarakani]] ([[2Fal]] 24:17) na kupelekwa [[Uhamisho wa Babeli|uhamishoni]] Babuloni alipokaa [[gereza]]ni miaka 37. Hatimaye alitolewa na kuwa mgeni wa mfalme mpya wa Babuloni hadi [[kifo]] chake (2Fal 25:27): habari hiyo imeandikwa mwishoni mwa [[kitabu cha pili cha Wafalme]] kama utangulizi wa [[ukombozi]] wa [[Wayahudi]] wote, ikionyesha kwamba [[Mwenyezi Mungu]] anaweza kugeuza hata [[Moyo|mioyo]] ya watawala wa watu wa [[Taifa|mataifa]] nje ya [[Nchi takatifu]]. Kama alivyotabiri [[nabii Yeremia]] ([[Yer]] 22:28-30), hakuna mzao wake aliyetawala tena. Hata hivyo kupitia mwanae [[Shealtieli]] na [[mjukuu]] wake [[Zerubabeli]] [[karne]] 6 baadaye alizaliwa [[Yesu]] [[Masiya|Kristo]] kama zinavyoeleza [[Injili ya Mathayo]] (1:11-12) na [[Injili ya Luka]] (3:27). ==Viungo vya nje== *[http://www.livius.org/ne-nn/nebuchadnezzar/anet308.html Jehoiachin in Babylonia] {{Wayback|url=http://www.livius.org/ne-nn/nebuchadnezzar/anet308.html |date=20110202231812 }}, discussion of the Babylonian evidence {{Watawala wa Israeli ya Kale}} {{mbegu-mtu-Biblia}} {{BD|karne ya 7|karne ya 6}} [[Category:Watu wa Biblia|Y]] [[Jamii:Wafalme wa Yuda|Y]] [[Jamii:Yesu Kristo]] 66xnhuljt6gmrfmr3lf6mpg5ydto951 0 76796 1578388 1000776 2026-07-05T03:39:54Z ~2026-38306-51 90709 1578388 wikitext text/x-wiki '''Kipalau''' ni [[Lugha za Kiaustronesia|lughar ya Kiaustronesia]] [[:es:Chino_y_Nacho|nchino]] [[Palau]] [[:en:Adventure_Time|inayozungumballzwa]] na [[Wapalau]]. Mwaka wa 2000 (léanse dos mil, pendehos) idadi [[:es:Síndrome_de_Down|ya wasemaji wa Kipalau imehesabiwa kuwa]] [[:en:PornHub|watu]] 18,950, ambas 14,800 huishi nchini Palau. [[:en:Futurama|Kufuturama]] na [[:en:Lesbian_sex|uainishaji]] wa lugha [[:es:Patricio_Borguetti|kwak kwak]] ndani zaidi, [[:es:Héroes_del_Silencio|Kipalau]] hazmelolentiko katika kundi [[Lake Forest, California|lake]] lenyewe la Kipalau. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/pau lugha ya Kipalau kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/pau makala za OLAC kuhusu Kipalau] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/pala1344 lugha ya Kipalau katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/pau lugha ya Kipalau kwenye Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Palau}} [[Jamii:Lugha za Palau]] elyph3pv2tkge8wfq3cqfq38reg3wk8 1578395 1578388 2026-07-05T05:36:57Z ~2026-38071-51 90715 Tengua pitio [[Special:Diff/1578388|1578388]] lililoandikwa na [[Special:Contributions/~2026-38306-51|~2026-38306-51]] ([[User talk:~2026-38306-51|Majadiliano]]) 1578395 wikitext text/x-wiki '''Kipalau''' ni [[Lugha za Kiaustronesia|lugha ya Kiaustronesia]] nchini [[Palau]] inayozungumzwa na [[Wapalau]]. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipalau imehesabiwa kuwa watu 18,950, ambao 14,800 huishi nchini Palau. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipalau iko katika kundi lake lenyewe la Kipalau. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/pau lugha ya Kipalau kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/pau makala za OLAC kuhusu Kipalau] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/pala1344 lugha ya Kipalau katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/pau lugha ya Kipalau kwenye Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Palau}} [[Jamii:Lugha za Palau]] bki3s35070i5cpkdtriu3g5xnmpvznr 0 96567 1578391 1025229 2026-07-05T04:03:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1578391 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[Picha:DengueWorld.png|alt=Uenezi wa kidingapopo duniani|thumb|339x339px|Uenezi wa kidingapopo duniani]] '''Kidingapopo''' kwa [[Kiingereza]] (Dengue) ni [[ugonjwa]] wa kuambukiza unaosababishwa na [[virusi]] vya kidingapopo. Watu hupata virusi vya kidingapopo kutoka kwa [[mbu]]. [[Homa]] ya kidingapopo pia inaitwa homa ya kukatika [[mifupa]], kwa sababu inaweza kusababisha [[maumivu]] mengi ambayo watu huhisi kama mifupa inataka kuvunjika. Watu wengi wenye homa ya kidingapopo wanaweza kujisikia vyema tu kwa kunywa [[maji]] vya kutosha. Hata hivyo, idadi ndogo ya watu hupata homa ya kidingapopo ya ''hemorrhagic''. kuna [[dharura]] ya [[matibabu]] na inaweza kuua mtu kama hatopata matibabu. Hakuna [[chanjo]] ambayo inaweza kuwazuia watu kupata [[virusi]] vya kidingapopo. Pia hakuna matibabu au tiba ya homa ya kidingapopo. Madaktari wanaweza tu kutoa "huduma ya kukuangalizia," ambayo ina maana kwamba wanaweza tu kutibu dalili za kidingapopo. Tangu miaka ya [[1960]], watu wengi zaidi wamepata homa ya kidingapopo. Tangu [[Vita Kuu ya II]], kidingapopo imekuwa tatizo [[duniani]] kote. Ni kawaida katika [[nchi]] zaidi ya [[110]]. Kila mwaka, watu [[milioni]] [[50]] na [[milioni]] [[100]] hupata [[homa]] ya kidingapopo. {{mbegu-tiba}} l4ep487aecxzhog2cgdlizmg788yazh 0 103428 1578392 1040256 2026-07-05T04:05:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1578392 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kajiado]] nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kajiado]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kajiado]] 3l5aitdiulkevi2qxf23nv3cinmy2pp 0 108964 1578394 1055339 2026-07-05T04:16:09Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1578394 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Wilaya ya Ukerewe]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Ukerewe]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] k0j346ndpewijeeaix2x37409y9hig2 0 170405 1578368 1282797 2026-07-04T14:42:52Z ~2026-37980-91 90698 nimeongezea muhtasari wa riwaya hii kwa ukadiri. 1578368 wikitext text/x-wiki '''Siku Njema''' ni [[riwaya]] ya [[Kiswahili]] iliyoandikwa na [[mwandishi]] wa [[Kenya]], [[Ken Walibora]]. Riwaya hiyo ilichapishwa mnamo 1996 na kuandikwa kama mtu wa kwanza. Kitabu hicho kinahusu maisha ya kijana, Msanifu Kombo (jina la utani Kongowea Mswahili) mzaliwa wa [[Tanga (mji)|Tanga]], [[Tanzania]] ambaye anakabiliwa na matatizo ya kifamilia na mama yake mzazi, Zainabu Makame ambaye ni mwimbaji mtajika wa [[taarab]]. Kuwa mtoto aliyezaliwa nje ya ndoa hakufanyi maisha kuwa rahisi kwake, kwani anakemewa na wanafunzi wenzake katika utamaduni unaowachukiza watoto wa nje ya ndoa. Mama mzazi wa Kongowea (Zainabu) anapofariki, anabakia kujitafutia mwenyewe huku akianza Safari ya kuelekea Magharibi mwa Kenya kumtafuta baba yake mzazi. Katika safari yake kuelekea Kitale ambako baba yake mzazi yupo, anakumbana na watu anuwai wanayoifanya safari hio kuwa ya kutosahaulika kamwe. == Muhtasari == Nchini Tanzania, hadithi inahusu zaidi misukosuko ya Kombo baada ya mama yake, Zainabu Makame kufariki dunia. Analazimika kuhangaika na shule huku akiishi kupitia unyanyasaji aliofanyiwa na shangazi yake na mama yake mlezi. Ustadi wake katika uandishi, hata hivyo, unamnusuru, na anakuwa mwanafunzi aliyefaulu sana, baadaye akapewa jina la utani la Kongowea Mswahili, akirejelea insha ya kushinda zawadi aliyokuwa ameandika. Kongowea Mswahili baada ya kuhangaika anafanikiwa kuhamia nchini Kenya kwa ajili ya kumtafuta baba yake ambaye alikuwa amemwona kwa picha tu nyumbani kwao. Maisha si rahisi kwa wanyenyekevu wa Kongowea Mswahili. Mara nyingi, anadharauliwa na watu anaokutana nao wakati wa kumtafuta baba yake. Hata hivyo, unyenyekevu wake, fadhili humfanya kuwa na doa katika mioyo ya watu. Kama hadithi inavyosisitiza, tendo baya linaweza tu kulipwa kwa tendo jema. Baada ya matatizo mengine, anampata baba yake ambaye alitokea kuwa mshairi anayejulikana, Juma Mukosi, chini ya jina la kalamu la Amuj Isokum, tahajia ya nyuma ya jina lake halisi. Licha ya kuwa mshairi mashuhuri, Amuj Isokum, ambaye ni mgonjwa sana, anaishi maisha ya ukiwa na anadharauliwa na ujirani mzima. Inachukua muda kwa Kongowea kujua kuhusu baba yake, na anafanya hivyo tu wakati mtu huyo tayari amekufa. == Kumalizia == Kitabu hiki kinaishia kwa mhusika mkuu, Kongowea Mswahili, nyumbani kwake alikorithi kutoka kwa babake Juma Mukosi, mapema asubuhi katika mji wa Kitale. Anaandika kitabu, ikiwezekana zaidi kuhusu maisha yake, wakati mke wake Vumilia binti Abdalla, ambaye alikuwa rafiki wa utotoni wa Kongowea, anatokea nyuma na kumkumbatia dubu. Anabainisha kuwa amechelewa sana na anahitaji kupumzika usiku. Kisha anachungulia dirishani na kuona upeo wa macho wa mashariki ukiwaka rangi nyekundu, ikionyesha kwamba alikuwa ameandika kwa muda mrefu sana. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:Fasihi ya Kiswahili]] ctr14ja5dza7lis3r3qfoykkbkeomh3 0 198325 1578416 1500262 2026-07-05T07:23:37Z Riccardo Riccioni 452 1578416 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Kokolo''' ni moja kati ya vituo muhimu zaidi vya kijeshi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Katika mji mkuu wa [[Kinshasa]], kambi hii ni eneo la kihistoria na la kimkakati kwa majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) na ni makao ya maelfu ya wanajeshi na familia zao. == Historia == Kambi ya Luteni Kanali Kokolo ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji. Lilianzishwa mwaka wa 1886 na mwanzoni liliitwa Kambi ya Leopold II, kwa heshima ya mfalme wa Ubelgiji wakati huo. Mnamo 1924, vifaa vya kisasa vilijengwa, na kambi hiyo ikafunguliwa rasmi Julai 8, 1956. Baada ya Kongo kupata uhuru mwaka 1960, kambi hiyo ilibadilishwa jina kwa heshima ya Luteni-Kolonela Justin Kokolo Longo, shujaa wa taifa aliyejulikana kwa jukumu lake katika jeshi la nchi hiyo. Leo, inachukuliwa kuwa "kambi mama" kwa sababu ya umuhimu wake wa kimkakati na uwezo wake wa kukaribisha matawi mbalimbali ya vikosi vya jeshi, ikiwa ni pamoja na jeshi, polisi, huduma ya kitaifa, pamoja na vitengo vingine vya FARDC. == Sifa kuu == * Ukubwa: Kambi hiyo ina ukubwa wa ekari 161 na ina ukubwa wa ekari 36 na sentimeta 16. * Jumla ya idadi ya watu: kambi ina idadi ya watu 40,726 ambao ni pamoja na: ** Wanaume: 10,000 ** Wanawake: 25,726 ** Wajane: 5,000 == Eneo == Kambi ya Kokolo iko katikati mwa Kinshasa na inazungukwa na miji kadhaa: * Mashariki: Avenue Pierre Mulele (zamani Avenue du 24 Novemba) na manispaa ya Kasa-Vubu na Lingwala. Magharibi: Barabara ya Muungano wa Afrika na mji wa Kitambo. * Kaskazini: Barabara ya Daktari Shawumba na mji wa Gombe. * Kusini: Barabara ya Kasa-Vubu na mji wa Bandalungwa. == Jukumu na utendaji == Kampuni ya Kokolo ina majukumu kadhaa muhimu kwa FARDC3: # Makao: Hutoa makao kwa wanajeshi na familia zao, pamoja na majengo ya makazi yanayofaa idadi kubwa ya watu. # Logistics Base: Kama kambi kuu, inaratibu shughuli mbalimbali za kijeshi za kitaifa. # Mazoezi na utaratibu: Kambi hiyo huzoeza wanajeshi na vikosi, kutia ndani polisi na utumishi wa kiraia. == Maisha ya wakazi == Wakazi wa Camp Kokolo, ambao wengi wao ni familia za wanajeshi, pia wanashiriki katika shughuli za kilimo na jamii katika mji wao wa Bandalungwa. Shughuli hizi zinalenga kuboresha uhuru wao wa kula na kuunganishwa katika maisha ya kijamii na kiuchumi ya Kinshasa. == Maana na umuhimu == Kambi ya Luteni Kanali Kokolo sio tu kituo cha kijeshi, bali pia ni alama ya kihistoria na ya kitaifa. Kama mabaki ya enzi ya ukoloni iliyobadilishwa kuwa nguzo ya FARDC, inaashiria kumbukumbu na maendeleo ya vikosi vya jeshi vya Kongo. Hata hivyo, kambi hiyo inakabiliwa na changamoto kadhaa, ikiwa ni pamoja na kuboresha miundombinu yake na kusimamia idadi kubwa ya watu. Licha ya matatizo haya, bado ni taasisi muhimu kwa usalama na historia ya nchi hiyo. [[Jamii:Kinshasa]] 4llscrv492e58v0uv5w90hetyophhqn 0 198339 1578424 1500271 2026-07-05T07:32:24Z Riccardo Riccioni 452 1578424 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Tshatshi''' ni moja kati ya vituo muhimu vya kijeshi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kambi hiyo iko katika mji wa Ngaliema, [[Kinshasa]], na ni sehemu muhimu ya shirika na shughuli za majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC). Pia ni makao ya taasisi kubwa za kijeshi na za kisiasa, na hivyo kuifanya kuwa kitovu cha nguvu za kijeshi na za kiserikali nchini humo. == Historia == Kambi ya Tshatshi ilijengwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji kama sehemu ya kuimarisha mamlaka ya kikoloni katika Léopoldville (sasa Kinshasa). Baada ya uhuru wa DRC mnamo 1960, ilibadilishwa jina kuwa Lt. Col. Joseph Damien Tshatshi ili kuheshimu takwimu muhimu katika historia ya kijeshi ya kitaifa. Kampuni hiyo imekuwa makao makuu ya Kamanda Mkuu wa FARDC na ina jukumu muhimu katika masuala ya kijeshi na kisiasa nchini humo. Kando na kazi zake za kijeshi, Kambi ya Tshatshi pia inajulikana kwa kuwa makao ya taasisi muhimu za serikali, ikiwa ni pamoja na makazi ya rais na ofisi za maafisa wakuu wa jeshi. == Sifa kuu == Kampuni ya Tshatshi inajulikana kwa jukumu lake la kazi nyingi katika mfumo wa FARDC. Mbali na kuwa kituo cha kijeshi, ni mahali pa kuishi na kituo cha amri cha kitaifa. Ingawa eneo la kambi hiyo ni dogo ikilinganishwa na kambi ya Kokolo, bado ni kubwa kwa sababu ya vituo vyake vingi. == Eneo == Kambi ya Tshatshi iko katika eneo la kimkakati la Kinshasa, karibu na maeneo muhimu ya utawala na kisiasa. Ni kuzungukwa na njia kadhaa muhimu na miundombinu, kutoa uhusiano wa haraka na njia kuu za mji na taasisi za serikali. == Jukumu na utendaji == Kambi ya Tshatshi ina majukumu kadhaa muhimu: # Kituo cha Uongozi: Ni makao makuu ya FARDC, ambapo maamuzi ya kimkakati kuhusu ulinzi wa taifa hufanywa. # Makao: Baadhi ya majengo yanakusudiwa kuwa makao ya maofisa wakuu wa jeshi na familia zao. # Usalama wa Rais: Kambi hiyo inajulikana kwa jukumu lake la kulinda taasisi na watu mashuhuri, hasa rais wa Jamhuri. == Maisha ya wakazi == Ingawa jukumu lake hasa limezingatia kazi za kijeshi na kisiasa, Kambi ya Tshatshi pia inawakaribisha wakazi. Wafanyakazi hao, ambao wengi wao ni familia za maofisa wakuu wa jeshi, hupata fursa za pekee za kupata huduma fulani. Hata hivyo, maisha katika kambi hiyo yalikuwa na vizuizi vikali kwa sababu ya umuhimu wake. == Maana na umuhimu == Kambi ya Tshatshi inachukuliwa kama kitovu cha nguvu za kijeshi na ishara ya mamlaka ya serikali katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Inaonyesha historia na maendeleo ya jeshi la nchi, na wakati huo huo ina jukumu muhimu katika kulinda taasisi za jamhuri. Hata hivyo, kama miundombinu mingine ya kijeshi nchini DRC, Camp Tshatshi inakabiliwa na changamoto, ikiwemo uhitaji wa kuboresha na kudumisha miundombinu. Hata hivyo, bado ni msingi wa usalama na ulinzi wa taifa. [[Jamii:Kinshasa]] 2hdkm9qjj69akvbb8xx74waqc0r7ji6 0 198415 1578412 1500258 2026-07-05T07:19:51Z Riccardo Riccioni 452 1578412 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Kibomango''' ni kituo cha mafunzo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC), iko katika mji wa N'sele, [[Kinshasa]], kwenye barabara kuu ya N ° 1, kilomita kumi kutoka uwanja wa ndege wa Ndjili. == Historia == Katika mwaka wa 2001, sherehe ya kuwaondoa watoto 281 katika jeshi, wanaoitwa "kadogos" katika lugha ya kienyeji, ilifanywa katika kambi ya Kibomango. Vijana hao, ambao wengi wao walikuwa na umri wa kati ya miaka 15 na 17, walikuwa wameandikishwa na Muungano wa Vikosi vya Kidemokrasia kwa ajili ya Ukombozi wa Kongo (AFDL) mnamo 1996 au 1997. Baada ya sherehe hiyo, walipelekwa kwenye kituo cha usafirishaji cha Kimuenza ili kuwezesha kurudishwa kwenye maisha ya kiraia. == Mafunzo maalumu == Aidha, katika Machi 2018, alijiunga na kikosi cha jeshi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi cha Kikosi cha Ulinzi. Hatua hiyo, iliyoungwa mkono na Elements Français au Gabon (EFG), ilikusudiwa kuimarisha uwezo wa FARDC katika mapambano dhidi ya makundi yenye silaha yanayofanya kazi mashariki mwa nchi. Mafunzo hayo yalichukua muda wa karibu miezi mitatu na yalitia ndani mafunzo ya kupigana katika misitu, kupiga risasi, kupambana na mabomu ya kulipuka, na kutoa misaada. Maofisa wa jeshi wa kikosi hicho pia walipokea mafunzo maalum kwa ajili ya utekelezaji wa kituo cha amri ya kijeshi. Sherehe ya kumaliza mafunzo hayo ilifanyika tarehe 9 Juni 2022 katika kambi ya Kibomango, ikihudhuriwa na balozi wa Ufaransa nchini DRC, maafisa wakuu wa jeshi la Kongo, kamanda wa vikosi vya Ufaransa nchini Gabon, na wawakilishi wa Ujumbe wa Umoja wa Mataifa nchini DRC (MONUSCO). == Changamoto za ardhi == Mnamo Juni 2009, wasiwasi ulianzishwa kuhusu kuuza sehemu ya uwanja wa kambi ya mafunzo ya kijeshi ya Kibomango. Viongozi wa kitamaduni walikuwa wameuza sehemu ya ardhi hiyo, na shughuli hizo zilihalalishwa na serikali kwa kutoa hati rasmi za kumiliki. Kwa sababu ya hali hiyo, Wizara ya Mambo ya Ardhi ilianzisha kamati ya kuchunguza suala hilo na kutafuta suluhisho la amani, kutia ndani kutoa ardhi mpya kwa wanunuzi waliohusika. Kambi ya kijeshi ya Kibomango inaendelea kuwa na jukumu muhimu katika mafunzo na kujenga uwezo wa FARDC, na hivyo kuchangia utulivu na usalama wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. == Marejeo == [[Jamii:Kinshasa]] hdnun14jn330dnmkgw0juzcrsofy343 0 198507 1578409 1500255 2026-07-05T07:16:54Z Riccardo Riccioni 452 1578409 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya jeshi ya CETA''' ni kituo cha Jeshi la [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (FARDC) kilicho katika mji wa Nsele huko [[Kinshasa]]. Kambi hiyo ni muhimu sana katika kuwazoeza na kuwapa makao wanajeshi wapya. == Historia == Kambi ya CETA ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji na mwanzoni ilitumika kama msingi wa vikosi vya ukoloni. Baada ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kupata uhuru mnamo 1960, ilijumuishwa katika miundombinu ya kijeshi ya kitaifa. Baada ya muda, lilikuja kuwa mahali muhimu pa kuwazoeza wanajeshi wapya, na pia mahali pa kupitishia wanajeshi waliokuwa wakisubiri kupelekwa vitani. == Mafunzo maalumu == Kambi ya CETA inatoa mipango mbalimbali ya mafunzo ya kijeshi, ikijumuisha utaalam katika vifaa, uhandisi wa kijeshi na usalama. Mafunzo hayo yanakusudiwa kuwatayarisha wanajeshi kwa ajili ya changamoto za kisasa zinazohusiana na ulinzi wa kitaifa na kupambana na vitisho vya kimataifa. Kwa kuongezea, mafunzo maalum, kama vile yale ya afya ya uzazi na haki za wanawake, hivi karibuni yameanzishwa kusaidia wanawake wanajeshi na kukuza ustawi wao. == Changamoto za ardhi == Kambi ya CETA inakabiliwa na changamoto zinazoongezeka za ardhi, hasa kutokana na shinikizo la mali isiyohamishika katika mji wa Kinshasa. Maeneo yaliyo karibu na kambi mara nyingi yamekuwa na migogoro kati ya jeshi na watu binafsi au makampuni binafsi, na hilo limesababisha mvutano kuhusu ulinzi wa maeneo ya kijeshi. Mzozo huo unaonyesha umuhimu wa kuimarisha usimamizi wa ardhi na ulinzi wa miundombinu muhimu ya kijeshi katika eneo hilo. == Changamoto za kijamii == Mnamo Agosti 2023, wasiwasi uliibuka kuhusu hali ya maisha ya wanajeshi wapya waliokuwa wakisafirishwa kwenda kwenye kambi ya CETA. Waandamanaji hao, ambao walikuwa wakisubiri kwa majuma kadhaa kwa ajili ya mgawo wao, walikosa mahitaji ya msingi, na hilo lilizusha maswali kuhusu usalama na ustawi wao kambini. == Mipango mizuri == Licha ya magumu hayo, jitihada kubwa zilifanywa ili kuboresha hali katika kambi hiyo. Kwa mfano, mafunzo juu ya utoaji mimba salama na afya ya uzazi yametolewa kwa wanawake wanajeshi, na hivyo kuimarisha uhuru wao na afya yao. == Marejeo == [[Jamii:Kinshasa]] lo46sqyuagxgkyqp7sfagji4vj9c1b5 0 198591 1578415 1500261 2026-07-05T07:22:57Z Riccardo Riccioni 452 1578415 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Kitona''' ni kituo kikuu cha kijeshi katika [[mkoa wa Kongo Kati]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Jengo hili kubwa, ambalo ni muhimu kihistoria, ni kituo cha kijeshi na kituo cha mafunzo, na lina jukumu muhimu katika ulinzi na mafunzo ya vikosi vya jeshi vya Kongo (FARDC). == Historia == Kambi ya kijeshi ya Kitona ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji, wakati ilipotumika kama kituo cha kijeshi cha kikoloni. Kwa sababu ya eneo lake la kijiografia, jiji hilo lilikuwa muhimu katika kusimamia shughuli za kijeshi na kulinda eneo hilo. Baada ya Kongo kupata uhuru mwaka 1960, kambi hiyo ilijumuishwa katika miundombinu ya majeshi mapya ya kitaifa na iliendelea kuwa na jukumu muhimu katika masuala ya kijeshi ya nchi hiyo. Kambi hiyo ilikuwa maarufu sana wakati wa Vita vya Kwanza vya Kongo (1996-1997) na Vita vya Pili vya Kongo (1998-2003). Wakati wa vita hivyo, Kitona ilitumiwa kama kituo kikuu cha kimkakati, hasa na vikosi vya kigeni vilivyounga mkono wapiganaji tofauti. == Mahali na sifa == Kambi ya Kitona iko karibu na pwani ya Atlantiki, katika eneo lenye faida karibu na mpaka wa Angola. Ukaribu huo wa kijiografia ulichangia umuhimu wake wa kihistoria akiwa kituo cha usafirishaji na ulinzi. Jengo hilo linatia ndani: * Miundombinu ya mazoezi ya kijeshi, kutia ndani uwanja wa risasi na maeneo ya mazoezi ya kijeshi. Makao kwa ajili ya wanajeshi na familia zao Uwanja wa ndege na uwanja wa ndege kwa ajili ya shughuli za kijeshi za angani. * Kwa sababu ya ukubwa na kutengwa kwa kambi hiyo, ilikuwa mahali panapofaa kwa shughuli kubwa za kijeshi. == Jukumu la sasa == Leo, kambi ya kijeshi ya Kitona hutumiwa hasa kuwazoeza wanajeshi wapya na kufanya mazoezi makubwa ya kijeshi. Pia inashikilia mipango ya ushirikiano wa kijeshi na nchi nyingine na mashirika ya kimataifa, kama sehemu ya juhudi za kusasisha FARDC. Kambi hiyo pia hutumika kama kituo cha kupelekwa kwa shughuli za kijeshi katika maeneo ya jirani na kukabiliana na vitisho kwa usalama wa kitaifa. == Miradi ya kisasa == Katika miaka ya hivi karibuni, serikali ya Kongo, kwa kushirikiana na washirika wa kimataifa, imefanya juhudi za kurejesha na kuboresha miundombinu ya Kitona. Miradi hiyo inakusudia kuboresha uwezo wa kiutendaji wa kambi hiyo na kuimarisha nidhamu na ufanisi wa majeshi ya Kongo. == Umuhimu wa kimkakati == Kambi ya kijeshi ya Kitona bado ni ishara ya historia ya kijeshi ya DRC na nguzo ya uwezo wa ulinzi wa kitaifa. Msimamo wake wa kijiografia na miundombinu yake ni muhimu katika kulinda usalama wa nchi na katika kuandaa vikosi vya jeshi la Kongo kukabiliana na changamoto za kisasa. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kongo Kati]] d0iqpf5ercn7n5d1cgel1wolu6cvu7v 0 198791 1578422 1500270 2026-07-05T07:30:19Z Riccardo Riccioni 452 1578422 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Saïo''' ni kituo cha kijeshi cha kihistoria kilichopo [[Bukavu]], mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]], hasa katika [[Mkoa wa Kivu Kusini]]. Kambi hiyo imejaa historia na ni muhimu kwa ulinzi na utawala wa kijeshi katika eneo hilo. Jina lake lilitokana na Mlima Saïo, eneo la Ethiopia, ambalo lina kumbukumbu ya mapigano yaliyofanywa na majeshi ya Ubelgiji wakati wa Vita vya Pili vya Ulimwengu. == Historia == Kambi ya Saïo ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji. Ilibuniwa katika miaka ya 1940 wakati majeshi ya Ubelgiji yalipokuwa yakitafuta kuimarisha uwepo wao wa kijeshi katika Afrika ya Kati wakati wa Vita Kuu ya Pili. Jina lake linarejelea vita muhimu vilivyopiganwa na jeshi la kikoloni la Kongo, Force publique, huko Saïo, Ethiopia, mnamo 1941. Ushindi huo ulikuwa ishara ya mabadiliko makubwa katika mchango wa Kongo katika juhudi za vita za Umoja wa Mataifa. Kwa miongo kadhaa, kambi ya Saïo imekuwa kituo cha mafunzo ya kijeshi, tovuti ya vifaa, na ishara ya uhuru wa Kongo baada ya uhuru wa DRC mnamo 1960. Pia ilitumika kama msingi wa shughuli mbalimbali za kijeshi za kukabiliana na uasi na maasi mashariki mwa nchi. == Mahali na umuhimu wa kimkakati == Kambi ya kijeshi ya Saïo iko mahali pazuri sana ambapo unaweza kutazama Jiji la Bukavu na kuona Ziwa Kivu na vilima vilivyo karibu. Eneo hilo ni muhimu katika kufuatilia harakati katika eneo hilo la mpaka, ambalo lina mipaka na Rwanda na Burundi. Eneo hilo limeathiriwa na mapigano ya silaha kwa miongo kadhaa, na kambi ya kijeshi ya Saïo bado ni nguzo kuu ya shughuli za kijeshi katika eneo hilo. == Jukumu katika migogoro ya hivi karibuni == Tangu miaka ya 1990, kambi ya kijeshi ya Saïo imekuwa na sehemu muhimu katika mapigano ambayo yameikumba eneo la Maziwa Makuu. Wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Kongo (1996-1997 na 1998-2003), na pia katika mapigano ya kuendelea na vikundi vya silaha vya ndani na vya nje, Saïo ilitumika kama msingi kwa Jeshi la Kongo (FARDC). Pia imepokea vikosi vya kigeni katika misingi ya utaratibu wa kikanda na kimataifa. Hata hivyo, kambi hiyo pia imekumbwa na upinzani na mabishano kuhusu hali ya maisha ya wanajeshi, madai ya ufisadi na ukosefu wa nidhamu katika jeshi, na madai ya unyanyasaji dhidi ya raia walio karibu. == Muundo na shirika == Kambi ya kijeshi ya Saïo ina eneo la hekta kadhaa na ina majengo mbalimbali ya kiutawala, vyumba vya kulala, vifaa vya mafunzo, na vifaa vya vifaa. Ni nyumba ya vitengo kadhaa vya jeshi la Kongo, ikiwa ni pamoja na vikosi vya miguu na huduma za msaada. Jitihada za kisasa na urekebishaji zimefanywa na serikali ya Kongo na washirika wake wa kimataifa ili kuboresha miundombinu na kuimarisha ufanisi wa operesheni ya vikosi vilivyoko Saïo4. == Matarajio na changamoto == Kambi ya kijeshi ya Saïo inabaki kuwa ishara ya juhudi za kijeshi na uthabiti wa DRC katika eneo linalokabiliwa na changamoto tata za usalama. Hata hivyo, pia inaonyesha changamoto zinazoendelea zinazokabili majeshi ya Kongo, ikiwemo ukosefu wa fedha, ufisadi na mahitaji ya mafunzo na vifaa. Kwa wakazi wa eneo hilo, kambi hiyo iliwaahidi usalama na pia ikawa chanzo cha mvutano, ikitegemea nidhamu na mwenendo wa askari-jeshi. Urejesho wa kudumu wa Saïo unahitaji mageuzi ya jumla ya sekta ya ulinzi na ushiriki bora wa jamii za mitaa katika mipango ya utulivu5. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini]] 7k9tmnwt4v8ovdiu4gpdrug7dma4xvf 1578423 1578422 2026-07-05T07:31:14Z Riccardo Riccioni 452 1578423 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Saïo''' ni kituo cha kijeshi cha kihistoria kilichopo [[Bukavu]], katika [[Mkoa wa Kivu Kusini]], mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kambi hiyo imejaa historia na ni muhimu kwa ulinzi na utawala wa kijeshi katika eneo hilo. Jina lake lilitokana na Mlima Saïo, eneo la Ethiopia, ambalo lina kumbukumbu ya mapigano yaliyofanywa na majeshi ya Ubelgiji wakati wa Vita vya Pili vya Ulimwengu. == Historia == Kambi ya Saïo ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji. Ilibuniwa katika miaka ya 1940 wakati majeshi ya Ubelgiji yalipokuwa yakitafuta kuimarisha uwepo wao wa kijeshi katika Afrika ya Kati wakati wa Vita Kuu ya Pili. Jina lake linarejelea vita muhimu vilivyopiganwa na jeshi la kikoloni la Kongo, Force publique, huko Saïo, Ethiopia, mnamo 1941. Ushindi huo ulikuwa ishara ya mabadiliko makubwa katika mchango wa Kongo katika juhudi za vita za Umoja wa Mataifa. Kwa miongo kadhaa, kambi ya Saïo imekuwa kituo cha mafunzo ya kijeshi, tovuti ya vifaa, na ishara ya uhuru wa Kongo baada ya uhuru wa DRC mnamo 1960. Pia ilitumika kama msingi wa shughuli mbalimbali za kijeshi za kukabiliana na uasi na maasi mashariki mwa nchi. == Mahali na umuhimu wa kimkakati == Kambi ya kijeshi ya Saïo iko mahali pazuri sana ambapo unaweza kutazama Jiji la Bukavu na kuona Ziwa Kivu na vilima vilivyo karibu. Eneo hilo ni muhimu katika kufuatilia harakati katika eneo hilo la mpaka, ambalo lina mipaka na Rwanda na Burundi. Eneo hilo limeathiriwa na mapigano ya silaha kwa miongo kadhaa, na kambi ya kijeshi ya Saïo bado ni nguzo kuu ya shughuli za kijeshi katika eneo hilo. == Jukumu katika migogoro ya hivi karibuni == Tangu miaka ya 1990, kambi ya kijeshi ya Saïo imekuwa na sehemu muhimu katika mapigano ambayo yameikumba eneo la Maziwa Makuu. Wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Kongo (1996-1997 na 1998-2003), na pia katika mapigano ya kuendelea na vikundi vya silaha vya ndani na vya nje, Saïo ilitumika kama msingi kwa Jeshi la Kongo (FARDC). Pia imepokea vikosi vya kigeni katika misingi ya utaratibu wa kikanda na kimataifa. Hata hivyo, kambi hiyo pia imekumbwa na upinzani na mabishano kuhusu hali ya maisha ya wanajeshi, madai ya ufisadi na ukosefu wa nidhamu katika jeshi, na madai ya unyanyasaji dhidi ya raia walio karibu. == Muundo na shirika == Kambi ya kijeshi ya Saïo ina eneo la hekta kadhaa na ina majengo mbalimbali ya kiutawala, vyumba vya kulala, vifaa vya mafunzo, na vifaa vya vifaa. Ni nyumba ya vitengo kadhaa vya jeshi la Kongo, ikiwa ni pamoja na vikosi vya miguu na huduma za msaada. Jitihada za kisasa na urekebishaji zimefanywa na serikali ya Kongo na washirika wake wa kimataifa ili kuboresha miundombinu na kuimarisha ufanisi wa operesheni ya vikosi vilivyoko Saïo4. == Matarajio na changamoto == Kambi ya kijeshi ya Saïo inabaki kuwa ishara ya juhudi za kijeshi na uthabiti wa DRC katika eneo linalokabiliwa na changamoto tata za usalama. Hata hivyo, pia inaonyesha changamoto zinazoendelea zinazokabili majeshi ya Kongo, ikiwemo ukosefu wa fedha, ufisadi na mahitaji ya mafunzo na vifaa. Kwa wakazi wa eneo hilo, kambi hiyo iliwaahidi usalama na pia ikawa chanzo cha mvutano, ikitegemea nidhamu na mwenendo wa askari-jeshi. Urejesho wa kudumu wa Saïo unahitaji mageuzi ya jumla ya sekta ya ulinzi na ushiriki bora wa jamii za mitaa katika mipango ya utulivu. == Marejeo == [[Jamii:Bukavu]] jz0mrpdyqegcmjn90690hcalt2bhiod 0 198796 1578410 1500256 2026-07-05T07:18:28Z Riccardo Riccioni 452 1578410 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Kamina''', mara nyingi inajulikana kama Kambi ya [[Kamina]], ni moja kati ya vituo vikubwa zaidi vya kijeshi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] na [[Afrika]] yote ya [[Kusini kwa Sahara|Kusini mwa]] [[Jangwa]] la [[Sahara]]. Kambi hiyo iko katika jimbo la Upper Lomami, karibu na mji wa Kamina, na imekuwa na umuhimu mkubwa tangu ilipoanzishwa katikati ya [[karne ya 20]]. == Historia == Kambi ya Kamina ilianzishwa katika miaka ya 1950 na mamlaka ya kikoloni ya Ubelgiji. Wakati huo, ilikuwa kituo cha kijeshi kilichotengenezwa ili kukidhi mahitaji ya ulinzi wakati wa Vita Baridi. Mji huo ulikuwa katikati ya Afrika na mbali sana na mipaka ya nchi nyingine, hivyo ulifaa kwa ajili ya majeshi na miundombinu muhimu. Baada ya uhuru wa Kongo mnamo 1960, kituo hicho kilitwaliwa na Kikosi cha Silaha cha Kongo (FAC), ambacho baadaye kilikuja kuwa Kikosi cha Silaha cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC). Kambi hiyo imekuwa kitovu cha matukio mengi muhimu katika historia ya kijeshi na kisiasa ya nchi hiyo, kutia ndani mapigano na uingiliaji-kati wa kimataifa. == Maelezo na miundombinu == Kambi ya Kamina ina ukubwa wa kilometa 800 za mraba, na hivyo ni mojawapo ya kambi kubwa zaidi za kijeshi barani Afrika. Ina vituo kadhaa vya kijeshi, kutia ndani: * Viwanja vya ndege: Kituo hicho kina viwanja kadhaa vya ndege vinavyoweza kubeba ndege za kijeshi na za kivita. Miundombinu hiyo ya anga ilifanya jiji hilo liwe muhimu kwa shughuli za kijeshi. * Maeneo ya mafunzo: Maeneo hayo yanatumiwa kuwazoeza wanajeshi wapya na kuboresha uwezo wao wa kijeshi. * Mahali pa kuhifadhi silaha: Kwa muda mrefu jiji la Kamina lilitumiwa kuhifadhi vifaa vya kijeshi, kutia ndani silaha na risasi. * Makao na Miundombinu ya Kiraia: Kambi za kijeshi, makao ya wanajeshi na familia zao, na huduma za msingi kama vile shule, hospitali, na masoko. Jukumu la Kimkakati Kampuni ya Kamina ina nafasi muhimu katika ulinzi wa taifa la DRC. Ukubwa wake na uwezo wake wa kubeba mizigo ulifanya iwezekane kupeleka wanajeshi wake haraka katika sehemu mbalimbali za nchi. Wakati wa Vita Baridi, kituo hicho pia kilitumiwa kama kituo cha kutegemeza washirika wa kigeni, hasa Ubelgiji na Marekani. Leo, Kamina bado ni kituo kikuu cha FARDC katika mapambano dhidi ya makundi ya wapiganaji yanayofanya kazi mashariki mwa nchi. == Masuala ya kisasa == Licha ya umuhimu wake wa kimkakati, kambi ya Kamina inakabiliwa na changamoto kadhaa, ikiwemo: * Ukosefu wa fedha: Miundombinu, ingawa ni kubwa, inahitaji ukarabati mkubwa baada ya miongo kadhaa ya uwekezaji mdogo. * Usalama wa kikanda: Ukosefu wa utulivu unaodumu katika baadhi ya maeneo ya DRC unaweka shinikizo la kudumu kwa rasilimali na uwezo wa kambi. * Ushirikiano wa kimataifa: Kituo hicho kinaendelea kuandaa mafunzo na misaada ya kiufundi kutoka kwa washirika wa kigeni, hasa katika mipango ya kujenga uwezo wa kijeshi. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Lomami Juu]] mgnryb748pu01ddxtlrcn2age090o0c 0 198816 1578421 1500269 2026-07-05T07:29:13Z Riccardo Riccioni 452 1578421 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Rumangabo''' ni kituo cha kijeshi katika jimbo la [[Mkoa wa Kivu Kaskazini|Kivu Kaskazini]], mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Eneo hilo lililo karibu na Mbuga ya Kitaifa ya Virunga, ni muhimu kwa usalama wa eneo hilo ambalo limeathiriwa na vita. Kambi hiyo ni kituo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) na pia ni mahali pa kihistoria na kijiografia katika eneo hilo. == Historia == Kambi ya kijeshi ya Rumangabo ina historia ndefu, mara nyingi ikihusishwa na hali ya kisiasa na usalama katika eneo hilo. === Kipindi cha ukoloni na baada ya uhuru === Kambi hiyo ilijengwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji, na mwanzoni ilitumiwa kama kituo cha jeshi la kikoloni. Baada ya uhuru wa DRC mnamo 1960, Rumangabo ikawa kituo muhimu kwa vikosi vya kitaifa vya Kongo. === Vita katika Mashariki ya DRC === Tangu miaka ya 1990, Rumangabo imekuwa kitovu cha migogoro inayoharibu mashariki mwa nchi, hasa wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Kongo. Kampuni hiyo imebadilishwa mikono mara kadhaa, ikibadilishwa na vikundi vya waasi kama vile March 23 Movement (M23) na FARDC. Mnamo mwaka wa 2012, kundi la M23 liliteka kambi hiyo kwa muda mfupi kabla ya kurudishwa mikononi mwa jeshi la Kongo. Matukio haya yameonyesha umuhimu wa kimkakati wa Rumangabo kama kituo cha ukaguzi wa kijeshi katika eneo hilo4,5. == Mahali == Kambi hiyo iko umbali wa kilometa 50 kaskazini mwa Goma, mji mkuu wa jimbo la Kivu Kaskazini. Ni karibu na mpaka wa kusini wa Hifadhi ya Kitaifa ya Virunga, eneo la Urithi wa Dunia wa UNESCO linalojulikana kwa ajili ya viumbe na mazingira yake ya kipekee, kutia ndani gorilla wa mlimani6. === Upatikanaji === Rumangabo linaunganishwa na Goma kupitia barabara ya kihistoria. Ukaribu huo unasaidia kupeleka wanajeshi na kuandaa vifaa, ingawa hali za barabarani mara nyingi huwa mbaya kwa sababu ya vita na ukosefu wa miundombinu ya kisasa. == Jukumu la sasa == === Kituo cha kijeshi === Leo, kambi hiyo ni kituo kikuu cha majeshi ya FARDC. Alithibitishwa kuwa na silaha nyingi za kivita, na alikuwa na silaha nyingi za kivita, na alikuwa na silaha nyingi za kivita. === Usalama wa Mazingira === Kwa sababu ya ukaribu wake na Mbuga ya Kitaifa ya Virunga, kambi hiyo pia hutimiza fungu la moja kwa moja katika kupambana na uwindaji haramu na kulinda mazingira. Nyakati nyingine maofisa wa jeshi hushirikiana na walinzi wa mbuga hiyo ili kulinda eneo hilo. === Kituo cha kuwakaribisha watu waliohamishwa === Wakati wa mashambulizi ya kijeshi na matatizo ya kibinadamu, mara nyingi Rumangabo imekuwa makao ya muda kwa watu waliolazimika kuhama. Mashirika ya kutoa misaada husaidia kwa ukawaida. == Masuala na changamoto == Kambi ya kijeshi ya Rumangabo bado inakabiliwa na changamoto kadhaa: * Mapigano ya silaha: Eneo la Kivu Kaskazini ni mojawapo ya maeneo yenye msukosuko zaidi nchini DRC, likiwa na makundi mengi yenye silaha ambayo yanatishia usalama wa kambi na maeneo ya karibu. * Hali ya vifaa: Kambi hiyo haina miundombinu ya kisasa, na hilo linafanya maisha yawe magumu kwa wanajeshi na raia wanaosafiri huko. * Uhusiano na raia: Mvutano kati ya jeshi na wananchi, unaosababishwa na madai ya matumizi mabaya ya madaraka na ukiukaji wa haki za binadamu, unabaki kuwa chanzo cha wasiwasi. == Umuhimu wa kimkakati == Rumangabo inachukuliwa kuwa na nafasi muhimu katika mfumo wa usalama mashariki mwa DRC. Eneo lake karibu na mipaka ya Rwanda na Uganda, na vilevile jukumu lake katika kulinda Mbuga ya Virunga, lilifanya liwe eneo muhimu sana kijeshi na kimazingira. == Marejeo == {{Reflist}} [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini]] neslw3fy7bvwtu2617qcc020uiegro1 0 198961 1578413 1500259 2026-07-05T07:20:41Z Riccardo Riccioni 452 1578413 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Kididiwe''' ni kituo cha kijeshi cha kimkakati cha Majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC), kilicho katika jimbo la [[Mkoa wa Kivu Kaskazini|Kivu Kaskazini]], mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kambi hiyo ilianzishwa katika eneo lenye mapigano na imekuwa ishara ya jitihada za kijeshi za kulinda eneo hilo dhidi ya makundi mengi ya wapiganaji wanaofanya kazi mashariki mwa nchi. == Historia == === Chanzo === Kambi ya kijeshi ya Kididiwe ilianzishwa ili kukabiliana na ongezeko la ukosefu wa utulivu katika eneo hilo. Tangu wakati huo, eneo hilo limekuwa kituo muhimu cha uratibu wa shughuli za kijeshi dhidi ya makundi ya wapiganaji yanayofanya kazi karibu na Goma na maeneo ya jirani. === Mapigano ya hivi karibuni === Kampuni hiyo ilipata umaarufu mkubwa wakati wa mapigano kati ya FARDC na March 23 Movement (M23), kundi la waasi linalofanya kazi katika Kivu Kaskazini. Mnamo Januari 2019, FARDC ilichukua udhibiti wa Kididiwe, ambayo hapo awali ilikuwa kituo cha kimkakati cha M23. Ushindi huo ulikuwa hatua muhimu katika mapambano dhidi ya waasi katika eneo hilo na kuimarisha msimamo wa jeshi la Kongo. Tangu wakati huo, kambi hiyo imebaki chini ya udhibiti wa FARDC, licha ya kushambuliwa mara kwa mara na makundi mbalimbali ya wapiganaji. == Mahali == Kambi ya Kididiwe iko karibu kilometa 20 kaskazini mashariki mwa Goma, mji mkuu wa jimbo la Kivu Kaskazini. Lilikuwa katika mahali palipoinuka sana na palipokuwa na mandhari ya eneo lililozunguka, na hivyo lilikuwa mahali muhimu pa kudhibiti eneo hilo. === Upatikanaji === Kididiwe imeunganishwa na Goma kupitia barabara ambazo kwa kiasi kikubwa hazina lami, na hivyo kufanya iwe vigumu kufika, hasa wakati wa msimu wa mvua. Hata hivyo, ukaribu wake na Goma uliifanya kuwa sehemu muhimu kwa kupelekwa kwa haraka kwa askari na msaada wa vifaa. == Jukumu la sasa == === Kituo cha kijeshi cha kimkakati === Kididiwe ni eneo la kimkakati la uratibu wa shughuli za kijeshi dhidi ya makundi ya wapiganaji kama vile M23, Allied Democratic Forces (ADF), na makundi mengine ya wanamgambo. Kwa mujibu wa ripoti za kitengo cha ulinzi cha kikosi cha polisi cha M23 cha Mombasa, watu hao waliuawa katika mapigano ya siku ya Jumamosi ya mwezi Machi mwaka jana. === Ulinzi wa raia === Mbali na jukumu lake la kijeshi, kambi hiyo pia ina jukumu muhimu katika ulinzi wa raia wanaoishi katika eneo hilo, ambao mara nyingi huathiriwa na vurugu za makundi yenye silaha. === Mazoezi ya kijeshi === Kampuni ya Kididiwe pia hutumika kama kituo cha mafunzo kwa wanajeshi wapya wa FARDC, ambao hupokea mafunzo yanayolingana na changamoto za kipekee za kupambana na makundi yenye silaha yanayofanya kazi katika misitu na milima ya Kivu Kaskazini. == Changamoto == Licha ya umuhimu wake wa kimkakati, Kambi ya Kijeshi ya Kididiwe inakabiliwa na changamoto kadhaa kubwa: * Mapigano yanayoendelea: Mazingira ya eneo hilo hayana utulivu, na kambi hiyo inakabiliwa mara kwa mara na mashambulizi ya vikundi vyenye silaha. * Ukosefu wa vifaa: FARDC mara nyingi hukosa vifaa na vifaa, jambo ambalo huathiri uwezo wao wa kudumisha udhibiti kamili wa eneo hilo. Uhusiano na raia: Kuna mvutano kati ya wanajeshi walioko Kididiwe na raia wa eneo hilo, ambao mara nyingi huchochewa na madai ya ukiukaji wa haki za binadamu. Umuhimu wa Kimkakati Kampuni ya kijeshi ya Kididiwe inachukuliwa kuwa hatua muhimu katika mapambano ya kuleta utulivu mashariki mwa DRC. Eneo hilo ni muhimu kwa kuzuia kuenea kwa vikundi vyenye silaha na kulinda barabara zinazounganisha Goma na maeneo mengine muhimu. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini]] 49ku4ktt0m699rgmkdlinaqzx0kk9uj 0 198964 1578418 1500264 2026-07-05T07:25:52Z Riccardo Riccioni 452 1578418 wikitext text/x-wiki '''Camp Militaire Lubero''' ni kituo cha kijeshi katika eneo la Lubero, katika jimbo la [[Kivu Kaskazini]], mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kampuni hiyo ni kituo cha kimkakati kwa majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC), kwa sababu ya eneo lake katika eneo muhimu lenye migogoro ya silaha inayoendelea. == Historia == === Chanzo === Kampuni ya kijeshi ya Lubero ilianzishwa katika mazingira ya mapambano dhidi ya maasi mengi mashariki mwa DRC tangu kipindi cha baada ya uhuru. Mwanzoni, ngome hiyo ilitumiwa kama ngome ili kulinda barabara na kuwalinda wakazi wa eneo hilo kutokana na mashambulizi ya wanamgambo. === Vita na ukosefu wa utulivu wa kikanda === Wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Kongo, pamoja na migogoro ya silaha iliyofuata, Kambi ya Kijeshi ya Lubero ilikuwa njia muhimu kwa vikosi vya jeshi na vikundi vya waasi. Imekuwa ikishambuliwa mara kwa mara na makundi ya wapiganaji kama vile Mai-Mai, ADF (Allied Democratic Forces), na makundi mengine yenye silaha katika eneo hilo. Kwa sababu ya nafasi yake ya kati katika Kivu Kaskazini, kambi hiyo ilitumika kama msingi wa kupelekwa kwa jeshi ili kuzuia uvamizi wa waasi katika maeneo ya karibu, haswa kuelekea wilaya za Walikale, Beni, na Masisi. == Jukumu la sasa == Msingi wa kijeshi wa kikanda Leo, Kambi ya Kijeshi ya Lubero bado ni kituo muhimu kwa FARDC. Alitumika kama kituo cha uongozi wa operesheni za kulinda usalama wa eneo la Lubero na maeneo ya jirani, ambapo ukosefu wa usalama unaosababishwa na makundi yenye silaha unabaki kuwa tishio la kila wakati. === Ulinzi wa raia === Kambi hiyo pia ina jukumu la kuwalinda wakazi wa eneo hilo kutokana na mashambulizi ya makundi yenye silaha. Aidha, alitoa taarifa za kuanzishwa kwa jeshi la Ulinzi la Kikomunisti la Kongo (Kinshasa). === Usaidizi wa vifaa === Mbali na kazi yake ya kijeshi, kambi hiyo ni kituo cha usafirishaji wa chakula na uratibu wa shughuli za kibinadamu. Mkoa wa Lubero una idadi kubwa ya watu waliokimbia makazi yao kutokana na vurugu katika maeneo mengine ya Kivu Kaskazini na Ituri. == Changamoto == Licha ya umuhimu wake wa kimkakati, Kambi ya Kijeshi ya Lubero inakabiliwa na changamoto kadhaa: * Ukaribu na makundi ya wapiganaji: Vikosi vya wanamgambo kama vile Mai-Mai na ADF vinaendelea kuwa hai katika eneo hilo, na kufanya eneo hilo kuwa hatari sana. * Ukosefu wa rasilimali: Kambi hiyo haina vifaa na vifaa vya kutosha, jambo ambalo limepunguza ufanisi wa shughuli za FARDC. * Ukiukaji wa haki za binadamu: Kama ilivyo katika kambi nyingine za kijeshi katika eneo hilo, kumekuwa na taarifa za ukiukaji wa haki za binadamu na wanajeshi walioko Lubero, jambo ambalo limepunguza uaminifu kati ya jeshi na wananchi. == Umuhimu wa kimkakati == Kampuni ya kijeshi ya Lubero ni kiungo muhimu katika mapambano ya kuleta utulivu mashariki mwa DRC. Kwa sababu ya eneo lake katika mstari wa kimkakati na ukaribu wake na maeneo yaliyo chini ya ushawishi wa makundi ya wapiganaji, ina jukumu muhimu katika kudhibiti njia za vifaa na kulinda usalama wa raia. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini]] ddw30oajcn7klusrrd3s0ukesn49k35 0 199051 1578419 1500265 2026-07-05T07:26:49Z Riccardo Riccioni 452 1578419 wikitext text/x-wiki '''Camp Militaire Lwama''' ni kituo cha kijeshi katika [[mkoa wa Maniema]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kambi hiyo ina jukumu muhimu katika ulinzi na usalama wa eneo hilo, hasa kwa sababu ya eneo lake la kijiografia na umuhimu wake katika kupambana na makundi ya wapiganaji na vitisho vingine vya utulivu. == Historia == Kampuni ya kijeshi ya Lwama ilianzishwa kama sehemu ya juhudi za serikali ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo za kuimarisha uwepo wa vikosi vya silaha vya DRC (FARDC) katika maeneo yaliyoathiriwa na migogoro. Kambi hiyo imekuwa msingi wa operesheni za kuondoa vikundi vya wapiganaji vinavyofanya kazi nchini Maniema na mikoa jirani. Wakati wa miaka ya 2000 na 2010, eneo karibu na Lwama lilikuwa eneo la operesheni kadhaa za kijeshi ambazo zililenga kurejesha mamlaka ya serikali katika eneo ambalo linajulikana kwa uwepo mdogo wa serikali na uvamizi wa mara kwa mara wa vikundi vyenye silaha. === Kazi na jukumu la kimkakati === Kambi ya kijeshi ya Lwama ni makao ya vitengo vya FARDC vinavyohusika na usalama katika eneo hilo na ulinzi wa raia2. Majukumu makuu ya vikosi vilivyoko Lwama ni pamoja na: * Kupambana na makundi ya wapiganaji wa ndani na wa kigeni. * Usalama wa miundombinu na njia za mawasiliano za kimkakati. * Kusaidia watu katika hali za dharura, hasa wakati wa misiba ya asili au ya kibinadamu. Kambi hiyo pia hutumika kama kitovu cha uratibu wa shughuli za pamoja za kijeshi huko Maniema na mikoa ya jirani, kusaidia kuleta utulivu katika sehemu hiyo ya nchi. == Changamoto == Kama vituo vingine vingi vya kijeshi nchini DRC, Kambi ya Kijeshi ya Lwama inakabiliwa na changamoto kubwa3, ikijumuisha: * Ukosefu wa vifaa vya kisasa na rasilimali za kufanya kazi kwa njia bora. * Matatizo ya vifaa yanayosababishwa na ukosefu wa maeneo katika jimbo la Maniema. * Uhitaji wa kuimarisha nidhamu na mafunzo ya vikosi ili kukidhi mahitaji ya shughuli za kisasa. == Athari kwa eneo == Uwepo wa Kambi ya Kijeshi ya Lwama una athari kubwa kwa usalama na maendeleo ya eneo hilo. Wakati huohuo, ameongeza kuwa serikali ya Rwanda imeweka mipaka ya usalama wa raia wake na kuwapa ulinzi wa kudumu. == Maono ya baadaye == Serikali ya Kongo, kwa msaada wa washirika wa kimataifa, inajitahidi kuboresha miundombinu ya kijeshi na kuboresha uwezo wa FARDC. Kambi ya kijeshi ya Lwama inatarajiwa kuendelea kuwa na jukumu muhimu katika juhudi hizo, ikijumuisha kuimarisha usalama katika jimbo la kimkakati kama vile Maniema. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Maniema]] jtk7bzomzlasevlf3y9b9hpqf0l7oed 0 199178 1578414 1500260 2026-07-05T07:21:31Z Riccardo Riccioni 452 1578414 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Kimbembe''' ni kituo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) kilicho katika [[Mkoa wa Katanga Juu]], kusini mashariki mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kituo hicho cha kijeshi kiko katika eneo lenye vita vya kikabila, misukosuko ya kisiasa, na shughuli za vikundi vyenye silaha. == Historia == === Chanzo === Kambi ya Kimbembe ilianzishwa katika kipindi cha baada ya ukoloni kama kituo cha jeshi la taifa la Kongo, ili kuimarisha usalama katika eneo la Tanganyika. === Jukumu katika migogoro ya kikanda === Wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Kongo, kambi ya Kimbembe ilikuwa mahali pazuri pa shughuli za kijeshi. Ilitumika kwa kupeleka vikosi ili kulinda Kalemie na maeneo ya karibu dhidi ya maendeleo ya makundi yenye silaha na uvamizi wa mpakani. === Mapigano ya jamii === Katika miaka ya karibuni, eneo la Tanganyika, kutia ndani Kalemie na maeneo ya karibu, limekuwa mahali pa mapambano ya kikabila, hasa kati ya jamii za Twa (Wapigmeo) na Wabantu. Kampuni ya kijeshi ya Kimbembe imekuwa na jukumu muhimu katika majibu ya FARDC kwa vurugu hizo, ingawa kumekuwa na upinzani kuhusu ufanisi na tabia ya askari katika baadhi ya hatua za uingiliaji. == Mahali == Kambi ya kijeshi ya Kimbembe iko katika mji wa Lubumbashi, mji mkuu wa mkoa wa Upper Katanga. Msimamo wa kijiografia wa Kimbembe, karibu na mipaka ya Zambia na Tanzania, hufanya kuwa kituo muhimu cha kufuatilia harakati za kuvuka mipaka na kulinda njia za kibiashara zinazounganisha Lubumbashi na mikoa mingine ya DRC. == Jukumu la sasa == === Kituo cha kijeshi === Kampuni ya kijeshi ya Kimbembe ni kituo cha FARDC katika juhudi zao za kulinda Tanganyika dhidi ya ghasia za kikabila na makundi ya wapiganaji. Majeshi yaliyoko Kimbembe pia yanashiriki katika shughuli za kulinda amani na kulinda miundombinu ya kiuchumi katika eneo hilo, kama vile bandari ya Kalemie na njia za biashara. === Ulinzi wa mpaka === Kwa sababu ya ukaribu wake na mipaka ya Zambia na Tanzania, kambi ya Kimbembe ina jukumu la kudhibiti harakati za mpakani, ambazo wakati mwingine hujumuisha biashara haramu ya silaha na rasilimali za asili. === Ulinzi wa raia === Wanajeshi walioko Kimbembe pia wanashiriki katika shughuli za kulinda raia, ambao mara nyingi huathiriwa na mapigano kati ya jamii au uvamizi wa makundi yenye silaha katika maeneo ya vijijini ya Lubumbashi. == Changamoto == === Ukosefu wa rasilimali === Kambi hiyo inakabiliwa na upungufu wa muda mrefu wa vifaa, vifaa na mafunzo ya wanajeshi, ambayo hupunguza ufanisi wa shughuli za kijeshi katika eneo tata8. === Mahusiano na wananchi === Mashtaka ya ukiukaji wa haki za binadamu na baadhi ya wanajeshi wa FARDC walioko Kimbembe yameathiri uhusiano kati ya jeshi na jamii za eneo hilo. Mvutano huo unafanya iwe vigumu kwa jitihada za kuleta amani na utulivu katika eneo hilo. === Hali ya utulivu inayoendelea === Licha ya uwepo wa jeshi, Tanganyika bado ni nchi isiyokuwa na utulivu, kwa sababu ya migogoro ya kikabila na kuwepo kwa makundi ya watu wenye silaha yanayofanya kazi katika maeneo ya vijijini na misitu. == Umuhimu wa kimkakati == Kambi ya kijeshi ya Kimbembe ni sehemu muhimu ya mkakati wa ulinzi wa taifa katika eneo la Tanganyika. Kwa sababu ya kuwa kando ya Ziwa Tanganyika na karibu na mipaka ya kimataifa, ni muhimu kwa kulinda uthabiti wa nchi, kulinda njia za biashara, na kudumisha amani katika eneo lisilo na utulivu. == Marejeo == [[Jamii:Lubumbashi]] 790jk5hjpwyw7s7qxjng78xv78rcvp6 0 199183 1578417 1500263 2026-07-05T07:25:02Z Riccardo Riccioni 452 1578417 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Kotakoli''' ni kituo cha Jeshi la [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (FARDC) kilicho katika [[Mkoa wa Équateur]], kaskazini magharibi mwa nchi. Kambi hiyo ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji na ilitumiwa kama kituo cha mafunzo na kambi ya majeshi ya Kongo. == Historia == Ilijengwa wakati wa ukoloni, kambi ya Kotakoli ilitumiwa na vikosi vya ukoloni vya Ubelgiji kabla ya kuhamishiwa kwa mamlaka ya Kongo baada ya uhuru mnamo 1960. Kwa miongo kadhaa, imekuwa na jukumu muhimu katika mafunzo ya wanajeshi wa Kongo na imekuwa msingi wa shughuli mbalimbali za kijeshi. == Jukumu katika mafunzo ya kijeshi == Kambi ya Kotakoli inajulikana kwa jukumu lake la kuwazoeza wanajeshi wa Kongo. Mnamo mwaka 2015, Waziri wa Ulinzi wa wakati huo, Aimé Ngoy Mukena, alitangaza kwamba wapiganaji wa zamani huko Kotakoli watahamishwa hivi karibuni kwenda kwenye vituo vya mafunzo ili kuwezesha kuunganishwa tena. == Hali ya maisha na changamoto == Kwa miaka mingi, kambi hiyo imekabili matatizo mbalimbali, hasa kuhusiana na hali ya maisha ya wanajeshi na familia zao. Jitihada zimefanywa ili kuboresha hali hiyo, ikiwemo kusambaza vifaa vya shule kwa watoto wa wanajeshi mwaka 2023. == Umuhimu wa kimkakati == Kambi ya Kotakoli iko katika eneo la kimkakati na ina jukumu muhimu katika kudumisha usalama na utulivu kaskazini magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alithibitisha kuwa alikuwa na nguvu za kivita za kutosha na uwezo wa kuongoza mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa Kasai na kuwa na nguvu za kivita za kutosha na uwezo wa kuongoza mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa Kasai. Kwa muhtasari, Kambi ya Kijeshi ya Kotakoli ni sehemu muhimu ya miundombinu ya kijeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na historia tajiri na umuhimu unaoendelea katika mafunzo na kupelekwa kwa majeshi ya nchi hiyo. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Équateur]] pkgcy33wmv3q2l4n8ie4fi382gp3m93 0 199190 1578411 1500257 2026-07-05T07:19:20Z Riccardo Riccioni 452 1578411 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Kamituga''' ni kituo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) kilicho katika mji wa Kamituga, [[Mkoa wa Kivu Kusini]], mashariki mwa nchi. Jiji hilo linajulikana hasa kwa shughuli zake za madini, kutia ndani uchimbaji wa dhahabu kwa mikono. == Historia == === Jukumu na umuhimu === Kambi hiyo ina jukumu muhimu katika kudumisha usalama na utaratibu katika eneo hili lenye utajiri wa maliasili lakini ambalo mara nyingi huwa na mvutano na migogoro inayohusiana na uchimbaji wa madini. Jeshi lililoko Kamituga lina jukumu la kuwalinda wakazi na maeneo ya madini dhidi ya vitisho mbalimbali, ikiwa ni pamoja na makundi yenye silaha na wahalifu. == Uajiri na mafunzo == Mnamo Desemba 2022, hatua moja muhimu iliona vijana 44 kutoka Kamituga wakijiunga na FARDC. Kanali Tshihutu Vella Verdick, kamanda wa kikosi cha 3306, aliongoza operesheni hiyo, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha uwezo wa kijeshi wa eneo hilo ili kukabiliana na changamoto za usalama katika eneo hilo. Meya wa muda wa Kamituga, Alexandre Ngandu Kamundala, aliwatia moyo vijana hao wapya kulinda nchi dhidi ya washambuliaji na kuwataka vijana wengine kufuata mfano huo. == Changamoto za usalama == Licha ya uwepo wa jeshi, Kamituga inaendelea kukabiliwa na changamoto za usalama. Mnamo Oktoba 2023, siku ya "jiji lililokufa" iliandaliwa na tabaka mbalimbali za kijamii na kisiasa kupinga kuongezeka kwa ukosefu wa usalama. Wakazi wameonyesha kutoridhika kwao na mamlaka za kisiasa, kiutawala, polisi na kijeshi, wakidai kuwa hawapati ulinzi wa kutosha. Katika maandamano hayo, matukio yameripotiwa kuhusisha wanajeshi wa FARDC wanaoishi Kamituga. == Mahusiano na jamii == Maingiliano kati ya wanajeshi wa kambi na wananchi ni muhimu katika kudumisha amani na usalama. Jitihada zinazoendelea zinahitajika ili kuimarisha uaminifu kati ya wanamgambo na kuhakikisha ushirikiano mzuri kati ya wanamgambo na raia, hasa katika eneo ambalo mvutano unaweza kuongezeka kutokana na changamoto za kiuchumi zinazohusiana na uchimbaji madini. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kusini]] 81cl1iw7gbhbv7p52u7zxmr23yt8b9h 0 199193 1578420 1500266 2026-07-05T07:28:05Z Riccardo Riccioni 452 1578420 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya Kijeshi ya Mura''', kituo cha mafunzo ya kijeshi cha Mura, kina umbali wa kilomita 5 kutoka [[Likasi]], katika [[Mkoa wa Katanga Juu]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Ni kituo cha mafunzo kwa majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC). == Mafunzo ya maofisa wa chini == Mnamo Machi 2021, vijana 207, wakiwemo wanawake 5, walijiunga rasmi na FARDC baada ya mafunzo ya miezi sita katika kituo cha Mura. Kati ya wanafunzi 243 waliojiandikisha, 207 walifaulu, yaani, asilimia 88.8 ya wanafunzi walifaulu. Maofisa wapya wa chini, waliopandishwa cheo kuwa wasaidizi, walihimizwa kuwa na nidhamu na utaalamu katika kulinda uadilifu wa eneo1,2. == Janga la kipindupindu mwaka 2024 == Mnamo Februari 2024, kituo hicho kilikumbwa na mlipuko wa kipindupindu, ambapo visa 144 viliripotiwa na vifo 14 katika muda wa wiki moja. Jenerali Eddy Kapend, kamanda wa eneo la kijeshi la 22, alisema kwamba hali hiyo ilitokana na hali mbaya ya usafi na msongamano mkubwa wa watu kambini. UNICEF ilitoa msaada ili kudhibiti mlipuko huo na kuboresha hali ya usafi katika kituo hicho. Kituo cha mafunzo ya kijeshi cha Mura kina jukumu muhimu katika mafunzo ya maofisa wa chini wa jeshi wa FARDC, na hivyo kusaidia katika kujenga uwezo wa jeshi la Kongo5. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Katanga Juu]] b70pg0k0fx3b60e8adagx0jy0v0l2kf 0 199206 1578425 1500272 2026-07-05T07:33:51Z Riccardo Riccioni 452 1578425 wikitext text/x-wiki '''Kambi ya kijeshi ya Kapalata''' ni kituo cha elimu kilichopo karibu na kilomita 35 kaskazini mwa [[Kisangani]], katika [[mkoa wa Tshopo]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kambi hiyo hutumiwa hasa kuwazoeza wanajeshi wapya na polisi wa kitaifa. Ilianzishwa mnamo 1957, hapo awali ilitumika kama kituo cha mafunzo kwa Jeshi la Kongo. Baada ya muda, jukumu lake lilibadilika na kuingiza mafunzo ya wanajeshi wa polisi wa Congo (PNC), hasa kupitia ushirikiano na mashirika ya kimataifa. == Historia na maendeleo == Tangu kuanzishwa kwake, kambi ya Kapalata imekuwa na jukumu muhimu katika mafunzo ya kijeshi nchini Kongo. Baada ya uhuru mnamo 1960, ilibaki kuwa mahali pazuri kwa mafunzo ya askari na maafisa wa Kongo. Katika miaka ya 2000, wakati DRC ilipoanzisha mageuzi kadhaa katika sekta ya usalama, Kapalata alijumuishwa katika mpango mkubwa wa kujenga uwezo wa vikosi vya jeshi na polisi. == Mazoezi ya Wapiganaji wa PNC == Mnamo mwaka wa 2011, kambi hiyo iliandaa mpango wa mafunzo kwa wapya 122 wa polisi wa Congo (PNC). Mradi huu ulianzishwa kwa ushirikiano kati ya MONUSCO (Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa Kudumisha Utulivu DRC), JICA (Shirika la Japan la Ushirikiano wa Kimataifa) na UNDP (Programu ya Umoja wa Mataifa ya Maendeleo). Mafunzo hayo yalikusudiwa kuboresha ustadi wa polisi, hasa katika kudumisha amani, kuheshimu haki za binadamu na kupambana na uhalifu. Mwaka 2012, kituo hicho pia kilipanga mpango wa mafunzo kwa maafisa 30 wa PNC. Mafunzo hayo yalihusisha mbinu za kupanga na kusimamia na mbinu za kisasa za uingiliaji na kudumisha amani. == Programu za mazingira na maendeleo endelevu == Mbali na shughuli zake za kijeshi na za polisi, kambi ya Kapalata pia imekuwa ikihusika katika mipango ya mazingira. Mnamo mwaka wa 2013, kama sehemu ya mapambano dhidi ya ongezeko la joto duniani, MONUSCO, UNDP na PNC walianzisha mradi wa upandaji miti huko Kapalata. Miti 200 ya matunda ilipandwa katika kambi ili kukuza maendeleo endelevu na uhifadhi wa mazingira. == Jukumu la kimkakati na athari == Kambi ya kijeshi ya Kapalata bado ni sehemu muhimu ya mfumo wa mafunzo ya vikosi vya usalama nchini DRC. Inachangia katika ufundi wa vikosi vya kijeshi na polisi, jambo muhimu kwa uthabiti wa nchi. Kwa sababu ya eneo lake la kimkakati na ushirikiano wa kimataifa, inaendelea kuwa nguzo ya kujenga uwezo wa jeshi na polisi nchini DRC. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Tshopo]] 3wvluvzeecbnyehjlfb0jtdo9dcah97 0 199240 1578408 1500243 2026-07-05T07:15:58Z Riccardo Riccioni 452 1578408 wikitext text/x-wiki '''Gereza la Kijeshi la Ndolo''' ni gereza lililoko [[Kinshasa]], mji mkuu wa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Lilikusudiwa hasa kwa wafungwa wa kijeshi, lakini iliwakaribisha pia raia waliohusika katika kesi za kijeshi. == Historia na kazi == Jengo la gereza la Ndolo limejengwa kwa ajili ya kuwafunga wanajeshi waliohukumiwa na mahakama za kijeshi za Kongo, na lina jukumu muhimu katika mfumo wa haki nchini DRC. Ilibuniwa ili kuwatia kizuizini watu waliopatikana na hatia ya makosa ya kijeshi au uhalifu mkubwa unaotishia usalama wa taifa. == Uwezo na hali ya kifungo == Kama ilivyo katika magereza mengi nchini DRC, gereza la Ndolo linakabiliwa na changamoto za idadi kubwa ya wafungwa. Mnamo Mei 2024, mpango wa kuondoa msongamano uliwawezesha wafungwa zaidi ya 1,700 wa raia na wa kijeshi kutoka magereza ya Makala na Ndolo, kwa lengo la kuboresha hali za magereza na kupunguza idadi ya wafungwa. == Maendeleo ya hivi karibuni == Mnamo Novemba 2023, jengo la seli tano zenye ulinzi mkali lilifunguliwa katika gereza la kijeshi la Ndolo. Mpango huo unalenga kuimarisha usalama na kuboresha hali za kizuizini kwa wafungwa wanaodhaniwa kuwa hatari au wanaohitaji uangalizi zaidi. == Matukio muhimu == Gereza la Ndolo limekuwa na wafungwa wengi mashuhuri. Mnamo Februari 2022, wafungwa 38 waliachiliwa huru kufuatia msamaha wa rais, hatua ambayo ilipongezwa na mashirika ya haki za binadamu. Mnamo Septemba 2024, raia watatu wa Marekani walihukumiwa kifo na mahakama ya kijeshi ya Kongo kwa madai ya kuhusika katika jaribio la mapinduzi mnamo Mei mwaka huo. Mahakama ya Rwanda ilitoa hukumu ya kifo kwa raia wa DRC waliohukumiwa na mahakama hiyo. == Changamoto na matarajio == Licha ya juhudi za kuboresha miundombinu na hali za kizuizini, Gereza la Kijeshi la Ndolo linaendelea kukabiliwa na changamoto kubwa, ikiwemo idadi kubwa ya wafungwa, hali mbaya ya afya na usimamizi wa wafungwa. Mamlaka za Kongo, kwa kushirikiana na mashirika ya kitaifa na ya kimataifa, zinaendelea na juhudi za kubadilisha mfumo wa magereza na kuhakikisha haki za wafungwa zinaheshimiwa. Ndolo bado ni sehemu muhimu ya mfumo wa haki za kijeshi wa DRC, ikionyesha changamoto na juhudi zinazoendelea kuboresha sekta ya magereza nchini humo. == Marejeo == [[Jamii:Kinshasa]] evpzik5beiccc4l1qvjnzwx9ukmw536 0 202017 1578426 1500293 2026-07-05T07:34:55Z Riccardo Riccioni 452 1578426 wikitext text/x-wiki '''Gereza la Kijeshi la Kasapa''' ni gereza la [[Lubumbashi]], katika [[Mkoa wa Katanga Juu]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Gereza hilo ni mojawapo ya magereza makuu nchini humo na ni kubwa zaidi katika eneo la Katanga. == Historia == Gereza la Kasapa lilijengwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji. Mwanzoni lilitumiwa kama kituo cha magereza kwa wahalifu wa kawaida na wafungwa wa kisiasa. Tangu uhuru wa nchi hiyo mwaka 1960, imeendelea kutumika chini ya utawala mbalimbali wa Kongo, na kuwa ishara ya mfumo wa magereza nchini humo. == Masharti ya kifungo == Kama ilivyo kwa magereza mengi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kasapa mara nyingi huchambuliwa kwa hali yake ya kifungo. Kuongezeka kwa idadi ya wafungwa ni tatizo kubwa, kwa kuwa uwezo wa kufungia wa wafungwa umezidi idadi ya wafungwa. Miundombinu ni ya kale na huduma za afya ni chache. Ripoti nyingi za mashirika yasiyo ya kiserikali zinasema kwamba kuna hali ngumu za maisha, kama vile ukosefu wa chakula, usafi, na usalama. == Matukio na matukio == Katika gereza la Kasapa kumekuwa na visa vingi vya watu kutoroka na kuasi. Mwaka 2016 kulikuwa na utorokaji mkubwa wa wafungwa kadhaa. Mwaka 2020, tukio lingine kubwa liliripotiwa, likionyesha udhaifu wa usalama wa taasisi hiyo. == Jukumu na mageuzi == Mamlaka za Kongo zimetangaza mara kwa mara mageuzi ya kuboresha hali ya magereza na usalama katika gereza la Kasapa. Hata hivyo, maendeleo bado ni madogo kwa sababu ya ukosefu wa fedha na ufisadi ulioenea katika mfumo wa mahakama na magereza nchini humo. == Marejeo == [[Jamii:Lubumbashi]] 7v5s46qpfeusxvslflrm0at5v2q6bls 0 202018 1578407 1500242 2026-07-05T07:15:08Z Riccardo Riccioni 452 1578407 wikitext text/x-wiki '''Gereza Kuu la Munzenze''' ni gereza lililo [[Goma]], mji mkuu wa jimbo la [[Kivu Kaskazini]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Lina jukumu muhimu katika mfumo wa mahakama katika eneo hilo, ingawa inakabiliwa na changamoto nyingi kutokana na idadi kubwa ya watu na hali mbaya za kifungo. == Historia == Gereza la Munzenze lilijengwa kwa ajili ya idadi ndogo ya wafungwa, lakini mara nyingi ilikuwa imejaa wafungwa wengi mno. Mwaka 2012, wakati wa uvamizi wa Goma na kundi la waasi la M23, gereza hilo liliharibiwa sana, ikiwemo uharibifu wa baadhi ya miundombinu yake, ambayo ilizidisha hali mbaya ya kifungo. == Kurekebishwa upya == Kufuatia uharibifu uliotokea, Ujumbe wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Kudumisha Utulivu nchini DRC (MONUSCO) ulianza, mnamo 2017, ukarabati wa jengo la zamani la gereza. Kazi hiyo ilichukua miezi 16 na ilikusudiwa kupunguza idadi ya wafungwa na kuboresha hali ya maisha ya wafungwa. Mradi huo ulihusisha kurekebisha vyumba 22, kujenga choo cha ndani na cha nje, na kujenga jiko na chumba cha kusikiliza kesi. == Mashambulizi ya hivi karibuni == Licha ya jitihada za kurekebisha hali, gereza la Munzenze liliendelea kukabili matatizo makubwa. Mnamo Novemba 2024, mgogoro wa kibinadamu uliripotiwa kutokana na uhaba wa chakula na dawa, na kuhatarisha maisha ya wafungwa zaidi ya 4,000. Hali hii imezidishwa na kuondolewa kwa mashirika ya misaada, kama vile Medecins Sans Frontieres, ambayo hapo awali yalitoa msaada muhimu. Tarehe 27 Januari 2025, tukio la kusikitisha lilitokea wakati waasi wa M23 walipotumia fursa ya kuingia Goma, kutoroka kwa gereza la Munzenze. Wafungwa wapatao 4,400 walitoroka baada ya kuchoma moto sehemu ya gereza ili kuficha kutoroka kwao. Moto huo uliwaua wafungwa wanawake 141 na watoto wadogo 28 waliokuwa pamoja nao. Juma moja baada ya tukio hilo, gereza lilikuwa tupu kabisa, maofisa walikuwa wameondoka, na miundombinu mingi ilikuwa imeharibiwa.11 == Umuhimu na changamoto za sasa == Gereza kuu la Munzenze linaonyesha changamoto nyingi zinazokabili magereza nchini DRC, ikiwemo suala la usalama, idadi kubwa ya watu na hali mbaya za kifungo. Matukio ya hivi karibuni yanakazia umuhimu wa serikali na mashirika ya kimataifa kuhakikisha usalama na ustawi wa wafungwa, na kuimarisha mfumo wa mahakama na magereza nchini humo. == Marejeo == [[Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini]] liy46tc9dxvcl3u9341civk5sci79e5 4 208508 1578358 1578312 2026-07-04T13:44:55Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578358 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-04) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-04)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 665 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 740 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2849 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 333 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1322 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 920 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 591 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 808 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 520 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 459 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 237 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 268 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 402 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 1941 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 417 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 340 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 570 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 347 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 476 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 201 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 235 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34950 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 17665 || ↑ +15.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 102.7 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 1941 || ↑ +1821.8% |- | 2 || [[Marekani]] || 1322 || ↑ +16.7% |- | 3 || [[Australia]] || 808 || ↑ +125.1% |- | 4 || [[Kenya]] || 740 || ↓ -1.2% |- | 5 || [[Afrika Kusini]] || 591 || ↑ +19.4% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 520 || ↓ -31.8% |- | 7 || [[Uturuki]] || 476 || ↑ +13.6% |- | 8 || [[Irani]] || 450 || ↓ -57.6% |- | 9 || [[Burundi]] || 424 || ↓ -13.8% |- | 10 || [[Israeli]] || 402 || ↑ +8.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- | 10 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.4% |- |} jfcmwzjvwfv4qgfwo3d5sbcy789j69l 1578359 1578358 2026-07-04T13:48:09Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578359 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-04) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-04)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 665 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 740 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2849 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 333 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1322 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 920 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 591 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 808 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 520 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 459 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 237 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 268 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 402 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 1941 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 417 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 340 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 570 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 347 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 476 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 201 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 235 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34950 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30317 || ↑ +6.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 176.3 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2849 || ↓ -1.0% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 1941 || ↑ +1821.8% |- | 3 || [[Marekani]] || 1322 || ↑ +16.7% |- | 4 || [[Australia]] || 808 || ↑ +125.1% |- | 5 || [[Kenya]] || 740 || ↓ -1.2% |- | 6 || [[Urusi]] || 700 || ↑ +17.8% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 665 || ↓ -1.8% |- | 8 || [[Afrika Kusini]] || 591 || ↑ +19.4% |- | 9 || [[Kanada]] || 570 || ↑ +209.8% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 520 || ↓ -31.8% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- | 10 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.4% |- |} d6xl0kbetvtcq9i9b2rdmpwaz09rj2i 1578380 1578359 2026-07-04T19:23:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578380 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-04) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-04)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 665 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 740 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2849 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 333 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1322 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 920 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 591 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 808 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 520 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 459 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 237 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 268 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 1941 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 417 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 340 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 570 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 347 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 476 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 201 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 235 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34950 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30317 || ↑ +6.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 176.3 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2849 || ↓ -1.0% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 1941 || ↑ +1821.8% |- | 3 || [[Marekani]] || 1322 || ↑ +16.7% |- | 4 || [[Australia]] || 808 || ↑ +125.1% |- | 5 || [[Kenya]] || 740 || ↓ -1.2% |- | 6 || [[Urusi]] || 700 || ↑ +17.8% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 665 || ↓ -1.8% |- | 8 || [[Afrika Kusini]] || 591 || ↑ +19.4% |- | 9 || [[Kanada]] || 570 || ↑ +209.8% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 520 || ↓ -31.8% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- | 10 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.4% |- |} fi0mrvbz4vyzs0wrj7h5zoudzag5iej 1578381 1578380 2026-07-04T19:24:00Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578381 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-04) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-04)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 665 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 740 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2849 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 333 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1322 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 920 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 591 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 808 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 520 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 459 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 424 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 237 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 268 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 1941 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 417 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 340 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 262 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 570 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 347 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 476 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 201 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 235 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34950 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30721 || ↑ +5.5% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 178.6 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2849 || ↓ -1.0% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 1941 || ↑ +1821.8% |- | 3 || [[Marekani]] || 1322 || ↑ +16.7% |- | 4 || [[Australia]] || 808 || ↑ +125.1% |- | 5 || [[Kenya]] || 740 || ↓ -1.2% |- | 6 || [[Urusi]] || 700 || ↑ +17.8% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 665 || ↓ -1.8% |- | 8 || [[Afrika Kusini]] || 591 || ↑ +19.4% |- | 9 || [[Kanada]] || 570 || ↑ +209.8% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 520 || ↓ -31.8% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- | 10 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.4% |- |} es0xffr523hfuuj5gjq78p1d0vxx38s 1578389 1578381 2026-07-05T03:51:53Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578389 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34950 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30721 || ↑ +5.5% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 178.6 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2849 || ↓ -1.0% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 1941 || ↑ +1821.8% |- | 3 || [[Marekani]] || 1322 || ↑ +16.7% |- | 4 || [[Australia]] || 808 || ↑ +125.1% |- | 5 || [[Kenya]] || 740 || ↓ -1.2% |- | 6 || [[Urusi]] || 700 || ↑ +17.8% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 665 || ↓ -1.8% |- | 8 || [[Afrika Kusini]] || 591 || ↑ +19.4% |- | 9 || [[Kanada]] || 570 || ↑ +209.8% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 520 || ↓ -31.8% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- | 10 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.4% |- |} ql9gzlng312qmt9y0vj7h0u5smhwu7y 1578390 1578389 2026-07-05T04:03:00Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578390 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 11959 || ↑ +36.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 69.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 2 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 3 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 4 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 5 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 6 || [[Burundi]] || 426 || ↓ -13.9% |- | 7 || [[Singapuri]] || 382 || ↑ +278.2% |- | 8 || [[Ubelgiji]] || 348 || ↑ +258.8% |- | 9 || [[Shelisheli]] || 320 || ↑ +114.8% |- | 10 || [[Hispania]] || 266 || ↓ -10.7% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} h2fszdo5r0bqikq0l5q5132x9rmt1dz 1578448 1578390 2026-07-05T09:01:24Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578448 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 11959 || ↑ +36.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 69.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 2 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 3 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 4 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 5 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 6 || [[Burundi]] || 426 || ↓ -13.9% |- | 7 || [[Singapuri]] || 382 || ↑ +278.2% |- | 8 || [[Ubelgiji]] || 348 || ↑ +258.8% |- | 9 || [[Shelisheli]] || 320 || ↑ +114.8% |- | 10 || [[Hispania]] || 266 || ↓ -10.7% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} 3f3lbq6zzzocve1aa4s1tocdb2n8o2i 1578449 1578448 2026-07-05T09:14:53Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578449 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 17780 || ↑ +17.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 103.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 2 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 3 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 4 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 5 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- | 7 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 8 || [[Irani]] || 453 || ↓ -57.1% |- | 9 || [[Burundi]] || 426 || ↓ -13.9% |- | 10 || [[Israeli]] || 393 || ↑ +4.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} jfyuqtrke0sfixe4zljpe09gtw2nfbh 0 211959 1578431 1448210 2026-07-05T07:44:42Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1578431 wikitext text/x-wiki '''Rihab Rashid Taha al-Azawi''' (anajulikana kama '''Dk. Germ'''; alizaliwa [[12 Novemba]], [[1957]]) ni mtaalamu wa microbiolojia wa [[Iraki]] na wakaguzi wa [[silaha]] wa Shirika la Umoja wa Mataifa, ambaye alifanya kazi katika mpango wa silaha za kibiolojia wa Iraki wa [[Saddam Hussein]]. Ripoti ya mwaka 1999 iliyotolewa na Vikosi vya Pamoja vya Viongozi wa Jeshi la [[Marekani]] na Defense Intelligence Agency (DIA) ilimtaja kama mmoja wa [[wanawake]] hatari zaidi [[duniani]].<ref>{{cite web|url=http://www.fas.org/irp/threat/99-003.htm|title=A Profile of WMD Proliferants: Are There Commonalities?|work=fas.org}}</ref>Daktari Taha alikiri kuzalisha wakala wa vita vya vijidudu lakini alisema kwamba waliharibiwa.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3679040.stm|title= Iraq's women scientists|work=bbc.co.uk|date=September 22, 2004}}</ref> Rihab Rashida Taha anajumuishwa miongoni mwa wabunifu muhimu zaidi wa silaha wa Dunia ya Tatu, ambao walikuwa na utaifa mkali, waliopata elimu ya [[Magharibi]], na walikuwa tayari kuvunja kanuni yoyote ya kimataifa au maadili ya kisayansi. Taha alifanya kazi kwa bidii kuchangia kwenye mpango wa silaha wa Iraq. Kutokana na jitihada zake, alijulikana kama mama wa mifumo yote ya silaha za kibaolojia za Dunia ya Tatu. Ni Taha aliyekuwa amepeleka wazo la mpango wa [[silaha]] za kibaolojia wa Iraki kwa Saddam Hussein na alipewa tuzo kwa kazi yake katika silaha za kibaolojia, hasa katika ukuzaji wa silaha za anthraki na botulinum kwa amri ya Saddam Hussein. Zaidi ya hayo, amekuwa mfano kwa wanawake wa Iraq wanaopenda sayansi.<ref>{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna3340765|title=NBC: The world's deadliest woman?| work=NBC News|last=Windrem|first=Robert|date=September 23, 2004}}</ref> ==Asili== Alizaliwa mwaka 1957, na ni mhitimu wa University of Baghdad, Taha alipata Ph.D. yake katika sumu za mimea kutoka Shule ya Sayansi ya Biolojia ya University of East Anglia katika Norwich, ambayo alihudhuria kuanzia 1980 hadi 1984. Alichapisha makala mbili kuhusu utafiti wake, akishirikiana na msimamizi wake John Turner, ambaye alikuwa mkuu wa Shule ya Sayansi ya Biolojia. Mnamo 1984, makala ya "Contribution of tabtoxin to the pathogenicity of ''Pseudomonas syringae'' pv. ''tabac''" ilichapishwa katika ''Physiological Plant Pathology'' (25, 55-69) na makala ya "Effect of tabtoxin on nitrogen metabolism" iliyoandikwa na J.G. Turner, R.R. Taha & J.M. Debbage ilichapishwa katika ''Physiologia Plantarum'' mwaka 1986 (67, 649-653). ==Kazi== Ingawa Taha aliwaambia wenzake wa masomo huko [[Norwich]] kwamba alitaka kurudi Iraq kufundisha [[biolojia]], badala yake alikwenda kufanya kazi kwa mpango wa silaha za vimelea wa Iraq. Mnamo 1985, alifanya kazi katika kikundi cha kemikali cha al-Muthanna karibu na [[Baghdad]], na baadaye akawa afisa mkuu wa uzalishaji katika Al Hakum (Iraq) (pia huandikwa ''al-Hakum''), kiwanda cha siri sana cha silaha za kibaolojia cha Iraq wakati huo.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/Depts/unscom/General/basicfacts.html|title=UNITED NATIONS SPECIAL COMMISSION(UNSCOM)|work=un.org}}</ref> <ref>[https://www.un.org/Depts/unscom/unscmdoc.htm Key United Nations Special Commission (UNSCOM) documents], The United Nations, 1991–99</ref> <ref>[https://www.un.org/Depts/unscom/Chronology/chronologyframe.htm UNSCOM chronology], April 1991 to December 1999</ref> <ref>[http://www.uea.ac.uk/bio/people/faculty/Updatehtml/JGTpub.html Professor John G. Turner's publications, including two with Taha] {{Wayback|url=http://www.uea.ac.uk/bio/people/faculty/Updatehtml/JGTpub.html |date=20110927044709 }}, University of East Anglia, retrieved January 3, 2004</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1957|}} [[Jamii:Wanawake wa Iraq]] [[Jamii:Wanabiolojia wa Iraki]] 48trhasmdtckxhlktu1kxsolfktk9ra 0 212031 1578447 1446197 2026-07-05T08:28:31Z Ziv 68200 ([[c:GR|GR]]) [[File:Lacey Evans 031118 (cropped).jpg]] → [[File:Lacey Evans NXT TakeOver- New Orleans crop.jpg]] → Copyvio replacement by Commons Administrator: Any wrong year information or image descriptions may needs to be adjusted. Feel also free to choose a other image. ([[c:c:GR]]) 1578447 wikitext text/x-wiki [[Faili:Lacey Evans NXT TakeOver- New Orleans crop.jpg|thumb|Lacey Evans]] '''Macey Estrella-Kadlec''' (''Evans''; alizaliwa [[24 Machi]], [[1990]]) ni mpiganaji mieleka wa kulipwa kutoka [[Marekani]] na aliyewahi kuwa askari wa [[Jeshi]] la Wanamaji la Marekani (U.S. Marine). Anajulikana zaidi kwa kipindi chake katika ''WWE'', ambako alitumia jina la ulingoni ''Lacey Evans''. Awali alianzia kwenye mieleka wakati akihudumu kama askari wa [[polisi]] wa kijeshi katika Jeshi la Wanamaji, Evans alipata mafunzo na kuanza kazi yake katika mashindano ya kujitegemea. Alianza kufanya kazi na WWE kupitia nembo yao ya maendeleo, NXT, mnamo 2016, na alishiriki katika mashindano ya kwanza ya Mae Young Classic. Baada ya kugombana na Kairi Sane katika NXT, Evans alijitokeza kwenye orodha kuu ya Raw mnamo Januari 2019, akianza mgogoro na Becky Lynch uliomalizika kwenye mchezo wa tag team mchanganyiko uliokuwa tukio kuu la Extreme Rules 2019. Katika miaka iliyofuata, Evans alikuwa na migogoro mbalimbali katika matangazo ya WWE hadi alipoondoka kwenye kampuni hiyo mnamo Agosti 2023. == Maisha ya awali == Estrella-Kadlec alizaliwa kwa jina Macey Evans huko [[Georgia]], [[Marekani]], mnamo [[24 Machi]], [[1990]] Kulingana na ESPN, alikulia katika familia iliyosambaratishwa na msongo wa mawazo, matumizi ya dawa za kulevya na unywaji pombe kupita kiasi, na wakati mwingine alilazimika kuishi kwenye mahema alipokuwa akikua kutokana na matatizo ya kisheria ya wazazi wake. Baba yake, ambaye aliwahi kufikiria kuwa mpiganaji mieleka lakini hakuwahi kuchukua hatua, alikufa kwa dozi kubwa ya dawa za kulevya kabla hajapata nafasi ya kujaribiwa WWE. == Kazi ya Kijeshi == [[File:MCRD Parris Island Anti-Terrorism-Force Protection Exercise 150205-M-MJ974-125.jpg|thumb|left|Estrella-Kadlec katika mazoezi ya Kikosi cha Wanamaji wa Marekani huko Parris Island, South Carolina mnamo Februari 2015]] Estrella-Kadlec ni [[mwanajeshi]] mstaafu wa Jeshi la Wanamaji la Marekani (Marines), ambako alihudumu kama askari wa polisi wa kijeshi wa Jeshi la Wanamaji, ikiwa ni pamoja na mafunzo ya Special Reaction Team. Aliandikishwa jeshini akiwa na umri wa miaka 19 na alihudumu kwa miaka mitano, akipata shahada ya kwanza kutoka Indian River State College na pia kuanzisha biashara ya ujenzi wakati akiwa bado kwenye utumishi wa jeshi.<ref name="Earley2023">{{cite web|url=https://yourislandnews.com/former-wwe-wrestler-to-open-cafe-in-beaufort/|title=Former WWE Wrestler to open café in Beaufort|last=Earley|first=Delayna|date=August 16, 2023|work=The Island News|access-date=August 21, 2023|archive-date=August 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230820055616/https://yourislandnews.com/former-wwe-wrestler-to-open-cafe-in-beaufort/|url-status=live}}</ref> <ref>{{IMDb name|name=Macey Estrella}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1990|}} [[Jamii:Wanawake wa Marekani]] [[Jamii:Wanajeshi wa Marekani]] 3izhv0ugph86fuasgako24wi0el26lz 0 224666 1578435 1574759 2026-07-05T07:49:02Z Riccardo Riccioni 452 1578435 wikitext text/x-wiki '''Jeanne Razafiangy Dina Fotomanantena''' (amezaliwa Befandriana-Avaratra, [[25 Aprili]] [[1951]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Madagaska]]. Yeye ni mwanachama wa Seneti ya Madagaska kwa ajili ya Atsimo Andrefana, na ni mwanachama wa chama cha Tiako I Madagasikara.<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.senat.gov.mg/index.php?option=com_content&view=article&id=86&Itemid=79 |title=Official page on the Senate website |accessdate=2026-02-24 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722175536/http://www.senat.gov.mg/index.php?option=com_content&view=article&id=86&Itemid=79 |url-status=dead }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1951|}} [[Jamii:wanasiasa wa Madagaska]] 0nipktf1c9vh1b0t6dc27kjgv9huykn 3 225168 1578397 1553879 2026-07-05T06:17:33Z Muddyb 379 /* Kujitangaza */ mjadala mpya 1578397 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 2 Machi 2026 (UTC) == THAMANI YA KITU HAITAMBULIKI KATIKA UKITHIRI; INATAMBULIKA KIKWELI KATIKA UPUNGUFU (SEHEMU YA 1) == THAMANI YA KITU HAITAMBULIKI KATIKA UKITHIRI; INATAMBULIKA KIKWELI KATIKA UPUNGUFU (SEHEMU YA 1) Kutoka kwa Padri Albert Nwosu (Nwachinemere) na David Mwigani (Apologist).  ✝️ MKANGANYIKO WA WANADAMU JUU YA THAMANI YA BARAKA  👉 Moja ya mikanganyiko mikubwa ya tabia ya mwanadamu ni kwamba mara nyingi tunashindwa kutambua thamani halisi ya kitu kikiwa bado mikononi mwetu. 👉 Tunazoea baraka ambazo hapo awali zilitujaza mshangao mkubwa. Kile tulichokiombea hapo zamani, hatimaye kinakuwa jambo la kawaida la kila siku. Kile kilichotusukuma kutoa shukrani, polepole kinafifia na kumezwa na mazoea ya maisha. 👉 Akili ya mwanadamu ina mwelekeo hatari wa kugeuza miujiza kuwa jambo la kawaida kwa sababu tu inapatikana kila wakati. 👉 Hata hivyo, uzoefu unatufundisha kwamba thamani ya kitu haitambuliki kirahisi kikiwa tele; inahasika na kuhisika kikweli wakati hakipo.  🎯 Biblia Takatifu (Kumbukumbu la Torati 8:11-14): Jihadhari, usije ukamsahau Bwana, Mungu wako... Angalia, utakapokuwa umekula na kushiba, na kujenga nyumba nzuri na kukaa ndani yake... na fedha yako na dhahabu yako zitakapoongezeka... hapo moyo wako usiinuke, ukamsahau Bwana, Mungu wako. 🎯 Katekesi ya Kanisa Katoliki (KKK 224): Kumwamini Mungu pekee kunatuongoza kutumia kwa shukrani kila kitu ambacho si Yeye, kwa kadiri kinavyotuleta karibu Naye, na kukikataa kwa kadiri kinavyotutenga Naye. 🎯 Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani (Gaudium et Spes, Na. 37): Binadamu anajikuta mara nyingi akivutwa na mambo yaliyojaa ulimwenguni, akisahau kuwa kila zawadi inatoka kwa Muumba, na hivyo anajigeuza kuwa mtumwa wa baraka badala ya kuwa mshukuru Bwana. 🎯 Kitabu cha Misa ya Roma (Sala ya Ekaristi ya Pili): Tunakushukuru kwa sababu umetujalia kusimama mbele yako na kukutumikia. (Inatukumbusha kutofanya uwepo wetu mbele ya Mungu kuwa mazoea). 🎯 Kitabu cha Kanuni za Sheria za Kanisa (Can. 209 §1): Waamini wanawajibika kudumisha daima ushirika na Kanisa, hata katika namna yao ya kutenda, wakitambua thamani ya neema ya ushirika huo kabla hawajaupoteza.  ✝️ MFANO WA MAJI, HEWA, NA MAISHA YA FAMILIA  👉 Maji yanatufundisha ukweli huu kwa nguvu sana. Katika maeneo ambayo maji yanatiririka bila kikomo kutoka kwenye mabomba, watu wanayapoteza na kuyasafisha hovyo bila kujali. 👉 Lakini katika ardhi kavu ambapo watu wanatembea maili nyingi chini ya jua kali wakibeba vyombo vizito ili tu kupata lita chache za maji, kila tone linakuwa la thamani kubwa sana. 👉 Hewa yenyewe ni miongoni mwa mifano mikubwa zaidi. Watu wengi hawafikirii kabisa kuhusu kupumua kwa sababu oksijeni inawazunguka bure kila sekunde. 👉 Hata hivyo, mtu anayepigania uhai na kupumulia mashine hospitalini anaelewa thamani isiyo na kifani ya kile ambacho wengine wanakidharau kila siku. Kile kilicho tele mara nyingi hupunjiwa thamani hadi pale uhaba unapofunua umuhimu wake halisi. 👉 Wengine hawathamini familia hadi kifo kinapotengeneza kiti tupu kwenye meza ya chakula. Wengine wanapuuza watu waaminifu kwa miaka mingi, na kuja kugundua umuhimu wao baada ya umbali, usaliti, au upotevu kuonesha jinsi upendo wa kweli ulivyo adimu.  🎯 Biblia Takatifu (Luka 16:24): Akalia, akasema, Baba Ibrahimu, unirehemu, umtume Lazaro achanike ncha ya kidole chake majini, auburudishe ulimi wangu; kwa sababu ninateswa katika mwali wa moto huu. (Tajiri anagundua thamani ya tone la maji baada ya kulipoteza). 🎯 Katekesi ya Kanisa Katoliki (KKK 2288): Uhai na afya ya kimwili ni zawadi za thamani kubwa zilizokabidhiwa kwetu na Mungu. Tunapaswa kuzitunza kwa busara, tukizingatia mahitaji ya wengine na manufaa ya wote. 🎯 Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani (Gaudium et Spes, Na. 47): Ustawi wa mtu binafsi na wa jamii ya kibinadamu na ya Kikristo umeunganishwa kwa karibu sana na hali njema ya ushirika wa ndoa na familia. Thamani yake isipunguzwe na mazoea yasiyo na shukrani. 🎯 Kitabu cha Misa ya Roma (Utangulizi wa Misa za Marehemu): Bwana, kwa waamini wako, uzima haushushwi bali unabadilishwa; na nyumba hii ya kidunia ikiharibiwa, tunatayarishiwa makao ya milele mbinguni. 🎯 Kitabu cha Kanuni za Sheria za Kanisa (Can. 1135): Wanandoa wana wajibu sawa na haki sawa katika mambo yanayohusu maisha ya ushirika wa ndoa, wajibu ambao unapaswa kulindwa kwa upendo na heshima ya dhati.  ✝️ MAZOEA KAMA MWIZI WA SHUKRANI NA BUSARA YA KIROHO  👉 Mazoea ni mmoja wa wezi wenye nguvu zaidi wa shukrani. Kadiri kitu kinavyoendelea kutubariki bila kukatika, ndivyo uwezekano unavyokuwa mkubwa kwetu kuacha kutambua uzito wake. 👉 Jua linalochomoza linaonekana kama jambo la kawaida kwa sababu linatokea kila siku, lakini kama lingekataa kuchomoza kwa asubuhi moja tu, dunia nzima ingeingia kwenye taharuki kubwa. 👉 Moyo unadunda kimyakimya maelfu ya nyakati kila siku bila kupigiwa makofi, lakini wakati mmoja tu wa mapigo kwenda kombo unatukumbusha mara moja jinsi maisha yalivyo dhaifu na ya kupita. 👉 Watu wengi wamezungukwa na hazina ambazo hawazitambui tena kwa sababu kurudiwa rudiwa kwa baraka hizo kumewapofusha macho. Wanaangazia sana kile wanachokikosa kiasi kwamba hawaoni tena thamani ya kile walicho nacho tayari. 👉 Mwili wenye afya, akili timamu, uwezo wa kutembea, kuona, kusikia, kusali, kufikiri, kupenda, kufanya kazi, na kuwa na matumaini ni zawadi za ajabu ambazo mamilioni ya watu wangekuwa tayari kutoa chochote walicho nacho ili wazipate tena. 👉 Hii ndiyo maana hekima inatutaka tuwe na shukrani ya makusudi. Shukrani si hisia tu ya kistaarabu; ni akili ya kiroho. Ni uwezo wa kinidhamu wa kutambua uzito wa baraka za sasa kabla ya kutoweka kwake hakujafunua thamani hiyo kwa maumivu makali. 👉 Watu wenye hekima hawasubiri kupoteza kitu ndipo wakithamini. Wanajifunza kuthamini kile ambacho bado kipo. Moja ya mifumo ya kusikitisha zaidi katika maisha ya mwanadamu ni jinsi watu wanavyoharibu mara kwa mara kile walichokiombea kwa machozi, kwa sababu tu wamekihodhi na kukizoea kupita kiasi.  🎯 Biblia Takatifu (1 Wathesalonike 5:18): Shukuruni kwa kila jambo; maana hayo ni mapenzi ya Mungu kwenu katika Kristo Yesu. 🎯 Katekesi ya Kanisa Katoliki (KKK 2638): Kila tukio na kila hitaji linaweza kugeuka kuwa mada ya shukrani. Barua za Mtume Paulo mara nyingi zinaanza na kuishia na shukrani, na Yesu Kristo yuko hai daima ndani yake ili kushukuru. 🎯 Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani (Sacrosanctum Concilium, Na. 12): Maisha ya kiroho hayafungwi tu na ushiriki wa liturujia takatifu. Mwamini anatakiwa kuingia chumbani kwake kusali kwa Siri, na asisite kumshukuru Mungu bila kukoma katika matendo ya maisha yake. 🎯 Kitabu cha Misa ya Roma (Mwanzo wa Liturujia ya Ekaristi): Ni vyema na ni haki, ni wajibu na huleta wokovu, tukushukuru daima na kila mahali, ee Bwana, Baba mwenye udhihirisho, Mungu mwenyezi wa milele. 🎯 Kitabu cha Kanuni za Sheria za Kanisa (Can. 214): Waamini wanayo haki ya kumwabudu Mungu kulingana na maelekezo ya mapokeo yao wenyewe yaliyoidhinishwa, na kuishi maisha ya kiroho yenye shukrani yanayoendana na mafundisho ya Kanisa.  ✝️ MAOMBI YA ZAMANI YANAYOGEUZWA KUWA MALALAMIKO YA SASA  👉 Mtu anaomba kwa kukata tamaa ili apate kazi, kisha baadaye analalamika bila mwisho kuhusu kazi hiyo hiyo, akisahau kuwa kuna watu wasio na ajira wanaosali usiku na mchana wapate fursa hiyo hiyo aliyonayo mkononi mwake. 👉 Mtu mwingine anatamani sana ndoa, kisha anaanza kumpuuza na kumtesa mwenzi wake ambaye hapo awali alimlilia Mungu ampe mume au mke wa maisha yake. 👉 Watoto wanakuwa wakidhani wazazi wao watakuwepo daima, hadi siku moja ile sauti iliyojaza nyumba inapogeuka kuwa ukimya mkuu wa kaburini.  🎯 Biblia Takatifu (Hesabu 11:4-6): Kisha mchanganyiko wa watu waliokuwa miongoni mwao wakashikwa na tamaa... wakasema... sasa roho zetu zimekaushwa; hapana kitu kabisa; mbele ya macho yetu hapana kitu isipokuwa hii mana tu. (Waisraeli wanadharau chakula cha muujiza walichopewa jangwani kutokana na mazoea). 🎯 Katekesi ya Kanisa Katoliki (KKK 1657): Katika kanisa la nyumbani (familia), wazazi wanapaswa kuwa wavumbuzi wa kwanza wa imani kwa watoto wao kwa neno na mfano... Thamani ya wazazi isitambulike tu pale wanapoondoka duniani. 🎯 Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani (Apostolicam Actuositatem, Na. 11): Waamini wanapaswa kukuza hadhi na uthabiti wa ndoa katika maisha yao ya kila siku, wakikumbuka kuwa neema waliyopewa mbele ya altare inadai uaminifu na shukrani za kudumu, sio malalamiko na uzembe. 🎯 Kitabu cha Misa ya Roma (Sala ya Baada ya Mapokeo): Ee Bwana, utujalie ili dhabihu tuliyotoa na Ekaristi tuliyopokea itujaze moyo wa shukrani, na kutusaidia kuthamini zawadi zako zote maishani mwetu. 🎯 Kitabu cha Kanuni za Sheria za Kanisa (Can. 226 §1): Wale wanaoshi katika hali ya ndoa wana wajibu wa pekee wa kufanya kazi ya kujenga familia na kulea watoto kiroho na kimwili, wakitambua takatifu ya agano lao.  ✝️ HITIMISHO LA SOMO  👉 Thamani ya kweli haipatikani kwa kutafuta vitu vipya kila wakati, bali inapatikana kwa kusafisha macho yetu ili kuona baraka ambazo tayari tunazo. Tujifunze kushukuru kabla ya kupoteza hakujatufundisha adabu ya kiroho kwa maumivu. [[Maalum:Michango/&#126;2026-31705-09|&#126;2026-31705-09]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2026-31705-09|talk]]) 15:36, 27 Mei 2026 (UTC) == Kujitangaza == Ndugu, karibu katika Wikipedia. Lakini pamoja na karibu, kuna mambo machache unatakiwa kuyafahamu. Hapa si mahali pa kujitangaza binafsi. Unaweza kuona ukurasa wangu wa mtumiaji hakuna hata kitabu kimoja nimekitaja katika vile vitabu vyangu 23. Hii kwa sababu ninatunza dhamira ya dhati ya Wikipedia si mahali sahihi kwa watumiaji na waendeshaji kujitangaza. Hivyo unapaswa kufuata [[Wikipedia:Mwongozo]] ama hatua za kinidhamu zichukuliwe dhidi yako. Hiyo ikiwa pamoja na kuzuiwa milele usihariri Wikipedia hii. [[User:Muddyb|<font color="blue">_'''Muddyb'''</font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray">^'''Longa'''</font>]]</font> 06:17, 5 Julai 2026 (UTC) tv367cpolngaphqzljyfaqvqlbkpm8i 0 229228 1578433 1529647 2026-07-05T07:45:42Z Riccardo Riccioni 452 1578433 wikitext text/x-wiki '''Yasmine Amhis''' (amezaliwa 1982, Algiers) ni mwanafizikia wa chembe (particle physics) mwenye uraia wa Ufaransa na Algeria. Mwaka wa 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques Herbrand. Yeye ni mjukuu wa mshairi na mwandishi wa [[Algeria]] Djoher Amhis-Ouksel.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Mwaka 1999, baada ya kumaliza elimu ya sekondari nchini Algeria, Amhis alielekea Ufaransa kwa masomo ya shahada ya kwanza. Alipata shahada ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Paris-Sud huko Orsay, kisha mwaka 2006 alipata ufadhili wa tasnifu na kuanza utafiti wake katika IJCLab Orsay chini ya usimamizi wa Marie-Hélène Schune na Jacques Lefrançois.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> Utafiti wa tasnifu yake ulimtambulisha kwenye jaribio la LHCb katika CERN. Baada ya kupata shahada ya uzamivu (PhD), alihamia Uswisi kwa nafasi ya utafiti wa baada ya udaktari kwa miaka mitatu katika École Polytechnique Fédérale de Lausanne.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Kazi == Mwaka 2012 alipata nafasi ya kudumu kama mtafiti katika CNRS (Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa). Mafanikio yake ya kitaaluma yalitambuliwa na kuchapishwa na Campus France (France Alumni) mwaka 2017.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> Amhis amejikita katika utafiti unaohusiana na baryoni za ''bottom quark'', mada alizozipitia na kuchapisha tafiti zake mwaka 2017<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> na 2022.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> Mwaka 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques-Herbrand na Chuo cha Sayansi cha Ufaransa.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> Kutokana na utaalamu wake na mchango wake katika jaribio la LHCb—ushirikiano unaojumuisha zaidi ya wanasayansi 1,000—alichaguliwa mwezi Aprili 2022 kushika nafasi muhimu ya “mratibu wa fizikia” (physics coordinator).<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Ushiriki na michango == Kutokana na asili yake, Amhis ameshirikiana na wanafizikia wengine wa diaspora ya Afrika katika kukuza sayansi kwa nchi zinazoendelea. Amehusika katika mpango wa “African Strategy for Fundamental and Applied Physics” (ASFAP), ulioanzishwa mwaka 2020.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> Hadi mwaka 2022, alikuwa akiratibu kundi linalohusika na mkakati wa fizikia ya chembe na astrofizikia ya chembe.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Machapisho == Amhis ameandika au kushirikiana kuandika zaidi ya makala 600 za kisayansi, nyingi zikiwa zinahusiana na jaribio la LHCb. Kati ya makala hizo, 14 zimenukuliwa zaidi ya mara 500.<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Tuzo == * 2016: Tuzo ya Jacques-Herbrand kutoka Chuo cha Sayansi cha Ufaransa<ref>{{Rejea tovuti}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1982|}} [[Jamii:wanafizikia wa Algeria]] [[Jamii:wanafizikia wa Ufaransa]] kk477zhz723f2omefm5e0c154196v81 0 230219 1578437 1509619 2026-07-05T07:51:30Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1578437 wikitext text/x-wiki {{vyanzo}} '''James Holman''' FRS (15 Oktoba 1786 – 29 Julai 1857), anayejulikana kama "Msafiri Kipofu", alikuwa mpelelezi, mwandishi na mchunguzi wa kijamii kutoka Uingereza, anayejulikana zaidi kwa maandishi yake kuhusu safari zake nyingi. Akiwa kipofu kabisa na akipitia maumivu pamoja na uhamaji mdogo, alifanya safari nyingi akiwa peke yake ambazo zilikuwa za kipekee kwa upana wa maeneo aliyofika na pia kwa mbinu yake ya kutumia mwangwi wa sauti wa binadamu. Mwaka 1866, mwandishi wa habari William Jerdan aliandika kwamba, "Kuanzia [[Marco Polo]] hadi Mungo Park, hakuna wasafiri watatu maarufu wakikusanywa pamoja wangeweza kuzidi ukubwa na utofauti wa nchi alizotembelea mwenzetu huyu kipofu." Mnamo mwaka 1832, Holman alikuwa mtu wa kwanza kipofu kuzunguka dunia nzima. Aliendelea kusafiri, na kufikia Oktoba 1846 alikuwa ametembelea kila bara lenye watu duniani. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1786|1857}} [[Jamii:Wapelelezi kutoka Uingereza]] dlpbw3h92hbw8ct0dx8hyal4w28zirb 0 232258 1578440 1535957 2026-07-05T07:55:01Z Riccardo Riccioni 452 1578440 wikitext text/x-wiki '''Francisca de Assis Martins Wood''' au '''Francisca Wood''' (1802–1900) alikuwa mwandishi na mhariri kutoka [[Ureno]]. Jarida lake la kurasa nne, ''A Voz Feminina'', lilivutia maoni ya kimataifa kutokana na msimamo wake wa kutetea kuongezwa kwa haki za wanawake, na gazeti lake ''O Progresso'' lilitajwa kuwa gazeti la kwanza la kifeministi barani Ulaya.<ref>{{Rejea tovuti|url=[https://www.infopedia.pt/$francisca-wood|title=Francisca](https://www.infopedia.pt/$francisca-wood|title=Francisca) Wood|publisher=Infopédia|access-date=2026-05-06}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1802|1900}} [[Jamii:Waandishi wa Ureno]] [[Jamii:Waandishi wa habari]] [[Jamii:Wanawake wa Ureno]] g6jhe17bvx1k65omrn7v9w5zby5qunp 0 233572 1578436 1574806 2026-07-05T07:49:51Z Riccardo Riccioni 452 1578436 wikitext text/x-wiki '''Marie-Laurence Josselyn Lassègue''' (alizaliwa 1 Machi 1955) ni mwandishi wa habari, mtetezi wa [[ufeministi]] na mwanasiasa kutoka [[Haiti]].<ref>{{cite web|url=[https://www.wikidata.org/wiki/Q6762708|title=Marie-Laurence](https://www.wikidata.org/wiki/Q6762708|title=Marie-Laurence) Josselyn Lassègue|website=Wikidata|access-date=11 Mei 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=[https://www.haitilibre.com/en/news-1513-haiti-politics-marie-laurence-lassegue-installs-the-new-secretary-of-state-for-literacy.html|title=Marie-Laurence](https://www.haitilibre.com/en/news-1513-haiti-politics-marie-laurence-lassegue-installs-the-new-secretary-of-state-for-literacy.html|title=Marie-Laurence) Lassègue installs the new Secretary of State for Literacy|website=Haiti Libre|access-date=11 Mei 2026}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1955|}} [[Jamii:Wanawake wa Haiti]] [[Jamii:Wanasiasa wa Haiti]] czx69wr345tkfqdls28kudxr1ve0fbj 0 233601 1578375 1540083 2026-07-04T18:16:02Z Will629 90701 1578375 wikitext text/x-wiki [[File:Angel Chong 20260109.jpg|thumb|right|200px|2026]] '''Angel Chong Nga-ting''' ni diwani wa wilaya wa [[Hong Kong]] katika wilaya ya Sai Kung District. Yeye ni mwanachama wa chama cha wanaounga mkono serikali ya China cha Democratic Alliance for the Betterment and Progress of Hong Kong (DAB). Aliteuliwa kuwa mmoja wa madiwani wachanga zaidi katika kipindi cha 2023 akiwa na umri wa miaka 23.<ref name="SCMP">{{cite web|title=Angel Chong, youngest district councillor, enters Miss Hong Kong Pageant|url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3315689/angel-chong-youngest-district-councillor-enters-miss-hong-kong-pageant|website=HK01|date=2025-06-24|access-date=2026-07-04}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} iec2au250nyu19jbjqqg5tckhrz415w 1578404 1578375 2026-07-05T07:07:47Z Riccardo Riccioni 452 1578404 wikitext text/x-wiki [[File:Angel Chong 20260109.jpg|thumb|right|200px|2026]] '''Angel Chong Nga-ting''' ni diwani wa [[Hong Kong]] katika wilaya ya Sai Kung. Yeye ni mwanachama wa chama cha wanaounga mkono serikali ya [[Jamhuri ya Watu wa China|China]] cha Democratic Alliance for the Betterment and Progress of Hong Kong (DAB). Aliteuliwa kuwa mmoja wa madiwani wachanga zaidi katika kipindi cha 2023 akiwa na umri wa miaka 23.<ref name="SCMP">{{cite web|title=Angel Chong, youngest district councillor, enters Miss Hong Kong Pageant|url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3315689/angel-chong-youngest-district-councillor-enters-miss-hong-kong-pageant|website=HK01|date=2025-06-24|access-date=2026-07-04}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:wanasiasa wa China]] [[Jamii:watu wa Hong Kong]] ioco1vehe0uj6cn2sx6ha8opbsjzq5i 0 236601 1578438 1546160 2026-07-05T07:52:41Z Riccardo Riccioni 452 1578438 wikitext text/x-wiki '''Wolla Meranda''' (jina la kuzaliwa: '''Isabella Gertrude Ada Poyitt'''; 1863 – 12 Mei 1951) alikuwa mwandishi wa riwaya, mwandishi wa habari, mhariri, na msanii wa sanaa za mikono kutoka nchi ya [[Australia]]. == Maisha ya mapema == Gertrude Poyitt alizaliwa mjini [[Bathurst, New South Wales]], Australia, na alikuwa na dada wawili na kaka mmoja.<ref>’Death of Sunny Corner Identity’ Lithgow Mercury 18 May 1951 p. 5</ref> Mama yao alikuwa Elizabeth Armour<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.isfar.org.au/category/explorations/no-65-australian-summer-2018-2019/ |title=Archived copy |website=www.isfar.org.au |access-date=17 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190728043205/https://www.isfar.org.au/category/explorations/no-65-australian-summer-2018-2019/ |archive-date=28 July 2019 |url-status=dead}}</ref> na baba yao alikuwa David Poyitt (alizaliwa 1823), mchimba madini aliyefariki akiwa amefilisika mnamo mwaka 1864.<ref>‘In Insolvency’, New South Wales Government Gazette, 8 November 1864 p. 2530</ref> Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya utu uzima katika mji mdogo wa wachimbaji madini wa [[Sunny Corner]], umbali wa kilomita 40 kutoka Bathurst, ambapo alifanya kazi kama mwalimu wa shule. Kaka yake, Norman, alikuwa na hisa katika mgodi uliokuwa karibu na eneo la [[Dark Corner, New South Wales|Dark Corner]] na yeye pia aliishi Sunny Corner kwa sehemu kubwa ya maisha yake.<ref>’Sunny Corner: Death of Mr. N. Poyitt’ Lithgow Mercury 8 December 1938 p.7</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1863|1951}} [[Jamii:Waandishi wa Australia]] [[Jamii:Wanawake wa Australia]] sdjusxf4in2w6ga1x4rsp9hg5fwuogg 0 236780 1578439 1546573 2026-07-05T07:54:09Z Riccardo Riccioni 452 1578439 wikitext text/x-wiki '''Anne Kennedy''' (alizaliwa [[Wellington, New Zealand]], 1959) ni mwandishi wa riwaya, mshairi, na mwandishi wa filamu kutoka nchi ya [[Nyuzilandi]]. == Maisha ya nyuma == Baada ya kupata elimu yake mjini [[Wellington]], Kennedy alikuwa mwalimu wa piano na mtunza maktaba ya muziki katika miaka yake ya mapema. Alihitimu Shahada ya Muziki katika utunzi (Composition) kutoka [[Chuo Kikuu cha Victoria cha Wellington]] na alifundisha katika chuo cha [[Trinity College London]].<ref name=english.hawaii.edu>{{cite web|url=http://www.english.hawaii.edu/tradewinds/1_2/kennedy_article.html |title=:: Tradewinds -- Department of English -- University of Hawaii at Manoa :: |accessdate=2009-09-08 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090918012033/http://www.english.hawaii.edu/tradewinds/1_2/kennedy_article.html |archivedate=2009-09-18}}</ref> Mnamo mwaka 2007, alihitimu Shahada ya Uzamili ya Sanaa katika Chuo Kikuu cha Victoria cha Wellington, chini ya usimamizi wa [[Lydia Wevers]], tasnifu yake ikiwa na kichwa cha habari ''Kicking round home: Atonality in the Bone People''.<ref>{{Cite thesis |title=Kicking Round Home: Atonality in the Bone People |url=https://openaccess.wgtn.ac.nz/articles/thesis/Kicking_Round_Home_Atonality_in_the_Bone_People/16985098/1 |publisher=Open Access Te Herenga Waka-Victoria University of Wellington |date=2007-01-01 |doi=10.26686/wgtn.16985098 |first=Anne |last=Kennedy|doi-access=free |url-access=subscription }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1959||}} [[Jamii:Washairi wa New Zealand]] [[Jamii:Waandishi wa New Zealand]] qowtdbmxj8ev69sg49xf2buqxk8w55s 0 237991 1578406 1577797 2026-07-05T07:13:42Z Riccardo Riccioni 452 1578406 wikitext text/x-wiki '''Wizara ya Sayansi, Teknolojia na Ubunifu''' (DSTI; awali ilijulikana kama Wizara ya Sayansi na Ubunifu) ni wizara ya serikali ya [[Afrika Kusini]] inayohusika na utafiti wa kisayansi, ikiwa ni pamoja na programu za angani. Waziri wa sasa ni Blade Nzimande. <ref>https://vulekamali.gov.za/budget-summary/national_budget_summary/2026-27/science-technology-and-innovation/</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Siasa ya Afrika Kusini]] 2jhjw1r1w1ze75ja7nv27wgc2toch0f 0 239297 1578434 1552561 2026-07-05T07:48:34Z Riccardo Riccioni 452 1578434 wikitext text/x-wiki '''Shkëlzen Maliqi''' (alizaliwa 26 Oktoba 1947) alikuwa mwanafalsafa, mkosoaji wa sanaa, mchambuzi wa kisiasa, na msomi wa [[Kosovo]]. Mapema katika miaka ya 1990, Shkëlzen alijihusisha pia moja kwa moja na siasa. Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa Chama cha Kijamii cha Kidemokrasia cha Kosovo na alihudumu kama rais wake wa kwanza tanzu mwaka 1991 hadi 1993. Pia alishika nafasi za uongozi katika mashirika ya kiraia kama vile Taasisi ya Mashirika ya Kiraia ya Kosovo (1995–2000) na Kamati ya Helsinki ya Kosovo (1990–1997). Maliqi amechapisha vitabu kadhaa kuhusu [[sanaa]] na [[siasa]] katika lugha za [[Kialbania]], [[Kiingereza]], [[Kiitalia]], [[Kihispania]], na [[Kiserbia]]. Tani mwanzo wa miaka ya 1980, amekuwa mchangiaji wa kudumu katika vyombo muhimu vya habari nchini Kosovo na katika nchi ya zamani ya Jamhuri ya Kifederali ya Kisoshalisti ya Yugoslavia. Maliqi anaishi mjini [[Pristina]] na anaongoza Taasisi ya Utafiti wa Jamii ya "[[Gani Bobi]]". == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://web.archive.org/web/20100721042805/http://www.ganibobicenter.org/ Tovuti Rasmi ya Gani Bobi] {{Mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1947||Maliqi, Shkëlzen}} [[Jamii:Wanasiasa wa Albania]] 8abtcfo7qmn2w1nmo6o2bak58bwvui6 2 240772 1578384 1571015 2026-07-04T23:11:54Z David Mwigani 87697 /* Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani */ 1578384 wikitext text/x-wiki == Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani == [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|David Mwigani, mwanzilishi wa Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] ### [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]]'''Da''' [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]] '''David Rk Mwigani''' (alizaliwa 14 Februari 1996; akijulikana hapo awali kwa jina lake la asili la Kiislamu kama '''Ramadhani Kiburungwa Mwigani''') ni mkurugenzi wa uzalishaji wa video na picha (Video and Graphics Production Director), mzalishaji wa maudhui ya kiroho (Digital Minister), mjasiriamali, mwalimu wa muziki wa nadharia (theory), na mtunzi pamoja na mpangiliaji wa muziki wa kwaya (SATB Music Arranger) kutoka Tanzania. Yeye ni muumini mlei (asiye na daraja lolote la ukasisi au utawa ndani ya Kanisa Katoliki). Anajulikana kwa utume wake wa kidijitali kupitia jukwaa la "Mkatoliki Academy" na studio yake ya RK Mwigani Production, akilenga kuelimisha jamii, kulinda imani, na uhifadhi wa historia kupitia teknolojia ya kisasa. == Maisha ya Awali na Malezi ya Kiimani == ### Chimbuko na Mabadiliko ya Kiimani (2006–2011) David Mwigani alizaliwa katika kijiji cha Mseke mkoani Iringa. Alilelewa na watu wa madhehebu tofautitofauti hivo kuwa na shauku na chanzo cha kutafuta ukweli wa kiimani kati ya mwaka 2006 na 2009, alipitia na kusali katika madhehebu mbalimbali yakiwemo ya Wasabato, Assembles of God (TAG), Evangelistic Assemblies of God (EAGT), Mashahidi wa Yehova, pamoja na kanisa lililojulikana kama Ufunuo. Kipindi hiki alisali katika makanisa hayo kadiri ya ndugu aliokuwa akiishi nao kwa wakati huo. Mnamo mwaka 2009, aliamua kuacha kwenda kusali katika dhehebu lolote baada ya kuona kila dhehebu likiwa na mwelekeo wa kukashifu au kusema vibaya dhehebu jingine. Mabadiliko makubwa ya kiimani katika maisha yake yalikuja mnamo mwezi Juni 2011, alipokutana na Wasalesiani wa Shirika la Mtakatifu Don Bosco katika maeneo ya Temeke na Upanga jijini Dar es Salaam wakati alipokuwa akihudhuria masomo ya ziada (tuition). Kupitia Wasalesiani hao, alipata shauku kubwa ya kujifunza kwa kina kuhusu Imani Katoliki. Hatua hii ilimfanya aingie rasmi kwenye mafundisho ya Kanisa Katoliki, akabatizwa na kupokea jina la *David* msimamizi akiwa Mathew Alex Kipeta, jambo lililomfanya kuwa huyu wa sasa na kuweka msingi thabiti wa maisha yake ya kiroho na kiutume kama mlei. ### Shule ya Msingi na Safari za Awali David alianza masomo yake ya msingi mkoani Iringa, ambapo alisoma kuanzia Darasa la Kwanza hadi Darasa la Tano katika Shule ya Msingi Ugwachanya iliyopo katika kijiji cha Ugwachanya mkoani Iringa. Baadaye alihamia jijini Dar es Salaam na kuendelea na masomo yake kuanzia Darasa la Tano hadi Darasa la Sita katika Shule ya Msingi Sandari, iliyopo wilayani Temeke. [[Faili:David_Mwigani_-_Shule_ya_Msingi_Veternary_(2008).jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa mwanafunzi wa Darasa la Sita mnamo mwaka 2008, picha iliyopigwa kwa ajili ya wasifu wa akaunti yake ya kwanza ya Facebook.]] Mnamo mwaka 2009, akiwa mwanafunzi wa Darasa la Saba shule hiyo iligawanyika na kuwa shule mbili yaani Sandari na Veternary hivo alihamia Shule ya Msingi Veternary iliyopo Dar es Salaam akiwa ni mmoja kati ya wanafunzi wa kwanza kuhitimu shule hiyo. Kipindi hiki alipiga picha yake ya kwanza maalum kwa ajili ya kuweka kama picha ya wasifu (Profile Picture) kwenye mtandao wa kijamii wa Facebook uliokuwa ukikua kwa kasi. Alihitimu rasmi elimu ya msingi katika shule hiyo ya Veternary mnamo mwaka 2009. Mbali na shughuli zake, David amekuwa akishirikiana na kuunga mkono marafiki zake katika hatua mbalimbali za kimaisha. Mnamo Septemba 2018, akiwa bado anaishi mkoani Ruvuma, alifanya safari ya kwenda kuhuduria mahafali ya rafiki yake wa karibu aliyekuwa akihitimu masomo yake katika Seminari ya Lighano. [[Faili:David_Mwigani_at_Lighano_Seminary_graduation_September_2018.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani alipohuduria mahafali ya rafiki yake katika Seminari ya Lighano mnamo Septemba 2018.]] == Elimu na Weledi wa Kitaaluma == ### Mafunzo ya Cheti na Viwanda Vidogovidogo David amehitimu na kutunukiwa Vyeti (Certificates) katika fani mbalimbali. Amejikita katika kozi maalum za vyeti ili kukuza ujuzi wake. Mnamo mwaka 2014, alihitimu Cheti cha Usimamizi wa Hoteli (Hotel Management) katika Chuo cha Future World and Vocational Institute kilichopo Gongo la Mboto Ulongoni A jijini Dar es Salaam. Katika mafunzo hayo, alijikita katika vitengo vikuu vitano vya tasnia hiyo: # Uandaaji wa Chakula (Food Production) # Huduma za Chakula na Vinywaji (Food and Beverages services) # Kitengo cha Mapokezi (Front Office) # Utunzaji wa Nyumba na Usafi (Housekeeping) # Maarifa ya Vinywaji (Knowledge of Beverages) Mnamo mwaka 2014, alihitimu mafunzo yake ya vitendo (Field) katika Hoteli ya Katala Beach iliyopo pembezoni mwa Ziwa Singidani mkoani Singida. Mbali na tasnia ya hoteli, ana Cheti cha Sayansi ya Kompyuta (Computer Science - 2015) alipata elimu hiyo katika chuo cha Don Bosco Upanga jini Dar es Salaam. Mnamo mwaka 2019, alihitimu mafunzo maalum yaliyojikita kwenye *Utengenezaji wa Bidhaa za Viwanda Vidogovidogo*, ambapo alijifunza kwa vitendo utengenezaji wa sabuni, keki, batiki, pamoja na misingi ya Kilimo na Ufugaji katika chuo cha FIUTA kilichopo Iringa. ### Uzoefu wa Kazi Dodoma na Mifumo ya Zabuni (PPRA) [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hafla_ya_Kazi,_Dodoma_-_Februari_2023.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani (kushoto) akiwa na mwalimu wake wa zamani wa field wa mwaka 2014 (katikati) kwenye viwanja vya Collina, Dodoma (Februari 2023).]] Uzoefu wake wa kiutendaji uliendelea kukua jijini Dodoma. Mnamo tarehe 10 Februari 2023, akiwa katika viwanja vya Collina jijini Dodoma kwenye sherehe ya kiofisi, David alikutana tena kwa bahati na mwalimu maalum aliyemfundisha kazi katika kitengo cha Front Office mkoani Singida mnamo mwaka 2014. [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wenzake,_Kambarage_Tower_Dodoma_-_Aprili_2023.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani (kulia kabisa) akiwa na wafanyakazi wenzake kwenye hafla ya ukaribisho, Jengo la Kambarage Tower, Dodoma (Aprili 2023).]] Kuhusu utendaji wake wa kazi mkoani Dodoma, David hajawahi kushika nafasi ya uongozi kazini bali amekuwa akihudumu kama mfanyakazi wa kawaida. Tangu mwaka 2022 hadi sasa, amekuwa akiajiriwa na taasisi binafsi ambazo zimekuwa zikishinda na kupata zabuni (tenders) mbalimbali za kiserikali ndani ya Mamlaka ya Usimamizi wa Ununuzi wa Umma (PPRA). Katika kipindi hiki, amefanikiwa kufanya kazi na zaidi ya taasisi binafsi tatu tofauti zilizopo ndani ya mifumo hiyo. Mnamo tarehe 15 Aprili 2023, alishiriki pamoja na wafanyakazi wenzake katika hafla maalum ya ukaribisho wa watendaji wageni ndani ya jengo la Kambarage Tower, Dodoma. Ukuaji huu wa kitimu uliendelea ambapo mnamo tarehe 8 Agosti 2025 (Sikukuu ya Nanenane) na baadaye Februari 2026, alishiriki katika matukio ya pamoja na picha za kiofisi na wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House lililopo jijini Dodoma. [[Faili:David_Mwigani_na_Timu_yake,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Agosti_2025.jpg⁸.jpg|left|thumb|298x298px|David Mwigani akiwa na timu yake nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma wakati wa Sikukuu ya Nanenane (Agosti 2025).]] [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wapya,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Februari_2026.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na timu ya wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma (Februari 2026).]] == Utumishi wa Liturujia na Sakramenti == [[Faili:David_Mwigani_akipokea_cheti_cha_Kipaimara_kutoka_kwa_Askofu_Eusebius_Nzigilwa.jpg|left|thumb|160x160px|David Mwigani akipokea cheti cha Sakramenti ya Kipaimara kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa katika ukumbi wa Parokia ya Mt. Mikaeli Chang'ombe, Dar es Salaam.]] Baada ya kuingia kikamilifu kwenye Ukatoliki, alipokea Sakramenti ya Kipaimara na kutunukiwa cheti chake kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa, ambaye wakati huo alikuwa Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam, katika maadhimisho yaliyofanyika kwenye ukumbi wa Parokia ya Mtakatifu Mikaeli Chang'ombe. David amekuwa akishiriki kikamilifu katika liturujia. Mnamo tarehe 26 Agosti 2017, alihudumu kama msomaji wa masomo ya Misa katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, lililopo Parokia ya Hanga Monastery mkoani Ruvuma. Mnamo mwaka 2017, akiwa mwanachama wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas chini ya Parokia ya Hanga Monastery, alishiriki katika safari ya kiroho ya hija juu ya mlima uliko Msalaba Mkuu wa Hija katika Parokia ya Msindo, Songea, akiambatana na mwalimu wa kwaya wa kipindi hicho mwalimu Rose Fuime. [[Faili:David_Mwigani_akisoma_somo,_Parokia_ya_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akisoma somo la Liturujia katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, Parokia ya Hanga Monastery (Agosti 2017).]] [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hija,_Msalaba_Mkuu_Msindo_-_2017.jpg|left|thumb|334x334px|David Mwigani (kulia) akiwa na mwalimu wa kwaya kwenye mlima wa Msalaba Mkuu wa Hija, Parokia ya Msindo, Songea (2017).]] == Safari ya Kimuziki na Ualimu wa Kwaya == ### Chimbuko la Muziki wa Nota Songea (2016–2018) [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Fransisko_wa_Asizi,_Parokia_ya_Katumba_-_Novemba_2016.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani (wa pili kutoka kushoto) akiwa na viongozi wa Kwaya ya Mt. Fransisko wa Asizi, Katumba, Mbeya (Novemba 2016).]] David alianza rasmi uimbaji wa kwaya mnamo August 2016 katika *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi*, Parokia ya Katumba mkoani Mbeya. Hii ndiyo ilikuwa kwaya yake ya kwanza kushiriki kama mwimbaji rasmi. Mnamo Desemba 2016, alihamia rasmi mkoani Ruvuma (jijini Songea) na kuishi huko hadi Novemba 2018. Mkoani Ruvuma ndiko kuliko sura kuu ya mwanzo wa mafanikio yake ya kimuziki, kwani *Songea ndiyo sehemu pekee alipoanza kujifunza rasmi muziki wa nota* chini ya ualimu na usimamizi wa mwalimu wake wa kwanza wa muziki, *Mwalimu Sunday Mazingo*. Chini ya msingi huu thabiti, alihudumu na kushirikiana na kwaya mbalimbali za kishirika za Hanga Monastery mnamo 2017, ikiwemo Kwaya ya Mtakatifu Kizito wakati wa msimu wa Pasaka na Kwaya ya Mtakatifu Thomas mnamo Agosti 2017 ambapo aliimba sauti za chini (Tenor na Bass). [[Faili:David_Mwigani_at_Hanga_Abbey_grounds_March_2017.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani katika viunga vya Hanga Abbey mnamo Machi 2017.]] [[Faili:David_Mwigani_with_St_Kizito_Choir_at_Hanga_Monastery_Easter_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa pamoja na Kwaya ya Mtakatifu Kizito kule Hanga Monastery (Pasaka, 2017).]] [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Thomas,_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|left|thumb|220x220px|David Mwigani akiwa na waimbaji wa sauti ya 3 na 4 wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas, Songea (Agosti 2017).]] ### Ukuzaji wa Kipaji na Walimu Wakuu (2019–2022) Baada ya kuondoka Songea mwishoni mwa 2018, David alirudi mkoani Iringa mnamo mwaka 2019. Kipaji chake kiliongezeka na kufikia ngazi ya juu ya kiprofeshonali kupitia walimu na wataalamu wakuu wa muziki nchini: * *Mnamo 2019:* Alikuwa Mseke chini ya usimamizi na ualimu wa *Mwalimu Ponsiano Mwanuke* kwa ajili ya kuimarisha nadharia na ufundishaji. Mnamo Mei 2019, alitembelea Tosamaganga ambapo alikutana na kubadilishana uzoefu na mwalimu maarufu wa muziki, *Mwalimu Didas Kidesu (DP)*. * *Mnamo 2020:* Alikuwa chini ya ukufunzi wa *Dr. Kelvin B. Bongole* aliyemfundisha na kumkuza katika masuala ya utunzi wa nyimbo na upangiliaji wa sauti zaidi ya moja yaani nne na kuendelea za kwaya (SATB Arrangement). [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Didas_Kidesu_at_Tosamaganga_May_2019.jpg|right|thumb|333x333px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Didas Kidesu (DP) huko Tosamaganga mnamo Mei 2019.]] [[Faili:David_Mwigani_na_Walimu_wa_Muziki,_Parokia_ya_Msindo_-_2021.jpg|left|thumb|234x234px|David Mwigani akiwa na walimu wa muziki na wanakwaya wa Allamano (Shindo, Iringa - 2021).]] [[Faili:David_Mwigani_akisoma_kitabu_cha_nyimbo_cha_Mwl_Didas_Kidesu_-_2021.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa ameshika kitabu cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi mnamo mwaka 2021.]] Mnamo mwaka 2021, uzoefu wake uliendelea kukua ambapo alishirikiana kwa karibu na walimu wakuu wa muziki kama Mwalimu Linus, Mwalimu Didas Kidesu, na Mwalimu Selemani Ngapemba pamoja na wanakwaya wa Kwaya ya Allamano; matukio haya yote yalifanyika katika eneo la *Mshindo mkoani Iringa* Parokia ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata pamoja na Tosamaganga kwa upande wa Mwalimu Kidesu. Katika mwaka huo wa 2021, David alijipatia kitabu rasmi cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi zaidi ya utunzi, tukio lililofanyika akiwa kwenye duka la Mwenyekiti wa Kwaya ya Yosefu Allamano, kwenye jengo la Shooters. Mnamo Machi 2022, David alikutana tena na kufanya mafunzo ya sauti na walimu wakuu Mwalimu Horogosho na Mwalimu Shirima, matukio ambayo yalifanyika rasmi katika viunga vya *Parokia ya Bikira Maria Consolata Mshindo mkoani Iringa*. [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Horogosho_at_Mshindo_March_2022.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Horogosho huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Shirima_at_Mshindo_March_2022.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Shirima huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] Msimu wa Pasaka wa 2022, David alishirikiana na Kwaya ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata ya Kigango cha Mseke chini ya Parokia ya Mtakatifu na hivi sasa ni Parokia teule lililofanyika Ifunda, na mnamo Mei 2022 alishiriki katika Tamasha la Uimbaji (Singing Festival) lililofanyika Parokiq ya mshindo tena nje ya kanisa la kwanza hapo mshindo kabla ya kujengwa kanisa kubwa lililopo hivi sasa, mkoani Iringa, akishirikiana na walimu waandamizi Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira. [[Faili:David_Mwigani_with_St_Joseph_Allamano_Choir_Easter_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Kwaya ya Mtakatifu Yosefu Allamano (Pasaka, 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_at_singing_festival_in_Ifunda_May_2022.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani kwenye tamasha la uimbaji Ifunda, Mei 2022.]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Lopa_and_Mwalimu_Deo_Mhumbira_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira mnamo mwaka 2022.]] ### Safari ya Ualimu Wangi na Ndachi Dodoma (2019–2025) [[Faili:David_Mwigani_at_Wangi_Kigango_Tosamaganga_June_2019.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa katika Kigango cha Wangi, Tosamaganga mnamo Juni 2019.]] Mnamo Juni 2019, David alifika katika *Kigango cha Wangi, Tosamaganga mkoani Iringa. Hapa ndipo **alipofika kama mwalimu kwa mara ya kwanza kabisa na ikawa ndiyo kwaya yake ya kwanza kuifundisha*, huku akitumia fursa hiyo kuendelea kujifunza kwa kina zaidi kuhusu Imani Katoliki. Katika kipindi hiki pia, alifanya ziara ya kiutafiti ya kihistoria Tosamaganga kwa lengo maalum la kupata na kuandika historia sahihi ya imani katoliki na kuendelea kujifunza mengi kupitia Mapadre na watawa wazee waliopo Tosamaganga. Baada ya kuhamia mkoani Dodoma, kwaya yake ya kwanza kuifundisha na kuimba nayo tangu alipowasili huko ilikuwa ni *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi* iliyopo Kigango cha Ndachi, chini ya Parokia ya Mtakatifu Yohane Bosco Miyuji Mbwanga. Alihudumu hapo kuanzia tarehe 14 Desemba 2022 hadi Juni 2025 kama mwalimu wa sauti, admin wa mifumo ya kidijitali ya kwaya, mhariri wa video, na mbunifu wa mabango. Mnamo tarehe 13 Aprili 2025 (Dominika ya Matawi), aliongoza kwaya hiyo katika viunga vya kigango cha Ndachi. [[Faili:David_Mwigani_-_Kigango_cha_Mt._Fransisko_wa_Asizi_Ndachi,_Dodoma_2025.jpg|left|thumb|293x293px|David Mwigani akiwa Ndachi, Dodoma siku ya Dominika ya Matawi (Aprili 2025).]] Mbali na ualimu wa ana kwa ana, David hufanya kazi ya kuandaa, kupangilia mifumo ya sauti (arranging), na kupakia nyimbo kwenye mtandao mkubwa wa herufi na nota wa Swahili Music Notes ili kurahisisha upatikanaji wa nyimbo kwa walimu kote ulimwenguni. ### RK Mwigani Production [[Faili:Logo_ya_RK_Mwigani_Production.jpg|right|thumb|150x150px|Logo rasmi ya chapa ya RK Mwigani Production, inayotumika tangu mwaka 2024.]] Mnamo mwaka 2024, alirasimisha shughuli zake za multimedia kwa kuanzisha studio ya *RK Mwigani Production*. Studio hii imekuwa kitovu cha kurekodi muziki (Audio Recording), uzalishaji wa video (Video Production), na ubunifu wa picha (Graphics Design) nchini Tanzania ambapo David Mwigani amekuwa akifanya kazi nyingi kama Narrator. == Utume wa Kidijitali na "Mkatoliki Academy" == [[Faili:Logo_ya_Mkatoliki_Academy.jpg|right|thumb|153x153px|Logo rasmi ya Mkatoliki Academy.]] Akiwa anasukumwa na hamasa ya kutumia teknolojia kwa ajili ya uinjilishaji, David Mwigani alianzisha jukwaa la kidijitali la kuelimisha jamii lililoitwa awali kama "Mkatoliki Kiganjani" na kisha kuboreshwa na kurasimishwa kuwa *Mkatoliki Academy* mnamo 26 Juni 2026. Jukwaa hili linaendeshwa chini ya kauli mbiu rasmi ya: *"Knowledge, Truth and Skills"*. * Sababu ya Kuanzishwa kwa Jukwaa:* David alianzisha Mkatoliki Academy baada ya kuona wimbi kubwa la waamini wa Kanisa Katoliki wakihama na kuacha imani yao baada ya kutajiwa au kushikwa kwa vifungu vichache tu vya Biblia na watu wa madhehebu mengine bila uelewa mpana. Lengo kuu la jukwaa hili ni kutoa elimu endelevu ya kiimani kupitia mfumo wa maswali na majibu au mada rasmi, ili kumwezesha kila Mkatoliki popote alipo kuwa na uwezo wa kuilinda, kuielewa, na kuitetea imani yake kwa usahihi. Jukwaa hili limepitia hatua mbalimbali za ukuaji tangu uzinduzi wake wa kwanza mnamo Mei 2025, likifuatiwa na maadhimisho ya miezi sita mnamo Novemba 2025, na maadhimisho ya mwaka mmoja mnamo Mei 2026. [[Faili:David_Mwigani_celebrating_6_months_of_Mkatoliki_Academy_November_2025.jpg|left|thumb|247x247px|David Mwigani akisherehekea miezi sita ya mafanikio ya Mkatoliki Academy mnamo Novemba 2025.]] [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|221x221px|David Mwigani wakati wa maadhimisho ya mwaka mmoja wa jukwaa la Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] Mada zote na elimu inayotolewa hujikita katika vyanzo vikuu vya Kanisa kama vile Biblia Takatifu, Katekesi ya Kanisa Katoliki (CCC), Nyaraka za Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani, Hati za Mabapa, Sheria ya Kanisa (Canon Law), na mafundisho ya Mababu wa Jangwani. Sambamba na utume huu, tangu tarehe 1 Juni 2026, David amekuwa akikusanya maswali na mada zote zilizowasilishwa kwenye jukwaa hili ili kuziweka kwenye mpangilio maalum wa mwongozo wa kiimani utakaosaidia jamii. Pia amekuwa akishirikiana na Mapadre na watawa mbalimbali kuandaa mada akiweme Fr Jerry Orbos, Fr Filbert Nwosu, Sr Gina King, Sr Jane Francis, na wengine wengi utawaona kwemye makala zake. == Mitandao ya Kijamii na Mawasiliano == * YouTube: RK Mwigani Production / Mkatoliki Academy == Tazama Pia == * Jimbo Kuu la Dar es Salaam * Jimbo Katoliki la Dodoma * Jimbo Kuu la Songea * Jimbo Katoliki la Iringa * Wasalesiani wa Don Bosco == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == * {{Official website|https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:David_Rk_Mwigani}} — Maktaba rasmi ya picha za David Rk Mwigani kwenye Wikimedia Commons. * [https://donboscotanzania.org/ Tovuti Rasmi ya Don Bosco Tanzania] — Shirika la Mtakatifu Don Bosco nchini Tanzania. * [https://www.swahilimusicnotes.com/wapakia-nyimbo/david-mwigani/3767 Ukurasa rasmi wa upakiaji na upangiliaji wa nyimbo wa David Mwigani] kwenye Swahili Music Notes. * [https://www.youtube.com/@Mkatolikiacademy Kituo rasmi cha Mkatoliki Academy] kwenye YouTube. * [https://www.youtube.com/@rkmwigani255 Kituo rasmi cha RK Mwigani Production] kwenye YouTube. * [https://www.facebook.com/share/1dEQjpixnC/ Ukurasa rasmi wa Mkatoliki Academy na David Mwigani] kwenye Facebook. * eyk7jhipfbqsk48y9hyxdrrss2lnj1k 1578385 1578384 2026-07-04T23:17:08Z David Mwigani 87697 /* Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani */ 1578385 wikitext text/x-wiki == Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani == [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|David Mwigani, mwanzilishi wa Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] ### [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]]'''Da''' [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]] '''David Rk Mwigani''' (alizaliwa 14 Februari 1996; akijulikana hapo awali kwa jina lake la asili la Kiislamu kama '''Ramadhani Kiburungwa Mwigani''') ni mkurugenzi wa uzalishaji wa video na picha (Video and Graphics Production Director), mzalishaji wa maudhui ya kiroho (Digital Minister), mjasiriamali, mwalimu wa muziki wa nadharia (theory), na mtunzi pamoja na mpangiliaji wa muziki wa kwaya (SATB Music Arranger) kutoka Tanzania. Yeye ni muumini mlei (asiye na daraja lolote la ukasisi au utawa ndani ya Kanisa Katoliki). Anajulikana kwa utume wake wa kidijitali kupitia jukwaa la "Mkatoliki Academy" na studio yake ya RK Mwigani Production, akilenga kuelimisha jamii, kulinda imani, na uhifadhi wa historia kupitia teknolojia ya kisasa. == Maisha ya Awali na Malezi ya Kiimani == ### Chimbuko na Mabadiliko ya Kiimani (2006–2011) David Mwigani alizaliwa katika kijiji cha Mseke mkoani Iringa. Alilelewa na watu wa madhehebu tofautitofauti hivo kuwa na shauku na chanzo cha kutafuta ukweli wa kiimani kati ya mwaka 2006 na 2009, alipitia na kusali katika madhehebu mbalimbali yakiwemo ya Wasabato, Assembles of God (TAG), Evangelistic Assemblies of God (EAGT), Mashahidi wa Yehova, pamoja na kanisa lililojulikana kama Ufunuo. Kipindi hiki alisali katika makanisa hayo kadiri ya ndugu aliokuwa akiishi nao kwa wakati huo. Mnamo mwaka 2009, aliamua kuacha kwenda kusali katika dhehebu lolote baada ya kuona kila dhehebu likiwa na mwelekeo wa kukashifu au kusema vibaya dhehebu jingine. Mabadiliko makubwa ya kiimani katika maisha yake yalikuja mnamo mwezi Juni 2011, alipokutana na Wasalesiani wa Shirika la Mtakatifu Don Bosco katika maeneo ya Temeke na Upanga jijini Dar es Salaam wakati alipokuwa akihudhuria masomo ya ziada (tuition). Kupitia Wasalesiani hao, alipata shauku kubwa ya kujifunza kwa kina kuhusu Imani Katoliki. Hatua hii ilimfanya aingie rasmi kwenye mafundisho ya Kanisa Katoliki, akabatizwa na kupokea jina la *David* msimamizi akiwa Mathew Alex Kipeta, jambo lililomfanya kuwa huyu wa sasa na kuweka msingi thabiti wa maisha yake ya kiroho na kiutume kama mlei. ### Shule ya Msingi na Safari za Awali David alianza masomo yake ya msingi mkoani Iringa, ambapo alisoma kuanzia Darasa la Kwanza hadi Darasa la Tano katika Shule ya Msingi Ugwachanya iliyopo katika kijiji cha Ugwachanya mkoani Iringa. Baadaye alihamia jijini Dar es Salaam na kuendelea na masomo yake kuanzia Darasa la Tano hadi Darasa la Sita katika Shule ya Msingi Sandari, iliyopo wilayani Temeke. [[Faili:David_Mwigani_-_Shule_ya_Msingi_Veternary_(2008).jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa mwanafunzi wa Darasa la Sita mnamo mwaka 2008, picha iliyopigwa kwa ajili ya wasifu wa akaunti yake ya kwanza ya Facebook.]] Mnamo mwaka 2009, akiwa mwanafunzi wa Darasa la Saba shule hiyo iligawanyika na kuwa shule mbili yaani Sandari na Veternary hivo alihamia Shule ya Msingi Veternary iliyopo Dar es Salaam akiwa ni mmoja kati ya wanafunzi wa kwanza kuhitimu shule hiyo. Kipindi hiki alipiga picha yake ya kwanza maalum kwa ajili ya kuweka kama picha ya wasifu (Profile Picture) kwenye mtandao wa kijamii wa Facebook uliokuwa ukikua kwa kasi. Alihitimu rasmi elimu ya msingi katika shule hiyo ya Veternary mnamo mwaka 2009. Mbali na shughuli zake, David amekuwa akishirikiana na kuunga mkono marafiki zake katika hatua mbalimbali za kimaisha. Mnamo Septemba 2018, akiwa bado anaishi mkoani Ruvuma, alifanya safari ya kwenda kuhuduria mahafali ya rafiki yake wa karibu aliyekuwa akihitimu masomo yake katika Seminari ya Lighano. [[Faili:David_Mwigani_at_Lighano_Seminary_graduation_September_2018.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani alipohuduria mahafali ya rafiki yake katika Seminari ya Lighano mnamo Septemba 2018.]] == Elimu na Weledi wa Kitaaluma == ### Mafunzo ya Cheti na Viwanda Vidogovidogo David amehitimu na kutunukiwa Vyeti (Certificates) katika fani mbalimbali. Amejikita katika kozi maalum za vyeti ili kukuza ujuzi wake. Mnamo mwaka 2014, alihitimu Cheti cha Usimamizi wa Hoteli (Hotel Management) katika Chuo cha Future World and Vocational Institute kilichopo Gongo la Mboto Ulongoni A jijini Dar es Salaam. Katika mafunzo hayo, alijikita katika vitengo vikuu vitano vya tasnia hiyo: # Uandaaji wa Chakula (Food Production) # Huduma za Chakula na Vinywaji (Food and Beverages services) # Kitengo cha Mapokezi (Front Office) # Utunzaji wa Nyumba na Usafi (Housekeeping) # Maarifa ya Vinywaji (Knowledge of Beverages) Mnamo mwaka 2014, alihitimu mafunzo yake ya vitendo (Field) katika Hoteli ya Katala Beach iliyopo pembezoni mwa Ziwa Singidani mkoani Singida. Mbali na tasnia ya hoteli, ana Cheti cha Sayansi ya Kompyuta (Computer Science - 2015) alipata elimu hiyo katika chuo cha Don Bosco Upanga jini Dar es Salaam. Mnamo mwaka 2019, alihitimu mafunzo maalum yaliyojikita kwenye *Utengenezaji wa Bidhaa za Viwanda Vidogovidogo*, ambapo alijifunza kwa vitendo utengenezaji wa sabuni, keki, batiki, pamoja na misingi ya Kilimo na Ufugaji katika chuo cha FIUTA kilichopo Iringa. ### Uzoefu wa Kazi Dodoma na Mifumo ya Zabuni (PPRA) [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hafla_ya_Kazi,_Dodoma_-_Februari_2023.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani (kushoto) akiwa na mwalimu wake wa zamani wa field wa mwaka 2014 (katikati) kwenye viwanja vya Collina, Dodoma (Februari 2023).]] Uzoefu wake wa kiutendaji uliendelea kukua jijini Dodoma. Mnamo tarehe 10 Februari 2023, akiwa katika viwanja vya Collina jijini Dodoma kwenye sherehe ya kiofisi, David alikutana tena kwa bahati na mwalimu maalum aliyemfundisha kazi katika kitengo cha Front Office mkoani Singida mnamo mwaka 2014. [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wenzake,_Kambarage_Tower_Dodoma_-_Aprili_2023.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani (kulia kabisa) akiwa na wafanyakazi wenzake kwenye hafla ya ukaribisho, Jengo la Kambarage Tower, Dodoma (Aprili 2023).]] Kuhusu utendaji wake wa kazi mkoani Dodoma, David hajawahi kushika nafasi ya uongozi kazini bali amekuwa akihudumu kama mfanyakazi wa kawaida. Tangu mwaka 2022 hadi sasa, amekuwa akiajiriwa na taasisi binafsi ambazo zimekuwa zikishinda na kupata zabuni (tenders) mbalimbali za kiserikali ndani ya Mamlaka ya Usimamizi wa Ununuzi wa Umma (PPRA). Katika kipindi hiki, amefanikiwa kufanya kazi na zaidi ya taasisi binafsi tatu tofauti zilizopo ndani ya mifumo hiyo. Mnamo tarehe 15 Aprili 2023, alishiriki pamoja na wafanyakazi wenzake katika hafla maalum ya ukaribisho wa watendaji wageni ndani ya jengo la Kambarage Tower, Dodoma. Ukuaji huu wa kitimu uliendelea ambapo mnamo tarehe 8 Agosti 2025 (Sikukuu ya Nanenane) na baadaye Februari 2026, alishiriki katika matukio ya pamoja na picha za kiofisi na wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House lililopo jijini Dodoma. [[Faili:David_Mwigani_na_Timu_yake,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Agosti_2025.jpg⁸.jpg|left|thumb|298x298px|David Mwigani akiwa na timu yake nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma wakati wa Sikukuu ya Nanenane (Agosti 2025).]] [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wapya,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Februari_2026.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na timu ya wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma (Februari 2026).]] == Utumishi wa Liturujia na Sakramenti == [[Faili:David_Mwigani_akipokea_cheti_cha_Kipaimara_kutoka_kwa_Askofu_Eusebius_Nzigilwa.jpg|left|thumb|160x160px|David Mwigani akipokea cheti cha Sakramenti ya Kipaimara kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa katika ukumbi wa Parokia ya Mt. Mikaeli Chang'ombe, Dar es Salaam.]] Baada ya kuingia kikamilifu kwenye Ukatoliki, alipokea Sakramenti ya Kipaimara na kutunukiwa cheti chake kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa, ambaye wakati huo alikuwa Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam, katika maadhimisho yaliyofanyika kwenye ukumbi wa Parokia ya Mtakatifu Mikaeli Chang'ombe. David amekuwa akishiriki kikamilifu katika liturujia. Mnamo tarehe 26 Agosti 2017, alihudumu kama msomaji wa masomo ya Misa katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, lililopo Parokia ya Hanga Monastery mkoani Ruvuma. Mnamo mwaka 2017, akiwa mwanachama wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas chini ya Parokia ya Hanga Monastery, alishiriki katika safari ya kiroho ya hija juu ya mlima uliko Msalaba Mkuu wa Hija katika Parokia ya Msindo, Songea, akiambatana na mwalimu wa kwaya wa kipindi hicho mwalimu Rose Fuime. [[Faili:David_Mwigani_akisoma_somo,_Parokia_ya_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akisoma somo la Liturujia katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, Parokia ya Hanga Monastery (Agosti 2017).]] [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hija,_Msalaba_Mkuu_Msindo_-_2017.jpg|left|thumb|334x334px|David Mwigani (kulia) akiwa na mwalimu wa kwaya kwenye mlima wa Msalaba Mkuu wa Hija, Parokia ya Msindo, Songea (2017).]] == Safari ya Kimuziki na Ualimu wa Kwaya == ### Chimbuko la Muziki wa Nota Songea (2016–2018) [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Fransisko_wa_Asizi,_Parokia_ya_Katumba_-_Novemba_2016.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani (wa pili kutoka kushoto) akiwa na viongozi wa Kwaya ya Mt. Fransisko wa Asizi, Katumba, Mbeya (Novemba 2016).]] David alianza rasmi uimbaji wa kwaya mnamo August 2016 katika *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi*, Parokia ya Katumba mkoani Mbeya. Hii ndiyo ilikuwa kwaya yake ya kwanza kushiriki kama mwimbaji rasmi. Mnamo Desemba 2016, alihamia rasmi mkoani Ruvuma (jijini Songea) na kuishi huko hadi Novemba 2018. Mkoani Ruvuma ndiko kuliko sura kuu ya mwanzo wa mafanikio yake ya kimuziki, kwani *Songea ndiyo sehemu pekee alipoanza kujifunza rasmi muziki wa nota* chini ya ualimu na usimamizi wa mwalimu wake wa kwanza wa muziki, *Mwalimu Sunday Mazingo*. Chini ya msingi huu thabiti, alihudumu na kushirikiana na kwaya mbalimbali za kishirika za Hanga Monastery mnamo 2017, ikiwemo Kwaya ya Mtakatifu Kizito wakati wa msimu wa Pasaka na Kwaya ya Mtakatifu Thomas mnamo Agosti 2017 ambapo aliimba sauti za chini (Tenor na Bass). [[Faili:David_Mwigani_at_Hanga_Abbey_grounds_March_2017.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani katika viunga vya Hanga Abbey mnamo Machi 2017.]] [[Faili:David_Mwigani_with_St_Kizito_Choir_at_Hanga_Monastery_Easter_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa pamoja na Kwaya ya Mtakatifu Kizito kule Hanga Monastery (Pasaka, 2017).]] [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Thomas,_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|left|thumb|220x220px|David Mwigani akiwa na waimbaji wa sauti ya 3 na 4 wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas, Songea (Agosti 2017).]] ### Ukuzaji wa Kipaji na Walimu Wakuu (2019–2022) Baada ya kuondoka Songea mwishoni mwa 2018, David alirudi mkoani Iringa mnamo mwaka 2019. Kipaji chake kiliongezeka na kufikia ngazi ya juu ya kiprofeshonali kupitia walimu na wataalamu wakuu wa muziki nchini: * *Mnamo 2019:* Alikuwa Mseke chini ya usimamizi na ualimu wa *Mwalimu Ponsiano Mwanuke* kwa ajili ya kuimarisha nadharia na ufundishaji. Mnamo Mei 2019, alitembelea Tosamaganga ambapo alikutana na kubadilishana uzoefu na mwalimu maarufu wa muziki, *Mwalimu Didas Kidesu (DP)*. * *Mnamo 2020:* Alikuwa chini ya ukufunzi wa *Dr. Kelvin B. Bongole* aliyemfundisha na kumkuza katika masuala ya utunzi wa nyimbo na upangiliaji wa sauti zaidi ya moja yaani nne na kuendelea za kwaya (SATB Arrangement). [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Didas_Kidesu_at_Tosamaganga_May_2019.jpg|right|thumb|333x333px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Didas Kidesu (DP) huko Tosamaganga mnamo Mei 2019.]] [[Faili:David_Mwigani_na_Walimu_wa_Muziki,_Parokia_ya_Msindo_-_2021.jpg|left|thumb|234x234px|David Mwigani akiwa na walimu wa muziki na wanakwaya wa Allamano (Shindo, Iringa - 2021).]] [[Faili:David_Mwigani_akisoma_kitabu_cha_nyimbo_cha_Mwl_Didas_Kidesu_-_2021.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa ameshika kitabu cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi mnamo mwaka 2021.]] Mnamo mwaka 2021, uzoefu wake uliendelea kukua ambapo alishirikiana kwa karibu na walimu wakuu wa muziki kama Mwalimu Linus, Mwalimu Didas Kidesu, na Mwalimu Selemani Ngapemba pamoja na wanakwaya wa Kwaya ya Allamano; matukio haya yote yalifanyika katika eneo la *Mshindo mkoani Iringa* Parokia ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata pamoja na Tosamaganga kwa upande wa Mwalimu Kidesu. Katika mwaka huo wa 2021, David alijipatia kitabu rasmi cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi zaidi ya utunzi, tukio lililofanyika akiwa kwenye duka la Mwenyekiti wa Kwaya ya Yosefu Allamano, kwenye jengo la Shooters. Mnamo Machi 2022, David alikutana tena na kufanya mafunzo ya sauti na walimu wakuu Mwalimu Horogosho na Mwalimu Shirima, matukio ambayo yalifanyika rasmi katika viunga vya *Parokia ya Bikira Maria Consolata Mshindo mkoani Iringa*. [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Horogosho_at_Mshindo_March_2022.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Horogosho huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Shirima_at_Mshindo_March_2022.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Shirima huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] Msimu wa Pasaka wa 2022, David alishirikiana na Kwaya ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata ya Kigango cha Mseke chini ya Parokia ya Mtakatifu na hivi sasa ni Parokia teule lililofanyika Ifunda, na mnamo Mei 2022 alishiriki katika Tamasha la Uimbaji (Singing Festival) lililofanyika Parokiq ya mshindo tena nje ya kanisa la kwanza hapo mshindo kabla ya kujengwa kanisa kubwa lililopo hivi sasa, mkoani Iringa, akishirikiana na walimu waandamizi Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira. [[Faili:David_Mwigani_with_St_Joseph_Allamano_Choir_Easter_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Kwaya ya Mtakatifu Yosefu Allamano (Pasaka, 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_at_singing_festival_in_Ifunda_May_2022.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani kwenye tamasha la uimbaji Ifunda, Mei 2022.]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Lopa_and_Mwalimu_Deo_Mhumbira_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira mnamo mwaka 2022.]] ### Safari ya Ualimu Wangi na Ndachi Dodoma (2019–2025) [[Faili:David_Mwigani_at_Wangi_Kigango_Tosamaganga_June_2019.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa katika Kigango cha Wangi, Tosamaganga mnamo Juni 2019.]] Mnamo Juni 2019, David alifika katika *Kigango cha Wangi, Tosamaganga mkoani Iringa. Hapa ndipo **alipofika kama mwalimu kwa mara ya kwanza kabisa na ikawa ndiyo kwaya yake ya kwanza kuifundisha*, huku akitumia fursa hiyo kuendelea kujifunza kwa kina zaidi kuhusu Imani Katoliki. Katika kipindi hiki pia, alifanya ziara ya kiutafiti ya kihistoria Tosamaganga kwa lengo maalum la kupata na kuandika historia sahihi ya imani katoliki na kuendelea kujifunza mengi kupitia Mapadre na watawa wazee waliopo Tosamaganga. Baada ya kuhamia mkoani Dodoma, kwaya yake ya kwanza kuifundisha na kuimba nayo tangu alipowasili huko ilikuwa ni *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi* iliyopo Kigango cha Ndachi, chini ya Parokia ya Mtakatifu Yohane Bosco Miyuji Mbwanga. Alihudumu hapo kuanzia tarehe 14 Desemba 2022 hadi Juni 2025 kama mwalimu wa sauti, admin wa mifumo ya kidijitali ya kwaya, mhariri wa video, na mbunifu wa mabango. Mnamo tarehe 13 Aprili 2025 (Dominika ya Matawi), aliongoza kwaya hiyo katika viunga vya kigango cha Ndachi. [[Faili:David_Mwigani_-_Kigango_cha_Mt._Fransisko_wa_Asizi_Ndachi,_Dodoma_2025.jpg|left|thumb|293x293px|David Mwigani akiwa Ndachi, Dodoma siku ya Dominika ya Matawi (Aprili 2025).]] Mbali na ualimu wa ana kwa ana, David hufanya kazi ya kuandaa, kupangilia mifumo ya sauti (arranging), na kupakia nyimbo kwenye mtandao mkubwa wa herufi na nota wa Swahili Music Notes ili kurahisisha upatikanaji wa nyimbo kwa walimu kote ulimwenguni. ### RK Mwigani Production [[Faili:Logo_ya_RK_Mwigani_Production.jpg|right|thumb|150x150px|Logo rasmi ya chapa ya RK Mwigani Production, inayotumika tangu mwaka 2024.]] Mnamo mwaka 2024, alirasimisha shughuli zake za multimedia kwa kuanzisha studio ya *RK Mwigani Production*. Studio hii imekuwa kitovu cha kurekodi muziki (Audio Recording), uzalishaji wa video (Video Production), na ubunifu wa picha (Graphics Design) nchini Tanzania ambapo David Mwigani amekuwa akifanya kazi nyingi kama Narrator. == Utume wa Kidijitali na "Mkatoliki Academy" == [[Faili:Logo_ya_Mkatoliki_Academy.jpg|right|thumb|153x153px|Logo rasmi ya Mkatoliki Academy.]] Akiwa anasukumwa na hamasa ya kutumia teknolojia kwa ajili ya uinjilishaji, David Mwigani mnamo 01 May 2025 alianzisha jukwaa la kidijitali la kuelimisha jamii lililoitwa awali kama "Mkatoliki Kiganjani" na kisha kuboreshwa na kurasimishwa kuwa *Mkatoliki Academy* mnamo 26 Juni 2026. Jukwaa hili linaendeshwa chini ya kauli mbiu rasmi ya: *"Knowledge, Truth and Skills"*. * Sababu ya Kuanzishwa kwa Jukwaa:* David alianzisha Mkatoliki Academy baada ya kuona wimbi kubwa la waamini wa Kanisa Katoliki wakihama na kuacha imani yao baada ya kutajiwa au kushikwa kwa vifungu vichache tu vya Biblia na watu wa madhehebu mengine bila uelewa mpana. Lengo kuu la jukwaa hili ni kutoa elimu endelevu ya kiimani kupitia mfumo wa maswali na majibu au mada rasmi, ili kumwezesha kila Mkatoliki popote alipo kuwa na uwezo wa kuilinda, kuielewa, na kuitetea imani yake kwa usahihi. Jukwaa hili limepitia hatua mbalimbali za ukuaji tangu uzinduzi wake wa kwanza mnamo 01 Mei 2025, likifuatiwa na maadhimisho ya miezi sita mnamo Novemba 2025, na maadhimisho ya mwaka mmoja mnamo Mei 2026. [[Faili:David_Mwigani_celebrating_6_months_of_Mkatoliki_Academy_November_2025.jpg|left|thumb|247x247px|David Mwigani akisherehekea miezi sita ya mafanikio ya Mkatoliki Academy mnamo Novemba 2025.]] [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|221x221px|David Mwigani wakati wa maadhimisho ya mwaka mmoja wa jukwaa la Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] Mada zote na elimu inayotolewa hujikita katika vyanzo vikuu vya Kanisa kama vile Biblia Takatifu, Katekesi ya Kanisa Katoliki (CCC), Nyaraka za Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani, Hati za Mabapa, Sheria ya Kanisa (Canon Law), na mafundisho ya Mababu wa Jangwani. Sambamba na utume huu, tangu tarehe 1 Juni 2026, David amekuwa akikusanya maswali na mada zote zilizowasilishwa kwenye jukwaa hili ili kuziweka kwenye mpangilio maalum wa mwongozo wa kiimani utakaosaidia jamii. Pia amekuwa akishirikiana na Mapadre na watawa mbalimbali kuandaa mada akiweme Fr Jerry Orbos, Fr Filbert Nwosu, Sr Gina King, Sr Jane Francis, na wengine wengi utawaona kwemye makala zake. == Mitandao ya Kijamii na Mawasiliano == * YouTube: RK Mwigani Production / Mkatoliki Academy == Tazama Pia == * Jimbo Kuu la Dar es Salaam * Jimbo Katoliki la Dodoma * Jimbo Kuu la Songea * Jimbo Katoliki la Iringa * Wasalesiani wa Don Bosco == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == * {{Official website|https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:David_Rk_Mwigani}} — Maktaba rasmi ya picha za David Rk Mwigani kwenye Wikimedia Commons. * [https://donboscotanzania.org/ Tovuti Rasmi ya Don Bosco Tanzania] — Shirika la Mtakatifu Don Bosco nchini Tanzania. * [https://www.swahilimusicnotes.com/wapakia-nyimbo/david-mwigani/3767 Ukurasa rasmi wa upakiaji na upangiliaji wa nyimbo wa David Mwigani] kwenye Swahili Music Notes. * [https://www.youtube.com/@Mkatolikiacademy Kituo rasmi cha Mkatoliki Academy] kwenye YouTube. * [https://www.youtube.com/@rkmwigani255 Kituo rasmi cha RK Mwigani Production] kwenye YouTube. * [https://www.facebook.com/share/1dEQjpixnC/ Ukurasa rasmi wa Mkatoliki Academy na David Mwigani] kwenye Facebook. * i9jzn2rqe8aysacagrl30wsi7qu7nfq 1578386 1578385 2026-07-04T23:26:23Z David Mwigani 87697 /* Viungo vya Nje */ 1578386 wikitext text/x-wiki == Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani == [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|David Mwigani, mwanzilishi wa Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] ### [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]]'''Da''' [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]] '''David Rk Mwigani''' (alizaliwa 14 Februari 1996; akijulikana hapo awali kwa jina lake la asili la Kiislamu kama '''Ramadhani Kiburungwa Mwigani''') ni mkurugenzi wa uzalishaji wa video na picha (Video and Graphics Production Director), mzalishaji wa maudhui ya kiroho (Digital Minister), mjasiriamali, mwalimu wa muziki wa nadharia (theory), na mtunzi pamoja na mpangiliaji wa muziki wa kwaya (SATB Music Arranger) kutoka Tanzania. Yeye ni muumini mlei (asiye na daraja lolote la ukasisi au utawa ndani ya Kanisa Katoliki). Anajulikana kwa utume wake wa kidijitali kupitia jukwaa la "Mkatoliki Academy" na studio yake ya RK Mwigani Production, akilenga kuelimisha jamii, kulinda imani, na uhifadhi wa historia kupitia teknolojia ya kisasa. == Maisha ya Awali na Malezi ya Kiimani == ### Chimbuko na Mabadiliko ya Kiimani (2006–2011) David Mwigani alizaliwa katika kijiji cha Mseke mkoani Iringa. Alilelewa na watu wa madhehebu tofautitofauti hivo kuwa na shauku na chanzo cha kutafuta ukweli wa kiimani kati ya mwaka 2006 na 2009, alipitia na kusali katika madhehebu mbalimbali yakiwemo ya Wasabato, Assembles of God (TAG), Evangelistic Assemblies of God (EAGT), Mashahidi wa Yehova, pamoja na kanisa lililojulikana kama Ufunuo. Kipindi hiki alisali katika makanisa hayo kadiri ya ndugu aliokuwa akiishi nao kwa wakati huo. Mnamo mwaka 2009, aliamua kuacha kwenda kusali katika dhehebu lolote baada ya kuona kila dhehebu likiwa na mwelekeo wa kukashifu au kusema vibaya dhehebu jingine. Mabadiliko makubwa ya kiimani katika maisha yake yalikuja mnamo mwezi Juni 2011, alipokutana na Wasalesiani wa Shirika la Mtakatifu Don Bosco katika maeneo ya Temeke na Upanga jijini Dar es Salaam wakati alipokuwa akihudhuria masomo ya ziada (tuition). Kupitia Wasalesiani hao, alipata shauku kubwa ya kujifunza kwa kina kuhusu Imani Katoliki. Hatua hii ilimfanya aingie rasmi kwenye mafundisho ya Kanisa Katoliki, akabatizwa na kupokea jina la *David* msimamizi akiwa Mathew Alex Kipeta, jambo lililomfanya kuwa huyu wa sasa na kuweka msingi thabiti wa maisha yake ya kiroho na kiutume kama mlei. ### Shule ya Msingi na Safari za Awali David alianza masomo yake ya msingi mkoani Iringa, ambapo alisoma kuanzia Darasa la Kwanza hadi Darasa la Tano katika Shule ya Msingi Ugwachanya iliyopo katika kijiji cha Ugwachanya mkoani Iringa. Baadaye alihamia jijini Dar es Salaam na kuendelea na masomo yake kuanzia Darasa la Tano hadi Darasa la Sita katika Shule ya Msingi Sandari, iliyopo wilayani Temeke. [[Faili:David_Mwigani_-_Shule_ya_Msingi_Veternary_(2008).jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa mwanafunzi wa Darasa la Sita mnamo mwaka 2008, picha iliyopigwa kwa ajili ya wasifu wa akaunti yake ya kwanza ya Facebook.]] Mnamo mwaka 2009, akiwa mwanafunzi wa Darasa la Saba shule hiyo iligawanyika na kuwa shule mbili yaani Sandari na Veternary hivo alihamia Shule ya Msingi Veternary iliyopo Dar es Salaam akiwa ni mmoja kati ya wanafunzi wa kwanza kuhitimu shule hiyo. Kipindi hiki alipiga picha yake ya kwanza maalum kwa ajili ya kuweka kama picha ya wasifu (Profile Picture) kwenye mtandao wa kijamii wa Facebook uliokuwa ukikua kwa kasi. Alihitimu rasmi elimu ya msingi katika shule hiyo ya Veternary mnamo mwaka 2009. Mbali na shughuli zake, David amekuwa akishirikiana na kuunga mkono marafiki zake katika hatua mbalimbali za kimaisha. Mnamo Septemba 2018, akiwa bado anaishi mkoani Ruvuma, alifanya safari ya kwenda kuhuduria mahafali ya rafiki yake wa karibu aliyekuwa akihitimu masomo yake katika Seminari ya Lighano. [[Faili:David_Mwigani_at_Lighano_Seminary_graduation_September_2018.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani alipohuduria mahafali ya rafiki yake katika Seminari ya Lighano mnamo Septemba 2018.]] == Elimu na Weledi wa Kitaaluma == ### Mafunzo ya Cheti na Viwanda Vidogovidogo David amehitimu na kutunukiwa Vyeti (Certificates) katika fani mbalimbali. Amejikita katika kozi maalum za vyeti ili kukuza ujuzi wake. Mnamo mwaka 2014, alihitimu Cheti cha Usimamizi wa Hoteli (Hotel Management) katika Chuo cha Future World and Vocational Institute kilichopo Gongo la Mboto Ulongoni A jijini Dar es Salaam. Katika mafunzo hayo, alijikita katika vitengo vikuu vitano vya tasnia hiyo: # Uandaaji wa Chakula (Food Production) # Huduma za Chakula na Vinywaji (Food and Beverages services) # Kitengo cha Mapokezi (Front Office) # Utunzaji wa Nyumba na Usafi (Housekeeping) # Maarifa ya Vinywaji (Knowledge of Beverages) Mnamo mwaka 2014, alihitimu mafunzo yake ya vitendo (Field) katika Hoteli ya Katala Beach iliyopo pembezoni mwa Ziwa Singidani mkoani Singida. Mbali na tasnia ya hoteli, ana Cheti cha Sayansi ya Kompyuta (Computer Science - 2015) alipata elimu hiyo katika chuo cha Don Bosco Upanga jini Dar es Salaam. Mnamo mwaka 2019, alihitimu mafunzo maalum yaliyojikita kwenye *Utengenezaji wa Bidhaa za Viwanda Vidogovidogo*, ambapo alijifunza kwa vitendo utengenezaji wa sabuni, keki, batiki, pamoja na misingi ya Kilimo na Ufugaji katika chuo cha FIUTA kilichopo Iringa. ### Uzoefu wa Kazi Dodoma na Mifumo ya Zabuni (PPRA) [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hafla_ya_Kazi,_Dodoma_-_Februari_2023.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani (kushoto) akiwa na mwalimu wake wa zamani wa field wa mwaka 2014 (katikati) kwenye viwanja vya Collina, Dodoma (Februari 2023).]] Uzoefu wake wa kiutendaji uliendelea kukua jijini Dodoma. Mnamo tarehe 10 Februari 2023, akiwa katika viwanja vya Collina jijini Dodoma kwenye sherehe ya kiofisi, David alikutana tena kwa bahati na mwalimu maalum aliyemfundisha kazi katika kitengo cha Front Office mkoani Singida mnamo mwaka 2014. [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wenzake,_Kambarage_Tower_Dodoma_-_Aprili_2023.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani (kulia kabisa) akiwa na wafanyakazi wenzake kwenye hafla ya ukaribisho, Jengo la Kambarage Tower, Dodoma (Aprili 2023).]] Kuhusu utendaji wake wa kazi mkoani Dodoma, David hajawahi kushika nafasi ya uongozi kazini bali amekuwa akihudumu kama mfanyakazi wa kawaida. Tangu mwaka 2022 hadi sasa, amekuwa akiajiriwa na taasisi binafsi ambazo zimekuwa zikishinda na kupata zabuni (tenders) mbalimbali za kiserikali ndani ya Mamlaka ya Usimamizi wa Ununuzi wa Umma (PPRA). Katika kipindi hiki, amefanikiwa kufanya kazi na zaidi ya taasisi binafsi tatu tofauti zilizopo ndani ya mifumo hiyo. Mnamo tarehe 15 Aprili 2023, alishiriki pamoja na wafanyakazi wenzake katika hafla maalum ya ukaribisho wa watendaji wageni ndani ya jengo la Kambarage Tower, Dodoma. Ukuaji huu wa kitimu uliendelea ambapo mnamo tarehe 8 Agosti 2025 (Sikukuu ya Nanenane) na baadaye Februari 2026, alishiriki katika matukio ya pamoja na picha za kiofisi na wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House lililopo jijini Dodoma. [[Faili:David_Mwigani_na_Timu_yake,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Agosti_2025.jpg⁸.jpg|left|thumb|298x298px|David Mwigani akiwa na timu yake nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma wakati wa Sikukuu ya Nanenane (Agosti 2025).]] [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wapya,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Februari_2026.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na timu ya wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma (Februari 2026).]] == Utumishi wa Liturujia na Sakramenti == [[Faili:David_Mwigani_akipokea_cheti_cha_Kipaimara_kutoka_kwa_Askofu_Eusebius_Nzigilwa.jpg|left|thumb|160x160px|David Mwigani akipokea cheti cha Sakramenti ya Kipaimara kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa katika ukumbi wa Parokia ya Mt. Mikaeli Chang'ombe, Dar es Salaam.]] Baada ya kuingia kikamilifu kwenye Ukatoliki, alipokea Sakramenti ya Kipaimara na kutunukiwa cheti chake kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa, ambaye wakati huo alikuwa Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam, katika maadhimisho yaliyofanyika kwenye ukumbi wa Parokia ya Mtakatifu Mikaeli Chang'ombe. David amekuwa akishiriki kikamilifu katika liturujia. Mnamo tarehe 26 Agosti 2017, alihudumu kama msomaji wa masomo ya Misa katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, lililopo Parokia ya Hanga Monastery mkoani Ruvuma. Mnamo mwaka 2017, akiwa mwanachama wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas chini ya Parokia ya Hanga Monastery, alishiriki katika safari ya kiroho ya hija juu ya mlima uliko Msalaba Mkuu wa Hija katika Parokia ya Msindo, Songea, akiambatana na mwalimu wa kwaya wa kipindi hicho mwalimu Rose Fuime. [[Faili:David_Mwigani_akisoma_somo,_Parokia_ya_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akisoma somo la Liturujia katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, Parokia ya Hanga Monastery (Agosti 2017).]] [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hija,_Msalaba_Mkuu_Msindo_-_2017.jpg|left|thumb|334x334px|David Mwigani (kulia) akiwa na mwalimu wa kwaya kwenye mlima wa Msalaba Mkuu wa Hija, Parokia ya Msindo, Songea (2017).]] == Safari ya Kimuziki na Ualimu wa Kwaya == ### Chimbuko la Muziki wa Nota Songea (2016–2018) [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Fransisko_wa_Asizi,_Parokia_ya_Katumba_-_Novemba_2016.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani (wa pili kutoka kushoto) akiwa na viongozi wa Kwaya ya Mt. Fransisko wa Asizi, Katumba, Mbeya (Novemba 2016).]] David alianza rasmi uimbaji wa kwaya mnamo August 2016 katika *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi*, Parokia ya Katumba mkoani Mbeya. Hii ndiyo ilikuwa kwaya yake ya kwanza kushiriki kama mwimbaji rasmi. Mnamo Desemba 2016, alihamia rasmi mkoani Ruvuma (jijini Songea) na kuishi huko hadi Novemba 2018. Mkoani Ruvuma ndiko kuliko sura kuu ya mwanzo wa mafanikio yake ya kimuziki, kwani *Songea ndiyo sehemu pekee alipoanza kujifunza rasmi muziki wa nota* chini ya ualimu na usimamizi wa mwalimu wake wa kwanza wa muziki, *Mwalimu Sunday Mazingo*. Chini ya msingi huu thabiti, alihudumu na kushirikiana na kwaya mbalimbali za kishirika za Hanga Monastery mnamo 2017, ikiwemo Kwaya ya Mtakatifu Kizito wakati wa msimu wa Pasaka na Kwaya ya Mtakatifu Thomas mnamo Agosti 2017 ambapo aliimba sauti za chini (Tenor na Bass). [[Faili:David_Mwigani_at_Hanga_Abbey_grounds_March_2017.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani katika viunga vya Hanga Abbey mnamo Machi 2017.]] [[Faili:David_Mwigani_with_St_Kizito_Choir_at_Hanga_Monastery_Easter_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa pamoja na Kwaya ya Mtakatifu Kizito kule Hanga Monastery (Pasaka, 2017).]] [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Thomas,_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|left|thumb|220x220px|David Mwigani akiwa na waimbaji wa sauti ya 3 na 4 wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas, Songea (Agosti 2017).]] ### Ukuzaji wa Kipaji na Walimu Wakuu (2019–2022) Baada ya kuondoka Songea mwishoni mwa 2018, David alirudi mkoani Iringa mnamo mwaka 2019. Kipaji chake kiliongezeka na kufikia ngazi ya juu ya kiprofeshonali kupitia walimu na wataalamu wakuu wa muziki nchini: * *Mnamo 2019:* Alikuwa Mseke chini ya usimamizi na ualimu wa *Mwalimu Ponsiano Mwanuke* kwa ajili ya kuimarisha nadharia na ufundishaji. Mnamo Mei 2019, alitembelea Tosamaganga ambapo alikutana na kubadilishana uzoefu na mwalimu maarufu wa muziki, *Mwalimu Didas Kidesu (DP)*. * *Mnamo 2020:* Alikuwa chini ya ukufunzi wa *Dr. Kelvin B. Bongole* aliyemfundisha na kumkuza katika masuala ya utunzi wa nyimbo na upangiliaji wa sauti zaidi ya moja yaani nne na kuendelea za kwaya (SATB Arrangement). [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Didas_Kidesu_at_Tosamaganga_May_2019.jpg|right|thumb|333x333px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Didas Kidesu (DP) huko Tosamaganga mnamo Mei 2019.]] [[Faili:David_Mwigani_na_Walimu_wa_Muziki,_Parokia_ya_Msindo_-_2021.jpg|left|thumb|234x234px|David Mwigani akiwa na walimu wa muziki na wanakwaya wa Allamano (Shindo, Iringa - 2021).]] [[Faili:David_Mwigani_akisoma_kitabu_cha_nyimbo_cha_Mwl_Didas_Kidesu_-_2021.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa ameshika kitabu cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi mnamo mwaka 2021.]] Mnamo mwaka 2021, uzoefu wake uliendelea kukua ambapo alishirikiana kwa karibu na walimu wakuu wa muziki kama Mwalimu Linus, Mwalimu Didas Kidesu, na Mwalimu Selemani Ngapemba pamoja na wanakwaya wa Kwaya ya Allamano; matukio haya yote yalifanyika katika eneo la *Mshindo mkoani Iringa* Parokia ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata pamoja na Tosamaganga kwa upande wa Mwalimu Kidesu. Katika mwaka huo wa 2021, David alijipatia kitabu rasmi cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi zaidi ya utunzi, tukio lililofanyika akiwa kwenye duka la Mwenyekiti wa Kwaya ya Yosefu Allamano, kwenye jengo la Shooters. Mnamo Machi 2022, David alikutana tena na kufanya mafunzo ya sauti na walimu wakuu Mwalimu Horogosho na Mwalimu Shirima, matukio ambayo yalifanyika rasmi katika viunga vya *Parokia ya Bikira Maria Consolata Mshindo mkoani Iringa*. [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Horogosho_at_Mshindo_March_2022.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Horogosho huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Shirima_at_Mshindo_March_2022.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Shirima huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] Msimu wa Pasaka wa 2022, David alishirikiana na Kwaya ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata ya Kigango cha Mseke chini ya Parokia ya Mtakatifu na hivi sasa ni Parokia teule lililofanyika Ifunda, na mnamo Mei 2022 alishiriki katika Tamasha la Uimbaji (Singing Festival) lililofanyika Parokiq ya mshindo tena nje ya kanisa la kwanza hapo mshindo kabla ya kujengwa kanisa kubwa lililopo hivi sasa, mkoani Iringa, akishirikiana na walimu waandamizi Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira. [[Faili:David_Mwigani_with_St_Joseph_Allamano_Choir_Easter_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Kwaya ya Mtakatifu Yosefu Allamano (Pasaka, 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_at_singing_festival_in_Ifunda_May_2022.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani kwenye tamasha la uimbaji Ifunda, Mei 2022.]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Lopa_and_Mwalimu_Deo_Mhumbira_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira mnamo mwaka 2022.]] ### Safari ya Ualimu Wangi na Ndachi Dodoma (2019–2025) [[Faili:David_Mwigani_at_Wangi_Kigango_Tosamaganga_June_2019.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa katika Kigango cha Wangi, Tosamaganga mnamo Juni 2019.]] Mnamo Juni 2019, David alifika katika *Kigango cha Wangi, Tosamaganga mkoani Iringa. Hapa ndipo **alipofika kama mwalimu kwa mara ya kwanza kabisa na ikawa ndiyo kwaya yake ya kwanza kuifundisha*, huku akitumia fursa hiyo kuendelea kujifunza kwa kina zaidi kuhusu Imani Katoliki. Katika kipindi hiki pia, alifanya ziara ya kiutafiti ya kihistoria Tosamaganga kwa lengo maalum la kupata na kuandika historia sahihi ya imani katoliki na kuendelea kujifunza mengi kupitia Mapadre na watawa wazee waliopo Tosamaganga. Baada ya kuhamia mkoani Dodoma, kwaya yake ya kwanza kuifundisha na kuimba nayo tangu alipowasili huko ilikuwa ni *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi* iliyopo Kigango cha Ndachi, chini ya Parokia ya Mtakatifu Yohane Bosco Miyuji Mbwanga. Alihudumu hapo kuanzia tarehe 14 Desemba 2022 hadi Juni 2025 kama mwalimu wa sauti, admin wa mifumo ya kidijitali ya kwaya, mhariri wa video, na mbunifu wa mabango. Mnamo tarehe 13 Aprili 2025 (Dominika ya Matawi), aliongoza kwaya hiyo katika viunga vya kigango cha Ndachi. [[Faili:David_Mwigani_-_Kigango_cha_Mt._Fransisko_wa_Asizi_Ndachi,_Dodoma_2025.jpg|left|thumb|293x293px|David Mwigani akiwa Ndachi, Dodoma siku ya Dominika ya Matawi (Aprili 2025).]] Mbali na ualimu wa ana kwa ana, David hufanya kazi ya kuandaa, kupangilia mifumo ya sauti (arranging), na kupakia nyimbo kwenye mtandao mkubwa wa herufi na nota wa Swahili Music Notes ili kurahisisha upatikanaji wa nyimbo kwa walimu kote ulimwenguni. ### RK Mwigani Production [[Faili:Logo_ya_RK_Mwigani_Production.jpg|right|thumb|150x150px|Logo rasmi ya chapa ya RK Mwigani Production, inayotumika tangu mwaka 2024.]] Mnamo mwaka 2024, alirasimisha shughuli zake za multimedia kwa kuanzisha studio ya *RK Mwigani Production*. Studio hii imekuwa kitovu cha kurekodi muziki (Audio Recording), uzalishaji wa video (Video Production), na ubunifu wa picha (Graphics Design) nchini Tanzania ambapo David Mwigani amekuwa akifanya kazi nyingi kama Narrator. == Utume wa Kidijitali na "Mkatoliki Academy" == [[Faili:Logo_ya_Mkatoliki_Academy.jpg|right|thumb|153x153px|Logo rasmi ya Mkatoliki Academy.]] Akiwa anasukumwa na hamasa ya kutumia teknolojia kwa ajili ya uinjilishaji, David Mwigani mnamo 01 May 2025 alianzisha jukwaa la kidijitali la kuelimisha jamii lililoitwa awali kama "Mkatoliki Kiganjani" na kisha kuboreshwa na kurasimishwa kuwa *Mkatoliki Academy* mnamo 26 Juni 2026. Jukwaa hili linaendeshwa chini ya kauli mbiu rasmi ya: *"Knowledge, Truth and Skills"*. * Sababu ya Kuanzishwa kwa Jukwaa:* David alianzisha Mkatoliki Academy baada ya kuona wimbi kubwa la waamini wa Kanisa Katoliki wakihama na kuacha imani yao baada ya kutajiwa au kushikwa kwa vifungu vichache tu vya Biblia na watu wa madhehebu mengine bila uelewa mpana. Lengo kuu la jukwaa hili ni kutoa elimu endelevu ya kiimani kupitia mfumo wa maswali na majibu au mada rasmi, ili kumwezesha kila Mkatoliki popote alipo kuwa na uwezo wa kuilinda, kuielewa, na kuitetea imani yake kwa usahihi. Jukwaa hili limepitia hatua mbalimbali za ukuaji tangu uzinduzi wake wa kwanza mnamo 01 Mei 2025, likifuatiwa na maadhimisho ya miezi sita mnamo Novemba 2025, na maadhimisho ya mwaka mmoja mnamo Mei 2026. [[Faili:David_Mwigani_celebrating_6_months_of_Mkatoliki_Academy_November_2025.jpg|left|thumb|247x247px|David Mwigani akisherehekea miezi sita ya mafanikio ya Mkatoliki Academy mnamo Novemba 2025.]] [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|221x221px|David Mwigani wakati wa maadhimisho ya mwaka mmoja wa jukwaa la Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] Mada zote na elimu inayotolewa hujikita katika vyanzo vikuu vya Kanisa kama vile Biblia Takatifu, Katekesi ya Kanisa Katoliki (CCC), Nyaraka za Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani, Hati za Mabapa, Sheria ya Kanisa (Canon Law), na mafundisho ya Mababu wa Jangwani. Sambamba na utume huu, tangu tarehe 1 Juni 2026, David amekuwa akikusanya maswali na mada zote zilizowasilishwa kwenye jukwaa hili ili kuziweka kwenye mpangilio maalum wa mwongozo wa kiimani utakaosaidia jamii. Pia amekuwa akishirikiana na Mapadre na watawa mbalimbali kuandaa mada akiweme Fr Jerry Orbos, Fr Filbert Nwosu, Sr Gina King, Sr Jane Francis, na wengine wengi utawaona kwemye makala zake. == Mitandao ya Kijamii na Mawasiliano == * YouTube: RK Mwigani Production / Mkatoliki Academy == Tazama Pia == * Jimbo Kuu la Dar es Salaam * Jimbo Katoliki la Dodoma * Jimbo Kuu la Songea * Jimbo Katoliki la Iringa * Wasalesiani wa Don Bosco == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == * {{Official website|https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:David_Rk_Mwigani}} — Maktaba rasmi ya picha za David Rk Mwigani kwenye Wikimedia Commons. * [https://donboscotanzania.org/ Tovuti Rasmi ya Don Bosco Tanzania] — Shirika la Mtakatifu Don Bosco nchini Tanzania. * [https://www.swahilimusicnotes.com/wapakia-nyimbo/david-mwigani/3767 Ukurasa rasmi wa upakiaji na upangiliaji wa nyimbo wa David Mwigani] kwenye Swahili Music Notes. * [https://www.youtube.com/@MkatolikiAcademy-o6d Kituo rasmi cha Mkatoliki Academy] kwenye YouTube. * [https://www.youtube.com/@rkmwigani255 Kituo rasmi cha RK Mwigani Production] kwenye YouTube. * [https://www.facebook.com/share/1dEQjpixnC/ Ukurasa rasmi wa Mkatoliki Academy na David Mwigani] kwenye Facebook. * 0skjy40ho33ylxeqmgzdcrknmrye34o 1578387 1578386 2026-07-04T23:34:25Z David Mwigani 87697 /* Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani */ 1578387 wikitext text/x-wiki == Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani == [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|David Mwigani, mwanzilishi wa Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] ### [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]]'''Da''' [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]] '''David Rk Mwigani''' (alizaliwa 14 Februari 1996; akijulikana hapo awali kwa jina lake la asili la Kiislamu kama '''Ramadhani Kiburungwa Mwigani''') ni mkurugenzi wa uzalishaji wa video na picha (Video and Graphics Production Director), mzalishaji wa maudhui ya kiroho (Digital Minister), mjasiriamali, mwalimu wa muziki wa nadharia (theory),Story teller, Narrator na mtunzi pamoja na mpangiliaji wa muziki wa kwaya (SATB Music Arranger) kutoka Tanzania. Yeye ni muumini mlei (asiye na daraja lolote la ukasisi au utawa ndani ya Kanisa Katoliki). Anajulikana kwa utume wake wa kidijitali kupitia jukwaa la "Mkatoliki Academy" na studio yake ya RK Mwigani Production, akilenga kuelimisha jamii, kulinda imani, na uhifadhi wa historia kupitia teknolojia ya kisasa. == Maisha ya Awali na Malezi ya Kiimani == ### Chimbuko na Mabadiliko ya Kiimani (2006–2011) David Mwigani alizaliwa katika kijiji cha Mseke mkoani Iringa. Alilelewa na watu wa madhehebu tofautitofauti hivo kuwa na shauku na chanzo cha kutafuta ukweli wa kiimani kati ya mwaka 2006 na 2009, alipitia na kusali katika madhehebu mbalimbali yakiwemo ya Wasabato, Assembles of God (TAG), Evangelistic Assemblies of God (EAGT), Mashahidi wa Yehova, pamoja na kanisa lililojulikana kama Ufunuo. Kipindi hiki alisali katika makanisa hayo kadiri ya ndugu aliokuwa akiishi nao kwa wakati huo. Mnamo mwaka 2009, aliamua kuacha kwenda kusali katika dhehebu lolote baada ya kuona kila dhehebu likiwa na mwelekeo wa kukashifu au kusema vibaya dhehebu jingine. Mabadiliko makubwa ya kiimani katika maisha yake yalikuja mnamo mwezi Juni 2011, alipokutana na Wasalesiani wa Shirika la Mtakatifu Don Bosco katika maeneo ya Temeke na Upanga jijini Dar es Salaam wakati alipokuwa akihudhuria masomo ya ziada (tuition). Kupitia Wasalesiani hao, alipata shauku kubwa ya kujifunza kwa kina kuhusu Imani Katoliki. Hatua hii ilimfanya aingie rasmi kwenye mafundisho ya Kanisa Katoliki, akabatizwa na kupokea jina la *David* msimamizi akiwa Mathew Alex Kipeta, jambo lililomfanya kuwa huyu wa sasa na kuweka msingi thabiti wa maisha yake ya kiroho na kiutume kama mlei. ### Shule ya Msingi na Safari za Awali David alianza masomo yake ya msingi mkoani Iringa, ambapo alisoma kuanzia Darasa la Kwanza hadi Darasa la Tano katika Shule ya Msingi Ugwachanya iliyopo katika kijiji cha Ugwachanya mkoani Iringa. Baadaye alihamia jijini Dar es Salaam na kuendelea na masomo yake kuanzia Darasa la Tano hadi Darasa la Sita katika Shule ya Msingi Sandari, iliyopo wilayani Temeke. [[Faili:David_Mwigani_-_Shule_ya_Msingi_Veternary_(2008).jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa mwanafunzi wa Darasa la Sita mnamo mwaka 2008, picha iliyopigwa kwa ajili ya wasifu wa akaunti yake ya kwanza ya Facebook.]] Mnamo mwaka 2009, akiwa mwanafunzi wa Darasa la Saba shule hiyo iligawanyika na kuwa shule mbili yaani Sandari na Veternary hivo alihamia Shule ya Msingi Veternary iliyopo Dar es Salaam akiwa ni mmoja kati ya wanafunzi wa kwanza kuhitimu shule hiyo. Kipindi hiki alipiga picha yake ya kwanza maalum kwa ajili ya kuweka kama picha ya wasifu (Profile Picture) kwenye mtandao wa kijamii wa Facebook uliokuwa ukikua kwa kasi. Alihitimu rasmi elimu ya msingi katika shule hiyo ya Veternary mnamo mwaka 2009. Mbali na shughuli zake, David amekuwa akishirikiana na kuunga mkono marafiki zake katika hatua mbalimbali za kimaisha. Mnamo Septemba 2018, akiwa bado anaishi mkoani Ruvuma, alifanya safari ya kwenda kuhuduria mahafali ya rafiki yake wa karibu aliyekuwa akihitimu masomo yake katika Seminari ya Lighano. [[Faili:David_Mwigani_at_Lighano_Seminary_graduation_September_2018.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani alipohuduria mahafali ya rafiki yake katika Seminari ya Lighano mnamo Septemba 2018.]] == Elimu na Weledi wa Kitaaluma == ### Mafunzo ya Cheti na Viwanda Vidogovidogo David amehitimu na kutunukiwa Vyeti (Certificates) katika fani mbalimbali. Amejikita katika kozi maalum za vyeti ili kukuza ujuzi wake. Mnamo mwaka 2014, alihitimu Cheti cha Usimamizi wa Hoteli (Hotel Management) katika Chuo cha Future World and Vocational Institute kilichopo Gongo la Mboto Ulongoni A jijini Dar es Salaam. Katika mafunzo hayo, alijikita katika vitengo vikuu vitano vya tasnia hiyo: # Uandaaji wa Chakula (Food Production) # Huduma za Chakula na Vinywaji (Food and Beverages services) # Kitengo cha Mapokezi (Front Office) # Utunzaji wa Nyumba na Usafi (Housekeeping) # Maarifa ya Vinywaji (Knowledge of Beverages) Mnamo mwaka 2014, alihitimu mafunzo yake ya vitendo (Field) katika Hoteli ya Katala Beach iliyopo pembezoni mwa Ziwa Singidani mkoani Singida. Mbali na tasnia ya hoteli, ana Cheti cha Sayansi ya Kompyuta (Computer Science - 2015) alipata elimu hiyo katika chuo cha Don Bosco Upanga jini Dar es Salaam. Mnamo mwaka 2019, alihitimu mafunzo maalum yaliyojikita kwenye *Utengenezaji wa Bidhaa za Viwanda Vidogovidogo*, ambapo alijifunza kwa vitendo utengenezaji wa sabuni, keki, batiki, pamoja na misingi ya Kilimo na Ufugaji katika chuo cha FIUTA kilichopo Iringa. ### Uzoefu wa Kazi Dodoma na Mifumo ya Zabuni (PPRA) [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hafla_ya_Kazi,_Dodoma_-_Februari_2023.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani (kushoto) akiwa na mwalimu wake wa zamani wa field wa mwaka 2014 (katikati) kwenye viwanja vya Collina, Dodoma (Februari 2023).]] Uzoefu wake wa kiutendaji uliendelea kukua jijini Dodoma. Mnamo tarehe 10 Februari 2023, akiwa katika viwanja vya Collina jijini Dodoma kwenye sherehe ya kiofisi, David alikutana tena kwa bahati na mwalimu maalum aliyemfundisha kazi katika kitengo cha Front Office mkoani Singida mnamo mwaka 2014. [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wenzake,_Kambarage_Tower_Dodoma_-_Aprili_2023.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani (kulia kabisa) akiwa na wafanyakazi wenzake kwenye hafla ya ukaribisho, Jengo la Kambarage Tower, Dodoma (Aprili 2023).]] Kuhusu utendaji wake wa kazi mkoani Dodoma, David hajawahi kushika nafasi ya uongozi kazini bali amekuwa akihudumu kama mfanyakazi wa kawaida. Tangu mwaka 2022 hadi sasa, amekuwa akiajiriwa na taasisi binafsi ambazo zimekuwa zikishinda na kupata zabuni (tenders) mbalimbali za kiserikali ndani ya Mamlaka ya Usimamizi wa Ununuzi wa Umma (PPRA). Katika kipindi hiki, amefanikiwa kufanya kazi na zaidi ya taasisi binafsi tatu tofauti zilizopo ndani ya mifumo hiyo. Mnamo tarehe 15 Aprili 2023, alishiriki pamoja na wafanyakazi wenzake katika hafla maalum ya ukaribisho wa watendaji wageni ndani ya jengo la Kambarage Tower, Dodoma. Ukuaji huu wa kitimu uliendelea ambapo mnamo tarehe 8 Agosti 2025 (Sikukuu ya Nanenane) na baadaye Februari 2026, alishiriki katika matukio ya pamoja na picha za kiofisi na wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House lililopo jijini Dodoma. [[Faili:David_Mwigani_na_Timu_yake,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Agosti_2025.jpg⁸.jpg|left|thumb|298x298px|David Mwigani akiwa na timu yake nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma wakati wa Sikukuu ya Nanenane (Agosti 2025).]] [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wapya,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Februari_2026.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na timu ya wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma (Februari 2026).]] == Utumishi wa Liturujia na Sakramenti == [[Faili:David_Mwigani_akipokea_cheti_cha_Kipaimara_kutoka_kwa_Askofu_Eusebius_Nzigilwa.jpg|left|thumb|160x160px|David Mwigani akipokea cheti cha Sakramenti ya Kipaimara kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa katika ukumbi wa Parokia ya Mt. Mikaeli Chang'ombe, Dar es Salaam.]] Baada ya kuingia kikamilifu kwenye Ukatoliki, alipokea Sakramenti ya Kipaimara na kutunukiwa cheti chake kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa, ambaye wakati huo alikuwa Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam, katika maadhimisho yaliyofanyika kwenye ukumbi wa Parokia ya Mtakatifu Mikaeli Chang'ombe. David amekuwa akishiriki kikamilifu katika liturujia. Mnamo tarehe 26 Agosti 2017, alihudumu kama msomaji wa masomo ya Misa katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, lililopo Parokia ya Hanga Monastery mkoani Ruvuma. Mnamo mwaka 2017, akiwa mwanachama wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas chini ya Parokia ya Hanga Monastery, alishiriki katika safari ya kiroho ya hija juu ya mlima uliko Msalaba Mkuu wa Hija katika Parokia ya Msindo, Songea, akiambatana na mwalimu wa kwaya wa kipindi hicho mwalimu Rose Fuime. [[Faili:David_Mwigani_akisoma_somo,_Parokia_ya_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akisoma somo la Liturujia katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, Parokia ya Hanga Monastery (Agosti 2017).]] [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hija,_Msalaba_Mkuu_Msindo_-_2017.jpg|left|thumb|334x334px|David Mwigani (kulia) akiwa na mwalimu wa kwaya kwenye mlima wa Msalaba Mkuu wa Hija, Parokia ya Msindo, Songea (2017).]] == Safari ya Kimuziki na Ualimu wa Kwaya == ### Chimbuko la Muziki wa Nota Songea (2016–2018) [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Fransisko_wa_Asizi,_Parokia_ya_Katumba_-_Novemba_2016.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani (wa pili kutoka kushoto) akiwa na viongozi wa Kwaya ya Mt. Fransisko wa Asizi, Katumba, Mbeya (Novemba 2016).]] David alianza rasmi uimbaji wa kwaya mnamo August 2016 katika *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi*, Parokia ya Katumba mkoani Mbeya. Hii ndiyo ilikuwa kwaya yake ya kwanza kushiriki kama mwimbaji rasmi. Mnamo Desemba 2016, alihamia rasmi mkoani Ruvuma (jijini Songea) na kuishi huko hadi Novemba 2018. Mkoani Ruvuma ndiko kuliko sura kuu ya mwanzo wa mafanikio yake ya kimuziki, kwani *Songea ndiyo sehemu pekee alipoanza kujifunza rasmi muziki wa nota* chini ya ualimu na usimamizi wa mwalimu wake wa kwanza wa muziki, *Mwalimu Sunday Mazingo*. Chini ya msingi huu thabiti, alihudumu na kushirikiana na kwaya mbalimbali za kishirika za Hanga Monastery mnamo 2017, ikiwemo Kwaya ya Mtakatifu Kizito wakati wa msimu wa Pasaka na Kwaya ya Mtakatifu Thomas mnamo Agosti 2017 ambapo aliimba sauti za chini (Tenor na Bass). [[Faili:David_Mwigani_at_Hanga_Abbey_grounds_March_2017.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani katika viunga vya Hanga Abbey mnamo Machi 2017.]] [[Faili:David_Mwigani_with_St_Kizito_Choir_at_Hanga_Monastery_Easter_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa pamoja na Kwaya ya Mtakatifu Kizito kule Hanga Monastery (Pasaka, 2017).]] [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Thomas,_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|left|thumb|220x220px|David Mwigani akiwa na waimbaji wa sauti ya 3 na 4 wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas, Songea (Agosti 2017).]] ### Ukuzaji wa Kipaji na Walimu Wakuu (2019–2022) Baada ya kuondoka Songea mwishoni mwa 2018, David alirudi mkoani Iringa mnamo mwaka 2019. Kipaji chake kiliongezeka na kufikia ngazi ya juu ya kiprofeshonali kupitia walimu na wataalamu wakuu wa muziki nchini: * *Mnamo 2019:* Alikuwa Mseke chini ya usimamizi na ualimu wa *Mwalimu Ponsiano Mwanuke* kwa ajili ya kuimarisha nadharia na ufundishaji. Mnamo Mei 2019, alitembelea Tosamaganga ambapo alikutana na kubadilishana uzoefu na mwalimu maarufu wa muziki, *Mwalimu Didas Kidesu (DP)*. * *Mnamo 2020:* Alikuwa chini ya ukufunzi wa *Dr. Kelvin B. Bongole* aliyemfundisha na kumkuza katika masuala ya utunzi wa nyimbo na upangiliaji wa sauti zaidi ya moja yaani nne na kuendelea za kwaya (SATB Arrangement). [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Didas_Kidesu_at_Tosamaganga_May_2019.jpg|right|thumb|333x333px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Didas Kidesu (DP) huko Tosamaganga mnamo Mei 2019.]] [[Faili:David_Mwigani_na_Walimu_wa_Muziki,_Parokia_ya_Msindo_-_2021.jpg|left|thumb|234x234px|David Mwigani akiwa na walimu wa muziki na wanakwaya wa Allamano (Shindo, Iringa - 2021).]] [[Faili:David_Mwigani_akisoma_kitabu_cha_nyimbo_cha_Mwl_Didas_Kidesu_-_2021.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa ameshika kitabu cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi mnamo mwaka 2021.]] Mnamo mwaka 2021, uzoefu wake uliendelea kukua ambapo alishirikiana kwa karibu na walimu wakuu wa muziki kama Mwalimu Linus, Mwalimu Didas Kidesu, na Mwalimu Selemani Ngapemba pamoja na wanakwaya wa Kwaya ya Allamano; matukio haya yote yalifanyika katika eneo la *Mshindo mkoani Iringa* Parokia ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata pamoja na Tosamaganga kwa upande wa Mwalimu Kidesu. Katika mwaka huo wa 2021, David alijipatia kitabu rasmi cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi zaidi ya utunzi, tukio lililofanyika akiwa kwenye duka la Mwenyekiti wa Kwaya ya Yosefu Allamano, kwenye jengo la Shooters. Mnamo Machi 2022, David alikutana tena na kufanya mafunzo ya sauti na walimu wakuu Mwalimu Horogosho na Mwalimu Shirima, matukio ambayo yalifanyika rasmi katika viunga vya *Parokia ya Bikira Maria Consolata Mshindo mkoani Iringa*. [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Horogosho_at_Mshindo_March_2022.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Horogosho huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Shirima_at_Mshindo_March_2022.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Shirima huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] Msimu wa Pasaka wa 2022, David alishirikiana na Kwaya ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata ya Kigango cha Mseke chini ya Parokia ya Mtakatifu na hivi sasa ni Parokia teule lililofanyika Ifunda, na mnamo Mei 2022 alishiriki katika Tamasha la Uimbaji (Singing Festival) lililofanyika Parokiq ya mshindo tena nje ya kanisa la kwanza hapo mshindo kabla ya kujengwa kanisa kubwa lililopo hivi sasa, mkoani Iringa, akishirikiana na walimu waandamizi Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira. [[Faili:David_Mwigani_with_St_Joseph_Allamano_Choir_Easter_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Kwaya ya Mtakatifu Yosefu Allamano (Pasaka, 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_at_singing_festival_in_Ifunda_May_2022.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani kwenye tamasha la uimbaji Ifunda, Mei 2022.]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Lopa_and_Mwalimu_Deo_Mhumbira_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira mnamo mwaka 2022.]] ### Safari ya Ualimu Wangi na Ndachi Dodoma (2019–2025) [[Faili:David_Mwigani_at_Wangi_Kigango_Tosamaganga_June_2019.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa katika Kigango cha Wangi, Tosamaganga mnamo Juni 2019.]] Mnamo Juni 2019, David alifika katika *Kigango cha Wangi, Tosamaganga mkoani Iringa. Hapa ndipo **alipofika kama mwalimu kwa mara ya kwanza kabisa na ikawa ndiyo kwaya yake ya kwanza kuifundisha*, huku akitumia fursa hiyo kuendelea kujifunza kwa kina zaidi kuhusu Imani Katoliki. Katika kipindi hiki pia, alifanya ziara ya kiutafiti ya kihistoria Tosamaganga kwa lengo maalum la kupata na kuandika historia sahihi ya imani katoliki na kuendelea kujifunza mengi kupitia Mapadre na watawa wazee waliopo Tosamaganga. Baada ya kuhamia mkoani Dodoma, kwaya yake ya kwanza kuifundisha na kuimba nayo tangu alipowasili huko ilikuwa ni *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi* iliyopo Kigango cha Ndachi, chini ya Parokia ya Mtakatifu Yohane Bosco Miyuji Mbwanga. Alihudumu hapo kuanzia tarehe 14 Desemba 2022 hadi Juni 2025 kama mwalimu wa sauti, admin wa mifumo ya kidijitali ya kwaya, mhariri wa video, na mbunifu wa mabango. Mnamo tarehe 13 Aprili 2025 (Dominika ya Matawi), aliongoza kwaya hiyo katika viunga vya kigango cha Ndachi. [[Faili:David_Mwigani_-_Kigango_cha_Mt._Fransisko_wa_Asizi_Ndachi,_Dodoma_2025.jpg|left|thumb|293x293px|David Mwigani akiwa Ndachi, Dodoma siku ya Dominika ya Matawi (Aprili 2025).]] Mbali na ualimu wa ana kwa ana, David hufanya kazi ya kuandaa, kupangilia mifumo ya sauti (arranging), na kupakia nyimbo kwenye mtandao mkubwa wa herufi na nota wa Swahili Music Notes ili kurahisisha upatikanaji wa nyimbo kwa walimu kote ulimwenguni. ### RK Mwigani Production [[Faili:Logo_ya_RK_Mwigani_Production.jpg|right|thumb|150x150px|Logo rasmi ya chapa ya RK Mwigani Production, inayotumika tangu mwaka 2024.]] Mnamo mwaka 2024, alirasimisha shughuli zake za multimedia kwa kuanzisha studio ya *RK Mwigani Production*. Studio hii imekuwa kitovu cha kurekodi muziki (Audio Recording), uzalishaji wa video (Video Production), na ubunifu wa picha (Graphics Design) nchini Tanzania ambapo David Mwigani amekuwa akifanya kazi nyingi kama Narrator. == Utume wa Kidijitali na "Mkatoliki Academy" == [[Faili:Logo_ya_Mkatoliki_Academy.jpg|right|thumb|153x153px|Logo rasmi ya Mkatoliki Academy.]] Akiwa anasukumwa na hamasa ya kutumia teknolojia kwa ajili ya uinjilishaji, David Mwigani mnamo 01 May 2025 alianzisha jukwaa la kidijitali la kuelimisha jamii lililoitwa awali kama "Mkatoliki Kiganjani" na kisha kuboreshwa na kurasimishwa kuwa *Mkatoliki Academy* mnamo 26 Juni 2026. Jukwaa hili linaendeshwa chini ya kauli mbiu rasmi ya: *"Knowledge, Truth and Skills"*. * Sababu ya Kuanzishwa kwa Jukwaa:* David alianzisha Mkatoliki Academy baada ya kuona wimbi kubwa la waamini wa Kanisa Katoliki wakihama na kuacha imani yao baada ya kutajiwa au kushikwa kwa vifungu vichache tu vya Biblia na watu wa madhehebu mengine bila uelewa mpana. Lengo kuu la jukwaa hili ni kutoa elimu endelevu ya kiimani kupitia mfumo wa maswali na majibu au mada rasmi, ili kumwezesha kila Mkatoliki popote alipo kuwa na uwezo wa kuilinda, kuielewa, na kuitetea imani yake kwa usahihi. Jukwaa hili limepitia hatua mbalimbali za ukuaji tangu uzinduzi wake wa kwanza mnamo 01 Mei 2025, likifuatiwa na maadhimisho ya miezi sita mnamo Novemba 2025, na maadhimisho ya mwaka mmoja mnamo Mei 2026. [[Faili:David_Mwigani_celebrating_6_months_of_Mkatoliki_Academy_November_2025.jpg|left|thumb|247x247px|David Mwigani akisherehekea miezi sita ya mafanikio ya Mkatoliki Academy mnamo Novemba 2025.]] [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|221x221px|David Mwigani wakati wa maadhimisho ya mwaka mmoja wa jukwaa la Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] Mada zote na elimu inayotolewa hujikita katika vyanzo vikuu vya Kanisa kama vile Biblia Takatifu, Katekesi ya Kanisa Katoliki (CCC), Nyaraka za Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani, Hati za Mabapa, Sheria ya Kanisa (Canon Law), na mafundisho ya Mababu wa Jangwani. Sambamba na utume huu, tangu tarehe 1 Juni 2026, David amekuwa akikusanya maswali na mada zote zilizowasilishwa kwenye jukwaa hili ili kuziweka kwenye mpangilio maalum wa mwongozo wa kiimani utakaosaidia jamii. Pia amekuwa akishirikiana na Mapadre na watawa mbalimbali kuandaa mada akiweme Fr Jerry Orbos, Fr Filbert Nwosu, Sr Gina King, Sr Jane Francis, na wengine wengi utawaona kwemye makala zake. == Mitandao ya Kijamii na Mawasiliano == * YouTube: RK Mwigani Production / Mkatoliki Academy == Tazama Pia == * Jimbo Kuu la Dar es Salaam * Jimbo Katoliki la Dodoma * Jimbo Kuu la Songea * Jimbo Katoliki la Iringa * Wasalesiani wa Don Bosco == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == * {{Official website|https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:David_Rk_Mwigani}} — Maktaba rasmi ya picha za David Rk Mwigani kwenye Wikimedia Commons. * [https://donboscotanzania.org/ Tovuti Rasmi ya Don Bosco Tanzania] — Shirika la Mtakatifu Don Bosco nchini Tanzania. * [https://www.swahilimusicnotes.com/wapakia-nyimbo/david-mwigani/3767 Ukurasa rasmi wa upakiaji na upangiliaji wa nyimbo wa David Mwigani] kwenye Swahili Music Notes. * [https://www.youtube.com/@MkatolikiAcademy-o6d Kituo rasmi cha Mkatoliki Academy] kwenye YouTube. * [https://www.youtube.com/@rkmwigani255 Kituo rasmi cha RK Mwigani Production] kwenye YouTube. * [https://www.facebook.com/share/1dEQjpixnC/ Ukurasa rasmi wa Mkatoliki Academy na David Mwigani] kwenye Facebook. * eppahe9v6mq36yyd5tgmnjg2yo8wbfn 1578396 1578387 2026-07-05T06:13:57Z Muddyb 379 1578396 wikitext text/x-wiki {{futa|Kujitangaza}} == Karibu kwenye Ukurasa wa Mtumiaji wa David Mwigani == [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|David Mwigani, mwanzilishi wa Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] ### [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]]'''Da''' [[Faili:David_Mwigani_at_the_launch_of_Mkatoliki_Academy_May_2025.jpg|right|thumb|250x250px|David Mwigani, mwanzilishi wa jukwaa la kidijitali la Mkatoliki Academy, wakati wa uzinduzi rasmi mnamo Mei 2025.]] '''David Rk Mwigani''' (alizaliwa 14 Februari 1996; akijulikana hapo awali kwa jina lake la asili la Kiislamu kama '''Ramadhani Kiburungwa Mwigani''') ni mkurugenzi wa uzalishaji wa video na picha (Video and Graphics Production Director), mzalishaji wa maudhui ya kiroho (Digital Minister), mjasiriamali, mwalimu wa muziki wa nadharia (theory),Story teller, Narrator na mtunzi pamoja na mpangiliaji wa muziki wa kwaya (SATB Music Arranger) kutoka Tanzania. Yeye ni muumini mlei (asiye na daraja lolote la ukasisi au utawa ndani ya Kanisa Katoliki). Anajulikana kwa utume wake wa kidijitali kupitia jukwaa la "Mkatoliki Academy" na studio yake ya RK Mwigani Production, akilenga kuelimisha jamii, kulinda imani, na uhifadhi wa historia kupitia teknolojia ya kisasa. == Maisha ya Awali na Malezi ya Kiimani == ### Chimbuko na Mabadiliko ya Kiimani (2006–2011) David Mwigani alizaliwa katika kijiji cha Mseke mkoani Iringa. Alilelewa na watu wa madhehebu tofautitofauti hivo kuwa na shauku na chanzo cha kutafuta ukweli wa kiimani kati ya mwaka 2006 na 2009, alipitia na kusali katika madhehebu mbalimbali yakiwemo ya Wasabato, Assembles of God (TAG), Evangelistic Assemblies of God (EAGT), Mashahidi wa Yehova, pamoja na kanisa lililojulikana kama Ufunuo. Kipindi hiki alisali katika makanisa hayo kadiri ya ndugu aliokuwa akiishi nao kwa wakati huo. Mnamo mwaka 2009, aliamua kuacha kwenda kusali katika dhehebu lolote baada ya kuona kila dhehebu likiwa na mwelekeo wa kukashifu au kusema vibaya dhehebu jingine. Mabadiliko makubwa ya kiimani katika maisha yake yalikuja mnamo mwezi Juni 2011, alipokutana na Wasalesiani wa Shirika la Mtakatifu Don Bosco katika maeneo ya Temeke na Upanga jijini Dar es Salaam wakati alipokuwa akihudhuria masomo ya ziada (tuition). Kupitia Wasalesiani hao, alipata shauku kubwa ya kujifunza kwa kina kuhusu Imani Katoliki. Hatua hii ilimfanya aingie rasmi kwenye mafundisho ya Kanisa Katoliki, akabatizwa na kupokea jina la *David* msimamizi akiwa Mathew Alex Kipeta, jambo lililomfanya kuwa huyu wa sasa na kuweka msingi thabiti wa maisha yake ya kiroho na kiutume kama mlei. ### Shule ya Msingi na Safari za Awali David alianza masomo yake ya msingi mkoani Iringa, ambapo alisoma kuanzia Darasa la Kwanza hadi Darasa la Tano katika Shule ya Msingi Ugwachanya iliyopo katika kijiji cha Ugwachanya mkoani Iringa. Baadaye alihamia jijini Dar es Salaam na kuendelea na masomo yake kuanzia Darasa la Tano hadi Darasa la Sita katika Shule ya Msingi Sandari, iliyopo wilayani Temeke. [[Faili:David_Mwigani_-_Shule_ya_Msingi_Veternary_(2008).jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa mwanafunzi wa Darasa la Sita mnamo mwaka 2008, picha iliyopigwa kwa ajili ya wasifu wa akaunti yake ya kwanza ya Facebook.]] Mnamo mwaka 2009, akiwa mwanafunzi wa Darasa la Saba shule hiyo iligawanyika na kuwa shule mbili yaani Sandari na Veternary hivo alihamia Shule ya Msingi Veternary iliyopo Dar es Salaam akiwa ni mmoja kati ya wanafunzi wa kwanza kuhitimu shule hiyo. Kipindi hiki alipiga picha yake ya kwanza maalum kwa ajili ya kuweka kama picha ya wasifu (Profile Picture) kwenye mtandao wa kijamii wa Facebook uliokuwa ukikua kwa kasi. Alihitimu rasmi elimu ya msingi katika shule hiyo ya Veternary mnamo mwaka 2009. Mbali na shughuli zake, David amekuwa akishirikiana na kuunga mkono marafiki zake katika hatua mbalimbali za kimaisha. Mnamo Septemba 2018, akiwa bado anaishi mkoani Ruvuma, alifanya safari ya kwenda kuhuduria mahafali ya rafiki yake wa karibu aliyekuwa akihitimu masomo yake katika Seminari ya Lighano. [[Faili:David_Mwigani_at_Lighano_Seminary_graduation_September_2018.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani alipohuduria mahafali ya rafiki yake katika Seminari ya Lighano mnamo Septemba 2018.]] == Elimu na Weledi wa Kitaaluma == ### Mafunzo ya Cheti na Viwanda Vidogovidogo David amehitimu na kutunukiwa Vyeti (Certificates) katika fani mbalimbali. Amejikita katika kozi maalum za vyeti ili kukuza ujuzi wake. Mnamo mwaka 2014, alihitimu Cheti cha Usimamizi wa Hoteli (Hotel Management) katika Chuo cha Future World and Vocational Institute kilichopo Gongo la Mboto Ulongoni A jijini Dar es Salaam. Katika mafunzo hayo, alijikita katika vitengo vikuu vitano vya tasnia hiyo: # Uandaaji wa Chakula (Food Production) # Huduma za Chakula na Vinywaji (Food and Beverages services) # Kitengo cha Mapokezi (Front Office) # Utunzaji wa Nyumba na Usafi (Housekeeping) # Maarifa ya Vinywaji (Knowledge of Beverages) Mnamo mwaka 2014, alihitimu mafunzo yake ya vitendo (Field) katika Hoteli ya Katala Beach iliyopo pembezoni mwa Ziwa Singidani mkoani Singida. Mbali na tasnia ya hoteli, ana Cheti cha Sayansi ya Kompyuta (Computer Science - 2015) alipata elimu hiyo katika chuo cha Don Bosco Upanga jini Dar es Salaam. Mnamo mwaka 2019, alihitimu mafunzo maalum yaliyojikita kwenye *Utengenezaji wa Bidhaa za Viwanda Vidogovidogo*, ambapo alijifunza kwa vitendo utengenezaji wa sabuni, keki, batiki, pamoja na misingi ya Kilimo na Ufugaji katika chuo cha FIUTA kilichopo Iringa. ### Uzoefu wa Kazi Dodoma na Mifumo ya Zabuni (PPRA) [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hafla_ya_Kazi,_Dodoma_-_Februari_2023.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani (kushoto) akiwa na mwalimu wake wa zamani wa field wa mwaka 2014 (katikati) kwenye viwanja vya Collina, Dodoma (Februari 2023).]] Uzoefu wake wa kiutendaji uliendelea kukua jijini Dodoma. Mnamo tarehe 10 Februari 2023, akiwa katika viwanja vya Collina jijini Dodoma kwenye sherehe ya kiofisi, David alikutana tena kwa bahati na mwalimu maalum aliyemfundisha kazi katika kitengo cha Front Office mkoani Singida mnamo mwaka 2014. [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wenzake,_Kambarage_Tower_Dodoma_-_Aprili_2023.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani (kulia kabisa) akiwa na wafanyakazi wenzake kwenye hafla ya ukaribisho, Jengo la Kambarage Tower, Dodoma (Aprili 2023).]] Kuhusu utendaji wake wa kazi mkoani Dodoma, David hajawahi kushika nafasi ya uongozi kazini bali amekuwa akihudumu kama mfanyakazi wa kawaida. Tangu mwaka 2022 hadi sasa, amekuwa akiajiriwa na taasisi binafsi ambazo zimekuwa zikishinda na kupata zabuni (tenders) mbalimbali za kiserikali ndani ya Mamlaka ya Usimamizi wa Ununuzi wa Umma (PPRA). Katika kipindi hiki, amefanikiwa kufanya kazi na zaidi ya taasisi binafsi tatu tofauti zilizopo ndani ya mifumo hiyo. Mnamo tarehe 15 Aprili 2023, alishiriki pamoja na wafanyakazi wenzake katika hafla maalum ya ukaribisho wa watendaji wageni ndani ya jengo la Kambarage Tower, Dodoma. Ukuaji huu wa kitimu uliendelea ambapo mnamo tarehe 8 Agosti 2025 (Sikukuu ya Nanenane) na baadaye Februari 2026, alishiriki katika matukio ya pamoja na picha za kiofisi na wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House lililopo jijini Dodoma. [[Faili:David_Mwigani_na_Timu_yake,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Agosti_2025.jpg⁸.jpg|left|thumb|298x298px|David Mwigani akiwa na timu yake nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma wakati wa Sikukuu ya Nanenane (Agosti 2025).]] [[Faili:David_Mwigani_na_Wafanyakazi_Wapya,_Ununuzi_House_Dodoma_-_Februari_2026.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na timu ya wafanyakazi wapya nje ya jengo la Ununuzi House, Dodoma (Februari 2026).]] == Utumishi wa Liturujia na Sakramenti == [[Faili:David_Mwigani_akipokea_cheti_cha_Kipaimara_kutoka_kwa_Askofu_Eusebius_Nzigilwa.jpg|left|thumb|160x160px|David Mwigani akipokea cheti cha Sakramenti ya Kipaimara kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa katika ukumbi wa Parokia ya Mt. Mikaeli Chang'ombe, Dar es Salaam.]] Baada ya kuingia kikamilifu kwenye Ukatoliki, alipokea Sakramenti ya Kipaimara na kutunukiwa cheti chake kutoka kwa Askofu Eusebius Nzigilwa, ambaye wakati huo alikuwa Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar es Salaam, katika maadhimisho yaliyofanyika kwenye ukumbi wa Parokia ya Mtakatifu Mikaeli Chang'ombe. David amekuwa akishiriki kikamilifu katika liturujia. Mnamo tarehe 26 Agosti 2017, alihudumu kama msomaji wa masomo ya Misa katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, lililopo Parokia ya Hanga Monastery mkoani Ruvuma. Mnamo mwaka 2017, akiwa mwanachama wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas chini ya Parokia ya Hanga Monastery, alishiriki katika safari ya kiroho ya hija juu ya mlima uliko Msalaba Mkuu wa Hija katika Parokia ya Msindo, Songea, akiambatana na mwalimu wa kwaya wa kipindi hicho mwalimu Rose Fuime. [[Faili:David_Mwigani_akisoma_somo,_Parokia_ya_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akisoma somo la Liturujia katika Kanisa la Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu, Parokia ya Hanga Monastery (Agosti 2017).]] [[Faili:David_Mwigani_kwenye_Hija,_Msalaba_Mkuu_Msindo_-_2017.jpg|left|thumb|334x334px|David Mwigani (kulia) akiwa na mwalimu wa kwaya kwenye mlima wa Msalaba Mkuu wa Hija, Parokia ya Msindo, Songea (2017).]] == Safari ya Kimuziki na Ualimu wa Kwaya == ### Chimbuko la Muziki wa Nota Songea (2016–2018) [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Fransisko_wa_Asizi,_Parokia_ya_Katumba_-_Novemba_2016.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani (wa pili kutoka kushoto) akiwa na viongozi wa Kwaya ya Mt. Fransisko wa Asizi, Katumba, Mbeya (Novemba 2016).]] David alianza rasmi uimbaji wa kwaya mnamo August 2016 katika *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi*, Parokia ya Katumba mkoani Mbeya. Hii ndiyo ilikuwa kwaya yake ya kwanza kushiriki kama mwimbaji rasmi. Mnamo Desemba 2016, alihamia rasmi mkoani Ruvuma (jijini Songea) na kuishi huko hadi Novemba 2018. Mkoani Ruvuma ndiko kuliko sura kuu ya mwanzo wa mafanikio yake ya kimuziki, kwani *Songea ndiyo sehemu pekee alipoanza kujifunza rasmi muziki wa nota* chini ya ualimu na usimamizi wa mwalimu wake wa kwanza wa muziki, *Mwalimu Sunday Mazingo*. Chini ya msingi huu thabiti, alihudumu na kushirikiana na kwaya mbalimbali za kishirika za Hanga Monastery mnamo 2017, ikiwemo Kwaya ya Mtakatifu Kizito wakati wa msimu wa Pasaka na Kwaya ya Mtakatifu Thomas mnamo Agosti 2017 ambapo aliimba sauti za chini (Tenor na Bass). [[Faili:David_Mwigani_at_Hanga_Abbey_grounds_March_2017.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani katika viunga vya Hanga Abbey mnamo Machi 2017.]] [[Faili:David_Mwigani_with_St_Kizito_Choir_at_Hanga_Monastery_Easter_2017.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa pamoja na Kwaya ya Mtakatifu Kizito kule Hanga Monastery (Pasaka, 2017).]] [[Faili:Kwaya_ya_Mt._Thomas,_Hanga_Monastery_-_Agosti_2017.jpg|left|thumb|220x220px|David Mwigani akiwa na waimbaji wa sauti ya 3 na 4 wa Kwaya ya Mtakatifu Thomas, Songea (Agosti 2017).]] ### Ukuzaji wa Kipaji na Walimu Wakuu (2019–2022) Baada ya kuondoka Songea mwishoni mwa 2018, David alirudi mkoani Iringa mnamo mwaka 2019. Kipaji chake kiliongezeka na kufikia ngazi ya juu ya kiprofeshonali kupitia walimu na wataalamu wakuu wa muziki nchini: * *Mnamo 2019:* Alikuwa Mseke chini ya usimamizi na ualimu wa *Mwalimu Ponsiano Mwanuke* kwa ajili ya kuimarisha nadharia na ufundishaji. Mnamo Mei 2019, alitembelea Tosamaganga ambapo alikutana na kubadilishana uzoefu na mwalimu maarufu wa muziki, *Mwalimu Didas Kidesu (DP)*. * *Mnamo 2020:* Alikuwa chini ya ukufunzi wa *Dr. Kelvin B. Bongole* aliyemfundisha na kumkuza katika masuala ya utunzi wa nyimbo na upangiliaji wa sauti zaidi ya moja yaani nne na kuendelea za kwaya (SATB Arrangement). [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Didas_Kidesu_at_Tosamaganga_May_2019.jpg|right|thumb|333x333px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Didas Kidesu (DP) huko Tosamaganga mnamo Mei 2019.]] [[Faili:David_Mwigani_na_Walimu_wa_Muziki,_Parokia_ya_Msindo_-_2021.jpg|left|thumb|234x234px|David Mwigani akiwa na walimu wa muziki na wanakwaya wa Allamano (Shindo, Iringa - 2021).]] [[Faili:David_Mwigani_akisoma_kitabu_cha_nyimbo_cha_Mwl_Didas_Kidesu_-_2021.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa ameshika kitabu cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi mnamo mwaka 2021.]] Mnamo mwaka 2021, uzoefu wake uliendelea kukua ambapo alishirikiana kwa karibu na walimu wakuu wa muziki kama Mwalimu Linus, Mwalimu Didas Kidesu, na Mwalimu Selemani Ngapemba pamoja na wanakwaya wa Kwaya ya Allamano; matukio haya yote yalifanyika katika eneo la *Mshindo mkoani Iringa* Parokia ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata pamoja na Tosamaganga kwa upande wa Mwalimu Kidesu. Katika mwaka huo wa 2021, David alijipatia kitabu rasmi cha nyimbo cha Mwalimu Didas Kidesu (DP) kwa ajili ya mazoezi zaidi ya utunzi, tukio lililofanyika akiwa kwenye duka la Mwenyekiti wa Kwaya ya Yosefu Allamano, kwenye jengo la Shooters. Mnamo Machi 2022, David alikutana tena na kufanya mafunzo ya sauti na walimu wakuu Mwalimu Horogosho na Mwalimu Shirima, matukio ambayo yalifanyika rasmi katika viunga vya *Parokia ya Bikira Maria Consolata Mshindo mkoani Iringa*. [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Horogosho_at_Mshindo_March_2022.jpg|left|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Horogosho huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Shirima_at_Mshindo_March_2022.jpg|right|thumb|240x240px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Shirima huko Shindo, Iringa (Machi 2022).]] Msimu wa Pasaka wa 2022, David alishirikiana na Kwaya ya Mtakatifu Bikira Maria Consolata ya Kigango cha Mseke chini ya Parokia ya Mtakatifu na hivi sasa ni Parokia teule lililofanyika Ifunda, na mnamo Mei 2022 alishiriki katika Tamasha la Uimbaji (Singing Festival) lililofanyika Parokiq ya mshindo tena nje ya kanisa la kwanza hapo mshindo kabla ya kujengwa kanisa kubwa lililopo hivi sasa, mkoani Iringa, akishirikiana na walimu waandamizi Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira. [[Faili:David_Mwigani_with_St_Joseph_Allamano_Choir_Easter_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Kwaya ya Mtakatifu Yosefu Allamano (Pasaka, 2022).]] [[Faili:David_Mwigani_at_singing_festival_in_Ifunda_May_2022.jpg|right|thumb|267x267px|David Mwigani kwenye tamasha la uimbaji Ifunda, Mei 2022.]] [[Faili:David_Mwigani_with_Mwalimu_Lopa_and_Mwalimu_Deo_Mhumbira_2022.jpg|left|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa na Mwalimu Lopa na Mwalimu Deo Mhumbira mnamo mwaka 2022.]] ### Safari ya Ualimu Wangi na Ndachi Dodoma (2019–2025) [[Faili:David_Mwigani_at_Wangi_Kigango_Tosamaganga_June_2019.jpg|right|thumb|200x200px|David Mwigani akiwa katika Kigango cha Wangi, Tosamaganga mnamo Juni 2019.]] Mnamo Juni 2019, David alifika katika *Kigango cha Wangi, Tosamaganga mkoani Iringa. Hapa ndipo **alipofika kama mwalimu kwa mara ya kwanza kabisa na ikawa ndiyo kwaya yake ya kwanza kuifundisha*, huku akitumia fursa hiyo kuendelea kujifunza kwa kina zaidi kuhusu Imani Katoliki. Katika kipindi hiki pia, alifanya ziara ya kiutafiti ya kihistoria Tosamaganga kwa lengo maalum la kupata na kuandika historia sahihi ya imani katoliki na kuendelea kujifunza mengi kupitia Mapadre na watawa wazee waliopo Tosamaganga. Baada ya kuhamia mkoani Dodoma, kwaya yake ya kwanza kuifundisha na kuimba nayo tangu alipowasili huko ilikuwa ni *Kwaya ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi* iliyopo Kigango cha Ndachi, chini ya Parokia ya Mtakatifu Yohane Bosco Miyuji Mbwanga. Alihudumu hapo kuanzia tarehe 14 Desemba 2022 hadi Juni 2025 kama mwalimu wa sauti, admin wa mifumo ya kidijitali ya kwaya, mhariri wa video, na mbunifu wa mabango. Mnamo tarehe 13 Aprili 2025 (Dominika ya Matawi), aliongoza kwaya hiyo katika viunga vya kigango cha Ndachi. [[Faili:David_Mwigani_-_Kigango_cha_Mt._Fransisko_wa_Asizi_Ndachi,_Dodoma_2025.jpg|left|thumb|293x293px|David Mwigani akiwa Ndachi, Dodoma siku ya Dominika ya Matawi (Aprili 2025).]] Mbali na ualimu wa ana kwa ana, David hufanya kazi ya kuandaa, kupangilia mifumo ya sauti (arranging), na kupakia nyimbo kwenye mtandao mkubwa wa herufi na nota wa Swahili Music Notes ili kurahisisha upatikanaji wa nyimbo kwa walimu kote ulimwenguni. ### RK Mwigani Production [[Faili:Logo_ya_RK_Mwigani_Production.jpg|right|thumb|150x150px|Logo rasmi ya chapa ya RK Mwigani Production, inayotumika tangu mwaka 2024.]] Mnamo mwaka 2024, alirasimisha shughuli zake za multimedia kwa kuanzisha studio ya *RK Mwigani Production*. Studio hii imekuwa kitovu cha kurekodi muziki (Audio Recording), uzalishaji wa video (Video Production), na ubunifu wa picha (Graphics Design) nchini Tanzania ambapo David Mwigani amekuwa akifanya kazi nyingi kama Narrator. == Utume wa Kidijitali na "Mkatoliki Academy" == [[Faili:Logo_ya_Mkatoliki_Academy.jpg|right|thumb|153x153px|Logo rasmi ya Mkatoliki Academy.]] Akiwa anasukumwa na hamasa ya kutumia teknolojia kwa ajili ya uinjilishaji, David Mwigani mnamo 01 May 2025 alianzisha jukwaa la kidijitali la kuelimisha jamii lililoitwa awali kama "Mkatoliki Kiganjani" na kisha kuboreshwa na kurasimishwa kuwa *Mkatoliki Academy* mnamo 26 Juni 2026. Jukwaa hili linaendeshwa chini ya kauli mbiu rasmi ya: *"Knowledge, Truth and Skills"*. * Sababu ya Kuanzishwa kwa Jukwaa:* David alianzisha Mkatoliki Academy baada ya kuona wimbi kubwa la waamini wa Kanisa Katoliki wakihama na kuacha imani yao baada ya kutajiwa au kushikwa kwa vifungu vichache tu vya Biblia na watu wa madhehebu mengine bila uelewa mpana. Lengo kuu la jukwaa hili ni kutoa elimu endelevu ya kiimani kupitia mfumo wa maswali na majibu au mada rasmi, ili kumwezesha kila Mkatoliki popote alipo kuwa na uwezo wa kuilinda, kuielewa, na kuitetea imani yake kwa usahihi. Jukwaa hili limepitia hatua mbalimbali za ukuaji tangu uzinduzi wake wa kwanza mnamo 01 Mei 2025, likifuatiwa na maadhimisho ya miezi sita mnamo Novemba 2025, na maadhimisho ya mwaka mmoja mnamo Mei 2026. [[Faili:David_Mwigani_celebrating_6_months_of_Mkatoliki_Academy_November_2025.jpg|left|thumb|247x247px|David Mwigani akisherehekea miezi sita ya mafanikio ya Mkatoliki Academy mnamo Novemba 2025.]] [[Faili:David_Mwigani_at_the_1st_Anniversary_of_Mkatoliki_Academy_May_2026.jpg|right|thumb|221x221px|David Mwigani wakati wa maadhimisho ya mwaka mmoja wa jukwaa la Mkatoliki Academy mnamo Mei 2026.]] Mada zote na elimu inayotolewa hujikita katika vyanzo vikuu vya Kanisa kama vile Biblia Takatifu, Katekesi ya Kanisa Katoliki (CCC), Nyaraka za Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikani, Hati za Mabapa, Sheria ya Kanisa (Canon Law), na mafundisho ya Mababu wa Jangwani. Sambamba na utume huu, tangu tarehe 1 Juni 2026, David amekuwa akikusanya maswali na mada zote zilizowasilishwa kwenye jukwaa hili ili kuziweka kwenye mpangilio maalum wa mwongozo wa kiimani utakaosaidia jamii. Pia amekuwa akishirikiana na Mapadre na watawa mbalimbali kuandaa mada akiweme Fr Jerry Orbos, Fr Filbert Nwosu, Sr Gina King, Sr Jane Francis, na wengine wengi utawaona kwemye makala zake. == Mitandao ya Kijamii na Mawasiliano == * YouTube: RK Mwigani Production / Mkatoliki Academy == Tazama Pia == * Jimbo Kuu la Dar es Salaam * Jimbo Katoliki la Dodoma * Jimbo Kuu la Songea * Jimbo Katoliki la Iringa * Wasalesiani wa Don Bosco == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == * {{Official website|https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:David_Rk_Mwigani}} — Maktaba rasmi ya picha za David Rk Mwigani kwenye Wikimedia Commons. * [https://donboscotanzania.org/ Tovuti Rasmi ya Don Bosco Tanzania] — Shirika la Mtakatifu Don Bosco nchini Tanzania. * [https://www.swahilimusicnotes.com/wapakia-nyimbo/david-mwigani/3767 Ukurasa rasmi wa upakiaji na upangiliaji wa nyimbo wa David Mwigani] kwenye Swahili Music Notes. * [https://www.youtube.com/@MkatolikiAcademy-o6d Kituo rasmi cha Mkatoliki Academy] kwenye YouTube. * [https://www.youtube.com/@rkmwigani255 Kituo rasmi cha RK Mwigani Production] kwenye YouTube. * [https://www.facebook.com/share/1dEQjpixnC/ Ukurasa rasmi wa Mkatoliki Academy na David Mwigani] kwenye Facebook. * knqnl863hw33sc3io9otrpmbws9iisc 1578464 1578396 2026-07-05T10:01:04Z David Mwigani 87697 Kufuta wasifu 1578464 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 241304 1578345 1575998 2026-07-04T12:00:23Z Riccardo Riccioni 452 1578345 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 1]] au [[karne ya 2]] ([[70]] - [[150]])<ref>{{Cite book |last1=McDonald |first1=Lee Martin |url=https://www.worldcat.org/title/960090539 |title=The formation of the biblical canon |last2=McDonald |first2=Lee Martin |date=2017 |publisher=Bloomsbury T&T Clark |isbn=978-0-567-66933-9 |edition= |location=London; New York |pages=139 |oclc=960090539}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Vyanzo== *R. Rubinkiewicz ''Apocalypse of Abraham, a new Translation and Introduction'' in ed. James Charlesworth ''The Old Testament Pseudepigrapha, Vol 1'' {{ISBN|0-385-09630-5}} (1983) *P.Sacchi ''Apocalisse di Abramo'' in ed. P.Sacchi ''Apocrifi dell'Antico Testamento Vol 3'' {{ISBN|88-394-0583-6}} (1999) *{{JewishEncyclopedia |article=Abraham, Apocalypse of |url=http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=361&letter=A |author=[[Louis Ginzberg]] }} *J.S. Hernández Valencia, ''Hombres ciegos, ídolos huecos: fetichismo y alteridad en la crítica de la idolatría del Apocalipsis de Abrahán'' (Medellín: Fondo Editorial Universidad Católica Luis Amigó, 2023) {{ISBN|978-958-8943-91-6}}<ref>{{cite book | last1=Valencia | first1=Juan S. Hernández | url=https://www.academia.edu/105437290 | title=Juan Sebastián Hernández Valencia (2023). Hombres ciegos, ídolos huecos. Fetichismo y alteridad en la crítica de la idolatría del Apocalípsis de Abrahán. Medellín, Fondo Editorial Universidad Católica Luis Amigó | date=January 2023 }}</ref> ==Viungo vya nje== * [http://www.marquette.edu/maqom/box.pdf Apocalypse of Abraham] * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=361&letter=A Jewish Encyclopedia: ABRAHAM, APOCALYPSE OF] * [http://www.marquette.edu/maqom/praxis.html Divine Name Traditions in Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/terah.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/pteromorphic.html The Pteromorphic Angelology of the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/fallentrees.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:apokrifa]] 9urcll03un2muk942jus6z7tk1wqxj6 1578346 1578345 2026-07-04T12:01:09Z Riccardo Riccioni 452 /* Vyanzo */ 1578346 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 1]] au [[karne ya 2]] ([[70]] - [[150]])<ref>{{Cite book |last1=McDonald |first1=Lee Martin |url=https://www.worldcat.org/title/960090539 |title=The formation of the biblical canon |last2=McDonald |first2=Lee Martin |date=2017 |publisher=Bloomsbury T&T Clark |isbn=978-0-567-66933-9 |edition= |location=London; New York |pages=139 |oclc=960090539}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Vyanzo== *R. Rubinkiewicz ''Apocalypse of Abraham, a new Translation and Introduction'' in ed. James Charlesworth ''The Old Testament Pseudepigrapha, Vol 1'' {{ISBN|0-385-09630-5}} (1983) *P.Sacchi ''Apocalisse di Abramo'' in ed. P.Sacchi ''Apocrifi dell'Antico Testamento Vol 3'' {{ISBN|88-394-0583-6}} (1999) *J.S. Hernández Valencia, ''Hombres ciegos, ídolos huecos: fetichismo y alteridad en la crítica de la idolatría del Apocalipsis de Abrahán'' (Medellín: Fondo Editorial Universidad Católica Luis Amigó, 2023) {{ISBN|978-958-8943-91-6}} ==Viungo vya nje== * [http://www.marquette.edu/maqom/box.pdf Apocalypse of Abraham] * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=361&letter=A Jewish Encyclopedia: ABRAHAM, APOCALYPSE OF] * [http://www.marquette.edu/maqom/praxis.html Divine Name Traditions in Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/terah.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/pteromorphic.html The Pteromorphic Angelology of the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/fallentrees.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:apokrifa]] q9p23dvlzi3h27j05bbumd42skai9mw 1578376 1578346 2026-07-04T19:10:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1578376 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 1]] au [[karne ya 2]] ([[70]] - [[150]])<ref>{{Rejea kitabu |last1=McDonald |first1=Lee Martin |url=https://www.worldcat.org/title/960090539 |title=The formation of the biblical canon |last2=McDonald |first2=Lee Martin |date=2017 |publisher=Bloomsbury T&T Clark |isbn=978-0-567-66933-9 |edition= |location=London; New York |pages=139 |oclc=960090539}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Vyanzo== *R. Rubinkiewicz ''Apocalypse of Abraham, a new Translation and Introduction'' in ed. James Charlesworth ''The Old Testament Pseudepigrapha, Vol 1'' {{ISBN|0-385-09630-5}} (1983) *P.Sacchi ''Apocalisse di Abramo'' in ed. P.Sacchi ''Apocrifi dell'Antico Testamento Vol 3'' {{ISBN|88-394-0583-6}} (1999) *J.S. Hernández Valencia, ''Hombres ciegos, ídolos huecos: fetichismo y alteridad en la crítica de la idolatría del Apocalipsis de Abrahán'' (Medellín: Fondo Editorial Universidad Católica Luis Amigó, 2023) {{ISBN|978-958-8943-91-6}} ==Viungo vya nje== * [http://www.marquette.edu/maqom/box.pdf Apocalypse of Abraham] * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=361&letter=A Jewish Encyclopedia: ABRAHAM, APOCALYPSE OF] * [http://www.marquette.edu/maqom/praxis.html Divine Name Traditions in Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/terah.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/pteromorphic.html The Pteromorphic Angelology of the Apocalypse of Abraham] * [http://www.marquette.edu/maqom/fallentrees.html Polemics with the Divine Body Traditions in the Apocalypse of Abraham] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:apokrifa]] o6uluqaor47agw1wvtviuzutw4hglw1 0 241305 1578347 1576826 2026-07-04T12:05:31Z Riccardo Riccioni 452 1578347 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]], pia kwa sababu kina mwelekeo wa [[Ujuzilio|Kignosi]]<ref name="nhl">{{cite book |last1=MacRae |first1=George W. |title=The Nag Hammadi library in English |date=March 1981 |publisher=Harper & Row |location=San Francisco |isbn=9780060669294 |pages=256 |url=https://archive.org/details/naghammadilibrar00jame/page/256/mode/2up |access-date=24 February 2023}}</ref><ref name="novum">{{cite journal |last1=Parrott |first1=Douglas M. |title=The 13 Kingdoms of the Apocalypse of Adam: Origin, Meaning and Significance |journal=Novum Testamentum |date=1989 |volume=31 |issue=1 |pages=67–87 |doi=10.1163/156853689X00153 |url=https://www.deepdyve.com/lp/brill/the-13-kingdoms-of-the-apocalypse-of-adam-origin-meaning-and-M8AUtGIyVb |access-date=24 February 2023|url-access=subscription }}</ref>. Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] katika [[karne ya 2]] au [[karne ya 3]]<ref name="jstor">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Scott T. |title=The "Apocalypse of Adam" and Pre-Christian Gnosticism |journal=Vigiliae Christianae |date=September 1990 |volume=44 |issue=3 |pages=263 |doi=10.2307/1583698 |url=https://www.jstor.org/stable/1583698 |access-date=24 February 2023|url-access=subscription }}</ref> . Kinadai kusimulia [[siri]] ambazo [[Adamu]] alimfunulia [[Mtoto|mwanae]] [[Seth]] kuhusu [[wokovu]] [[mwisho wa nyakati]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Apokrifa]] rey7hfkdtid0ylmn0xgb8b225uddcz8 0 241308 1578351 1576001 2026-07-04T12:17:54Z Riccardo Riccioni 452 1578351 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Neno la Shadraka''') ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]<ref>{{Cite web|title=Apocalypse of Sedrach|url=http://www.earlyjewishwritings.com/apocsedrach.html}}</ref>. Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] katika [[karne ya 2]] hadi [[karne ya 5]] ([[150]] - [[500]] hivi)<ref>{{Cite journal|doi=10.1093/JTS/OS-XI.4.572 |s2cid=161754570 |title=The Apocalypse of Sedrach |date=1910 |last1=Mercati |first1=Giuseppe Silvio |journal=The Journal of Theological Studies |issue=4 |pages=572–573 }}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Vyanzo== * S. Agourides (trans. & introduction), "Apocalypse of Sedrach", in J.H. Charlesworth (ed.), ''The Old Testament Pseudepigrapha'' (New York: Doubleday, 1983), 1.605-613. * A. Rutherford, "The Apocalypse of Sedrach", Ante Nicene Fathers, vol10, 175–80. English Translation. ==Viungo vya nje== * [https://www.ccel.org/ccel/schaff/anf09.viii.ii.html English translation] * [http://www.earlyjewishwritings.com/apocsedrach.html Early Jewish writings] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Apokrifa]] 4i0a9sqygedmph1ov6obj6685pzwy98 1578378 1578351 2026-07-04T19:10:21Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1578378 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Neno la Shadraka''') ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Apocalypse of Sedrach|url=http://www.earlyjewishwritings.com/apocsedrach.html}}</ref>. Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] katika [[karne ya 2]] hadi [[karne ya 5]] ([[150]] - [[500]] hivi)<ref>{{Rejea jarida|doi=10.1093/JTS/OS-XI.4.572 |s2cid=161754570 |title=The Apocalypse of Sedrach |date=1910 |last1=Mercati |first1=Giuseppe Silvio |journal=The Journal of Theological Studies |issue=4 |pages=572–573 }}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] * [[Apokrifa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Vyanzo== * S. Agourides (trans. & introduction), "Apocalypse of Sedrach", in J.H. Charlesworth (ed.), ''The Old Testament Pseudepigrapha'' (New York: Doubleday, 1983), 1.605-613. * A. Rutherford, "The Apocalypse of Sedrach", Ante Nicene Fathers, vol10, 175–80. English Translation. ==Viungo vya nje== * [https://www.ccel.org/ccel/schaff/anf09.viii.ii.html English translation] * [http://www.earlyjewishwritings.com/apocsedrach.html Early Jewish writings] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Apokrifa]] pe5jz3of2782ec0klnhx8edow940aax 0 241310 1578350 1576002 2026-07-04T12:14:07Z Riccardo Riccioni 452 1578350 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa labda kwa [[Kigiriki]] katika [[karne ya 1]] au [[karne ya 2]] kikapotea kwa kiasi kikubwa. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Viungo vya nje== *[https://web.archive.org/web/20110525021139/http://www.christianmedia.us/apocalypse-of-zephaniah.html Online text] *[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b525130103/ Papyrus d'Achmîm] at [[Bibliothèque nationale de France|BNF Gallica]], photographic plates of Copte 135 *[https://omekas.mom.fr/s/digimom/item/135 Mémoires publiés par les membres de la mission archéologique française au Caire] (1885); see pages 260-279 {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] azmuu4beeb7as6th9520po72v4yfame 0 241311 1578352 1576003 2026-07-04T12:36:08Z Riccardo Riccioni 452 1578352 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 7]] [[Baada ya Kristo|BK]] ingawa kinajidai kufunua maneno ya [[Zerubabeli]], aliyeishi [[karne ya 6 KK]] <ref name=stern>{{cite book|title=Rabbinic Fantasies: Imaginative Narratives from Classical Hebrew Literature |first=Martha |last=Himmelfarb |author-link =Martha Himmelfarb |editor=David Stern and Mark Mirsky |page=67f|year=1998|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-07402-6}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] == Tanbihi == {{reflist}} == Viungo vya nje == *[https://clas-pages.uncc.edu/john-reeves/research-projects/trajectories-in-near-eastern-apocalyptic/sefer-zerubbabel/ English translation of ''SEFER ZERUBBABEL''] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Uyahudi]] 7y21txn7lmgdbsky81jojpqj2b5ki81 0 241312 1578353 1576004 2026-07-04T12:43:13Z Riccardo Riccioni 452 1578353 wikitext text/x-wiki [[File:4q246-manuscript.jpg|thumb|250px|Gombo 4Q246.]] '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Gombo la Mwana wa Mungu'''<ref>Fitzmyer, J A. ''4Q246 The "Son of God" Document from Qumran''. Biblica 1993 p153-174</ref><ref name=":3">{{Cite journal|last=Mattila|first=S.L|date=1994|title=Two Contrasting Eschatologies at Qumran (4Q246 vs 1QM).|journal=New Testament Abstracts|volume=Biblica 75, no. 4|pages=518–538}}</ref>) ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiaramu]] katika [[karne ya 1 KK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Uyahudi]] d54itkyiuytmxwpkeixxeicx7idlc15 1578377 1578353 2026-07-04T19:10:11Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1578377 wikitext text/x-wiki [[File:4q246-manuscript.jpg|thumb|250px|Gombo 4Q246.]] '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Gombo la Mwana wa Mungu'''<ref>Fitzmyer, J A. ''4Q246 The "Son of God" Document from Qumran''. Biblica 1993 p153-174</ref><ref name=":3">{{Rejea jarida|last=Mattila|first=S.L|date=1994|title=Two Contrasting Eschatologies at Qumran (4Q246 vs 1QM).|journal=New Testament Abstracts|volume=Biblica 75, no. 4|pages=518–538}}</ref>) ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kiaramu]] katika [[karne ya 1 KK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Uyahudi]] 79xhcfjy5pw9t8ur7huiv7544llj5sl 0 241313 1578348 1576005 2026-07-04T12:09:10Z Riccardo Riccioni 452 1578348 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[jiwe]]<ref name="NatGeo">{{ cite news | url=http://channel.nationalgeographic.com/series/expedition-week/4290/facts | title=The First Jesus? | publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]] | access-date=5 August 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100819141040/http://channel.nationalgeographic.com/series/expedition-week/4290/facts | archive-date=19 August 2010 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> lenye [[maandishi]] ya [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Liliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 1 KK]] au [[karne ya 1]] [[Baada ya Kristo|BK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] == Tanbihi == {{notelist}} == Marejeo == {{refbegin|40em}} * {{cite journal |last=Atkinson |first=Kenneth |date=2018 |title=The Gabriel Revelation (Hazon Gabriel): A Reused Masseba Forgery? |journal=Qumran Chronicle |location=Moligany, Poland |publisher=The Enigma Press |issn=0867-8715 |volume=26 |number=3 |pages=113–127 |url=https://www.academia.edu/40999787 }} * {{cite book |last=Aus |first=Roger D. |chapter=Jesus as a Nazirite in Mark 14:25 par., and Joseph's reunion meal in Judaic tradition |editor-last=Evans |editor-first=Craig A. |editor-last2=Johnston |editor-first2=J.J. |title=Searching the Scriptures: Studies in Context and Intertextuality |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Library of New Testament Studies |year=2015 |isbn=978-0-567-66383-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=9O-ECgAAQBAJ&pg=PA91 |page=81ff }} * {{cite journal |last=Bar-Asher |first=Moshe |title=On the Language of 'The Vision of Gabriel' |journal=Revue de Qumran |volume=23 |number=4 |year=2008 |pages=491–524 |jstor=24663069 }} * {{cite news |last=Bronner |first=Ethan |author-link=Ethan Bronner |date=6 July 2008 |title=Ancient Tablet Ignites Debate on Messiah and Resurrection |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/07/06/world/middleeast/06stone.html |access-date=29 September 2017 }} * {{cite book |last=Byun |first=Seulgi L. |title=The Influence of Post-Biblical Hebrew and Aramaic on the Translator of Septuagint Isaiah |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies |year=2017 |isbn=978-0-567-67239-1 |url=https://books.google.com/books?id=zpmqDQAAQBAJ&pg=PA7 }} * {{cite book |last=Collins |first=J.J. |chapter=Gabriel and David: Some reflections on an enigmatic text |title=Apocalypse, Prophecy, and Pseudepigraphy: On Jewish Apocalyptic Literature |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing Company |year=2015 |isbn=978-1-4674-4383-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wdofCwAAQBAJ&pg=PA127 |page=127ff }} * {{cite book |last1=Dimant |first1=D. |last2=Kottsieper |first2=I. |title=The Dead Sea Scrolls in Scholarly Perspective: A History of Research |publisher=Brill |series=Studies on the Texts of the Desert of Judah |year=2012 |isbn=978-90-04-20806-3 |url=https://books.google.com/books?id=i6AQwnnEi6wC&pg=PA239 }} * {{cite journal |last=Elgvin |first=Torleif |year=2014 |title=Eschatology and Messianism in the Gabriel Inscription |journal=Journal of the Jesus Movement in Its Jewish Setting from the First to the Seventh Century |volume=1 |pages=5–25 |url=http://www.jjmjs.org/uploads/1/1/9/0/11908749/elgvin_gabriel_inscription.pdf |access-date=29 September 2017 }} {{small|This paper reworks and combines Elgvin's prior work on the Gabriel Revelation.}} * {{cite news |first=Daniel |last=Estrin |url=http://bigstory.ap.org/article/jerusalem-unveils-mysterious-hebrew-stone |title=Mysterious Hebrew stone displayed in Jerusalem |agency=[[Associated Press]] |date=30 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130503093324/http://bigstory.ap.org/article/jerusalem-unveils-mysterious-hebrew-stone |archive-date=3 May 2013}}<!-- Also at http://www.daily-chronicle.com/2013/05/01/mysterious-hebrew-stone-displayed-in-jerusalem/aarmbv1/ --> * {{cite book |last=Evans |first=Craig A. |author-link=Craig A. Evans |title=Jesus and the Ossuaries |publisher=Baylor University Press |year=2003 |isbn=978-0-918954-88-6 |url=https://books.google.com/books?id=beoorz4Jk3sC&pg=PA116 }} * {{cite book |last=Gaines |first=J.M.H. |title=The Poetic Priestly Source |publisher=Augsburg Fortress, Publishers |year=2015 |isbn=978-1-5064-0046-4 |url=https://books.google.com/books?id=pnHhCwAAQBAJ&pg=PA68 }} * {{cite journal |last=Goren |first=Yuval |year=2008 |title=Micromorphologic Examination of the 'Gabriel Revelation' Stone |journal=Israel Exploration Journal |volume=58 |number=2 |pages=220–229 |jstor=27927206}} * {{cite magazine |last=Halkin |first=Hillel |date=8 July 2008 |title=Blurry 'Vision of Gabriel' |magazine=[[The New York Sun]] |url=https://www.nysun.com/opinion/blurry-vision-of-gabriel/81384/ |access-date=14 October 2021 }} * {{cite journal |last=Hamidovic |first=David |year=2012 |title=An Eschatological Drama in Hazon Gabriel: Fantasy or Historical Background? |journal=Semitica |volume=54 |pages=233–250 |id=oai:serval.unil.ch:BIB_11BDA2887951 |issn=0373-630X }} * {{cite magazine |last=Hendel |first=Ronald |year=2009<!-- Published online in 2008 --> |title=The messiah son of Joseph: Simply sign |url=https://www.biblicalarchaeology.org/scholars-study/the-messiah-son-of-joseph/ |magazine=[[Biblical Archaeology Review]] |volume=35 |issue=1 |page=8 }} * {{cite book |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011a |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC }} [https://www.sbl-site.org/assets/pdfs/pubs/063529P.front.pdf Table of contents and preface] * {{cite book |last=Henze |first=Matthias |chapter=Some Observations on the Hazon Gabriel |pages=113–29 |chapter-url=https://www.academia.edu/download/36222284/Henze.Hazon_Gabriel.PDF |access-date=29 September 2017 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011b |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA113 }} * {{cite book |last=Hutchinson |first=R.J. |title=Searching for Jesus: New Discoveries in the Quest for Jesus of Nazareth—and How They Confirm the Gospel Accounts |publisher=Thomas Nelson |year=2015 |isbn=978-0-7180-1849-8 |url=https://books.google.com/books?id=09dhCAAAQBAJ&pg=PA117 }} * {{cite book |last=Jeselsohn |first=David |chapter=The Jeselsohn Stone: Discovery and Publication |pages=1–10 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA1 }} * {{cite book |last=Justnes |first=Årstein |date=16 January 2015 |chapter=Hazon Gabriel: A Modern Forgery? |title=Material Philology in the Dead Sea Scrolls: New Approaches for New Text Editions: Proceedings of the International Conference at the University of Copenhagen, 3–5 April, 2014 |chapter-url=https://www.academia.edu/24056084 |access-date=29 September 2017 }}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Also published as {{cite speech |last=Justnes |first=Årstein |date=16 January 2015 |title=Hazon Gabriel: A Modern Forgery? |event=Holy Scriptures Forum |location=Norway |publisher=University of Agder |url=http://scriptures.typepad.com/nytestamentlig-fagforum/2014/12/ |access-date=29 September 2017 |ref=none }} <!-- earlier non-english work: Justnes, Årstein. "Gabriels åpenbaring (Hazon Gabriel)-En moderne forfalskning?" Teologisk tidsskrift 3.02 (2015): 120-130. --> * {{cite journal |last1=Justnes |first1=Årstein |last2=Rasmussen |first2=Josephine Munch |year=2020 |title=Hazon Gabriel: A Display of Negligence |journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research |volume=384 |pages=69–76 |s2cid=225553689 |doi=10.1086/709464}} * {{cite journal | last=Klawans | first=Jonathan | title=Deceptive Intentions: Forgeries, Falsehoods and the Study of Ancient Judaism | journal=Jewish Quarterly Review | publisher=Project Muse | volume=108 | issue=4 | year=2018 | issn=1553-0604 | doi=10.1353/jqr.2018.0030 | pages=489–501| s2cid=165452745 | doi-access=free }} * {{cite news |last=Knohl |first=Israel |author-link=Israel Knohl |title=In three days, you shall live |work=Haaretz |date=19 April 2007 |url=https://www.haaretz.com/1.4816749 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208123626/https://www.haaretz.com/1.4816749 |url-status=dead |archive-date=8 February 2018 |access-date=7 February 2018 }} * {{cite journal |last=Knohl |first=Israel |year=2008a |title="By Three Days, Live": Messiahs, Resurrection, and Ascent to Heaven in Hazon Gabriel |journal=The Journal of Religion |publisher=University of Chicago Press |volume=88 |issue=2 |issn=0022-4189 |doi=10.1086/525562 |pages=147–158 |s2cid=170794593 }} * {{cite book |last=Knohl |first=Israel |year=<!--2011 |orig-year=-->2008b |chapter=The Gabriel Revelation and the Birth of Christianity |pages=435–476 |editor-last=Schiffman |editor-first=Lawrence H. |editor-last2=Roitman |editor-first2=Adolfo D. |editor-last3=Tzoref |editor-first3=Shani |title=The Dead Sea Scrolls and Contemporary Culture: Proceedings of the International Conference held at the Israel Museum, Jerusalem (July 6-8, 2008) |publisher=Brill |isbn=978-90-04-18593-7 |doi=10.1163/ej.9789004185937.i-770 }} [https://web.archive.org/web/20080710052556/http://www.imj.org.il/DSS_conference_2008/abstracts.html#Knohl abstract] * {{cite magazine |last=Knohl |first=Israel |year=2008c |title=The Messiah son of Joseph: 'Gabriel's revelation' and the Birth of a New Messianic Model |magazine=Biblical Archaeology Review |volume=34 |number=5 |pages=58–62 |url=https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=8 |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929233022/https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=8 |url-status=dead }} The translation from this document has been republished and is available online at {{cite web |last=Knohl |first=Israel |date=15 July 2008 |title='Gabriel's Revelation' Tablet Translation Now Available on Hartman Website |website=Shalom Hartman Institute |url=https://hartman.org.il/SHINews_View.asp?Article_Id=162 |access-date=31 January 2018 |archive-date=1 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201192931/https://hartman.org.il/SHINews_View.asp?Article_Id=162 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Knohl |first=I. |title=Messiahs and Resurrection in 'The Gabriel Revelation' |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Robert and Arlene Kogod Library of Judaic Studies |year=2009 |isbn=978-1-4411-1486-0 |url=https://books.google.com/books?id=m2fOBAAAQBAJ }} * {{cite book | last=Knohl | first=Israel | chapter=The Apocalyptic and Messianic Dimensions of the Gabriel Revelation in Their Historical Gontext | editor-last=Henze | editor-first=Matthias | title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation | publisher=Brill | series=Early Judaism and its literature | year=2011 | isbn=978-1-58983-541-2 | chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA39 | pages=39–60 }} * {{cite journal |last=Koller |first=Aaron |title=Book Review: Henze, Matthias, ed. Hazon Gabriel |journal=Review of Biblical Literature |year=2014 |volume=16 |pages=74–78 |url=http://fontes.lstc.edu/~rklein/Doc15/koller.pdf |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929232338/http://fontes.lstc.edu/~rklein/Doc15/koller.pdf |url-status=dead }} * {{cite book |last=Novenson |first=M.V. |title=The Grammar of Messianism: An Ancient Jewish Political Idiom and Its Users |publisher=Oxford University Press |year=2017 |isbn=978-0-19-025502-2 |url=https://books.google.com/books?id=VPdKDgAAQBAJ&pg=PA176 |page=176ff }}<!-- more in this source --> * {{cite book |last=O'Connell |first=J.H. |title=Jesus' Resurrection and Apparitions: A Bayesian Analysis |publisher=Wipf & Stock Publishers |year=2016 |isbn=978-1-4982-2559-5 |url=https://books.google.com/books?id=aLlyDQAAQBAJ&pg=PA214 }} * {{cite journal |last1=Qimron |first1=Elisha |last2=Yuditsky |first2=Alexey (Eliyahu) |year=2009 |title=Notes on the So-called 'Vision of Gabriel' Inscription |journal=Cathedra: For the History of Eretz Israel and Its Yishuv |volume=123 |pages=133–144 |language=he |jstor=23408340 }}. An abbreviated version{{sfn|Koller|2014}} was published as {{cite book |last1=Qimron |first1=Elisha |last2=Yuditsky |first2=Alexey (Eliyahu) |chapter=Notes on the So-Called Gabriel Vision Inscription |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA31 |pages=31–38 }} * {{cite book |last=Rendsburg |first=Gary |chapter=Hazon Gabriel: A Grammatical Sketch |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA61 |pages=61–92 }} * {{cite book | last=Septimus | first=Y. | title=On the Boundaries of Talmudic Prayer | publisher=Mohr Siebeck | series=Texts and Studies in Ancient Judaism | year=2015 | isbn=978-3-16-153421-8 | url=https://books.google.com/books?id=bL0yh0aW95UC&pg=PA153 | access-date=8 February 2018 }} * {{cite journal |last=Schniedewind |first=W. M. |year=2005 |title=Prolegomena for the Sociolinguistics of Classical Hebrew |journal=Journal of Hebrew Scriptures |volume=5 |doi=10.5508/jhs.2004.v5.a6 |url=https://journals.library.ualberta.ca/jhs/index.php/jhs/article/view/5757 |issn=1203-1542 |doi-access=free }}{{Dead link|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book |last=Terry |first=M. |title=Reader's Guide to Judaism |publisher=Taylor & Francis |year=2013 |isbn=978-1-135-94150-5 |url=https://books.google.com/books?id=Aw5EAgAAQBAJ&pg=PA551 }} * {{cite book |last=Witherington |first=B. |title=The Indelible Image: The Theological and Ethical Thought World of the New Testament: The Collective Witness |publisher=InterVarsity Press |year=2010 |isbn=978-0-8308-3862-2 |url=https://books.google.com/books?id=LhmU7erHYHQC&pg=PA211 }} Republished in {{cite book |last=Witherington |first=B. |title=New Testament Theology and Ethics |publisher=InterVarsity Press |volume=2 |year=2016 |isbn=978-0-8308-9984-5 |url=https://books.google.com/books?id=OwYwDAAAQBAJ&pg=PA211 }} * {{cite journal |last=Yardeni |first=Ada |year=2008 |title=A New Dead Sea Scroll in Stone? Bible-like Prophecy Was Mounted in a Wall 2,000 Years Ago |journal=Biblical Archaeology Review |volume=34 |number=1 |url=https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=3 |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929233022/https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=3 |url-status=dead }} [https://members.bib-arch.org/biblical-archaeology-review/34/1/16 From BAR website] [https://web.archive.org/web/20130404024948/http://www.bib-arch.org/archive.asp?PubID=BSBA&Volume=34&Issue=1&ArticleID=16&extraID=14 HTML archive without sidebars] * {{cite journal |last1=Yardeni |first1=Ada |last2=Elizur |first2=Binyamin |year=2007 |title=A First-Century BCE Prophetic Text Written on a Stone: First Publication |journal=Cathedra: For the History of Eretz Israel and Its Yishuv |volume=123 |pages=155–166 |language=he |jstor=23407585 }}, translated with minor additions{{sfn|Koller|2014}} in {{cite book |last1=Yardeni |first1=Ada |last2=Elizur |first2=Binyamin |chapter=A Hebrew Prophetic Text on Stone from the Early Herodian Period: A Preliminary Report |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA11 |pages=11–29 }} * {{cite journal |last=Young |first=Ian |year=2013 |title=Book Review: Hazon Gabriel: New Readings of the Gabriel Revelation |journal=Review of Biblical Literature |volume=15 |pages=211–215 |url=https://www.academia.edu/13584258 }}<!-- http://prophetess.lstc.edu/~rklein/Doc14/ianyoung.htm --> {{refend}} ===Subnotes=== {{reflist}} == Marejeo mengine == {{refbegin|40em}} * {{cite book |last=Beskow |first=Per |chapter=Modern Mystifications of Jesus |editor-last=Burkett |editor-first=Delbert |title=The Blackwell Companion to Jesus |publisher=Wiley-Blackwell |location=Oxford, UK |date=26 August 2010 |pages=458–473 |isbn=978-1-4443-2794-6 |doi=10.1002/9781444327946.ch28 }} * {{cite book |last=Capes |first=David B. |chapter=’Jerusalem’ in The Gabriel Revelation and the Revelation of John |pages=173–186 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA173 }}. An earlier draft of this chapter was published as {{cite book |last=David B. |first=Capes |date=24 January 2013 |title='Jerusalem' in The Gabriel Revelation and the Revelation of John |url=https://davidbcapes.com/articles/not-so-brief-articles/jerusalem-in-the-gabriel-revelation/ |access-date=29 September 2017 }} * {{cite web |last=Cohen-Matlofsky |first=Claude |title=Hazon Gabriel: A Social Historian's Point of View |website=The Bible and Interpretation |url=http://bibleinterp.com/opeds/coh368019.shtml |access-date=8 February 2018 |archive-date=29 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200729033457/http://www.bibleinterp.com/opeds/coh368019.shtml |url-status=dead }} * {{cite conference |last=García |first=E. Macarena |year=2016 |title=Messianism and Resurrection in Jewish Apocalyptic Literature and the Dead Sea Scrolls |event=St. Andrews Symposium for Biblical and Early Christian Studies Son of God: Divine Sonship in Jewish and Christian Antiquity June 6–8, 2016 |url=https://www.academia.edu/26179848 }} * {{cite journal |last=Hamidovic |first=David |year=2009 |title=La vision de Gabriel |journal=Revue d'Histoire et de Philosophie Religieuses |volume=89 |issue=2 |pages=147–168 |doi=10.3406/rhpr.2009.1389 |id=oai:serval.unil.ch:BIB_46BAAA309892 |issn=0035-2403 |language=fr}} * {{cite journal |last=Hazen |first=Craig |year=2009 |title=Gabriel's Revelation |journal=Christian Research Journal |volume=32 |number=2 |url=http://www.equip.org/article/gabriels-revelation/ |access-date=29 September 2017 }} [http://www.equip.org/PDF/JAF2322.pdf PDF] <!-- At a conference at the [[Israel Museum]] in Jerusalem between 6 and 8 July 2008, marking the 60th anniversary of the discovery of the Dead Sea scrolls, Knohl gave a paper on the tablet.{{sfn|Bronner|2008}}--> * {{cite magazine |last=Tabor |first=James |author-link=James Tabor |year=2013 |title=The 'Gabriel Stone' on Display |magazine=[[Bible History Daily]] |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-artifacts/inscriptions/the-gabriel-stone-on-display/ |access-date=8 February 2018 }} * {{cite journal |last=Tripp |first=Jeffrey M. |title=A Revelation from Gabriel to Nathan? The Herodian Temple and the Ideology of the Davidic Covenant in the Hazon Gabriel |journal=Annali di Storia dell'Esegesi |volume=31 |number=1 |year=2014 |pages=7–27 |url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001988525 |url-access=subscription |via=EBSCO }} ([https://asejournal.files.wordpress.com/2014/06/ase-31-1-abstracts.pdf abstract])<!-- probably most important source --> * {{cite magazine |last=Tabor |first=James |date=13 May 2013 |author-link=James Tabor |title=The "Gabriel Stone" on Display |magazine=Bible History Daily |publisher=Biblical Archeology Society |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-artifacts/inscriptions/the-gabriel-stone-on-display/ |access-date=29 September 2017 }} * {{cite journal |author=원용국 |title=사해사본에 나타난 "요셉의 아들 그 메시야 |trans-title=The messiah, the son of Joseph |work=성경과 고고학 <!--Bibles and Archeology --> |volume=72 |year=2012 |pages=4–18 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/NODE01804237 |language=Korean }} {{refend}} == Viungo vya nje == * [https://web.archive.org/web/20101224092040/http://www.bib-arch.org/news/dssinstone_english.pdf English translation] from {{harvnb|Yardeni|2008}} * [https://web.archive.org/web/20120515235133/http://www.bib-arch.org/images/DSS-stone-hebrew.jpg Hebrew text] from {{harvnb|Yardeni|2008}} * {{cite web |last=Yardeni |first=Ada |title=Untitled [Drawing of Hebrew as it is written on the stone] |date=14 March 2007 |url=http://www.nfc.co.il/uploadFIles/848324000835419.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080110201612/http://www.nfc.co.il/uploadFIles/848324000835419.pdf |archive-date=10 January 2008}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Uyahudi]] gar1a241rir5ugtbk3qk97432z9kmhm 1578349 1578348 2026-07-04T12:11:01Z Riccardo Riccioni 452 1578349 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[jiwe]]<ref name="NatGeo">{{ cite news | url=http://channel.nationalgeographic.com/series/expedition-week/4290/facts | title=The First Jesus? | publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]] | access-date=5 August 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100819141040/http://channel.nationalgeographic.com/series/expedition-week/4290/facts | archive-date=19 August 2010 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> lenye [[maandishi]] ya [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Liliandikwa kwa [[Kiebrania]] katika [[karne ya 1 KK]] au [[karne ya 1]] [[Baada ya Kristo|BK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] == Tanbihi == {{marejeo}} == Marejeo == {{refbegin|40em}} * {{cite journal |last=Atkinson |first=Kenneth |date=2018 |title=The Gabriel Revelation (Hazon Gabriel): A Reused Masseba Forgery? |journal=Qumran Chronicle |location=Moligany, Poland |publisher=The Enigma Press |issn=0867-8715 |volume=26 |number=3 |pages=113–127 |url=https://www.academia.edu/40999787 }} * {{cite book |last=Aus |first=Roger D. |chapter=Jesus as a Nazirite in Mark 14:25 par., and Joseph's reunion meal in Judaic tradition |editor-last=Evans |editor-first=Craig A. |editor-last2=Johnston |editor-first2=J.J. |title=Searching the Scriptures: Studies in Context and Intertextuality |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Library of New Testament Studies |year=2015 |isbn=978-0-567-66383-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=9O-ECgAAQBAJ&pg=PA91 |page=81ff }} * {{cite journal |last=Bar-Asher |first=Moshe |title=On the Language of 'The Vision of Gabriel' |journal=Revue de Qumran |volume=23 |number=4 |year=2008 |pages=491–524 |jstor=24663069 }} * {{cite news |last=Bronner |first=Ethan |author-link=Ethan Bronner |date=6 July 2008 |title=Ancient Tablet Ignites Debate on Messiah and Resurrection |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/07/06/world/middleeast/06stone.html |access-date=29 September 2017 }} * {{cite book |last=Byun |first=Seulgi L. |title=The Influence of Post-Biblical Hebrew and Aramaic on the Translator of Septuagint Isaiah |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies |year=2017 |isbn=978-0-567-67239-1 |url=https://books.google.com/books?id=zpmqDQAAQBAJ&pg=PA7 }} * {{cite book |last=Collins |first=J.J. |chapter=Gabriel and David: Some reflections on an enigmatic text |title=Apocalypse, Prophecy, and Pseudepigraphy: On Jewish Apocalyptic Literature |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing Company |year=2015 |isbn=978-1-4674-4383-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wdofCwAAQBAJ&pg=PA127 |page=127ff }} * {{cite book |last1=Dimant |first1=D. |last2=Kottsieper |first2=I. |title=The Dead Sea Scrolls in Scholarly Perspective: A History of Research |publisher=Brill |series=Studies on the Texts of the Desert of Judah |year=2012 |isbn=978-90-04-20806-3 |url=https://books.google.com/books?id=i6AQwnnEi6wC&pg=PA239 }} * {{cite journal |last=Elgvin |first=Torleif |year=2014 |title=Eschatology and Messianism in the Gabriel Inscription |journal=Journal of the Jesus Movement in Its Jewish Setting from the First to the Seventh Century |volume=1 |pages=5–25 |url=http://www.jjmjs.org/uploads/1/1/9/0/11908749/elgvin_gabriel_inscription.pdf |access-date=29 September 2017 }} {{small|This paper reworks and combines Elgvin's prior work on the Gabriel Revelation.}} * {{cite news |first=Daniel |last=Estrin |url=http://bigstory.ap.org/article/jerusalem-unveils-mysterious-hebrew-stone |title=Mysterious Hebrew stone displayed in Jerusalem |agency=[[Associated Press]] |date=30 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130503093324/http://bigstory.ap.org/article/jerusalem-unveils-mysterious-hebrew-stone |archive-date=3 May 2013}}<!-- Also at http://www.daily-chronicle.com/2013/05/01/mysterious-hebrew-stone-displayed-in-jerusalem/aarmbv1/ --> * {{cite book |last=Evans |first=Craig A. |author-link=Craig A. Evans |title=Jesus and the Ossuaries |publisher=Baylor University Press |year=2003 |isbn=978-0-918954-88-6 |url=https://books.google.com/books?id=beoorz4Jk3sC&pg=PA116 }} * {{cite book |last=Gaines |first=J.M.H. |title=The Poetic Priestly Source |publisher=Augsburg Fortress, Publishers |year=2015 |isbn=978-1-5064-0046-4 |url=https://books.google.com/books?id=pnHhCwAAQBAJ&pg=PA68 }} * {{cite journal |last=Goren |first=Yuval |year=2008 |title=Micromorphologic Examination of the 'Gabriel Revelation' Stone |journal=Israel Exploration Journal |volume=58 |number=2 |pages=220–229 |jstor=27927206}} * {{cite magazine |last=Halkin |first=Hillel |date=8 July 2008 |title=Blurry 'Vision of Gabriel' |magazine=[[The New York Sun]] |url=https://www.nysun.com/opinion/blurry-vision-of-gabriel/81384/ |access-date=14 October 2021 }} * {{cite journal |last=Hamidovic |first=David |year=2012 |title=An Eschatological Drama in Hazon Gabriel: Fantasy or Historical Background? |journal=Semitica |volume=54 |pages=233–250 |id=oai:serval.unil.ch:BIB_11BDA2887951 |issn=0373-630X }} * {{cite magazine |last=Hendel |first=Ronald |year=2009<!-- Published online in 2008 --> |title=The messiah son of Joseph: Simply sign |url=https://www.biblicalarchaeology.org/scholars-study/the-messiah-son-of-joseph/ |magazine=[[Biblical Archaeology Review]] |volume=35 |issue=1 |page=8 }} * {{cite book |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011a |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC }} [https://www.sbl-site.org/assets/pdfs/pubs/063529P.front.pdf Table of contents and preface] * {{cite book |last=Henze |first=Matthias |chapter=Some Observations on the Hazon Gabriel |pages=113–29 |chapter-url=https://www.academia.edu/download/36222284/Henze.Hazon_Gabriel.PDF |access-date=29 September 2017 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011b |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA113 }} * {{cite book |last=Hutchinson |first=R.J. |title=Searching for Jesus: New Discoveries in the Quest for Jesus of Nazareth—and How They Confirm the Gospel Accounts |publisher=Thomas Nelson |year=2015 |isbn=978-0-7180-1849-8 |url=https://books.google.com/books?id=09dhCAAAQBAJ&pg=PA117 }} * {{cite book |last=Jeselsohn |first=David |chapter=The Jeselsohn Stone: Discovery and Publication |pages=1–10 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA1 }} * {{cite book |last=Justnes |first=Årstein |date=16 January 2015 |chapter=Hazon Gabriel: A Modern Forgery? |title=Material Philology in the Dead Sea Scrolls: New Approaches for New Text Editions: Proceedings of the International Conference at the University of Copenhagen, 3–5 April, 2014 |chapter-url=https://www.academia.edu/24056084 |access-date=29 September 2017 }}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Also published as {{cite speech |last=Justnes |first=Årstein |date=16 January 2015 |title=Hazon Gabriel: A Modern Forgery? |event=Holy Scriptures Forum |location=Norway |publisher=University of Agder |url=http://scriptures.typepad.com/nytestamentlig-fagforum/2014/12/ |access-date=29 September 2017 |ref=none }} <!-- earlier non-english work: Justnes, Årstein. "Gabriels åpenbaring (Hazon Gabriel)-En moderne forfalskning?" Teologisk tidsskrift 3.02 (2015): 120-130. --> * {{cite journal |last1=Justnes |first1=Årstein |last2=Rasmussen |first2=Josephine Munch |year=2020 |title=Hazon Gabriel: A Display of Negligence |journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research |volume=384 |pages=69–76 |s2cid=225553689 |doi=10.1086/709464}} * {{cite journal | last=Klawans | first=Jonathan | title=Deceptive Intentions: Forgeries, Falsehoods and the Study of Ancient Judaism | journal=Jewish Quarterly Review | publisher=Project Muse | volume=108 | issue=4 | year=2018 | issn=1553-0604 | doi=10.1353/jqr.2018.0030 | pages=489–501| s2cid=165452745 | doi-access=free }} * {{cite news |last=Knohl |first=Israel |author-link=Israel Knohl |title=In three days, you shall live |work=Haaretz |date=19 April 2007 |url=https://www.haaretz.com/1.4816749 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208123626/https://www.haaretz.com/1.4816749 |url-status=dead |archive-date=8 February 2018 |access-date=7 February 2018 }} * {{cite journal |last=Knohl |first=Israel |year=2008a |title="By Three Days, Live": Messiahs, Resurrection, and Ascent to Heaven in Hazon Gabriel |journal=The Journal of Religion |publisher=University of Chicago Press |volume=88 |issue=2 |issn=0022-4189 |doi=10.1086/525562 |pages=147–158 |s2cid=170794593 }} * {{cite book |last=Knohl |first=Israel |year=<!--2011 |orig-year=-->2008b |chapter=The Gabriel Revelation and the Birth of Christianity |pages=435–476 |editor-last=Schiffman |editor-first=Lawrence H. |editor-last2=Roitman |editor-first2=Adolfo D. |editor-last3=Tzoref |editor-first3=Shani |title=The Dead Sea Scrolls and Contemporary Culture: Proceedings of the International Conference held at the Israel Museum, Jerusalem (July 6-8, 2008) |publisher=Brill |isbn=978-90-04-18593-7 |doi=10.1163/ej.9789004185937.i-770 }} [https://web.archive.org/web/20080710052556/http://www.imj.org.il/DSS_conference_2008/abstracts.html#Knohl abstract] * {{cite magazine |last=Knohl |first=Israel |year=2008c |title=The Messiah son of Joseph: 'Gabriel's revelation' and the Birth of a New Messianic Model |magazine=Biblical Archaeology Review |volume=34 |number=5 |pages=58–62 |url=https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=8 |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929233022/https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=8 |url-status=dead }} The translation from this document has been republished and is available online at {{cite web |last=Knohl |first=Israel |date=15 July 2008 |title='Gabriel's Revelation' Tablet Translation Now Available on Hartman Website |website=Shalom Hartman Institute |url=https://hartman.org.il/SHINews_View.asp?Article_Id=162 |access-date=31 January 2018 |archive-date=1 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201192931/https://hartman.org.il/SHINews_View.asp?Article_Id=162 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Knohl |first=I. |title=Messiahs and Resurrection in 'The Gabriel Revelation' |publisher=Bloomsbury Publishing |series=The Robert and Arlene Kogod Library of Judaic Studies |year=2009 |isbn=978-1-4411-1486-0 |url=https://books.google.com/books?id=m2fOBAAAQBAJ }} * {{cite book | last=Knohl | first=Israel | chapter=The Apocalyptic and Messianic Dimensions of the Gabriel Revelation in Their Historical Gontext | editor-last=Henze | editor-first=Matthias | title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation | publisher=Brill | series=Early Judaism and its literature | year=2011 | isbn=978-1-58983-541-2 | chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA39 | pages=39–60 }} * {{cite journal |last=Koller |first=Aaron |title=Book Review: Henze, Matthias, ed. Hazon Gabriel |journal=Review of Biblical Literature |year=2014 |volume=16 |pages=74–78 |url=http://fontes.lstc.edu/~rklein/Doc15/koller.pdf |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929232338/http://fontes.lstc.edu/~rklein/Doc15/koller.pdf |url-status=dead }} * {{cite book |last=Novenson |first=M.V. |title=The Grammar of Messianism: An Ancient Jewish Political Idiom and Its Users |publisher=Oxford University Press |year=2017 |isbn=978-0-19-025502-2 |url=https://books.google.com/books?id=VPdKDgAAQBAJ&pg=PA176 |page=176ff }}<!-- more in this source --> * {{cite book |last=O'Connell |first=J.H. |title=Jesus' Resurrection and Apparitions: A Bayesian Analysis |publisher=Wipf & Stock Publishers |year=2016 |isbn=978-1-4982-2559-5 |url=https://books.google.com/books?id=aLlyDQAAQBAJ&pg=PA214 }} * {{cite journal |last1=Qimron |first1=Elisha |last2=Yuditsky |first2=Alexey (Eliyahu) |year=2009 |title=Notes on the So-called 'Vision of Gabriel' Inscription |journal=Cathedra: For the History of Eretz Israel and Its Yishuv |volume=123 |pages=133–144 |language=he |jstor=23408340 }}. An abbreviated version{{sfn|Koller|2014}} was published as {{cite book |last1=Qimron |first1=Elisha |last2=Yuditsky |first2=Alexey (Eliyahu) |chapter=Notes on the So-Called Gabriel Vision Inscription |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA31 |pages=31–38 }} * {{cite book |last=Rendsburg |first=Gary |chapter=Hazon Gabriel: A Grammatical Sketch |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA61 |pages=61–92 }} * {{cite book | last=Septimus | first=Y. | title=On the Boundaries of Talmudic Prayer | publisher=Mohr Siebeck | series=Texts and Studies in Ancient Judaism | year=2015 | isbn=978-3-16-153421-8 | url=https://books.google.com/books?id=bL0yh0aW95UC&pg=PA153 | access-date=8 February 2018 }} * {{cite journal |last=Schniedewind |first=W. M. |year=2005 |title=Prolegomena for the Sociolinguistics of Classical Hebrew |journal=Journal of Hebrew Scriptures |volume=5 |doi=10.5508/jhs.2004.v5.a6 |url=https://journals.library.ualberta.ca/jhs/index.php/jhs/article/view/5757 |issn=1203-1542 |doi-access=free }}{{Dead link|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book |last=Terry |first=M. |title=Reader's Guide to Judaism |publisher=Taylor & Francis |year=2013 |isbn=978-1-135-94150-5 |url=https://books.google.com/books?id=Aw5EAgAAQBAJ&pg=PA551 }} * {{cite book |last=Witherington |first=B. |title=The Indelible Image: The Theological and Ethical Thought World of the New Testament: The Collective Witness |publisher=InterVarsity Press |year=2010 |isbn=978-0-8308-3862-2 |url=https://books.google.com/books?id=LhmU7erHYHQC&pg=PA211 }} Republished in {{cite book |last=Witherington |first=B. |title=New Testament Theology and Ethics |publisher=InterVarsity Press |volume=2 |year=2016 |isbn=978-0-8308-9984-5 |url=https://books.google.com/books?id=OwYwDAAAQBAJ&pg=PA211 }} * {{cite journal |last=Yardeni |first=Ada |year=2008 |title=A New Dead Sea Scroll in Stone? Bible-like Prophecy Was Mounted in a Wall 2,000 Years Ago |journal=Biblical Archaeology Review |volume=34 |number=1 |url=https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=3 |access-date=29 September 2017 |archive-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929233022/https://c795631.ssl.cf2.rackcdn.com/gabriels_revelation.pdf#page=3 |url-status=dead }} [https://members.bib-arch.org/biblical-archaeology-review/34/1/16 From BAR website] [https://web.archive.org/web/20130404024948/http://www.bib-arch.org/archive.asp?PubID=BSBA&Volume=34&Issue=1&ArticleID=16&extraID=14 HTML archive without sidebars] * {{cite journal |last1=Yardeni |first1=Ada |last2=Elizur |first2=Binyamin |year=2007 |title=A First-Century BCE Prophetic Text Written on a Stone: First Publication |journal=Cathedra: For the History of Eretz Israel and Its Yishuv |volume=123 |pages=155–166 |language=he |jstor=23407585 }}, translated with minor additions{{sfn|Koller|2014}} in {{cite book |last1=Yardeni |first1=Ada |last2=Elizur |first2=Binyamin |chapter=A Hebrew Prophetic Text on Stone from the Early Herodian Period: A Preliminary Report |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |series=Early Judaism and its literature |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA11 |pages=11–29 }} * {{cite journal |last=Young |first=Ian |year=2013 |title=Book Review: Hazon Gabriel: New Readings of the Gabriel Revelation |journal=Review of Biblical Literature |volume=15 |pages=211–215 |url=https://www.academia.edu/13584258 }}<!-- http://prophetess.lstc.edu/~rklein/Doc14/ianyoung.htm --> {{refend}} ===Subnotes=== {{reflist}} == Marejeo mengine == {{refbegin|40em}} * {{cite book |last=Beskow |first=Per |chapter=Modern Mystifications of Jesus |editor-last=Burkett |editor-first=Delbert |title=The Blackwell Companion to Jesus |publisher=Wiley-Blackwell |location=Oxford, UK |date=26 August 2010 |pages=458–473 |isbn=978-1-4443-2794-6 |doi=10.1002/9781444327946.ch28 }} * {{cite book |last=Capes |first=David B. |chapter=’Jerusalem’ in The Gabriel Revelation and the Revelation of John |pages=173–186 |editor-last=Henze |editor-first=Matthias |title=Hazon Gabriel: New readings of the Gabriel Revelation |publisher=Brill |year=2011 |isbn=978-1-58983-541-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWgc2zexTIIC&pg=PA173 }}. An earlier draft of this chapter was published as {{cite book |last=David B. |first=Capes |date=24 January 2013 |title='Jerusalem' in The Gabriel Revelation and the Revelation of John |url=https://davidbcapes.com/articles/not-so-brief-articles/jerusalem-in-the-gabriel-revelation/ |access-date=29 September 2017 }} * {{cite web |last=Cohen-Matlofsky |first=Claude |title=Hazon Gabriel: A Social Historian's Point of View |website=The Bible and Interpretation |url=http://bibleinterp.com/opeds/coh368019.shtml |access-date=8 February 2018 |archive-date=29 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200729033457/http://www.bibleinterp.com/opeds/coh368019.shtml |url-status=dead }} * {{cite conference |last=García |first=E. Macarena |year=2016 |title=Messianism and Resurrection in Jewish Apocalyptic Literature and the Dead Sea Scrolls |event=St. Andrews Symposium for Biblical and Early Christian Studies Son of God: Divine Sonship in Jewish and Christian Antiquity June 6–8, 2016 |url=https://www.academia.edu/26179848 }} * {{cite journal |last=Hamidovic |first=David |year=2009 |title=La vision de Gabriel |journal=Revue d'Histoire et de Philosophie Religieuses |volume=89 |issue=2 |pages=147–168 |doi=10.3406/rhpr.2009.1389 |id=oai:serval.unil.ch:BIB_46BAAA309892 |issn=0035-2403 |language=fr}} * {{cite journal |last=Hazen |first=Craig |year=2009 |title=Gabriel's Revelation |journal=Christian Research Journal |volume=32 |number=2 |url=http://www.equip.org/article/gabriels-revelation/ |access-date=29 September 2017 }} [http://www.equip.org/PDF/JAF2322.pdf PDF] <!-- At a conference at the [[Israel Museum]] in Jerusalem between 6 and 8 July 2008, marking the 60th anniversary of the discovery of the Dead Sea scrolls, Knohl gave a paper on the tablet.{{sfn|Bronner|2008}}--> * {{cite magazine |last=Tabor |first=James |author-link=James Tabor |year=2013 |title=The 'Gabriel Stone' on Display |magazine=[[Bible History Daily]] |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-artifacts/inscriptions/the-gabriel-stone-on-display/ |access-date=8 February 2018 }} * {{cite journal |last=Tripp |first=Jeffrey M. |title=A Revelation from Gabriel to Nathan? The Herodian Temple and the Ideology of the Davidic Covenant in the Hazon Gabriel |journal=Annali di Storia dell'Esegesi |volume=31 |number=1 |year=2014 |pages=7–27 |url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001988525 |url-access=subscription |via=EBSCO }} ([https://asejournal.files.wordpress.com/2014/06/ase-31-1-abstracts.pdf abstract])<!-- probably most important source --> * {{cite magazine |last=Tabor |first=James |date=13 May 2013 |author-link=James Tabor |title=The "Gabriel Stone" on Display |magazine=Bible History Daily |publisher=Biblical Archeology Society |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-artifacts/inscriptions/the-gabriel-stone-on-display/ |access-date=29 September 2017 }} * {{cite journal |author=원용국 |title=사해사본에 나타난 "요셉의 아들 그 메시야 |trans-title=The messiah, the son of Joseph |work=성경과 고고학 <!--Bibles and Archeology --> |volume=72 |year=2012 |pages=4–18 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/NODE01804237 |language=Korean }} {{refend}} == Viungo vya nje == * [https://web.archive.org/web/20101224092040/http://www.bib-arch.org/news/dssinstone_english.pdf English translation] from {{harvnb|Yardeni|2008}} * [https://web.archive.org/web/20120515235133/http://www.bib-arch.org/images/DSS-stone-hebrew.jpg Hebrew text] from {{harvnb|Yardeni|2008}} * {{cite web |last=Yardeni |first=Ada |title=Untitled [Drawing of Hebrew as it is written on the stone] |date=14 March 2007 |url=http://www.nfc.co.il/uploadFIles/848324000835419.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080110201612/http://www.nfc.co.il/uploadFIles/848324000835419.pdf |archive-date=10 January 2008}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Uyahudi]] 80r80u6cgb364u9s47vo29ym1oxn30b 0 241316 1578354 1576008 2026-07-04T12:49:32Z Riccardo Riccioni 452 1578354 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]] lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]<ref name=Wheeler>''Historical Dictionary of Prophets in Islam and Judaism'', B.M. Wheeler, ''Apocalypse of Daniel''</ref> . Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] katika miaka ya kwanza ya [[karne ya 9]], ingawa kinajidai kuandikwa na [[Danieli (Biblia)|nabii Danieli]]<ref name="Zervos">G.T. Zervos ''Apocalypse of Daniel, a new Translation and Introduction'' in ed. James Charlesworth ''The Old Testament Pseudepigrapha, Vol 1'' {{ISBN|0-385-09630-5}} (1983)</ref>. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== *[http://www.earlyjewishwritings.com/apocdaniel.html information on Early Jewish Writings] {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:fasihi ya Kigiriki]] bls0d7ejry5cfv8vjstfni3e6cxus6n 0 241317 1578355 1576009 2026-07-04T13:05:39Z Riccardo Riccioni 452 1578355 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Neno na Ufunuo wa Ezra''') ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]]<ref>{{cite web|url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf08.vii.xxxix.html |title=ANF08. The Twelve Patriarchs, Excerpts and Epistles, The Clementia, Apocrypha, Decretals, Memoirs of Edessa and Syriac Documents, Remains of the First - Christian Classics Ethereal Library |publisher=Ccel.org |date=2005-06-01 |accessdate=2015-06-26}}</ref> lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] kati ya [[karne ya 2]] na [[karne ya 9]] [[Baada ya Kristo|BK]], ingawa kinajidai kuandikwa na [[Ezra]], [[kuhani]] wa [[karne ya 5 KK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Viungo vya nje== {{wikisource|Ante-Nicene Fathers/Volume VIII/Apocrypha of the New Testament/Revelation of Esdras|Revelation of Esdras}}{{wikisource-lang|el|Αποκάλυψις Εσδράμ}} *{{cite book|editor-last1=Charles|editor-first1=Robert Henry|editor-link1=Robert Charles (scholar)|title=The Apocrypha and Pseudepigrapha of the Old Testament in English|volume=II:Pseudoepigrapha|chapter=Apocalypses—Ezra|pages=542-624|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|year=1913|chapter-url=https://archive.org/details/apocryphapseudep02charuoft/page/542/mode/2up}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Fasihi ya Kigiriki]] 241lz8ikaejwkmh5y92v2v48uuxxyts 1578356 1578355 2026-07-04T13:06:28Z Riccardo Riccioni 452 /* Viungo vya nje */ 1578356 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Neno na Ufunuo wa Ezra''') ni [[kitabu]] cha kale kilichoandikwa kwa [[mtindo wa kiapokalipti]]<ref>{{cite web|url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf08.vii.xxxix.html |title=ANF08. The Twelve Patriarchs, Excerpts and Epistles, The Clementia, Apocrypha, Decretals, Memoirs of Edessa and Syriac Documents, Remains of the First - Christian Classics Ethereal Library |publisher=Ccel.org |date=2005-06-01 |accessdate=2015-06-26}}</ref> lakini [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]]. Kiliandikwa kwa [[Kigiriki]] kati ya [[karne ya 2]] na [[karne ya 9]] [[Baada ya Kristo|BK]], ingawa kinajidai kuandikwa na [[Ezra]], [[kuhani]] wa [[karne ya 5 KK]]. ==Tazama pia== * [[Maandiko ya kiapokalipti]] ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Viungo vya nje== {{wikisource|Ante-Nicene Fathers/Volume VIII/Apocrypha of the New Testament/Revelation of Esdras|Revelation of Esdras}} *{{cite book|editor-last1=Charles|editor-first1=Robert Henry|editor-link1=Robert Charles (scholar)|title=The Apocrypha and Pseudepigrapha of the Old Testament in English|volume=II:Pseudoepigrapha|chapter=Apocalypses—Ezra|pages=542-624|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|year=1913|chapter-url=https://archive.org/details/apocryphapseudep02charuoft/page/542/mode/2up}} {{mbegu-kitabu}} [[Jamii:maandiko ya kiapokalipti]] [[Jamii:Fasihi ya Kigiriki]] mizqsj2dc5nz6afsyeyxjjylvnxwes9 0 241809 1578393 1578270 2026-07-05T04:08:02Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1578393 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (au '''Maandishi yaliyobaki ya [[Nabii Yeremia|Yeremia]]'''<ref>{{Cite web|url=http://ccat.sas.upenn.edu/rs/rak/publics/pseudepig/ParJer-Eng.html|title=Paraleipomena Jeremiah English}}</ref>) ni [[kitabu]] cha kale ambacho [[Kanuni ya Biblia|hakikukubaliwa]] kama [[Neno la Mungu]], isipokuwa na [[Ukristo|Wakristo]] [[Waorthodoksi wa Mashariki]] wa [[Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia|Ethiopia]] na [[Kanisa la Kiorthodoksi la Eritrea|Eritrea]]. Kiliandikwa [[mwaka]] [[136]] hivi, ingawa kinajidai kuandikwa na [[nabii Baruku]]. ==Tazama pia== * [[Apokrifa]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [https://ccat.sas.upenn.edu/rak//publics/pseudepig/ParJer-Eng.html English translation] * [https://web.archive.org/web/20081001042651/http://ocp.acadiau.ca/ Greek text] * [http://www.earlyjewishwritings.com/4baruch.html Early Jewish Writings] * [https://web.archive.org/web/20070128151732/http://wesley.nnu.edu/biblical_studies/noncanon/summaries/4baruch-notes.htm Notes on 4 Baruch] {{mbegu-Biblia}} [[Jamii:apokrifa]] [[Jamii:Biblia]] rcr7d0v82r81s4if7aosh091614rx87 0 241837 1578357 2026-07-04T13:42:47Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[File:Zerubbabel_and_Cyrus_from_Jacob_van_Loo_(cropped).jpg|thumb|Zerubabeli akimuonyesha mfalme Koreshi II [[ramani]] ya Yerusalemu utakavyojengwa upya.]] [[File:Zerubbabel's Temple, B.C. 579 LOC matpc.11788.tif|thumb|Hekalu la Zerubabeli lilivyochorwa miaka 1898–1946 hivi.]] '''Zerubabeli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''זְרֻבָּבֶל''', ''Zerubbāḇel'', yaani [[mbegu]] ya [[Babeli]] <ref name= Finkie>{{cite book |author1=Israel Finkelstein|Finke...' 1578357 wikitext text/x-wiki [[File:Zerubbabel_and_Cyrus_from_Jacob_van_Loo_(cropped).jpg|thumb|Zerubabeli akimuonyesha mfalme Koreshi II [[ramani]] ya Yerusalemu utakavyojengwa upya.]] [[File:Zerubbabel's Temple, B.C. 579 LOC matpc.11788.tif|thumb|Hekalu la Zerubabeli lilivyochorwa miaka 1898–1946 hivi.]] '''Zerubabeli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''זְרֻבָּבֶל''', ''Zerubbāḇel'', yaani [[mbegu]] ya [[Babeli]] <ref name= Finkie>{{cite book |author1=[[Israel Finkelstein|Finkelstein, Israel]] |author2=[[Neil Asher Silberman|Silberman, Neil Asher]] |title= David and Solomon: in search of the Bible's sacred kings and the roots of the Western tradition |publisher= Free Press |publication-place= New York |date= 2006 |isbn=0-7432-4362-5 |page=}}</ref><ref>"Zerubbabel." ''Encyclopaedia Judaica'' online. 2nd ed. Macmillan Reference, Detroit, USA, 2007. [http://go.galegroup.com/ps/retrieve.do?sgHitCountType=None&sort=RELEVANCE&inPS=true&prodId=GVRL&userGroupName=imcpl1111&tabID=T003&searchId=R1&resultListType=RESULT_LIST&contentSegment=&searchType=AdvancedSearchForm&currentPosition=2&contentSet=GALE|CX2587521512&&docId=GALE|CX2587521512&docType=GALE&role= Gale Virtual Reference Library.] Retrieved 6 Dec. 2010.</ref>) alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 6 KK]], [[mwana]] wa [[Shealtieli]]<ref>[[Kitabu cha Ezra]] 3:2,8; 5:2; [[Kitabu cha Nehemia|Neh]] 12:1; [[Kitabu cha Hagai]] 1:1,12,14</ref> na [[mjukuu]] wa [[mfalme Yekonia]]<ref>{{Cite book |title=T&T Clark Encyclopedia of Second Temple Judaism |last=Silverman |first=Jason M. |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2019 |isbn=978-0-567-66095-4 |editor-last=Stuckenbruck |editor-first=Loren T. |volume=2 |page=840 |chapter=Zerubbabel |editor-last2=Gurtner |editor-first2=Daniel M. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ica_DwAAQBAJ&pg=PA840}}</ref>. Alifanywa na [[mfalme]] [[Koreshi Mkuu|Koreshi II]] wa [[Uajemi]] kuwa [[gavana]] wa [[Yudea|Yuda]] <ref>Hag 1:1</ref><ref name= Sch>{{cite journal |last= Schulz |first= Sarah |title= Between History and Theology—Zerubbabel and Nehemiah as Governors of Judah from the Perspective of Literary History |journal= Religions |volume= 14 |issue= 4: 531, Special Issue "The History of Literature and Theology in the Hebrew Bible" |date= April 2023 |publisher=[[MDPI]] |doi= 10.3390/rel14040531 |doi-access= free}}</ref><ref name= Floyd104>{{cite book |author= Kessler, John |chapter= Haggai, Zerubbabel, and the Political Status of Yehud: The Signet Ring in Haggai 2:23 |title= Prophets, Prophecy, and Prophetic Texts in Second Temple Judaism |editor1= Michael Floyd |editor2= Robert D. Haak |pages= 102–119 (see 104) |year= 2006 |publisher= T & T Clark Int'l |isbn=978-0-567-02780-1 |url=https://books.google.com/books?id=1HCq055I_GoC&pg=PA104}}</ref>, akawa hivyo mtu wa mwisho wa [[ukoo]] wa [[Daudi (Biblia)|Daudi]] kushika [[madaraka]] ya [[siasa|kisiasa]], ingawa si kama mfalme <ref>[[Kitabu cha Yeremia]] 22:30; Hag 2:"3</ref>. Ndiye aliyeongoza [[kundi]] la kwanza la waliorudi [[Yerusalemu]] baada ya [[uhamisho wa Babeli]]<ref>Ezr 2:1–2, 64; 3:8; 5:2; Neh 12:1</ref> [[mwaka]] [[538 KK]]<ref>Janet E. Tollington, ''Tradition and Innovation in Haggai and Zechariah 1–8'' (Sheffield, England: Sheffield Academic Press, 1993), 132.</ref>. Ndiye pia aliyeanzisha [[ujenzi]] mpya wa [[hekalu la Yerusalemu]]<ref>Diana Edelman. ''The Origins of the 'Second' Temple: Persian Imperial Policy and the Rebuilding of Jerusalem''. (Oakville, CT, Equinox Publishing Ltd, 2005. 2.</ref> lililokuwa limebolewa na [[Nebukadreza II]] mwaka [[586 KK]]. Matarajio mbalimbali yalikuwepo juu yake <ref>[[Kitabu cha Zekaria]] 1:1-14</ref>, lakini hayakutimia mpaka alipotokea [[Yesu]] [[Kristo]] ambaye [[Injili ya Mathayo]] (1:12) na [[Injili ya Luka|ile ya Luka]] (3:27) zinasema wazi kwamba alitokana na Zerubabeli. ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== {{Wikiquote}} {{Commons category|Zorobabel}} * [http://bibletools.org/index.cfm/fuseaction/Def.show/RTD/Easton/ID/3914 ''Easton's Bible Dictionary'':] Zerubbabel * [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=115&letter=Z ''Jewish Encyclopedia'':] Zerubbabel * [https://www.kethertomalkuth.net/zerubbabel-the-governor GOTHOD- Zerubbabel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804203545/https://www.kethertomalkuth.net/zerubbabel-the-governor |date=2021-08-04 }} Hebrew University of Jerusalem {{mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:waliozaliwa karne ya 6 KK]] [[Jamii:watu wa Biblia]] [[Jamii:Yesu Kristo]] dmgmffgzpppq9yruliq0alr4cufuz2y 1578382 1578357 2026-07-04T19:44:07Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1578382 wikitext text/x-wiki [[File:Zerubbabel_and_Cyrus_from_Jacob_van_Loo_(cropped).jpg|thumb|Zerubabeli akimuonyesha mfalme Koreshi II [[ramani]] ya Yerusalemu utakavyojengwa upya.]] [[File:Zerubbabel's Temple, B.C. 579 LOC matpc.11788.tif|thumb|Hekalu la Zerubabeli lilivyochorwa miaka 1898–1946 hivi.]] '''Zerubabeli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''זְרֻבָּבֶל''', ''Zerubbāḇel'', yaani [[mbegu]] ya [[Babeli]] <ref name= Finkie>{{cite book |author1=[[Israel Finkelstein|Finkelstein, Israel]] |author2=[[Neil Asher Silberman|Silberman, Neil Asher]] |title= David and Solomon: in search of the Bible's sacred kings and the roots of the Western tradition |publisher= Free Press |publication-place= New York |date= 2006 |isbn=0-7432-4362-5 |page=}}</ref><ref>"Zerubbabel." ''Encyclopaedia Judaica'' online. 2nd ed. Macmillan Reference, Detroit, USA, 2007. [http://go.galegroup.com/ps/retrieve.do?sgHitCountType=None&sort=RELEVANCE&inPS=true&prodId=GVRL&userGroupName=imcpl1111&tabID=T003&searchId=R1&resultListType=RESULT_LIST&contentSegment=&searchType=AdvancedSearchForm&currentPosition=2&contentSet=GALE|CX2587521512&&docId=GALE|CX2587521512&docType=GALE&role= Gale Virtual Reference Library.] Retrieved 6 Dec. 2010.</ref>) alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 6 KK]], [[mwana]] wa [[Shealtieli]]<ref>[[Kitabu cha Ezra]] 3:2,8; 5:2; [[Kitabu cha Nehemia|Neh]] 12:1; [[Kitabu cha Hagai]] 1:1,12,14</ref> na [[mjukuu]] wa [[mfalme Yekonia]]<ref>{{Rejea kitabu |title=T&T Clark Encyclopedia of Second Temple Judaism |last=Silverman |first=Jason M. |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2019 |isbn=978-0-567-66095-4 |editor-last=Stuckenbruck |editor-first=Loren T. |volume=2 |page=840 |chapter=Zerubbabel |editor-last2=Gurtner |editor-first2=Daniel M. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ica_DwAAQBAJ&pg=PA840}}</ref>. Alifanywa na [[mfalme]] [[Koreshi Mkuu|Koreshi II]] wa [[Uajemi]] kuwa [[gavana]] wa [[Yudea|Yuda]] <ref>Hag 1:1</ref><ref name= Sch>{{cite journal |last= Schulz |first= Sarah |title= Between History and Theology—Zerubbabel and Nehemiah as Governors of Judah from the Perspective of Literary History |journal= Religions |volume= 14 |issue= 4: 531, Special Issue "The History of Literature and Theology in the Hebrew Bible" |date= April 2023 |publisher=[[MDPI]] |doi= 10.3390/rel14040531 |doi-access= free}}</ref><ref name= Floyd104>{{cite book |author= Kessler, John |chapter= Haggai, Zerubbabel, and the Political Status of Yehud: The Signet Ring in Haggai 2:23 |title= Prophets, Prophecy, and Prophetic Texts in Second Temple Judaism |editor1= Michael Floyd |editor2= Robert D. Haak |pages= 102–119 (see 104) |year= 2006 |publisher= T & T Clark Int'l |isbn=978-0-567-02780-1 |url=https://books.google.com/books?id=1HCq055I_GoC&pg=PA104}}</ref>, akawa hivyo mtu wa mwisho wa [[ukoo]] wa [[Daudi (Biblia)|Daudi]] kushika [[madaraka]] ya [[siasa|kisiasa]], ingawa si kama mfalme <ref>[[Kitabu cha Yeremia]] 22:30; Hag 2:"3</ref>. Ndiye aliyeongoza [[kundi]] la kwanza la waliorudi [[Yerusalemu]] baada ya [[uhamisho wa Babeli]]<ref>Ezr 2:1–2, 64; 3:8; 5:2; Neh 12:1</ref> [[mwaka]] [[538 KK]]<ref>Janet E. Tollington, ''Tradition and Innovation in Haggai and Zechariah 1–8'' (Sheffield, England: Sheffield Academic Press, 1993), 132.</ref>. Ndiye pia aliyeanzisha [[ujenzi]] mpya wa [[hekalu la Yerusalemu]]<ref>Diana Edelman. ''The Origins of the 'Second' Temple: Persian Imperial Policy and the Rebuilding of Jerusalem''. (Oakville, CT, Equinox Publishing Ltd, 2005. 2.</ref> lililokuwa limebolewa na [[Nebukadreza II]] mwaka [[586 KK]]. Matarajio mbalimbali yalikuwepo juu yake <ref>[[Kitabu cha Zekaria]] 1:1-14</ref>, lakini hayakutimia mpaka alipotokea [[Yesu]] [[Kristo]] ambaye [[Injili ya Mathayo]] (1:12) na [[Injili ya Luka|ile ya Luka]] (3:27) zinasema wazi kwamba alitokana na Zerubabeli. ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== {{Wikiquote}} {{Commons category|Zorobabel}} * [http://bibletools.org/index.cfm/fuseaction/Def.show/RTD/Easton/ID/3914 ''Easton's Bible Dictionary'':] Zerubbabel * [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=115&letter=Z ''Jewish Encyclopedia'':] Zerubbabel * [https://www.kethertomalkuth.net/zerubbabel-the-governor GOTHOD- Zerubbabel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804203545/https://www.kethertomalkuth.net/zerubbabel-the-governor |date=2021-08-04 }} Hebrew University of Jerusalem {{mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:waliozaliwa karne ya 6 KK]] [[Jamii:watu wa Biblia]] [[Jamii:Yesu Kristo]] s0d9cuwayu71kvcdbbyatw4ugmkwrjc 0 241838 1578360 2026-07-04T13:52:13Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[File:Salathiel - 1526.jpg|thumb|upright=1.2|Shealtieli alivyochorwa na [[Girolamo Tessari]].]] '''Shealtieli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''שְׁאַלְתִּיאֵל'''; ''Šəʾaltīʾēl'', yaani "Nilimuomba [[Mungu]]") alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 6 KK]], [[mwana]] wa [[mfalme Yekonia]] <ref>[[Mambo ya Nyakati I|1Nya]] 3:17-18</ref> aliyepelekwa [[Uhamisho wa Babeli|uhamishoni]] [[Babeli|Babuloni]] [[mwaka]] [[597 KK]] akafungwa huko miaka 37. Ku...' 1578360 wikitext text/x-wiki [[File:Salathiel - 1526.jpg|thumb|upright=1.2|Shealtieli alivyochorwa na [[Girolamo Tessari]].]] '''Shealtieli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''שְׁאַלְתִּיאֵל'''; ''Šəʾaltīʾēl'', yaani "Nilimuomba [[Mungu]]") alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 6 KK]], [[mwana]] wa [[mfalme Yekonia]] <ref>[[Mambo ya Nyakati I|1Nya]] 3:17-18</ref> aliyepelekwa [[Uhamisho wa Babeli|uhamishoni]] [[Babeli|Babuloni]] [[mwaka]] [[597 KK]] akafungwa huko miaka 37. Kupitia mwanae [[Zerubabeli]] alipata kuwa [[babu]] wa [[Yesu]] [[Kristo]] kadiri ya [[Injili ya Mathayo]] (1:12) na vilevile [[Injili ya Luka|ile ya Luka]] (3:27)<ref name=wordpic>Robertson, A.T. "[http://www.biblestudytools.com/commentaries/robertsons-word-pictures/luke/luke-3-23.html Commentary on Luke 3:23]". "Robertson's Word Pictures of the New Testament". Broadman Press 1932,33, Renewal 1960.</ref>. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:watu wa Biblia]] [[Jamii:Yesu Kristo]] bf52y99d1cl31lrk4o6z23yuocy9dm4 1578361 1578360 2026-07-04T13:56:30Z Riccardo Riccioni 452 1578361 wikitext text/x-wiki [[File:Salathiel - 1526.jpg|thumb|upright=1.2|Shealtieli alivyochorwa na [[Girolamo Tessari]].]] '''Shealtieli''' (kwa [[Kiebrania]]: '''שְׁאַלְתִּיאֵל'''; ''Šəʾaltīʾēl'', yaani "Nilimuomba [[Mungu]]") alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 6 KK]], [[mwana]] wa [[mfalme Yekonia]] <ref>[[Mambo ya Nyakati I|1Nya]] 3:17-18</ref> aliyepelekwa [[Uhamisho wa Babeli|uhamishoni]] [[Babeli|Babuloni]] [[mwaka]] [[597 KK]] akafungwa huko miaka 37 <ref>[[Kitabu cha Pili cha Wafalme|2 Fal]] 25:27-30</ref>. Kupitia mwanae [[Zerubabeli]] Shealtieli alipata kuwa [[babu]] wa [[Yesu]] [[Kristo]] kadiri ya [[Injili ya Mathayo]] (1:12) na vilevile [[Injili ya Luka|ile ya Luka]] (3:27)<ref name=wordpic>Robertson, A.T. "[http://www.biblestudytools.com/commentaries/robertsons-word-pictures/luke/luke-3-23.html Commentary on Luke 3:23]". "Robertson's Word Pictures of the New Testament". Broadman Press 1932,33, Renewal 1960.</ref>. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:watu wa Biblia]] [[Jamii:Yesu Kristo]] dsftwg41isfiu7ppgbmexppb6mkuzid 0 241839 1578364 2026-07-04T14:21:46Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[picha:Innocent Cosmas Msoka.jpg|thumb|Innocent Cosmas Msoka]]'''Innocent Cosmas Msoka''' ni kijana kiongozi M[[Tanzania]] anayejihusisha na masuala ya mabadiliko ya [[tabianchi]], mifumo ya [[chakula]], [[uandishi]] wa habari za mazingira, utunzaji wa mazingira, na uwezeshaji wa vijana. Anatambulika kwa kazi zake za utetezi wa haki za jamii asilia, uandishi wa habari, uzalishaji wa [[filamu]], na ujasiriamali wa kijamii nchini Tanzania na kimataifa. ==...' 1578364 wikitext text/x-wiki [[picha:Innocent Cosmas Msoka.jpg|thumb|Innocent Cosmas Msoka]]'''Innocent Cosmas Msoka''' ni kijana kiongozi M[[Tanzania]] anayejihusisha na masuala ya mabadiliko ya [[tabianchi]], mifumo ya [[chakula]], [[uandishi]] wa habari za mazingira, utunzaji wa mazingira, na uwezeshaji wa vijana. Anatambulika kwa kazi zake za utetezi wa haki za jamii asilia, uandishi wa habari, uzalishaji wa [[filamu]], na ujasiriamali wa kijamii nchini Tanzania na kimataifa. == Maisha binafsi == Msoka ni raia wa Tanzania, mzaliwa na mkazi wa jiji la Arusha. jambo linalomjenga kimtazamo katika uelewa wake wa uhusiano kati ya ardhi, mifumo ya ikolojia, na maisha ya jamii. == Taaluma na kazi == Msoka anajihusisha na nyanja mbalimbali zikiwemo haki za tabianchi, utawala wa mazingira, usimulizi wa hadithi za jamii asilia, utetezi wa sera za mifumo ya chakula na lishe, uhifadhi na utalii endelevu, uongozi wa vijana, na ubunifu wa kidijitali.<ref>{{Cite web|title=The River That Feeds Us And How We’re Failing It|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/a9efc3629fb54c65a83169b6fe304ae3|work=ArcGIS StoryMaps|date=2025-09-13|accessdate=2026-07-04|language=sw|author=Innocent Cosmas Msoka}}</ref> Miongoni mwa nafasi alizowahi kushika au anazoshikilia ni: * Mshiriki (Fellow) wa Dialogue Earth katika mpango wa Indigenous Voices, akiripoti masuala ya mazingira na jamii asilia katika Afrika Mashariki. * Fellow wa Sera za Mifumo ya Kilimo na Chakula chini ya FANRPAN (YEFFA). * Kiongozi wa Sera (Policy Lead) katika Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), chini ya GAIN Tanzania. * Mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa Safaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi. Alifanya kazi kama Kiongozi wa Mawasiliano na Maudhui katika Muungano wa Vijana wa Tanzania kwa Mifumo ya Chakula (Vijana4Food), ambapo alisaidia kuimarisha ushiriki wa vijana katika mikoa saba ya Tanzania. Kupitia GAIN Tanzania, alichangia mafunzo ya vijana 92 kuhusu utawala wa mifumo ya chakula, utetezi wa sera, na uongozi. Mwaka 2025, aliwasilisha na kuongoza somo maalum (masterclass) kuhusu Utawala na Uongozi katika Mifumo ya Chakula katika Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (AFSF) mjini Dakar, Senegal, na pia aliwezesha mafunzo ya Kozi Fupi ya UMOJA katika UWC East Africa jijini Moshi, akifundisha uanaharakati wa kidijitali na usimulizi wa hadithi kwa kutumia Canva na CapCut. Kupitia ufadhili wa National Geographic Society na The Nature Conservancy, alifanya utafiti na kutengeneza ramani-simulizi ya ArcGIS (StoryMap) kuhusu vitisho vinavyokabili Mto Themi na umuhimu wa kulinda mifumo ya maji baridi inayotegemewa na jamii na uzalishaji wa chakula. Katika Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika [[Belém]], [[Brazil|Brazili]], aliandika na kusambaza sauti za jamii asilia na jamii zisizowakilishwa vya kutosha kutoka Tanzania, akitumia uzoefu wake wa ushirikiano na jamii ya Wahadzabe kutetea maamuzi jumuishi zaidi kuhusu tabianchi. Baada ya ushiriki wake katika AFSF 2025, alishiriki kuanzisha Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), jukwaa la utawala linaloongozwa na vijana linalolenga kuimarisha ushiriki wa vijana katika sera za mifumo ya chakula katika ngazi ya jiji na taifa.<ref>{{Cite web|title=Innocent Msoka|url=https://vijana4food.or.tz/meet-gain-youth-leaders/arusha/innocent-msoka/|work=Tanzania Youth Alliance for Food Systems|accessdate=2026-07-04|language=en-US}}</ref> == Ujasiriamali == Msoka ni mwanzilishi wa Shellgro Solutions, mradi wa kibunifu unaobadilisha maganda ya mayai yanayotupwa kuwa mbolea rafiki wa mazingira zenye kalisiamu (kwa majina ya bidhaa CrystalCal na CalBoost), unaosaidia kuboresha afya ya udongo kwa wakulima wadogo na kupunguza utegemezi wao kwa pembejeo za kununua.<ref>{{Cite web|title=ShellGro Solutions Tanzania|url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/knowledge/green-practices-repository/detail/shellgro-solutions-tanzania/en|work=GreenAgriculture|accessdate=2026-07-04|language=en}}</ref> Pia ni mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa S afaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi na kuwapa vijana fursa za kushiriki katika uchumi wa kijani kama waelekezi na wasimulizi wa hadithi za jamii. == Ushiriki wa kimataifa == Msoka ameshiriki katika majukwaa mbalimbali ya kitaifa, kikanda, na kimataifa, ikiwemo: * LCOY Tanzania, ambapo alichangia mijadala kuhusu Michango Iliyoainishwa Kitaifa (NDCs) ya Tanzania, hasa kuhusu kilimo na uwezo wa kustahimili wa wakulima wadogo. * Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (African Food Systems Forum) 2025 mjini Dakar, Senegal.<ref>[https://static.nation.co.ke/pdfs/FANRPAN-Agrifood-feature.pdf FANRPAN-Agrifood-feature.pdf]</ref> * Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika Belém, Brazili, mwaka 2025, chini ya mfumo wa UNFCCC. == Tuzo na utambuzi == * Fellow wa Young African Leaders Initiative Regional Leadership Center East Africa (YALI RLC East Africa), Kundi la 59, mkondo wa Biashara na Ujasiriamali. * Tanzania Emerging Youth Awards (TEYA) — Shujaa wa Vijana katika Uhifadhi wa Mazingira, 2024.<ref>{{Citation|last=Dalzstudios|title=TANZANIA EMERGING YOUTH AWARDS 2024|date=2024-11-01|url=https://www.youtube.com/watch?v=r12yb71DZuY|access-date=2026-07-04}}</ref> * GAIN Food Systems Youth Leaders Award, 2025. * Mfadhili wa Seed Fund ya National Geographic Society na The Nature Conservancy kwa mradi wake wa filamu ya kidokumentari kuhusu tabianchi. * Mshiriki wa mradi wa upigaji picha "Climate Through Young Eyes" ulioungwa mkono na Pulitzer Center, pamoja na AFRISOS na Greenmanjaro Foundation, 2025.<ref>{{Cite web|title=Instagram|url=https://www.instagram.com/p/DJ3_JYMNyjf/?img_index=1|work=www.instagram.com|accessdate=2026-07-04}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 2002]] [[Jamii:Wanaharakati wa Tanzania]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references /> {{Mbegu-mwandishi}} 10s943ncx746wrv80299fxgsgrk80p0 1578365 1578364 2026-07-04T14:24:09Z EdwardJacobo42 48620 /* Maisha binafsi */ 1578365 wikitext text/x-wiki [[picha:Innocent Cosmas Msoka.jpg|thumb|Innocent Cosmas Msoka]]'''Innocent Cosmas Msoka''' ni kijana kiongozi M[[Tanzania]] anayejihusisha na masuala ya mabadiliko ya [[tabianchi]], mifumo ya [[chakula]], [[uandishi]] wa habari za mazingira, utunzaji wa mazingira, na uwezeshaji wa vijana. Anatambulika kwa kazi zake za utetezi wa haki za jamii asilia, uandishi wa habari, uzalishaji wa [[filamu]], na ujasiriamali wa kijamii nchini Tanzania na kimataifa. == Maisha binafsi == Msoka ni raia wa Tanzania, mzaliwa na mkazi wa jiji la Arusha. Ni Mmasai wa mjini (Urban Maasai), jambo linalomjenga kimtazamo katika uelewa wake wa uhusiano kati ya ardhi, mifumo ya ikolojia, na maisha ya jamii. Anazungumza Kiswahili (lugha yake ya asili), Kiingereza (kitaaluma), na Kimasai (kwa kiwango cha mazungumzo). == Taaluma na kazi == Msoka anajihusisha na nyanja mbalimbali zikiwemo haki za tabianchi, utawala wa mazingira, usimulizi wa hadithi za jamii asilia, utetezi wa sera za mifumo ya chakula na lishe, uhifadhi na utalii endelevu, uongozi wa vijana, na ubunifu wa kidijitali.<ref>{{Cite web|title=The River That Feeds Us And How We’re Failing It|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/a9efc3629fb54c65a83169b6fe304ae3|work=ArcGIS StoryMaps|date=2025-09-13|accessdate=2026-07-04|language=sw|author=Innocent Cosmas Msoka}}</ref> Miongoni mwa nafasi alizowahi kushika au anazoshikilia ni: * Mshiriki (Fellow) wa Dialogue Earth katika mpango wa Indigenous Voices, akiripoti masuala ya mazingira na jamii asilia katika Afrika Mashariki. * Fellow wa Sera za Mifumo ya Kilimo na Chakula chini ya FANRPAN (YEFFA). * Kiongozi wa Sera (Policy Lead) katika Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), chini ya GAIN Tanzania. * Mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa Safaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi. Alifanya kazi kama Kiongozi wa Mawasiliano na Maudhui katika Muungano wa Vijana wa Tanzania kwa Mifumo ya Chakula (Vijana4Food), ambapo alisaidia kuimarisha ushiriki wa vijana katika mikoa saba ya Tanzania. Kupitia GAIN Tanzania, alichangia mafunzo ya vijana 92 kuhusu utawala wa mifumo ya chakula, utetezi wa sera, na uongozi. Mwaka 2025, aliwasilisha na kuongoza somo maalum (masterclass) kuhusu Utawala na Uongozi katika Mifumo ya Chakula katika Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (AFSF) mjini Dakar, Senegal, na pia aliwezesha mafunzo ya Kozi Fupi ya UMOJA katika UWC East Africa jijini Moshi, akifundisha uanaharakati wa kidijitali na usimulizi wa hadithi kwa kutumia Canva na CapCut. Kupitia ufadhili wa National Geographic Society na The Nature Conservancy, alifanya utafiti na kutengeneza ramani-simulizi ya ArcGIS (StoryMap) kuhusu vitisho vinavyokabili Mto Themi na umuhimu wa kulinda mifumo ya maji baridi inayotegemewa na jamii na uzalishaji wa chakula. Katika Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika [[Belém]], [[Brazil|Brazili]], aliandika na kusambaza sauti za jamii asilia na jamii zisizowakilishwa vya kutosha kutoka Tanzania, akitumia uzoefu wake wa ushirikiano na jamii ya Wahadzabe kutetea maamuzi jumuishi zaidi kuhusu tabianchi. Baada ya ushiriki wake katika AFSF 2025, alishiriki kuanzisha Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), jukwaa la utawala linaloongozwa na vijana linalolenga kuimarisha ushiriki wa vijana katika sera za mifumo ya chakula katika ngazi ya jiji na taifa.<ref>{{Cite web|title=Innocent Msoka|url=https://vijana4food.or.tz/meet-gain-youth-leaders/arusha/innocent-msoka/|work=Tanzania Youth Alliance for Food Systems|accessdate=2026-07-04|language=en-US}}</ref> == Ujasiriamali == Msoka ni mwanzilishi wa Shellgro Solutions, mradi wa kibunifu unaobadilisha maganda ya mayai yanayotupwa kuwa mbolea rafiki wa mazingira zenye kalisiamu (kwa majina ya bidhaa CrystalCal na CalBoost), unaosaidia kuboresha afya ya udongo kwa wakulima wadogo na kupunguza utegemezi wao kwa pembejeo za kununua.<ref>{{Cite web|title=ShellGro Solutions Tanzania|url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/knowledge/green-practices-repository/detail/shellgro-solutions-tanzania/en|work=GreenAgriculture|accessdate=2026-07-04|language=en}}</ref> Pia ni mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa S afaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi na kuwapa vijana fursa za kushiriki katika uchumi wa kijani kama waelekezi na wasimulizi wa hadithi za jamii. == Ushiriki wa kimataifa == Msoka ameshiriki katika majukwaa mbalimbali ya kitaifa, kikanda, na kimataifa, ikiwemo: * LCOY Tanzania, ambapo alichangia mijadala kuhusu Michango Iliyoainishwa Kitaifa (NDCs) ya Tanzania, hasa kuhusu kilimo na uwezo wa kustahimili wa wakulima wadogo. * Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (African Food Systems Forum) 2025 mjini Dakar, Senegal.<ref>[https://static.nation.co.ke/pdfs/FANRPAN-Agrifood-feature.pdf FANRPAN-Agrifood-feature.pdf]</ref> * Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika Belém, Brazili, mwaka 2025, chini ya mfumo wa UNFCCC. == Tuzo na utambuzi == * Fellow wa Young African Leaders Initiative Regional Leadership Center East Africa (YALI RLC East Africa), Kundi la 59, mkondo wa Biashara na Ujasiriamali. * Tanzania Emerging Youth Awards (TEYA) — Shujaa wa Vijana katika Uhifadhi wa Mazingira, 2024.<ref>{{Citation|last=Dalzstudios|title=TANZANIA EMERGING YOUTH AWARDS 2024|date=2024-11-01|url=https://www.youtube.com/watch?v=r12yb71DZuY|access-date=2026-07-04}}</ref> * GAIN Food Systems Youth Leaders Award, 2025. * Mfadhili wa Seed Fund ya National Geographic Society na The Nature Conservancy kwa mradi wake wa filamu ya kidokumentari kuhusu tabianchi. * Mshiriki wa mradi wa upigaji picha "Climate Through Young Eyes" ulioungwa mkono na Pulitzer Center, pamoja na AFRISOS na Greenmanjaro Foundation, 2025.<ref>{{Cite web|title=Instagram|url=https://www.instagram.com/p/DJ3_JYMNyjf/?img_index=1|work=www.instagram.com|accessdate=2026-07-04}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 2002]] [[Jamii:Wanaharakati wa Tanzania]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references /> {{Mbegu-mwandishi}} pg72qei6598afr7pdzwohrwuknvo0e2 1578370 1578365 2026-07-04T14:52:10Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1578370 wikitext text/x-wiki [[picha:Innocent Cosmas Msoka.jpg|thumb|Innocent Cosmas Msoka]]'''Innocent Cosmas Msoka''' ni kijana kiongozi M[[Tanzania]] anayejihusisha na masuala ya mabadiliko ya [[tabianchi]], mifumo ya [[chakula]], [[uandishi]] wa habari za mazingira, utunzaji wa mazingira, na uwezeshaji wa vijana. Anatambulika kwa kazi zake za utetezi wa haki za jamii asilia, uandishi wa habari, uzalishaji wa [[filamu]], na ujasiriamali wa kijamii nchini Tanzania na kimataifa. == Maisha binafsi == Msoka ni raia wa Tanzania, mzaliwa na mkazi wa jiji la Arusha. Ni Mmasai wa mjini (Urban Maasai), jambo linalomjenga kimtazamo katika uelewa wake wa uhusiano kati ya ardhi, mifumo ya ikolojia, na maisha ya jamii. Anazungumza Kiswahili (lugha yake ya asili), Kiingereza (kitaaluma), na Kimasai (kwa kiwango cha mazungumzo). == Taaluma na kazi == Msoka anajihusisha na nyanja mbalimbali zikiwemo haki za tabianchi, utawala wa mazingira, usimulizi wa hadithi za jamii asilia, utetezi wa sera za mifumo ya chakula na lishe, uhifadhi na utalii endelevu, uongozi wa vijana, na ubunifu wa kidijitali.<ref>{{Rejea tovuti|title=The River That Feeds Us And How We’re Failing It|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/a9efc3629fb54c65a83169b6fe304ae3|work=ArcGIS StoryMaps|date=2025-09-13|accessdate=2026-07-04|language=sw|author=Innocent Cosmas Msoka}}</ref> Miongoni mwa nafasi alizowahi kushika au anazoshikilia ni: * Mshiriki (Fellow) wa Dialogue Earth katika mpango wa Indigenous Voices, akiripoti masuala ya mazingira na jamii asilia katika Afrika Mashariki. * Fellow wa Sera za Mifumo ya Kilimo na Chakula chini ya FANRPAN (YEFFA). * Kiongozi wa Sera (Policy Lead) katika Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), chini ya GAIN Tanzania. * Mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa Safaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi. Alifanya kazi kama Kiongozi wa Mawasiliano na Maudhui katika Muungano wa Vijana wa Tanzania kwa Mifumo ya Chakula (Vijana4Food), ambapo alisaidia kuimarisha ushiriki wa vijana katika mikoa saba ya Tanzania. Kupitia GAIN Tanzania, alichangia mafunzo ya vijana 92 kuhusu utawala wa mifumo ya chakula, utetezi wa sera, na uongozi. Mwaka 2025, aliwasilisha na kuongoza somo maalum (masterclass) kuhusu Utawala na Uongozi katika Mifumo ya Chakula katika Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (AFSF) mjini Dakar, Senegal, na pia aliwezesha mafunzo ya Kozi Fupi ya UMOJA katika UWC East Africa jijini Moshi, akifundisha uanaharakati wa kidijitali na usimulizi wa hadithi kwa kutumia Canva na CapCut. Kupitia ufadhili wa National Geographic Society na The Nature Conservancy, alifanya utafiti na kutengeneza ramani-simulizi ya ArcGIS (StoryMap) kuhusu vitisho vinavyokabili Mto Themi na umuhimu wa kulinda mifumo ya maji baridi inayotegemewa na jamii na uzalishaji wa chakula. Katika Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika [[Belém]], [[Brazil|Brazili]], aliandika na kusambaza sauti za jamii asilia na jamii zisizowakilishwa vya kutosha kutoka Tanzania, akitumia uzoefu wake wa ushirikiano na jamii ya Wahadzabe kutetea maamuzi jumuishi zaidi kuhusu tabianchi. Baada ya ushiriki wake katika AFSF 2025, alishiriki kuanzisha Baraza la Ushauri la Mifumo ya Chakula la Arusha (AFSAC), jukwaa la utawala linaloongozwa na vijana linalolenga kuimarisha ushiriki wa vijana katika sera za mifumo ya chakula katika ngazi ya jiji na taifa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Innocent Msoka|url=https://vijana4food.or.tz/meet-gain-youth-leaders/arusha/innocent-msoka/|work=Tanzania Youth Alliance for Food Systems|accessdate=2026-07-04|language=en-US}}</ref> == Ujasiriamali == Msoka ni mwanzilishi wa Shellgro Solutions, mradi wa kibunifu unaobadilisha maganda ya mayai yanayotupwa kuwa mbolea rafiki wa mazingira zenye kalisiamu (kwa majina ya bidhaa CrystalCal na CalBoost), unaosaidia kuboresha afya ya udongo kwa wakulima wadogo na kupunguza utegemezi wao kwa pembejeo za kununua.<ref>{{Rejea tovuti|title=ShellGro Solutions Tanzania|url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/knowledge/green-practices-repository/detail/shellgro-solutions-tanzania/en|work=GreenAgriculture|accessdate=2026-07-04|language=en}}</ref> Pia ni mwanzilishi mwenza wa Green Panther Africa S afaris, mradi wa utalii wa kiikolojia unaolenga uhifadhi na kuwapa vijana fursa za kushiriki katika uchumi wa kijani kama waelekezi na wasimulizi wa hadithi za jamii. == Ushiriki wa kimataifa == Msoka ameshiriki katika majukwaa mbalimbali ya kitaifa, kikanda, na kimataifa, ikiwemo: * LCOY Tanzania, ambapo alichangia mijadala kuhusu Michango Iliyoainishwa Kitaifa (NDCs) ya Tanzania, hasa kuhusu kilimo na uwezo wa kustahimili wa wakulima wadogo. * Jukwaa la Mifumo ya Chakula Barani Afrika (African Food Systems Forum) 2025 mjini Dakar, Senegal.<ref>[https://static.nation.co.ke/pdfs/FANRPAN-Agrifood-feature.pdf FANRPAN-Agrifood-feature.pdf]</ref> * Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) uliofanyika Belém, Brazili, mwaka 2025, chini ya mfumo wa UNFCCC. == Tuzo na utambuzi == * Fellow wa Young African Leaders Initiative Regional Leadership Center East Africa (YALI RLC East Africa), Kundi la 59, mkondo wa Biashara na Ujasiriamali. * Tanzania Emerging Youth Awards (TEYA) — Shujaa wa Vijana katika Uhifadhi wa Mazingira, 2024.<ref>{{Citation|last=Dalzstudios|title=TANZANIA EMERGING YOUTH AWARDS 2024|date=2024-11-01|url=https://www.youtube.com/watch?v=r12yb71DZuY|access-date=2026-07-04}}</ref> * GAIN Food Systems Youth Leaders Award, 2025. * Mfadhili wa Seed Fund ya National Geographic Society na The Nature Conservancy kwa mradi wake wa filamu ya kidokumentari kuhusu tabianchi. * Mshiriki wa mradi wa upigaji picha "Climate Through Young Eyes" ulioungwa mkono na Pulitzer Center, pamoja na AFRISOS na Greenmanjaro Foundation, 2025.<ref>{{Rejea tovuti|title=Instagram|url=https://www.instagram.com/p/DJ3_JYMNyjf/?img_index=1|work=www.instagram.com|accessdate=2026-07-04}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 2002]] [[Jamii:Wanaharakati wa Tanzania]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references /> {{Mbegu-mwandishi}} 8b084kfr9yvwf3pue6xtxo222kg4h4u 0 241840 1578366 2026-07-04T14:38:43Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[File:IteMissaEst.jpg|thumb|320px|Shemasi akiimba "Ite missa est" ili kuruhusu waamini kuondoka mwishoni mwa [[Misa ya fahari]] kadiri ya [[liturujia ya Trento]].]] '''Ite missa est''' ni kauli ya mwisho ya [[Misa]] inayoadhimishwa kwa [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Inatumika walau tangu [[karne ya 6]] au [[karne ya 7|ya 7]]<ref>"It is our formula of the old dismissal (''apolysis'') still contained in all liturgies. It is undoubtedly one of the most ancient R...' 1578366 wikitext text/x-wiki [[File:IteMissaEst.jpg|thumb|320px|Shemasi akiimba "Ite missa est" ili kuruhusu waamini kuondoka mwishoni mwa [[Misa ya fahari]] kadiri ya [[liturujia ya Trento]].]] '''Ite missa est''' ni kauli ya mwisho ya [[Misa]] inayoadhimishwa kwa [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Inatumika walau tangu [[karne ya 6]] au [[karne ya 7|ya 7]]<ref>"It is our formula of the old dismissal (''apolysis'') still contained in all liturgies. It is undoubtedly one of the most ancient Roman formulæ, as may be seen from its archaic and difficult form. All the three oldest Roman Ordines contain it." Fortescue (1910).</ref>, ikiimbwa au kutamkwa na [[shemasi]], la sivyo na [[Upadri|padri]]. Kwa [[Neno|maneno]] hayo waamini wanaruhusiwa kutawanyika kisha kujibu "Deo gratias" ("Asante kwa [[Mungu]]")<ref>"When the prayer [Post-Communion] is over, that one of the deacons appointed by the archdeacon looks towards the pontiff to receive a sign from him and then says to the people: ''Ite missa est''. They answer: ''Deo gratias''" (''Ordo I'', ed. Atchley, London, 1905, p. 144).</ref>. [[Tafsiri]] ya kauli hiyo inajadiliwa sana tangu muda mrefu<ref>''De vocabuli origine variæ sunt Scriptorum sententiæ. Hanc enim quidam, ut idem Baronius, ab Hebræo Missah, id est, oblatio, arcessunt : alii a mittendo, quod nos mittat ad Deum, ut est apud Alcuinum de Divinis offic. Honorium Augustod. lib. 1. cap. 2. Rupertum lib. 2. cap. 23. etc.'' Du Cange, et al., ''Glossarium mediae et infimae latinitatis'', éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 5, col. 412b, s.v. [http://ducange.enc.sorbonne.fr/MISSA4 4. missa].</ref> , hasa neno "missa", kama linamaanisha [[ibada]] yenyewe (kuwa imekwisha)<ref>"Durandus (Rationale, IV, 57) suggests several interpretations. It has been thought that a word is omitted: ''Ite, missa est finita''; or ''est'' is taken absolutely, as meaning 'exists, is now an accomplished fact'". Fortescue (1910).</ref> , [[ruhusa]] ya kutawanyika <ref>so Friedrich Diez, ''Etymologisches Wörterbuch der roman. Sprachen'' (1887), [https://archive.org/stream/etymologisches00diez#page/212/mode/2up p. 212], cited by Fortescue (1910).</ref><ref>"It is a substantive of a late form for ''missio''. There are many parallels in medieval Latin, ''collecta, ingressa, confessa, accessa, ascensa'' — all for forms in ''-io.'' It does not mean an offering (''mittere'', in the sense of handing over to God), but the dismissal of the people, as in the [[versicle]] 'Ite missa est' (Go, the dismissal is made)." Fortescue, A. (1910). [https://www.newadvent.org/cathen/09790b.htm Liturgy of the Mass]. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.</ref><ref>Anscar J. Chupungco, ''Handbook for Liturgical Studies: The Eucharist'', Volume 3 of ''Handbook for Liturgical Studies'', Liturgical Press, 1999, [https://books.google.com/books?id=d_HP1iaiCcgC&pg=PA3 p. 3].</ref> au [[utume]] wa kufanywa baada ya kuruhusiwa kuondoka<ref>([https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/apost_exhortations/documents/hf_ben-xvi_exh_20070222_sacramentum-caritatis_en.html Pope Benedict XVI, ''Sacramentum caritatis'', 51])</ref>. [[kipindi cha Pasaka|Wakati wa Pasaka]] kauli na jibu lake vinaongezewa maneno "[[Aleluya|alleluia]], alleluia"<ref>[[Roman Gradual]] 1974 edition, pages 195, 256.</ref>. ==Tanbihi== <references/> ==Viungo vya nje== {{wiktionary|ite missa est}} * Fortescue, A. (1910), [https://www.newadvent.org/cathen/08253a.htm Ite Missa Est], ''[[The Catholic Encyclopedia]]'', New York: Robert Appleton Company. *[http://www.sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html See ''Ite Missa Est'' in the 1962 ''Missale Romanum'' with MP3 Audio ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201131913/http://sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html |date=2009-02-01 }} {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:liturujia]] [[Jamii:ekaristi]] owzmawbxltstzih4zriv09hdc191mc9 1578367 1578366 2026-07-04T14:41:14Z Riccardo Riccioni 452 1578367 wikitext text/x-wiki [[File:IteMissaEst.jpg|thumb|320px|Shemasi akiimba "Ite missa est" ili kuruhusu waamini kuondoka mwishoni mwa [[Misa ya fahari]] kadiri ya [[liturujia ya Trento]].]] [[File:Ite Missa Est - Dafydd Bullock & Jamie Reid Baxter.ogg|thumb|Namna mojawapo ya kuimba "Ite missa est".]] '''Ite missa est''' ni kauli ya mwisho ya [[Misa]] inayoadhimishwa kwa [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Inatumika walau tangu [[karne ya 6]] au [[karne ya 7|ya 7]]<ref>"It is our formula of the old dismissal (''apolysis'') still contained in all liturgies. It is undoubtedly one of the most ancient Roman formulæ, as may be seen from its archaic and difficult form. All the three oldest Roman Ordines contain it." Fortescue (1910).</ref>, ikiimbwa au kutamkwa na [[shemasi]], la sivyo na [[Upadri|padri]]. Kwa [[Neno|maneno]] hayo waamini wanaruhusiwa kutawanyika kisha kujibu "Deo gratias" ("Asante kwa [[Mungu]]")<ref>"When the prayer [Post-Communion] is over, that one of the deacons appointed by the archdeacon looks towards the pontiff to receive a sign from him and then says to the people: ''Ite missa est''. They answer: ''Deo gratias''" (''Ordo I'', ed. Atchley, London, 1905, p. 144).</ref>. [[Tafsiri]] ya kauli hiyo inajadiliwa sana tangu muda mrefu<ref>''De vocabuli origine variæ sunt Scriptorum sententiæ. Hanc enim quidam, ut idem Baronius, ab Hebræo Missah, id est, oblatio, arcessunt : alii a mittendo, quod nos mittat ad Deum, ut est apud Alcuinum de Divinis offic. Honorium Augustod. lib. 1. cap. 2. Rupertum lib. 2. cap. 23. etc.'' Du Cange, et al., ''Glossarium mediae et infimae latinitatis'', éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 5, col. 412b, s.v. [http://ducange.enc.sorbonne.fr/MISSA4 4. missa].</ref> , hasa neno "missa", kama linamaanisha [[ibada]] yenyewe (kuwa imekwisha)<ref>"Durandus (Rationale, IV, 57) suggests several interpretations. It has been thought that a word is omitted: ''Ite, missa est finita''; or ''est'' is taken absolutely, as meaning 'exists, is now an accomplished fact'". Fortescue (1910).</ref> , [[ruhusa]] ya kutawanyika <ref>so Friedrich Diez, ''Etymologisches Wörterbuch der roman. Sprachen'' (1887), [https://archive.org/stream/etymologisches00diez#page/212/mode/2up p. 212], cited by Fortescue (1910).</ref><ref>"It is a substantive of a late form for ''missio''. There are many parallels in medieval Latin, ''collecta, ingressa, confessa, accessa, ascensa'' — all for forms in ''-io.'' It does not mean an offering (''mittere'', in the sense of handing over to God), but the dismissal of the people, as in the [[versicle]] 'Ite missa est' (Go, the dismissal is made)." Fortescue, A. (1910). [https://www.newadvent.org/cathen/09790b.htm Liturgy of the Mass]. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.</ref><ref>Anscar J. Chupungco, ''Handbook for Liturgical Studies: The Eucharist'', Volume 3 of ''Handbook for Liturgical Studies'', Liturgical Press, 1999, [https://books.google.com/books?id=d_HP1iaiCcgC&pg=PA3 p. 3].</ref> au [[utume]] wa kufanywa baada ya kuruhusiwa kuondoka<ref>([https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/apost_exhortations/documents/hf_ben-xvi_exh_20070222_sacramentum-caritatis_en.html Pope Benedict XVI, ''Sacramentum caritatis'', 51])</ref>. [[kipindi cha Pasaka|Wakati wa Pasaka]] kauli na jibu lake vinaongezewa maneno "[[Aleluya|alleluia]], alleluia"<ref>[[Roman Gradual]] 1974 edition, pages 195, 256.</ref>. ==Tanbihi== <references/> ==Viungo vya nje== {{wiktionary|ite missa est}} * Fortescue, A. (1910), [https://www.newadvent.org/cathen/08253a.htm Ite Missa Est], ''[[The Catholic Encyclopedia]]'', New York: Robert Appleton Company. *[http://www.sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html See ''Ite Missa Est'' in the 1962 ''Missale Romanum'' with MP3 Audio ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201131913/http://sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html |date=2009-02-01 }} {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:liturujia]] [[Jamii:ekaristi]] bgo446ryejgx08bu77lk2mgvp7bgbns 0 241841 1578369 2026-07-04T14:48:54Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox_Person | heshima_mwanzo = The Right Honourable | jina = The Lord Dubs | jina_halisi = Alfred Dubs | picha = Official portrait of Lord Dubs crop 2.jpg | ukubwawapicha = 220px | maelezo_ya_picha = | cheo1 = Mwanachama wa Baraza la Lords | hadhi1 = Lord Temporal | kipindi1 = Peerage ya maisha | kipindi_cha_kuanza1= 27 Septemba 1994 | kipindi_cha_kwisha1= | cheo2...' 1578369 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwanzo = The Right Honourable | jina = The Lord Dubs | jina_halisi = Alfred Dubs | picha = Official portrait of Lord Dubs crop 2.jpg | ukubwawapicha = 220px | maelezo_ya_picha = | cheo1 = Mwanachama wa Baraza la Lords | hadhi1 = Lord Temporal | kipindi1 = Peerage ya maisha | kipindi_cha_kuanza1= 27 Septemba 1994 | kipindi_cha_kwisha1= | cheo2 = Mbunge wa Battersea South (1979–1983)<br>Mbunge wa Battersea (1983–1987) | mtangulizi2 = Ernest Perry | mrithi2 = John Bowis | kipindi_cha_kuanza2= 3 Mei 1979 | kipindi_cha_kwisha2= 18 Mei 1987 | cheo3 = Naibu Waziri wa Jimbo la Ireland Kaskazini | waziri_mkuu3 = Tony Blair | kipindi_cha_kuanza3= 6 Mei 1997 | kipindi_cha_kwisha3= 31 Desemba 1999 | mtangulizi3 = The Baroness Denton of Wakefield | mrithi3 = George Howarth | tarehe_ya_kuzaliwa = {{Birth date and age|1932|12|05|df=y}} | mahala_pa_kuzaliwa = Prague, Chekoslovakia | chama = Labour Party (Uingereza) | elimu = London School of Economics (BSc) | mwenzi = | watoto = | kazi = Mwanasiasa }} '''Alfred Dubs, Baron Dubs''' (alizaliwa 5 Desemba 1932) ni mwanachama wa maisha wa chama cha siasa cha Labour katika baraza la wajumbe wa bunge la [[Uingereza]] .<ref>https://members.parliament.uk/member/2275/career</ref> Alizaliwa nchini [[Chekoslovakia]] na baba wa Kiyahudi aliyekimbilia Uingereza wakati [[Ujerumani]] ya Kinazi ilipoivamia nchi hiyo. Baadaye alimfuata baba yake akiwa mkimbizi wa umri wa miaka sita, akisafiri kwa treni kupitia mpango wa usafirishaji wa watoto.<ref>https://www.theguardian.com/world/2018/nov/23/kindertransport-refugee-lord-dubs-urges-uk-government-to-help-more-child-refugees</ref> Alisoma nchini Uingereza na, baada ya kufanya kazi katika serikali za mitaa na sekta ya matangazo, alikuwa Mbunge wa chama cha Labour katika la jimbo la [[Battersea]] kwa muda wa miaka minane. Baada ya kupoteza kiti chake cha ubunge, alipewa cheo cha kikabaila au cha heshima cha kiungwana ,kinachotumiwa katika mifumo ya kifalme, hasa kule Uingereza na Ulaya,alipewa cheo hicho wakati wa Serikali ya waziri mkuu,'''[[Tony Blair]]''' ,ambapo alihudumu kama waziri mdogo katika Ofisi ya [[Ireland]] ya Kaskazini.<ref>https://www.bbc.com/news/uk-politics-36154673</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] [[Jamii:Wanasiasa wa Uingereza]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] o6jtt0o1phhg4xis1yicwy4z00ild12 0 241842 1578371 2026-07-04T16:24:13Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox_Person | heshima_mwanzo = Mheshimiwa | jina = Adrienne Clarkson | jina_asili = 伍冰枝 | heshima_mwisho = PC, CC, CMM, COM, CD, FRSC (heshima), FRAIC (heshima), FRCPSC (heshima) | picha = GG-Adrienne Clarkson2.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Clarkson mwaka 2011 | nafasi = Gavana Mkuu wa Kanada | namba = 26 | kipindi_cha_kwanza = 7 Oktoba 1999 |...' 1578371 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwanzo = Mheshimiwa | jina = Adrienne Clarkson | jina_asili = 伍冰枝 | heshima_mwisho = PC, CC, CMM, COM, CD, FRSC (heshima), FRAIC (heshima), FRCPSC (heshima) | picha = GG-Adrienne Clarkson2.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Clarkson mwaka 2011 | nafasi = Gavana Mkuu wa Kanada | namba = 26 | kipindi_cha_kwanza = 7 Oktoba 1999 | kipindi_cha_mwisho = 27 Septemba 2005 | mfalme = Elizabeth II | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | waziri_mkuu = Jean Chrétien, Paul Martin | jina_la_kuzaliwa = Adrienne Louise Poy | tarehe_ya_kuzaliwa = 10 Februari 1939 | mahala_pa_kuzaliwa = Victoria, Hong Kong ya Kiingereza | mwenzi = Stephen Clarkson (1963–1975, talaka), John Ralston Saul (ndoa 1999) | baba = William Poy | watoto = 3 | elimu = Chuo cha Trinity, Chuo Kikuu cha Toronto; Chuo Kikuu cha Paris | kazi_yake = Mwandishi wa habari | jina_la_Kichina = 伍冰枝 | matamshi_pinyin = Wǔ Bīngzhī | matamshi_kikantoni = Ng⁵ Bing¹-zi¹ }} '''Adrienne Louise Clarkson''' (alizaliwa 10 Februari 1939) ni mwandishi wa habari na mwanasiasa wa [[Kanada]] aliyetumikia kama Gavana mkuu wa Kanada wa 26 kuanzia mwaka 1999 hadi 2005. Clarkson aliwasili nchini Kanada pamoja na familia yake mnamo mwaka 1941, akiwa [[mkimbizi]] kutoka uvamizi wa Kijapani huko Hong Kong, na alilelewa mjini [[Ottawa]]. Baada ya kupata shahada kadhaa za vyuo vikuu, Clarkson alifanya kazi kama mtayarishaji na mtangazaji katika Shirika la Utangazaji la Kanada (CBC) na kama mwandishi wa habari katika majarida mbalimbali. Nafasi yake ya kwanza ya kidiplomasia ilitokea mwanzoni mwa miaka ya 1980, alipotangaza utamaduni wa jimbo la [[Ontario]] nchini [[Ufaransa]] na nchi nyingine za [[Ulaya]]. Mnamo mwaka 1999, aliteuliwa kuwa Gavana mkuu na Malkia [[Elizabeth II]], kwa ushauri wa waziri mkuu wa Kanada [[Jean Chrétien]], kuchukua nafasi ya [[Roméo LeBlanc]] kama mwakilishi wa mfalme, nafasi aliyoishikilia hadi mwaka 2005, alipofuatwa na [[Michaëlle Jean]]. Ingawa kuteuliwa kwa Clarkson kama mwakilishi wa mfalme nchini Kanada kulilakiwa vyema mwanzoni, alisababisha mijadala kadhaa wakati wa utumishi wake, hasa kutokana na gharama kubwa zilizotumika katika uendeshaji wa ofisi yake, pamoja na mtazamo ulioonekana kupinga mfumo wa kifalme kulingana na nafasi hiyo. Mnamo tarehe 3 Oktoba 2005, Clarkson aliapishwa kuwa mwanachama wa baraza la faragha la malkia kwa ajili ya Kanada.<ref>{{cite web| url=http://www.pco-bcp.gc.ca/index.asp?lang=eng&page=information&sub=council-conseil&doc=members-membres/chronolog-eng.htm#2001-2010| last=Privy Council Office| author-link=Privy Council Office (Canada)| title=Information Resources > Current Chronological List of Members of the Queen's Privy Council for Canada > 2001 –| publisher=Queen's Printer for Canada| date=October 30, 2008| access-date=February 27, 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20160215221747/http://www.pco-bcp.gc.ca/index.asp?lang=eng&page=information&sub=council-conseil&doc=members-membres%2Fchronolog-eng.htm#2001-2010| archive-date=February 15, 2016| url-status=dead}}</ref> Baadaye alichapisha kumbukumbu za maisha yake, akaunda taasisi ya uraia wa Kanada, na akawa Kanali mkuu wa kikosi maalumu cha jeshi la watembea kwa miguu la Kanada (Princess Patricia's Canadian Light Infantry). == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1939]] [[Jamii:Wandishi wa habari wa Kanada]] [[Jamii:Wanasiasa wa Kanada]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] o1my78e2581fscvep7bvif5iy0yoxsm 1578372 1578371 2026-07-04T16:24:52Z Bycashtz 81318 1578372 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwanzo = Mheshimiwa | jina = Adrienne Clarkson | jina_asili = 伍冰枝 | heshima_mwisho = PC, CC, CMM, COM, CD, FRSC (heshima), FRAIC (heshima), FRCPSC (heshima) | picha = GG-Adrienne Clarkson2.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Clarkson mwaka 2011 | nafasi = Gavana Mkuu wa Kanada | namba = 26 | kipindi_cha_kwanza = 7 Oktoba 1999 | kipindi_cha_mwisho = 27 Septemba 2005 | mfalme = Elizabeth II | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | waziri_mkuu = Jean Chrétien, Paul Martin | jina_la_kuzaliwa = Adrienne Louise Poy | tarehe_ya_kuzaliwa = 10 Februari 1939 | mahala_pa_kuzaliwa = Victoria, Hong Kong ya Kiingereza | mwenzi = Stephen Clarkson (1963–1975, talaka), John Ralston Saul (ndoa 1999) | baba = William Poy | watoto = 3 | elimu = Chuo cha Trinity, Chuo Kikuu cha Toronto; Chuo Kikuu cha Paris | kazi_yake = Mwandishi wa habari | jina_la_Kichina = 伍冰枝 | matamshi_pinyin = Wǔ Bīngzhī | matamshi_kikantoni = Ng⁵ Bing¹-zi¹ }} '''Adrienne Louise Clarkson''' (alizaliwa 10 Februari 1939) ni mwandishi wa habari na mwanasiasa wa [[Kanada]] aliyetumikia kama Gavana mkuu wa Kanada wa 26 kuanzia mwaka 1999 hadi 2005. Clarkson aliwasili nchini Kanada pamoja na familia yake mnamo mwaka 1941, akiwa [[mkimbizi]] kutoka uvamizi wa Kijapani huko [[Hong Kong]], na alilelewa mjini [[Ottawa]]. Baada ya kupata shahada kadhaa za vyuo vikuu, Clarkson alifanya kazi kama mtayarishaji na mtangazaji katika Shirika la Utangazaji la Kanada (CBC) na kama mwandishi wa habari katika majarida mbalimbali. Nafasi yake ya kwanza ya kidiplomasia ilitokea mwanzoni mwa miaka ya 1980, alipotangaza utamaduni wa jimbo la [[Ontario]] nchini [[Ufaransa]] na nchi nyingine za [[Ulaya]]. Mnamo mwaka 1999, aliteuliwa kuwa Gavana mkuu na Malkia [[Elizabeth II]], kwa ushauri wa waziri mkuu wa Kanada [[Jean Chrétien]], kuchukua nafasi ya [[Roméo LeBlanc]] kama mwakilishi wa mfalme, nafasi aliyoishikilia hadi mwaka 2005, alipofuatwa na [[Michaëlle Jean]]. Ingawa kuteuliwa kwa Clarkson kama mwakilishi wa mfalme nchini Kanada kulilakiwa vyema mwanzoni, alisababisha mijadala kadhaa wakati wa utumishi wake, hasa kutokana na gharama kubwa zilizotumika katika uendeshaji wa ofisi yake, pamoja na mtazamo ulioonekana kupinga mfumo wa kifalme kulingana na nafasi hiyo. Mnamo tarehe 3 Oktoba 2005, Clarkson aliapishwa kuwa mwanachama wa baraza la faragha la malkia kwa ajili ya Kanada.<ref>{{cite web| url=http://www.pco-bcp.gc.ca/index.asp?lang=eng&page=information&sub=council-conseil&doc=members-membres/chronolog-eng.htm#2001-2010| last=Privy Council Office| author-link=Privy Council Office (Canada)| title=Information Resources > Current Chronological List of Members of the Queen's Privy Council for Canada > 2001 –| publisher=Queen's Printer for Canada| date=October 30, 2008| access-date=February 27, 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20160215221747/http://www.pco-bcp.gc.ca/index.asp?lang=eng&page=information&sub=council-conseil&doc=members-membres%2Fchronolog-eng.htm#2001-2010| archive-date=February 15, 2016| url-status=dead}}</ref> Baadaye alichapisha kumbukumbu za maisha yake, akaunda taasisi ya uraia wa Kanada, na akawa Kanali mkuu wa kikosi maalumu cha jeshi la watembea kwa miguu la Kanada (Princess Patricia's Canadian Light Infantry). == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1939]] [[Jamii:Wandishi wa habari wa Kanada]] [[Jamii:Wanasiasa wa Kanada]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] 3n21z3jr4s72ah4gpmurkklhrwgfhup 14 241843 1578373 2026-07-04T16:25:25Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:Waandishi]]' 1578373 wikitext text/x-wiki [[Jamii:Waandishi]] gqjex88821ueu3owmdebaxmt7mum6sg 1578402 1578373 2026-07-05T07:04:19Z Riccardo Riccioni 452 1578402 wikitext text/x-wiki [[Jamii:Waandishi wa habari]] [[Jamii:watu wa Kanada|H]] aenn5fvv0ts26oxkfgzfzvwmo0vwaxe 0 241844 1578374 2026-07-04T17:02:03Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox_Person | heshima_mwisho = GCB, HonFLI, OC, OQ | picha = VVF2022.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Vīķe-Freiberga mwaka 2022 | nafasi = Rais wa 6 wa Latvia | waziri_mkuu = Vilis Krištopans, Andris Šķēle, Andris Bērziņš, Einars Repše, Indulis Emsis, Aigars Kalvītis | kipindi_cha_kwanza = 8 Julai 1999 | kipindi_cha_mwisho = 8 Julai 2007 | alitanguliwa_na = | akafuatiwa...' 1578374 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwisho = GCB, HonFLI, OC, OQ | picha = VVF2022.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Vīķe-Freiberga mwaka 2022 | nafasi = Rais wa 6 wa Latvia | waziri_mkuu = Vilis Krištopans, Andris Šķēle, Andris Bērziņš, Einars Repše, Indulis Emsis, Aigars Kalvītis | kipindi_cha_kwanza = 8 Julai 1999 | kipindi_cha_mwisho = 8 Julai 2007 | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | jina_la_kuzaliwa = Vaira Vīķe | tarehe_ya_kuzaliwa = 1 Desemba 1937 | mahala_pa_kuzaliwa = Riga, Latvia | tarehe_ya_kufariki = | mahala_alipofia = | chama = Huru (Independent) | mwenzi = Imants Freibergs (1960–2026, alifariki) | watoto = 2 | elimu = Chuo Kikuu cha Toronto; Chuo Kikuu cha McGill | sahihi = Vaira Vike Freiberga signature.svg | kazi_yake = Mwanasayansi wa lugha, Mwanasiasa }} '''Vaira Vīķe-Freiberga''' (jina la ukoo la utotoni: '''Vīķe'''; alizaliwa 1 Desemba 1937) ni mwanasiasa wa [[Latvia]] aliyetumikia kama Rais wa Latvia wa sita kuanzia mwaka 1999 hadi 2007. Yeye ndiye mwanamke wa kwanza na wa pekee hadi sasa kushika nafasi hiyo, na ndiye rais wa hivi karibuni zaidi kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili. Freiberga ni profesa na msomi wa taaluma mbalimbali, akiwa amechapisha vitabu kumi na moja pamoja na makala, insha, na sura nyingi za vitabu, mbali na shughuli zake nyingi za kutoa mihadhara. Kama Rais wa Jamhuri ya Latvia kuanzia mwaka 1999 hadi 2007, alichangia kwa kiasi kikubwa nchi yake kupata uanachama katika umoja wa ulaya na [[NATO]]. Yeye ni mdau hai katika siasa za kimataifa, ambapo aliteuliwa kuwa mjumbe maalum wa katibu mkuu kuhusu mageuzi ya Umoja wa mataifa na alikuwa mgombea rasmi wa nafasi ya katibu mkuu wa umoja wa mataifa mnamo mwaka 2006. Anaendelea kuwa hai katika nyanja za kimataifa na anaendelea kuzungumza akitetea uhuru, usawa, na haki ya kijamii, pamoja na hitaji la Ulaya kutambua historia yake yote. Ni mtetezi mashuhuri wa mshikamano wa Ulaya , na kwa sababu hiyo, mnamo Desemba 2007 aliteuliwa kuwa makamu mwenyekiti wa kikundi cha fikra kuhusu mustakabali wa muda mrefu wa Umoja wa Ulaya. Anajulikana pia kwa kazi zake katika saikolojia-lugha (psycholinguistics), semiotiki, na uchambuzi wa fasihi simulizi ya nchi yake ya asili. Baada ya urais wake, Vīķe-Freiberga alihudumu kama mwanzilishi mwenza na mwenyekiti mwenza wa kituo cha kimataifa cha [[Nezami Ganjavi|Nizami Ganjavi]] na kama rais wa [[Club of Madrid]], jukwaa kubwa zaidi duniani la wakuu wa nchi na serikali wa zamani,ambapo alihudumu kuanzia mwaka 2014 hadi 2020.<ref>{{Cite web|date=2019-10-20|title=Danilo Türk is elected new President of Club de Madrid|url=http://www.clubmadrid.org/danilo-turk-is-elected-new-president-of-club-de-madrid/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-12-07|title=Vaira Vike Freiberga, new World Leadership Alliance-Club de Madrid President|url=http://www.clubmadrid.org/vaira-vike-freiberga-new-world-leadership-alliance-club-de-madrid-president/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref> Yeye pia ni mwanachama wa chuo cha ulimwengu cha sanaa na sayansi (World Academy of Art and Science) na mwanachama wa bodi ya programu ya kimataifa ya Mkutano wa Kilele wa Ulaya. == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Wanasiasa wa Latvia]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] oeows6rsf6r4st6ujauzqfbu0qk0cqg 1578379 1578374 2026-07-04T19:20:46Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1578379 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwisho = GCB, HonFLI, OC, OQ | picha = VVF2022.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Vīķe-Freiberga mwaka 2022 | nafasi = Rais wa 6 wa Latvia | waziri_mkuu = Vilis Krištopans, Andris Šķēle, Andris Bērziņš, Einars Repše, Indulis Emsis, Aigars Kalvītis | kipindi_cha_kwanza = 8 Julai 1999 | kipindi_cha_mwisho = 8 Julai 2007 | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | jina_la_kuzaliwa = Vaira Vīķe | tarehe_ya_kuzaliwa = 1 Desemba 1937 | mahala_pa_kuzaliwa = Riga, Latvia | tarehe_ya_kufariki = | mahala_alipofia = | chama = Huru (Independent) | mwenzi = Imants Freibergs (1960–2026, alifariki) | watoto = 2 | elimu = Chuo Kikuu cha Toronto; Chuo Kikuu cha McGill | sahihi = Vaira Vike Freiberga signature.svg | kazi_yake = Mwanasayansi wa lugha, Mwanasiasa }} '''Vaira Vīķe-Freiberga''' (jina la ukoo la utotoni: '''Vīķe'''; alizaliwa 1 Desemba 1937) ni mwanasiasa wa [[Latvia]] aliyetumikia kama Rais wa Latvia wa sita kuanzia mwaka 1999 hadi 2007. Yeye ndiye mwanamke wa kwanza na wa pekee hadi sasa kushika nafasi hiyo, na ndiye rais wa hivi karibuni zaidi kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili. Freiberga ni profesa na msomi wa taaluma mbalimbali, akiwa amechapisha vitabu kumi na moja pamoja na makala, insha, na sura nyingi za vitabu, mbali na shughuli zake nyingi za kutoa mihadhara. Kama Rais wa Jamhuri ya Latvia kuanzia mwaka 1999 hadi 2007, alichangia kwa kiasi kikubwa nchi yake kupata uanachama katika umoja wa ulaya na [[NATO]]. Yeye ni mdau hai katika siasa za kimataifa, ambapo aliteuliwa kuwa mjumbe maalum wa katibu mkuu kuhusu mageuzi ya Umoja wa mataifa na alikuwa mgombea rasmi wa nafasi ya katibu mkuu wa umoja wa mataifa mnamo mwaka 2006. Anaendelea kuwa hai katika nyanja za kimataifa na anaendelea kuzungumza akitetea uhuru, usawa, na haki ya kijamii, pamoja na hitaji la Ulaya kutambua historia yake yote. Ni mtetezi mashuhuri wa mshikamano wa Ulaya , na kwa sababu hiyo, mnamo Desemba 2007 aliteuliwa kuwa makamu mwenyekiti wa kikundi cha fikra kuhusu mustakabali wa muda mrefu wa Umoja wa Ulaya. Anajulikana pia kwa kazi zake katika saikolojia-lugha (psycholinguistics), semiotiki, na uchambuzi wa fasihi simulizi ya nchi yake ya asili. Baada ya urais wake, Vīķe-Freiberga alihudumu kama mwanzilishi mwenza na mwenyekiti mwenza wa kituo cha kimataifa cha [[Nezami Ganjavi|Nizami Ganjavi]] na kama rais wa [[Club of Madrid]], jukwaa kubwa zaidi duniani la wakuu wa nchi na serikali wa zamani,ambapo alihudumu kuanzia mwaka 2014 hadi 2020.<ref>{{Rejea tovuti|date=2019-10-20|title=Danilo Türk is elected new President of Club de Madrid|url=http://www.clubmadrid.org/danilo-turk-is-elected-new-president-of-club-de-madrid/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|date=2013-12-07|title=Vaira Vike Freiberga, new World Leadership Alliance-Club de Madrid President|url=http://www.clubmadrid.org/vaira-vike-freiberga-new-world-leadership-alliance-club-de-madrid-president/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref> Yeye pia ni mwanachama wa chuo cha ulimwengu cha sanaa na sayansi (World Academy of Art and Science) na mwanachama wa bodi ya programu ya kimataifa ya Mkutano wa Kilele wa Ulaya. == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Wanasiasa wa Latvia]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] 4zdqgy65b838j664p2eb5clix2qsgw2 1578403 1578379 2026-07-05T07:06:36Z Riccardo Riccioni 452 1578403 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | heshima_mwisho = GCB, HonFLI, OC, OQ | picha = VVF2022.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Vīķe-Freiberga mwaka 2022 | nafasi = Rais wa 6 wa Latvia | waziri_mkuu = Vilis Krištopans, Andris Šķēle, Andris Bērziņš, Einars Repše, Indulis Emsis, Aigars Kalvītis | kipindi_cha_kwanza = 8 Julai 1999 | kipindi_cha_mwisho = 8 Julai 2007 | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | jina_la_kuzaliwa = Vaira Vīķe | tarehe_ya_kuzaliwa = 1 Desemba 1937 | mahala_pa_kuzaliwa = Riga, Latvia | tarehe_ya_kufariki = | mahala_alipofia = | chama = Huru (Independent) | mwenzi = Imants Freibergs (1960–2026, alifariki) | watoto = 2 | elimu = Chuo Kikuu cha Toronto; Chuo Kikuu cha McGill | sahihi = Vaira Vike Freiberga signature.svg | kazi_yake = Mwanasayansi wa lugha, Mwanasiasa }} '''Vaira Vīķe-Freiberga''' (jina la ukoo la utotoni: '''Vīķe'''; alizaliwa 1 Desemba 1937) ni mwanasiasa wa [[Latvia]] aliyetumikia kama Rais wa Latvia wa sita kuanzia mwaka 1999 hadi 2007. Yeye ndiye mwanamke wa kwanza na wa pekee hadi sasa kushika nafasi hiyo, na ndiye rais wa hivi karibuni zaidi kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili. Freiberga ni profesa na msomi wa taaluma mbalimbali, akiwa amechapisha vitabu kumi na moja pamoja na makala, insha, na sura nyingi za vitabu, mbali na shughuli zake nyingi za kutoa mihadhara. Kama Rais wa Jamhuri ya Latvia kuanzia mwaka 1999 hadi 2007, alichangia kwa kiasi kikubwa nchi yake kupata uanachama katika [[Umoja wa Ulaya]] na [[NATO]]. Yeye ni mdau hai katika siasa za kimataifa, ambapo aliteuliwa kuwa mjumbe maalum wa katibu mkuu kuhusu mageuzi ya [[Umoja wa Mataifa]] na alikuwa mgombea rasmi wa nafasi ya [[Katibu Mkuu wa UM]] mnamo mwaka 2006. Anaendelea kuwa hai katika nyanja za kimataifa na anaendelea kuzungumza akitetea uhuru, usawa, na haki ya kijamii, pamoja na hitaji la Ulaya kutambua historia yake yote. Ni mtetezi mashuhuri wa mshikamano wa Ulaya , na kwa sababu hiyo, mnamo Desemba 2007 aliteuliwa kuwa makamu mwenyekiti wa kikundi cha fikra kuhusu mustakabali wa muda mrefu wa Umoja wa Ulaya. Anajulikana pia kwa kazi zake katika saikolojia-lugha (psycholinguistics), semiotiki, na uchambuzi wa fasihi simulizi ya nchi yake ya asili. Baada ya urais wake, Vīķe-Freiberga alihudumu kama mwanzilishi mwenza na mwenyekiti mwenza wa kituo cha kimataifa cha [[Nezami Ganjavi|Nizami Ganjavi]] na kama rais wa [[Club of Madrid]], jukwaa kubwa zaidi duniani la wakuu wa nchi na serikali wa zamani,ambapo alihudumu kuanzia mwaka 2014 hadi 2020.<ref>{{Rejea tovuti|date=2019-10-20|title=Danilo Türk is elected new President of Club de Madrid|url=http://www.clubmadrid.org/danilo-turk-is-elected-new-president-of-club-de-madrid/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|date=2013-12-07|title=Vaira Vike Freiberga, new World Leadership Alliance-Club de Madrid President|url=http://www.clubmadrid.org/vaira-vike-freiberga-new-world-leadership-alliance-club-de-madrid-president/|access-date=2020-06-07|website=World Leadership Alliance - Club de Madrid|language=es}}</ref> Yeye pia ni mwanachama wa chuo cha ulimwengu cha sanaa na sayansi (World Academy of Art and Science) na mwanachama wa bodi ya programu ya kimataifa ya Mkutano wa Kilele wa Ulaya. == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Marais wa Latvia]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] oowa11v66mr5c2m1etjltn90t9e414n 0 241845 1578398 2026-07-05T06:40:06Z Muddyb 379 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360427461|Vanilla Ice]]" 1578398 wikitext text/x-wiki   '''Robert Matthew Van Winkle''' (alizaliwa Oktoba 31, 1967), anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama '''Vanilla Ice''', ni rapa, mwimbaji, mwigizaji, na mtangazaji wa televisheni kutoka nchini [[Marekani]]. Alizaliwa mjini [[Dallas, Texas|Dallas]] na kukulia huko [[Miami]]. Alikuwa rapa wa kwanza Mzungu kupata mafanikio ya kibiashara, kwa kufuatia kutolewa kwa wimbo wake maarufu wa " Ice Ice Baby " mwaka wa 1990. Anasifiwa kwa kuvunja vikwazo vya rangi katika rap na hip-hop kwa rapa wazungu wa siku zijazo, hasa [[Eminem]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Hilburn|first=Robert|date=March 17, 1991|title=Cover Story: War Of The Rap Egos: Vanilla Ice: Why Is Everyone Still Fussing About Ice?|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-03-17-ca-687-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=J|first=Terence|date=2014-01-02|title=Vanilla Ice Says He Paved The Way For Eminem|url=https://zhiphopcleveland.com/4344052/vanilla-ice-says-he-paved-the-way-for-eminem/|accessdate=2025-03-30|work=[[WENZ|Z 107.9]]|language=en-US}}</ref> Ice alitoa albamu yake ya kwanza, ''Hooked'', chini ya lebo ya Ichiban Records kabla ya kusaini mkataba na lebo ya SBK Records, lebo ya rekodi ya EMI Group, ambayo ilitoa toleo lililorekebishwa chini ya kichwa ''To the Extreme'' ; ikawa albamu ya [[Muziki wa hip hop|hip hop]] iliyouzwa kwa kasi zaidi kuliko zote <ref>{{Rejea kitabu|title=The 'hood Comes First: Race, Space, and Place in Rap and Hip-hop|last=Forman|first=Murray|publisher=Wesleyan University Press|year=2002|isbn=0-8195-6397-8|page=[https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61 61]|chapter='Welcome to the City'|chapter-url=https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61}}</ref> na "Ice Ice Baby" ilikuwa wimbo wa kwanza wa hip hop kuongoza [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100.]] Ikifuatiwa na albamu ya moja kwa moja ''Extremely Live'' (1991), Ice alionekana kwenye filamu ya ''Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze'' (1991) ambapo aliigiza " Ninja Rap ", ambayo aliiandika kwa ushirikiano. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ketchum III|first=William|date=May 24, 2016|title=Vanilla Ice Brings Back The 90s At 'Teenage Mutant Ninja Turtles' Premiere|url=https://hiphopdx.com/news/id.38943/title.vanilla-ice-brings-back-the-90s-at-teenage-mutant-ninja-turtles-premiere|accessdate=March 30, 2024|work=[[HipHopDX]]}}</ref> Ambapo baadaye alipewa ofa na kuigiza katika filamu yake mwenyewe, ''Cool as Ice'' (1991), ambayo ilijumuisha wimbo " Cool as Ice (Everybody Get Loose) " na [[Naomi Campbell]] ; filamu haikupata umaarufu hivyo ikashindwa kibiashara. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Tribune|first=Chicago|date=May 26, 1991|title=Rap's Master Emcee|url=https://www.chicagotribune.com/1991/05/26/raps-master-emcee/|accessdate=March 30, 2024|work=[[Chicago Tribune]]|language=en-US}}</ref> Kuongezeka kwake kwa umaarufu kuliharibiwa haraka na utata wa vyombo vya habari kuhusu historia yake. <ref>{{Rejea tovuti|author=Hunt|first=Dennis|date=December 5, 1990|title=Vanilla Ice's Official Bio Is Melting in Media Heat : Pop music: The hot-selling rap star, who appears in Anaheim on Dec. 29, admits he made up some of the colorful details about his background.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-12-05-ca-5589-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Baadaye Ice alijutia mipango yake ya kibiashara na SBK, ambapo pia walichapisha taarifa za wasifu wake uliotungwa bila yeye kujua. <ref>{{Rejea tovuti|author=Weiss|first=Jeff|date=October 6, 2020|title=The Rise and Fall of Vanilla Ice, As Told by Vanilla Ice|url=https://www.theringer.com/music/2020/10/6/21494291/vanilla-ice-to-the-extreme-ice-ice-baby-history-30th-anniversary|accessdate=March 30, 2024|work=[[The Ringer (website)|The Ringer]]}}</ref> Albamu ya pili ya Ice studio, ''Mind Blowin''' (1994), ilibadilisha sana picha lakini haikufanikiwa kibiashara. ; * == Marejeo == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Viungo vya nj == * [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] etmbxlhvl2sj6uuspusr36b2cqkaa56 1578399 1578398 2026-07-05T06:41:04Z Muddyb 379 Muddyb alihamisha ukurasa wa [[Barafu ya Vanila]] hadi [[Vanilla Ice]]: H ah ah ahha Barafu ya Vanilla! Nimecheka sana! Dah! Hizi tafsiri za Wikipedia ni jau sana 1578398 wikitext text/x-wiki   '''Robert Matthew Van Winkle''' (alizaliwa Oktoba 31, 1967), anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama '''Vanilla Ice''', ni rapa, mwimbaji, mwigizaji, na mtangazaji wa televisheni kutoka nchini [[Marekani]]. Alizaliwa mjini [[Dallas, Texas|Dallas]] na kukulia huko [[Miami]]. Alikuwa rapa wa kwanza Mzungu kupata mafanikio ya kibiashara, kwa kufuatia kutolewa kwa wimbo wake maarufu wa " Ice Ice Baby " mwaka wa 1990. Anasifiwa kwa kuvunja vikwazo vya rangi katika rap na hip-hop kwa rapa wazungu wa siku zijazo, hasa [[Eminem]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Hilburn|first=Robert|date=March 17, 1991|title=Cover Story: War Of The Rap Egos: Vanilla Ice: Why Is Everyone Still Fussing About Ice?|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-03-17-ca-687-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=J|first=Terence|date=2014-01-02|title=Vanilla Ice Says He Paved The Way For Eminem|url=https://zhiphopcleveland.com/4344052/vanilla-ice-says-he-paved-the-way-for-eminem/|accessdate=2025-03-30|work=[[WENZ|Z 107.9]]|language=en-US}}</ref> Ice alitoa albamu yake ya kwanza, ''Hooked'', chini ya lebo ya Ichiban Records kabla ya kusaini mkataba na lebo ya SBK Records, lebo ya rekodi ya EMI Group, ambayo ilitoa toleo lililorekebishwa chini ya kichwa ''To the Extreme'' ; ikawa albamu ya [[Muziki wa hip hop|hip hop]] iliyouzwa kwa kasi zaidi kuliko zote <ref>{{Rejea kitabu|title=The 'hood Comes First: Race, Space, and Place in Rap and Hip-hop|last=Forman|first=Murray|publisher=Wesleyan University Press|year=2002|isbn=0-8195-6397-8|page=[https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61 61]|chapter='Welcome to the City'|chapter-url=https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61}}</ref> na "Ice Ice Baby" ilikuwa wimbo wa kwanza wa hip hop kuongoza [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100.]] Ikifuatiwa na albamu ya moja kwa moja ''Extremely Live'' (1991), Ice alionekana kwenye filamu ya ''Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze'' (1991) ambapo aliigiza " Ninja Rap ", ambayo aliiandika kwa ushirikiano. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ketchum III|first=William|date=May 24, 2016|title=Vanilla Ice Brings Back The 90s At 'Teenage Mutant Ninja Turtles' Premiere|url=https://hiphopdx.com/news/id.38943/title.vanilla-ice-brings-back-the-90s-at-teenage-mutant-ninja-turtles-premiere|accessdate=March 30, 2024|work=[[HipHopDX]]}}</ref> Ambapo baadaye alipewa ofa na kuigiza katika filamu yake mwenyewe, ''Cool as Ice'' (1991), ambayo ilijumuisha wimbo " Cool as Ice (Everybody Get Loose) " na [[Naomi Campbell]] ; filamu haikupata umaarufu hivyo ikashindwa kibiashara. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Tribune|first=Chicago|date=May 26, 1991|title=Rap's Master Emcee|url=https://www.chicagotribune.com/1991/05/26/raps-master-emcee/|accessdate=March 30, 2024|work=[[Chicago Tribune]]|language=en-US}}</ref> Kuongezeka kwake kwa umaarufu kuliharibiwa haraka na utata wa vyombo vya habari kuhusu historia yake. <ref>{{Rejea tovuti|author=Hunt|first=Dennis|date=December 5, 1990|title=Vanilla Ice's Official Bio Is Melting in Media Heat : Pop music: The hot-selling rap star, who appears in Anaheim on Dec. 29, admits he made up some of the colorful details about his background.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-12-05-ca-5589-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Baadaye Ice alijutia mipango yake ya kibiashara na SBK, ambapo pia walichapisha taarifa za wasifu wake uliotungwa bila yeye kujua. <ref>{{Rejea tovuti|author=Weiss|first=Jeff|date=October 6, 2020|title=The Rise and Fall of Vanilla Ice, As Told by Vanilla Ice|url=https://www.theringer.com/music/2020/10/6/21494291/vanilla-ice-to-the-extreme-ice-ice-baby-history-30th-anniversary|accessdate=March 30, 2024|work=[[The Ringer (website)|The Ringer]]}}</ref> Albamu ya pili ya Ice studio, ''Mind Blowin''' (1994), ilibadilisha sana picha lakini haikufanikiwa kibiashara. ; * == Marejeo == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Viungo vya nj == * [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] etmbxlhvl2sj6uuspusr36b2cqkaa56 1578401 1578399 2026-07-05T06:43:35Z Muddyb 379 1578401 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Robert Matthew Van Winkle''' (alizaliwa Oktoba 31, 1967), anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama '''Vanilla Ice''', ni rapa, mwimbaji, mwigizaji, na mtangazaji wa televisheni kutoka nchini [[Marekani]]. Alizaliwa mjini [[Dallas, Texas|Dallas]] na kukulia huko [[Miami]]. Alikuwa rapa wa kwanza Mzungu kupata mafanikio ya kibiashara, kwa kufuatia kutolewa kwa wimbo wake maarufu wa " Ice Ice Baby " mwaka wa 1990. Anasifiwa kwa kuvunja vikwazo vya rangi katika rap na hip-hop kwa rapa wazungu wa siku zijazo, hasa [[Eminem]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Hilburn|first=Robert|date=March 17, 1991|title=Cover Story: War Of The Rap Egos: Vanilla Ice: Why Is Everyone Still Fussing About Ice?|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-03-17-ca-687-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=J|first=Terence|date=2014-01-02|title=Vanilla Ice Says He Paved The Way For Eminem|url=https://zhiphopcleveland.com/4344052/vanilla-ice-says-he-paved-the-way-for-eminem/|accessdate=2025-03-30|work=[[WENZ|Z 107.9]]|language=en-US}}</ref> Ice alitoa albamu yake ya kwanza, ''Hooked'', chini ya lebo ya Ichiban Records kabla ya kusaini mkataba na lebo ya SBK Records, lebo ya rekodi ya EMI Group, ambayo ilitoa toleo lililorekebishwa chini ya kichwa ''To the Extreme'' ; ikawa albamu ya [[Muziki wa hip hop|hip hop]] iliyouzwa kwa kasi zaidi kuliko zote <ref>{{Rejea kitabu|title=The 'hood Comes First: Race, Space, and Place in Rap and Hip-hop|last=Forman|first=Murray|publisher=Wesleyan University Press|year=2002|isbn=0-8195-6397-8|page=[https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61 61]|chapter='Welcome to the City'|chapter-url=https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61}}</ref> na "Ice Ice Baby" ilikuwa wimbo wa kwanza wa hip hop kuongoza [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100.]] Ikifuatiwa na albamu ya moja kwa moja ''Extremely Live'' (1991), Ice alionekana kwenye filamu ya ''Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze'' (1991) ambapo aliigiza " Ninja Rap ", ambayo aliiandika kwa ushirikiano. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ketchum III|first=William|date=May 24, 2016|title=Vanilla Ice Brings Back The 90s At 'Teenage Mutant Ninja Turtles' Premiere|url=https://hiphopdx.com/news/id.38943/title.vanilla-ice-brings-back-the-90s-at-teenage-mutant-ninja-turtles-premiere|accessdate=March 30, 2024|work=[[HipHopDX]]}}</ref> Ambapo baadaye alipewa ofa na kuigiza katika filamu yake mwenyewe, ''Cool as Ice'' (1991), ambayo ilijumuisha wimbo " Cool as Ice (Everybody Get Loose) " na [[Naomi Campbell]] ; filamu haikupata umaarufu hivyo ikashindwa kibiashara. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Tribune|first=Chicago|date=May 26, 1991|title=Rap's Master Emcee|url=https://www.chicagotribune.com/1991/05/26/raps-master-emcee/|accessdate=March 30, 2024|work=[[Chicago Tribune]]|language=en-US}}</ref> Kuongezeka kwake kwa umaarufu kuliharibiwa haraka na utata wa vyombo vya habari kuhusu historia yake. <ref>{{Rejea tovuti|author=Hunt|first=Dennis|date=December 5, 1990|title=Vanilla Ice's Official Bio Is Melting in Media Heat : Pop music: The hot-selling rap star, who appears in Anaheim on Dec. 29, admits he made up some of the colorful details about his background.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-12-05-ca-5589-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Baadaye Ice alijutia mipango yake ya kibiashara na SBK, ambapo pia walichapisha taarifa za wasifu wake uliotungwa bila yeye kujua. <ref>{{Rejea tovuti|author=Weiss|first=Jeff|date=October 6, 2020|title=The Rise and Fall of Vanilla Ice, As Told by Vanilla Ice|url=https://www.theringer.com/music/2020/10/6/21494291/vanilla-ice-to-the-extreme-ice-ice-baby-history-30th-anniversary|accessdate=March 30, 2024|work=[[The Ringer (website)|The Ringer]]}}</ref> Albamu ya pili ya Ice studio, ''Mind Blowin''' (1994), ilibadilisha sana picha lakini haikufanikiwa kibiashara. == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nj == {{BD|1967}} [[Jamii:Wanamuziki wa Marekani]] [[Jamii:Marapa wa Marekani]] dpe6ocfa2t1j3sxdqvftgi30pgnwx8q 1578405 1578401 2026-07-05T07:09:18Z Riccardo Riccioni 452 1578405 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Robert Matthew Van Winkle''' (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama '''Vanilla Ice'''; alizaliwa Oktoba 31, 1967) ni rapa, mwimbaji, mwigizaji, na mtangazaji wa televisheni kutoka nchini [[Marekani]]. Alizaliwa mjini [[Dallas, Texas|Dallas]] na kukulia huko [[Miami]]. Alikuwa rapa wa kwanza Mzungu kupata mafanikio ya kibiashara, kwa kufuatia kutolewa kwa wimbo wake maarufu wa " Ice Ice Baby " mwaka wa 1990. Anasifiwa kwa kuvunja vikwazo vya rangi katika rap na hip-hop kwa rapa wazungu wa siku zijazo, hasa [[Eminem]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Hilburn|first=Robert|date=March 17, 1991|title=Cover Story: War Of The Rap Egos: Vanilla Ice: Why Is Everyone Still Fussing About Ice?|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-03-17-ca-687-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=J|first=Terence|date=2014-01-02|title=Vanilla Ice Says He Paved The Way For Eminem|url=https://zhiphopcleveland.com/4344052/vanilla-ice-says-he-paved-the-way-for-eminem/|accessdate=2025-03-30|work=[[WENZ|Z 107.9]]|language=en-US}}</ref> Ice alitoa albamu yake ya kwanza, ''Hooked'', chini ya lebo ya Ichiban Records kabla ya kusaini mkataba na lebo ya SBK Records, lebo ya rekodi ya EMI Group, ambayo ilitoa toleo lililorekebishwa chini ya kichwa ''To the Extreme'' ; ikawa albamu ya [[Muziki wa hip hop|hip hop]] iliyouzwa kwa kasi zaidi kuliko zote <ref>{{Rejea kitabu|title=The 'hood Comes First: Race, Space, and Place in Rap and Hip-hop|last=Forman|first=Murray|publisher=Wesleyan University Press|year=2002|isbn=0-8195-6397-8|page=[https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61 61]|chapter='Welcome to the City'|chapter-url=https://archive.org/details/hoodcomesfirstra00form/page/61}}</ref> na "Ice Ice Baby" ilikuwa wimbo wa kwanza wa hip hop kuongoza [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100.]] Ikifuatiwa na albamu ya moja kwa moja ''Extremely Live'' (1991), Ice alionekana kwenye filamu ya ''Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze'' (1991) ambapo aliigiza " Ninja Rap ", ambayo aliiandika kwa ushirikiano. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ketchum III|first=William|date=May 24, 2016|title=Vanilla Ice Brings Back The 90s At 'Teenage Mutant Ninja Turtles' Premiere|url=https://hiphopdx.com/news/id.38943/title.vanilla-ice-brings-back-the-90s-at-teenage-mutant-ninja-turtles-premiere|accessdate=March 30, 2024|work=[[HipHopDX]]}}</ref> Ambapo baadaye alipewa ofa na kuigiza katika filamu yake mwenyewe, ''Cool as Ice'' (1991), ambayo ilijumuisha wimbo " Cool as Ice (Everybody Get Loose) " na [[Naomi Campbell]] ; filamu haikupata umaarufu hivyo ikashindwa kibiashara. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Tribune|first=Chicago|date=May 26, 1991|title=Rap's Master Emcee|url=https://www.chicagotribune.com/1991/05/26/raps-master-emcee/|accessdate=March 30, 2024|work=[[Chicago Tribune]]|language=en-US}}</ref> Kuongezeka kwake kwa umaarufu kuliharibiwa haraka na utata wa vyombo vya habari kuhusu historia yake. <ref>{{Rejea tovuti|author=Hunt|first=Dennis|date=December 5, 1990|title=Vanilla Ice's Official Bio Is Melting in Media Heat : Pop music: The hot-selling rap star, who appears in Anaheim on Dec. 29, admits he made up some of the colorful details about his background.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-12-05-ca-5589-story.html|accessdate=March 30, 2024|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Baadaye Ice alijutia mipango yake ya kibiashara na SBK, ambapo pia walichapisha taarifa za wasifu wake uliotungwa bila yeye kujua. <ref>{{Rejea tovuti|author=Weiss|first=Jeff|date=October 6, 2020|title=The Rise and Fall of Vanilla Ice, As Told by Vanilla Ice|url=https://www.theringer.com/music/2020/10/6/21494291/vanilla-ice-to-the-extreme-ice-ice-baby-history-30th-anniversary|accessdate=March 30, 2024|work=[[The Ringer (website)|The Ringer]]}}</ref> Albamu ya pili ya Ice studio, ''Mind Blowin''' (1994), ilibadilisha sana picha lakini haikufanikiwa kibiashara. == Marejeo == {{Reflist}} {{BD|1967|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Marekani]] [[Jamii:Marapa wa Marekani]] bmgsyuad94jbojhutf63r77tjffknoz 14 241847 1578427 2026-07-05T07:39:31Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|A]] [[Jamii:watu wa Algeria|B]]' 1578427 wikitext text/x-wiki [[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|A]] [[Jamii:watu wa Algeria|B]] je75u6ney7kjivzrb3xvs12il8qjc7d 14 241848 1578428 2026-07-05T07:41:13Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|H]] [[Jamii:watu wa Hispania|B]]' 1578428 wikitext text/x-wiki [[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|H]] [[Jamii:watu wa Hispania|B]] 01mxfbmr01dadyza4apsvxhj721pdk0 14 241849 1578429 2026-07-05T07:41:49Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|M]] [[Jamii:watu wa Moroko|B]]' 1578429 wikitext text/x-wiki [[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|M]] [[Jamii:watu wa Moroko|B]] lqznt7osmawgn0nbq76jf8u9qpaiwqw 14 241850 1578430 2026-07-05T07:44:04Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|G]] [[Jamii:watu wa Ghana|B]]' 1578430 wikitext text/x-wiki [[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|G]] [[Jamii:watu wa Ghana|B]] rqxxmy25ne0fyyta7773gmmie7w439o 14 241851 1578432 2026-07-05T07:44:56Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|I]] [[Jamii:watu wa Iraq|B]]' 1578432 wikitext text/x-wiki [[Jamii:wanabiolojia nchi kwa nchi|I]] [[Jamii:watu wa Iraq|B]] 2e63cdfsgaabx5pc0j3b5vyhs4qhal8 14 241852 1578441 2026-07-05T07:56:48Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:waliozaliwa karne ya 7 KK]] [[Jamii:610 KK]]' 1578441 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliozaliwa karne ya 7 KK]] [[Jamii:610 KK]] 4h1qbtpmm9qyctkeb7wexr4jtxsmzzn 14 241853 1578442 2026-07-05T07:58:00Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:waliozaliwa karne ya 4 KK]] [[Jamii:375 kk]]' 1578442 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliozaliwa karne ya 4 KK]] [[Jamii:375 kk]] c7m1w9ixsvbshx5squ1l1ostcpki34l 1578443 1578442 2026-07-05T07:58:14Z Riccardo Riccioni 452 1578443 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliozaliwa karne ya 4 KK]] [[Jamii:375 KK]] bqjjl9111x0hhpaagsjw22xnar67cu3 14 241854 1578444 2026-07-05T07:59:06Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:waliozaliwa karne ya 3]] [[Jamii:298]]' 1578444 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliozaliwa karne ya 3]] [[Jamii:298]] if9j5ev2era7t2l9i4if6brd5dqbn1v 14 241855 1578445 2026-07-05T08:00:17Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:waliofariki karne ya 2 KK]] [[Jamii:152 KK]]' 1578445 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliofariki karne ya 2 KK]] [[Jamii:152 KK]] swvqkv75oeynfi7qpcw7lnl9476eika 14 241856 1578446 2026-07-05T08:01:04Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:waliozaliwa karne ya 2 KK]] [[Jamii:164 KK]]' 1578446 wikitext text/x-wiki [[Jamii:waliozaliwa karne ya 2 KK]] [[Jamii:164 KK]] ip9f8cncgomolkhsad6x8h73ad8kfwt 3 241857 1578450 2026-07-05T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1578450 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Julai 2026 (UTC) fmiichlpkydclqv73wtvjvcbyg6sgrn 3 241858 1578451 2026-07-05T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1578451 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Julai 2026 (UTC) fmiichlpkydclqv73wtvjvcbyg6sgrn 3 241859 1578452 2026-07-05T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1578452 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Julai 2026 (UTC) fmiichlpkydclqv73wtvjvcbyg6sgrn 3 241860 1578453 2026-07-05T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1578453 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Julai 2026 (UTC) fmiichlpkydclqv73wtvjvcbyg6sgrn 3 241861 1578454 2026-07-05T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1578454 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Julai 2026 (UTC) fmiichlpkydclqv73wtvjvcbyg6sgrn 3 241862 1578455 2026-07-05T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1578455 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241863 1578456 2026-07-05T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1578456 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241864 1578457 2026-07-05T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1578457 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241865 1578458 2026-07-05T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1578458 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241866 1578459 2026-07-05T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1578459 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241867 1578460 2026-07-05T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1578460 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 5 Julai 2026 (UTC) 63w7qc0det6mfe41apj0yy3kxguker0 3 241868 1578461 2026-07-05T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1578461 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 5 Julai 2026 (UTC) e2rgz1urvn4b2hf2gmew88ctmcbsa1r 3 241869 1578462 2026-07-05T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1578462 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 5 Julai 2026 (UTC) e2rgz1urvn4b2hf2gmew88ctmcbsa1r 3 241870 1578463 2026-07-05T09:50:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1578463 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 5 Julai 2026 (UTC) e2rgz1urvn4b2hf2gmew88ctmcbsa1r