Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Brendan 0 3765 1578472 1532637 2026-07-05T14:39:44Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578472 wikitext text/x-wiki [[Picha:Faroe stamps 252-253 Europe and the Discoveries.jpg|thumb|right|300px|Brendan akisafiri hadi [[Iceland]] na [[Kisiwa|Visiwa]] vya [[Visiwa vya Faroe|Faroe]] - picha kwenye [[stempu]] za Faroe.]] '''Brendan''' (takriban [[484]] au [[486]] – takriban [[578]]) alikuwa [[mtawa]] na [[upadri|padri]] kutoka nchi ya [[Ireland]]. Baada ya kulelewa na [[Ita wa Cluain]], alifanya bidii kuanzisha [[monasteri]] mbalimbali, hasa ile ya [[Clonfert]] [[mwaka]] [[561]]. Aliitwa ''[[Baharia]]'' kwa vile alisemekana kutembelea [[visiwa]] vingi katika [[Atlantiki]] ya [[Kaskazini]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/53375</ref>. Anahesabiwa kati ya [[Mitume kumi na wawili wa Ireland]]. Alitambuliwa kuwa [[mtakatifu]] punde baada ya [[kifo]] chake. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[16 Mei]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Donnchadha, Gearóid Ó. ''St Brendan of Kerry, the Navigator. His Life & Voyages.'' OPEN AIR ISBN 1-85182-871-0 * Meijer, Reinder. ''Literature of the Low Countries: A Short History of Dutch Literature in the Netherlands and Belgium.'' New York: Twayne Publishers, Inc., 1971. *''Navigatio Sancti Brendani Abbatis'' (Latin): ** trans. J.F. Webb in ''The Age of Bede'', ed. D. H. Farmer (Harmondsworth, 1983) ** ed. Carl Selmer, ''Navigatio Sancti Brendani Abbatis'' (South Bend, IN, 1959) ** trans. John O‟Meara and Jonathan Wooding, in ''The Voyage of Saint Brendan: Representative Versions of the Legend in English Translation'', ed. W.R.J. Barron and Glyn S. Burgess (Exeter, 2002). *The First Irish ''Life'' of St Brendan **ed. and tr. [[Whitley Stokes (scholar)|Whitley Stokes]], ''Lives of Saints from the Book of Lismore''. Anecdota Oxoniensia, Mediaeval and Modern Series 5. Oxford, 1890. pp.&nbsp;99–116, 247–61. Based on the [[Book of Lismore]] copy. **ed. and tr. Denis O’Donoghue, ''Brendaniana. St Brendan the Voyager in Story and Legend''. Dublin, 1893. Partial edition and translation, based on the Book of Lismore as well as copies in Paris BNF celtique et basque 1 and BL Egerton 91. *The Second Irish ''Life'' of St Brendan (conflated with the ''Navigatio''). Brussels, Bibliothèque Royale de Belgique 4190–4200 (transcript by [[Mícheál Ó Cléirigh]]) **ed. and tr. Charles Plummer, ''Bethada náem nÉrenn. Lives of the Irish saints''. Oxford: Clarendon, 1922. Vol. 1. pp.&nbsp;44–95; vol. 2, 44–92. * ''Voyage of St Brendan'' (Anglo-Norman) ** ''The Anglo-Norman Voyage of St Brendan'', ed. Brian Merrilees and Ian Short (Manchester, 1979) ** ''The Anglo-Norman Voyage of St Brendan by Benedeit'', ed. E.G. Waters (Oxford, 1928) ** ''Benedeit – Le Voyage de Saint Brandan'', ed. and transl. into German Ernstpeter Ruhe (München, 1977) ** Transl. in ''The Voyage of Saint Brendan: Representative Versions of the Legend in English Translation'', ed. W.R.J. Barron and Glyn S. Burgess (Exeter, 2002) * Bray, Dorothy, "Allegory in the ''Navigatio Sancti Brendani''", ''Viator 26'' (1995), 1-10. * Burgess, Glyn S, and Clara Strijbosch, ''The Legend of St Brendan: A Critical Bibliography'' (Dublin, 2000) * Dumville, David, "Two Approaches to the Dating of ''Nauigatio Sancti Brendani''", ''Studi medievali'', third s. 29 (1988), 87-102 * Esposito, M., "An Apocryphal Book of Enoch and Elias as a Possible Source for the ''Navigatio Sancti Brendani''", ''Celtica'' 5 (1960), 192-206 * Gardiner, Eileen, ''[http://www.worldcat.org/oclc/18741120 Visions of Heaven and Hell Before Dante]'' (New York: Italica Press, 1989), pp.&nbsp;81–127, provides an English translation of the Latin text of the ''Voyage of St. Brendan''. * Iannello, Fausto, "Navigatio sancti Brendani" e materia arturiana: continuità e analogie, "Atti della Accademia Peloritana dei Pericolanti, classe di Lettere, Filosofia e Belle Arti" 85 (2009), 241-253 * Illingworth, Robin N., "The Structure of the Anglo-Norman ''Voyage of St Brendan'' by Benedeit," ''Medium Aevum'' 55:2 (1986), 217-29 * Jones, Robin F., "The Mechanics of Meaning in the Anglo-Norman ''Voyage of Saint Brendan'',‟ ''Romanic Review'' 71:2 (1980), 105-13 * Mackley, Jon, ''Legend of Brendan: A Comparative Study of the Latin and Anglo-Norman Versions'' (Leiden: Brill, 2008) * Moult, D. Pochin, "St Brendan: Celtic Vision and Romance,‟ in ''Ireland of the Saints'' (London, 1953), pp.&nbsp;153–70 * Ritchie, R. L. G., "The Date of ''The Voyage of St Brendan''‟, ''Medium Aevum'' 19 (1950), 64-6 * Sobecki, Sebastian, "From the désert liquide to the Sea of Romance – Benedeit's ''Voyage de saint Brandan'' and the Irish ''immrama''", ''Neophilologus'' 87:2 (2003), 193-207 * Sobecki, Sebastian, ''The Sea and Medieval English Literature'' (Cambridge: 2008) * Wooding, Jonathan, "St Brendan's Boat: Dead Hides and the Living Sea in Columban and Related Hagiography‟, in ''Studies in Irish Hagiography: Saints and Scholars'', eds John Carey, Máire Herbert and Pádraig Ó Riain (Dublin, 2001), pp.&nbsp;77–92 * Wooding, Jonathan, ''The Otherworld Voyage in Early Irish Literature'' (Dublin, 2000). * Wooding, Jonathan, "The medieval and early modern cult of St Brendan," in Boardman, Steve, John Reuben Davies, Eila Williamson (eds), ''Saints' Cults in the Celtic World'' (Woodbridge, Boydell Press, 2009) (Studies in Celtic History), * Murray, K. Sarah-Jane, "The Wave Cry, The Wind Cry," in From Plato to Lancelot (Syracuse University Press, 2008). ==Viungo vya nje== {{Commons category|Saint Brendan}} *[http://www.hell-on-line.org/BibBrendan.html Complete Annotated Bibliography on the ''Voyage of St. Brendan'' and the ''Life of St. Brendan'']. *[http://www.newadvent.org/cathen/02758c.htm Catholic Encyclopedia: ''St. Brendan''] *[http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?&id_nbr=87 Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online''] *[http://www.irelandseye.com/irish/people/saints/brendan.shtm Biography from ''"A Little Book of Celtic Saints:"'' ''Saint Brendan the Navigator''] *[http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost10/Brendanus/bre_navi.html ''"Navigatio sancti Brendani abbatis"''] in (Latin) [http://markjberry.blogs.com/StBrendan.pdf ''"Voyage Of St. Brendan The Abbot"''] {{Wayback|url=http://markjberry.blogs.com/StBrendan.pdf |date=20150110192228 }} in (English) *[http://www.lamp.ac.uk/celtic/bblismore.htm ''Betha Brénnain'' (Life of Brenainn)] {{Wayback|url=http://www.lamp.ac.uk/celtic/bblismore.htm |date=20081221033421 }} translated into English from the [[Book of Lismore]]. *[http://www.forteantimes.com/features/articles/262/the_voyage_of_beyond_the_sea.html ''The Voyage of Beyond the Sea''] {{Wayback|url=http://www.forteantimes.com/features/articles/262/the_voyage_of_beyond_the_sea.html |date=20071013152250 }} Simon Young writes about St Brendan's journey in Fortean Times *[http://www.opinionjournal.com/taste/?id=110006405 Wall Street Journal: "Of Sainted Memory"] *[http://www.faroestamps.fo/?side=b6d3d096d981070acabd94f279a86586 Faroestamps.fo – Faroese stamp edition] {{Wayback|url=http://www.faroestamps.fo/?side=b6d3d096d981070acabd94f279a86586 |date=20070319060926 }} (English, German, French, Danish, Faroese) *[http://www.gutenberg.org/files/17343/17343-h/17343-h.htm Brendan's Fabulous Voyage] – 1893 lecture by [[John Crichton-Stuart, 3rd Marquess of Bute]], available from [[Project Gutenberg]] {{mbegu-Mkristo}} {{DEFAULTSORT:Brendan}} [[Jamii:Waliozaliwa 484]] [[Jamii:Waliofariki 578]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Mapadri]] [[Jamii:Watawa waanzilishi]] [[Jamii:Watakatifu wa Ireland]] [[Jamii:Safari za Atlantiki]] 5damprrc127w9rm1rzqbwi7qqxc1dn5 Mamlaka ya Weupe 0 82715 1578479 1414071 2026-07-05T23:01:51Z ~2026-38248-06 90735 1578479 wikitext text/x-wiki [[Faili:Klan-in-gainesville.jpg|thumb|right|Wanachama wa kikundi cha kibaguzi cha [[Ku Klux Klan]] katika [[mbio]] zao mnamo [[1923]]. Hicho ni kikundi cha mijitu mibaguzi hakuna mfano.]] '''Mamlaka ya watu weupe''' (kwa [[Kiingereza]]: '''White supremacy''' au '''White supremacism''') ni [[itikadi]] ya kijamii na [[Siasa|kisiasa]] inayodai kuwa [[Mzungu|watu weupe]] ni bora kuliko watu wa rangi au makabila mengine. Itikadi hii imekuwa msingi wa mifumo mingi ya ubaguzi wa rangi duniani, na mara nyingi huambatana na mitazamo ya chuki, ubaguzi wa kijamii, kisheria na kiuchumi dhidi ya watu wasio weupe, hasa [[watu weusi]], watu wa asili fulani, na wale wa asili ya [[Asia]] na [[Amerika ya Kusini]]. Dhana hii imejikita katika historia ya ukoloni, [[biashara ya utumwa]], na harakati za kupanua ushawishi wa [[Ulaya]] kwa kisingizio cha [[ustaarabu]], ambapo watu wa rangi nyingine walionekana kama wa chini na waliopaswa kutawaliwa au kufundishwa “ustaarabu wa Kizungu.” White people fuck dogs and horses. ==Historia== Katika karne ya 18 na 19, mamlaka ya weupe ilipata nguvu kupitia tafiti na nadharia za kisayansi za uongo zilizodai kuwa rangi ya ngozi ina uhusiano na akili, tabia na uwezo wa kijamii. Katika nchi kama [[Marekani]], mfumo wa sheria za Jim Crow uliendeleza ubaguzi wa wazi dhidi ya watu weusi, huku [[Afrika Kusini]] ikitekeleza sera ya [[apartheid]] iliyowatenga watu kwa misingi ya rangi. Huko nchini [[Ujerumani]], itikadi ya [[NSDAP|Kinazi]] chini ya [[Adolf Hitler]] ilikuza dhana ya ubora wa [[Waarya]], ambayo pia ni aina ya mamlaka ya weupe iliyochochea mauaji ya halaiki na ubaguzi wa kimfumo. Hata hivyo, kuanzia katikati ya [[karne ya 20]], harakati za kupinga mamlaka ya weupe zilianza kushika kasi. Harakati za Haki za Kiraia nchini Marekani, zilizoongozwa na viongozi kama [[Martin Luther King, Jr.]] na [[Malcolm X]], zilipinga mifumo ya ubaguzi na kuleta mabadiliko makubwa katika sheria na mitazamo ya kijamii. Mapambano hayo yameendelea hadi leo, kwa kuwa itikadi ya mamlaka ya weupe haijaisha kabisa, bali imechukua sura mpya kupitia [[makundi ya chuki]], [[Mtandao wa kijamii|mitandao ya kijamii]], na baadhi ya [[Chama cha kisiasa|vyama vya kisiasa]] vya mrengo mkali wa kulia. Katika zama za sasa, mamlaka ya weupe inaendelea kujitokeza katika namna mbalimbali, ikiwemo uenezaji wa itikadi za “uhifadhi wa utambulisho wa Wazungu,” chuki dhidi ya wahamiaji, na mashambulizi ya kisiasa na ya kijamii dhidi ya watu wa rangi nyingine. Matukio kama [[shambulio la Charlottesville]] mwaka 2017 na kuibuka kwa makundi kama [[Ku Klux Klan]], neo-Nazi, na alt-right ni mifano ya jinsi itikadi hiyo bado ipo na inatafuta uhalali wa kijamii na wa kisiasa. Ingawa jamii nyingi zinaonekana kuikataa waziwazi, athari zake bado zinaonekana katika ukosefu wa fursa sawa, udhibiti wa rasilimali, na utekelezaji wa sheria unaopendelea kundi fulani. Wanazuoni mbalimbali wamekuwa wakitumia nadharia na tafiti za kijamii kupambana na madhara ya mamlaka ya weupe. Critical race theory (CRT) ni miongoni mwa mbinu muhimu zinazotumika kuelewa jinsi ubaguzi wa rangi umejengwa katika taasisi na mifumo ya jamii. Kupitia njia hiyo, wasomi na wanaharakati wameendelea kufichua jinsi ubaguzi wa kijamii, wa kiuchumi na wa kisheria unavyoendelea kurithishwa kwa vizazi vipya licha ya mabadiliko ya kisera yanayoonekana juujuu. ==Tazama pia== {{colbegin|colwidth=30em}} * [[Apartheid]] * [[Jim Crow]] * [[Malcolm X]] * [[Mamlaka ya Weusi]] * [[Uafrocentriki]] * [[Ubaguzi wa rangi]] * [[White Power]] {{colend}} == Marejeo == * Bonilla-Silva, Eduardo. ''Racism Without Racists: Color-Blind Racism and the Persistence of Racial Inequality in America''. Rowman & Littlefield, 2017. * Fredrickson, George M. ''White Supremacy: A Comparative Study in American and South African History''. Oxford University Press, 1981. * Roediger, David R. ''The Wages of Whiteness: Race and the Making of the American Working Class''. Verso, 1991. * Alexander, Michelle. ''The New Jim Crow: Mass Incarceration in the Age of Colorblindness''. The New Press, 2010. * Kendi, Ibram X. ''Stamped from the Beginning: The Definitive History of Racist Ideas in America''. Nation Books, 2016. * Delgado, Richard & Stefancic, Jean. ''Critical Race Theory: An Introduction''. NYU Press, 2017. ==Viungo vya nje== *[http://www.docsonline.tv/Archives/description.php?doc=187 ''Heart of Whiteness''] {{Wayback|url=http://www.docsonline.tv/Archives/description.php?doc=187 |date=20120604230400 }} documentary film about what it means to be white in South Africa *[http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20110303 ''Voices on Antisemitism'' Interview with Frank Meeink] {{Wayback|url=http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20110303 |date=20130320123004 }} from the [[United States Holocaust Memorial Museum|U.S. Holocaust Memorial Museum]] {{mbegu-utamaduni}} [[Category:Ubaguzi]] lvfce96a39h6ufblhvx0aqridolcsg3 1578480 1578479 2026-07-05T23:53:45Z Morkoz 86929 LTA 1578480 wikitext text/x-wiki [[Faili:Klan-in-gainesville.jpg|thumb|right|Wanachama wa kikundi cha kibaguzi cha [[Ku Klux Klan]] katika [[mbio]] zao mnamo [[1923]]. Hicho ni kikundi cha mijitu mibaguzi hakuna mfano.]] '''Mamlaka ya watu weupe''' (kwa [[Kiingereza]]: '''White supremacy''' au '''White supremacism''') ni [[itikadi]] ya kijamii na [[Siasa|kisiasa]] inayodai kuwa [[Mzungu|watu weupe]] ni bora kuliko watu wa rangi au makabila mengine. Itikadi hii imekuwa msingi wa mifumo mingi ya ubaguzi wa rangi duniani, na mara nyingi huambatana na mitazamo ya chuki, ubaguzi wa kijamii, kisheria na kiuchumi dhidi ya watu wasio weupe, hasa [[watu weusi]], watu wa asili fulani, na wale wa asili ya [[Asia]] na [[Amerika ya Kusini]]. Dhana hii imejikita katika historia ya ukoloni, [[biashara ya utumwa]], na harakati za kupanua ushawishi wa [[Ulaya]] kwa kisingizio cha [[ustaarabu]], ambapo watu wa rangi nyingine walionekana kama wa chini na waliopaswa kutawaliwa au kufundishwa “ustaarabu wa Kizungu.” ==Historia== Katika karne ya 18 na 19, mamlaka ya weupe ilipata nguvu kupitia tafiti na nadharia za kisayansi za uongo zilizodai kuwa rangi ya ngozi ina uhusiano na akili, tabia na uwezo wa kijamii. Katika nchi kama [[Marekani]], mfumo wa sheria za Jim Crow uliendeleza ubaguzi wa wazi dhidi ya watu weusi, huku [[Afrika Kusini]] ikitekeleza sera ya [[apartheid]] iliyowatenga watu kwa misingi ya rangi. Huko nchini [[Ujerumani]], itikadi ya [[NSDAP|Kinazi]] chini ya [[Adolf Hitler]] ilikuza dhana ya ubora wa [[Waarya]], ambayo pia ni aina ya mamlaka ya weupe iliyochochea mauaji ya halaiki na ubaguzi wa kimfumo. Hata hivyo, kuanzia katikati ya [[karne ya 20]], harakati za kupinga mamlaka ya weupe zilianza kushika kasi. Harakati za Haki za Kiraia nchini Marekani, zilizoongozwa na viongozi kama [[Martin Luther King, Jr.]] na [[Malcolm X]], zilipinga mifumo ya ubaguzi na kuleta mabadiliko makubwa katika sheria na mitazamo ya kijamii. Mapambano hayo yameendelea hadi leo, kwa kuwa itikadi ya mamlaka ya weupe haijaisha kabisa, bali imechukua sura mpya kupitia [[makundi ya chuki]], [[Mtandao wa kijamii|mitandao ya kijamii]], na baadhi ya [[Chama cha kisiasa|vyama vya kisiasa]] vya mrengo mkali wa kulia. Katika zama za sasa, mamlaka ya weupe inaendelea kujitokeza katika namna mbalimbali, ikiwemo uenezaji wa itikadi za “uhifadhi wa utambulisho wa Wazungu,” chuki dhidi ya wahamiaji, na mashambulizi ya kisiasa na ya kijamii dhidi ya watu wa rangi nyingine. Matukio kama [[shambulio la Charlottesville]] mwaka 2017 na kuibuka kwa makundi kama [[Ku Klux Klan]], neo-Nazi, na alt-right ni mifano ya jinsi itikadi hiyo bado ipo na inatafuta uhalali wa kijamii na wa kisiasa. Ingawa jamii nyingi zinaonekana kuikataa waziwazi, athari zake bado zinaonekana katika ukosefu wa fursa sawa, udhibiti wa rasilimali, na utekelezaji wa sheria unaopendelea kundi fulani. Wanazuoni mbalimbali wamekuwa wakitumia nadharia na tafiti za kijamii kupambana na madhara ya mamlaka ya weupe. Critical race theory (CRT) ni miongoni mwa mbinu muhimu zinazotumika kuelewa jinsi ubaguzi wa rangi umejengwa katika taasisi na mifumo ya jamii. Kupitia njia hiyo, wasomi na wanaharakati wameendelea kufichua jinsi ubaguzi wa kijamii, wa kiuchumi na wa kisheria unavyoendelea kurithishwa kwa vizazi vipya licha ya mabadiliko ya kisera yanayoonekana juujuu. ==Tazama pia== {{colbegin|colwidth=30em}} * [[Apartheid]] * [[Jim Crow]] * [[Malcolm X]] * [[Mamlaka ya Weusi]] * [[Uafrocentriki]] * [[Ubaguzi wa rangi]] * [[White Power]] {{colend}} == Marejeo == * Bonilla-Silva, Eduardo. ''Racism Without Racists: Color-Blind Racism and the Persistence of Racial Inequality in America''. Rowman & Littlefield, 2017. * Fredrickson, George M. ''White Supremacy: A Comparative Study in American and South African History''. Oxford University Press, 1981. * Roediger, David R. ''The Wages of Whiteness: Race and the Making of the American Working Class''. Verso, 1991. * Alexander, Michelle. ''The New Jim Crow: Mass Incarceration in the Age of Colorblindness''. The New Press, 2010. * Kendi, Ibram X. ''Stamped from the Beginning: The Definitive History of Racist Ideas in America''. Nation Books, 2016. * Delgado, Richard & Stefancic, Jean. ''Critical Race Theory: An Introduction''. NYU Press, 2017. ==Viungo vya nje== *[http://www.docsonline.tv/Archives/description.php?doc=187 ''Heart of Whiteness''] {{Wayback|url=http://www.docsonline.tv/Archives/description.php?doc=187 |date=20120604230400 }} documentary film about what it means to be white in South Africa *[http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20110303 ''Voices on Antisemitism'' Interview with Frank Meeink] {{Wayback|url=http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20110303 |date=20130320123004 }} from the [[United States Holocaust Memorial Museum|U.S. Holocaust Memorial Museum]] {{mbegu-utamaduni}} [[Category:Ubaguzi]] on0u2bqpsy106uzg9v5e7tknbq547qh Wagoma 0 92215 1578466 1467987 2026-07-05T12:19:13Z Samwel misori 90189 Area 1578466 wikitext text/x-wiki '''Wagoma''' (kwa [[Kigoma]], au Ki'oma: '''Ba'ómà''') ni [[kabila]] la [[Kibantu]] kutoka [[Mkoa wa Kigoma]] ([[wilaya ya Kigoma Mjini]]) na [[mashariki]] ya [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (jimbo la [[Kivu Kusini]] na [[wilaya ya Kalemi]], eneo ambalo hapo zamani liliitwa [[Ugoma]]). [[Idadi]] ya Wagoma haijulikani kwa vile ni kabila la watu wanaopenda kujificha sana na hujitambulisha zaidi kama [[Wamanyema]].<ref>Burton, Richard F. (1860). ''The Lake Regions of Central Africa: A Picture of Exploration, Volume 1''. Harper & Brothers Publishers: New York.</ref><ref>Kigoma Development Association (Tanzania) 1994, p. 51.</ref> ==Historia== Inasemekana wana [[asili]] ya [[Kaskazini]] mwa [[Afrika]]. Inaelezwa takribani Wagoma wote walihama eneo la Jamhuri ya kidemokrasia ya Kongo kwa sababu mbalimbali, hususani wakati wa utawala wa [[Kongo ya Kibelgiji]]. Ndilo kabila la kwanza katika makabila ya Kibantu waliowahi kuvuka [[Ziwa Tanganyika]] na la mwanzo kuishi eneo la [[Kigoma Mjini]]. Wagoma walifuatiwa na makundi ya [[Waniakaramba]] ama [[Wakwalumona]] na [[Wabwari]]. Kisha Wakwalumona waliunganika miongoni mwa Wabwari na ndipo na wao wakajiita Wabwari na wakakaa Kaskazini mwa Wagoma, kabla yao wote kuhamia na kukaa [[Ujiji]] na maeneo yote ya karibu yake ambako hapo wakajiunga na kujiita [[Wamanyema]]. Wagoma waliweza kuvuka kabla ya makundi mengine kwa kufanikiwa kutengeneza mitumbwi ya mti mmoja ambayo waliichonga kutokana na miti ya Mivule iliyokuwa inapatikana Milima ya Goma, Magharibi ya ziwa. Wagoma huonekana kabila lenye idadi ndogo sana ya watu, kwa sababu watu wake wengi walijiingiza katika makabila mengine kutokana na changamoto nyingi walizokuwa nazo, na miongoni mwa changamoto hizo ni pamoja na mlipuko wa magonjwa ya usingizi. Magonjwa hayo yalisababisha wazee wengi wa familia ya Wagoma kuhamisha familia zao upande wa ujombani kwao, hasahasa katika familia ya Wabondo/Wabembe. Familia hiyo ya Wabembe ndiyo familia ambayo Wagoma waliishi kwa ukaribu nayo sana na pia walioweyana sana na familia ya Wagoma tokea kipindi cha kabla na baada ya ukoloni. Wao Wabembe Waliwaita Wagoma/Bak'yoba. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-utamaduni-TZ}} [[Jamii:Makabila ya Tanzania]]. Wagoma kweli Ni Kabila kubwa Sana Africa ya Kati Na mashariki lakini kuwajuwa Ni kazi munoo wagoma wanapatikana sasa katika mataifa Haya Tanzania, Kenya, Rwanda, Burundi, Congo, Uganda Na maeneo mengine Kenya wanapatikana katika jamii ya wajaluo south Nyanza Na north Nyanza wakijulikana au kuitwa Kwa Makina Haya mawili south Nyanza wakijulikana kama Jowaloma Kiswahili Ni walooma north Nyanza wakijulikana kama Jowaloma Kiswahili Ni wagoma mwahariri wako Ni Samwel odira misori Kabila Hilo la wagoma wanatokea Kenya tulipatikana tukivuka lake Victoria tukihama yuganda. 0q6r943n9y3c0a00j359ltw0m2dvz2w Benki ya CRDB 0 119868 1578471 1429654 2026-07-05T14:18:27Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578471 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = CRDB Bank | picha = Image:CRDB BANK.png | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{DARSE|CRDB}} | foundation = {{start date and years ago|1996}} | location = Azikiwe Street, [[Dar es Salaam#Ilala|Posta]], [[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] | key_people = '''Ally Laay'''<br/>[[Chairman]]<ref name="One">{{Rejea tovuti |format=PDF |url=http://crdbbank.co.tz/wp-content/uploads/2018/04/Audited-Financials-as-at-31stDecember-2017.pdf |access-date=10 May 2018 | date = 29 Machi 2018|publisher=CRDB Bank Limited |author=CRDB Bank |location=Dar es Salaam | title = Audited Financial Statements for the Year Ended 31 December 2016|accessdate=2019-12-15 |archivedate=2019-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215093415/https://crdbbank.co.tz/wp-content/uploads/2018/04/Audited-Financials-as-at-31stDecember-2017.pdf }}</ref><br/>'''Abdulmajid Nsekela'''<br/>[[Managing Director]]<ref name="One"/> | num_employees = More than 3,000 (2019) | assets = Total Assets of TZS 6.0 Trillion and Total Deposits of TZS 4.7 Trillion as at 31st December 2018 | revenue = {{profit}}Aftertax:TZS:64.132 billion (US$ 27,844,737.49) (2018) | industry = [[Financial Services]] | products = [[Savings products]], [[Loan products]], [[Trade Finance]], [[Investments]], [[Treasury products]], [[Credit Cards]], [[Mortgages]], [[Microfinance products]], [[Agency Banking services]], [[Premier Banking services]] , [[E-banking products]], [[Mobile Banking services]] | website = {{URL|http://www.crdbbank.com/|Bank website}} }} '''Benki ya CRDB''' ni [[benki]] ya [[biashara]] nchini [[Tanzania]]. Imesajiliwa na [[Benki ya Tanzania]], ambayo ni [[benki kuu]] na msimamizi wa benki zote nchini.<ref name="Two">{{Rejea tovuti |title=Directory of Banks and Financial Institutions Operating in Tanzania as at 30th June 2017 |access-date=10 May 2018 |publisher=[[Bank of Tanzania]] |author=Bank of Tanzania |url=http://www.bot.go.tz/BankingSupervision/Directory%20of%20Banks%20and%20Financial%20institutions%20operating%20in%20Tanzania%20_June%202017.pdf |date=30 June 2017 |location=Dar es Salaam |8= |archive-date=2018-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127145134/http://www.bot.go.tz/BankingSupervision/Directory%20of%20Banks%20and%20Financial%20institutions%20operating%20in%20Tanzania%20_June%202017.pdf |url-status=dead }}</ref> == Historia == CRDB Bank Plc ni benki kubwa kabisa, inayomilikiwa nchini Tanzania. Benki ilianzishwa mnamo [[1996]] kama matokeo ya [[ubinafsishaji]] wa mashirika ya serikali uliofanywa na [[Serikali]] ya Tanzania. [[Wanahisa]] wakuu wa Benki hiyo ni Serikali ya [[Denmark]] iliyofadhili, mifuko ya pensheni ya Tanzania, IFC, CDC na FGG. {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | image1 = CRDB BANK.png | width1 = 150 | image2 = | width2 = 180 | footer = Benki ya CRDB ambayo inatoa huduma za kifedha }} Benki ya CRDB imekua na kufanikiwa kuwa ubunifu zaidi, chaguo la kwanza, na benki inayoaminika nchini. Benki ya CRDB inatoa idadi kamili ya bidhaa zinazolingana na mahitaji ya sehemu tofauti kwenye soko, kutoka juu hadi chini ya piramidi kama vile bidhaa za Akiba, bidhaa za mkopo, bidhaa za Fedha za Biashara, bidhaa za Hazina, huduma za Benki Kuu, Huduma za Benki ya Wakala. Bidhaa za E-benki, bidhaa za Microfinance, na bidhaa za wajasiriamali wadogo. ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-uchumi}} [[Jamii:Benki za Tanzania]] [[Jamii:Kampuni za Tanzania]] 4zjljdzyn28ye4z1hspbwigzxnilywv Kikoi Vazi 0 147782 1578477 1248840 2026-07-05T21:38:22Z ~2026-38513-02 90733 /* */ 1578477 wikitext text/x-wiki [[Faili:Sleeping baby carried in a kikoi Toto wrap.jpg|alt=Mtoto aliyelala amebebwa kwenye kikoi|thumb|Mtoto aliyelala amebebwa kwenye kikoi]] '''Kikoi''' ni kitambaa cha [[Utamaduni wa Kiafrika|utamaduni]] cha kusuka chenye umbo la [[mstatili]] kutoka [[Afrika]]<ref name=":0">"African Textile Collection"</ref>. Inachukuliwa kuwa sehemu ya utamaduni wa [[Waswahili]], kikoi huvaliwa zaidi na [[Wamasai]] na [[Waswahili]] wa [[Kenya]] na pia wanaume kutoka [[Tanzania]] na [[Zanzibar (Jiji)|Zanzibar]]. Kwa kawaida hutazamwa aina ya mtandio (sarong) == Maelezo == Kikoi kimetengenezwa kwa [[pamba]] na michoro hufumwa badala ya kuwekwa rangi kwenye [[kitambaa]]<ref name=":0" />. Kama ilivyo kwa sarong zote, ni kipande kimoja cha kitambaa ambacho huzungushwa kiunoni, na kuviringishwa nje mara kadhaa. Nje ya matumizi yaliyokusudiwa kama sarong, zinaweza kutumika kama kubebea mtoto mgongoni, [[taulo]] au  kitambaa cha kufungia kichwani. == Historia == Kikoi kilitokana na mabadilishano ya kitamaduni kati ya [[Waafrika]] [[Mashariki]] na washirika wao wa kibiashara kutoka mataifa kama [[Omani|Oman]] [[karne]] zilizopita<ref>"Traditional Kenyan cloth becomes focus of trademark controversy"</ref>.Mnamo [[1987]], [[mwanamitindo]] Iman Abdul Majjid alianzisha kikois kwenye soko la [[Amerika]] na kusambazwa na Echo Design Group<ref>"Versatility in a Wrap Handmade in Kenya"</ref>. Vazi hilo linasalia kuwa ukumbusho maarufu kwa [[watalii]] wanaotembelea Kenya<ref><nowiki>http://content.time.com/time/travel/cityguide/article/0,31489,1974866_1974863_1974852,00.html</nowiki></ref>. [[Jamii:Utamaduni wa Afrika]] [[Jamii:Nguo]] [[Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania]] [[Jamii:WikiForUniversities Project]] 6k6t5o1vbwxxpfnzdjaf5nqmavyl083 Janet Otieno 0 150478 1578476 1515189 2026-07-05T21:01:45Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578476 wikitext text/x-wiki '''Janet Achieng Otieno''' (maarufu kama '''Janet Otieno''' <ref>{{Rejea tovuti|title=Janet, Annita and Weezdom!|url=https://maishamagiceast.dstv.com/show/selina/season/6/janet-annita-and-weezdom/news|accessdate=4 June 2021|work=Maisha Magic East – Janet, Annita and Weezdom!|language=en|archivedate=2021-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624001954/https://maishamagiceast.dstv.com/show/selina/season/6/janet-annita-and-weezdom/news}}</ref>; alizaliwa [[24 Desemba]] [[1977]]) ni mwimbaji na mtunzi wa [[nyimbo za Kiinjili]] <ref>{{Rejea tovuti|title=Janet Otieno|url=https://www.dorhema.com/en/artist/janet-otieno|accessdate=4 June 2021|work=Dorhema|language=en|archive-date=2021-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132410/https://www.dorhema.com/en/artist/janet-otieno|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ignatious|first=Ingavo Shem|date=12 September 2018|title=Gospel Singer Janet Otieno Graces the Stage at Vigor Awards in Toronto Canada|url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/gospel-singer-janet-otieno-graces-the-stage-at-vigor-awards-in-toronto-canada/|accessdate=4 June 2021|work=Kenyan Musik Entertainment|language=en-US|archivedate=2022-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220515165015/https://kenyanmusik.co.ke/blog/gospel-singer-janet-otieno-graces-the-stage-at-vigor-awards-in-toronto-canada/}}</ref> kutoka [[Kenya]]. Alikuwa mshindi wa Tuzo za Mwafaka<ref>{{Rejea tovuti|title=Janet Otieno-Prosper|url=https://www.icfj.org/about/profiles/janet-otieno-prosper|work=International Center for Journalists|accessdate=2023-02-26|language=en}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ignatious|first=Ingavo Shem|date=26 August 2015|title=GET READY FOR MWAFAKA AWARDS 2015|url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/get-ready-for-mwafaka-awards-2015/|accessdate=4 June 2021|work=Kenyan Musik Entertainment|language=en-US|archivedate=2022-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220515165014/https://kenyanmusik.co.ke/blog/get-ready-for-mwafaka-awards-2015/}}</ref> na kuteuliwa katika [[Tuzo za Groove|Tuzo za Groove za]] "Collaboration of the year" mwaka wa [[2014]] kwa wimbo "Napokea Kwako" ambao alimshirikisha [[Christina Shusho]] kutoka [[Tanzania]].<ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Gachango|first=Rayhab|date=30 April 2014|title=Groove Awards 2014 Nominees|url=https://www.potentash.com/2014/04/30/groove-awards-2014-nominees/|accessdate=4 June 2021|work=Potentash|language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Janet Achieng Otieno alizaliwa 24 Desemba 1977 ni mtoto wa pili kuzaliwa katika familia ya watoto sita. Janet ameolewa na Alfred Otieno ambaye walikutana naye kanisani walipokuwa wakiimba katika kanisa la Redeemed Gospel Church na kuoana mwaka [[1996]]. <ref>{{Rejea tovuti|title=Meet The Stunning Gospel Singer Janet Otieno's Handsome Husband and Cute Kids – Opera News|url=https://ke.opera.news/ke/en/entertainment/15ee129ab56b7426b28aec80e7325666|accessdate=4 June 2021|work=ke.opera.news|archivedate=2022-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220515165014/https://ke.opera.news/ke/en/entertainment/15ee129ab56b7426b28aec80e7325666}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Nyanga|first=Caroline|title=10 things you did not know about gospel singer Janet Otieno|url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/celebs-101/2000196707/10-things-you-did-not-know-about-gospel-singer-janet-otieno|accessdate=4 June 2021|work=Standard Entertainment and Lifestyle|language=en}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Gospel artiste Janet Otieno: It’s time to forget the little mishaps and dramas in gospel music|url=https://nation.africa/kenya/life-and-style/saturday-magazine/gospel-artiste-janet-otieno-it-s-time-to-forget-the-little-mishaps-and-dramas-in-gospel-music-3400896|first=Thomas|author=Matiko|date=15 May 2021|accessdate=6 July 2021|work=Nation|language=en}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Otukho|first=Jackson|date=30 September 2019|title=13 photos of gospel singer Janet Otieno showing her incredible fashion sense|url=https://www.tuko.co.ke/316732-13-inspiring-photos-gospel-singer-janet-otieno-showing-incredible-fashion-sense.html|accessdate=4 June 2021|work=Tuko.co.ke – Kenya news.|language=en|archive-date=2021-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132411/https://www.tuko.co.ke/316732-13-inspiring-photos-gospel-singer-janet-otieno-showing-incredible-fashion-sense.html|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamuziki wa Kenya]] [[Jamii:Arusha Editathon Muziki]] 099r8m39gjhgurhtbzy97f9d1ulu1mx Kapama Game Reserve 0 151652 1578481 1575774 2026-07-06T00:14:12Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578481 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area|name=Kapama Game Reserve|iucn_category=|photo_alt=|photo=A Lion in the Kapama, Limpopo, South Africa (2418531028).jpg|photo_caption=[[Simba]] dume katika Kapama Game Reserve|photo_width=275|map=|map_alt=|map_caption=|map_width=|location=[[Limpopo]], [[South Africa]]|nearest_town=Hoedspruit|coordinates=|area_ha=13,000|established=1993|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=}} '''Kapama Game Reserve''' (iliyoanzishwa 1993) ni hifadhi ya asili ya hekta 13,000 inayomilikiwa kibinafsi katika mkoa wa [[Limpopo]], [[Afrika Kusini]] . <ref name="SA-Venues">{{Rejea tovuti|publisher=SA-Venues|title=The Kapama Game Reserve|url=http://www.sa-venues.com/game-reserves/np_kapama.htm|accessdate=30 November 2009}}</ref> Ilianzishwa na Johann Roode, ambaye mwanzoni alinunua ardhi kwa ajili ya malisho ya ng’ombe lakini akagundua kwamba mfumo wa ikolojia wa eneo hilo unahitaji kudumishwa. Hivi karibuni alianza kuendeleza eneo kama eneo la kitalii na hifadhi bado ni ya familia ya Roode. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.kapama.com/|title=Private luxury safari game lodge with accommodation and spa|work=Kapama|language=en-US|accessdate=2019-04-03|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401163454/https://www.kapama.com/|url-status=dead}}</ref> == Wanyamapori == [[File:Kapama Game Reserve safari photo en Jeep.jpg|thumb|left|Photographing ''[[Syncerus caffer]]''.]] [[File:Melierax metabates -Kapama Game Reserve, South Africa-8.jpg|thumb|[[Kizu Domo-jekundu]]]] [[Wanyama]] ni pamoja na:<ref name="SA-Venues"/> * [[African bush elephant]] * [[Cape buffalo]] * [[Kifaru Mweupe]] * [[Giraffa giraffa]] * [[Swala Pala]] * [[Blue wildebeest]] * [[Tandala]] * [[Panthera leo melanochaita|Simba]] * [[African leopard|Chui]] * [[Southern African cheetah|Duma]] * [[Fisi madoa]] == Anjalia pia == * [[Protected areas of South Africa]] * Kapama Private Game Reserve: http://www.kapama.com/about/ {{Wayback|url=http://www.kapama.com/about/ |date=20220526140107 }} * [https://www.suedafrikasafari.de/index.php/suedafrika-private-wildreservate-namibia-private-wildreservate-malediven-mauritius-mosambik-namibia-seychellen-suedafrika-strandurlaubsorte/suedafrika-luxus-safari/suedafrika-private-wildreservate-private-wildreservate-in-suedafrika-suedafrika-privaten-wildparks/kapama-private-game-reserve-kapama-private-wildreservate-luxus-safari-in-suedafrika#videogalerie Kapama Wildreservat:] {{Wayback|url=https://www.suedafrikasafari.de/index.php/suedafrika-private-wildreservate-namibia-private-wildreservate-malediven-mauritius-mosambik-namibia-seychellen-suedafrika-strandurlaubsorte/suedafrika-luxus-safari/suedafrika-private-wildreservate-private-wildreservate-in-suedafrika-suedafrika-privaten-wildparks/kapama-private-game-reserve-kapama-private-wildreservate-luxus-safari-in-suedafrika#videogalerie |date=20170929044411 }} * [[Moditlo Private Game Reserve]] ==Marejeo== {{Mbegu}} <references /> [[Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022]] [[Jamii:Utalii wa Afrika]] [[Jamii:Utalii nchi kwa nchi]] iimlmhr77wnqx658eqcs9tzhu3ep25m Josée Bélanger 0 192445 1578478 1515991 2026-07-05T22:53:30Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578478 wikitext text/x-wiki [[Faili:Josée Bélanger CAN x BRA Rio_2016.jpg|thumb|Bélanger katika São Paulo, wakati wa mechi dhidi ya Brazil, ambayo alitoa Canada medali ya shaba katika soka ya wanawake kwa Rio 2016]] '''Josée Bélanger''' (amezaliwa [[14 Mei]], [[1986]]) ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Kanada]] ambaye aliichezea timu ya Orlando Pride katika Ligi ya Kitaifa ya Soka ya [[Wanawake]] na timu ya taifa ya wanawake ya Kanada.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.fcrosengard.se/valkommen-josee-belanger/|title=Välkommen Josée Bélanger|date=August 13, 2015|accessdate=2024-12-01|archive-date=2025-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250224094029/https://fcrosengard.se/valkommen-josee-belanger/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.thestar.com/sports/soccer/2017/05/29/team-canada-veteran-jose-blanger-retires-from-competitive-soccer.html|title=Team Canada veteran Josée Bélanger retires from competitive soccer {{!}} The Star|website=thestar.com|date=May 29, 2017}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1986|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wanawake wa Kanada]] nd4sydklb8s07pgb820cnofznbiqini Wikipedia:Mradi wa Nchi 4 208508 1578469 1578449 2026-07-05T13:51:34Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578469 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 17780 || ↑ +17.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 103.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 2 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 3 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 4 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 5 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- | 7 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 8 || [[Irani]] || 453 || ↓ -57.1% |- | 9 || [[Burundi]] || 426 || ↓ -13.9% |- | 10 || [[Israeli]] || 393 || ↑ +4.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} 1uv91ek5yd76tk2r1hco9hvfzu4y2i9 1578470 1578469 2026-07-05T13:53:59Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578470 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 27216 || ↑ +10.0% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 158.2 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2837 || ↓ -1.8% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 3 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 4 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 5 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 657 || ↓ -2.4% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 8 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- | 9 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 10 || [[Uingereza]] || 457 || ↓ -46.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} nlbs2e5qdjeh0n96pptt4fk9gkkfa0b 1578473 1578470 2026-07-05T19:27:00Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578473 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 27216 || ↑ +10.0% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 158.2 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2837 || ↓ -1.8% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 3 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 4 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 5 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 657 || ↓ -2.4% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 8 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- | 9 || [[Uturuki]] || 471 || ↑ +11.6% |- | 10 || [[Uingereza]] || 457 || ↓ -46.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} coqb5ozx3ocx1f0gsu17tmlbiw6wrm1 1578474 1578473 2026-07-05T19:28:10Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578474 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 657 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2837 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 343 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1324 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 922 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 593 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 453 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 648 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 426 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 218 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 830 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 457 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 413 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 393 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2172 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 414 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 320 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 676 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 224 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 471 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30985 || ↑ +7.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 180.1 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2837 || ↓ -1.8% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 3 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 4 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 5 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 6 || [[Kanada]] || 676 || ↑ +265.4% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 657 || ↓ -2.4% |- | 8 || [[Urusi]] || 648 || ↑ +0.9% |- | 9 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} lm3q1z5rm10bqolnxriqqlood00idce 1578502 1578474 2026-07-06T03:59:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578502 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 644 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 715 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2727 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1333 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 904 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 600 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 290 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 603 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 415 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 221 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 845 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 552 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 156 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 395 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 271 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2228 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 363 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 338 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 239 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 677 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 230 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 205 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 346 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 406 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 367 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 468 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30985 || ↑ +7.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 180.1 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2837 || ↓ -1.8% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2172 || ↑ +2093.9% |- | 3 || [[Marekani]] || 1324 || ↑ +15.9% |- | 4 || [[Australia]] || 830 || ↑ +131.8% |- | 5 || [[Kenya]] || 747 || ↑ +2.8% |- | 6 || [[Kanada]] || 676 || ↑ +265.4% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 657 || ↓ -2.4% |- | 8 || [[Urusi]] || 648 || ↑ +0.9% |- | 9 || [[Afrika Kusini]] || 593 || ↑ +20.5% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 529 || ↓ -30.3% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} j0axkbmbu7acieaztqdn1zdnps5oxdn 1578504 1578502 2026-07-06T04:08:40Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578504 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 644 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 715 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2727 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1333 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 904 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 600 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 290 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 603 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 415 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 221 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 845 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 552 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 156 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 395 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 271 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2228 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 363 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 338 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 239 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 677 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 230 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 205 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 346 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 406 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 367 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 468 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30512 || ↑ +8.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 177.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2727 || ↓ -5.1% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2228 || ↑ +2150.5% |- | 3 || [[Marekani]] || 1333 || ↑ +16.0% |- | 4 || [[Australia]] || 845 || ↑ +136.7% |- | 5 || [[Kenya]] || 715 || ↓ -3.5% |- | 6 || [[Kanada]] || 677 || ↑ +254.5% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 644 || ↑ +0.2% |- | 8 || [[Urusi]] || 603 || ↓ -12.5% |- | 9 || [[Afrika Kusini]] || 600 || ↑ +21.5% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 552 || ↓ -26.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} fdichgbhbe7ut2lcw7yhejutncyynsy 1578523 1578504 2026-07-06T10:47:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1578523 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 666 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 732 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1333 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 910 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 600 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 290 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 603 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 415 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 221 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 845 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 410 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 271 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2228 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 363 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 338 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 239 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 677 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 230 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 205 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 346 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 406 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 367 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 468 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 30512 || ↑ +8.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 177.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2727 || ↓ -5.1% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2228 || ↑ +2150.5% |- | 3 || [[Marekani]] || 1333 || ↑ +16.0% |- | 4 || [[Australia]] || 845 || ↑ +136.7% |- | 5 || [[Kenya]] || 715 || ↓ -3.5% |- | 6 || [[Kanada]] || 677 || ↑ +254.5% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 644 || ↑ +0.2% |- | 8 || [[Urusi]] || 603 || ↓ -12.5% |- | 9 || [[Afrika Kusini]] || 600 || ↑ +21.5% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 552 || ↓ -26.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} 3re5gxpz35n2cv04hpodrh00mff5yof 1578524 1578523 2026-07-06T10:51:06Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1578524 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 60 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 73 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 666 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 732 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 345 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1333 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#228B22; color:white" | 910 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 600 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 450 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 290 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 603 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 415 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 221 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#228B22; color:white" | 845 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 410 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 271 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 388 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#006400; color:white" | 2228 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 172 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 355 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 363 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 338 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 239 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 677 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 230 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 205 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 346 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 406 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 250 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 367 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 468 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 168 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 216 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 5 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 3 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34951 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31123 || ↑ +7.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.2 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 180.9 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2727 || ↓ -5.1% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 2228 || ↑ +2150.5% |- | 3 || [[Marekani]] || 1333 || ↑ +16.0% |- | 4 || [[Australia]] || 845 || ↑ +136.7% |- | 5 || [[Kenya]] || 715 || ↓ -3.5% |- | 6 || [[Kanada]] || 677 || ↑ +254.5% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 644 || ↑ +0.2% |- | 8 || [[Urusi]] || 603 || ↓ -12.5% |- | 9 || [[Afrika Kusini]] || 600 || ↑ +21.5% |- | 10 || [[Ufaransa]] || 552 || ↓ -26.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 629 || 44.3% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 25.2% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 127 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 127 || 8.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 6 || 0.4% |- | 9 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:Kisare|Kisare]] || 5 || 0.4% |- |} g1icd826dedekmz6f22lxycui80yfys Ite missa est 0 241840 1578475 1578367 2026-07-05T20:18:38Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1578475 wikitext text/x-wiki [[File:IteMissaEst.jpg|thumb|320px|Shemasi akiimba "Ite missa est" ili kuruhusu waamini kuondoka mwishoni mwa [[Misa ya fahari]] kadiri ya [[liturujia ya Trento]].]] [[File:Ite Missa Est - Dafydd Bullock & Jamie Reid Baxter.ogg|thumb|Namna mojawapo ya kuimba "Ite missa est".]] '''Ite missa est''' ni kauli ya mwisho ya [[Misa]] inayoadhimishwa kwa [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Inatumika walau tangu [[karne ya 6]] au [[karne ya 7|ya 7]]<ref>"It is our formula of the old dismissal (''apolysis'') still contained in all liturgies. It is undoubtedly one of the most ancient Roman formulæ, as may be seen from its archaic and difficult form. All the three oldest Roman Ordines contain it." Fortescue (1910).</ref>, ikiimbwa au kutamkwa na [[shemasi]], la sivyo na [[Upadri|padri]]. Kwa [[Neno|maneno]] hayo waamini wanaruhusiwa kutawanyika kisha kujibu "Deo gratias" ("Asante kwa [[Mungu]]")<ref>"When the prayer [Post-Communion] is over, that one of the deacons appointed by the archdeacon looks towards the pontiff to receive a sign from him and then says to the people: ''Ite missa est''. They answer: ''Deo gratias''" (''Ordo I'', ed. Atchley, London, 1905, p. 144).</ref>. [[Tafsiri]] ya kauli hiyo inajadiliwa sana tangu muda mrefu<ref>''De vocabuli origine variæ sunt Scriptorum sententiæ. Hanc enim quidam, ut idem Baronius, ab Hebræo Missah, id est, oblatio, arcessunt : alii a mittendo, quod nos mittat ad Deum, ut est apud Alcuinum de Divinis offic. Honorium Augustod. lib. 1. cap. 2. Rupertum lib. 2. cap. 23. etc.'' Du Cange, et al., ''Glossarium mediae et infimae latinitatis'', éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 5, col. 412b, s.v. [http://ducange.enc.sorbonne.fr/MISSA4 4. missa] {{Wayback|url=http://ducange.enc.sorbonne.fr/MISSA4 |date=20260704144546 }}.</ref> , hasa neno "missa", kama linamaanisha [[ibada]] yenyewe (kuwa imekwisha)<ref>"Durandus (Rationale, IV, 57) suggests several interpretations. It has been thought that a word is omitted: ''Ite, missa est finita''; or ''est'' is taken absolutely, as meaning 'exists, is now an accomplished fact'". Fortescue (1910).</ref> , [[ruhusa]] ya kutawanyika <ref>so Friedrich Diez, ''Etymologisches Wörterbuch der roman. Sprachen'' (1887), [https://archive.org/stream/etymologisches00diez#page/212/mode/2up p. 212], cited by Fortescue (1910).</ref><ref>"It is a substantive of a late form for ''missio''. There are many parallels in medieval Latin, ''collecta, ingressa, confessa, accessa, ascensa'' — all for forms in ''-io.'' It does not mean an offering (''mittere'', in the sense of handing over to God), but the dismissal of the people, as in the [[versicle]] 'Ite missa est' (Go, the dismissal is made)." Fortescue, A. (1910). [https://www.newadvent.org/cathen/09790b.htm Liturgy of the Mass]. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.</ref><ref>Anscar J. Chupungco, ''Handbook for Liturgical Studies: The Eucharist'', Volume 3 of ''Handbook for Liturgical Studies'', Liturgical Press, 1999, [https://books.google.com/books?id=d_HP1iaiCcgC&pg=PA3 p. 3].</ref> au [[utume]] wa kufanywa baada ya kuruhusiwa kuondoka<ref>([https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/apost_exhortations/documents/hf_ben-xvi_exh_20070222_sacramentum-caritatis_en.html Pope Benedict XVI, ''Sacramentum caritatis'', 51])</ref>. [[kipindi cha Pasaka|Wakati wa Pasaka]] kauli na jibu lake vinaongezewa maneno "[[Aleluya|alleluia]], alleluia"<ref>[[Roman Gradual]] 1974 edition, pages 195, 256.</ref>. ==Tanbihi== <references/> ==Viungo vya nje== {{wiktionary|ite missa est}} * Fortescue, A. (1910), [https://www.newadvent.org/cathen/08253a.htm Ite Missa Est], ''[[The Catholic Encyclopedia]]'', New York: Robert Appleton Company. *[http://www.sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html See ''Ite Missa Est'' in the 1962 ''Missale Romanum'' with MP3 Audio ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201131913/http://sanctamissa.org/en/tutorial/ordo-missae-6.html |date=2009-02-01 }} {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:liturujia]] [[Jamii:ekaristi]] grb0ioiu1vixnnxgfv6m6f63hmvh93t Nice Wise 0 241871 1578465 2026-07-05T12:13:55Z Nashfatty 54044 Makala mengu kuhusu wasanii wa tanzania 1578465 wikitext text/x-wiki '''Nice Wise''' (jina halisi: '''Nice Misana Busara''';<ref name=":0">{{Cite web|title=Nice Wise, The Rising Kid On The Block In Tanzania|url=https://www.kampalaedgetimes.com/meet-nice-wise-the-rising-kid-in-tanzania/|date=2023-08-25|accessdate=2026-06-29|language=en-US}}</ref> alizaliwa '''6 Julai 2000''') ni mwanamuziki, mwigizaji, mtayarishaji wa maudhui na mwanamitandao kutoka Tanzania. Anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii '''Nice Wise''' au '''Nice_Wise255'''. Alipata umaarufu kupitia maudhui yake ya burudani na matangazo ya moja kwa moja (live streams) kwenye mtandao wa TikTok, kabla ya kupanua shughuli zake katika muziki na uigizaji. Pia ametoa nyimbo mbalimbali, ikiwemo ''Wengine''. ([https://www.youtube.com/watch?v=Z9Tde2R0LCU YouTube])<ref name=":1">{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=PWpCap7_L6Kh5NoPv4mriQI|work=www.google.com|accessdate=2026-06-29}}</ref> [[Faili:Nice wise.jpg|268x268px]] == Maisha == Nice Misana Busara alizaliwa tarehe '''6 Julai 2000''' nchini Tanzania. Alikulia katika mji wa '''Bunda''', mkoani '''Mara''', ambako alianza kuonyesha kipaji chake katika sanaa na burudani tangu akiwa na umri mdogo. Malezi yake katika mazingira ya kitamaduni yalichangia kukuza uwezo wake wa kuimba, kuigiza na kubuni maudhui ya kidijitali.<ref name=":0" /> == Kazi == Nice Wise alianza kujulikana kupitia video fupi na matangazo ya moja kwa moja kwenye '''TikTok''', ambapo alivutia maelfu ya wafuasi kutokana na ucheshi, ubunifu na uwezo wake wa kuwashirikisha watazamaji. Umaarufu huo ulimwezesha kujijengea jina kama mmoja wa watayarishaji wa maudhui wenye ushawishi mkubwa nchini Tanzania.<ref>{{Cite web|title=Tik Tok Star, Nice Wise Blows Up With “Wengine” - Ghetto Radio|url=https://ghettoradio.co.ke/tik-tok-star-nice-wise-blows-up-with-wengine/|date=2024-02-13|accessdate=2026-06-29|language=en-US|author=Steve Osaka}}</ref> Mbali na TikTok, Nice Wise amejihusisha na: * Muziki * Uigizaji * Ushawishi wa mitandaoni (Influencer) * Ubalozi wa bidhaa (Brand Ambassador) * Utengenezaji wa maudhui ya kidijitali == Muziki == Katika safari yake ya muziki, Nice Wise ameachia nyimbo kadhaa zinazochanganya ladha ya Afro Pop na Bongo Flava. Miongoni mwa kazi zake zinazojulikana ni wimbo '''"Wengine"''', aliomshirikisha '''Viongozi 255'''. Wimbo huo ulipokelewa vizuri na mashabiki na kuchangia kuongeza umaarufu wake kama msanii wa muziki<ref name=":1" /> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 2000]] [[Jamii:Wasanii wa Afrika]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Muziki]] [[Jamii:Tanzania]] sbtwb6dhi8npfp8k23k58l469uejemk 1578467 1578465 2026-07-05T12:49:30Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1578467 wikitext text/x-wiki '''Nice Wise''' (jina halisi: '''Nice Misana Busara''';<ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Nice Wise, The Rising Kid On The Block In Tanzania|url=https://www.kampalaedgetimes.com/meet-nice-wise-the-rising-kid-in-tanzania/|date=2023-08-25|accessdate=2026-06-29|language=en-US}}</ref> alizaliwa '''6 Julai 2000''') ni mwanamuziki, mwigizaji, mtayarishaji wa maudhui na mwanamitandao kutoka Tanzania. Anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii '''Nice Wise''' au '''Nice_Wise255'''. Alipata umaarufu kupitia maudhui yake ya burudani na matangazo ya moja kwa moja (live streams) kwenye mtandao wa TikTok, kabla ya kupanua shughuli zake katika muziki na uigizaji. Pia ametoa nyimbo mbalimbali, ikiwemo ''Wengine''. ([https://www.youtube.com/watch?v=Z9Tde2R0LCU YouTube])<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=PWpCap7_L6Kh5NoPv4mriQI|work=www.google.com|accessdate=2026-06-29}}</ref> [[Faili:Nice wise.jpg|268x268px]] == Maisha == Nice Misana Busara alizaliwa tarehe '''6 Julai 2000''' nchini Tanzania. Alikulia katika mji wa '''Bunda''', mkoani '''Mara''', ambako alianza kuonyesha kipaji chake katika sanaa na burudani tangu akiwa na umri mdogo. Malezi yake katika mazingira ya kitamaduni yalichangia kukuza uwezo wake wa kuimba, kuigiza na kubuni maudhui ya kidijitali.<ref name=":0" /> == Kazi == Nice Wise alianza kujulikana kupitia video fupi na matangazo ya moja kwa moja kwenye '''TikTok''', ambapo alivutia maelfu ya wafuasi kutokana na ucheshi, ubunifu na uwezo wake wa kuwashirikisha watazamaji. Umaarufu huo ulimwezesha kujijengea jina kama mmoja wa watayarishaji wa maudhui wenye ushawishi mkubwa nchini Tanzania.<ref>{{Rejea tovuti|title=Tik Tok Star, Nice Wise Blows Up With “Wengine” - Ghetto Radio|url=https://ghettoradio.co.ke/tik-tok-star-nice-wise-blows-up-with-wengine/|date=2024-02-13|accessdate=2026-06-29|language=en-US|author=Steve Osaka}}</ref> Mbali na TikTok, Nice Wise amejihusisha na: * Muziki * Uigizaji * Ushawishi wa mitandaoni (Influencer) * Ubalozi wa bidhaa (Brand Ambassador) * Utengenezaji wa maudhui ya kidijitali == Muziki == Katika safari yake ya muziki, Nice Wise ameachia nyimbo kadhaa zinazochanganya ladha ya Afro Pop na Bongo Flava. Miongoni mwa kazi zake zinazojulikana ni wimbo '''"Wengine"''', aliomshirikisha '''Viongozi 255'''. Wimbo huo ulipokelewa vizuri na mashabiki na kuchangia kuongeza umaarufu wake kama msanii wa muziki<ref name=":1" /> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 2000]] [[Jamii:Wasanii wa Afrika]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Muziki]] [[Jamii:Tanzania]] 8l9ozxsdccbfnudxxpepar3i4w2tpj6 Panzi bora 0 241872 1578468 2026-07-05T13:21:53Z ChriKo 35 Ukurasa mpya 1578468 wikitext text/x-wiki {{Uainishaji | rangi = pink | jina = Panzi bora | picha = Heteracris guineensis male.jpg | upana_wa_picha = 250px | maelezo_ya_picha = Dume la panzi bora wa Gine (''Heteracris guineensis'') | himaya = [[Animalia]] <small>([[Mnyama|Wanyama]])</small> | faila = [[Arthropoda]] <small>(Wanyama wenye miguu yenye viungo)</small> | nusufaila = [[Hexapoda]] <small>([[Arithropodi]] wenye miguu sita)</small> | ngeli = [[Insecta]] <small>([[Wadudu]])</small> | nusungeli = [[Pterygota]] <small>(Wadudu wenye mabawa)</small> | oda = [[Orthoptera]] <small>(Wadudu wenye mabawa nyofu)</small> | nusuoda = [[Caelifera]] <small>(Panzi)</small> | oda_ya_chini = [[Acrididea]] | familia_ya_juu = [[Acridoidea]] | familia = [[Acrididae]] | bingwa_wa_familia = [[William Sharp Macleay|Macleay]], 1821 | nusufamilia = [[Euprepocnemidinae]] | bingwa_wa_nusufamilia = [[Karl Friedrich Brunner-von Wattenwyl|Brunner-von Wattenwyl]], 1893 | subdivision = '''Kabila 1 na jenasi 10 bila kabila kutoka [[Afrika]]:''' * [[Eyprepocnemidini]] <small>[[Karl Friedrich Brunner-von Wattenwyl|Karl Friedrich Brunner-von Wattenwyl]], 1893</small> * ''[[Cataloipus]]'' <small>[[Vitaly Michailovitsh Dirsh|Dirsh]], 1949</small> * ''[[Malonjeacris]]'' <small>[[Ignacio Bolívar Urrutia|Bolívar]], 1882</small> * ''[[Metaxymecus]]'' <small>[[Henri Louis Frédéric de Saussure|Saussure]], 1884</small> * ''[[Tylotropidius]]'' <small>[[Franz Werner|Werner]], 1913</small> * ''[[Neritius]]'' <small>Saussure, 1884</small> * ''[[Oxyaeida]]'' <small>Walker, 1870</small> * ''[[Paraneritius]]'' <small>Bolívar, 1911</small> * ''[[Paraprocticus]]'' <small>Uvarov, 1941</small> * ''[[Taramassus]]'' <small>[[Marius Descamps|Descamps]], 1965</small> * ''[[Tropidiopsis]]'' <small>Saussure, 1884</small> }} '''Panzi bora''' ni [[panzi]] wastani hadi wakubwa kiasi ([[mm]] 20-70) wa [[nusufamilia]] [[Eyprepocnemidinae]] katika [[familia (biolojia)|familia]] [[Acrididae]]. [[Spishi]] hizi huwa na [[pronoto]] yenye [[mlia]] mweusi katikati uliopakana na mlia mwepesi kila upande. [[Serki]] za madume ni bapa katika spishi nyingi. Panzi hao huwa na rangi za [[hudhurungi]] za vivuli mbalimbali na mara nyingi kuna milia kijani au njano juu ya pronoto na [[bawa|mabawa]] ya mbele. Spishi kadhaa zina madoa meupe mawili hadi manne kwenye pande za pronoto. Mabawa ya mbele yana madoa meusi kwa kawaida na kuna mabaka meusi kwenye [[femuri]] mara nyingi. [[Tib zinaweza kuwa na rangi kama [[nyekundu]], [[buluu]] au [[zambarau]] k.m. Panzi hao hutokea [[Afrika]] na [[Ulaya]] na [[Asia]] za kusini. Takriban spishi 160 zimeelezewa, 36 kutoka [[Afrika ya Mashariki]]. Spishi nyingi hupatikana katika maeneno manyevu kiasi na nyingine katika maeneo makavu zaidi. Hukiakia [[mchana]] na hula [[jani|majani]], yale ya [[mmea|mimea]] yenye majani mapana hasa. ==Spishi za Afrika ya Mashariki== * ''Cataloipus abyssinicus'' * ''Cataloipus oberthuri'' * ''Cataloipus pulcher'' * ''Eyprepocnemis abyssinica'' * ''Eyprepocnemis burtti'' * ''Eyprepocnemis keniensis'' * ''Eyprepocnemis montigena'' * ''Eyprepocnemis noxia'' * ''Eyprepocnemis plorans'', [[Panzi mwombolezi]] * ''Eyprepocnemis reducta'' * ''Heteracris aethiopica'' * ''Heteracris attenuata'' * ''Heteracris brevipennis'', [[Panzi bora mbawa-fupi]] * ''Heteracris coerulescens'' * ''Heteracris coerulipes'', [[Panzi-msitu wa Tao la Mashariki]] * ''Heteracris cyanescens'' * ''Heteracris guineensis'', [[Panzi bora wa Gine]] * ''Heteracris juliea'' * ''Heteracris trimaculata'', [[Panzi bora madoa-matatu]] * ''Heteracris vinacea'', [[Panzi bora pinki]] * ''Malonjeacris jagoi'' * ''Metaxymecus brevipennis'' * ''Metaxymecus gracilipes'', [[Panzi miguu-mirefu]] * ''Oxyaeida brachyptera'' * ''Oxyaeida carli'' * ''Oxyaeida poultoni'' * ''Paraneritius paradoxus'' * ''Paraneritius naliendelensis'' * ''Paraneritius pendulus'' * ''Taramassus cunctator'', [[Panzi vipapasio-vichanuo]] * ''Taramassus phyllocerus'' * ''Taramassus zavattarii'' * ''Tropidiopsis alluaudi'' * ''Tropidiopsis haasi'' * ''Tropidiopsis undulicercus'' * ''Tylotropidius didymus'' ==Picha== <gallery> Exx. male. Eyprepocnemis plorans - Flickr - gailhampshire.jpg|Panzi mwombolezi Heteracris coerulescens male.jpg|Heteracris coerulescens Metaxymecus gracilipes pair.jpg|Panzi miguu-mirefu Taramassus zavattarii male3.jpg|Taramassus zavattarii </gallery> d5lqa2zt7w9knlw81kpkvomvjgmdalm Mahamat-Saleh Haroun 0 241873 1578482 2026-07-06T02:37:25Z Elizabeth Samwel 75873 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1352117778|Mahamat-Saleh Haroun]]" 1578482 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|image=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. t0s0ka9o8yzagp4fzt55x725nolid35 1578483 1578482 2026-07-06T02:38:50Z Elizabeth Samwel 75873 1578483 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|image=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Marejeo== {{Marejeo}} q34nmc8dtfecuysogmbtouuzi6dhfca 1578484 1578483 2026-07-06T02:42:02Z Elizabeth Samwel 75873 1578484 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|image=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*, ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. ==Marejeo== {{Marejeo}} 94ofgwtfu2uo8cc6bjmlctqeb8zgn2v 1578485 1578484 2026-07-06T02:44:28Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578485 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|image=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. ==Marejeo== {{Marejeo}} gqip3ae432usbt9m22bvbu11stg92oh 1578486 1578485 2026-07-06T02:45:30Z Elizabeth Samwel 75873 /* */ 1578486 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. ==Marejeo== {{Marejeo}} fr91usyccrq3ex2rcu010x6fihw1n8l 1578487 1578486 2026-07-06T02:47:04Z Elizabeth Samwel 75873 1578487 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 3i63aphnauhfvoxdgyz9jq09ab32hpb 1578488 1578487 2026-07-06T02:50:05Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578488 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 2db56n2m9q9rmt3vtepohj7lvyd4blw 1578489 1578488 2026-07-06T02:53:16Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578489 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 3w0x5um1lxu10dw61g5fkbqldj2lc1i 1578490 1578489 2026-07-06T02:55:31Z Elizabeth Samwel 75873 /* */ 1578490 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Muongoza Filamu}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] hlekxog3f44etk14p23qdo3ycp7raki 1578491 1578490 2026-07-06T02:56:46Z Elizabeth Samwel 75873 /* */ 1578491 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] r0l9z3dm3hncjun1ojpog9p6lxaxbg7 1578492 1578491 2026-07-06T03:10:40Z Elizabeth Samwel 75873 /* */ 1578492 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] eigdoqr2tinsqpzm8y9gzh6l6b3q57g 1578493 1578492 2026-07-06T03:13:04Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578493 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] lqlgatksijrmhwy56we0sd7wn5fejet 1578494 1578493 2026-07-06T03:16:56Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578494 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] rgrq4hc7295c024wrxm5taf9pq1yh68 1578495 1578494 2026-07-06T03:28:12Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578495 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, A Season in France. Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 43wdptsk7ytl7purgjtouh2rb2bdowi 1578496 1578495 2026-07-06T03:34:42Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578496 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, A Season in France. Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] hxu42q0teg28vqrmkubtncdlifocw7q 1578497 1578496 2026-07-06T03:47:35Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578497 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] lj8dl9sjmq1k62pyrbfx1olamu75hes 1578498 1578497 2026-07-06T03:51:09Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578498 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad. Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] td8186oy52tbxf1p5ozaxa38n2no1lw 1578499 1578498 2026-07-06T03:54:00Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578499 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Cite web|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad. Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] h42ps5ucogktt0roafxikdhoqvruxur 1578500 1578499 2026-07-06T03:56:07Z Elizabeth Samwel 75873 /* Wasifu */ 1578500 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Cite web|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad.<ref>{{Cite web|title=Mahamat-Saleh Haroun sets his sights on the Berlinale with Soumsoum, the Night of the Stars|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/487999/|work=Cineuropa - the best of european cinema|date=2026-01-27|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref> Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] pf17zani1sgvvbl6ft0nhihtgfq3dd5 1578501 1578500 2026-07-06T03:59:00Z Elizabeth Samwel 75873 1578501 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Cite web|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad.<ref>{{Cite web|title=Mahamat-Saleh Haroun sets his sights on the Berlinale with Soumsoum, the Night of the Stars|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/487999/|work=Cineuropa - the best of european cinema|date=2026-01-27|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref> Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Kazi ya Siasa== Haroun alihudumu kama Waziri wa Utalii, Utamaduni na Sanaa za Mikono wa Chad kuanzia tarehe 5 Februari 2017 hadi tarehe 8 Februari 2018. Mnamo Desemba 2023, akiwa pamoja na watengenezaji filamu wengine 50, Mahamat-Saleh Haroun alitia saini barua ya wazi iliyochapishwa katika gazeti la *Libération*, akitaka kusitishwa kwa mapigano na kukomeshwa kwa mauaji ya raia wakati wa uvamizi wa Israel katika Ukanda wa Gaza mwaka 2023, pamoja na kuitisha uanzishwaji wa njia salama ya kibinadamu kuingia Gaza kwa ajili ya misaada ya kibinadamu na kuachiliwa huru kwa mateka. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 1yhcf3fjdw5gwbxy4snqu6e5wwx90gd 1578503 1578501 2026-07-06T04:02:05Z Elizabeth Samwel 75873 /* Kazi ya Siasa */ 1578503 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Cite web|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad.<ref>{{Cite web|title=Mahamat-Saleh Haroun sets his sights on the Berlinale with Soumsoum, the Night of the Stars|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/487999/|work=Cineuropa - the best of european cinema|date=2026-01-27|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref> Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Kazi ya Siasa== Haroun alihudumu kama Waziri wa Utalii, Utamaduni na Sanaa za Mikono wa Chad kuanzia tarehe 5 Februari 2017 hadi tarehe 8 Februari 2018. Mnamo Desemba 2023, akiwa pamoja na watengenezaji filamu wengine 50, Mahamat-Saleh Haroun alitia saini barua ya wazi iliyochapishwa katika gazeti la *Libération*, akitaka kusitishwa kwa mapigano na kukomeshwa kwa mauaji ya raia wakati wa uvamizi wa Israel katika Ukanda wa Gaza mwaka 2023, pamoja na kuitisha uanzishwaji wa njia salama ya kibinadamu kuingia Gaza kwa ajili ya misaada ya kibinadamu na kuachiliwa huru kwa mateka.<ref>{{Citation|title=Gaza : des cinéastes du monde entier demandent un cessez-le-feu immédiat|date=2023-12-28|url=https://www.liberation.fr/idees-et-debats/tribunes/gaza-des-cineastes-du-monde-entier-demandent-un-cessez-le-feu-immediat-20231228_WMAUSVJVLFEBNK4ME4XU3ZRU3M/|work=Libération|language=fr|access-date=2026-07-06}}</ref> ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 2t7fn0u8xi6gby0auribkv3e721odjt 1578505 1578503 2026-07-06T04:11:11Z Elizabeth Samwel 75873 /* Kazi ya Siasa */ 1578505 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Cite web|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Cite web|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Cite web|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad.<ref>{{Cite web|title=Mahamat-Saleh Haroun sets his sights on the Berlinale with Soumsoum, the Night of the Stars|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/487999/|work=Cineuropa - the best of european cinema|date=2026-01-27|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref> Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Kazi ya Siasa== Haroun alihudumu kama Waziri wa Utalii, Utamaduni na Sanaa za Mikono wa Chad kuanzia tarehe 5 Februari 2017 hadi tarehe 8 Februari 2018. Mnamo Desemba 2023, akiwa pamoja na watengenezaji filamu wengine 50, Mahamat-Saleh Haroun alitia saini barua ya wazi iliyochapishwa katika gazeti la *Libération*, akitaka kusitishwa kwa mapigano na kukomeshwa kwa mauaji ya raia wakati wa uvamizi wa Israel katika Ukanda wa Gaza mwaka 2023, pamoja na kuitisha uanzishwaji wa njia salama ya kibinadamu kuingia Gaza kwa ajili ya misaada ya kibinadamu na kuachiliwa huru kwa mateka.<ref>{{Citation|title=Gaza : des cinéastes du monde entier demandent un cessez-le-feu immédiat|date=2023-12-28|url=https://www.liberation.fr/idees-et-debats/tribunes/gaza-des-cineastes-du-monde-entier-demandent-un-cessez-le-feu-immediat-20231228_WMAUSVJVLFEBNK4ME4XU3ZRU3M/|work=Libération|language=fr|access-date=2026-07-06}}</ref><ref>{{Cite web|title=Claire Denis, Ryusuke Hamaguchi, Kiyoshi Kurosawa, Christian Petzold, Apichatpong Weerasethakul & More Sign Demand for Ceasefire in Gaza|url=https://thefilmstage.com/claire-denis-ryusuke-hamaguchi-kiyoshi-kurosawa-christian-petzold-apichatpong-weerasethakul-more-sign-demand-for-ceasefire-in-gaza/|date=2023-12-29|accessdate=2026-07-06|language=en-US|author=Nick Newman}}</ref> ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] rhvuu98dicywhghzgwljsjj02geyixz 1578506 1578505 2026-07-06T06:53:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 5 template(s) replaced. 1578506 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mahamat-Saleh Haroun|picha=Mahamat Saleh Haroun at Belinale 2026-1.jpg|tarehe ya kuzaliwa=1961 <br> Abeche, Chad|uraia=Chad|kazi yake=Mwandishi na Muongoza Filamu|tuzo=1999: Tuzo ya filamu bora ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Venice kwa filamu ya *Bye Bye Africa*}}'''Mahamat-Saleh Haroun''' (kifaransa [ma.ama sale aʁun]; Kiarabu: محمد الصالح هارون) ni mwandishi wa filamu wa [[Chad|Chadi]]. Haroun anaonekana kama mwandishi wa kwanza wa sinema wa Chad kuongoza filamu ndefu, na kawaida hutumika kama mwandishi na mkurugenzi kwenye miradi yake. Ingawa anaishi Ufaransa, kazi yake nyingi hufanyika na kufungwa filamu nchini Chad. ==Wasifu== Alizaliwa mwaka wa 1961 huko Abéché, Chad. Aliondoka nchini humo wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1980, na amekuwa akiishi Ufaransa tangu mwaka wa 1982. Mahamat-Saleh Haroun alisomea masuala ya filamu katika chuo cha *Conservatoire Libre du Cinéma* jijini Paris. Baadaye, alienda kusomea uandishi wa habari katika Taasisi ya Teknolojia ya Bordeaux (Bordeaux I.U.T) na kufanya kazi kama mwandishi wa habari nchini Ufaransa kwa miaka kadhaa. Aliongoza filamu yake fupi ya kwanza, *Tan Koul*, mwaka wa 1991, lakini alipata umaarufu kupitia filamu yake ya pili, *Maral Tanié* (yenye muda wa dakika 25), iliyoongozwa mwaka wa 1994. Filamu hii inasimulia kisa cha Halimé, msichana mwenye umri wa miaka kumi na saba, ambaye familia yake inamlazimisha kuolewa na mwanamume mwenye umri wa miaka ya hamsini. Halimé anakataa kutimiza tendo la ndoa. Mwaka wa 1999, Mahamat-Saleh Haroun alitoa filamu yake ya kwanza ndefu (feature film) iitwayo *Bye Bye Africa*, ambayo aliandika, akaiongoza, na pia kuigiza ndani yake. Filamu hiyo, ambayo ni ya aina ya *docu-drama* (mchanganyiko wa makala na tamthilia), inasimulia kisa cha mwongozaji wa filamu kutoka Chad anayerejea katika nchi yake ya asili. Ilitambuliwa na jopo la majaji katika Tamasha la Filamu la Venice. *Bye Bye Africa* ndiyo filamu ndefu ya kwanza kutoka Chad. Mwaka wa 2001, aliongoza filamu fupi iitwayo *Letter from New York City*,<ref>{{Rejea tovuti|title=Letter from New York City|url=https://iffr.com/en/iffr/2001/films/letter-from-new-york-city|work=IFFR EN|accessdate=2026-07-06|language=en-GB}}</ref> ambayo ilishinda Tuzo ya Video Bora katika Tamasha la 11 la Filamu za Kiafrika jijini Milan. Mnamo mwaka wa 2002, aliandika na kuongoza filamu yake ya pili, *Abouna*, ambayo ilishinda tuzo ya upigaji picha bora katika tamasha la FESPACO mwaka wa 2003. Filamu ya *Abouna*, inayofanyika katika mji mkuu wa Chad, N'Djamena, inasimulia kisa cha ndugu wawili vijana (Amine na Tahir) wanaoamka asubuhi moja na kugundua kuwa baba yao ameiacha familia. Wavulana hao wanaamua kumtafuta baba yao jijini. Wakiwa wanatazama filamu kwenye ukumbi wa sinema, wanadhani wanamtambua baba yao kama mmoja wa waigizaji. Wanajaribu kuiba filamu hiyo ili waiangalie kwa karibu zaidi lakini wanakamatwa na polisi. Kwa kutojua jinsi ya kushughulika nao na huku akiwa amechoka kisaikolojia, mama yao anawapeleka katika shule ya mafunzo ya Kurani. Huko, wanapanga njama ya kutoroka ili kumtafuta baba yao—hadi pale Tahir anapokutana na msichana bubu shuleni hapo. Baadaye, mtengenezaji huyo wa filamu alitengeneza filamu ya makala iitwayo *Kalala*<ref>{{Citation|title=Kalala (2006)|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b8b96ed543|work=BFI|language=en|access-date=2026-07-06}}</ref>, ambayo ni taswira ya karibu ya maisha ya Hissein Djibrine (aliyejulikana kwa jina la utani la Kalala), rafiki wa karibu wa Haroun aliyefariki dunia mwaka wa 2003 kutokana na UKIMWI. Hissein Djibrine ndiye aliyewezesha utayarishaji wa filamu mbili za kwanza za mtengenezaji huyo, na Haroun aliguswa sana na kifo chake, hivyo akataka kuenzi kumbukumbu yake. Mnamo 2006, Mahamat-Saleh Haroun aliongoza kipindi cha Kiangazi (Daratt), hadithi ya Akim mchanga, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, aliondoka kijijini kwake Chad kwenda mji mkuu, N’Djamena, kulipiza kisasi kwa baba yake. Anampata haraka muuaji, mhalifu wa zamani wa kivita na anaajiriwa kama mwanafunzi katika duka lake la mikate. Lakini pamoja na mtu huyu, Akim hupata hisia ambazo hajawahi kuwa nazo hapo awali. Filamu hii ilishinda kiwango cha shaba cha Yennenga, pamoja na tuzo bora ya sinema katika FESPACO mnamo 2007. Mwaka 2008, aliongoza Sex, Okra na Salted Butter (Sexe, gombo et beurre salé). Kichekesho hiki kinafuata maisha ya familia ya wahamiaji wa Chad huko Bordeaux, Ufaransa. Hortense anamsaliti mumewe mkubwa zaidi, mumewe pia anapotea, na mwana wao anajitahidi sana kuficha ujinsia wake kwa wazazi wake. Wakati huo huo, wana wawili wadogo wanatafuta mwongozo nje ya familia. Mnamo mwaka wa 2010, aliongoza filamu yake ya nne ya *A Screaming Man*, ambayo ilishinda Tuzo ya Juri (Jury Prize) katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka huo. Filamu hii inasimulia kisa cha Adam na mwanawe Abdel, ambao wanatenganishwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Chad. Ajira ya baba huyo imo hatarini kwa sababu uongozi mpya wa hoteli unataka kumpa mwanawe nafasi hiyo ya kazi. Uwepo wa waasi jijini N’Djamena unamfanya Adam kupoteza njia yoyote ya kuwasiliana na mwanawe. Haroun alipokea Tuzo ya Robert Bresson kwa filamu hii katika Tamasha la Filamu la Venice. Mnamo mwaka wa 2011, alikuwa mjumbe wa juri kwa ajili ya shindano kuu lililoongozwa na Robert De Niro katika Tamasha la Filamu la Cannes. Mnamo mwaka wa 2012, alichaguliwa kuwa rais wa Tamasha la Kimataifa la Filamu za Mapenzi (International Love Film Festival) la 28 mjini Mons. Mnamo mwaka wa 2013, filamu yake *Grigris* iliteuliwa kuwania tuzo ya Palme d'Or katika Tamasha la Filamu la Cannes. Filamu hiyo, inayofanyika nchini Chad, inasimulia kisa cha Grisgris, kijana mwenye ulemavu ambaye ana ndoto ya kuwa dansa lakini anajihusisha na biashara ya magendo. Kupitia *Grigris*, Mahamat-Saleh Haroun anajaribu kuonyesha hali ya vijana katika nchi inayojijenga upya. Mnamo 2016, Haroun alikuwa tena Cannes kuwasilisha filamu yake ya Hissein Habré, Janga la Chad (Chadian Tragedy)<ref>{{Citation|last=Kenigsberg|first=Ben|title=Review: ‘Hissein Habré, a Chadian Tragedy’ Shows the Victims of a Dictator|date=2017-09-19|url=https://www.nytimes.com/2017/09/19/movies/hissein-habre-review.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-06}}</ref>, kuhusu dikteta wa Chad kuanzia 1982 hadi 1990, Hissein Habré. Filamu hii ina mahojiano (yaliyofanywa zaidi na Clément Abaifouta wa Chama cha Waathiriwa wa Utawala wa Hissein Habré) ya waathiriwa wa Habré kuhusu kukamatwa na kuteswa kwao na polisi wa siri. Mwaka 2017 Haroun alitengeneza filamu yake ya pili nchini Ufaransa, ''A Season in France''.<ref>{{Rejea tovuti|title=A Season in France|url=https://www.timeout.com/movies/a-season-in-france|work=Time Out Worldwide|date=2019-06-06|accessdate=2026-07-06|language=en-GB|author=Dave Calhoun}}</ref> Filamu hii inamhusu Abbas, mwalimu wa Ufaransa katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye alikimbia na familia yake wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Kumbukumbu ya mkewe aliyeuawa wakati wa safari yao bado inamsumbua. Anaporudi Ufaransa, anampenda Carole, mwanamke anayemsaidia yeye na wanawe wawili. Hawakuweza kupata hadhi ya ukimbizi, Abbas na kaka yake wanapewa notisi ya kufukuzwa na ni vigumu kufanya uamuzi. Katika filamu ya Haroun ya mwaka 2020 iitwayo *Lingui, The Sacred Bonds*<ref>{{Rejea tovuti|title=Lingui, The Sacred Bonds (Lingui, les liens sacrés)|url=https://cineuropa.org/en/film/387874/|work=Cineuropa - the best of european cinema|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref>, anarejea nchini Chad na kuangazia changamoto zinazowakabili Amina, mwenye umri wa miaka thelathini, na binti yake Maria, ambaye ana umri wa nusu ya ule wa mama yake. Wakati Amina, Muislamu anayetekeleza imani yake, anapogundua kuwa binti yake ana mimba na anataka kuitoa, mama na binti hao wanakabiliwa na uhalisia kwamba utoaji mimba ni kinyume cha sheria na unachukuliwa kuwa jambo "lisilo la kimaadili" nchini Chad. Mwaka 2026, Haroun aliongoza filamu ya *Soumsoum, The Night of the Stars*, inayomfuatilia Kellou, msichana kijana anayesumbuliwa na maono asiyoyaelewa, huku kisa hicho kikifanyika katika Milima ya Ennedi kaskazini-mashariki mwa Chad.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mahamat-Saleh Haroun sets his sights on the Berlinale with Soumsoum, the Night of the Stars|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/487999/|work=Cineuropa - the best of european cinema|date=2026-01-27|accessdate=2026-07-06|language=en}}</ref> Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza duniani katika shindano kuu la Tamasha la Kimataifa la Filamu la Berlin la 76 mnamo tarehe 19 Februari 2026, ambapo ilishinda Tuzo ya FIPRESCI ya Filamu Bora. ==Kazi ya Siasa== Haroun alihudumu kama Waziri wa Utalii, Utamaduni na Sanaa za Mikono wa Chad kuanzia tarehe 5 Februari 2017 hadi tarehe 8 Februari 2018. Mnamo Desemba 2023, akiwa pamoja na watengenezaji filamu wengine 50, Mahamat-Saleh Haroun alitia saini barua ya wazi iliyochapishwa katika gazeti la *Libération*, akitaka kusitishwa kwa mapigano na kukomeshwa kwa mauaji ya raia wakati wa uvamizi wa Israel katika Ukanda wa Gaza mwaka 2023, pamoja na kuitisha uanzishwaji wa njia salama ya kibinadamu kuingia Gaza kwa ajili ya misaada ya kibinadamu na kuachiliwa huru kwa mateka.<ref>{{Citation|title=Gaza : des cinéastes du monde entier demandent un cessez-le-feu immédiat|date=2023-12-28|url=https://www.liberation.fr/idees-et-debats/tribunes/gaza-des-cineastes-du-monde-entier-demandent-un-cessez-le-feu-immediat-20231228_WMAUSVJVLFEBNK4ME4XU3ZRU3M/|work=Libération|language=fr|access-date=2026-07-06}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Claire Denis, Ryusuke Hamaguchi, Kiyoshi Kurosawa, Christian Petzold, Apichatpong Weerasethakul & More Sign Demand for Ceasefire in Gaza|url=https://thefilmstage.com/claire-denis-ryusuke-hamaguchi-kiyoshi-kurosawa-christian-petzold-apichatpong-weerasethakul-more-sign-demand-for-ceasefire-in-gaza/|date=2023-12-29|accessdate=2026-07-06|language=en-US|author=Nick Newman}}</ref> ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] bb2yb378dkqyqsui2ugtzk2ffd64l3p Majadiliano ya mtumiaji:Naizavoice 3 241874 1578507 2026-07-06T09:48:13Z AmmarBot 81277 Karibu 1578507 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Julai 2026 (UTC) 5prt7ki0olgj7ygsd37fj18eabbla06 Majadiliano ya mtumiaji:Levc312 3 241875 1578508 2026-07-06T09:48:23Z AmmarBot 81277 Karibu 1578508 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Julai 2026 (UTC) 5prt7ki0olgj7ygsd37fj18eabbla06 Majadiliano ya mtumiaji:MindChronicle 3 241876 1578509 2026-07-06T09:48:33Z AmmarBot 81277 Karibu 1578509 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Julai 2026 (UTC) 5prt7ki0olgj7ygsd37fj18eabbla06 Majadiliano ya mtumiaji:Cat lover 666 2026 3 241877 1578510 2026-07-06T09:48:43Z AmmarBot 81277 Karibu 1578510 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Julai 2026 (UTC) 5prt7ki0olgj7ygsd37fj18eabbla06 Majadiliano ya mtumiaji:Diego's Media Group 3 241878 1578511 2026-07-06T09:48:53Z AmmarBot 81277 Karibu 1578511 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Julai 2026 (UTC) 5prt7ki0olgj7ygsd37fj18eabbla06 Majadiliano ya mtumiaji:Edderiofer 3 241879 1578512 2026-07-06T09:49:03Z AmmarBot 81277 Karibu 1578512 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:ThanForIllegitimateAsThisDean 3 241880 1578513 2026-07-06T09:49:13Z AmmarBot 81277 Karibu 1578513 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:Lusse milly 3 241881 1578514 2026-07-06T09:49:23Z AmmarBot 81277 Karibu 1578514 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:Wjerome2023 3 241882 1578515 2026-07-06T09:49:33Z AmmarBot 81277 Karibu 1578515 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:Josh0108 (alt) 3 241883 1578516 2026-07-06T09:49:43Z AmmarBot 81277 Karibu 1578516 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:BlackJack5671 3 241884 1578517 2026-07-06T09:49:53Z AmmarBot 81277 Karibu 1578517 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Julai 2026 (UTC) rv6reopcri4hkuq7femchuujpaq7aqa Majadiliano ya mtumiaji:Մկո Ֆռանգյան 3 241885 1578518 2026-07-06T09:50:03Z AmmarBot 81277 Karibu 1578518 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Julai 2026 (UTC) dkyma5ts2i4zysl62f2m8ozf02oydgh Majadiliano ya mtumiaji:NOTREALLYOKAY17 3 241886 1578519 2026-07-06T09:50:13Z AmmarBot 81277 Karibu 1578519 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Julai 2026 (UTC) dkyma5ts2i4zysl62f2m8ozf02oydgh Majadiliano ya mtumiaji:Mfanna 3 241887 1578520 2026-07-06T09:50:23Z AmmarBot 81277 Karibu 1578520 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Julai 2026 (UTC) dkyma5ts2i4zysl62f2m8ozf02oydgh Majadiliano ya mtumiaji:Sofia Allen 3 241888 1578521 2026-07-06T09:50:33Z AmmarBot 81277 Karibu 1578521 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Julai 2026 (UTC) dkyma5ts2i4zysl62f2m8ozf02oydgh Majadiliano ya mtumiaji:Istiklol07 3 241889 1578522 2026-07-06T09:50:43Z AmmarBot 81277 Karibu 1578522 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Julai 2026 (UTC) dkyma5ts2i4zysl62f2m8ozf02oydgh Alexander Kerensky 0 241890 1578525 2026-07-06T11:49:42Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox_Person | jina = Alexander Kerensky | jina_asili = Александр Керенский | picha = Alexander Kerensky 1917 Crop.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Kerensky mwaka 1917 | nafasi1 = Mwenyekiti wa Serikali ya Muda ya Urusi (hadi 14 Septemba 1917); Waziri-Mwenyekiti wa Urusi (baada ya 14 Septemba 1917) (Waziri Mkuu wa Urusi) | kipindi1 = 21 Julai 1917...' 1578525 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | jina = Alexander Kerensky | jina_asili = Александр Керенский | picha = Alexander Kerensky 1917 Crop.jpg | ukubwawapicha = 250px | maelezo_ya_picha = Kerensky mwaka 1917 | nafasi1 = Mwenyekiti wa Serikali ya Muda ya Urusi (hadi 14 Septemba 1917); Waziri-Mwenyekiti wa Urusi (baada ya 14 Septemba 1917) (Waziri Mkuu wa Urusi) | kipindi1 = 21 Julai 1917 – 7 Novemba 1917 (Kalenda Mpya) [6 Julai – 25 Oktoba 1917 Kalenda ya Kale] | alitanguliwa_na1 = Georgy Lvov | akafuatiwa_na1 = Lev Kamenev (Mwenyekiti wa Kamati Kuu ya Utendaji ya Urusi) | nafasi2 = Waziri wa Vita na Jeshi la Majini wa Serikali ya Muda ya Urusi | kipindi2 = 18 Mei 1917 – 14 Septemba 1917 [5 Mei – 1 Septemba 1917 Kalenda ya Kale] | alitanguliwa_na2 = Alexander Guchkov | akafuatiwa_na2 = Dmitry Verderevsky (Waziri wa Jeshi la Majini), Alexander Verkhovsky (Waziri wa Vita) | nafasi3 = Waziri wa Sheria wa Serikali ya Muda ya Urusi | kipindi3 = 16 Machi 1917 – 1 Mei 1917 [3 Machi – 18 Aprili 1917 Kalenda ya Kale] | alitanguliwa_na3 = Ofisi mpya (Nikolai Dobrovolsky alikuwa Waziri wa Sheria wa Dola ya Urusi) | akafuatiwa_na3 = Pavel Pereverzev | nafasi4 = Makamu Mwenyekiti wa Sovieti ya Petrograd | kipindi4 = 12 Machi 1917 – 9 Novemba 1917 [27 Februari – 27 Oktoba 1917 Kalenda ya Kale] | alitanguliwa_na4 = Ofisi mpya | akafuatiwa_na4 = Matvey Skobelev | nafasi5 = Mwanachama wa Bunge la Katiba la Urusi | kipindi5 = 25 Novemba 1917 – 20 Januari 1918 [12 Novemba – 7 Januari 1918 Kalenda ya Kale] | alitanguliwa_na5 = Jimbo jipya | akafuatiwa_na5 = Jimbo limefutwa | jimbo5 = Saratov | nafasi6 = Mwanachama wa Duma ya Jimbo la Urusi | kipindi6 = 15 Novemba 1912 – 6 Oktoba 1917 | alitanguliwa_na6 = Jimbo la wanachama wengi | akafuatiwa_na6 = Jimbo limefutwa | jimbo6 = Volsk | tarehe_ya_kuzaliwa = 4 Mei 1881 | mahala_pa_kuzaliwa = Simbirsk, Gavana wa Simbirsk, Dola ya Urusi | tarehe_ya_kifo = 11 Juni 1970 | mahala_alipofia = New York City, Marekani | mahala_pa_mazishi = Makaburi ya Putney Vale, London | elimu = Chuo Kikuu cha Jimbo la Saint Petersburg | kazi_yake = Mwanasheria, Mwanasiasa | chama = Chama cha Mapinduzi ya Kisoshalisti | chama_kingine = Trudoviks | mwenzi = Olga Lvovna (1904–1939, talaka); Lydia Ellen Tritton (1939–1946, alifariki) | watoto = Oleg Kerensky, Gleb Kerensky | sahihi = Kerensky autograph.svg }} '''Alexander Fyodorovich Kerensky''' (4 Mei 1881 – 11 Juni 1970) alikuwa mwanasiasa, mwanasheria, na kiongozi wa mapinduzi kutoka nchini [[Urusi]]. Anajulikana zaidi kwa kuongoza serikali ya mpito ya Urusi na [[Jamhuri ya Urusi]] kama waziri mkuu kwa muda wa miezi mitatu, kuanzia mwisho wa mwezi Julai hadi mwanzoni mwa mwezi Novemba mwaka 1917.<ref>https://www.britannica.com/biography/Aleksandr-Fyodorovich-Kerensky</ref> Baada ya mapinduzi ya februari ya mwaka 1917 yaliyomwondoa madarakani Mfalme wa Urusi wa kipindi hicho bwana '''Mfalme Nicholas II''' (kwa Kirusi: ''Nikolay II''), Kerensky alijiunga na serikali mpya ya muda iliyoundwa. Kwanza alikuwa Waziri wa Sheria, kisha akawa Waziri wa Vita, na baada ya mwezi Julai akachaguliwa kuwa waziri mkuu wa nchi hiyo. Alikuwa pia kiongozi wa kundi la wanasiasa wanaotetea haki za wafanyakazi (Trudoviks) ndani ya Chama cha Kimapinduzi cha Kijamii. Wakati huohuo, alikuwa kiongozi mkuu msaidizi kwenye Baraza la [[Petrograd]](''Petrograd Soviet''),baraza kuu la wawakilishi wa wafanyakazi na askari, nafasi iliyompa nguvu kubwa ya kimaamuzi. Kipindi chake cha uwaziri mkuu kilijawa na changamoto kubwa kutokana na [[Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia]]. Licha ya kwamba wananchi wengi walitaka Urusi ijitoe kwenye vita hivyo, Kerensky alilazimisha Urusi iendelee kupigana. Serikali yake ilianza kuwakamata na kuwakandamiza watu wote waliopinga vita, jambo lililofanya wananchi wamchukie sana. Kerensky aliongoza nchi hadi yalipotokea mapinduzi ya oktoba mwaka 1917. Katika mapinduzi hayo, kundi la wakomunisti "[[Mabolshevik]]" likiongozwa na Vladimir Lenin liliipindua serikali ya Kerensky na kuchukua madaraka. Baada ya kupinduliwa, Kerensky alitoroka Urusi na kwenda kuishi ukimbizini katika miji ya [[Paris]] na [[New York]]. Akiwa huko, alifanya kazi ya utafiti katika taasisi ya "Hoover",kituo kikubwa cha utafiti wa sera za umma na maktaba ya kihistoria kwenye Chuo Kikuu cha [[Stanford]] huko [[California]].<ref>https://www.hoover.org/library-archives/collections/alexander-kerensky-papers</ref> Alifariki dunia mjini New York tarehe 11 Juni 1970, akiwa na umri wa miaka 89. Viongozi wa Makanisa ya [[Kiorthodoksi]] ya Urusi na [[Serbia]] walikataa kuupokea mwili wake ili kuuzika kidini. Walifanya hivyo kwa sababu alikuwa mwanachama wa kikundi cha siri cha wajenzi huru (Freemason), na pia waliamini yeye ndiye aliyesababisha nchi kuvurugika hadi wakomunisti (Mabolshevik) wakashika nchi.<ref>https://www.nytimes.com/1970/06/12/archives/alexander-kerensky-who-led-russia-in-1917-dies-alexander-kerensky.html</ref> Kutokana na mzozo huo, mwili wake ulisafirishwa kwa ndege hadi jijini [[London]] na kuzikwa kwenye Makaburi ya "Putney Vale" nchini [[Uingereza]], ambayo hayakuwa na ubaguzi wa madhehebu ya dini. == Marejeo == {{reflist}} {{WFR}} [[Jamii:Waliozaliwa 1881]] [[Jamii:Waliofariki 1970]] [[Jamii:Wanasiasa wa Urusi]] [[Jamii:Wanasheria wa Urusi]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] nwpu3dea63tuac35bkrya2lsto80gqh Jamii:Wanasheria wa Urusi 14 241891 1578526 2026-07-06T11:50:13Z Bycashtz 81318 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Jamii:Wanasheria]]' 1578526 wikitext text/x-wiki [[Jamii:Wanasheria]] hj33jl4ce55d57z70pf2n150nlyj3rf