Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 15876 1610968 1609612 2026-10-25T04:51:44Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610968 wikitext text/x-wiki [[Picha:GiuseppeVerdi.jpg|thumb|right|300px|Giuseppe Verdi.]] [[Picha:Giuseppe Verdi signature.jpg|200px|thumb|]] '''Giuseppe Verdi''' (Roncole, karibu na [[Busseto]], [[Parma]] [[9 Oktoba|9 au]] [[10 Oktoba]] [[1813]] - [Milano] [[27 Januari]] [[1901]]) alikuwa mtunzi wa [[opera]] kutoka nchini [[Italia]]. Yaaminika kwamba Verdi na [[Richard Wagner]] walikuwa watunzi wakubwa kabisa wa [[muziki]] wa opera kwa kipindi cha [[karne ya 19]], ingawaje walikuwa wakiishi nchi tofauti. == Viungo vya nje == * [http://www.giuseppeverdi.it Giuseppe Verdi Official Site] {{Wayback|url=http://www.giuseppeverdi.it/ |date=20041101090732 }} * [http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=569 "Verdi and Milan"] {{Wayback|url=http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=569 |date=20081012162432 }}, lecture by [[Roger Parker]] on Verdi, given at [[Gresham College]],[[London]] [[14 Mei]] [[2007]] (text, audio & video; available for download or streaming) * [http://cylinders.library.ucsb.edu/search.php?query=Verdi%2C+Giuseppe&queryType=%40attr+1%3D1 Verdi cylinder recordings], from the [[Cylinder Preservation and Digitization Project]] at the [[:en:University of California, Santa Barbara|University of California, Santa Barbara]] Library. * [http://opera.stanford.edu/Verdi/main.html Stanford University list of Verdi operas, premiere locations and dates, etc.] {{Wayback|url=http://opera.stanford.edu/Verdi/main.html |date=20140428153210 }} * [http://www.classicistranieri.com/dblog/articolo.asp?articolo=6146 ''I Lombardi alla prima crociata''] {{Wayback|url=http://www.classicistranieri.com/dblog/articolo.asp?articolo=6146 |date=20061018135716 }} MP3 Creative Commons Recording (Italian) * {{gutenberg author| id=Giuseppe+Verdi | name=Giuseppe Verdi}} * [http://www.bnnonline.it/biblvir/verdi/index.html "Album Verdi" from the Digital Library of the National Library of Naples (Italy)] {{Wayback|url=http://www.bnnonline.it/biblvir/verdi/index.html |date=20110115001022 }} * [http://www.zyworld.com/amicidiverdi/Events.htm London Society for Verdi enthusiasts] {{Wayback|url=http://www.zyworld.com/amicidiverdi/Events.htm |date=20071015071858 }} * Listen to a free MP3 recording of [http://www.acc.umu.se/~akadkor/cgi-bin/acc_download.cgi/4mp3/Ave%20Maria%20Verdi%203.mp3 Ave Maria ] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} with [https://web.archive.org/web/20110315131838/http://www.acc.umu.se/~akadkor/indexENG.html Umeå Akademiska Kör]. * [http://www.liberliber.it/audioteca/v/verdi/index.htm Free MP3 Verdi's operas] {{Wayback|url=http://www.liberliber.it/audioteca/v/verdi/index.htm |date=20110604151111 }} * [http://www.mariannehofer.ch/downloads/verdi.mp3 Un ballo in Maschera] {{Wayback|url=http://www.mariannehofer.ch/downloads/verdi.mp3 |date=20090930101849 }} Soprano (free MP3) * [http://www.classicalmusicmobile.com/ Classical Music Mobile] {{Wayback|url=http://www.classicalmusicmobile.com/ |date=20080820044422 }} Classical Music MP3 > Verdi * {{IMSLP|id=Verdi%2C_Giuseppe|cname=Verdi}} * {{worldcat id|id=lccn-n79-38460}} * [http://www.operadis-opera-discography.org.uk Detailed listing of "complete" recordings of Verdi's operas and of extended excerpts.] {{Wayback|url=http://www.operadis-opera-discography.org.uk/ |date=20090504003439 }} {{Commons category|Giuseppe Verdi}} {{mbegu-mwanamuziki-Ulaya}} {{Uromantik}} {{DEFAULTSORT:Verdi, Giuseppe}} [[Jamii:Watunzi wa Italia]] [[Jamii:Wanamuziki wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1813]] [[Jamii:Waliofariki 1901]] l1xu0kzayoigodl8s0bap8oxwr12a8q 4 16648 1610992 1608429 2026-10-25T07:07:16Z Riccardo Riccioni 452 /* Makala ya 131,000 */ 1610992 wikitext text/x-wiki ==Makala ya 132,000== Tarehe 24 Oktoba 2026 umetungwa ukurasa wa 132,000 kuhusu [[Ruth Hayman]], [[mwanaharakati]] wa [[Afrika Kusini]]. ==Makala ya 131,000== Tarehe 15 Oktoba umetungwa ukurasa wa 131,000 kuhusu [[Wilbur Slabber]], [[mwanakriketi]] wa [[Namibia]]. ==Makala ya 130,000== Tarehe 6 Oktoba 2026 umetungwa ukurasa wa 130,000 juu ya [[Ain Bahadur Mahar]], [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Nepal]]. ==Makala ya 129,000== Tarehe 29 Septemba 2026 umetungwa ukurasa wa 129,000 kuhusu [[Nicole Castrale]], [[Gofu (mchezo)|mwanagofu]] wa [[Marekani]]. ==Makala ya 128,000== Tarehe 23 Septemba [[2026]] umetungwa ukurasa wa 128,000 kuhusu [[Toryal Himat]], [[mwanakriketi]] wa [[Afghanistan]]. ==Makala ya 127,000== Tarehe 15 Septemba 2026 umetungwa ukurasa wa 127,000 kuhusu [[David Weir]], [[mwanasoka]] wa zamani wa [[Uskoti]]. ==Makala ya 126,000== Tarehe 5 Septemba 2026 umetungwa ukurasa wa 126,000 kuhusu [[Mike Lazaridis]], [[mfanyabiashara]] wa [[Kanada]]. ==Makala ya 125,000== Tarehe 25 Agosti 2026 umetungwa ukurasa wa 125,000 kuhusu [[Maddy Foley]], [[mwigizaji]] wa Kanada. ==Makala ya 124,000== Tarehe 20 Agosti 2026 umetungwa ukurasa wa 124,000 kuhusu [[historia ya Réunion|historia ya Reunion]]. ==Makala ya 123,000== Tarehe 12 Agosti 2026 umetungwa ukurasa wa 123,000 juu ya [[Arne Friedrich]], [[mwanasoka]] wa [[Ujerumani]]. ==Makala ya 122,000== Tarehe 6 Agosti [[2026]] umetungwa ukurasa wa 122,000 juu ya [[Bonnaye Mims]], [[mwanasiasa]] wa [[Marekani]]. ==Makala ya 121,000== Tarehe 14 Julai [[2026]] umetungwa ukurasa wa 121,000 juu ya [[Sadako Pointer]], [[mwimbaji]] wa [[Marekani]]. ==Makala ya 120,000== Tarehe 30 Mei 2026 umetungwa ukurasa wa 120,000 juu ya [[Valentin Filatov (mkufunzi wa dubu)]]. ==Makala ya 119,000== Tarehe 26 Mei 2026 Wikipedia hii imefikia idadi ya 119,000 kwa makala juu ya [[Salih Zaki Bey]], [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Iraki]]. ==Makala ya 118,000== Tarehe 23 Mei 2026 Wikipedia hii imefikia idadi ya 118,000 kwa makala juu ya [[Tod Lippy]], [[Wasanii|msanii]] wa [[Marekani]]. ==Makala ya 117,000== Tarehe 19 Mei 2026 iliandikwa makala juu ya [[Muziki|wanamuziki]] [[Modern Talking]] ambayo imekuwa ya 117,000 katika [[Wikipedia ya Kiswahili]]. ==Makala ya 116,000== Tarehe 16 Mei 2026 makala juu ya [[John Brodie (mwanasoka aliyezaliwa 1862)]] imefanya idadi ya makala ya Wikipedia ya Kiswahili ifikie 116,000. ==Makala ya 115,000== Mapema tarehe 13 Mei 2026 makala ya 115,000 ya Wikipedia ya Kiswahili ilitungwa kuhusu [[Nadia Ginetti]], mwanasiasa wa Italia. ==Makala ya 114,000== Tarehe 10 Mei 2026, Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 114,000 kwa kupitia makala ya [[Hellen Linkswiler]] (5 Januari 1912 – 24 Juni 1984), mtaalamu wa lishe na mwanasayansi wa lishe kutoka [[Marekani]] aliyefanya utafiti kuhusu mahitaji ya madini katika mwili wa binadamu na asidi amino. ==Makala ya 113,000== Tarehe 7 Mei 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 113,000 inayohusu [[Jan Eliasberg]] mwongozaji na mwandishi wa filamu, maonyesho ya jukwaa, na televisheni kutoka nchini Marekani. ==Makala ya 112,000== Tarehe 28 Aprili 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 112,000 inayohusu [[Silverio Izaguirre]], [[Mpira wa miguu|mwanasoka]] wa [[Hispania]]. ==Makala ya 111,000== Tarehe 21 Aprili 2026 Wikipedia ya Kiswahili imewahi kupata makala ya 111,000 kuhusu [[Janet Nwadiogo Mokelu]], [[Siasa|mwanasiasa]] wa Afrika Kusini. ==Makala ya 110,000== Tarehe 16 Aprili 2026 Wikipedia ya Kiswahili imefikia idadi ya makala 110,000 kwa ukurasa juu ya [[Linda Moss]], mwanasiasa wa nchi hiyohiyo. ==Makala ya 109,000== Tarehe [[9 Aprili]] 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 109,000 kuhusu [[Cyprien Mbonimpa]], [[mwanadiplomasia]] wa [[Burundi]].. ==Haririo la 1,500,000== Siku hiyohiyo ilikuwa imepata kufanyika haririo la 1,500,000 tangu Wikipedia ya Kiswahili ianzishwe. ==Makala ya 108,000== Tarehe [[18 Machi]] 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 108,000 kuhusu [[Wahindi wa Tanzania]]. ==Makala ya 107,000== Tarehe [[23 Februari]] 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 107,000 kuhusu [[Chang Ming-che]], mwanataaluma wa [[Taiwan]]. ==Makala ya 106,000== Tarehe [[11 Februari]] 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala ya 106,000 kuhusu [[Musa Tukur Yakasai]], profesa wa [[Nigeria]]. ==Makala ya 105,000== Tarehe [[31 Januari]] 2026 Wikipedia ya Kiswahili imepata makala kuhusu [[Eliane Rosa Naika]], [[mwanasiasa]] wa [[Madagaska]]: ndiyo ya 105,000. ==Makala ya 104,000== Mwaka 2026 Wikipedia ya Kiswahili imefikia kuwa na makala ya 104,000 tarehe [[10 Januari]] kuhusu [[filamu]] [[Miss Fatimah]]. ==Makala ya 103,000== Tarehe 8 Desemba imetungwa makala ya 103,000 kuhusu [[Carlentini]], mji wa [[Sisilia|Sicilia]], [[Italia visiwani]]. ==Makala ya 102,000== Tarehe 8 Oktoba imetungwa makala ya 102,000 kuhusu [[Irene Charnley]]. ==Makala ya 101,000== Kwa kasi hiyohiyo ya mwaka 2025, Wikipedia yetu imepiku mapema toleo la [[Kimalagasy]] na tarehe 23 Agosti kuwahi nakala ya 101,000 kuhusu [[Dada wa Cooney]]. =='''Makala ya 100,000'''== Kwa makala juu ya [[Barclayville]],‎ tarehe [[23 Juni]] [[2025]] Wikipedia yetu imetimiza idadi ya laki moja! Ni Wikipedia ya Afrika ya nne kufikia kiwango hicho, siku chache baada ya ile ya Malagasy, na ni ya kwanza kati ya [[lugha za Kiniger-Kongo]]. Tunawashukuru wote, wazima kwa wafu, waliochangia mafanikio hayo. ==Makala ya 99,000== Tarehe [[4 Juni]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imefikia makala ya 99,000 kwa ukurasa kuhusu [[wilaya ya Luanshya]] nchini [[Zambia]]. ==Makala ya 98,000== Tarehe [[9 Machi]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imefikia makala ya 98,000 kwa ukurasa kuhusu [[mwimbaji]] [[Kirsten Price]].‎ ==Makala ya 97,000== Tarehe [[25 Februari]] 2025 imefikia makala ya 97,000 kwa ukurasa kuhusu [[kardinali]] [[Giulio Bevilacqua]].‎ ==Makala ya 96,000== Tarehe 18 Februari 2025 Wikipedia ya Kiswahili imefikia makala ya 96,000 kuhusu [[mwimbaji]] [[Janie Fricke]].‎ ==Makala ya 95,000== Tarehe [[6 Februari]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 95,000 juu ya [[Uwanja wa Michezo wa Perth Rectangular]].‎ ==Makala ya 94,000== Tarehe [[31 Januari]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 94,000 kuhusu [[askofu]] [[Joseph Mukasa Zuza]]. ==Makala ya 93,000== Tarehe [[22 Januari]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 93,000 kuhusu [[Mpira wa miguu|mwanasoka]] [[Grant Needham]]. ==Makala ya 92,000== Tarehe [[13 Januari]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 92,000 kuhusu [[mwanamuziki]] [[Terry Tufts]].‎ ==Makala ya 91,000== Tarehe [[6 Januari]] 2025 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 91,000 kuhusu [[mwanasiasa]] [[Saka Isau]].‎ ==Makala ya 90,000== Tarehe [[11 Desemba]] [[2024]] Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 90,000 kuhusu mchezaji [[Jason Hartill]].‎ Kwa mara ya kwanza tumeweza kuanzisha makala 1,000 kwa siku mbili tu. ==Makala ya 89,000== Tarehe [[9 Desemba]] 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 89,000 kuhusu jimbo la [[Norwei]] [[Vestland]].‎ Kwa mara ya kwanza tumeweza kuanzisha makala 10,000 kwa mwaka mmoja tu. Hongera kwa wote waliochangia. ==Makala ya 88,000== Tarehe [[1 Desemba]] 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 88,000 kuhusu [[Mpira wa miguu|mwanakandanda]] wa kike [[Stephanie Bukovec]].‎ ==Makala ya 87,000== Tarehe [[22 Novemba]] 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 87,000 kuhusu mwanakandanda [[Nicholas Lindsay]].‎ ==Makala ya 86,000== Tarehe [[7 Novemba]] 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 86,000 kuhusu [[Riadha|mwanariadha]] [[Juma Ndiwa]].‎ ==Makala ya 85,000== Tarehe 20 Oktoba 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 85,000 kuhusu [[mtakatifu]] [[Leoniani wa Vienne]]. ==Makala ya 84,000== Tarehe 8 Oktoba 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 84,000 kuhusu mwanariadha [[Jürgen Kühl]].‎‎ ==Makala ya 83,000== Tarehe 19 Septemba 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 83,000 kuhusu mwanariadha [[Jacques Riparelli]]. ==Makala ya 82,000== Tarehe 10 Julai 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 82,000 kuhusu [[pipa]]. ==Makala ya 81,000== Tarehe 11 Juni 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 81,000 ambayo inahusu [[Kufukuzwa kwa Wamoroko kutoka Algeria]]. ==Makala ya 80,000== Tarehe 21 Aprili 2024 Wikipedia ya Kiswahili imekuwa na makala ya 80,000 ambayo inahusu [[mwandamizi]]. ==Mradi mpya wa kata za Tanzania== Tarehe [[20 Aprili]] 2024 tumemaliza kuingiza taarifa za [[kata]] zote nchini [[Tanzania]] kufuatana na [[sensa]] ya mwaka 2022. ==Makala ya 79,000== Tarehe 9 Desemba [[2023]] Wikipedia hii imefikia makala ya 79,000 kwa ukurasa juu ya kata ya [[Chemchem (Unguja)]] katika mradi mpya wa kata za Tanzania. {{Infobox_Person | jina =Kipala | nchi =Ujerumani | majina_mengine = | picha = | ukubwawapicha = | maelezo_ya_picha = | jina_la_kuzaliwa = | tarehe_ya_kuzaliwa = | mahala_pa_kuzaliwa = | tarehe_ya_kufariki =10 Julai 2023 | mahala_alipofia = | sababu_ya_kifariki = | anajulikana kwa = | kazi_yake = Mchungaji | cheo =Mchungaji | mshahara = | kipindi = | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | chama = | bodi = | dini = | ndoa = | rafiki = | watoto = | mahusiano = | tovuti = | maelezo = | mwajiri = | urefu = | uzito = }} ==Kifo cha Kipala== Tarehe [[10 Julai]] 2023 mwenzetu bureaucrat [[mtumiaji:Kipala|Kipala]] ameaga dunia. Mchungaji wa Kilutheri na mmisionari katika nchi mbalimbali, zikiwemo [[Tanzania]], [[Kenya]] na [[Iran]], Ingo Koll amefariki nyumbani mwake nchini [[Ujerumani]]. Alichangia sana kamusi elezo ya lugha yetu tangu tarehe 13 Machi 2006 hadi tarehe 28 Juni 2023. Mbali ya hilo, alikuwa kiungo kikuu katika kutuweka pamoja kama Wikipedia ya Kiswahili. Alitoa mchango mkubwa sana katika kuistawisha na katika mijadala mbalimbali, pamoja na kutuwakilisha kimataifa. Mwenyezi Mungu amjalie raha ya milele. Amina. Tarehe 13 Mei 2023 alikuwa amemuandikia [[mtumiaji:Riccardo Riccioni|ndugu Rikardo]]: "Juzi daktari aliniarifu kwamba nimepata kansa. Aina hiyo kwenye kongosho inaweza kuendelea haraka sana, lakini kuna uwezekano fulani wa tiba itakayoongeza muda kidogo ... labda mwaka 1 au miwili. Hadi sasa sisikii matatizo lakini nahisi maumivu yatakuja, na matokeo ya tiba ya madawa makali yataniathiri pia. Kwa hiyo - sijui sasa nitaweza kuendelea kwa muda gani. Wiki ijayo naingia hospitalini kwa utafiti zaidi. Sidhani ni wakati wa kuaga sasa. Sina hamu ya kupokea wimbi la "pole". Tangu nimepita umri wa miaka 70 nilijiambia "kuanzia sasa hakuna cha kulalamika", maana katika kazi yangu nimezika watu mamia nilipenda kusoma zaburi ya 90. Nachukua wakati wangu kama zawadi. Sikutegemea nitapatwa na kansa ya haraka vile lakini sioni faida ya kulalamika. Hadi sasa maisha yangu yamekuwa mazuri sana, nina kila sababu kumshukuru Mungu na kushukuru watu niliokuta kwenye njia zangu. Hii ni pamoja na wewe!" ==Makala ya 78,000== Tarehe [[15 Juni]] 2023 Wikipedia hii imefikia idadi ya 78,000 kwa makala juu ya [[Jamil Adam]] katika mradi wa [[Mchezaji|wachezaji]] wa [[mpira wa miguu]]. ==Makala ya 77,000== Tarehe [[25 Machi]] 2023 Wikipedia hii imefikia idadi ya 77,000 kwa makala juu ya [[Chomutov]], [[mji]] wa [[Ucheki]]. ==Wakabidhi wapya wanne== Mwezi Aprili 2023 ulifanyika uchaguzi wa wakabidhi wapya. Kati ya 6 waliogombea, 4 wamechaguliwa kwa kupata zaidi ya nusu ya kura halali. Kazi njema, ndugu! ==Makala ya 76,000== Tarehe [[23 Desemba]] [[2022]] Wikipedia hii imefikia idadi ya 76,000 kwa makala juu ya [[Bouhjar]], [[mji]] wa [[Tunisia]]. ==Makala ya 75,00== Tarehe [[17 Septemba]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 75,000 kwa makala juu ya [[Kouandé]], [[mji]] wa [[Benin]]. ==Makala ya 74,00== Tarehe [[15 Julai]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 74,000 kwa makala juu ya [[Ghuba ya Venezuela]]. ==Makala ya 73,00== Tarehe [[6 Juni]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 73,000 kwa makala juu ya [[Frenda]], mji wa [[Algeria]]. ==Makala ya 72,00== Tarehe [[14 Mei]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 72,000. Kwa kuwa makala nyingi zimetungwa kwa mashindano, kuna kazi kubwa ni kuziweka sawa. ==Makala ya 71,00== Tarehe [[23 Aprili]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 71,000 kwa makala nyingi za mradi wa [[Jamii:Arusha Editathon Muziki|Arusha Editathon Muziki]]. ==Makala ya 70,00== Tarehe [[10 Machi]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 70,000 kwa makala juu ya [[Ilesa]] katika mradi wa miji ya [[Nigeria]]. ==Makala ya 69,000== Tarehe [[11 Januari]] 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 69,000 kwa makala juu ya [[Maroua]] katika mradi wa miji ya [[Kamerun]]. ==Makala ya 68,000== Tarehe [[29 Oktoba]] [[2021]] Wikipedia hii imefikia idadi ya 68,000 kwa makala juu ya [[Chambishi]] katika mradi wa [[miji]] ya [[Zambia]]. ==Makala ya 67,000== Tarehe [[9 Septemba]] 2021 Wikipedia hii imefikia idadi ya 67,000 kwa makala juu ya [[Nairagie Ngare]] katika mradi wa [[vijiji]] vya [[Kenya]]. ==Makala ya 66,000== Tarehe [[14 Agosti]] 2021 Wikipedia hii imefikia idadi ya 66,000 kwa makala juu ya [[Makutano]] katika mradi wa kata za Kenya. ==Makala ya 65,000== Tarehe [[5 Julai]] 2021 Wikipedia hii imefikia idadi ya 65,000 kwa makala juu ya [[Mwea]] katika mradi wa kata za Kenya. ==Makala ya 64,000== Tarehe [[19 Juni]] 2021 Wikipedia hii imevuka idadi ya 64,000 kutokana na tendo la kurudisha makala 907 lililofanywa na steward aliyekuwa amezifuta kwa mkupuo mmoja mwaka 2020. ==Makala ya 63,000== Tarehe [[8 Juni]] 2021 mradi wa Africa Wiki Challenge Arusha kuhusu viwanja vya michezo umefikisha Wikipedia yetu hadi kutunga makala ya 63,000 na kusonga mbele haraka. Hongera na asante kwa wahusika wote! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:58, 9 Juni 2021 (UTC) ==Makala ya 62,000== Tarehe [[7 Mei]] 2021 mradi wa [[miji]] ya [[Italia]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 62,000 kwa ukurasa juu ya [[San Giovanni Rotondo]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 15:28, 7 Mei 2021 (UTC) ==Makala ya 61,000== Tarehe [[15 Machi]] 2021 mradi wa [[watakatifu]] [[Wakristo]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 61,000 kwa ukurasa juu ya [[Agrikola wa Chalon]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:19, 15 Machi 2021 (UTC) ==Makala ya 60,000== Tarehe [[20 Agosti]] [[2020]] mradi wa [[mito]] ya [[Burundi]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 60,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Rubirizi (Muramvya)]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:28, 20 Agosti 2020 (UTC) Tarehe [[8 Novemba]] 2020 Wikipedia yetu imetimiza tena idadi hiyo baada ya kukatwa makala 800 hivi hapo katikati (mpaka sasa hatujajua ilikuwaje). Ukurasa husika ni juu ya [[mtakatifu]] [[Andrea Avellino]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:14, 8 Novemba 2020 (UTC) ==Makala ya 59,000== Tarehe [[22 Mei]] [[2020]] mradi wa [[miji ya Rwanda]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 59,000 kwa ukurasa juu ya [[Mukarange]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:02, 22 Mei 2020 (UTC) ==Makala ya 58,000== Tarehe [[3 Aprili]] [[2020]] mradi wa [[Orodha ya mito ya Burundi|mito ya Burundi]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 58,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Gihororo (Karuzi)]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:55, 3 Aprili 2020 (UTC) ==Makala ya 57,000== Tarehe [[17 Machi]] [[2020]] mradi wa [[wachezaji mpira]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 57,000 kwa ukurasa juu ya [[Gilmar Rinaldi]]. Kurasa elfu kwa juma moja tu! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 05:44, 18 Machi 2020 (UTC) ==Makala ya 56,000== Tarehe [[10 Machi]] [[2020]] mradi wa [[Makabila ya Uganda]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 56,000 kwa ukurasa juu ya [[Wakumam]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:36, 10 Machi 2020 (UTC) ==Makala ya 55,000== Tarehe [[13 Desemba]] [[2019]] mradi wa [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika|Watakatifu wa Afrika]] umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 55,000 kwa ukurasa juu ya [[Yusto askofu]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:17, 13 Desemba 2019 (UTC) ==Makala ya 54,000== Tarehe [[4 Oktoba]] 2019 makala ya 54,000 imetungwa kuhusu [[wafiadini]] wa [[Afrika]] [[Suksesi na wenzake 17]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:23, 4 Oktoba 2019 (UTC) ==Makala ya 53,000== Tarehe [[10 Agosti]] 2019 makala ya 53,000 imetungwa kuhusu [[Tarafa ya Tiémélékro]]. Tunawashukuru wachangiaji wetu kutoka [[Cote d'Ivoire]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:58, 11 Agosti 2019 (UTC) ==Makala ya 52,000== Tarehe [[16 Julai]] 2019 makala ya 52,000 imetungwa kuhusu [[mto Rwoho]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:55, 16 Julai 2019 (UTC) ==Makala ya 51,000== Tarehe [[31 Mei]] 2019 makala ya 51,000 imetungwa kuhusu [[mto Osia]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 08:35, 31 Mei 2019 (UTC) ==Makala ya 50,000== Tarehe [[3 Mei]] 2019 makala ya 50,000 imetungwa kuhusu [[mto Ocere]]. Hatimaye tumefikia hatua hiyo kubwa! Hongera kwa wote! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:31, 3 Mei 2019 (UTC) ==Makala ya 49,000== Tarehe [[23 Machi]] 2019 makala ya 49,000 imetungwa kuhusu [[mto Wangodugu]]. Tukazane ili kufikia mapema ya 50,000! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:12, 23 Machi 2019 (UTC) ::Hongera sana Ndugu Riccardo kwa michango yako!! Na asante!'''[[Mtumiaji:Kipala|Kipala]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Kipala|majadiliano]])''' 19:58, 23 Machi 2019 (UTC) ==Makala ya 48,000== Tarehe [[7 Februari]] 2019 makala ya 48,000 imetungwa kuhusu [[kisiwa cha Musira]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:30, 7 Februari 2019 (UTC) ==Makala ya 47,000== Tarehe [[8 Novemba]] [[2018]] makala ya 47,000 imetungwa kuhusu mto Olkimatare. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:26, 8 Novemba 2018 (UTC) ==Makala ya 46,000== Tarehe [[15 Oktoba]] 2018 makala ya 46,000 imetungwa kuhusu [[mto Wakavi]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:41, 15 Oktoba 2018 (UTC) ==Ukurasa wa 100,000== Tarehe [[5 Oktoba]] 2018, kwa makala juu ya [[Mto Thiririka]], Wikipedia yetu imefikia ukurasa wa 100,000 zikihesabiwa si makala tu, bali pia kurasa za maelekezo, majadiliano, watumiaji n.k. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:41, 5 Oktoba 2018 (UTC) ==Baba Tabita kuaga== Tarehe [[26 Septemba]] 2018, huyo mchangiaji wetu mkuu ameandika ili kutuaga baada ya kazi ya miaka 12 na kisha kuugua kwa muda mrefu, akisema hajui kama ataweza kuchangia tena. Tunazidi kumuombea kwa Mwenyezi Mungu aweze kupona na kuendelea nasi. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:31, 26 Septemba 2018 (UTC) ==Makala ya 45,000== Tarehe [[12 Agosti]] [[2018]] makala ya 45,000 imetungwa kuhusu [[mto Ilangi]], [[Korongo (jiografia)|korongo]] wa [[Kenya]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:11, 12 Agosti 2018 (UTC) ==Makala ya 44,000== Tarehe [[30 Julai]] [[2018]] makala ya 44,000 imetungwa kuhusu [[mto Nyairoko]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:55, 30 Julai 2018 (UTC) ==Makala ya 43,000== Tarehe [[7 Julai]] makala ya 43,000 imetungwa kuhusu [[mto Kaptarit]]. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 15:36, 7 Julai 2018 (UTC) ==Makala ya 42,000== Tarehe 21 Mei 2018, makala ya 42,000 imetungwa kuhusu [[mto Jigulu]]. Mbele kwa mbele! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 08:18, 21 Mei 2018 (UTC) ==Makala ya 41,000== Tarehe 2 Mei 2018, makala ya 41,000 ilianzishwa na [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Ndugu Riccardo]] kuhusu [[Mto Ligunga]]. Tusonge mbeleee! --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 05:13, 3 Mei 2018 (UTC) :Ninja [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Ndugu Riccardo]] katika ubora wake. Safi sana! Tunasonga. Sasa hivi tutafika walipo Afrikaans!--[[User:Muddyb|<font color="blue">_{'''Muddyb Mwanaharakati'''}</font>]]</span> <font face="Comic sans">[[User talk:Muddyb Blast Producer|<font color="black">^'''Longa'''</font>]] 08:22, 3 Mei 2018 (UTC) ==Makala ya 40,000== Tarehe 17 Machi 2018, makala ya 40,000 (AROBAINI ELFU, jamani!) ni kuhusu mlima [[Nidze]]. Makala ilianzishwa na [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Ndugu Riccardo]]. Asante na hongera, Mzee! Sherehe itafanyika wapiii? Tupo pamoja katika furaha na fahari. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 09:52, 17 Machi 2018 (UTC) :Sasa niseme tu, zama zangu zimeisha! Nyakati zangu nilipiga buku ndani ya wiki 2. Furaha iliyopo hadi mgonjwa umeamka kitandani. Pole sana mzee wangu, Oliver, na ahsante kwa taarifa!--[[User:Muddyb Blast Producer|<font color="blue">_{'''Mwanaharakati'''}</font>]]</span><font face="Verdana">[[User talk:Muddyb Blast Producer|<font color="gray">^'''Longa'''</font>]] 12:37, 17 Machi 2018 (UTC) ::Kweli tunahitaji sherehe. Hongereni ndugu zangu wote! --'''[[Mtumiaji:Ndesanjo|Ndesanjo]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ndesanjo|majadiliano]])''' 23:44, 30 Mei 2018 (UTC) ==Makala ya 39,000== Tarehe 24 Desemba 2017, makala ya 39,000 imeandikwa. Sasa tunalenga ya 40,000: tujitahidi pamoja. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 08:48, 13 Januari 2018 (UTC) ==Makala ya 38,000== Tarehe 12 Oktoba 2017, makala ya 38,000 ni kuhusu [[Ziwa Kamnarok]], [[ziwa]] lililokauka la [[Kenya]]. Makala iliandikwa na [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Ndugu Riccardo]]. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 21:16, 13 Oktoba 2017 (UTC) ==Makala ya 37,000== Tarehe 30 Julai 2017, makala ya 37,000 ni kuhusu [[Ziwa Ambussel]], ziwa dogo la [[Tanzania]]. Makala iliandikwa na [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Ndugu Riccardo]]. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 17:44, 30 Julai 2017 (UTC) ==Makala ya 36,000== Tarehe 20 Mei 2017, makala ya 36,000 ni kuhusu [[Abdallah Majurah Bulembo]], mwanasiasa wa [[Tanzania]]. Makala iliandikwa na Ndugu [[Majadiliano ya mtumiaji:Luhazi|Luhazi]]. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 18:29, 20 Mei 2017 (UTC) ==Makala ya 35,000== Tarehe 12 Januari 2017, makala ya 35,000 ni kuhusu mwandishi [[James Tate (mwandishi)|James Tate]] aliyepokea [[Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi]] mwaka wa 1992. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 10:41, 12 Januari 2017 (UTC) ==Makala ya 33,000== 18 Aprili 2016, makala ya 33,000 ni [[Kio'du]], lugha ya [[Vietnam]] na [[Laos]]. --'''[[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Baba Tabita|majadiliano]])''' 11:43, 18 Aprili 2016 (UTC) ==Haririo la 1,000,000== Upande wa maharirio, tarehe [[10 Oktoba]] 2015 yamefikia [[idadi]] ya [[milioni]] 1. ==Makala ya 30,000== Nimejitahidi lakini nahisi aliyepita ni Riccardo mnamo tar. 21. Septemba 2015, sina uhakika makala gani. '''[[Mtumiaji:Kipala|Kipala]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Kipala|majadiliano]])''' 21:32, 23 Septemba 2015 (UTC) :Ni [[Historia ya Madagaska]] tarehe 22 Septemba 2015. Hongera kwa wote! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:55, 24 Septemba 2015 (UTC) ==Makala ya 29,000== *13 Juni 2015, makala ya 29,000 ni [[Pembe kuu‎]] (pembe ya 180°, isiyoonekana kama pembe inafanana na mstari wa kawaida...) ==Warsha ya Wikipedia Morogoro== Tarehe 21 Machi 2015, wahariri wafuatao walitoa warsha ya kuandika na kuhariri makala za wikipedia ya Kiswahili kwa walimu na wanafunzi wa [http://www.alfagems.com/ shule ya sekondari ya AlfaGems] mjini [[Morogoro (mji)|Morogoro]]: [[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]], [[Mtumiaji:Kipala|Kipala]], [[Mtumiaji:ChriKo|ChriKo]] na [[Mtumiaji:Baba Tabita|Baba Tabita]] (bahati mbaya, [[Mtumiaji:Muddyb Blast Producer|Muddyb Blast Producer]] alibanwa kazini na kutoweza kuhudhuria). Tumefurahi kuona mafanikio mema! <gallery> Morogoro 2015 Warsha ya wanafunzi 1.jpg|Warsha ya Wikipedia ya Kiswahili Morogoro 2015 Machi - Warsha ya wanafunzi 1 Morogoro 2015 Warsha ya wanafunzi 2.jpg|Warsha ya Wikipedia ya Kiswahili Morogoro 2015 Machi - Warsha ya wanafunzi 2 Morogoro 2015 warsha ya wanafunzi 3.jpg|Warsha ya Wikipedia ya Kiswahili Morogoro 2015 Machi - Warsha ya wanafunzi 3 Warsha wanafunzi.jpg|Warsha ya Wikipedia ya Kiswahili Morogoro 2015 Machi - Warsha ya wanafunzi 4 Alfagems Shule ya Sekondari Morogoro - Wikipedia imefika!.jpg|Wikipedia ya Kiswahili imefika Alfagems SS Warsha ya walimu.jpg|Walimu walikuwa na warsha yao pia Alfagems Shule ya Sekondari Morogoro - wikipedia imefika hadi chumba hiki.jpg|Hapo iko chumba cha kompyuta ambako wanafunzi zaidi ya 60 waliangalia nafasi zilizopo kwenye wikipedia ya Kiswahili </gallery> ==Makala ya 28,000== *25 Januari 2015, makala ya 28,000 ni [[Kipaici]], lugha ya [[Kaledonia Mpya]]. ==Makala ya 22,000== *28 Oktoba 2011 imefika makala 22,000! ==Makala ya 20,000== [[Picha:Wikipedia 20000 articles.png|80px|right]] * 21 Agosti 2010: mji wa [[Dordrecht]] ;-) ==Makala ya 15,000== * 25 Desemba 2009 (UTC) :-) '''Mlimba''' ni tarafa iliyopo katika wilaya ya Kilombero katika Mkoa wa Morogoro. Ipo umbali wa kilomita 150 kutoka Ifakara mjini. Tarafa ya Mlimba ina ujumla wa kata 6. Kata ya Tanganyika Masagati ni kata maarufu sana katika tarafa ya Mlimba. Ipo umbali usiopungua kilomita 100 kutoka Mlimba mjini. Tarafa hii inakabiliwa na matatizo mbalimbali ikiwemo ya usafiri, utumishi wa umma {walimu,madaktari n.k}. Wakazi wa mlimba wanategemea zaidi usafiri wa TAZARA. Kata ya Mlimba ina shule za msingi zisizopungua 10 na sekondari 3.Tarafa ya Mlimba ina shule zaidi ya 30 za msingi na 8 za sekondari. Moja kati ya shule maarufu ni shule ya msingi MAKIRIKA na shule ya sekondari MLIMBA GIRLS. Shule ya msingi MAKIRIKA ipo umbali wa kilomita 10 kutoka Mlimba mjini. Shule hii ipo katika kijiji cha Makirika. Ina walimu 4 {Donatus Dacky, Abel Michael, John Justine na Selemani Mkonje},shule ina darasa la awali hadi la saba! Pia katika tarafa ya mlimba utakutana na mgodi wa umeme{KIHANSI}... imehaririwa na selemani mkonje ==Maendeleo ya makala za kata nchini [[Tanzania]]== Makala za kata zinafuata majina ya kata yaliyotajwa katika taarifa ya sensa 2002. Kata zilizoanzishwa baadaye kwa kawaida hazipo bado. Kata zote za Tanzania zimepata makala fupi ya mbegu; mengine yameshapanushwa. Ilikuwa kazi kubwa na ya maana! Kazi inayobaki ni kufuatilia habari za wilaya mpya zilizoanzishwa mwaka 2006/2007 kwa sababu orodha ya kata iliyopatikana ilikuwa ya sensa ya mwaka 2002. Pale tulipotambua wilaya mpya tulianza makala ya wilaya pia kigezo cha kata zake isipokuwa bado bila majina. Kata ya wilaya mpya bado zinaorodheshwa chini ya chini ya wilaya mama. Mifano ya wilaya mpya ni [[Wilaya ya Misenyi]], [[Wilaya ya Chato]], [[Wilaya ya Rorya]]. ==Mikoa ya Tanzania ambayo kata zote zimeanzishwa makala ya mbegu== [[Mkoa wa Arusha|Arusha]] | [[Mkoa wa Dar es Salaam|Dar es Salaam]] | [[Mkoa wa Dodoma|Dodoma]] | [[Mkoa wa Iringa|Iringa]] | [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] | [[Mkoa wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]] | [[Mkoa wa Kigoma|Kigoma]] | [[Mkoa wa Lindi|Lindi]] | [[Mkoa wa Mara|Mara]] | [[Mkoa wa Mwanza|Mwanza]] | [[Mkoa wa Mbeya|Mbeya]] | [[Mkoa wa Manyara|Manyara]] | [[Mkoa wa Morogoro|Morogoro]] | [[Mkoa wa Mtwara|Mtwara]] | [[Mkoa wa Pemba Kaskazini |Pemba Kaskazini]] | [[Mkoa wa Pemba Kusini|Pemba Kusini]] | [[Mkoa wa Pwani|Pwani]] | [[Mkoa wa Rukwa|Rukwa]] | [[Mkoa wa Ruvuma|Ruvuma]] | [[Mkoa wa Shinyanga|Shinyanga]] | [[Mkoa wa Singida|Singida]] | [[Mkoa wa Tabora|Tabora]] | [[Mkoa wa Tanga|Tanga]] | [[Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi|Unguja Mjini Magharibi]] | [[Mkoa wa Unguja Kaskazini|Unguja Kaskazini]] | [[Mkoa wa Unguja Kusini|Unguja Kusini]] ==Wikipedia yetu katika orodha ya [[meta:List of Wikipedias by edits per article]]== [[Meta:List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles]] inalinganisha wikipedia za lugha mbalimbali kwenye msingi wa orodha la [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za kamusi elezo]]. Katika ulinganisho wa Aprili 2009 makala zifuatazo ziliangaliwa hasa kuwa ama zinekosekana kabisa au ni fupi mno au ziko na ukubwa karibu na ngazi inayofuata (kati ya ndogo-wastani-kubwa na kila ngazi inapewa uzito tofauti katika ulinganisho). Majina yafuatayo ni katika wikipedia ya Kiingereza. #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Song Song] ([[Wimbo|wimbo - alama 463 pekee]]) #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Crusades Crusades] - [[vita za misalaba]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Communism Communism] - [[ukomunisti]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Culture Culture] - [[utamaduni]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Big Bang Big Bang] - [[mlipuko mkuu]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Evolution Evolution] - [[mageuko ya spishi]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Democracy Democracy] - [[demokrasia]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Horse Horse] - [[farasi]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Basketball Basketball] - [[mpira wa kikapu]] #[http://en.wikipedia.org/wiki/en:Fascism Fashism] - [[ufashisti]] --'''[[User:Kipala|Kipala]] ([[User talk:Kipala|majadiliano]])''' 17:21, 9 Aprili 2009 (UTC) == Mradi mpya: [[Wilaya, tarafa na kata za Kenya]]== Baada ya kutunga makala za mbegu kwa kila kata ya [[Tanzania]] tunalenga sasa kufanya kazi hiyohiyo kwa kata zote za Kenya. Ukurasa [[Wilaya, tarafa na kata za Kenya]] umeundwa kwa muda kwa kurahisisha utekelezaji wa mradi huu. Orodha hii inafikiwa pia kwa kifupi[[ kata Kenya]]. == Swahili Wikipedia now the largest African language Wikipedia == Apologies for the English, I don't speak Swahili, but I thought I'd let everyone know that Swahili has just passed Afrikaans as the largest African language Wikipedia. Congratulations! See [http://www.greenman.co.za/blog/?p=614 greenman.co.za] for more information. '''[[Mtumiaji:Greenman|Greenman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Greenman|majadiliano]])''' 22:12, 3 Agosti 2009 (UTC) ::It was time! - Don't you think so? - Congratulations!--'''[[Mtumiaji:Aristo Class|Aristo Class]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Aristo Class|majadiliano]])''' 13:48, 10 Septemba 2018 (UTC) ==The Nairobi Hospital== Apologies for the English, my Kiswahili are not that good. I've been writting an article (at the el:Wikipedia) about the "[[:el:The Nairobi Hospital]]" and I do not have any pictures to support it. Can somebody from the Nairobi area, take several pictures of "The Nairobi Hospital" and upload them at Wikimedia Commons?<br/> Asante sana!--'''[[Mtumiaji:Aristo Class|Aristo Class]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Aristo Class|majadiliano]])''' 20:58, 8 Septemba 2018 (UTC)<br/> P.S. I am particullarly interested of the "Galanos Block".<br/> --'''[[Mtumiaji:Aristo Class|Aristo Class]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Aristo Class|majadiliano]])''' 16:05, 14 Septemba 2018 (UTC) ==Galanos sulphur baths== Additive to The Nairobi Hospital request, I have another one, the following: I have written the [[:el:Galanos sulphur baths]] at the Greek Wikipedia and do not have any pictures to accompany it. Can somebody from the [[:el:Tanga Region]], take several photographs of the "Galanos thermal springs" and upload them at Wikimedia Commons?<br/> Asante sana!--'''[[Mtumiaji:Aristo Class|Aristo Class]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Aristo Class|majadiliano]])''' 16:01, 14 Septemba 2018 (UTC) :Thanks for your contribution. We are a small group, at the moment I am not aware of anybody around Tanga. Lets see if we find someone. '''[[Mtumiaji:Kipala|Kipala]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Kipala|majadiliano]])''' 19:44, 19 Septemba 2018 (UTC) ::Dear '''[[Mtumiaji:Kipala|Kipala]]''', thank you very much for your response, I'll be waiting and hoping.<br/> ::With kindest regards!--'''[[Mtumiaji:Aristo Class|Aristo Class]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Aristo Class|majadiliano]])''' 07:48, 22 Septemba 2018 (UTC) == Afrocuration == Hi all. I will be adding 4 articles relating to the Afrocuration project to add articles relating to Covid-19. Namely, [[Utambuzi|Medical Diagnosis]], [[Ugonjwa unaopitishwa hewani|Airborne Disease]], Hand Washing, [[Athari ya pandemia ya Korona 2019-20 kwa mazingira|Environmental impact]]. Kind regards '''[[Mtumiaji:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Dumbassman|majadiliano]])''' 15:01, 6 Juni 2020 (UTC) : {{ping|Riccardo Riccioni}} can I upload the other 2 articles? '''[[Mtumiaji:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Dumbassman|majadiliano]])''' 16:17, 8 Juni 2020 (UTC) ::If you used computer translation, it's better if you don't upload them. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:51, 9 Juni 2020 (UTC) ::: The 2 pages I created was made through an Afrocuration project done by translators that do speak Kiswahili and was not made through the content creation tool. Unfortunately I cannot gauge the quality of these articles. Were the other 2 of such poor quality that I shouldn't upload them? Thanks '''[[Mtumiaji:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Dumbassman|majadiliano]])''' 11:09, 9 Juni 2020 (UTC) :::: Truly, the first one was very poor, the second one was a little better. Many times Swahili speakers are not so good translators! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:36, 9 Juni 2020 (UTC) ::::: Thanks a lot for your honest feedback. I will ask that the other 2 articles first be proofread. If anyone is keen to help the Google docs are available [https://docs.google.com/document/d/1QUovtBQax-5hrTerPVDG6mg_0t_r0CkyrE-YrkotB1o/edit# here] and [https://docs.google.com/document/d/1huDcJvyIdWk3QT1EDmOUNjfXIGRMuzr79n0S9z4bJls/edit# here]. Thanks '''[[Mtumiaji:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Dumbassman|majadiliano]])''' 16:02, 9 Juni 2020 (UTC) :::::: Both articles need many corrections, though they are understandable. Let you upload them, then we will try to work on them. Thank you for your care and humble attitude. Peace to you! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 06:37, 10 Juni 2020 (UTC) :::::::::::: Asante sana kwa maoni yako ya kweli. Nitauliza kwamba nakala zingine 2 kwanza zihakikiwe. Ikiwa mtu yeyote ana hamu ya kusaidia hati za Google zinapatikana [https://docs.google.com/document/d/1QUovtBQax-5hrTerPVDG6mg_0t_r0CkyrE-YrkotB1o/edit# hapa] na '''[[Mtumiaji:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Dumbassman|majadiliano]])''' 08:47, 13 Juni 2020 (UTC) ==Wikipedia pages Wanting Photos #WPWP== Habari wachangiaji, katika mradi wa WPWP unaoendelea hivi sasa, kuna fujo nyingi za wachangiaji wakati wa kuongeza picha, kama kuacha maneno ya lugha nyingine katika maelezo juu ya picha. Hivyo ni ombi langu kwa wachangiaji angalau kupitia hizi makala na kufanya masahihisho. [[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Maalum:Michango/Tarih&offset=&limit=500&target=Tarih|Angalia kiungo hiki]] '''[[Mtumiaji:Czeus25 Masele|Czeus25 Masele]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Czeus25 Masele|majadiliano]])''' 06:55, 10 Agosti 2020 (UTC) :Ni kweli. Kwa tamaa ya tuzo wengine wanaongeza picha yoyote na maandishi yasiyo sahihi. Sisi hatuna muda wa kupitia kazi hizo zote. Hata hivyo kwa jumla faida fulani ipo. Amani kwenu! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:01, 10 Agosti 2020 (UTC) ==Have you Voted?== Hi all, There are 16 eligible voters in Swahili Wikipedia for the ongoing [[:meta:Wikimedia Foundation elections/2021|Wikimedia Board of Trustees elections]]. But only one 3 people have voted so far. The Wikimedia Foundation Board of Trustees election is still ongoing. Votes will be accepted until 23:59 31 August 2021 (UTC). [https://www.youtube.com/watch?v=6wgyP3fNI4M 2021 Wikimedia Board election video]:Please watch and share this widely so we can motivate more participation from all eligible voters! Please visit [[:meta:Wikimedia Foundation Board Elections 2021|here]] to cast your vote. You can also read more about the candidates [[:meta:Wikimedia Foundation elections/2021/Candidates|here]] Best, '''[[Mtumiaji:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Zuz (WMF)|majadiliano]])''' 10:07, 26 Agosti 2021 (UTC) == 2021 Wikimedia Board of Trustees Election Result == Thank you to everyone who participated in the 2021 Board election. The Elections Committee has reviewed the votes of the 2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees election, organized to select four new trustees. A record 6,873 people from across 214 projects cast their valid votes. The following four candidates received the most support: *[[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates/Rosie_Stephenson-Goodknight Rosie Stephenson-Goodknight|Rosie Stephenson-Goodknight]] *[[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates/Victoria_Doronina Victoria Doronina|Victoria Doronina]] *[[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates/Dariusz_Jemielniak Dariusz Jemielniak|Dariusz Jemielniak]] *[[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates/Lorenzo_Losa Lorenzo Losa|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the community vote, they are not yet appointed to the Board of Trustees. They still need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. The Board has set a tentative date to appoint new trustees at the end of this month. Read the full announcement [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/2021-09-07/2021_Election_Results|here]]. Best, '''[[Mtumiaji:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Zuz (WMF)|majadiliano]])''' 10:49, 8 Septemba 2021 (UTC) ==Campaigns Ambassador Contractor Opening For African French, Arabic And Swahili Speakers== Dear Swahili Wikipedia Community, The [[m:Campaigns|Campaigns Team]] at the Wikimedia Foundation is excited to announce that it seeks a '''Campaigns Ambassador''' with experience working in the French, Arabic or Swahili Wikipedia communities in Africa. The campaign ambassador will support our product and programs team in providing support and advising to campaign organizers and improve the campaign organizing journey. The Campaigns Ambassador will be supporting the rollout of tools and features to support campaign organizers, in the communities we are building for. Kindly confirm further details and requirements about the role in the [https://docs.google.com/document/d/1Ddp1mWyzZXtPppQl9ovzjgxBBClmL4EGFc7_58kN1is/edit '''attached job description''']. All interested applicants should submit a copy of their curriculum vitae (CV) and cover letter via email to '''fnartey@Wikimedia.org''' and copy '''ifried@wikimedia.org''' by 28th November 2021. If you have any further questions about the role kindly contact '''jjonsson@wikimedia.org'''. Thank you. Best, <br> Imelda ==Voting closes soon on the revised Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct== : ''[[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_3|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_3|More languages]] ''•'' [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FRevised+enforcement+guidelines%2FAnnouncement%2FVoting+3&language=&action=page&filter= Please help translate to your language] : Hello all, [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|Voting]] closes on the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] at '''23.59 UTC''' today, '''January 31, 2023'''. Please visit the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|voter information page on Meta-wiki]] for voter eligibility information and details on how to vote. More information on the Enforcement Guidelines and the voting process is available in this [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|previous message]]. On behalf of the UCoC Project Team, '''[[Mtumiaji:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Zuz (WMF)|majadiliano]])''' 10:14, 31 Januari 2023 (UTC) ee3gpnnagxwywsy6cxkxjcyig7js568 0 16848 1610938 1533372 2026-10-24T20:52:47Z CommonsDelinker 234 Replacing Šventasis_Kazimieras,_1594.jpg with [[File:Šventasis_Kazimieras,_1520.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Per official website of the Vilnius 1610938 wikitext text/x-wiki [[Image:Šventasis Kazimieras, 1520.jpg|180px|thumb|Mt. Kasimir.]] '''Mtakatifu Kasimir''' (kwa [[Kipolandi]] Kazimierz; [[Krakow]], [[Polandi]], [[3 Oktoba]] [[1458]] - [[Grodno]], [[Belarus]], [[4 Machi]] [[1484]]) alikuwa [[mwana]] wa [[mfalme]] wa [[Polandi]]. Ametambuliwa na [[Kanisa Katoliki]] chini ya [[Papa Adrian VI]] kuwa [[mtakatifu]] kuanzia mwaka [[1522]]. [[Tarehe]] ya [[kifo]] chake, yaani [[4 Machi]], ni pia [[sikukuu]] yake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. == Maisha == Katika [[maisha]] yake alidhihirisha [[fadhila]] za [[Ukristo|Kikristo]], hasa [[usafi wa moyo]], [[toba]] na [[upendo]] kwa [[maskini]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/26250</ref>. Alikuwa na [[imani]] thabiti, na aliheshimu sana [[Ekaristi]] na [[Bikira Maria]]. Alifariki [[dunia]] mapema kwa [[ugonjwa]] wa [[Tuberculosis|Tibii]] mwaka 1484. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 78-80 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 80 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 65-66 {{mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Waliozaliwa 1458]] [[Jamii:Waliofariki 1484]] [[Jamii:Watakatifu wa Polandi]] [[Jamii:Watakatifu wa Lituania]] [[Jamii:Watakatifu wa Belarus]] evoeet4chm3hwz6sq3nz25iaw64x1hl 0 19232 1611098 1437754 2026-10-25T10:02:31Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611098 wikitext text/x-wiki [[Picha:James Clerk Maxwell big.jpg|thumb|right|James Clerk Maxwell.]] '''James Clerk Maxwell''' ([[Edinburgh]], [[13 Juni]] [[1831]] – [[5 Novemba]] [[1879]]) alikuwa [[mtaalamu]] wa [[hisabati]] na [[fizikia]] kutoka nchini [[Uskoti]]. Anakumbukwa kwa sababu alifaulu kubuni [[nadharia]] iliyoeleza vizuri [[tabia]] za [[umeme]], hasa [[sumakuumeme]]. == Maandiko == * Maxwell, James Clerk, "''On the Description of [[Oval]] [[Curve]]s, and those having a plurality of Focus (geometry)|Foci''". Proceedings of the Royal Society of Edinburgh, Vol. ii. 1846. * Maxwell, James Clerk, "''Illustrations of the Dynamical Theory of Gases''". 1860. * Maxwell, James Clerk, "''[https://web.archive.org/web/20080406182956/http://www.vacuum-physics.com/Maxwell/maxwell_oplf.pdf On Physical Lines of Force]''". 1861. * Maxwell, James Clerk, "''A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field''". 1865. * Maxwell, James Clerk, "''[http://www.ee.adfa.edu.au/staff/hrp/historicalpapers/ongovernors.pdf On Governors] {{Wayback|url=http://www.ee.adfa.edu.au/staff/hrp/historicalpapers/ongovernors.pdf |date=20080829015619 }}''".From the Proceedings of the Royal Society, No.100. 1868. * Maxwell, James Clerk, "''Theory of Heat''". 1871. * Maxwell, James Clerk, "''A Treatise on Electricity and Magnetism''". Clarendon Press, Oxford. 1873. * Maxwell, James Clerk, "''[http://www.thecore.nus.edu.sg/landow/victorian/science/science_texts/molecules.html Molecules] {{Wayback|url=http://www.thecore.nus.edu.sg/landow/victorian/science/science_texts/molecules.html |date=20070722102837 }}''". Nature, Septemba 1873. * Maxwell, James Clerk, "''[http://www.antiquebooks.net/readpage.html#maxwell Matter and Motion] {{Wayback|url=http://www.antiquebooks.net/readpage.html#maxwell |date=20060708063248 }}''", 1876. * Maxwell, James Clerk, "''On the Results of Bernoulli's Theory of Gases as Applied to their Internal Friction, their Diffusion, and their Conductivity for Heat''". * Maxwell, James Clerk, "Ether", Encyclopedia Britannica, Ninth Edition (1875-89). ==Viungo vya nje== {{Commons category}} [[Jamii:Waliozaliwa 1831|Maxwell, James Clerk]] [[Jamii:Waliofariki 1879|Maxwell, James Clerk]] [[Jamii:Wanafizikia wa Uskoti|Maxwell, James Clerk]] 4zs9xp08j5f0z4t924ssjmzudk6s7bd 0 20634 1610990 1608428 2026-10-25T07:06:23Z Riccardo Riccioni 452 /* Maendeleo */ 1610990 wikitext text/x-wiki {{Infobox Website | jina = [[Picha:Wikipedia-favicon.png|16px|Favicon of Wikipedia]] Wikipedia ya Kiswahili | screenshot = | logo = [[Picha:Wikipedia-logo-v2-sw.svg|140px]] | maelezo ya picha = Logo ya Wikipedia ya Kiswahili | kisara = http://sw.wikipedia.org/ | kibiashara = Hapana | mahala = [[Miami, Florida]] | aina = [[Kamusi elezo|Mradi wa Kamusi Elezo ya Interneti]] | lugha = [[Kiswahili]] | watumiaji = {{NUMBEROFUSERS}} watumiaji, {{NUMBEROFADMINS}} wakabidhi tarehe {{Date}} | kujisajiri = Hiari | mmiliki = [[Wikimedia Foundation]] | mwanzo = {{start date and age|df=yes|2003|3|8}} }} '''Wikipedia ya Kiswahili''' (au '''Wikipedia kwa Kiswahili''') ni toleo la [[kamusi elezo]] ya [[Wikipedia]] kwa [[lugha]] ya [[Kiswahili]]. Ilianzishwa [[tarehe]] [[8 Machi]] [[2003]], na tarehe [[{{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]], imefikia makala zipatazo '''{{NUMBEROFARTICLES}}''', [[idadi]] inayoifanya iwe Wikipedia ya 70 (kati ya 348 zilizo hai) kwa [[hesabu]] ya makala zote. Mwaka [[2019]] Wikipedia ya Kiswahili iliangaliwa mara 65,856 kwa siku, [[mwaka]] [[2020]] mara 73,056 na mwaka 2021 (Januari-Oktoba) 83,595 ambayo inakaribia kuwa sawa na mara 3,500 kwa [[saa]]. Mwaka huo kurasa zilizotazamwa zilikuwa 70,419,110, sawa na 192,929 kwa siku na 8,038 kwa saa. Idadi hiyo imezidi kuongezeka kwa kuwa kwenye mwezi Mei 2022 kurasa zetu zilifunguliwa mara 240,641 kwa siku na mnamo Juni 2024 mara 275,415 kwa siku. Karibu [[nusu]] ya wasomaji wetu wako [[Tanzania]], ingawa [[asilimia]] hucheza [[Mwezi (wakati)|mwezi]] kwa mwezi. Kwa mfano, mnamo Juni 2022 kurasa zetu zilifunguliwa kutoka Tanzania 40%, [[Kenya]] 17%, [[Marekani]] 13%, [[Uhindi]] 5%, [[Urusi]] na [[Nigeria]] 4%, nchi zote nyingine 17%. Wikipedia ya Kiswahili ilikuwa inafunguliwa na 0,01% ya wanaofungua Wikipedia duniani kote mwezi Septemba 2018, ikiwa katika nafasi ya 65 kati ya lugha zote. Takwimu husika zinacheza kirahisi kama, kwa mfano, kutokana na habari zinazotangazwa na [[vyombo vya habari]], watu wengi wanatafuta habari zaidi kwenye [[intaneti]], maana Waswahili walioko Marekani si wengi sana, lakini wana urahisi wa kutumia intaneti, hivyo wanaweza wakawazidi watumiaji wa Tanzania ambako watu wengi bado hawana njia ya kutumia mtandao. Mwezi huohuo, waliofungua Wikipedia nchini Kenya walikuwa 0,10% za wasomaji wote duniani; kumbe nchini Tanzania waliofungua Wikipedia walikuwa 0,04% tu za wasomaji wote duniani. Mnamo Januari mwaka [[2021]] kati ya waliofungua [[Wikipedia]] nchini [[Tanzania]], 14% waliifungua kwa Kiswahili. Kumbe nchini Kenya waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 4% tu, lakini kuna ongezeko kubwa, kwa sababu mnamo Septemba 2018, waliofungua Wikipedia nchini Kenya walikuwa 0,08% za wasomaji wote duniani; kati yao waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 1.7%. Kumbe nchini Tanzania waliofungua Wikipedia walikuwa 0,03% za wasomaji wote duniani, lakini kati yao 11.2% waliifungua kwa Kiswahili, asilimia inayozidi kukua kadiri makala zinavyoongezeka na kuwa bora zaidi. == Maendeleo == [[Picha:Mwanzo 1.JPG|thumb|250px|Ukurasa wa "Mwanzo" ulivyokuwa mwaka 2004.]] Mnamo [[Julai]] [[2006]] Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 1,000 na tarehe [[14 Septemba]] mwaka huohuo ilifikia makala ya 2,000. Mnamo Julai [[2007]] ilifikisha makala 5,000 na tarehe [[26 Septemba]] 2007, 6,000. Tarehe [[21 Aprili]] [[2008]], Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 7,000 na tarehe [[19 Desemba]] 2008 ilifikisha makala 8,000, hasa baada ya kuanzishwa makala nyingi za mbegu za [[kata]] za [[Tanzania]]. Makala za mbegu za kata za Tanzania ziliendelea kuisukuma Wikipedia ya Kiswahili hadi kufikia kiwango cha makala 9,000 tarehe [[2 Februari]] [[2009]] na makala 10,000 tarehe [[21 Februari]] 2009. Ilipofika tarehe [[9 Aprili]] 2009, Wikipedia ya Kiswahili ilifikia kiwango cha makala 11,000 na tarehe [[25 Aprili]] 2009 ilifikia makala 12,000. Mnamo tarehe [[20 Juni]] [[2009]], Wikipedia ya Kiswahili ilibadilisha ukurasa wake wa mwanzo katika sura mpya. Mnamo tarehe [[17 Agosti]] 2009 ilifikia makala zipatazo 13,000, na kuendelea kuifanya iwe Wikipedia ya kwanza kwa ukubwa katika Afrika. Haikushia hapo: tarehe [[11 Septemba]] 2009, Wikipedia hii ilifikia makala 14,000 na tarehe [[25 Desemba]] 2009 makala 15,000. [[Picha:Wikipedia 20000 articles.png|80px|right]] Tarehe [[31 Mei]] [[2010]] ilifikia makala 18,000 na tarehe [[21 Agosti]] mwaka huohuo makala 20,000. Tarehe [[28 Oktoba]] [[2011]] ilifikia makala 22,000. Tarehe [[15 Februari]] [[2014]] ilifikia makala 26,000 na tarehe [[28 Oktoba]] mwaka huohuo makala 27,000. Tarehe [[25 Januari]] [[2015]] ilivuka idadi ya makala 28,000, tarehe [[13 Juni]] 2015 ilifikia makala 29,000, tarehe [[22 Septemba]] mwaka huohuo ilifikia makala 30,000 na kuendelea tena. Upande wa maharirio, tarehe [[10 Oktoba]] 2015 yalifikia idadi ya [[milioni]] 1. Tarehe [[10 Novemba]] mwaka huohuo ilivuka makala 31,000 na kupiku [[Wikipedia ya Kiyoruba]]. Tarehe [[13 Februari]] [[2016]] ilivuka idadi ya makala 32,000 na kusonga mbele kiasi cha kufikia 33,000 tarehe [[18 Aprili]] 2016, halafu 34,000 tarehe [[20 Agosti]] 2016 kwa makala [[Kinung]]. Makala juu ya [[James Tate (mwandishi)|James Tate]] iliifanya itimize idadi ya 35,000 tarehe [[12 Januari]] [[2017]]. Mwaka huohuo, tarehe [[20 Mei]] 2017 idadi ya makala ilifikia 36,000, tarehe [[30 Julai]] ilifikia 37,000 kwa makala juu ya [[Ziwa Ambussel]], tarehe [[12 Oktoba]] 38,000 kwa makala juu ya [[mto Jubba]] na tarehe [[24 Desemba]] ilifikia 39,000. Tarehe [[17 Machi]] [[2018]] mradi wa [[milima]] ulileta makala ya 40,000: [[Nidze]]. Mradi wa [[mito ya Tanzania]] ulisukuma Wikipedia hii kufikia idadi ya makala 41,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Ligunga]] tarehe [[2 Mei]] 2018 na 42,000 kwa ukurasa wa [[mto Jigulu]] tarehe [[21 Mei]]. Mradi wa [[mito ya Kenya]] ulifikisha idadi ya makala kuwa 43,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Kaptarit]] tarehe [[7 Julai]] 2018, kuwa 44,000 tarehe [[30 Julai]] kwa ukurasa juu ya [[mto Nyairoko]], kuwa 45,000 tarehe [[12 Agosti]] kwa ukurasa juu ya [[Mto Ilangi]], kuwa 46,000 tarehe [[15 Oktoba]] kwa ukurasa juu ya [[mto Wakavi]], tena kuwa 47,000 tarehe [[8 Novemba]] kwa ukurasa juu ya [[mto Olkimatare]]. Tarehe [[7 Februari]] [[2019]] mradi wa [[Orodha ya visiwa vya Tanzania|visiwa vya Tanzania]] ulivusha Wikipedia yetu katika elfu ya 48 kwa ukurasa juu ya [[kisiwa cha Musira]]. Tarehe [[23 Machi]] 2019 mradi wa [[Orodha ya mito ya Uganda|Mito ya Uganda]] ulivusha Wikipedia yetu katika elfu ya 49 kwa ukurasa juu ya [[mto Wangodugu]], tarehe [[3 Mei]] 2019 uliifikisha katika idadi ya 50,000 kwa ukurasa juu ya [[mto Ocere]], tarehe [[31 Mei]] uliivusha tena katika elfu ya 51 kwa makala juu ya [[mto Osia]] na tarehe 16 Julai uliifikisha idadi ya 52,000 kwa makala juu ya [[Mto Rwoho]]. Tarehe [[10 Agosti]] 2019 mradi kuhusu ugatuzi nchini [[Cote d'Ivoire]] ulizaa makala ya 53,000 kuhusu [[Tarafa ya Tiémélékro]]. Tunawashukuru wachangiaji wetu kutoka nchi hiyo ya [[Afrika Magharibi]]. Tarehe [[4 Oktoba]] 2019 mradi kuhusu [[watakatifu]] wa [[Afrika]] ulifikisha makala za Wikipedia hii katika idadi ya 54,000 kwa ukurasa juu ya [[wafiadini]] [[Suksesi na wenzake 17]], na tarehe [[13 Desemba]] 2019 [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika|mradi huohuo]] ulifikisha idadi ya makala hadi 55,000 kwa ukurasa juu ya [[Yusto askofu]]. Tarehe [[10 Machi]] [[2020]] mradi wa [[Makabila ya Uganda]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 56,000 kwa ukurasa juu ya [[Wakumam]]. Tarehe [[17 Machi]] 2020 mradi wa [[wachezaji]] wa [[mpira wa miguu]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 57,000 kwa ukurasa juu ya [[Gilmar Rinaldi]]. Kurasa elfu kwa juma moja tu! Tarehe [[3 Aprili]] 2020 mradi wa [[mito]] ya [[Burundi]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 58,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Gihororo (Karuzi)]]. Tarehe [[22 Mei]] 2020 mradi wa [[miji]] ya [[Rwanda]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 59,000 kwa ukurasa juu ya [[Mukarange]]. Tarehe [[20 Agosti]] 2020 mradi wa [[mito]] ya [[Burundi]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 60,000 kwa ukurasa juu ya [[Mto Rubirizi (Muramvya)]]. Tarehe [[8 Novemba]] 2020 Wikipedia yetu ilitimiza tena idadi hiyo (baada ya makala 907 kufutwa na steward fulani kwa mkupuo mmoja). Ukurasa husika ni juu ya [[mtakatifu]] [[Andrea Avellino]]. Tarehe [[15 Machi]] [[2021]] tulifikia makala 61,000 kwa ukurasa juu ya [[mtakatifu]] [[Agrikola wa Chalon]]. Tarehe [[7 Mei]] 2021 mradi wa [[miji]] ya [[Italia]] ulifikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 62,000 kwa ukurasa juu ya [[San Giovanni Rotondo]]. Tarehe [[8 Juni]] 2021 mradi wa Africa Wiki Challenge Arusha kuhusu viwanja vya michezo ulifikisha Wikipedia yetu hadi kutunga makala ya 63,000 na kusonga mbele haraka. Tarehe [[19 Juni]] 2021 Wikipedia hii ilivuka makala ya 64,000 kutokana na tendo la kurudisha makala 907 lililofanywa na steward aliyekuwa amezifuta kwa mkupuo mmoja mwaka 2020. Tarehe [[5 Julai]] 2021 ilifikia idadi ya 65,000 kwa makala juu ya [[Mwea]] katika mradi wa [[kata]] za [[Kenya]] na tarehe [[14 Agosti]] 2021 ilifikia idadi ya 66,000 kwa makala juu ya [[Makutano]] katika mradi huohuo. Tarehe [[9 Septemba]] 2021 ilifikia idadi ya 67,000 kwa makala juu ya [[Nairagie Ngare]] katika mradi wa vijiji vya Kenya. Tarehe [[29 Oktoba]] 2021 ilifikia idadi ya 68,000 kwa makala juu ya [[Chambishi]] katika mradi wa miji ya [[Zambia]]. Tarehe [[11 Januari]] [[2022]] Wikipedia hii ilifikia idadi ya 69,000 kwa makala juu ya [[Maroua]] katika mradi wa miji ya [[Kamerun]], tarehe [[10 Machi]] 2022 ilifikia idadi ya 70,000 kwa makala juu ya [[Ilesa]] katika mradi wa miji ya [[Nigeria]], tarehe [[23 Aprili]] 2022 ilifikia idadi ya 71,000 kwa makala nyingi za mradi wa [[Jamii:Arusha Editathon Muziki|Arusha Editathon Muziki]]. Kazi kubwa ni kuziweka sawa. Tarehe [[14 Mei]] 2022 ilifikia idadi ya 72,000, tarehe [[6 Juni]] 2022 ilifikia idadi ya 73,000 kwa makala juu ya [[Frenda]], mji wa [[Algeria]], tarehe [[15 Julai]] 2022 idadi ya 74,000 kwa makala juu ya [[Ghuba ya Venezuela]], tarehe [[17 Septemba]] 2022 idadi ya 75,000 kwa makala juu ya [[Kouandé]], [[mji]] wa [[Benin]] na tarehe [[23 Desemba]] 2022 idadi ya 76,000 kwa makala juu ya [[Bouhjar]], [[mji]] wa [[Tunisia]]. Tarehe [[25 Machi]] [[2023]] Wikipedia hii ilifikia idadi ya 77,000 kwa makala juu ya [[Chomutov]], [[mji]] wa [[Ucheki]], tarehe [[15 Juni]] [[2023]] idadi ya 78,000 kwa makala juu ya [[Jamil Adam]] katika mradi wa [[Mchezaji|wachezaji]] wa [[mpira wa miguu]], na tarehe [[9 Desemba]] 2023 idadi ya 79,000 kwa makala juu ya [[Chemchem (Unguja)]] katika mradi wa kata mpya za Tanzania. Mwaka [[2024]] Wikipedia ya Kiswahili imesonga mbele kwa kasi zaidi: tarehe [[21 Aprili]] imekuwa na makala ya 80,000 kuhusu [[mwandamizi]], tarehe [[11 Juni]] imekuwa na makala ya 81,000 kuhusu [[Kufukuzwa kwa Wamoroko kutoka Algeria]], tarehe [[10 Julai]] makala ya 82,000 kuhusu [[pipa]], tarehe [[19 Septemba]] makala ya 83,000 kuhusu [[Riadha|mwanariadha]] [[Jacques Riparelli]], tarehe [[8 Oktoba]] makala ya 84,000 kuhusu mwanariadha [[Jürgen Kühl]], tarehe [[20 Oktoba]] makala ya 85,000 kuhusu [[mtakatifu]] [[Leoniani wa Vienne]], tarehe [[7 Novemba]] makala ya 86,000 kuhusu mwanariadha [[Juma Ndiwa]], tarehe [[22 Novemba]] makala ya 87,000 kuhusu [[Mpira wa miguu|mwanakandanda]] [[Nicholas Lindsay]], tarehe [[1 Desemba]] makala ya 88,000 kuhusu mwanakandanda wa kike [[Stephanie Bukovec]], tarehe 9 Desemba makala ya 89,000 kuhusu jimbo la [[Norwei]] [[Vestland]] na tarehe 11 Desemba makala ya 90,000 kuhusu mchezaji [[Jason Hartill]].‎ Mwaka [[2025]] Wikipedia ya Kiswahili imezidi tena kukua kwa kasi: tarehe [[6 Januari]] imekuwa na makala ya 91,000 kuhusu mwanasiasa [[Saka Isau]], tarehe [[13 Januari]] imekuwa na makala ya 92,000 kuhusu [[mwanamuziki]] [[Terry Tufts]], tarehe 22 Januari imefikia makala ya 93,000 inayomhusu mchezaji [[Grant Needham]], tarehe [[31 Januari]] imekuwa na makala ya 94,000 kuhusu [[askofu]] [[Joseph Mukasa Zuza]], tarehe [[6 Februari]] imekuwa na makala ya 95,000 juu ya [[Uwanja wa Michezo wa Perth Rectangular]], tarehe [[18 Februari]] imefikia makala ya 96,000 kuhusu mwimbaji [[Janie Fricke]], tarehe [[25 Februari]] imefikia makala ya 97,000 kwa ukurasa kuhusu [[kardinali]] [[Giulio Bevilacqua]], tarehe [[9 Machi]] imefikia makala ya 98,000 kwa ukurasa kuhusu mwimbaji [[Kirsten Price]] na tarehe [[4 Juni]] imefikia makala ya 99,000 kwa ukurasa kuhusu [[wilaya ya Luanshya]] nchini [[Zambia]] na hatimaye tarehe [[23 Juni]] makala ya 100,000 kwa makala juu ya [[Barclayville]].‎ Ni Wikipedia ya Afrika ya nne kukamilisha makala laki moja, siku chache baada ya ile ya Malagasy. Kwa kasi hiyohiyo Wikipedia yetu imepiku mapema toleo hilo la [[Madagaska]] na tarehe 23 Agosti kuwahi nakala ya 101,000 kuhusu [[Dada wa Cooney]]. Tarehe 8 Oktoba imetungwa makala ya 102,000 kuhusu [[Irene Charnley]] na tarehe 8 Desemba makala ya 103,000 kuhusu [[Carlentini]], mji wa [[Sisilia|Sicilia]], [[Italia visiwani]]. Mwaka [[2026]] Wikipedia ya Kiswahili imefikia kwanza makala ya 104,000 tarehe [[10 Januari]] kuhusu [[filamu]] [[Miss Fatimah]], halafu makala ya 105,000 tarehe [[31 Januari]] kuhusu [[Eliane Rosa Naika]], [[mwanasiasa]] wa [[Madagaska]], makala ya 106,000 tarehe [[11 Februari]] kuhusu [[Musa Tukur Yakasai]], profesa wa [[Nigeria]], makala ya 107,000 tarehe [[23 Februari]] kuhusu [[Chang Ming-che]], [[mwanataaluma]] wa [[Taiwan]], na makala ya 108,000 tarehe [[18 Machi]] kuhusu [[Wahindi wa Tanzania]]. Tarehe 9 Aprili 2026 limefanyika haririo la 1,500,000 tangu Wikipedia ya Kiswahili kuanzishwa; siku hiyohiyo imepata makala ya 109,000 kuhusu [[Cyprien Mbonimpa]], [[mwanadiplomasia]] wa [[Burundi]]. Halafu tarehe 16 Aprili 2026 imefikia idadi ya makala 110,000 kwa ukurasa juu ya [[Linda Moss]], mwanasiasa wa Afrika Kusini, tarehe 21 Aprili 2026 imewahi kupata makala ya 111,000 kuhusu Janet Nwadiogo Mokelu, mwanasiasa mwingine wa nchi hiyohiyo, na tarehe 28 Aprili 2026 imepata makala ya 112,000 inayohusu [[Silverio Izaguirre]], [[Mpira wa miguu|mwanasoka]] wa [[Hispania]]. Tarehe 7 Mei 2026 Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 113,000 inayohusu [[Jan Eliasberg]] mwongozaji na mwandishi wa filamu, maonyesho ya jukwaa, na televisheni kutoka nchini Marekani. Kisha, tarehe 10 Mei 2026, ilifikisha makala 114,000 kwa kupitia makala ya [[Hellen Linkswiler]] (5 Januari 1912 – 24 Juni 1984), mtaalamu wa lishe na mwanasayansi wa lishe kutoka [[Marekani]] aliyefanya utafiti kuhusu mahitaji ya madini katika mwili wa binadamu na asidi amino. Mapema tarehe 13 Mei 2026 makala ya 115,000 ilitungwa kuhusu [[Nadia Ginetti]], mwanasiasa wa Italia; tarehe 16 Mei 2026 makala juu ya [[John Brodie (mwanasoka aliyezaliwa 1862)]] imefanya idadi ifikie 116,000; tarehe 19 Mei 2026 iliandikwa makala juu ya wanamuziki [[Modern Talking]] ambayo imekuwa ya 117,000; tarehe 23 Mei 2026 Wikipedia hii imefikia idadi ya 118,000 kwa makala juu ya [[Tod Lippy]], msanii wa Marekani, na tarehe 26 Mei 2026 imefikia idadi ya 119,000 kwa makala juu ya [[Salih Zaki Bey]], [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Iraki]]. Kabla ya mwezi huo kwisha, tarehe 30 Mei 2026 ulitungwa ukurasa wa 120,000 juu ya [[Valentin Filatov (mkufunzi wa dubu)]], halafu tarehe 14 Julai 2026 ulitungwa ukurasa wa 121,000 juu ya [[Sadako Pointer]], [[mwimbaji]] wa [[Marekani]], tarehe 6 Agosti 2026 umetungwa ukurasa wa 122,000 juu ya [[Bonnaye Mims]], [[mwanasiasa]] wa [[Marekani]], tarehe 12 Agosti ukurasa wa 123,000 juu ya [[Arne Friedrich]], [[mwanasoka]] wa [[Ujerumani]], tarehe 20 Agosti ukurasa wa 124,000 kuhusu [[historia ya Réunion|historia ya Reunion]], tarehe 25 Agosti ukurasa wa 125,000 kuhusu [[Maddy Foley]], mwigizaji wa [[Kanada]], tarehe 5 Septemba ukurasa wa 126,000 kuhusu [[Mike Lazaridis]], [[mfanyabiashara]] wa Kanada, tarehe 15 Septemba ukurasa wa 127,000 kuhusu [[David Weir]], [[mwanasoka]] wa zamani wa [[Uskoti]], tarehe 23 Septemba ukurasa wa 128,000 kuhusu [[Toryal Himat]], [[mwanakriketi]] wa [[Afghanistan]], tarehe 29 Septemba ukurasa wa 129,000 kuhusu [[Nicole Castrale]], [[Gofu (mchezo)|mwanagofu]] wa Marekani, tarehe 6 Oktoba ukurasa wa 130,000 juu ya [[Ain Bahadur Mahar]], mwanasiasa wa [[Nepal]], tarehe 15 Oktoba ukurasa wa 131,000 kuhusu [[Wilbur Slabber]], [[mwanakriketi]] wa [[Namibia]] na tarehe 24 Oktoba ukurasa wa 132,000 kuhusu [[Ruth Hayman]], [[mwanaharakati]] wa [[Afrika Kusini]]. ==Kati ya Wikipedia za Afrika== Kwa lugha zenye asili ya Afrika na [[visiwa]] vya jirani, Wikipedia kwa Kiswahili ndiyo ya tatu kwa idadi ya makala zote (na ya zile zisizo fupi mno) ikifuatia Wikipedia ya [[Kiarabu cha Misri]] na ile ya [[Kiafrikaans]]. Pia ilikuwa ya kwanza kati ya Wikipedia za [[lugha za Niger-Kongo]] kuvuka kiwango cha makala 1,000. Sasa zilizovuka kiwango hicho zimeongezeka, lakini ya Kiswahili bado inaongoza kisha kuwa ya kwanza kufikia makala 100,000. Wikipedia kwa Kiswahili ilikuwa ya pili katika Afrika nzima kuvuka kiasi cha makala 10,000 baada ya [[Wikipedia ya Kiafrikaans]]. <ref>[https://web.archive.org/web/20060901052536/http://www.iht.com/articles/2006/08/27/business/wiki.php ''Building Wikipedia in African languages''], by Noam Cohen, [[:en:International Herald Tribune|International Herald Tribune]], [[27 Agosti]] [[2006]].</ref> == Tazama pia == * [[Wikipedia ya Kiafrikaans]] * [[Wikipedia ya Kiarabu]] * [[Wikipedia ya Kibulgaria]] * [[Wikipedia ya Kicheki]] * [[Wikipedia ya Kichina]] * [[Wikipedia ya Kidenmark]] * [[Wikipedia ya Kiebrania]] * [[Wikipedia ya Kiesperanto]] * [[Wikipedia ya Kiestonia]] * [[Wikipedia ya Kifaransa]] * [[Wikipedia ya Kifini]] * [[Wikipedia ya Kihaiti]] * [[Wikipedia ya Kihispania]] * [[Wikipedia ya Kiholanzi]] * [[Wikipedia ya Kihungaria]] * [[Wikipedia ya Kiindonesia]] * [[Wikipedia ya Kiitalia]] * [[Wikipedia ya Kijapani]] * [[Wikipedia ya Kijerumani]] * [[Wikipedia ya Kiingereza]] * [[Wikipedia ya Kiingereza Rahisi]] * [[Wikipedia ya Kikatala]] * [[Wikipedia ya Kikorea]] * [[Wikipedia ya Kikroatia]] * [[Wikipedia ya Kilingala]] * [[Wikipedia ya Kilithuania]] * [[Wikipedia ya Kinorwei]] * [[Wikipedia ya Kipoland]] * [[Wikipedia ya Kireno]] * [[Wikipedia ya Kiromania]] * [[Wikipedia ya Kirusi]] * [[Wikipedia ya Kiserbia]] * [[Wikipedia ya Kislovakia]] * [[Wikipedia ya Kislovene]] * [[Wikipedia ya Kiswidi]] * [[Wikipedia ya Kituruki]] * [[Wikipedia ya Kiukraini]] * [[Wikipedia ya Kiwolofu]] * [[Wikipedia ya Kiyoruba]] * [[Wikipedia ya Kizulu]] == Marejeo == {{Marejeo}} ==Viungo vya nje== * [[mwanzo|Wikipedia kwa Kiswahili]] {{Mawikipedia}} {{Wikipedia za Kiafrika}} [[Jamii:Kiswahili]] [[Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti]] bs9qcirnef0km9b2p6r1dfd1ghra06v 0 22209 1610944 1331971 2026-10-25T00:36:15Z Cklpina 92970 /* */ 1610944 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 36,424 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 6drnxr8qfdmshj7k6rfju5dc8bbib9g 1610945 1610944 2026-10-25T00:58:22Z Cklpina 92970 Nimeongeza taarifa 1610945 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Cite web|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 9y4jmwh9x1h1toc8hvnvx90hqdhg4h0 1610946 1610945 2026-10-25T01:08:15Z Cklpina 92970 /* */ nimeongeza taarifa 1610946 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Cite web|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 7om6m0fl1cexcbxm466a7vhyl47rcct 1610948 1610946 2026-10-25T01:32:24Z Cklpina 92970 /* */ Nimeongeza taarifa 1610948 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Cite web|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Geita na bandari ya Dar es Salaam pamoja na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Cite web|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km)<ref>{{Cite web|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] huv2632aout8d8vm7vhrmqzc9mq0tl0 1610949 1610948 2026-10-25T01:33:58Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 5 template(s) replaced. 1610949 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Geita na bandari ya Dar es Salaam pamoja na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km)<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] dcyxvy8satkn6qqzqfjrggj7naxgx0u 1610950 1610949 2026-10-25T01:39:19Z Cklpina 92970 /* Jiografia na usafiri */ nimehariri mpangilio 1610950 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km)<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] i9cgx6083bwd2uplqu44znj09sco7ai 1610951 1610950 2026-10-25T01:41:23Z Cklpina 92970 /* Jiografia na usafiri */ nimeongeza Kagera 1610951 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km)<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 7u8u8ocdi36zf9pj43om39r9g1t1xrs 1610952 1610951 2026-10-25T01:44:33Z Cklpina 92970 /* Jiografia na usafiri */ nimeongeza Kabanga 1610952 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi Kabanga.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 1wulow9zxtlun44c8acblprftyxykgu 1610954 1610952 2026-10-25T02:24:59Z Cklpina 92970 /* */ nimeongeza taarifa 1610954 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe (CBD) ni Kata ya Uyovu, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi Kabanga.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 58k7wxbo7yeuppe319iqrejswhrk4w5 1610956 1610954 2026-10-25T02:39:19Z Cklpina 92970 Nimeongeza taarifa 1610956 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe (CBD) ni Kata ya Uyovu, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi Kabanga.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya Runzewe High School.<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 5cj6zjmylormskhz6xpjvoy7gd2tv4k 1610957 1610956 2026-10-25T02:41:29Z Cklpina 92970 /* Afya */ nimerekebisha taarifa 1610957 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe (CBD) ni Kata ya Uyovu, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi Kabanga.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya Runzewe High School.<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] p69stvles0pi0jbaihcwmi2umty44vq 1610959 1610957 2026-10-25T02:54:31Z Cklpina 92970 /* */ Nimeongeza taarifa 1610959 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe (CBD) ni Kata ya Uyovu, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi Dodoma.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la Mwanza (230Km) pamoja Manispaa ya Kahama(137Km) na Manispaa ya Geita(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), Chato(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, Rusumo(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi Kabanga.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya Runzewe High School.<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa Runzewe ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji Uyovu CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] d0fitdnae1aw7yoxlrhoti9bzz1obve 1610960 1610959 2026-10-25T02:59:54Z Cklpina 92970 /* */ nimeboresha taarifa 1610960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe (CBD) ni Kata ya Uyovu, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 9aqxk83vwqhj03hitj0hdnvxjgdtio9 1610961 1610960 2026-10-25T03:09:02Z Cklpina 92970 /* */ Nimepangilia maneno 1610961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] tog8kvmdn1mj3xsu6cbg3xod06h6s17 1610962 1610961 2026-10-25T03:10:04Z Cklpina 92970 /* */ Nimeongeza neno dhahabu kwenye madini 1610962 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 3edu44veq2jpvcjf3fv1azpvcrnqc2e 1610963 1610962 2026-10-25T03:12:24Z Cklpina 92970 /* */ Nimeboresha mpangilio 1610963 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] axlxchx4jkr5s84sxznjs86nwmbpyb5 1610967 1610963 2026-10-25T04:41:14Z Cklpina 92970 /* */ Nimeboresha mpangilio 1610967 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe Magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 4rtcxuc4m4aggo7mnsumw7gedawuflr 1610974 1610967 2026-10-25T06:15:03Z Cklpina 92970 /* */ Nimeongeza taarifa 1610974 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni '''Uyovu''', ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe Magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] cyi70erhjhn08i01ddlmmrwuhti06a5 1610975 1610974 2026-10-25T06:17:42Z Cklpina 92970 /* */ Nimeboresha mpangilio 1610975 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni '''Uyovu''', ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa Geita, Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya Bukombe, ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za Uyovu kata ya mjini, Runzewe Magharibi, Runzewe Mashariki, Namonge na Busonzo.<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya Uyovu CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] dptn5mbm9p4u0ad27051me86fkjnfhv 1610977 1610975 2026-10-25T06:29:34Z Cklpina 92970 /* */ 1610977 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za Rwanda, Burundi, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile Mwanza, Kigoma, Kagera, Geita na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''Dodoma.'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''Mwanza''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''Kahama'''(137Km) na Manispaa ya '''Geita'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo Katoro (65Km), Bwanga (46Km), '''Chato'''(100Km) upande wa Kusini, Ushirombo (45km) na Masumbwe(83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) Kakonko na Ngara upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, '''Rusumo'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na Burundi '''Kabanga'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] tp9ts8qzj75cw9tcbmfluwu8cjadisw 1610978 1610977 2026-10-25T06:34:35Z Cklpina 92970 /* Jiografia na usafiri */ Nimekoleza maneno 1610978 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] rbze7lc7gnj933nwbv4xarp0w94c69m 1610980 1610978 2026-10-25T06:37:30Z Cklpina 92970 /* Afya */ Nimekoleza maneno 1610980 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya [[Uyovu]], [[Namonge]] na [[Msonga]] ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] q4owdfhnsofpg7ces4bg69e6sikfz0k 1610981 1610980 2026-10-25T06:38:20Z Cklpina 92970 /* Afya */ 1610981 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya [[Uyovu]], [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''Uyovu''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 786ndjvopdmhpwrcdabne605ps1p2wo 1610982 1610981 2026-10-25T06:39:36Z Cklpina 92970 /* Uchumi */ Nimekoleza maneno 1610982 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya [[Uyovu]], [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Uganda, inayopita katikati ya mji '''[[Uyovu]]''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] f1nw7is3zitb4b9tqkrlqgvtz9tnu1l 1610983 1610982 2026-10-25T06:42:26Z Cklpina 92970 /* Uchumi */ Nimekoleza maneno 1610983 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya [[Uyovu]], [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC) na [[Uganda]], inayopita katikati ya mji '''[[Uyovu]]''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] hakxvog5m5chatjlx4g7y4cy6ogrql6 1610984 1610983 2026-10-25T06:43:21Z Cklpina 92970 /* Jiografia na usafiri */ Nimekoleza maneno 1610984 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya [[Uyovu]] CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya [[Uyovu]], [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC) na [[Uganda]], inayopita katikati ya mji '''[[Uyovu]]''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] 7ld81yip19n9d6lgqsourv2w3b1yr5q 1610987 1610984 2026-10-25T07:01:27Z Cklpina 92970 /* */ Nimekoleza maneno 1610987 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni '''[[Uyovu]]''', ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya '''[[Uyovu]]''' CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya '''[[Uyovu]]''', [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC) na [[Uganda]], inayopita katikati ya mji '''[[Uyovu]]''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] g43kygdmr1pe0ioau5vj7xcdvinqsw2 1610988 1610987 2026-10-25T07:03:04Z Cklpina 92970 /* */ 1610988 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni mji na eneo maarufu la kibiashara na uchimbaji wa madini ya dhahabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref>Kitovu kikuu cha mji au CBD ni '''[[Uyovu]]''', ikiwa ni kata ya katikati ya mji.<ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa [[kata]] ya [[Wilaya ya Bukombe]] katika [[Mkoa wa Shinyanga]], [[Tanzania]]. Lakini kwa sasa ipo mkoa wa [[Geita]], Mji wa Runzewe unapatikana wilaya ya [[Bukombe]], ukiwa ni makao makuu ya tarafa ya Siloka, ukiundwa na kata za [[Uyovu]] kata ya mjini, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa Sensa iliyofanyika mwaka 2022 Mji wa Runzewe na tarafa ya Siloka ilikuwa na idadi ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> Mwaka 2012 kata iligawiwa kuwa kata [[mbili]] za [[Runzewe Mashariki]] na [[Runzewe Magharibi]] na kuwa sehemu ya [[mkoa wa Geita]] pamoja na [[wilaya]] yote ya Bukombe. Kitovu cha mji wa Runzewe ni Kata ya '''[[Uyovu]]''' CBD, kata hiyo ni kata inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za uchumi wilaya ya Bukombe. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Tena sasa kata hiyo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo. ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na barabara kuu inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC), pamoja na barabara kuu inayounganisha mikoa ya kanda ya ziwa kama vile [[Mwanza]], [[Kigoma]], [[Kagera]], [[Geita]] na bandari ya Dar es Salaam na makao makuu ya nchi '''[[Dodoma]].'''<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na Jiji la '''[[Mwanza]]''' (230Km) pamoja Manispaa ya '''[[Kahama]]'''(137Km) na Manispaa ya '''[[Geita]]'''(107Km), pia umezungukwa na Miji mingine inayokuwa kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65Km), [[Bwanga]] (46Km), '''[[Chato]]'''(100Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45km) na [[Masumbwe]](83Km) upande wa mashariki na Nyakanazi (45km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na [[Rwanda]], '''[[Rusumo]]'''(156Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] '''[[Kabanga]]'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una shule mbalimbali zinazotoa elimu ya msingi na sekondari ikiongozwa na shule maarufu ya '''Runzewe High School.'''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una hospitali za serikali na vituo vya Afya '''[[Uyovu]]''', [[Namonge]] na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya afya. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya [[Bukombe]].<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa '''Runzewe''' ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za kibiashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na Shughuli za Uchimbaji wa Madini ya dhahabu, Kilimo na Ufugaji. Pia uchumi wa mji unachochewa na Uwepo wa Barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (DRC) na [[Uganda]], inayopita katikati ya mji '''[[Uyovu]]''' CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] d3mfj2p9qy8wrvm6pmaz5u1r2wztiiv 1610994 1610988 2026-10-25T07:24:37Z Riccardo Riccioni 452 1610994 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni [[mji]] na eneo maarufu la [[biashara]] na [[Uchimbaji madini|uchimbaji]] wa [[madini]] ya [[dhahabu]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], [[kata]] ya katikati ya mji inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za [[uchumi]] [[wilaya ya Bukombe]]. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa katika [[Mkoa wa Shinyanga]] lakini kuanzia mwaka [[2012]] ipo mkoa wa [[Geita]], wilaya ya [[Bukombe]], [[Tanzania]], ikiwa [[makao makuu]] ya [[tarafa]] ya [[Siloka]], ikiundwa na kata za [[Uyovu]], kata ya mjini ambayo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka [[2022]] tarafa hiyo ilikuwa na [[idadi]] ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na [[Barabara Kuu|barabara kuu]] inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]], pamoja na barabara kuu inayounganisha [[Mikoa ya Tanzania|mikoa ya]] kanda ya [[Ziwa Viktoria|ziwa]] kama vile [[mkoa wa Mwanza]], [[mkoa wa Kigoma]], [[mkoa wa Kagera]], [[mkoa wa Geita]] na [[bandari]] ya [[Dar es Salaam]] na makao makuu ya nchi, [[Dodoma]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na [[jiji]] la [[Mwanza]] (230 [[Km]]) pamoja [[manispaa]] ya [[Kahama]] (137 Km) na ya [[Geita]] (107 Km), pia umezungukwa na miji mingine inayokua kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65 Km), [[Bwanga]] (46 Km), [[Chato]] (100 Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45 km) na [[Masumbwe]] (83 Km) upande wa mashariki na [[Nyakanazi]] (45 km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, [[Rusumo]] (156 Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] [[Kabanga]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una [[shule]] mbalimbali zinazotoa [[elimu ya msingi]] na [[sekondari]] ikiongozwa na shule maarufu ya ''Runzewe High School.''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una [[hospitali]] za [[serikali]] na vituo vya afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya [[afya]]. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa Runzewe ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za biashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na uchimbaji wa madini ya dhahabu, [[kilimo]] na [[ufugaji]]. Pia uchumi wa mji unachochewa na uwepo wa barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, inayopita katikati ya mji [[Uyovu]] CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] [[jamii:miji ya Tanzania]] ah8j6jwboodjtvf64o742rlrsytjnqp 1611072 1610994 2026-10-25T08:09:28Z Cklpina 92970 Nimeongeza taarifa 1611072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni [[mji]] na eneo maarufu la [[biashara]] na [[Uchimbaji madini|uchimbaji]] wa [[madini]] ya [[dhahabu]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], [[kata]] ya katikati ya mji inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za [[uchumi]] [[wilaya ya Bukombe]]. <ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Eneo la katikati ya mji CBD la [[Uyovu]] lina ukubwa wa Kilomita za mraba 50.61. <ref>{{Cite web|title=City Population: Check for Humans|url=https://www.citypopulation.de/checkhuman.html?url=%2F|work=www.citypopulation.de|accessdate=2026-10-25}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa katika [[Mkoa wa Shinyanga]] lakini kuanzia mwaka [[2012]] ipo mkoa wa [[Geita]], wilaya ya [[Bukombe]], [[Tanzania]], ikiwa [[makao makuu]] ya [[tarafa]] ya [[Siloka]], ikiundwa na kata za [[Uyovu]], kata ya mjini ambayo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka [[2022]] tarafa hiyo ilikuwa na [[idadi]] ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na [[Barabara Kuu|barabara kuu]] inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]], pamoja na barabara kuu inayounganisha [[Mikoa ya Tanzania|mikoa ya]] kanda ya [[Ziwa Viktoria|ziwa]] kama vile [[mkoa wa Mwanza]], [[mkoa wa Kigoma]], [[mkoa wa Kagera]], [[mkoa wa Geita]] na [[bandari]] ya [[Dar es Salaam]] na makao makuu ya nchi, [[Dodoma]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na [[jiji]] la [[Mwanza]] (230 [[Km]]) pamoja [[manispaa]] ya [[Kahama]] (137 Km) na ya [[Geita]] (107 Km), pia umezungukwa na miji mingine inayokua kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65 Km), [[Bwanga]] (46 Km), [[Chato]] (100 Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45 km) na [[Masumbwe]] (83 Km) upande wa mashariki na [[Nyakanazi]] (45 km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, [[Rusumo]] (156 Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] [[Kabanga]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una [[shule]] mbalimbali zinazotoa [[elimu ya msingi]] na [[sekondari]] ikiongozwa na shule maarufu ya ''Runzewe High School.''<ref>{{Cite web|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una [[hospitali]] za [[serikali]] na vituo vya afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya [[afya]]. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Cite web|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa Runzewe ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za biashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na uchimbaji wa madini ya dhahabu, [[kilimo]] na [[ufugaji]]. Pia uchumi wa mji unachochewa na uwepo wa barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, inayopita katikati ya mji [[Uyovu]] CBD. <ref>{{Cite web|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] [[jamii:miji ya Tanzania]] tcv09m952v2lk561uyupumnz00acpud 1611077 1611072 2026-10-25T09:22:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 7 template(s) replaced. 1611077 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni [[mji]] na eneo maarufu la [[biashara]] na [[Uchimbaji madini|uchimbaji]] wa [[madini]] ya [[dhahabu]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kitovu kikuu cha mji au CBD ni [[Uyovu]], [[kata]] ya katikati ya mji inayoongoza kwa idadi ya watu na shughuli za [[uchumi]] [[wilaya ya Bukombe]]. <ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Eneo la katikati ya mji CBD la [[Uyovu]] lina ukubwa wa Kilomita za mraba 50.61. <ref>{{Rejea tovuti|title=City Population: Check for Humans|url=https://www.citypopulation.de/checkhuman.html?url=%2F|work=www.citypopulation.de|accessdate=2026-10-25}}</ref>Hapo awali Runzewe ilikuwa katika [[Mkoa wa Shinyanga]] lakini kuanzia mwaka [[2012]] ipo mkoa wa [[Geita]], wilaya ya [[Bukombe]], [[Tanzania]], ikiwa [[makao makuu]] ya [[tarafa]] ya [[Siloka]], ikiundwa na kata za [[Uyovu]], kata ya mjini ambayo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kitongoji cha Majengo, [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka [[2022]] tarafa hiyo ilikuwa na [[idadi]] ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na [[Barabara Kuu|barabara kuu]] inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]], pamoja na barabara kuu inayounganisha [[Mikoa ya Tanzania|mikoa ya]] kanda ya [[Ziwa Viktoria|ziwa]] kama vile [[mkoa wa Mwanza]], [[mkoa wa Kigoma]], [[mkoa wa Kagera]], [[mkoa wa Geita]] na [[bandari]] ya [[Dar es Salaam]] na makao makuu ya nchi, [[Dodoma]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji wa Runzewe upo karibu na [[jiji]] la [[Mwanza]] (230 [[Km]]) pamoja [[manispaa]] ya [[Kahama]] (137 Km) na ya [[Geita]] (107 Km), pia umezungukwa na miji mingine inayokua kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65 Km), [[Bwanga]] (46 Km), [[Chato]] (100 Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45 km) na [[Masumbwe]] (83 Km) upande wa mashariki na [[Nyakanazi]] (45 km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, [[Rusumo]] (156 Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] [[Kabanga]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una [[shule]] mbalimbali zinazotoa [[elimu ya msingi]] na [[sekondari]] ikiongozwa na shule maarufu ya ''Runzewe High School.''<ref>{{Rejea tovuti|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una [[hospitali]] za [[serikali]] na vituo vya afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya [[afya]]. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa Runzewe ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za biashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na uchimbaji wa madini ya dhahabu, [[kilimo]] na [[ufugaji]]. Pia uchumi wa mji unachochewa na uwepo wa barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, inayopita katikati ya mji [[Uyovu]] CBD. <ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] [[jamii:miji ya Tanzania]] nxbj0fgjpxkcc9rtvlj8w7ivdi91z5e 1611099 1611077 2026-10-25T10:37:53Z Riccardo Riccioni 452 1611099 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Mji wa Runzewe |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Runzewe katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Geita]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukombe|Bukombe]] |wakazi_kwa_ujumla = 215,263 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Runzewe''' ni [[mji]] na eneo maarufu la [[biashara]] na [[Uchimbaji madini|uchimbaji]] wa [[madini]] ya [[dhahabu]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> [[Kitovu]] cha mji (CBD) ni [[Uyovu]], [[kata]] ya katikati ya mji inayoongoza kwa [[idadi]] ya watu na shughuli za [[uchumi]] katika [[wilaya ya Bukombe]], [[Tanzania]]. <ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Eneo lake lina ukubwa wa [[Kilomita ya mraba|kilomita za mraba]] 50.61.<ref>{{Rejea tovuti|title=City Population: Check for Humans|url=https://www.citypopulation.de/checkhuman.html?url=%2F|work=www.citypopulation.de|accessdate=2026-10-25}}</ref> Hapo awali Runzewe ilikuwa katika [[Mkoa wa Shinyanga]] lakini kuanzia mwaka [[2012]] ipo [[mkoa wa Geita]], ikiwa [[makao makuu]] ya [[tarafa]] ya [[Siloka]], ikiundwa na kata za Uyovu, kata ya mjini ambayo imegawiwa vitongoji vipya kikiwemo kile cha Majengo, halafu [[Runzewe Magharibi]], [[Runzewe Mashariki]], [[Namonge]] na [[Busonzo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=GWF CORE|url=https://www.bukombedc.go.tz/|work=www.bukombedc.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Kwa mujibu wa [[sensa]] iliyofanyika mwaka [[2022]] tarafa hiyo ilikuwa na [[idadi]] ya watu 215,263. <ref>{{Rejea tovuti|title=Census Information Dissemination Platform|url=https://sensa.nbs.go.tz/|work=www.sensa.nbs.go.tz|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref> Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2002]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 36,424 walioishi humo. <ref>{{cite web|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|title=Ripoti Kuu ya Hesabu ya Sensa ya Watu na Makazi kwa Mwaka wa 2002|publisher=Serikali ya [[Tanzania]]|language=en|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031217225354/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/bukombe.htm|archivedate=2003-12-17}}</ref> ==Jiografia na usafiri== Mji wa Runzewe upo karibu na [[jiji]] la [[Mwanza]] (230 [[Km]]) pamoja [[manispaa]] ya [[Kahama]] (137 Km) na ya [[Geita]] (107 Km), pia umezungukwa na miji mingine inayokua kwa kasi ikiwemo [[Katoro]] (65 Km), [[Bwanga]] (46 Km), [[Chato]] (100 Km) upande wa Kusini, [[Ushirombo]] (45 km) na [[Masumbwe]] (83 Km) upande wa mashariki na [[Nyakanazi]] (45 km) [[Kakonko]] na [[Ngara]] upande wa Magharibi pamoja na mpaka Tanzania na Rwanda, [[Rusumo]] (156 Km) na mpaka wa Tanzania na [[Burundi]] [[Kabanga]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> Mji huo umechangamka sana kibiashara kwa sababu umepitiwa na [[Barabara Kuu|barabara kuu]] inayoelekea nchi jirani za [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Uganda]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]], pamoja na barabara kuu inayounganisha [[Mikoa ya Tanzania|mikoa ya]] kanda ya [[Ziwa Viktoria|ziwa]] kama vile [[mkoa wa Mwanza]], [[mkoa wa Kigoma]], [[mkoa wa Kagera]], [[mkoa wa Geita]] na [[bandari]] ya [[Dar es Salaam]] na makao makuu ya nchi, [[Dodoma]].<ref>{{Rejea tovuti|title=TANROADS Official Website :: Home|url=https://www.tanroads.go.tz/|work=www.tanroads.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Elimu== Mji wa Runzewe una [[shule]] mbalimbali zinazotoa [[elimu ya msingi]] na [[sekondari]] ikiongozwa na shule maarufu ya ''Runzewe High School.''<ref>{{Rejea tovuti|title=Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia {{!}} Ministry of Education, Science and Technology|url=https://www.moe.go.tz/sw|work=www.moe.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Afya== Mji wa Runzewe una [[hospitali]] za [[serikali]] na vituo vya afya Uyovu, Namonge na Msonga ambavyo vinatoa huduma ya [[afya]]. Pia una hospitali maarufu ya binafsi ya Kumbukumbu ya Charles Kulwa inayotoa huduma za afya kwa wananchi wa ndani na nje ya wilaya ya Bukombe.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home{{!}}Ministry of Health|url=https://www.moh.go.tz/|work=www.moh.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Uchumi== Mji wa Runzewe ni maarufu kwa shughuli mbalimbali za biashara, pia uchumi wake unakua kwa kasi kutokana na uchimbaji wa madini ya dhahabu, [[kilimo]] na [[ufugaji]]. Pia uchumi wa mji unachochewa na uwepo wa barabara kuu ya kimataifa inayounganisha bandari ya Dar es Salaam na nchi jirani za Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, inayopita katikati ya mji [[Uyovu]] CBD. <ref>{{Rejea tovuti|title=Ministry of Minerals {{!}} United Republic of Tanzania|url=https://www.madini.go.tz/|work=Ministry of Minerals|accessdate=2026-10-25|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=MLF {{!}} Wizara ya Mifugo na Uvuvi - Mwanzo|url=https://www.mifugouvuvi.go.tz/|work=www.mifugouvuvi.go.tz|accessdate=2026-10-25}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Wilaya ya Bukombe]] [[jamii:miji ya Tanzania]] 8o02ccdwcdzwr01j554tuiptg9wekfp 0 36177 1610933 1300938 2026-10-24T20:17:04Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Intransigente.jpg|Intransigente.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:SS|Screenshot]] of non-free content ([[:c:COM:CSD#F3|F3]]). 1610933 wikitext text/x-wiki {{Infobox gazo | jina = El Intransigente | jina la gazeti = El Intransigente | picha = | aina = *. Gazeti la kila siku<br> *. Gazeti kwenye mtandao wa tarakilishi.<br> *. Gazeti la lugha ya [[Kihispania]] | lilianzishwa = 17 Aprili [[1920]] | eneo = [[Argentina]] | mwanzilishi = | nchi = [[Argentina]] | mhariri = Ana Vallejo<small> Mhariri Mkuu <small> | mmiliki = | makaomakuu = [[Buenos Aires]], [[Argentina]] | mchapishaji = | usambazaji = | lilikwisha = [[1981]]<br> <small>Jarida la kuchapishwa lilikwisha lakini tovuti ikaanzishwa [[2008]]<small> | machapisho = | tovuti = [http://www.elintransigente.com El Intransigente] }} '''''El Intransigente''''' lilikuwa Gazeti lililochapishwa katika mkoa wa [[Salta]], nchini [[Argentina]] kati ya miaka ya 1920 na 1981. Shughuli zake zilianza tarehe 17 Aprili 1920 zikiendeshwa na David Michel Torino, mwanzilishi mshiriki na mmiliki wa gazeti hili. Katika miaka yake ya kwanza, ''El Intransigente'' liliunga mkono serikali ya taifa ya [[Hipólito Yrigoyen]] lakini ,hapo baadaye, likawa mwakilishi wa matakwa ya raia wengi na likatangaza masuala ya eneo hilo. ==Historia yake== Msimamo wake wa uliendelea kuwa wa kukosoa uongozi mbaya na wa kufuja mali hasa katika miaka ya 1930.Huu ukasababisha mashambulizi ya mara kwa mara. Vita yake ya kupigania uhuru wa waandishi na vyombo vya habari iliisha katika mwezi wa Juni 1981. Asili ya kufungwa kwa ''El Intransigente'' ilikuwa : kutofautiana katika mwelekeo na usimamizi wa gazeti hili hasa baada ya vifo vya wakurugenzi ,Martin and David Michel Torino. Aidha, taasisi za nchi hiyo hazikuwa imara pia wakati huo na hii ikasababisha kufungwa pia. Miaka ishirini na saba baadaye, '' El intransigente'' likawa gazeti la kurejelewa katika tovuti kwenye mtandao wa tarakilishi. Makao makuu yake yako katika jiji la [[Buenos Aires]]. ==Tovuti: El Intransigente.com== Toleo la tovuti la gazeti la ''El intransigente'' lilianzishwa 1 Agosti 2008. Tangu wakati huo, tovuti ya gazeti hilo haijakosa wageni wanaoingia kusoma kurasa zake. Maelekezo ya uhariri yanayoamua shughuli za gazeti na kuziendesha kitaasisi yanapatikana katika kaulimbiu yake: ''información en estado puro'' (habari vile ilivyo bila kuficha) ''El Intransigente.com'' hutoa habari ya Argentina na dunia daima kwa wasomaji wake. ==Vipengele kutoka El Intransigente.com== • Argentina (Argentina) • Mkoa (Mikoa) • Mundo (Dunia) • Sociales • Salud (Afya) • Mujer (Wasichana) • Espectáculo (Burudani) • Deportes (Michezo) • Cultura (Utamaduni) • Editoriales (Makala ya Wahariri) • Policiales • Obituarios • Turismo (Usafiri) ==Viungo vya nje== *[http://www.elintransigente.com El Intransigente] *[https://archive.today/20121213071102/www.facebook.com/elintransigente El Intransigente kwenye tovuti ya Facebook] [[Category:Magazeti ya Kihispania]] [[Category:Magazeti ya Argentina]] [[Category:1920]] bqsl4m2fvyw5vf3q3gb2dtdozekegy2 0 47296 1610866 1329765 2026-10-24T15:08:06Z Mef.ellingen 23663 1610866 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |jina_rasmi = Ahrensburg |picha_ya_satelite = Schloss Ahrensburg.JPG |maelezo_ya_picha = Boma la Ahrensburg |picha_ya_bendera = Flagge Ahrensburg.svg |ukubwa_ya_bendera = 100px |picha_ya_nembo = DEU Ahrensburg COA.svg |ukubwa_ya_nembo = |settlement_type = mji |pushpin_map = Ujerumani |pushpin_map_caption = Mahali pa mji wa Ahrensburg katika [[Ujerumani]] |coordinates_region = DE |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Ujerumani]] |subdivision_type1 = [[Majimbo ya Ujerumani|Jimbo]] |subdivision_name1 = [[Schleswig-Holstein]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |area_total_km2 = |idadi_ya_wakazi_kwa_mwaka_wa = 2008 |wakazi_kwa_ujumla = 30.907 |latd=53 |latm=41 |lats=0 |latNS=N |longd=10 |longm=15 |longs=0 |longEW=E |website = [http://www.Ahrensburg.de/ www.ahrensburg.de] }} [[Picha:P1400196-Bearbeitet, Ahrensburg, Wasserschloss.jpg|thumbnail|right|280px|Jengo la Ahrensburg Palace]] '''Ahrensburg''' ni [[mji]] wa [[Schleswig-Holstein]] nchini [[Ujerumani]]. Idadi ya wakazi wake ni takriban 30.907. == Tazama pia == * [[Orodha ya miji ya Ujerumani]] ==Viungo vya nje== {{commonscat|Ahrensburg}} {{Mbegu-jio-Ujerumani}} [[Jamii:Miji ya Schleswig-Holstein]] n7qsbcbkzxglc8nx8g21q126xrnb92b 0 88271 1610934 995676 2026-10-24T20:23:08Z Rosiestep 10691 Robert Olen Butler at World Fantasy Convention 2026.jpg 1610934 wikitext text/x-wiki [[File:Robert Olen Butler at World Fantasy Convention 2026.jpg|right|thumb|Robert Olen Butler, 2026]] '''Robert Olen Butler''' (amezaliwa [[20 Januari]] [[1945]]) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya [[Marekani]]. Mwaka wa 1993, alipokea '''[[Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]]''' kwa [[riwaya]] yake ''A Good Scent from a Strange Mountain''. {{DEFAULTSORT:Butler, Robert Olen}} [[Category:Waliozaliwa 1945]] [[Category:Watu walio hai]] [[Category:Waandishi wa Marekani]] [[Category:Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]] {{Mbegu-mwandishi}} rcnqdnkqb40d657mhpva8qlv6ez4jhi 0 89650 1610931 1581689 2026-10-24T19:36:18Z Bärbel Miemietz 68395 /* Maisha */ new information, translation by native speaker 1610931 wikitext text/x-wiki [[Faili:Tundu A. M. Lissu.jpg|thumb|Tundu Lissu katika kipindi cha Kampeni za Urais, Dodoma 2015]] '''Tundu Lissu''' (jina kamili: '''Tundu Antiphas Mughwai Lissu'''; alizaliwa mkoani [[Mkoa wa Singida|Singida]], [[20 Januari]] [[1968]]) ni [[mwanasiasa]], [[wakili]], na [[mbunge]] wa zamani wa [[Tanzania]] ambaye kwa sasa ni Mwenyekiti <ref>https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/tundu-lissu-wins-chadema-chairman-position--4897518</ref> wa [[Chama cha Demokrasia na Maendeleo]] ([[CHADEMA]]) nchini [[Tanzania]]. Anajulikana kwa msimamo wake wa wazi dhidi ya [[rushwa]], ukiukwaji wa [[haki za binadamu]], na matumizi mabaya ya [[madaraka]]. Lissu aliwahi kuwa Mbunge wa [[Singida]] [[Mashariki]] kupitia chama cha upinzani cha [[Chadema]] na pia alikuwa [[Mwanasheria]] Mkuu wa chama hicho. Ametambulika kwa ukosoaji wake mkali dhidi ya [[serikali]], hali iliyomfanya kuwa mmoja wa wanasiasa mashuhuri na wenye ushawishi mkubwa katika [[siasa]] za upinzani nchini.<ref>https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/tundu-lissu-wins-chadema-chairman-position--4897518</ref> Mnamo Septemba 2017, Lissu alinusurika jaribio la mauaji baada ya kushambuliwa kwa risasi zaidi ya 16 mjini [[Dodoma]] — tukio lililoibua maswali mengi kuhusu usalama wa wanasiasa wa upinzani. Baada ya matibabu ya muda mrefu nchini [[Kenya]] na baadaye [[Ubelgiji]], Lissu alirejea Tanzania mwaka 2020 na kugombea urais kupitia [[Chadema]], ingawa hakushinda. Licha ya changamoto alizokumbana nazo, bado anahesabiwa kuwa sauti muhimu katika harakati za kudai demokrasia, utawala wa sheria, na haki za kiraia nchini Tanzania. ==Maisha== Tundu Lissu alizaliwa na wakulima. Alisoma Shule ya Sekondari Ilboru ya [[Arusha (mji)|Arusha]] na kuhitimu mwaka 1983, halafu alisomea sheria katika [[Chuo Kikuu cha Dar es Salaam]].<ref>[https://www.parliament.go.tz/administrations/432 Hon. Tundu Antiphas Mughwai Lissu] {{Wayback|url=https://www.parliament.go.tz/administrations/432 |date=20240812090114 }} Imeandaliwa Agosti 2024</ref> Alichaguliwa kuendelea kuwa [[mbunge]] wa [[jimbo]] la [[Singida|Singida Mashariki]] katika [[bunge]] la [[Jamhuri ya Muungano wa Tanzania]] katika [[uchaguzi]] wa [[mwaka]] 2015.<ref>[http://www.parliament.go.tz/index.php/administrations/432 Tovuti ya Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania] {{Wayback|url=http://www.parliament.go.tz/index.php/administrations/432 |date=20170508112557 }}Imeandaliwa Mei 2017</ref> Tundu Lissu husifika kwa [[tabia]] yake kuikosoa [[serikali]] kwa kiasi kikubwa akitumia [[taarifa]] na [[takwimu]] nyingi. Kumekuwa na matatizo chungunzima yaliyowekwa wazi na mbunge huyu na alishawahi kusema hatanyamaza kuikosoa serikali, labda afe. Alisema hivyo kwa sababu mara kadhaa alikamatwa na [[polisi]] na kutiwa ndani hadi alipokubaliwa kuweka [[dhamana]]. Mnamo tarehe [[7 Septemba]] [[2017]] majira ya [[saa]] [[Saba (namba)|saba]] [[mchana]] alilengwa [[risasi]] 38, lakini 16 tu katika hizo ndizo zilizompata katika sehemu za [[mkono]], [[miguu]] na [[tumbo]].<ref>[http://www.bbc.com/swahili/habari-41187945 Habari ya Lissu katika] [[BBC]] mnamo 7 Septemba, 2017.</ref><ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/-Tundu-Lissu-apigwa-risasi-Dodoma/1597578-4086284-db4rt/index.html Tundu Lissu apigwa risasi Dodoma] Gazeti la Mwananchi</ref> Tukio hilo lilitokea [[Nyumba|nyumbani]] kwake Dodoma Area D. Baada ya kupata [[matibabu]] ya awali, Lissu alisafirishwa hadi [[Jiji|jijini]] [[Nairobi]] kwa matibabu zaidi.<ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/Lissu-apelekwa-Nairobi-kwa-matibabu--/1597578-4087160-i4vhcfz/index.html Lissu apelekwa] [[Nairobi]] kwa matibabu - Mwananchi mnamo 7-09-17.</ref> Baada ya hapo alisafirishwa hadi Ubelgiji alipoendelea kufanyiwa [[upasuaji]] hadi kufikia operesheni 22. Tukio hili limelaaniwa vikali na viongozi na watu mashughuri mbalimbali nchini Tanzania, ikiwa ni pamoja na [[Rais]] [[John Magufuli]] aliyeandika kwa masikitiko katika [[ukurasa]] wake wa [[Twitter]] kwa kulaani tendo hilo lisilo la [[Binadamu|kibinadamu]].<ref>[https://twitter.com/MagufuliJP/status/905816916920594432 Nimepokea kwa masikitiko taarifa za Lissu] Rais John Pombe Magufuli mnamo 7-09-2017.</ref> [[Mwenyekiti]] wa [[CUF|Chama cha Wananchi (CUF)]] anayetambuliwa na [[vyombo vya dola]], [[Profesa]] [[Ibrahim Lipumba]], naye ameonesha kukerwa na tukio la kutandikwa risasi kwa Lissu. Kwa [[uchungu]], Lipumba amevitaka vyombo vya dola kuwatafuta wahusika wa tukio na wapelekwe katika vyombo vya [[sheria]] mara moja.<ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/Lipumba-akerwa-Lissu-kupigwa-risasi/1597578-4087218-s63cc8/index.html Lipumba akerwa Lissu kupigwa risasi] - [[Gazeti]] la Mwananchi mnamo 07-09-2017.</ref> Hata hivyo, hakuna mtu aliyekamatwa kutokana na [[upelelezi]]. Lissu alikaa Ubelgiji kwa matibabu, lakini pia kwa wasiwasi kuhusu [[usalama]] wake nchini Tanzania. Lissu alirudi mwishoni mwa mwaka [[2020]] ili agombee [[Urais]]. Mnamo Januari 2023, Tundu Lissu alitangaza kuwa amerejea Tanzania baada ya miaka mitano ya uhamishoni nchini Ubelgiji.<ref>[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230123-tanzanie-l-opposant-tundu-lissu-annonce-son-retour-apr%C3%A8s-cinq-ans-d-exil www.rfi.fr]</ref> Mnamo Januari 2025, Chama kikuu cha upinzani nchini Tanzania kilimchagua Tundu Lissu kuwa kiongozi mpya kabla ya uchaguzi mkuu uliotarajiwa kufanyika mwezi Oktoba 2025, wakati ambapo kinakabiliwa na ongezeko la ukandamizaji wa kisiasa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mbowe akubali kushindwa Chadema, ampongeza Lissu|url=https://www.mwananchi.co.tz/mw/habari/siasa/mbowe-akubali-kushindwa-chadema-ampongeza-lissu-4897498|work=Mwananchi|date=2025-01-22|accessdate=2025-01-22|language=en}}</ref> Aprili.9.2025, Lissu alikamatwa kwa tuhuma ya uhaini baada ya kudai mageuzi katika taratibu za uchaguzi mkuu katika mkutano wa hadhara mjini Mbinga akiongozwa na kaulimbiu yake ya "no reform no election".<ref>{{Rejea tovuti|title=Tanzania's opposition leader Tundu Lissu arrested after rally|url=https://www.africanews.com/2025/04/10/tanzanias-opposition-leader-tundu-lissu-arrested-after-rally/|work=Africanews|date=2025-04-10|accessdate=2025-04-10|language=en}}</ref> Mnamo Septemba 2026, Kundi la EPP katika Bunge la Ulaya lilimteua mwanasiasa wa Tanzania, Tundu Lissu, kuwania Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo.<ref>{{Cite web|title=Tanzania’s Tundu Lissu should win the Sakharov Prize|url=https://www.eppgroup.eu/newsroom/tanzania-s-tundu-lissu-should-win-the-sakharov-prize|work=www.eppgroup.eu|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Hadi wakati wa uteuzi huo, Lissu alikuwa ameshikiliwa kizuizini kwa zaidi ya siku 500. ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-mwanasiasa-Tanzania}} [[Jamii:Bunge la Tanzania]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] [[Jamii:Wanasiasa wa Tanzania]] [[Jamii:Watu walio hai]] 5lnil8xqwozyj2dod8y17hzs901jfwr 1610953 1610931 2026-10-25T02:18:29Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610953 wikitext text/x-wiki [[Faili:Tundu A. M. Lissu.jpg|thumb|Tundu Lissu katika kipindi cha Kampeni za Urais, Dodoma 2015]] '''Tundu Lissu''' (jina kamili: '''Tundu Antiphas Mughwai Lissu'''; alizaliwa mkoani [[Mkoa wa Singida|Singida]], [[20 Januari]] [[1968]]) ni [[mwanasiasa]], [[wakili]], na [[mbunge]] wa zamani wa [[Tanzania]] ambaye kwa sasa ni Mwenyekiti <ref>https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/tundu-lissu-wins-chadema-chairman-position--4897518</ref> wa [[Chama cha Demokrasia na Maendeleo]] ([[CHADEMA]]) nchini [[Tanzania]]. Anajulikana kwa msimamo wake wa wazi dhidi ya [[rushwa]], ukiukwaji wa [[haki za binadamu]], na matumizi mabaya ya [[madaraka]]. Lissu aliwahi kuwa Mbunge wa [[Singida]] [[Mashariki]] kupitia chama cha upinzani cha [[Chadema]] na pia alikuwa [[Mwanasheria]] Mkuu wa chama hicho. Ametambulika kwa ukosoaji wake mkali dhidi ya [[serikali]], hali iliyomfanya kuwa mmoja wa wanasiasa mashuhuri na wenye ushawishi mkubwa katika [[siasa]] za upinzani nchini.<ref>https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/tundu-lissu-wins-chadema-chairman-position--4897518</ref> Mnamo Septemba 2017, Lissu alinusurika jaribio la mauaji baada ya kushambuliwa kwa risasi zaidi ya 16 mjini [[Dodoma]] — tukio lililoibua maswali mengi kuhusu usalama wa wanasiasa wa upinzani. Baada ya matibabu ya muda mrefu nchini [[Kenya]] na baadaye [[Ubelgiji]], Lissu alirejea Tanzania mwaka 2020 na kugombea urais kupitia [[Chadema]], ingawa hakushinda. Licha ya changamoto alizokumbana nazo, bado anahesabiwa kuwa sauti muhimu katika harakati za kudai demokrasia, utawala wa sheria, na haki za kiraia nchini Tanzania. ==Maisha== Tundu Lissu alizaliwa na wakulima. Alisoma Shule ya Sekondari Ilboru ya [[Arusha (mji)|Arusha]] na kuhitimu mwaka 1983, halafu alisomea sheria katika [[Chuo Kikuu cha Dar es Salaam]].<ref>[https://www.parliament.go.tz/administrations/432 Hon. Tundu Antiphas Mughwai Lissu] {{Wayback|url=https://www.parliament.go.tz/administrations/432 |date=20240812090114 }} Imeandaliwa Agosti 2024</ref> Alichaguliwa kuendelea kuwa [[mbunge]] wa [[jimbo]] la [[Singida|Singida Mashariki]] katika [[bunge]] la [[Jamhuri ya Muungano wa Tanzania]] katika [[uchaguzi]] wa [[mwaka]] 2015.<ref>[http://www.parliament.go.tz/index.php/administrations/432 Tovuti ya Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania] {{Wayback|url=http://www.parliament.go.tz/index.php/administrations/432 |date=20170508112557 }}Imeandaliwa Mei 2017</ref> Tundu Lissu husifika kwa [[tabia]] yake kuikosoa [[serikali]] kwa kiasi kikubwa akitumia [[taarifa]] na [[takwimu]] nyingi. Kumekuwa na matatizo chungunzima yaliyowekwa wazi na mbunge huyu na alishawahi kusema hatanyamaza kuikosoa serikali, labda afe. Alisema hivyo kwa sababu mara kadhaa alikamatwa na [[polisi]] na kutiwa ndani hadi alipokubaliwa kuweka [[dhamana]]. Mnamo tarehe [[7 Septemba]] [[2017]] majira ya [[saa]] [[Saba (namba)|saba]] [[mchana]] alilengwa [[risasi]] 38, lakini 16 tu katika hizo ndizo zilizompata katika sehemu za [[mkono]], [[miguu]] na [[tumbo]].<ref>[http://www.bbc.com/swahili/habari-41187945 Habari ya Lissu katika] [[BBC]] mnamo 7 Septemba, 2017.</ref><ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/-Tundu-Lissu-apigwa-risasi-Dodoma/1597578-4086284-db4rt/index.html Tundu Lissu apigwa risasi Dodoma] Gazeti la Mwananchi</ref> Tukio hilo lilitokea [[Nyumba|nyumbani]] kwake Dodoma Area D. Baada ya kupata [[matibabu]] ya awali, Lissu alisafirishwa hadi [[Jiji|jijini]] [[Nairobi]] kwa matibabu zaidi.<ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/Lissu-apelekwa-Nairobi-kwa-matibabu--/1597578-4087160-i4vhcfz/index.html Lissu apelekwa] [[Nairobi]] kwa matibabu - Mwananchi mnamo 7-09-17.</ref> Baada ya hapo alisafirishwa hadi Ubelgiji alipoendelea kufanyiwa [[upasuaji]] hadi kufikia operesheni 22. Tukio hili limelaaniwa vikali na viongozi na watu mashughuri mbalimbali nchini Tanzania, ikiwa ni pamoja na [[Rais]] [[John Magufuli]] aliyeandika kwa masikitiko katika [[ukurasa]] wake wa [[Twitter]] kwa kulaani tendo hilo lisilo la [[Binadamu|kibinadamu]].<ref>[https://twitter.com/MagufuliJP/status/905816916920594432 Nimepokea kwa masikitiko taarifa za Lissu] Rais John Pombe Magufuli mnamo 7-09-2017.</ref> [[Mwenyekiti]] wa [[CUF|Chama cha Wananchi (CUF)]] anayetambuliwa na [[vyombo vya dola]], [[Profesa]] [[Ibrahim Lipumba]], naye ameonesha kukerwa na tukio la kutandikwa risasi kwa Lissu. Kwa [[uchungu]], Lipumba amevitaka vyombo vya dola kuwatafuta wahusika wa tukio na wapelekwe katika vyombo vya [[sheria]] mara moja.<ref>[http://www.mwananchi.co.tz/habari/Lipumba-akerwa-Lissu-kupigwa-risasi/1597578-4087218-s63cc8/index.html Lipumba akerwa Lissu kupigwa risasi] - [[Gazeti]] la Mwananchi mnamo 07-09-2017.</ref> Hata hivyo, hakuna mtu aliyekamatwa kutokana na [[upelelezi]]. Lissu alikaa Ubelgiji kwa matibabu, lakini pia kwa wasiwasi kuhusu [[usalama]] wake nchini Tanzania. Lissu alirudi mwishoni mwa mwaka [[2020]] ili agombee [[Urais]]. Mnamo Januari 2023, Tundu Lissu alitangaza kuwa amerejea Tanzania baada ya miaka mitano ya uhamishoni nchini Ubelgiji.<ref>[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230123-tanzanie-l-opposant-tundu-lissu-annonce-son-retour-apr%C3%A8s-cinq-ans-d-exil www.rfi.fr]</ref> Mnamo Januari 2025, Chama kikuu cha upinzani nchini Tanzania kilimchagua Tundu Lissu kuwa kiongozi mpya kabla ya uchaguzi mkuu uliotarajiwa kufanyika mwezi Oktoba 2025, wakati ambapo kinakabiliwa na ongezeko la ukandamizaji wa kisiasa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mbowe akubali kushindwa Chadema, ampongeza Lissu|url=https://www.mwananchi.co.tz/mw/habari/siasa/mbowe-akubali-kushindwa-chadema-ampongeza-lissu-4897498|work=Mwananchi|date=2025-01-22|accessdate=2025-01-22|language=en}}</ref> Aprili.9.2025, Lissu alikamatwa kwa tuhuma ya uhaini baada ya kudai mageuzi katika taratibu za uchaguzi mkuu katika mkutano wa hadhara mjini Mbinga akiongozwa na kaulimbiu yake ya "no reform no election".<ref>{{Rejea tovuti|title=Tanzania's opposition leader Tundu Lissu arrested after rally|url=https://www.africanews.com/2025/04/10/tanzanias-opposition-leader-tundu-lissu-arrested-after-rally/|work=Africanews|date=2025-04-10|accessdate=2025-04-10|language=en}}</ref> Mnamo Septemba 2026, Kundi la EPP katika Bunge la Ulaya lilimteua mwanasiasa wa Tanzania, Tundu Lissu, kuwania Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Tanzania’s Tundu Lissu should win the Sakharov Prize|url=https://www.eppgroup.eu/newsroom/tanzania-s-tundu-lissu-should-win-the-sakharov-prize|work=www.eppgroup.eu|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Hadi wakati wa uteuzi huo, Lissu alikuwa ameshikiliwa kizuizini kwa zaidi ya siku 500. ==Marejeo== {{marejeo}} {{mbegu-mwanasiasa-Tanzania}} [[Jamii:Bunge la Tanzania]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] [[Jamii:Wanasiasa wa Tanzania]] [[Jamii:Watu walio hai]] cibdzwsb2zg2p5w8exo09uegc5w72dr 0 138216 1610917 1499043 2026-10-24T18:12:54Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610917 wikitext text/x-wiki '''Chiara Sacchi''' (amezaliwa [[2002]]) ni [[mwanaharakati]] wa [[hali ya hewa]] kutoka [[Buenos Aires]], [[Argentina]].<ref name=":0">{{Cite web|title=#ChildrenVsClimateCrisis|url=https://childrenvsclimatecrisis.org/|access-date=2020-11-15|website=childrenvsclimatecrisis.org|archive-date=2021-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422162859/https://childrenvsclimatecrisis.org/|url-status=dead}}</ref> ==Maisha binafsi== Chiara Sacchi alizaliwa na kukulia Haedo, Buenos Aires, na kusoma Elmina Paz de Gallo, huko El Palomar.<ref>{{Cite web|date=2019-10-17|title=Chiara Sacchi: la joven de Haedo es una de las principales activistas argentinas que lucha para frenar el cambio climático|url=https://www.primerplanoonline.com.ar/chiara-sacchi-haedo-activista-cambio-climatico/|access-date=2020-11-14|website=Primer Plano Online|language=es}}</ref> Kulingana na mahojiano na ''Slow Food'', Sacchi alikulia katika [[mazingira]] ya kifamilia ambapo kila wakati alikuwa na wasiwasi sana juu ya kula kwa [[afya]], na ndio sababu vitendo vyake vingi kama mwanaharakati wa hali ya hewa vinahusu suala hili.<ref name=":1">{{Cite web|date=2019-09-25|title="Give Us Back Our Future." Chiara Sacchi, Slow Food Activist with Greta to the UN|url=https://www.slowfood.com/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|access-date=2020-11-15|website=Slow Food International|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201117014316/https://www.slowfood.com/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|archivedate=2020-11-17|url-status=dead}}</ref> Amebainisha pia katika [[hotuba]] na mahojiano anuwai kwamba alihimizwa kuchukua hatua kwa mabadiliko ya hali ya hewa kwani aliogopa mabadiliko ya ghafla ya [[joto]] nchini mwake.<ref>{{Cite news|title=Las Greta Thunberg latinas que luchan contra el cambio climático (¿Y conoces alguna otra?)|language=es|work=BBC News Mundo|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-49855318|access-date=2020-11-14}}</ref> ==Uanaharakati== Chiara Sacchi alikuwa sehemu ya kihistoria ya [[harakati]] ''Children vs. Climate Crisis'', pamoja na [[Greta Thunberg]] na [[wanaharakati]] wengine 16 [[vijana]].<ref>{{Cite web|title=Why Chiara Sacchi Filed a Landmark Climate Complaint Against Five Countries—Including Her Own|url=https://earther.gizmodo.com/why-chiarra-sacchi-filed-a-landmark-climate-complaint-a-1838486838|access-date=2020-11-15|website=Earther|language=en-us|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515024625/https://earther.gizmodo.com/why-chiarra-sacchi-filed-a-landmark-climate-complaint-a-1838486838|url-status=dead}}</ref> Huu ulikuwa mpango ambao uliotaka [[Kamati ya Haki za Mtoto ya Umoja wa Mataifa]] kushikilia [[Argentina]], [[Brazil]], [[Ufaransa]], [[Ujerumani]] na [[Uturuki]] kuwajibika kwa kutotenda kwao mbele ya shida ya hali ya hewa.<ref>{{Cite web|title=Buenos Aires Times {{!}} Chiara-sacchi|url=https://www.batimes.com.ar/personalities/chiara-sacchi|access-date=2020-11-15|website=www.batimes.com.ar}}</ref> Ombi hili lilikuwa malalamiko ya kwanza rasmi yaliyowasilishwa na kikundi cha [[watoto]] walio chini ya [[umri]] wa [[miaka]] 18 juu ya mabadiliko ya hali ya hewa chini ya [[Makubaliano juu ya Haki za Watoto]]. Sacchi imeshiriki kama mwanaharakati katika mtandao wa ''Slow Food Argentina'', kikundi cha ulimwengu kinachofanya [[kazi]] kwa uhifadhi wa bioanuwai na chakula kizuri, safi, na [[haki]]. Kuhusu uanaharakati unaohusiana na kula kwa afya, pia ameshiriki katika ''Terra Madre Salone del Gusto'' na katika [[shughuli]] za ''La Comunidad Cocina Soberana de Buenos Aires'', [[jamii]] ya ''slow food'' huko Buenos Aires.<ref>{{Cite web|last=Food|first=Slow|date=2019-09-25|title="Give Us Back Our Future." Chiara Sacchi, Slow Food Activist with Greta to the UN|url=https://www.sustainable-news.com/2019/09/25/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|access-date=2020-11-15|website=Sustainable News|language=en-US|accessdate=2021-06-17|archivedate=2020-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201121012821/https://www.sustainable-news.com/2019/09/25/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/}}</ref> Amesema wazi juu ya [[uhuru]] wa [[chakula]] :<blockquote>Ninakuza kanuni za ''Slow Food'' kwa sababu ninaamini kuwa kuna njia zingine za uzalishaji wa chakula, ambazo hazidhuru asili na wanadamu. . . Sio tu kwamba [[serikali]] hazichukui jukumu la kurekebisha na kuzuia uharibifu unaosababishwa na mfumo wa chakula, zinaruhusu sumu kuendelea kutua kwenye [[sahani]] zetu.<ref name=":1" /> </blockquote> Sacchi pia ni msaidizi mkeleketwa wa hatua ya pamoja: <blockquote>Kila mabadiliko makubwa hutoka kwa raia, kutoka kwa watu. . . Ninapozungumza juu ya kuingia mtaani, nazungumza juu ya kuhamasisha, kuunda nguvu ya pamoja.<ref name=":1" /> </blockquote> Anajulikana kwa kauli mbiu yake ''Give Us Back Our Future''. Sacchi ni sehemu ya harakati inayokua ya vijana ambayo inakuza usawa wa [[kizazi]] katika hatua za hali ya hewa. ==Marejeo== {{marejeo}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 2002]] [[Jamii:Wanawake wa Argentina]] [[Jamii:Wanaharakati wa Argentina]] [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] r5zdniqo7pwg4qhlsol9qe43jewintw 0 150477 1610925 1583143 2026-10-24T18:43:31Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610925 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |Jina = Christian Sebastia |Img = Christian Sebastia portrait 2022.jpg |Img_capt = Christian Sebastia mwaka 2022 |Background = solo_singer |Amezaliwa = {{birth date and age|1974|5|7|df=yes}} |Asili yake = [[Ciudad Guayana]], [[Venezuela]] |Aina ya muziki = Muziki wa Kikristo, [[Nyimbo za Kiinjili|Injili]] |Kazi yake = [[Mwimbaji]], [[mwanamuziki]], mtayarishaji na mchungaji |Aina ya sauti = Baritone |Miaka ya kazi = 1986–mpaka sasa |Studio = Carismah Studios |Tovuti = [http://www.christiansebastia.com christiansebastia.com] }} '''Christian Sebastia''' (alizaliwa [[Mei 7]], [[1974]] huko [[Ciudad Guayana]], Bolívar, [[Venezuela]]) ni [[mwimbaji]], [[mwanamuziki]], [[mtayarishaji]] na [[mtunzi]] wa nyimbo kutoka Venezuela, aliyepata uraia wa [[Marekani]] mwaka 2023.<ref name="uraia">{{Rejea tovuti|author=Christian Sebastia|url=https://www.instagram.com/p/CzrXq1_OMoV/|title=Cuando me haga ciudadano, no diré nada, pero habrá señales…|work=[[Instagram]]|date=2023-11-15|language=es|accessdate=2026-07-08}} Chapisho la akaunti rasmi iliyothibitishwa ya Sebastia linaloonyesha sherehe yake ya kupata uraia wa Marekani.</ref> Yeye ni mmoja wa waimbaji na watayarishaji mashuhuri wa Kikristo nchini Venezuela na ni mtetezi wa muziki wa Praise and [[Worship]], unaoitwa pia [[Nyimbo za Kiinjili|muziki wa Injili]].<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.rca.org/resources/theology-and-place-music-worship|title=Theology and Place of Music in Worship|work=Reformed Church in America|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191210053950/https://www.rca.org/resources/theology-and-place-music-worship|archivedate=2019-12-10}}</ref> == Maisha == Christian Sebastia ni mtoto wa kwanza kati ya watoto watano wa Juan Pablo Sebastia na Aura Mercedes Sebastia, wamisionari vijana wa Kivenezuela ambao, mnamo mwaka 1969, baada ya kumaliza masomo yao ya theolojia huko [[Puerto Rico]], walihamia [[Ciudad Guayana|Puerto Ordaz]], Venezuela, ambako walianza kazi yao ya umisionari.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://christiansebastia.com/wp/?page_id=2317|title=Biografía|work=christiansebastia.com|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220135911/http://christiansebastia.com/wp/?page_id=2317|archivedate=2016-12-20}}</ref> Mnamo mwaka 1996 alimwoa Eukarys Piña, na wana watoto watatu: Sabrina Sebastia (1999), Samantha Sebastia (2003) na Christian Sebastia Jr. (2005). Kuanzia mwaka [[2006]] hadi [[2015]], Christian alikuwa Mchungaji katika [[Kanisa|Kanisa la Yesu Kristo]] (Iglesia de Jesucristo) huko Ciudad Guayana, pamoja na mkewe Eukarys.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.iglesiadejesucristo.tv/|title=Iglesia de Jesucristo|accessdate=2016-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517061509/http://iglesiadejesucristo.tv/|archivedate=2017-05-17}}</ref> Mnamo Novemba 15, 2020, Christian na mkewe Eukarys waliwekwa wakfu kama Wahudumu wa Neno na [[:en:Christian Reformed Church in North America|Kanisa la Kikristo la Reformed la Amerika Kaskazini]] huko Spring, [[Texas]], [[Marekani]].<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www2.crcna.org/person/4596479|title=Christian Sebastia|date=2020-10-27|accessdate=2021-06-16|work=Christian Reformed Church|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195249/https://www2.crcna.org/person/4596479|archivedate=2021-06-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=https://www2.crcna.org/person/4596478|title=Eukarys Sebastia|date=2020-10-27|accessdate=2021-06-16|work=Christian Reformed Church|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195343/https://www2.crcna.org/person/4596478|archivedate=2021-06-24}}</ref> Mnamo Novemba 15, 2023, Christian alipata uraia wa Marekani kwa njia ya kuandikishwa uraia.<ref name="uraia" /> == Kazi == [[Faili:Christian Sebastia as a child speaking in Caracas, 1986.jpg|alt=Christian Sebastia akiwa "Nuevo Circo" ya Caracas, Venezuela mnamo mwaka 1986|thumb|Christian Sebastia akiwa "Nuevo Circo" ya Caracas, Venezuela mnamo mwaka 1986]] Albamu ya kwanza aliyoshiriki Christian Sebastia kama mwimbaji ilikuwa ''La Familia'' (1986), albamu ya nyimbo kumi iliyotayarishwa na baba yake, ambapo aliimba nyimbo mbili. Huo ulikuwa mwanzo rasmi wa kazi yake ya muziki, iliyompeleka kwenye majukwaa makubwa kama "Nuevo Circo" ya [[Caracas]], mbele ya watu zaidi ya elfu tisa. Mwaka mmoja baadaye alipata kutambuliwa na wasikilizaji Wakristo kupitia redio ya Radio Trans Mundial.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.twr.org/americas-spanish|title=Trans World Radio|work=twr.org|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305153426/https://www.twr.org/americas-spanish|archivedate=2017-03-05}}</ref> Mnamo mwaka 2003, albamu ''En Ti'' ilieneza kazi yake ya muziki kama msanii, mtunzi na mtayarishaji kimataifa. Mwaka 2004 alikuwa mwimbaji wa kwanza wa Kivenezuela kushiriki katika "Noche de Gala" ya [[Expolit]], maonyesho makubwa zaidi ya muziki na vitabu vya Kikristo katika Amerika ya Kilatini, na wimbo wake "Me Alegraré y Gozaré" uliingizwa katika albamu ya pamoja ''Llamados para este tiempo'' iliyotolewa na Expolit. Kwa miaka 14 mfululizo, Christian alikuwa mshiriki wa Expolit.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://expolit.com/Expolit|title=Expolit 2017|work=Expolit|accessdate=2016-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118031719/http://expolit.com/expolit/|archivedate=2017-01-18}}</ref> Mnamo Machi 2004, alijitokeza kwa usiku sita mfululizo katika ukumbi wa Monumental de [[Valencia (Venezuela)|Valencia]], na kila siku watu zaidi ya elfu 25 walihudhuria.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.carismah.com/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=25|title=25 mil watu katika Clamor a Dios|work=Carismah|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070629205809/http://www.carismah.com/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=25|archivedate=2007-06-29}}</ref> Mnamo Mei 2004, Christian alionekana kwenye jalada la toleo la 39 la gazeti la Revista Alerta (lililoanzishwa mwaka 1990 mjini [[New York]]), akiwa mwimbaji wa kwanza wa Kivenezuela kupata heshima hiyo. Kati ya nyimbo za albamu ''En Ti'' zinajulikana "Tiempo de Júbilo", "En Ti" na "Me Alegraré y Gozaré", nyimbo alizoimba katika ukumbi wa [[Madison Square Garden]] wa New York kuanzia Julai 27 hadi 29, mwaka 2006. Alikuwa mwimbaji wa kwanza wa Kikristo wa Kivenezuela kujitokeza mbele ya watu zaidi ya elfu 25, pamoja na wasanii wengine maarufu kama Martha Munizzi na Alvin Slaughter.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://noticiaaldia.com/2016/12/christian-sebastia-brilla-internacionalmente-como-productor-de-musica-cristiana/|title=Christian Sebastia brilla internacionalmente como productor de música cristiana|work=Noticia al Día|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221023445/http://noticiaaldia.com/2016/12/christian-sebastia-brilla-internacionalmente-como-productor-de-musica-cristiana/|archivedate=2016-12-21}}</ref> Mnamo mwaka 2008 alitoa albamu ''Tu Amor'', iliyorekodiwa moja kwa moja mbele ya watu zaidi ya elfu tatu katika Kanisa la Yesu Kristo huko Ciudad Guayana. Albamu hiyo ina wageni mashuhuri walioimba pamoja na Christian Sebastia: nyimbo "Tu Amor" na "Palabra del Señor" pamoja na mchungaji na msanii [[Marcos Witt]], mshindi wa tuzo saba za [[Grammy Latino]];<ref>{{Rejea tovuti|url=https://es.christiandaily.com/news/marcos-witt-obtuvo-su-septimo-premio-grammy-en-la-edicion-2025|title=Marcos Witt obtuvo su séptimo premio Grammy en la edición 2025|work=Diario Cristiano|language=es}}</ref> "Tu eres mi abrigo" pamoja na baba yake, mchungaji Juan Sebastia; na "Para darte la Gloria" pamoja na msanii Jennifer Salinas. Katika mwaka huo huo, albamu ''Tu Amor'' ilishinda tuzo ya Mara de Oro kama albamu bora ya muziki wa Kikristo ya mwaka 2008.<ref name="andes">{{Rejea tovuti|url=http://diariodelosandes.com/index.php?r=site/noticiasecundaria&id=36271|title=Mara de Oro a la mejor producción cristiana del año|work=Diario de Los Andes|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220102749/http://diariodelosandes.com/index.php?r=site/noticiasecundaria&id=36271|archivedate=2016-12-20}}</ref> Mnamo mwaka 2011 alishinda tena tuzo ya Mara de Oro kama mtayarishaji bora wa ziara ya "25 Conmemorativo" ya Marcos Witt nchini Venezuela.<ref name="panoramawitt">{{Rejea tovuti|url=http://www.panorama.com.ve/espectaculos/Venezolano-Christian-Sebastia-comparte-su-talento-junto-con-Marcos-Witt-20161101-0071.html|title=Venezolano Christian Sebastia comparte su talento junto con Marcos Witt|work=Panorama|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220155155/http://www.panorama.com.ve/espectaculos/Venezolano-Christian-Sebastia-comparte-su-talento-junto-con-Marcos-Witt-20161101-0071.html|archivedate=2016-12-20}}</ref> Kuanzia mwaka 2013, Christian alikuwa mtayarishaji wa [[Mónica Rodríguez|Monica Rodriguez]], msanii wa Kikristo na mwanamke wa kwanza wa Kivenezuela kushinda tuzo ya [[Grammy Latino]] (2010) kwa albamu bora ya Kikristo ya mwaka, ''Tienes que creer''.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.noticiacristiana.com/musica-cristiana/2010/11/monica-rodriguez-gana-grammy-latino-2010-y-desplaza-a-salmistas-favoritos.html|title=Monica Rodriguez gana Grammy Latino 2010|work=NoticiaCristiana.com|date=2010-11-12|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241215191004/https://noticiacristiana.com/musica-cristiana/2010/11/monica-rodriguez-gana-grammy-latino-2010-y-desplaza-a-salmistas-favoritos.html|archivedate=2024-12-15|accessdate=2026-07-08|url-status=dead}}</ref> Mnamo mwaka 2014, Christian alishinda tuzo ya Mara de Oro kama mtayarishaji wa ziara ya Monica Rodriguez kupitia [[Ekuadori]], [[Meksiko]], [[Marekani]] na Venezuela.<ref name="panoramaprod">{{Rejea tovuti|url=http://www.panorama.com.ve/espectaculos/Christian-Sebastia-se-destaca-como-productor-de-musica-cristiana-20161212-0067.html|title=Christian Sebastia se destaca como productor de música cristiana|work=Panorama|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220154245/http://www.panorama.com.ve/espectaculos/Christian-Sebastia-se-destaca-como-productor-de-musica-cristiana-20161212-0067.html|archivedate=2016-12-20}}</ref> Katika kazi yake, ametayarisha na kushiriki katika matamasha mengi makubwa, akifanya kazi katika utayarishaji wa ziara za [[Marcos Witt]] nchini Venezuela: "Poderoso" (1998, watu elfu 22), "Todos tienen que saber" (2001, watu elfu 25), "Sana Nuestra Tierra" (2005, watu elfu 35), "Sobrenatural" (2008, watu elfu 60), "25 Conmemorativo" (2011, watu elfu 40) na "Sigues siendo Dios" (2016, watu elfu 50).<ref name="panoramawitt" /> Mnamo mwaka 2014 alishiriki katika tamasha la "Festival Juventud Libre" pamoja na wasanii wengine wa kitaifa na kimataifa, mbele ya watu zaidi ya elfu 25.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.cnbv.org.ve/web/index.php/contactos/39-nacional/714-festival-juventud-libre-2014|title=Festival Juventud Libre 2014|work=cnbv.org.ve|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221010410/http://www.cnbv.org.ve/web/index.php/contactos/39-nacional/714-festival-juventud-libre-2014|archivedate=2016-12-21}}</ref> Mnamo Mei 2018 alitoa albamu ''Tengo Fe'', yenye wageni mashuhuri kama [[Ilan Chester]], [[Mariaca Semprún]], Luis Fernando Borjas (mwimbaji wa bendi ya [[Guaco]]), Gabriela Cartulano na Clayton Uehara.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.naguara.com/2018/05/christian-sebastia-regala-con-amor.html|title=Christian Sebastia regala con amor|work=Naguará|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190722182556/https://www.naguara.com/2018/05/christian-sebastia-regala-con-amor.html|archivedate=2019-07-22}}</ref> Albamu hiyo ilitayarishwa na lebo ya Carismah Studios na CA Entertainment Group. Mnamo Aprili 5, 2019, albamu ''Tengo Fe'' iliteuliwa kwa toleo la XV la Tuzo za Arpa (Premios Arpa) katika makundi matatu: "Albamu Bora ya Pop/Fusion", "Wimbo Bora wa Ushirikiano" (Principe de Paz pamoja na Clayton Uehara) na "Mtayarishaji Bora".<ref>{{Rejea tovuti|url=http://premiosarpa.org/2019/04/05/xv-edicion-premios-arpa/|title=XV Edición Premios Arpa|work=Premios Arpa|date=2019-04-05|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002180203/https://premiosarpa.org/2019/04/05/xv-edicion-premios-arpa/|archivedate=2023-10-02}}</ref> Mnamo Novemba 21, 2019, katika sherehe ya toleo la XV la Tuzo za Arpa iliyofanyika katika ukumbi wa Teatro Gran Recinto mjini [[Mexico City]], Christian alishinda tuzo ya Mtayarishaji wa Mwaka kwa albamu ''Tengo Fe''.<ref name="arpaxv">{{Rejea tovuti|url=https://www.premiosarpa.org/copia-de-edici%C3%B3n-vi|title=XV Edición Premios Arpa – Ganadores|work=Premios Arpa|language=es|accessdate=2026-07-08}}</ref> Mnamo Septemba 2024 alitoa albamu ''Tu Corazón'', yenye nyimbo kumi na tatu.<ref name="tucorazon">{{Rejea tovuti|url=https://music.apple.com/ec/album/tu-coraz%C3%B3n/1767719360|title=Tu Corazón – Christian Sebastia|work=[[Apple Music]]|date=2024-09-15|accessdate=2026-07-08}}</ref> == Diskografia == * ''La Familia'' * ''En Ti''<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.allmusic.com/album/en-ti-mw0002290174|title=En Ti|work=AllMusic|language=en}}</ref> * ''Llamados para este tiempo''<ref>{{Rejea tovuti|url=http://devocionmusical.com/expolit/audio/albums/expolit-2004|title=Llamados para este tiempo – Expolit 2004|work=Devoción Musical|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221193020/http://devocionmusical.com/expolit/audio/albums/expolit-2004|archivedate=2016-12-21}}</ref> * ''Tu Amor''<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.allmusic.com/album/tu-amor-mw0002290235|title=Tu Amor|work=AllMusic|language=en}}</ref> * ''eXplosión 2013''<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.explosion.com.ve/2014/proyecto.html|title=eXplosión 2013|work=explosion.com.ve|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220185006/http://www.explosion.com.ve/2014/proyecto.html|archivedate=2016-12-20}}</ref> * ''Tengo Fe''<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.discogs.com/Christian-Sebastia-Tengo-Fe/release/12011919|title=Christian Sebastia – Tengo Fe|work=Discogs|language=en}}</ref> * ''Tu Corazón'' (2024)<ref name="tucorazon" /> == Tuzo na uteuzi == * Mara de Oro – "Albamu Bora ya Muziki wa Kikristo" (2008), kwa ''Tu Amor''<ref name="andes" /> * Mara de Oro – "Mtayarishaji Bora wa Ziara" (2011), ziara ya "25 Conmemorativo" ya Marcos Witt<ref name="panoramawitt" /> * Mara de Oro – "Mtayarishaji Bora wa Ziara" (2014), ziara ya Monica Rodriguez<ref name="panoramaprod" /> * Tuzo ya ARPA – "Mtayarishaji wa Mwaka", toleo la XV (2019), kwa ''Tengo Fe''<ref name="arpaxv" /> * Uteuzi – Tuzo za ARPA, "Albamu Bora ya Pop/Fusion" (2019), kwa ''Tengo Fe''<ref name="arpaxv" /> * Uteuzi – Tuzo za ARPA, "Wimbo Bora wa Ushirikiano" (2019), kwa "Príncipe de Paz" (pamoja na Clayton Uehara)<ref name="arpaxv" /> == Marejeo == {{marejeo}} == Viungo vya nje == * [http://www.christiansebastia.com/ Tovuti rasmi ya Christian Sebastia] * [http://studio.carismah.com/ Carismah Studios] {{Wayback|url=http://studio.carismah.com/ |date=20250215184253 }} {{DEFAULTSORT:Sebastia, Christian}} [[Jamii:Waliozaliwa 1974]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamuziki wa Venezuela]] [[Jamii:Arusha Editathon Muziki]] [[Jamii:Muziki wa Kikristo]] 9dwuolyandc60u04j9f197or20sxoyr 0 151316 1610918 1255083 2026-10-24T18:15:40Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610918 wikitext text/x-wiki [[File:CHI logo with yellow background.png|thumb|Nembo ya Child Helpline International]] '''Child Helpline International''' ni mtandao wa kimataifa wa simu 173 za watoto katika nchi 142 (hadi [[Desemba]] [[2019]]). <ref>{{Cite web|url=http://www.childhelplineinternational.org/child-helplines/child-helpline-network/|title=Child helplines Archive - Child Helpline International|work=Child Helpline International|language=en-US|accessdate=2017-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523035155/http://www.childhelplineinternational.org/child-helplines/child-helpline-network/|archivedate=2017-05-23|url-status=dead}}</ref> == Historia == Mnamo [[1989]], mwanzilishi wa Child Helpline International, Jeroo Billimoria aligundua wazo la kuunda mtandao wa kimataifa wa nambari za simu za usaidizi za watoto, ambazo zinaweza kutoa usaidizi wa kiufundi kwa kila mmoja, na katika nchi ambazo zilitaka kuanzisha au kupanua nambari zao za usaidizi . Hii ilisababisha mkutano, uliofanyika [[Amsterdam]] mwaka wa [[2003]], na kuhudhuriwa na wawakilishi kutoka kwa simu 49 za watoto kutoka kote ulimwenguni. Katika mkutano huu, Child Helpline International ilizinduliwa. <ref>{{Cite web|url=http://www.childhelplineinternational.org/about/our-story/|title=CHI - Child Helpline International|publisher=|accessdate=2022-05-31|archivedate=2022-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220129132433/https://www.childhelplineinternational.org/about/our-story/}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania]] [[Jamii:Haki za binadamu]] [[Jamii:Haki za watoto]] 1gp7skjunj30kc2z5sr7eks4d0f79nj 0 171469 1610759 1539256 2026-10-24T13:18:29Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610759 wikitext text/x-wiki '''Ayoub Abdellaoui''' (alizaliwa [[16 Februari]] [[1993]]) ni [[mwanasoka]] wa kulipwa kutoka [[Algeria]] anayechezea MC Alger<ref>{{cite web |url=https://www.lescore.dz/2022/07/12/mercato-ayoub-abdellaoui-signe-au-mc-alger-officiel/ |title=Mercato : Ayoub Abdellaoui signe au MC Alger (officiel) |website=lescore.dz |date=12 July 2022 |accessdate=12 July 2022}}</ref> na timu ya taifa ya [[Algeria]]. Anacheza kama beki wa kati na [[beki]] wa kushoto. ==Kazi== Mnamo [[tarehe]] 3 Januari [[2018]], miezi sita kabla ya kumalizika kwa mkataba wake na USM Alger, Abdellaoui alitia saini mkataba wa miaka mitatu na klabu ya Uswizi FC Sion, kuanzia tarehe 1 Julai [[2018]].<ref>{{cite web |url=http://www.dzfoot.com/2018/01/03/transferts-abdellaoui-au-fc-sion-111778.php |title=Transferts : Abdellaoui au FC Sion |website=dzfoot.com |access-date=3 January 2018 |accessdate=2023-06-10 |archivedate=2018-01-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180103222840/http://www.dzfoot.com/2018/01/03/transferts-abdellaoui-au-fc-sion-111778.php }}</ref> Tarehe 29 [[Agosti]] [[2021]], Abdellaoui alijiunga na klabu ya Al-Ettifaq ya Saudi Arabia <ref>{{cite web |title=الاتفاق يكمل أجانبه بالتعاقد مع الجزائري أيوب عبداللاوي |url=https://sabq.org/PWysM9 |accessdate=2023-06-10 |archive-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829211640/https://sabq.org/PWysM9 |url-status=dead }}</ref>Mnamo tarehe 12 [[Julai]] [[2022]], Abdellaoui alijiunga na MC Alger.<ref>{{cite web |url=https://www.mediafootdz.dz/mc-alger-ayoub-abdellaoui-10eme-recrue/ |title=MC Alger : Ayoub Abdellaoui 10ème recrue |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130154333/https://mediafootdz.dz/mc-alger-ayoub-abdellaoui-10eme-recrue/ |archivedate=2024-11-30 |accessdate=2023-06-10 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rivalite-dz.com/?p=13337 |title=Football: Ayoub Abdellaoui rejoint le MCA |accessdate=2023-06-10 |archivedate=2022-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220712201309/https://rivalite-dz.com/?p=13337 }}</ref>Mnamo mwaka 2013, Abdellaoui alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Algeria ya umri chini ya miaka 20 kwenye [[Mashindano]] ya U-20 ya [[Afrika]] ya [[2013]]. Miaka miwili baadaye, alikuwa katika timu ya taifa ya [[Algeria]] chini ya umri wa miaka 23 katika kuwania [[Kombe la Mataifa ya Afrika|Kombe]] la Mataifa ya Afrika la U-23 2015 nchini [[Senegal]]. <ref>{{cite web|url=http://www.dzfoot.com/2013/03/06/en-u20-la-selection-pour-le-championnat-dafrique-u-20-23359.php|title=EN U20 : La sélection pour le Championnat d'Afrique U-20|publisher=DZfoot|language=fr|date=March 6, 2013|access-date=December 1, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dzfoot.com/2015/11/18/can-u23-pas-de-pro-dans-les-23-algeriens-77366.php|title=CAN U23 : Pas de "pro" dans les 21 algériens|author=M-A-D|publisher=DZFoot|language=fr|date=November 18, 2015|access-date=November 30, 2015|archive-date=2018-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725123028/http://www.dzfoot.com/2015/11/18/can-u23-pas-de-pro-dans-les-23-algeriens-77366.php|url-status=dead}}</ref> ==Heshima== '''USM Alger''' * Ligi Ya [[Algeria]] Professionnelle 1: 2015-16 * Kombe la [[Algeria]] Super: 2016 '''Algeria''' * Kombe la [[Kiarabu]] la [[FIFA]]: 2021 ==Marejeo== {{Reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Algeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1993]] [[Jamii:Watu walio hai]] 69spm28p8ugvbc3scax9mj6fbe49o9y 0 184285 1610930 1344203 2026-10-24T19:27:17Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Al_Akhawayn_Campus.jpg|Al_Akhawayn_Campus.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Al Akhawayn Campus.jpg|]]. 1610930 wikitext text/x-wiki '''Chuo Kikuu cha Al Akhawayn''' (kwa Kiarabu: جامعة الأخوين, kwa Kiberber: Tasdawit En Wawmaten) ni [[Chuo Kikuu|chuo kikuu]] huru, cha umma, kisicho na faida, na kinachochanganya jinsia kilichopo Ifrane, [[Moroko|Morocco]], kilomita 70 (maili 43) kutoka mji wa kifalme wa Fez, katika [[Atlas (milima)|Milima ya Atlas]] ya Kati. Lugha ya kufundishia ni [[Kiingereza]].<ref>{{Cite web|url=http://www.jsu.edu/news/july_dec2005/07202005b.html|title=Moroccan Encounter:Letters from a Foreign Land|website=www.jsu.edu|date=2005-07-20|access-date=2017-12-26}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Vyuo vikuu vya Moroko]] [[Jamii:AWC GWEI]] pbw2syzyzkykryyrxxepti321ggg017 0 188663 1610947 1358200 2026-10-25T01:23:09Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610947 wikitext text/x-wiki [[Faili:Erin McNaught 2012.jpg|thumb|McNaught katika Paris Hilton: Marquee The Star Sydney mnamo Machi 2012.]] '''Erin McNaught''' (amezaliwa [[22 Mei]] [[1982]])<ref name=born>{{cite web|last1=Edwards|first1=Amy|title=The word|url=http://newsstore.fairfax.com.au/apps/viewDocument.ac?page=1&sy=nstore&kw=erin+mcnaught&pb=all_ffx&dt=selectRange&dr=entire&so=relevance&sf=text&sf=headline&rc=10&rm=200&sp=nrm&clsPage=1&docID=NCH0607291OUN734CQAC|work=[[The Newcastle Herald]]|publisher=([[Fairfax Media]])|access-date=27 May 2012|last2=Gadd|first2=Michael|date=29 July 2006|archive-date=24 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624093348/http://newsstore.fairfax.com.au/apps/viewDocument.ac?page=1&sy=nstore&kw=erin+mcnaught&pb=all_ffx&dt=selectRange&dr=entire&so=relevance&sf=text&sf=headline&rc=10&rm=200&sp=nrm&clsPage=1&docID=NCH0607291OUN734CQAC|url-status=dead}}</ref> ni [[mwanamitindo]], [[mwigizaji]], [[mtangazaji]], mtu maarufu wa [[runinga]] na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka [[Australia]]. McNaught alikua nchini Australia pamoja na kaka zake wakubwa na alianza kupiga muziki katika bendi iitwayo ''Short Straw'' akiwa na umri wa ujana. Baada ya kuanzisha kazi ya uanamitindo, aliwakilisha Australia katika mashindano ya ''Miss Universe'' mwaka 2006. Baada ya kushiriki, McNaught aliweza kupata mikataba zaidi ya uanamitindo na kazi za runinga. Mnamo mwaka [[2007]] alichukua masomo ya uigizaji na kupata nafasi katika tamthilia ya ''Neighbours'' akicheza jukumu la ''Sienna Cammeniti''. Mnamo mwaka [[2010]], alifanya kazi na MTV na alikuwa mtangazaji wa kipindi chao cha ''MTV Hits Weekly Hot30 Countdown''.<ref name=father>{{cite web|title=Erin McNaught drops Dancing With The Stars training to be at her father's hospital bedside after car crash|url=http://www.news.com.au/entertainment/celebrity/erin-mcnaught-drops-dancing-with-the-stars-training-to-be-at-her-fathers-hospital-bedside-after-car-crash/story-fn907478-1226313091851|work=[[The Daily Telegraph (Sydney)|The Daily Telegraph]]|publisher=([[News Limited]])|access-date=28 May 2012|date=29 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131026095101/http://www.news.com.au/entertainment/celebrity/erin-mcnaught-drops-dancing-with-the-stars-training-to-be-at-her-fathers-hospital-bedside-after-car-crash/story-fn907478-1226313091851|archivedate=2013-10-26|url-status=dead}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanamitindo wa Australia]] [[Jamii:Wanawake wa Australia]] 2chhzapvqbfbm7ms6o2y0uklybnk9qu 0 192927 1610623 1370727 2026-10-24T12:00:57Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610623 wikitext text/x-wiki [[Faili:Antony Curic (cropped).jpg|thumb|Antony Ćurić]] '''Antony Stjepan Ćurić''' (alizaliwa Januari 16, [[2001]]) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka [[Kanada]] ambaye anachezea timu ya ND Gorica katika Ligi ya Pili ya [[Slovenia]].<ref name=ryerson>{{Cite web|url=https://ryersonrams.ca/news/2020/12/18/soccer-m-rams-mens-soccer-player-antony-curic-signs-with-toronto-fc-ii.aspx|title=Rams men's soccer player Antony Curic signs with Toronto FC II|date=December 18, 2020|first=Emile|last=Riga|work=[[Ryerson Rams]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bramptonguardian.com/community-story/6810251-eagles-claim-provincial-title-in-the-midst-of-trying-soccer-season/|title=Eagles claim provincial title in the midst of trying soccer season|first=Iain|last=Colpitts|date=August 15, 2016|work=[[Mississauga News]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507160312/https://www.bramptonguardian.com/community-story/6810251-eagles-claim-provincial-title-in-the-midst-of-trying-soccer-season/|archivedate=2021-05-07|accessdate=2024-12-05|url-status=dead}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|2001|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada]] f8rxm4pu63e6wzj02abwzk490til4q2 0 195452 1611075 1609804 2026-10-25T08:47:09Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611075 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = Taasisi ya Kitaifa ya Maandalizi ya Kitaaluma | native_name = Institut national de préparation professionnelle (INPP) | formation = 29 Juni 1964 | type = Taasisi ya umma | headquarters = [[Kinshasa]] | region_served = [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | website = {{URL|http://www.inpp.cd}} }} '''Taasisi ya Kitaifa ya Maandalizi ya Kitaaluma''' (kwa Kifaransa: ''Institut national de préparation professionnelle'', kwa kifupi '''INPP''') ni taasisi ya umma ya [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Inatoa mafunzo ya ufundi na ya kazi kwa wafanyakazi na kwa makampuni. Taasisi iko chini ya Wizara ya Ajira, Kazi na Hifadhi ya Jamii.<ref name="inpp" /> == Historia == INPP ilianzishwa kwa amri-sheria Na. 206 ya tarehe 29 Juni 1964.<ref name="inpp" /> Mwaka 2009, ilipata hadhi ya taasisi ya umma yenye uhuru wa kiutawala na wa kifedha.<ref name="inpp" /> Taasisi ilienea polepole katika mikoa ya nchi:<ref name="afric" /> * 1966: [[Kinshasa]]; * 1969: Kongo ya Chini (sasa [[Mkoa wa Kongo Kati|Kongo Kati]]); * 1971: [[Lubumbashi]]; * 1973: [[Kisangani]]; * 1981: [[Kikwit]]; * 1999: [[Kananga]]; * 2002: [[Mbuji-Mayi]] na [[Goma]]; * 2007: [[Uvira]]; * 2008: [[Kindu]]. Leo INPP inafanya kazi katika miji mingi mikubwa ya nchi. == Marejeo == {{Reflist|refs= <ref name="inpp">{{Rejea tovuti |title=Présentation |url=http://www.inpp.cd/presentation |website=INPP |language=fr |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704072937/http://www.inpp.cd/presentation |archivedate=2020-07-04 |accessdate=2026-10-20 |url-status=dead}}</ref> <ref name="afric">{{Rejea tovuti |title=Chapitre I : Présentation de l'INPP |url=https://www.africmemoire.com/part.3-chapitre-i-presentation-de-linpp-833.html |website=Africmemoire |language=fr}}</ref> }} == Viungo vya nje == * {{Official website|http://www.inpp.cd}} {{Vyuo vikuu vya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} {{Mbegu-elimu}} [[Jamii:Vyuo vikuu vya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Kinshasa]] 5qcgrbd40it1edg3wui16nfvgxccre2 0 196803 1610874 1384557 2026-10-24T16:00:19Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610874 wikitext text/x-wiki '''Bradley Robert Johner''' (aliyezaliwa [[4 Februari]], [[1969]]) ni mwimbaji wa [[muziki wa country]] kutoka [[Kanada]].<ref>[https://esask.uregina.ca/entry/johner_brad_1969-.html Brad Johner (1969- )]</ref><ref name=autogenerated>{{Cite web |url=http://www.countrymusicnews.ca/news.ihtml?step=2&article_id=333 |title=Country Music News Canadian country Music Artists CD's CDs CD Nashville report<!-- Bot generated title --> |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250124035445/http://www.countrymusicnews.ca/news.ihtml?step=2&article_id=333 |archivedate=2025-01-24 |accessdate=2025-01-10 |url-status=dead}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki}} {{BD|1969|}} [[Jamii:Waimbaji wa Kanada]] g1fcp91ob50929x5ns55hhwr55cjaub 0 201590 1610958 1591759 2026-10-25T02:41:40Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610958 wikitext text/x-wiki [[Faili:FLORENCE MULEKA BAJIKILA.jpg|thumb|300px|Senata Florence Muleka Bajikila (2025)]] '''Florence Muleka Bajikila''' (alizaliwa [[Mbuji-Mayi]], 6 Agosti 1960) ni mwanasiasa kutoka [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Kwa sasa ni [[Seneta]] kutoka Eneo Bunge la Mkoa wa Lomami<ref name="www.ceni.cd">Lien web |langue=fr |titre= ANNEXE I : Listes définitives des candidatures à l'élection des Sénateurs, Province: Lomami, Ville: KABINDA, Circonscription: LOMAMI |url=https://www.ceni.cd/sites/default/files/2024-04/CENI%20RDC%20-%20Elections%20des%20Senateurs%20-%20Listes%20Definitives%20-%20LOMAMI.pdf {{Wayback|url=https://www.ceni.cd/sites/default/files/2024-04/CENI%20RDC%20-%20Elections%20des%20Senateurs%20-%20Listes%20Definitives%20-%20LOMAMI.pdf |date=20251226224944 }} |site=www.ceni.cd |date=15 avril 2024 |consulté le=15 février 2024</ref>{{,}}<ref name="www.senat.cd">Lien web |langue=fr |titre=RDC : "Liste des Sénatrices" |url=https://www.senat.cd/vos-senateurs/les-senateurs-femmes/ |site=www.senat.cd |année=2024 |consulté le=15 février 2024</ref>. == Malumbano katika Seneti == Mnamo Agosti 8, 2024, [[Seneti]] iliwasilisha orodha ya mwisho ya wagombea waliochaguliwa kwa nyadhifa mbalimbali za ofisi ya mwisho ya baraza la juu la Bunge la Kongo. Kati ya maombi 20 yaliyopokelewa, moja tu ndiyo iliyokataliwa kwa nafasi ya Quaestor. Huu ni ugombeaji wa Seneta Muleka Bajikila Florence wa kikundi cha kisiasa [[chama cha siasa|Alliance of Unified and Allied Tshisekedists]] (ATU-A). Ile ya Pascal Omana kwenye wadhifa wa Naibu Quaestor hapo awali "chini ya kutoridhishwa", imethibitishwa kwa uhakika<ref name="afriliks.com">Lien web |url=https://afriliks.com/actualites/article/rdc-19-candidats-sur-la-liste-d-finitive-pour-7-si-ges-du-bureau-du-s-nat {{Wayback|url=https://afriliks.com/actualites/article/rdc-19-candidats-sur-la-liste-d-finitive-pour-7-si-ges-du-bureau-du-s-nat |date=20251226224909 }} |titre=RDC: 19 candidats sur la liste définitive pour 7 sièges du bureau du Sénat |site=afriliks.com |date=08 août 2024 |consulté le =15 février 2024</ref>{{,}}<ref name="infocongo.net">Lien web|langue=fr |titre=Sénat : l’élection des membres du bureau définitif de nouveau reportée à une date ultérieure |url=https://infocongo.net/2024/08/09/senat-lelection-des-membres-du-bureau-definitif-de-nouveau-reportee-a-une-date-ulterieure/ {{Wayback|url=https://infocongo.net/2024/08/09/senat-lelection-des-membres-du-bureau-definitif-de-nouveau-reportee-a-une-date-ulterieure/ |date=20250426184028 }} |site=infocongo.net |date=09 août 2024 |consulté le =15 février 2024</ref>{{,}}<ref name="radiodelafemme.net">Lien web|langue=fr |titre=Sénat : Carole Agito et Florence Muleka déposent également leurs candidatures à l’élection du Bureau définitif |url=https://radiodelafemme.net/senat-carole-agito-et-florence-muleka-deposent-egalement-leurs-candidatures-a-lelection-du-bureau-definitif/ |site=radiodelafemme.net |date=05 août 2024 |consulté le =15 février 2024</ref>{{,}}<ref name="actualite.cd">Lien web|langue=fr |titre=Élection du Bureau définitif du Sénat : nouveau report pour des raisons sécuritaires et techniques |url=https://actualite.cd/2024/08/09/election-du-bureau-definitif-du-senat-nouveau-report-pour-des-raisons-securitaires-et |site=actualite.cd |date=09 août 2024 |consulté le =15 février 2024</ref>. ===Faragha === Florence Muleka Bajikila, ni mke wa [[mfanyabiashara]] kutoka [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Albert Yuma]]<ref name="acp.cd">Lien web|langue=fr |titre=L’affaire opposant le ministère public et la partie civile contre Florence Muleka renvoyée à mardi prochain |url=https://acp.cd/nation/laffaire-opposant-le-ministere-public-et-la-partie-civile-contre-florence-muleka-renvoyee-a-mardi-prochain/ |site=acp.cd |date=22 mars 2021 |consulté le =15 février 2024</ref>. == Makala zinazohusiana == * [[Noëlla Bachebandey Manzolo]] * [[Anne Mbunguje Marembo]] * [[Cathy Botema Mboyo]] * [[Nadine Boboy Mwanela]] * [[Arlette Bahati Tito]] * [[Renabelle Kayala Ninga]] == Marejeo == {{marejeo}} {{mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1960|}} [[Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:wabunge wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] tkfo1wybe2cgbq6q85h55b9ub7k3q85 0 202486 1611100 1515343 2026-10-25T10:38:22Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611100 wikitext text/x-wiki '''Marilyn Jeanne Seely''' ([[6 Julai]] [[1940]] - [[1 Agosti]] [[2025]])<ref name="Allmusic Bio">{{cite web |last1=Huey |first1=Steve |title=Jeannie Seely: Biography & History |url=https://www.allmusic.com/artist/jeannie-seely-mn0000234004/biography |publisher=[[AllMusic]] |access-date=April 10, 2020}}</ref> alikuwa [[mwimbaji]], [[mtunzi wa nyimbo]], mtayarishaji wa rekodi, [[mwigizaji]] na mwandishi kutoka [[Marekani]].<ref name="Meadville">{{cite web |title=Big Honor for Jeannie Seely Later This Month |url=https://www.meadvilletribune.com/news/big-honor-for-jeannie-seely-later-this-month/article_33217218-12b4-11ea-9446-8ba8dd6a496c.html |website=[[Meadville Tribune]] |date=2 December 2019 |access-date=April 8, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191202161205/https://www.meadvilletribune.com/news/big-honor-for-jeannie-seely-later-this-month/article_33217218-12b4-11ea-9446-8ba8dd6a496c.html |archivedate=2019-12-02 |url-status=dead}}</ref><ref name="PBS">{{cite web |last1=Burns |first1=Ken |title=Country Music: Jeannie Seely Biography |url=https://www.pbs.org/kenburns/country-music/jeannie-seely-biography/ |publisher=[[PBS]] |access-date=April 8, 2020}}</ref><ref name=honored55years>{{Rejea tovuti |last=Windsor |first=Pam |title=Country Singer Jeannie Seely Honored For 55 Years As A Member Of The Grand Ole Opry |url=https://www.forbes.com/sites/pamwindsor/2022/09/19/country-singer-jeannie-seely-honored-for-55-years-as-a-member-of-the-grand-ole-opry/ |access-date=2022-09-27 |website=Forbes |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{Mbegu-mwanamuziki}} {{BD|1940|2025}} [[Jamii:Waimbaji wa Marekani]] rwgxumkj1e7fvunzykcp76jvlea77s4 4 208508 1610936 1610517 2026-10-24T20:31:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1610936 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-10-24) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 64 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 71 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-10-24)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 467 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 658 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2724 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 625 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 392 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 400 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 179 |- | [[Ethiopia]] | 7.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 289 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 366 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 382 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 6.52 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 362 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Uingereza]] | 6.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Norwei]] | 5.77 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 98 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#228B22; color:white" | 765 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 251 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 179 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Kamerun]] | 4.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Uturuki]] | 4.42 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Vatikani]] | 4.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Uhindi]] | 4.07 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 321 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 179 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Burkina Faso]] | 3.85 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Vietnam]] | 3.81 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Vanuatu]] | 3.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Nepal]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 166 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 166 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Komori]] | 3.21 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 538 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Bhutan]] | 2.74 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 197 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Nchi iliyoendelea]] | 2.27 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Jiko la ardhini]] | 1.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 174 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 35102 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 23949 || ↑ +9.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 201.7 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 137.6 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2649 || ↓ -23.8% |- | 2 || [[Korea Kusini]] || 765 || ↑ +381.1% |- | 3 || [[Kenya]] || 658 || ↑ +8.4% |- | 4 || [[Marekani]] || 625 || ↓ -9.9% |- | 5 || [[Komori]] || 531 || ↑ +453.1% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 467 || ↑ +5.9% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 400 || ↑ +9.0% |- | 8 || [[Uingereza]] || 372 || ↑ +9.4% |- | 9 || [[Burundi]] || 370 || ↓ -6.6% |- | 10 || [[Urusi]] || 366 || ↑ +11.9% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 485 || 38.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 363 || 29.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 162 || 13.0% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 94 || 7.5% |- | 5 || [[User:Iepsep43|Iepsep43]] || 12 || 1.0% |- | 6 || [[User:Pristome|Pristome]] || 10 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 9 || 0.7% |- | 8 || [[User:Score Beethoven|Score Beethoven]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 10 || [[User:Àncilu|Àncilu]] || 7 || 0.6% |- |} e0kd8asswm23b2tn7t1j6ibybv39hfu 1610964 1610936 2026-10-25T03:56:46Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1610964 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-10-25) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 64 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 71 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-10-25)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 461 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 626 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2637 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 620 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Ethiopia]] | 7.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 351 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 217 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 6.52 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Uingereza]] | 6.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Norwei]] | 5.77 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 228 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#228B22; color:white" | 771 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 255 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 283 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kamerun]] | 4.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uturuki]] | 4.42 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Vatikani]] | 4.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Uhindi]] | 4.07 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Burkina Faso]] | 3.85 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 284 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vietnam]] | 3.81 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Vanuatu]] | 3.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Nepal]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 153 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Komori]] | 3.21 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 533 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 160 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Bhutan]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 98 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Nchi iliyoendelea]] | 2.27 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jiko la ardhini]] | 1.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 174 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 35102 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 23949 || ↑ +9.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 201.7 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 137.6 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2649 || ↓ -23.8% |- | 2 || [[Korea Kusini]] || 765 || ↑ +381.1% |- | 3 || [[Kenya]] || 658 || ↑ +8.4% |- | 4 || [[Marekani]] || 625 || ↓ -9.9% |- | 5 || [[Komori]] || 531 || ↑ +453.1% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 467 || ↑ +5.9% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 400 || ↑ +9.0% |- | 8 || [[Uingereza]] || 372 || ↑ +9.4% |- | 9 || [[Burundi]] || 370 || ↓ -6.6% |- | 10 || [[Urusi]] || 366 || ↑ +11.9% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 485 || 38.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 363 || 29.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 162 || 13.0% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 94 || 7.5% |- | 5 || [[User:Iepsep43|Iepsep43]] || 12 || 1.0% |- | 6 || [[User:Pristome|Pristome]] || 10 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 9 || 0.7% |- | 8 || [[User:Score Beethoven|Score Beethoven]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 10 || [[User:Àncilu|Àncilu]] || 7 || 0.6% |- |} 4wovc794d248lxfvdrnnr7ro20qg56k 1610965 1610964 2026-10-25T04:10:50Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1610965 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-10-25) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 64 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 71 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-10-25)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 461 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 626 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2637 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 620 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Ethiopia]] | 7.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 351 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 217 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 6.52 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Uingereza]] | 6.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 372 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Norwei]] | 5.77 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 228 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#228B22; color:white" | 771 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 255 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 283 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kamerun]] | 4.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uturuki]] | 4.42 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Vatikani]] | 4.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Uhindi]] | 4.07 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Burkina Faso]] | 3.85 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 284 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vietnam]] | 3.81 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Vanuatu]] | 3.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Nepal]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 153 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Komori]] | 3.21 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 533 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 160 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Bhutan]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 98 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Nchi iliyoendelea]] | 2.27 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jiko la ardhini]] | 1.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 174 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 35102 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 23564 || ↑ +6.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 201.7 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 135.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2637 || ↓ -22.8% |- | 2 || [[Korea Kusini]] || 771 || ↑ +373.0% |- | 3 || [[Kenya]] || 626 || ↓ -0.3% |- | 4 || [[Marekani]] || 620 || ↓ -11.0% |- | 5 || [[Komori]] || 533 || ↑ +412.5% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 461 || ↑ +6.0% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 383 || ↑ +3.0% |- | 8 || [[Burundi]] || 377 || ↓ -3.1% |- | 9 || [[Uingereza]] || 372 || ↑ +7.2% |- | 10 || [[Jamhuri ya Watu wa China]] || 357 || ↑ +28.9% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 485 || 38.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 363 || 29.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 162 || 13.0% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 94 || 7.5% |- | 5 || [[User:Iepsep43|Iepsep43]] || 12 || 1.0% |- | 6 || [[User:Pristome|Pristome]] || 10 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 9 || 0.7% |- | 8 || [[User:Score Beethoven|Score Beethoven]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 10 || [[User:Àncilu|Àncilu]] || 7 || 0.6% |- |} 55ntnagwntd9nvlelbqg4vi8f6hugtc 1611108 1610965 2026-10-25T11:02:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1611108 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-10-25) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 64 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 71 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-10-25)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 461 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 645 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2726 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 620 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Ethiopia]] | 7.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 285 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 351 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 217 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 6.52 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Uingereza]] | 6.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 389 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Norwei]] | 5.77 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 228 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#228B22; color:white" | 771 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 255 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 283 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Kamerun]] | 4.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Uturuki]] | 4.42 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Vatikani]] | 4.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Uhindi]] | 4.07 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 318 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Burkina Faso]] | 3.85 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 284 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vietnam]] | 3.81 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Vanuatu]] | 3.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Nepal]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 153 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 8 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 176 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Komori]] | 3.21 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 533 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 160 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 232 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Bhutan]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 98 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Nchi iliyoendelea]] | 2.27 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 133 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 13 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jiko la ardhini]] | 1.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 17 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 174 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 35102 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 23564 || ↑ +6.1% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 201.7 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 135.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2637 || ↓ -22.8% |- | 2 || [[Korea Kusini]] || 771 || ↑ +373.0% |- | 3 || [[Kenya]] || 626 || ↓ -0.3% |- | 4 || [[Marekani]] || 620 || ↓ -11.0% |- | 5 || [[Komori]] || 533 || ↑ +412.5% |- | 6 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 461 || ↑ +6.0% |- | 7 || [[Afrika Kusini]] || 383 || ↑ +3.0% |- | 8 || [[Burundi]] || 377 || ↓ -3.1% |- | 9 || [[Uingereza]] || 372 || ↑ +7.2% |- | 10 || [[Jamhuri ya Watu wa China]] || 357 || ↑ +28.9% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 485 || 38.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 363 || 29.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 162 || 13.0% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 94 || 7.5% |- | 5 || [[User:Iepsep43|Iepsep43]] || 12 || 1.0% |- | 6 || [[User:Pristome|Pristome]] || 10 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 9 || 0.7% |- | 8 || [[User:Score Beethoven|Score Beethoven]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 10 || [[User:Àncilu|Àncilu]] || 7 || 0.6% |- |} grthw2lud5dio49i12pf12m1rpxql43 0 211624 1610924 1444275 2026-10-24T18:40:15Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610924 wikitext text/x-wiki [[Faili:Christian Nørgaard, Brentford F.C. footballer, May 2022.jpg|alt=Martin Zubimendi|thumb|240x240px|Nørgaard akichezea Brentford mnamo [[2022]]]] '''Christian Thers Nørgaard''' (alizaliwa [[10 Machi]] [[1994]])<ref>{{Citation|title=Get to Know: Christian Nørgaard|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/may/10-things-christian-norgaard/|language=en-gb|access-date=2025-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528183126/https://www.brentfordfc.com/news/2019/may/10-things-christian-norgaard/|archive-date=2019-05-28|url-status=dead}}</ref> ni mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Udeni]] ambaye anacheza kama [[kiungo mkabaji]] katika klabu ya [[Arsenal]] inayoshiriki Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) na [[timu ya taifa]] ya Usloveni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|work=fdp.fifa.org|accessdate=2025-08-11}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1994]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Denmark]] hwcknajrr29mpbymdkcmmmixu4q0aq2 0 222283 1610902 1538485 2026-10-24T17:07:23Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610902 wikitext text/x-wiki '''Carol Alyek Beyanga''' (alizaliwa [[1979]]) ni [[mwandishi wa habari]] [[mwandamizi]] na mhariri kutoka nchini [[Uganda]]<ref>{{Cite web|title=Carol Alyek Beyanga|url=https://wan-ifra.org/event_speakers/72430/|work=WAN-IFRA|accessdate=2026-02-05|language=en-US}}</ref>. Anafahamika zaidi kwa uongozi wake katika [[gazeti]] la ''Daily Monitor'', ambapo amehudumu katika nyadhifa mbalimbali za juu ikiwemo Mhariri wa Makala (''Features Editor'') na Mhariri Mtendaji anayehusika na maudhui ya kidijitali na uzalishaji. Pia ni mtetezi mkubwa wa weledi katika uandishi wa habari na uendelezaji wa vipaji vya wanahabari vijana<ref>{{Citation|title=Carol Beyanga - Managing Editor, NMG Digital|url=https://www.ntv.co.ug/ug/tv-anchors/carol-beyanga-managing-editor-nmg-digital-2421298|work=NTV Uganda|language=en|access-date=2026-02-05|archive-date=2025-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182534/https://www.ntv.co.ug/ug/tv-anchors/carol-beyanga-managing-editor-nmg-digital-2421298|url-status=dead}}</ref>. == Maisha ya awali na elimu == Carol Beyanga alipata elimu yake ya msingi na sekondari nchini Uganda. Alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Makerere]] ambapo alihitimu [[Shahada ya awali]] katika Mawasiliano ya Umma. Baadaye, alijiendeleza kimasomo nchini [[Uingereza]] katika Chuo Kikuu cha Leicester, ambapo alihitimu [[Shahada ya uzamili]] katika masuala ya habari na Mawasiliano<ref>{{Cite web|title=Carol Beyanga|url=https://borderdialogues.com/conference-speaker/carol-beyanga/|work=Border Dialogues|accessdate=2026-02-05|language=en-US}}</ref>. Elimu yake imekuwa msingi wa weledi wake katika kusimamia maudhui ya habari yanayozingatia maadili na ubora. == Kazi == Beyanga alianza kazi yake katika kampuni ya Monitor Publications Limited (MPL) kama mwandishi na baadaye kupanda ngazi kutokana na umakini wake katika uhariri. Akiwa mhariri wa makala, alileta mageuzi katika namna hadithi za kijamii, afya, na elimu zinavyosimuliwa, akizipa uzito sawa na habari za kisiasa. Amehusika kwa kiasi kikubwa katika mchakato wa kuhamisha maudhui ya gazeti hilo kutoka mfumo wa karatasi kwenda katika mifumo ya kidijitali<ref>{{Cite web|title=Journalism Department Holds Annual Media Convention 2023: Youth, Media & Communication Professionals Challenged to Harness Digital Media to Preserve Culture|url=https://news.mak.ac.ug/2023/10/journalism-department-holds-annual-media-convention-2023-youth-media-communication-professionals-challenged-to-harness-digital-media-to-preserve-culture/|work=Makerere University News|date=2023-10-18|accessdate=2026-02-05|language=en-US|author=Jane Anyango|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250208102638/https://news.mak.ac.ug/2023/10/journalism-department-holds-annual-media-convention-2023-youth-media-communication-professionals-challenged-to-harness-digital-media-to-preserve-culture/|archivedate=2025-02-08|url-status=dead}}</ref>. Mbali na kazi yake ya kila siku ya uhariri, Carol ni mshauri na mwalimu kwa waandishi wa habari wengi nchini Uganda. Amekuwa akiongoza mafunzo mbalimbali ya uandishi na kuhimiza ushiriki wa wanawake katika nafasi za maamuzi ndani ya vyumba vya habari. Pia, amekuwa akijihusisha na miradi mbalimbali ya kijamii inayolenga kuboresha maisha ya wanawake na watoto kupitia habari. == Uongozi na mchango wa kitaaluma == Mbali na majukumu yake ya uhariri, Beyanga ameshiriki katika majukwaa mbalimbali ya kitaifa na kimataifa yanayohusu maendeleo ya vyombo vya habari. Amechangia mijadala kuhusu mustakabali wa uandishi wa habari barani Afrika, akisisitiza umuhimu wa uhuru wa vyombo vya habari, uwazi, na uwajibikaji. Pia amekuwa akihamasisha uwepo wa wanawake katika nafasi za uongozi ndani ya sekta ya habari.<ref>{{Cite web|title=Carol Alyek Beyanga|url=https://wan-ifra.org/event_speakers/72430/|work=WAN-IFRA|access-date=2026-02-05}} </ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1979]] [[Jamii:Waandishi wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] hj6p59wqnqw6gcw6u3cee6jt7k7hhlo 0 228695 1610865 1510391 2026-10-24T14:49:14Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610865 wikitext text/x-wiki '''Bertha Stoneman''' (18 Agosti 1866 - 30 Aprili 1943) alikuwa mtaalamu wa mimea wa Afrika Kusini aliyezaliwa nchini Marekani. Alikuwa rais katika Chuo cha Huguenot kwa miaka 13 kutoka mwaka wa 1921 hadi mwaka wa 1933, na ni mwanzilishi wa Chama cha Wanawake wa Chuo Kikuu cha nchini Afrika Kusini. == Maisha ya awali na elimu == Bertha Stoneman alizaliwa kwenye shamba karibu na [[Jamestown, New York]], Yeye ni mtoto wa kike wa Byron Stoneman na mkewe Mary Jane Markaham Stoneman. Na Bibi yake aliitwa, Kate Stoneman,<ref>[https://www.newspapers.com/clip/6538472/bertha_stoneman_1897/ "Professor of Botany"] ''Harrisburg Daily Independent'' (September 4, 1897): 7. via [[Newspapers.com]]{{open access}}</ref> alikuwa mwanamke wa kwanza kupata kibali katika baraza la New York State, na mjomba wake George Stoneman alikuwa mwanajeshi katika [[Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani|Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Marekani]] na baadaye akawa gavana wa [[California]]. Bertha Stoneman alihitimu masomo ya shahada ya kwanza na ya udaktari katika botani kutoka katika Chuo Kikuu cha Cornell mnamo mwaka wa 1894 na mwaka wa 1896, mtawaliwa.<ref>[https://gradschool.cornell.edu/about/bertha-stoneman-phd-1894-botany Bertha Stoneman, PhD 1894, Botany] {{Wayback|url=https://gradschool.cornell.edu/about/bertha-stoneman-phd-1894-botany |date=20180423175842 }}, Cornell University Graduate School.</ref> Utafiti wake wa dissertation ulihusisha anthracnoses.<ref>Bertha Stoneman, [https://www.jstor.org/stable/2464269 "A Comparative Study of the Development of Some Anthracnoses"] ''Botanical Gazette'' 26(2)(August 1898): 69-120.</ref> == Kazi == [[Faili:Plants_and_their_ways_in_South_Africa_(1915)_(14773569171).jpg|thumb|picha kutoka kwa Bertha Stoneman, ''Mimea na njia zao katika Afrika Kusini'' (1915) (14773569171) ]] Baada ya masomo ya upili, alikubali nafasi ya mkuu wa idara ya mimea katika Chuo cha Huguenot, chuo cha wanawake huko Wellington, nchini Afrika Kusini. Alianzisha herbarium ya Huguenot na kukuza ukusanyaji wake wa mimea, na kufundisha kozi za saikolojia na kazi za mikono pamoja na botani.<ref>Ruth C. Ellenwood, [https://books.google.com/books?id=jzECQh-Y5Z4C&dq=Bertha+Stoneman&pg=PA189 "Bertha Stoneman, CHI: College President"] ''The Anchora of Delta Gamma'' (January 1934): 189.</ref> Mwaka 1923 alianzisha Shirikisho la Wanawake wa Chuo Kikuu cha Afrika Kusini, na kufanya kazi kama rais wake wa kwanza. Alikuja kuwa rais wa Chuo Kikuu cha Huguenot mnamo mwaka wa 1921,<ref>[https://books.google.com/books?id=nD8_AQAAMAAJ&dq=Bertha+Stoneman&pg=PA512 "A South African Presidency"] ''Cornell Alumni News'' 23(August 1921): 512.</ref> na aliamua kuacha kazi kutoka kwa nafasi hiyo mnamo mwaka wa 1933.<ref name="Creese">Mary R. Creese and Thomas M. Creese, [https://books.google.com/books?id=K9FkFg5ogZAC&dq=Bertha+Stoneman&pg=PA13 ''Ladies in the Laboratory III: South African, Australian, New Zealand, and Canadian Women in Science: Nineteenth and Early Twentieth Centuries''] (Scarecrow Press 2010): 12-14. {{ISBN|9780810872899}}</ref> Kitabu cha mafunzo cha Stoneman, Mimea na Njia zao Afrika Kusini (ya mwaka wa 1906),<ref>Bertha M. Stoneman, [https://books.google.com/books?id=QhgyAQAAMAAJ ''Plants and their Ways in South Africa''] (Longman, Green 1915).</ref><ref>Henry C. Cowles, [https://www.jstor.org/stable/2465579 "A South African Textbook in Botany"] ''Botanical Gazette'' 43(2)(February 1907): 139-140.</ref> ilikuwa maandishi yaliyotengwa sana katika shule za Afrika Kusini, kwa miongo kadhaa. Miongoni mwa wanafunzi wake maarufu walikuwa Olive Coates Palgrave na Ethel Doidge.<ref>[http://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.person.bm000051534 "Ethel Mary Doidge"] JStor Global Plants.</ref> == Maisha binafsi == Stoneman alifariki akiwa nyumbani Afrika Kusini mwaka wa 1943, alifikisha na umri wa miaka 76.<ref>"Native of Chautauqua Dies in South Africa" ''Dunkirk Evening Observer'' (May 1, 1943): 4. via [[Newspapers.com]]{{open access}}</ref> Machapisho yake yamehifadhiwa katika Chuo Kikuu cha Cornell.<ref>Guide to the Bertha Stoneman Papers, 1894-1945, Division of Rare and Manuscript Collections, Cornell University Library.</ref> Kuna maabara ya botani kutoka katika [[Chuo Kikuu cha Pretoria]] inayoitwa Stoneman, na Chama cha Wanawake na Wanafunzi wa Afrika Kusini kinachompa ushirika wa kila mwaka kwa jina lake.<ref>South African Association of Women Graduates, [http://www.saawg.org/Bursaries.html National Fellowship Awards 2016].</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{mbegu-mwanasayansi}} [[Jamii:Waliofariki 1943]] [[Jamii:Waliozaliwa 1866]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanabiolojia wa Marekani]] [[Jamii:Wanabiolojia wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 1qd2hjfra5k6zhfelb7tjcasyt80h04 0 229051 1610642 1610602 2026-10-24T12:12:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610642 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Leila Zerrougui|picha=Leila_Zerrougui_speaking_to_the_media_in_Kinshasa_(cropped).jpg|maelezo=Leila akizungumza kwenye vyombo vya Habari mjini [[Kinshasa]]|mahala_pa_kuzaliwa=[[Souk Ahras]], [[Algeria]]|tarehe_ya_kuzaliwa=1956}} '''Leila Zerrougui''' (amezaliwa [[1956]]) ni [[mtaalamu]] wa [[sheria]] kutoka nchini [[Aljeria|Algeria]] anayejihusisha katika [[haki za binadamu]] na usimamizi wa haki. Amewahi kuwa Mwakilishi Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa na Mkuu wa Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa Ustawi na Ulinzi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] (MONUSCO)<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=MONUSCO|url=https://monusco.unmissions.org/en|work=MONUSCO|publisher=United Nations Peace Operations|date=2026-10-23|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> tangu [[Januari]] [[2018]]. == Maisha ya Awali na Elimu == Zerrougui alizaliwa [[Souk Ahras]]. Alihitimu kutok katika shule ya ''L'École Nationale d'Administration'', Algiers, mwaka [[1980]]. Tangu mwaka wa [[1993]], ameshika nyadhifa mbalimbali za kitaaluma katika vyuo vya sheria nchini Algeria, na alikuwa mhadhiri mshiriki kutoka katika ''L'École Supérieure de la Magistrature'' (Algiers). Amechapisha kazi nyingi kuhusu usimamizi wa haki na haki za binadamu<ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Leila Zerrougui|url=https://childrenandarmedconflict.un.org/en/about/the-mandate/special-representative/leila-zerrougui|work=Office of the Special Representative of the Secretary-General for Children and Armed Conflict|publisher=Office of the Special Representative of the Secretary-General for Children and Armed Conflict|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Kazi == Alikuwa Mwakilishi Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuhusu Watoto na Migogoro ya Silaha kuanzia [[Septemba]] 2012 hadi Mei [[2017]]. Katika nafasi hiyo, alifanya kazi kama mtetezi huru wa kuongeza uelewa na kulinda haki za watoto walioathiriwa na migogoro ya silaha.Alikuwa mwanachama wa Kikundi Kazi kuhusu Kuwekwa Kizuizini Kiholela chini ya Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa tangu mwaka [[2001]], na alikuwa mwenyekiti na [[mwandishi]] mkuu wa kikundi hicho kuanzia [[2003]] hadi [[Mei]] [[2008]]. Kabla ya hapo, alikuwa na kazi ndefu katika mahakama za Algeria na mwaka [[2000]] aliteuliwa kuwa [[jaji]] katika [[Mahakama]] Kuu ya Algeria.Alifanya kazi kama jaji wa watoto na jaji wa ngazi ya kwanza kuanzia [[1980]] hadi [[1986]], na baadae jaji wa mahakama ya rufaa kuanzia 1986 hadi [[1997]]. Kuanzia [[1998]] hadi 2000 alikuwa mshauri wa kisheria katika Wizara ya Sheria, na kuanzia 2000 hadi [[2008]] alikuwa mshauri wa kisheria katika ofisi ya [[Rais]] wa Algeria. Pia alihudumu katika nyadhifa mbalimbali serikalini na alikuwa mwanachama wa Tume ya Taifa ya Mageuzi ya Mahakama nchini Algeria.<ref name=":2" /> Kabla ya kuteuliwa mwaka [[2012]], alikuwa Naibu Mwakilishi Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa na Naibu Mkuu wa MONUSCO, ambapo tangu mwaka 2008 aliongoza juhudi za kuimarisha utawala wa sheria na ulinzi wa raia. Mwaka [[2013]] alifuatiwa na Abdallah Wafy.Mwaka [[2021]] alifuatiwa na Bintou Keita kama mkuu wa MONUSCO<ref name=":1" />. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1956|}} [[Jamii:wanasheria wa Algeria]] [[Jamii:wanaharakati wa Algeria]] [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Majaji]] [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] nn7j2mvx1vi8wd8ed5qwv3li8w2g75w 0 232445 1611043 1537766 2026-10-25T07:55:40Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611043 wikitext text/x-wiki '''Howard Philip Milstein''' (alizaliwa [[1950]] au [[1951]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web| url = https://www.qchron.com/editions/eastern/zara-realty-s-new-housing-complex/article_5354888f-c14a-5f28-9fd9-a56585b80c84.html| title = Zara Realty's new housing complex {{!}} Eastern/Southeast Queens News {{!}} qchron.com| date = 21 October 2021| archiveurl = https://web.archive.org/web/20260518171956/https://www.qchron.com/editions/eastern/zara-realty-s-new-housing-complex/article_5354888f-c14a-5f28-9fd9-a56585b80c84.html| archivedate = 2026-05-18| accessdate = 2026-05-07| url-status = dead}}</ref> Milstein ni mwenyekiti, rais na afisa mkuu mtendaji wa ''New York Private Bank & Trust'' na benki yake inayoendesha shughuli, ''Emigrant Bank''. Alihudumu kama mwenyekiti wa ''New York State Thruway Authority'' hadi Novemba [[2014]] na aliongoza mchakato wa ununuzi wa uingizwaji wa ''Tappan Zee Bridge''. Yeye ni mwenyekiti wa ''Milstein Properties''.<ref>{{cite news|last=Fung|first=Amanda|title=Milstein Family Plans Future After Patriarch's Death|url=https://www.crainsnewyork.com/article/20100810/REAL_ESTATE/100819988/milstein-family-plans-future-after-patriarch-s-death|date=August 10, 2010|website=Crain's New York Business}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] othuvv7ltwywp6zf65h4by73jbmyv2i 0 236740 1610937 1546510 2026-10-24T20:37:01Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610937 wikitext text/x-wiki '''Cyrille Moktar Diabaté''' (amezaliwa 6 Oktoba 1973) ni mpiganaji mstaafu wa [[Ufaransa]] wamichezo mchanganyiko ya mapigano (MMA) na kickboxing. Pia ameshindana katika michezo ya shoot boxing na Muay Thai.<ref>[[http://boxing.nv.gov/uploadedFiles/boxingnvgov/content/results/KickBoxing/2011/07-30-11KB.pdf](http://boxing.nv.gov/uploadedFiles/boxingnvgov/content/results/KickBoxing/2011/07-30-11KB.pdf) {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} NSAC report of ISKA Kickboxing]</ref><ref name="Cyrille">{{Cite web |url=[http://fr.muaythaitv.com/news/cyrille-diabate-n1080.html](http://fr.muaythaitv.com/news/cyrille-diabate-n1080.html) |title=Cyrille DIABATE, kutoka Muay Thai hadi MMA - MUAYTHAITV |access-date=2014-03-19 |archive-date=2016-01-24 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160124182655/http://fr.muaythaitv.com/news/cyrille-diabate-n1080.html](https://web.archive.org/web/20160124182655/http://fr.muaythaitv.com/news/cyrille-diabate-n1080.html) |url-status=dead }}</ref> Ameshindana katika mashindano mbalimbali makubwa yakiwemo Palace Fighting Championship, Tachi Palace Fights, PRIDE, ShoXC, Deep , Cage Rage na Ultimate Fighting Championship (UFC). == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamichezo}} {{BD|1973|}} [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] [[Jamii:Watu walio hai]] 74s6zirvqualohumxqj9mobm6nup7cl 0 237646 1610915 1548428 2026-10-24T18:05:10Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610915 wikitext text/x-wiki '''Charles A. Fagan''' (anayejulikana kama '''Chas Fagan'''; alizaliwa [[1966]]<ref>{{cite web|title=Official White House Portraits|url=https://www.whitehousehistory.org/press-room/press-backgrounders/official-white-house-portraits|archive-url=|publisher=[[White House Historical Association]]|accessdate=August 5, 2025|archivedate=}}</ref>) ni [[msanii]] na [[mchongaji]] nchini [[Marekani]]. Anajulikana kwa uchoraji wa picha za mafuta za marais wote 45 wa Marekani (kufikia [[2016]]), kwa ombi kutoka C-SPAN na White House Historical Association. Pia alichora picha rasmi ya kutangazwa mtakatifu ya [[Mama Teresa]] kwa ombi la ''Knights of Columbus''.<ref>{{cite web|url=http://static.c-spanvideo.org/files/pressCenter/Chas+Fagan+Trump+Portrait+Press+Release+12.28.16+v2.pdf|title=New Trump Portrait, First Post-Election, Joins C-SPAN Presidents Collection. C-SPAN Networks (2016)|publisher=|accessdate=15 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://auburnpub.com/blogs/eye_on_ny/c-span-s-american-presidents-exhibit-coming-to-destiny-usa/article_7ba80f2e-721b-11e2-b72e-0019bb2963f4.html|title=C-SPAN's 'American Presidents' exhibit coming to Destiny USA in Syracuse|first=Robert|last=Harding|publisher=|accessdate=15 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402154306/https://auburnpub.com/blogs/eye_on_ny/c-span-s-american-presidents-exhibit-coming-to-destiny-usa/article_7ba80f2e-721b-11e2-b72e-0019bb2963f4.html|archivedate=2019-04-02|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wasanii wa Marekani]] [[Jamii:Wachoraji wa Marekani]] [[Jamii:Wachongaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] [[Jamii:Watu walio hai]] h0517l0aq3osc7trbeff3flxo49a3bp 0 242001 1610909 1580323 2026-10-24T17:39:50Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610909 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|image_map=Collin County Texas Incorporated Areas Celina highlighted.svg|mapsize=250px|map_caption=Location of Celina in [[Collin County, Texas|Collin County]], [[Texas]] <!-- Location ------------->|subdivision_type=Country|subdivision_name=United States|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]|subdivision_name1=[[Texas]]|subdivision_type2=[[List of counties in Texas|County]]|subdivision_name2=[[Collin County, Texas|Collin]], [[Denton County, Texas|Denton]] <!-- Government ----------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=[[Mayor]]|leader_name=|established_title=Established|established_date=1876|established_title2=[[Municipal corporation|Incorporated]]|established_date2=1907|unit_pref=Imperial|area_footnotes=<ref name="CenPopGazetteer2023">{{cite web|title=2023 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2023_Gazetteer/2023_gaz_place_48.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 18, 2024}}</ref>|area_total_km2=124.879|area_land_km2=123.607|area_water_km2=1.273|area_total_sq_mi=48.216|area_land_sq_mi=47.725|area_water_sq_mi=0.491 <!-- Population ----------->|population_as_of=[[2020 United States census|2020]]|population_total=16739|population_density_km2=343.9|population_density_sq_mi=891.0|timezone=[[Central Time Zone|Central (CST)]]|utc_offset=–6|timezone_DST=CDT|utc_offset_DST=–5|elevation_footnotes=<ref name=gnis/>|elevation_ft=673|coordinates={{coord|33|19|09|N|96|47|44|W|region:US-TX|display=inline,title}}|postal_code=75009|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]|blank_info=48-13684|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID|blank1_info=2409421<ref name=gnis>{{GNIS|2409421}}</ref>|blank2_name=[[Sales tax]]|blank2_info=8.25%<ref>{{cite web|url=https://www.avalara.com/taxrates/en/state-rates/texas/cities/celina.html|title=Celina (TX) sales tax rate|access-date=May 18, 2024}}</ref>|website={{URL|https://www.celina-tx.gov/|celina-tx.gov}}|footnotes=}} '''Celina''' ni [[mji]] katika [[kaunti]] za Collin na Denton katika [[jimbo]] la [[Texas]] nchini [[Marekani]]. Celina ni sehemu ya metroplex ya Dallas-Fort Worth. Idadi ya watu ilikuwa 16,739 katika [[sensa]] ya mwaka [[:en:2020_United_States_census|2020]],<ref name="2020 Census (City)">{{Rejea tovuti|title=Explore Census Data|url=https://data.census.gov/profile/Celina_city,_Texas?g=160XX00US4813684|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=May 18, 2024}}</ref> na kulingana na makadirio ya sensa ya 2025, jiji linakadiriwa kuwa na idadi ya watu 64,427. ''Dallas Business Journal'' limeorodhesha Celina kama mji unaokua kwa kasi zaidi katika eneo la Dallas-Fort Worth kwa miaka mitatu mfululizo (2019-2021). <ref>{{Rejea tovuti|url=https://celinaedc.com/wp-content/uploads/2022/02/Fastest-Growing-2021.pdf|title=Fastest-Growing Cities: Ranked by Five-Year Population Growth, 2016-2020|date=November 12, 2021|accessdate=July 5, 2022|archivedate=October 21, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221021171627/https://celinaedc.com/wp-content/uploads/2022/02/Fastest-Growing-2021.pdf}}</ref> Kiwango cha ukuaji wa idadi ya watu wa Celina kilikuwa 50.8% kuanzia 2015 hadi 2019. Idadi ya juu zaidi ya watu waliojenga miradi katika Celina ni takriban 378,000. <ref>{{Rejea tovuti|title=Celina, Texas – Economic Development Corporation|url=https://celinaedc.com/|accessdate=July 5, 2022|language=en}}</ref> [[Faili:Celina,_Texas_(2013).jpg|left|thumb|North Louisiana Drive in Celina, 2013]] Celina ni jiji la kwanza la gigabiti katika Jimbo la Texas na lilitambuliwa na Gavana wa Texas mnamo Mei 2022. <ref>{{Rejea tovuti|author=|first=|title=City of Celina gets a shoutout from Gov. Greg Abbott, here's why|url=https://starlocalmedia.com/celinarecord/city-of-celina-gets-a-shoutout-from-gov-greg-abbott-heres-why/article_51d64dde-d173-11ec-ac8e-eb33b0679c2b.html|accessdate=July 5, 2022|work=Star Local|date=May 11, 2022|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260712120148/https://starlocalmedia.com/celinarecord/city-of-celina-gets-a-shoutout-from-gov-greg-abbott-heres-why/article_51d64dde-d173-11ec-ac8e-eb33b0679c2b.html|archivedate=2026-07-12|url-status=dead}}</ref> Mnamo 2017, Celina ilipitisha agizo la jiji la gigabiti, ambalo lilikuwa mpango bunifu wa kutoa kasi ya intaneti ya nyuzinyuzi, gigabiti kwa nyumba zake zote za makazi. Kufikia 2021, takriban nyumba 9,300 zina intaneti ya nyuzinyuzi ya kasi ya juu, na wakazi wana mtandao safi wa nyuzinyuzi wenye matumizi ya data yasiyo na kikomo na kasi ya megabiti 1,000 kwa sekunde. <ref>{{Rejea tovuti|title=Celina, Texas – Economic Development Corporation|url=https://celinaedc.com/|accessdate=July 5, 2022|language=en}}</ref> ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-jio-USA}} [[Jamii:Miji ya Texas]] [[Jamii:Coordinates on Wikidata]] 3c7uqwjl4xqa2r29i9qokjfhabx0att 0 243925 1610857 1585405 2026-10-24T14:23:42Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610857 wikitext text/x-wiki [[Faili:Benjamin Kayser 2020.jpg|thumb|Benjamin Kayser 2020]] '''Benjamin Kayser''' (alizaliwa [[26 Julai]] [[1984]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[raga]] ya muungano kutoka [[Ufaransa]]. Kayser alirejea katika [[klabu]] ya Stade Français mwishoni mwa msimu wa [[2008]] / 09, akitokea Leicester Tigers ya mashindano ya Guinness Premiership, klabu aliyojiunga nayo katika msimu wa [[2007]] – 08. Akiwa Leicester Tigers, alicheza kama mchezaji wa akiba wakati [[timu]] hiyo iliposhinda fainali ya Premiership ya mwaka [[2009]]. Msimu wa [[2010]] – 11 Top 14, Kayser alisaini [[mkataba]] na Castres Olympique. Mnamo Februari 2011, alisaini mkataba wa miaka 3 na ASM Clermont Auvergne. <ref>{{Cite web |url=https://historical-stats.epcrugby.com/player/?PlayGuid=BK780455 |title=Nakala iliyohifadhiwa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241204175157/https://historical-stats.epcrugby.com/player/?PlayGuid=BK780455 |archivedate=2024-12-04 |accessdate=2026-08-07 |url-status=dead}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241219053012/http://www.espnscrum.com/timeline/rugby/player/16061.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1984]] [[Jamii:Wachezaji wa Ufaransa]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} qhj79nwcfa6wday2trnm2ns6x64u8zg 0 245980 1611076 1589388 2026-10-25T09:06:55Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611076 wikitext text/x-wiki '''Isabella Fitzgerald''' (9 Desemba 1949 – 6 Desemba 2024) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Marekani aliyewahi kuwa mjumbe wa Baraza la Wawakilishi la Pennsylvania kutoka [[Wilaya]] ya 203 kuanzia mwaka 2017 hadi 2023.<ref>{{Rejea tovuti|title=Six new Phila. reps sworn in at Pa. General Assembly|url=https://www.phillytrib.com/news/six-new-phila-reps-sworn-in-at-pa-general-assembly/article_6e2ef58a-676b-5891-a576-06ce707456eb.html|work=The Philadelphia Tribune|date=2017-01-06|accessdate=2026-08-19|language=en|author=Layla A. Jones Tribune Staff Writer|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260820025517/https://www.phillytrib.com/news/six-new-phila-reps-sworn-in-at-pa-general-assembly/article_6e2ef58a-676b-5891-a576-06ce707456eb.html|archivedate=2026-08-20|url-status=dead}}</ref> == Wasifu == Isabella Fitzgerald alizaliwa tarehe 9 Desemba 1949 huko Philadelphia, Pennsylvania. Alihitimu kutoka [[Shule]] ya Upili ya Overbrook mwaka 1967. Baadaye alisoma katika Chuo Kikuu cha La Salle na Chuo Kikuu cha Temple. Mwaka 1984, alipata shahada ya Mshirika wa [[Sanaa]] katika usimamizi wa masoko kutoka Chuo cha Jamii cha Philadelphia. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Marekani]] ny36tgj29w7dal5l7n7vsnwv6r5h7jl 0 246448 1610955 1590325 2026-10-25T02:34:18Z Juppi lantteineen 93314 1610955 wikitext text/x-wiki [[Faili:Christian Vieri (cropped).jpg|thumb|Christian Vieri (2007)]] '''Christian “Bobo” Vieri''' (matamshi ya Kiitalia: [ˈkristjaɱ ˈvjɛːri]; alizaliwa [[12 Julai]] [[1973]]) ni aliyekuwa [[mchezaji]] wa soka wa kulipwa wa Italia ambaye alicheza kama [[mshambuliaji]] wa kati. Alizaliwa nchini [[Italia]], lakini akiwa mtoto alihamia [[Australia]] pamoja na [[familia]] yake. Baadaye alirejea Italia akiwa kijana ili kuendeleza taaluma yake ya soka. Sehemu kubwa ya maisha yake ya uchezaji aliitumia akicheza katika Serie A, ligi kuu ya Italia. == Kuanza kwa maisha ya soka == Vieri alianza maisha yake ya uchezaji katika [[klabu]] ya Marconi Stallions. Baada ya kurejea Italia mwaka 1988, klabu yake ya kwanza ilikuwa Santa Lucia, timu kutoka Prato. [[Kocha]] wake wa kwanza alikuwa Luciano Diamanti, ambaye ni baba wa mchezaji Alessandro Diamanti. Mwaka uliofuata, Vieri alijiunga na Prato na alifunga mabao kadhaa katika mashindano ya Campionato Nazionale Dante Berretti, [[ligi]] ya vijana nchini Italia.<ref>https://web.archive.org/web/20150905163842/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=155979/index.html</ref><ref>https://www.tuttocalciatori.net/Vieri_Christian</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1973]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] o364xngrfte5jei4rnnd4kb1epji1vx 0 250253 1610940 1597993 2026-10-24T21:04:33Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610940 wikitext text/x-wiki '''Dan Folger''' ([[11 Aprili]], [[1943]] – [[23 Machi]], [[2006]]) alikuwa [[mwimbaji]] na mtunzi wa nyimbo wa [[Marekani]].<ref name=":0">{{Rejea tovuti |title=Dan Folger Remembered |url=https://www.spectropop.com/remembers/DanFolger.htm |access-date=2024-02-06 |website=www.spectropop.com}}</ref><ref>{{Rejea tovuti |date=2023-06-22 |title=Dan Folger – Top podcast episodes |url=https://www.listennotes.com/top-podcasts/dan-folger/ |access-date=2024-02-06 |website=Listen Notes |language=en}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Wasifu == Alizaliwa akiwa na jina '''Dan Waren Folger''' huko [[San Rafael]], [[California]]. Akiwa bado mtoto mdogo, familia yake ilihamia [[Midland, Texas]], ambako alifanya urafiki na Joe Melson, ambaye baadaye alishirikiana na Roy Orbison. ==Marejeo== <references /> {{mbegu-mtu}} {{BD|1943|2006}} [[Jamii:Waigizaji wa Marekani]] [[Jamii:Waimbaji wa Marekani]] lr2gp5ouo57nppmlctwh3ke21o8qu5c 0 251433 1610728 1608134 2026-10-24T13:00:23Z Francakiria 45589 1610728 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Bonnie Mbuli.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=18/03/1979|kazi_yake=Uigizaji,Utangazaji na Biashara|watoto=2|jina=Bonnie Mbuli|mahala_pa_kuzaliwa=[[Soweto]], South Africa}} '''Bonnie Mbuli''' (alizaliwa [[Soweto]], [[Afrika Kusini]], [[18 Machi]] [[1979]]) ni [[mwigizaji]], [[mfanyabiashara]] na [[Mhusika (fasihi)|mhusika]] maarufu wa [[runinga]] kutoka Afrika Kusini. Hapo awali alijulikana kitaaluma kwa jina la Bonnie Henna. Aliwahi kuwa [[mtangazaji]] katika kipindi cha runinga cha SABC 3 kinachoitwa ''Afternoon Express''. Tangu [[mwaka]] [[2020]], amekuwa akiigiza katika [[tamthilia]] ya BBC iitwayo ''Noughts + Crosses''.<ref>{{Cite web|title=Bonnie Mbuli biography: age, husband, boyfriend, book, and Instagram - Briefly.co.za|url=https://briefly.co.za/35033-bonnie-mbuli-biography-age-husband-boyfriend-book-instagram.html|work=briefly.co.za|date=2019-08-16|accessdate=2026-09-26|language=en|author=Jedidah Tabalia}}</ref> == Miaka ya Awali == Mbuli alisoma shule ya Dominican Convent School, iliyopo Belgravia, [[Johannesburg]], akaendelea na masomo huko Greenside High School, iliyopo Greenside, Johannesburg. Akiwa [[mtoto]] wa kwanza kati ya watatu, aligunduliwa na wakala wa waigizaji katika kituo cha basi alipokuwa akirudi nyumbani kutoka shuleni. Wakala huyo alimpa nafasi yake ya kwanza katika runinga katika kipindi cha ''Viva Families'' mwaka [[1992]], wakati huo akiwa na umri wa miaka 13.<ref>{{Citation|title=THE CONVENT AUDIENCE|date=2016-12-05|url=https://doi.org/10.4324/9781315257426-11|work=Dominican Women and Renaissance Art|pages=139–182|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-25742-6|access-date=2026-09-26}}</ref> == Kazi ya Uigizaji == Baada ya hapo, alionekana katika [[nafasi]] fupi za uigizaji katika kazi za kimataifa kama ''Born Free 2'' na ''Cave Girls''.Mbuli aliendelea kuwa mtangazaji wa vipindi mbalimbali vya televisheni, vikiwemo ''Teleschool'', ''Zapmag'', ''Technics Heart of the Beat'' na ''Limits Unlimited''.Mwaka 2001, alipata nafasi kubwa ya kuigiza katika tamthilia ya televisheni ''Backstage'', iliyolenga zaidi vijana wa Afrika Kusini.<ref>{{Cite journal |last=Motahane |first=Nonki |last2=Nyambi |first2=Oliver |date=2024-05-31 |title=“I Felt Misunderstood by the World”: The Interplay of Fame, Adversity, and Identity in Bonnie (Mbuli) Henna’s Autobiography Eyebags &amp; Dimples |url=https://doi.org/10.25159/1753-5387/16081 |journal=Journal of Literary Studies |volume=40 |issue=1 |doi=10.25159/1753-5387/16081 |issn=1753-5387}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Motahane |first=Nonki |last2=Nyambi |first2=Oliver |date=2024-05-31 |title=“I Felt Misunderstood by the World”: The Interplay of Fame, Adversity, and Identity in Bonnie (Mbuli) Henna’s Autobiography Eyebags &amp; Dimples |url=https://doi.org/10.25159/1753-5387/16081 |journal=Journal of Literary Studies |volume=40 |issue=1 |doi=10.25159/1753-5387/16081 |issn=1753-5387}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1979]] 0owztwj1zxtlim8bvnyk8jxpmgf5bwv 0 253555 1610799 1608791 2026-10-24T13:41:09Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610799 wikitext text/x-wiki [[image:Port de ONATRA KISANGANI.jpg|thumb|Geti la bandari ya umma ya ONATRA mjini [[Kisangani]]]] '''Bandari ya Kisangani''', inayojulikana pia kama bandari ya ONATRA ya Kisangani au bandari ya umma ya SCTP, ndiyo bandari kuu ya mto katika jiji la Kisangani, makao makuu ya mkoa wa [[Tshopo]] nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]<ref name="ADAM&WINEUR-002">{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2025/06/29/couloir-vert-kindu-kinshasa-les-bailleurs-des-fonds-internationaux-plaident-pour-la, Couloir vert Kindu-Kinshasa : les bailleurs des fonds internationaux plaident pour la revalorisation du port ONATRA de Kisangani] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur Actualité.cd, 29 juin 2025 à 11:55', consulté le 05 octobre 2026</ref>. Hili ni bandari ya pili kwa ukubwa nchini iliyo bara (isiyo ya pwani ya bahari) baada ya Kinshasa, na bandari muhimu zaidi ya aina hiyo baada ya mji mkuu. Iko umbali wa kilomita 2,100 kutoka kwenye mdomo wa Mto Kongo<ref name="ADAM&WINEUR-012">{{fr}} ; ''[https://gifex.com/fr/fichier/carte-de-kisangani/'Plan (Kisangani) et du port de Kisangani] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur Gifex, 1957, consulté le 05 octobre 2026</ref>. == Historia == Bandari hii ilianzishwa mjini Kisangani mwaka wa 1945, mwaka ilipojengwa, na inasimamia eneo linaloanzia katika eneo la [[Basoko]] hadi jiji la [[Kisangani]]<ref name="ADAM&WINEUR-001">{{fr}} ; ''[https://www.memoireonline.com, Analyse des ouvrages hydrauliques de la ville de Kisangani] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur Mémoire Online, consulté le 05 octobre 2026</ref>. Shirika hilo la kiserikali la viwanda na biashara lilianzishwa mwaka wa 1935 kwa jina la ''Office des transports coloniaux'' (OTRACO). Jina lake lilibadilishwa na kuwa ''Office des transports au Congo'' (OTRACO) wakati wa uhuru mwaka wa 1960. Baadaye, shirika hilo lilivunjwa na nafasi yake kuchukuliwa na ''Office national des transports'' (ONATRA) mwaka wa 1971. Bandari ya Kisangani ndiyo sehemu ya mbali zaidi inayoweza kupitika kwa vyombo vya maji kuelekea juu ya Mto Kongo—ikiwa umbali wa kilomita 2,100 kutoka kwenye mdomo wa mto huo. Boti ndizo njia pekee ya usafiri inayounganisha sehemu mbili za jiji hilo zilizotenganishwa na Mto Kongo. Mwaka wa 2006, kwa mara ya kwanza katika kipindi cha miaka kumi, meli inayomilikiwa na ''Office national des transports'' (ONATRA) ilitia nanga katika bandari ya umma ya shirika hilo mjini Kisangani, baada ya kuwasili kutoka Kinshasa. Tukio hilo lilifuatia safari iliyochukua siku arobaini<ref name="ADAM&WINEUR-005">{{fr}} ; ''Radio Okapi : [https://www.radiookapi.net/sans-categorie/2006/08/27/transport-fluvial-dix-ans-apres-un-bateau-de-l%25e2%2580%2599onatra-arrive-a-kisangani, Transport fluvial: dix ans après, un bateau de l’Onatra arrive à Kisangani] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur Radio Okapi, 27 août 2006 à 18:42', consulté le 05 octobre 2026</ref>. == Miundombinu == Kituo hiki kinajumuisha ghala, ofisi ya kodi, ofisi ya mpokea fedha, huduma ya tiketi, na zahanati. kina cha maji kwenye ukuta wa gati ni kati ya mita 7 na 8; kuna aina mbili za korini, za miundo ya DENAC na TIRANT, ingawa hakuna hata moja inayofanya kazi kwa sasa. Kwa jumla, kuna korini tano za aina hizi. Bandari hiyo ina maeneo matano ya kuhifadhia mizigo ya abiria, na ukuta wa gati unaweza kuchukua meli sita pamoja na mabarge yake; nguzo za kufungia meli hutumika kuzisimamisha meli hizo, huku wakati mwingine meli mbili zikifungwa kwenye nguzo moja<ref name="ADAM&WINEUR-001" />. Kwa zaidi ya muongo mmoja, bandari inayomilikiwa na Ofisi ya Kitaifa ya Usafirishaji (National Transport Office) mjini [[Kisangani]] imekuwa ikidorora na kufa. Ni boti chache sana zinazotia nanga hapo, na vyombo vya usafiri vilivyokuwa vikihudumia shughuli hizo hapo awali vyote havifanyi kazi tena. Katika bandari hiyo ya umma inayoendeshwa na ''Société commerciale des transports et des ports'' (ambayo zamani ilijulikana kama Ofisi ya Kitaifa ya Usafirishaji au Onatra), shughuli zilisimama kabisa muda mrefu uliopita. Korini kubwa zimesimama bila kufanya kazi na zimejaa kutu, eneo la gati limeharibika na kuwa magofu, huku magugu yakimea<ref name="ADAM&WINEUR-006">{{fr}} ; ''Angelo Mobateli : [https://congoreformes.com/rdc-que-reste-t-il-de-lonatra-une-entreprise-publique-a-caractere-industriel-et-commercial-creee-en-1935/, RDC: que reste-t-il de l’ONATRA, une entreprise publique à caractère industriel et commercial créée en 1935 ?] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur congoreformes.com, 30 Août 2021, consulté le 05 octobre 2026</ref>. == Umuhimu wa kimkakati == Bandari ya Kisangani ni bandari ya pili kwa ukubwa ya nchi kavu katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] na inaunganisha jiji hilo na maeneo ya ndani kupitia barabara nne za kitaifa<ref name="ADAM&WINEUR-007">{{fr}} ; QuizzClub : [https://fr.quizzclub.com/trivia/quel-est-lancien-nom-de-la-ville-de-kisangani-en-republique-democratique-du-congo/answer/3082437/, Quel est l’ancien nom de la ville de Kisangani en République démocratique du Congo ?] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur fr.quizzclub.com, consulté le 05 octobre 2026</ref>. Iko katikati kabisa mwa msitu wa Bonde la Kongo, katika eneo ambapo mito ya Lindi na Tshopo hukutana na Mto Kongo, huku ikichukua pande zote mbili za kingo za mto huo wa mwisho<ref name="ADAM&WINEUR-008">{{fr}} ; ''[https://wiki.patshtecno.com/index.php?title=Port_de_Kisangani, Port de Kisangani — Wikipatsh] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur Wikipatsh, consulté le 05 octobre 2026</ref>. Katika orodha ya bandari za mito: Bandari ya Kisangani (ONATRA). == Miradi ya kisasa == Bandari ya ONATRA mjini Kisangani, iliyoanzishwa wakati wa ukoloni, imepoteza hadhi yake ya zamani. Chini ya meli 15 ndizo zinazotia nanga hapo kwa mwezi. Mnamo tarehe 27 Juni 2025, ujumbe unaowakilisha balozi kadhaa ulitembelea bandari ya ONATRA walipokuwa Kisangani. Wakiwa wameungana kama Kundi la Uratibu wa Washirika (Partners' Coordination Group), wawakilishi hao walitoa wito wa kufufuliwa kwa bandari hiyo. Kundi la Uratibu wa Washirika linaiona Mkoa wa Tshopo kama "kitovu" kati ya Mashariki na Magharibi. Bandari ya ONATRA imetambuliwa kama rasilimali muhimu ya kimkakati ndani ya ukanda wa kijani wa [[Kindu]]-[[Kinshasa]]. Uboreshaji wa kisasa—na kwa hakika maendeleo—ya bandari ya Kisangani, pamoja na ujenzi wa kituo cha mfano cha kupumzikia kwenye Barabara Kuu ya Taifa Nambari 1 ([[Kinshasa]]-[[Matadi]]), vilikuwa ajenda ya mkutano ulioongozwa tarehe 30 Oktoba 2025 na Jean-Pierre Bemba, Naibu Waziri Mkuu na Waziri wa Uchukuzi, Njia za Mawasiliano, na Ufunguzi wa Maeneo Yaliyotengwa<ref name="ADAM&WINEUR-010">{{fr}} ; ''[https://7sur7.cd/2025/10/31/modernisation-du-port-de-kisangani-et-construction-dune-station-darret-songololo-deux, Modernisation du port de Kisangani et construction d’une station d’arrêt à Songololo : deux mémorandums d’entente signés entre l'ONATRA, la CEPCOR et l'ACTT] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur 7sur7.cd, 31 octobre 2025, consulté le 05 octobre 2026</ref>. Hati mbili za makubaliano zilitiwa saini kati ya Ofisi ya Taifa ya Usafirishaji (ONATRA) na Mamlaka ya Kuratibu Usafirishaji na Usafirishaji wa Bidhaa katika Ukanda wa Kaskazini<ref name="ADAM&WINEUR-010" />{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-015">{{fr}} ; ''La Rédaction : [https://lepotentiel.cd/2025/10/31/kinshasa-signature-de-deux-memorandums-dentente-entre-le-cepcor-lactt-et-lonatra/, Kinshasa : signature de deux mémorandums d’entente entre le CEPCOR, l’ACTT et l’ONATRA], sur lepotentiel.cd, 31 octobre 2025 à 10:31', consulté le 05 octobre 2026</ref>. Kumetolewa wito wa kufufua bandari ya ONATRA mjini Kisangani ili kuunga mkono juhudi za kufungua eneo hili la nchi<ref name="ADAM&WINEUR-011">{{fr}} ; ''ACP : [https://acp.cd/economie/transport-fluvial-la-relance-du-port-de-lonatra-souhaitee-pour-desenclaver-kisangani/, Transport fluvial : la relance du port de l'Onatra souhaitée pour désenclaver Kisangani] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sur ACP, 20 août 2025, consulté le 05 octobre 2026</ref>. Mradi huu unahusisha hasa ukarabati wa maeneo ya kutia nanga meli na mabwawa ya bandari, uboreshaji wa vifaa vya kushughulikia mizigo, uimarishaji wa usalama wa eneo la bandari, na uanzishaji wa njia ya usafirishaji wa aina mbalimbali kati ya [[Kisangani]] na [[Kinshasa]]<ref name="ADAM&WINEUR-011" />{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-016">{{fr}} ; ''[https://beto.cd/transport-fluvial-la-rdc-sappuie-sur-lexpertise-francaise-pour-relancer-laxe-kisangani-kinshasa/, Transport fluvial : la RDC s’appuie sur l’expertise française pour relancer l’axe Kisangani–Kinshasa], sur ACP, 22 avril 2026, consulté le 05 octobre 2026</ref>. == Marejeo == {{reflist}} [[Jamii:Bandari za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Bandari za mtoni]] [[Jamii:mkoa wa Tshopo]] [[Jamii:Kisangani]] [[Jamii:Mto Kongo]] lnjwmkbaqilc8zkh79yywl6rllhsg23 0 254055 1610881 1606822 2026-10-24T16:11:41Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610881 wikitext text/x-wiki '''Brian Isaacs''' (alizaliwa 17 Novemba 1967) ni [[mchezaji]] na kocha wa mpira wa miguu kutoka Namibia, anayekinoa kikosi cha Black Africa. == Maisha ya awali == Isaacs alizaliwa na kukulia katika [[mji]] wa Windhoek, Namibia, na alitambuliwa kama mmoja wa wachezaji chipukizi wenye matumaini nchini humo.<ref>[https://namibian.com.na/spotlight-on-brian-isaacs/ "Spotlight on Brian Isaacs".] namibian.com.na.</ref> == Kazi ya ukocha == Isaacs alianza kazi yake ya ukocha kwa kufundisha timu ya mpira wa miguu ya [[shule]]. Alikuwa kocha wa kwanza kutoka Namibia kushinda mataji sita ya ligi akiwa na klabu tatu tofauti. Pia amewahi kufanya kazi katika Wizara ya Afya na Huduma za Jamii nchini Namibia.<ref>[https://confidentenamibia.com/isaacs-wont-quit-civics-despite-pending-fifa-ruling/ "Isaacs won't quit Civics, despite pending FIFA ruling".] {{Wayback|url=https://confidentenamibia.com/isaacs-wont-quit-civics-despite-pending-fifa-ruling/ |date=20240916095246 }} confidentenamibia.com.</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Namibia]] enulkroika8t7tjmetizq03q4a2kdle 0 254200 1610868 1609435 2026-10-24T15:42:27Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610868 wikitext text/x-wiki '''Robert George Dylan Willis''' ( [[30 Mei]] [[1949]] – [[4 Desemba]] [[2019]]) alikuwa mchezaji wa kriketi kutoka [[Uingereza]]. Alizaliwa [[Sunderland]], Durham. Alichezea Surrey, Warwickshire, na Uingereza. Alichukua wickets 325 katika Test.<ref>{{cite book |title=Playfair Cricket Annual |url=https://archive.org/details/playfaircricketa0000unse_n2l0 |publisher=Queen Anne Press |year=1985 |page=[https://archive.org/details/playfaircricketa0000unse_n2l0/page/228 228] |isbn=0-356-10741-8}}</ref><ref>{{cite web |date=2019-05-30 |title=Bob Willis: The Fragile, Wholehearted Speedster – Wisden Almanack |url=https://wisden.com/almanack/bob-willis-wisden-cricketer-year |access-date=2022-01-18 |website=Wisden |language=en-GB |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220118162742/https://wisden.com/almanack/bob-willis-wisden-cricketer-year |archivedate=2022-01-18 |url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:Wachezaji wa Uingereza]] [[Jamii:Wanaume wa Uingereza]] m9ihyqdppirk5gb6gon4rn50m9rlhmu 0 254213 1611116 1607060 2026-10-25T11:07:00Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611116 wikitext text/x-wiki [[Picha:S._Gwynllyw_(5292115).jpg|thumb|Mt. Gwinliu alivyochorwa.]] '''Gwinliu''' (pia: '''Gwynllyw, Gundleus, Gundleius, Gwenleue, Woolos'''; [[17 Januari]] [[450]] hivi - [[29 Machi]] [[529]]<ref>David Farmer. ''The Oxford Dictionary of Saints, Fifth Edition Revised'', p. 204. OUP Oxford, 2011. {{ISBN|9780199596607}}</ref>) alikuwa [[mfalme]] wa [[Welisi]] [[Kusini]], [[baba]] wa [[Kadoko]], ambaye kwa mfano wake aliongokea [[Ukristo]] akawa [[mkaapweke]]. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]], [[Waorthodoksi]] na [[Waanglikana]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[29 Machi]]. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== ==External links== {{commonscat}} *[http://www.newportcathedral.org.uk/index.php?id=115 St Woolos Cathedral] *[https://biography.wales/article/s-GWYN-FAR-0466?query=Gwynllyw&field=content Gwynllyw] on National Library of Wales [[Dictionary of Welsh Biography]] {{mbegu-Mkristo}} {{BD|450|529}} [[Jamii:wanasiasa wa Wales]] [[Jamii:Wakaapweke]] [[Jamii:Watakatifu wa Wales]] c1upnwfllzfnzrxdty9v7539j6mbpsn 0 254228 1610932 1607094 2026-10-24T19:49:49Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610932 wikitext text/x-wiki '''Clara Schell''' ([[27 Juni]] [[1872]] – [[24 Aprili]] [[1955]]) alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa mtaalamu wa kupima macho (optometria) huko [[Arizona]] na mwanaharakati pia. Alikuwa akijihusisha na harakati za [[haki ya wanawake kupiga kura]], haki za wanawake, na [[Harakati za haki za wanyama|haki za wanyama]] huko [[Tucson, Arizona]]. == Maisha == Clara Kaub alizaliwa [[Chicago]], [[Illinois]] mnamo [[27 Juni]] [[1872]], akiwa binti wa Charles na Catherine Kellar Kaub.<ref name=":0">{{Rejea tovuti |last=Lo Vecchio |first=Janolyn |title=Biographical Sketch of Clara Kaub Schell {{!}} Alexander Street Documents |url=https://documents.alexanderstreet.com/d/1011002041 |access-date=2024-05-30 |website=documents.alexanderstreet.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=LxFQAAAAYAAJ&dq=Clara+M.+Schell&pg=PA666 |title=Who's who in Arizona |date=1913 |publisher=Jo Connors |pages=666 |language=en |chapter=Clara M. Schell}}</ref> Alitunukiwa shahada kutoka [[Chuo Kikuu cha Chicago]].<ref name=":1" /> Mnamo [[20 Februari]] [[1891]], aliolewa na Henry A. Schell huko Kenosha, Wisconsin.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=McClintock |first=James H. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=nBQ1AQAAMAAJ&dq=Clara+M.+Schell&pg=PA261 |title=Arizona, Prehistoric, Aboriginal, Pioneer, Modern: The Nation's Youngest Commonwealth Within a Land of Ancient Culture |date=1916 |publisher=S. J. Clarke publishing Company |pages=261 |language=en |chapter=Drs. Henry A. and Clara M. Schell}}</ref> Mnamo [[1898]], yeye na mumewe walihamia Morenci, Arizona, ambako Henry alikuwa akifanya kazi ya optometria.<ref name=":0" /> Kutokana na ugonjwa wa pumu uliomsumbua Henry, familia hiyo ya Schell ilihamia [[Tucson, Arizona]] mnamo [[1900]].<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite journal |last=Lo Vecchio |first=Janolyn |date=2016 |title=Dr. Clara Schell: Pioneer Arizona Territory Optometrist, Suffragist, and Community Leader |journal=Hindsight: Journal of Optometry History |volume=47 |issue=4}}</ref> Mwaka huo, Clara alijiunga na chuo cha Northern Illinois College of Ophthalmology and Optometry, akahitimu mnamo Septemba [[1902]].<ref name=":0" /><ref name=":2" /> == Kazi == Baada ya kuhitimu mnamo [[1902]], Schell alirejea Arizona kujiunga na mumewe katika kampuni ya Schell and Schell mjini Tucson.<ref name=":4">{{Rejea tovuti |title=Clara M. Schell |url=https://www.azwhf.org/copy-of-elisabeth-ruffner |access-date=2024-05-30 |website=AWHF |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518232355/https://www.azwhf.org/copy-of-elisabeth-ruffner |archivedate=2024-05-18 |url-status=dead}}</ref> Alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa mtaalamu wa otpmetria huko Arizona na mmojawapo wa wanawake wa kwanza kufanya kazi hiyo nchini kote.<ref name=":0" /> Walisafiri sana kupitia kusini mwa Arizona na Sonora, wakitoa huduma za matibabu katika maeneo ya vijijini.<ref name=":0" /> Henry alikuwa rais wa bodi ya Territorial Board of Optometry ya Arizona, iliyosanifisha mitihani ya leseni na uendeshaji wa kazi za optometria jimboni humo. Mnamo [[1907]], wanafamilia hao wa Schell walitunukiwa Leseni Namba 1 na Namba 2.<ref name=":0" /> Mnamo [[1909]], walikuwa wanachama waasisi wa Arizona Optical Society. Baadaye walikuwa wanachama waasisi wa Arizona Optometric Association na Clara alichaguliwa kuwa Rais wa kwanza mwanamke wa Jimbo mnamo [[1926]].<ref name=":4" /> Baada ya kuachana na Henry Schell, Clara alifanya kazi pamoja na mwanaye na pia alifanya kazi binafsi. Alistaafu mnamo [[1946]].<ref name=":0" /> == Uharakati == Schell alikuwa mwanachama wa vilabu mbalimbali na alijihusisha na harakati za haki za wanawake kupiga kura, haki za wanawake, na haki za wanyama huko Tucson. Alikuwa kamanda wa Old Pueblo Hive, Women's Benefit Association of the Maccabees.<ref name=":0" /> Aliandaa mikutano ya hadhara na kuwa mwasisi mwenza wa Equal Suffrage Club of Pima County.<ref name=":4" /> Schell alisaidia kuanzisha Business and Professional Women (BPW) na alihudumu kama rais wake kuanzia [[1922]] hadi [[1924]]. Katika nafasi hiyo, aliandaa mkutano ulioshirikisha mzungumzaji wa kitaifa kujadili marekebisho ya haki sawa na kushughulikia sheria ya kima cha chini cha mshahara kwa wanawake huko Arizona. Alisafiri kwenda Phoenix kushawishi dhidi ya kupitishwa kwa mswada wa Mwakilishi Rosa McKay wa mwaka 1923 uliokuwa ukiongeza kima cha chini cha mshahara kwa wanawake, kwa sababu Tucson BPW iliamini kuwa ungefanya wasichana wadogo kupoteza kazi, bei za bidhaa kupanda, na Arizona kupoteza fursa za kibiashara. Mswada wa McKay ulisainiwa kuwa sheria mnamo Februari [[1923]] na ulitangazwa kuwa unakiuka katiba mnamo [[1925]].<ref name=":3" /> Schell pia alishiriki kikamilifu katika kuanzisha Tucson YWCA, Arizona Children's Home, na Arizona Humane Society huko Tucson.<ref name=":4" /> == Maisha ya binafsi == Clara na Henry waliasili watoto wawili pamoja, William na Helen.<ref name=":3" /> Walitalikiana mnamo [[1929]].<ref name=":0" /> Clara Schell alifariki dunia huko Tucson mnamo [[24 Aprili]] [[1955]].<ref name=":0" /> == Tuzo na heshima == - 1948: Arizona State Association of Optometrists, uanachama wa maisha<ref name=":0" /> - 2017: Arizona Women's Hall of Fame<ref name=":0" /><ref name=":4" /> - National Humane Society, uanachama wa maisha<ref name=":0" /> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mtu}} {{DEFAULTSORT:Schell, Clara}} [[Jamii:Waliozaliwa 1872]] [[Jamii:Waliofariki 1955]] [[Jamii:Watu kutoka Chicago]] [[Jamii:Wanasayansi wa Marekani]] [[Jamii:Wanawake wa Marekani]] 3s6gfb8crvbxjsxr7fdo9lc0vpkvn9l 0 254417 1611120 1607551 2026-10-25T11:14:29Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611120 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{Infobox person|image=Phoenix Marie - 2014 AVN Adult Entertainment Expo AEE at Hard Rock Hotel.jpg|name=Phoenix Marie}}'''Phoenix Marie''' is an American [[Pornographic film actor|pornographic film actress]]. She has performed for studios including [[Brazzers]], [[Evil Angel]] and [[Vixen Media Group]], was ''[[Penthouse (magazine)|Penthouse]]'' Pet of the Month for November 2010, and won the [[AVN Award]] for Best POV Sex Scene in 2015. She has been inducted into the [[AVN Hall of Fame]], the XRCO Hall of Fame and the Urban X Awards Hall of Fame. 7cyx2lwiblbifyl3w7et37l2i6at4ra 0 254800 1610903 1608890 2026-10-24T17:11:52Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610903 wikitext text/x-wiki '''Carolyn G. Begley''', OD, MS, FAAO ni Profesa mstaafu wa heshima wa chuo kikuu cha optometria cha Indiana University Bloomington.<ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=https://optometry.iu.edu/people-directory/begley-carolyn.html|title=Carolyn G. Begley|publisher=Indiana University|accessdate=November 18, 2018}}</ref> Ana shahada ya uzamili M.S. (1979) na shahada ya O.D. (1983) kutoka Indiana University Bloomington.<ref>{{Rejea tovuti |title=Profile - Overview {{!}} Scholars@IU : Carolyn G. Begley |url=https://scholars.proquest.com/gallery/indiana/profiles/741FA8ED7F000001734E2F240CB289ED |access-date=2022-08-09 |website=scholars.proquest.com}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Amekuwa mpokeaji wa tuzo kadhaa, kama vile Tuzo ya Garland M. Clay kutoka American Academy of Optometry (AAO) kwa ajili ya makala yake iliyonukuliwa zaidi, "Characteristics of corneal staining in hydrogel contact lens wearers"<ref name=":0" /> na Tuzo ya Max Schapero Memorial Lecture, pia kutoka AAO.<ref>{{Rejea tovuti |title=American Academy of Optometry announces 2021 award recipients |url=https://www.optometrytimes.com/view/american-academy-of-optometry-announces-2021-award-recipients |access-date=2022-05-27 |website=Optometry Times |language=en}}</ref> Yeye ni Mwanachama (Fellow) wa AAO.<ref>{{Rejea tovuti |title=Carolyn G Begley, OD, MS, FAAO |url=https://www.aaopt.org/detail/fellow/carolyn-g-begley-od-ms-faao-4445 |access-date=2022-05-27 |website=www.aaopt.org |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118174030/https://www.aaopt.org/detail/fellow/carolyn-g-begley-od-ms-faao-4445 |archivedate=2018-11-18 |url-status=dead}}</ref> Kama mtafiti anayefadhiliwa na NIH, alishiriki katika mkutano wa bunge kuhusu matibabu ya ugonjwa wa ukavu jicho.<ref>{{Rejea tovuti |date=2017-08-11 |title=New Dry Eye Therapies on Horizon, Report Highlighted on Capitol Hill |url=https://nihrecord.nih.gov/2017/08/11/new-dry-eye-therapies-horizon-report-highlighted-capitol-hill |access-date=2022-05-27 |website=NIH Record |language=EN}}</ref> Kulingana na Web of Science, amechapisha makala zaidi ya 80 katika jarida la kisayansi yaliyopitiwa na wataalamu wenza ambayo, [[Septemba]] 2013, yalikuwa yamenukuliwa zaidi ya mara 1100, ikimpa h-index ya 19. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Mbegu-mwanasayansi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:madaktari wa Marekani]] 2519yu768cvjrlkh05bm3d51znanq4t 0 255203 1610637 1609395 2026-10-24T12:09:13Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610637 wikitext text/x-wiki '''Ar Khi Sar''' (Kiburma: အားခီဆာ) ni [[mwanasiasa]] kutoka Myanmar anayehudumu kama mbunge wa [[Bunge]] la Jimbo la Kachin, akiwakilisha jimbo la uchaguzi namba 2 la Mji wa Kawnglanghpu. Yeye ni mwanachama wa Chama cha Kitaifa cha Demokrasia (NLD).<ref>[http://mmelection.online/representative/411 "MP Profile".] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.kachinstate.hluttaw.mm/elected-member/ar-chi-sar/ "ဦးအားခီဆာ".] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kazi ya kisiasa == Ar Khi Sar ni mwanachama wa Chama cha Kitaifa cha Demokrasia (NLD). Katika uchaguzi mkuu wa [[Myanmar]] wa mwaka 2015 na uchaguzi mkuu wa mwaka 2020, alichaguliwa kuwa mbunge wa Bunge la Jimbo la Kachin, akiwakilisha jimbo la uchaguzi namba 2 la Mji wa Kawnglanghpu. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Myanmar]] isnhh36rwztqu9pcokt27v9pv9qappu 0 255206 1610726 1609398 2026-10-24T12:57:09Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610726 wikitext text/x-wiki '''Aung Kyaw Myat''' (Kiburma: အောင်ကျော်မြတ်) ni naibu waziri wa zamani wa [[Sayansi]] na Teknolojia, aliyeteuliwa na Rais Thein Sein.<ref>[http://dtpc.moe-st.gov.mm/?p=1918 "ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ကျော်မြတ် မော်တော်ယာဉ်နည်းပညာသုတေသနဌာနသို့ လာရောက်ခဲ့စဉ်"] {{Wayback|url=http://dtpc.moe-st.gov.mm/?p=1918 |date=20191022193901 }} (in Burmese).</ref><ref>[https://7day.news/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AF-%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-----25096 "သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာတက္ကသိုလ်နှစ်ခု စတင်တည်ဆောက်"] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Burmese).</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aung Kyaw Myat alizaliwa tarehe 18 Julai 1955 huko Katha, Myanmar. Alihitimu katika [[Chuo]] Kikuu cha Teknolojia cha Yangon, ambako alipata shahada ya uhandisi wa ujenzi. == Utumishi wa umma == Pia aliwahi kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Idara ya Sayansi na [[Teknolojia]] ya Juu. Tarehe 25 Julai 2013, aliteuliwa kuwa naibu waziri katika Wizara ya Sayansi na Teknolojia. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Wanasiasa wa Myanmar]] 9p9s1r9vll5ocawncpweaug5cbbbc6c 0 255209 1610744 1609402 2026-10-24T13:11:02Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610744 wikitext text/x-wiki '''Aye Lwin''' ni mwanasiasa kutoka Myanmar anayehudumu kama mjumbe wa Baraza la Wawakilishi (Pyithu Hluttaw). Ana cheo cha [[kanali]] katika jeshi la Myanmar.<ref>[https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/node/11998 "Mp Profile".] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Pyithu Hluttaw (in Burmese).</ref><ref>[http://www.mdn.gov.mm/my/duttiyakim-pnnytheaangcultttteaa-15kimmeaak-punmnacnnyawe-17-rkmeaaknekngp "ဒုတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် (၁၅)ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေး (၁၇) ရက်မြောက်နေ့ကျင်းပ"] (in Burmese).</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aye Lwin alizaliwa tarehe 14 Septemba 1970 katika mji wa Thazi, Myanmar. Alihitimu [[shahada]] ya Sanaa katika Historia kutoka Chuo Kikuu cha Mawlamyine. == Kazi ya kisiasa == Aye Lwin ni kanali katika jeshi la Myanmar. Katika [[uchaguzi]] mkuu wa Myanmar wa mwaka 2015, alichaguliwa kuwa mbunge wa Baraza la Wawakilishi kama mwakilishi wa jeshi. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1970]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Myanmar]] o5eyaryx54bapka2sj4q4am8o48qd4z 0 255298 1611111 1609683 2026-10-25T11:05:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611111 wikitext text/x-wiki [[File:Sassoferrato_Veduta_del_paese.jpg|thumb|Mandhari ya mji mwishoni mwa [[karne ya 19]].]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[wilaya]] ya [[Ancona]], [[mikoa ya Italia|mkoa]] wa [[Marche]], [[Italia ya Kati]] wenye wakazi 6,738 ([[2026]]). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Italia]] * [[Nikola wa Sassoferrato]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Italia}} [[Jamii:Miji ya Italia]] [[Jamii:Marche]] 8u1p3ts4i17a5e61hw4268tsp31auzr 0 255596 1610828 1610307 2026-10-24T13:55:42Z Francakiria 45589 1610828 wikitext text/x-wiki '''Binta Sukai''' ni mshauri wa mitindo ya [[mavazi]] kutoka [[Nigeria]], aliyejipatia umaarufu baada ya kuwa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka kaskazini mwa Nigeria kushinda taji la Miss Nigeria mwaka [[1990]].<ref>{{cite book|title=The Exquisite Ham Heritage|last=Gadzama|first=Austin|year=2014|isbn=978-125-546-3|publisher=Ahmadu Bello University Press Limited|location=[[Zaria]]|page=170}}</ref><ref>[http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/fashionbeauty/2009/mar/27/fashion-27-03-2009-001.htm YDCD] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090805162258/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/fashionbeauty/2009/mar/27/fashion-27-03-2009-001.htm |date=August 5, 2009 }}</ref> Wazazi wa Sukai walitalikiana alipokuwa bado mtoto. Alilelewa na babu na bibi yake wa upande wa [[Scotland]] nchini [[Uingereza]], ambako alipata elimu yake. Hata hivyo, mara kwa mara alikuwa akienda kuishi na mama yake nchini Nigeria.Sukai alipata umaarufu mwaka 1990 alipokuwa mwanamke wa kwanza kutoka eneo la kaskazini mwa Nigeria kutwaa taji la Miss Nigeria. Hata hivyo, watu walitilia shaka kama alistahili kushiriki mashindano hayo, kwa sababu kulikuwa na uvumi kwamba hakuwa Mnigeria. Baadae, ilithibitishwa kuwa alikuwa na asili ya Scotland kwa robo moja tu, huku sehemu kubwa ya asili yake ikiwa ya upande mwingine. Baba yake alitoka katika jamii ya Waham, iliyoko Kusini mwa Kaduna, nchini Nigeria.Baada ya kumaliza muda wake wa kushikilia taji la Mrembo wa Nigeria, Sukai aliendelea kuishi Nigeria kwa miaka kadhaa kabla ya kurejea [[Ulaya]]. Alijiunga na Chuo cha Mitindo cha [[Paris]], ambako alisomea ubunifu wa mavazi na historia.Mwaka [[2008]], Sukai alijifungua mtoto wa kike. Katika mahojiano, alisema kuwa hakuwa na nia ya kufunga ndoa na baba wa mtoto huyo kwa sababu aliogopa uwezekano wa talaka.Sukai ameshiriki katika maonyesho mbalimbali ya mitindo nchini Nigeria, mara nyingi akiwa mmoja wa majaji. Baadhi ya matukio hayo ni ''Runways Dreamz'' mwaka [[2007]] na mashindano ya ubunifu wa mavazi ya ''Young Designers Creative Design'' mwaka [[2009]].<ref>{{cite news|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/magazine-cover/18413-being-a-former-miss-nigeria-still-opens-doors-for-me-binta-sukai|title=Being a former Miss Nigeria still opens doors for me|newspaper=[[Daily Trust]]|author=Amina Alhassan|date=December 13, 2014|accessdate=March 13, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313030410/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/magazine-cover/18413-being-a-former-miss-nigeria-still-opens-doors-for-me-binta-sukai|archive-date=March 13, 2015|url-status=dead}}</ref> == Mpango wa kipindi cha Face of Peace == Mwaka 2009, Sukai alitangaza mpango wa kuanzisha mashindano ya urembo na kipindi cha [[runinga]] cha uhalisia kilichoitwa Face of Peace (Uso wa Amani).Katika mahojiano, alieleza kuwa Nigeria na Afrika kwa ujumla zilikuwa zimekumbwa na migogoro ya kikabila na kidini. Migogoro hiyo ilisababisha familia nyingi kuhama makazi yao, watoto kupoteza wazazi na watu kupoteza nyumba pamoja na mali zao.Alisema kuwa hali hiyo ilimpa wazo la kuanzisha mradi huo ili kusaidia kupunguza mateso ya watu, kuzuia migogoro isijirudie na kueneza ujumbe wa amani nchini Nigeria na barani Afrika.Hata hivyo, kwa sababu ambazo hazikuelezwa, kipindi cha Face of Peace hakikuwahi kurushwa hewani.<ref>[http://www.ngrguardiannews.com/fashion/article03//indexn3_html?pdate=100709&ptitle=%3CI%3EFace%20of%20Peace%3C/I%3E%20pageant%20debuts&cpdate=110709 Face of Peace II] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061118073218/http://www.ngrguardiannews.com/fashion/article03/|date=November 18, 2006}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-mtu}} {{BD||}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Majaji]] [[Jamii:Wanamitindo nchi kwa nchi]] 1e3khysgimp5s18wofyvcpcf8bgmpzi 0 255597 1610852 1610308 2026-10-24T14:14:56Z Francakiria 45589 1610852 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Dorothy Samali Hyuha|picha=Dorothy Hyuha (cropped).jpg|maelezo=Hyuha mnamo mwaka 2023|tarehe_ya_kuzaliwa=4/7/1962|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda}} '''Dorothy Samali Hyuha''' ni [[mwanadiplomasia]], mwalimu na [[mwanasiasa]] kutoka [[Uganda]]. Yeye ni Kamishna Mkuu (Balozi) wa [[Uganda]] nchini [[Malaysia]].<ref name="Pol">{{cite web| publisher=Uganda Media Centre | url=http://www.mediacentre.go.ug/press-release/president-pays-tribute-late-danny-hyuha | title=President Pays tribute to late Danny Hyuha | accessdate=2 November 2016 | date=19 January 2015 | author=Uganda State House | location=Kampala}}</ref><ref name="How">{{cite web | last=Olaka | url=http://ugandaradionetwork.com.dedi3883.your-server.de/story/police-deploy-at-dorothy-hyuhas-homes-after-mp-nebandas-death | first=Denis | publisher=[[Uganda Radio Network]] | accessdate=2 November 2016 | date=15 December 2012 | location=Kampala | title=Police Deploy At Dorothy Hyuha's Homes After MP Nebanda's Death}}</ref> Hyuha aliwahi kuwa Waziri asiye na Wizara maalumu katika Baraza la Mawaziri la Uganda.Kuanzia mwaka [[2006]] hadi [[2011]], alihudumu kama Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Butaleja]] katika Bunge la Uganda.Katika kipindi hicho hicho, pia alikuwa Naibu Katibu Mkuu wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movement'' (NRM) nchini Uganda.<ref name="Pol" /> == Kazi == [[Faili:Dorothy Hyuha presents credentials to Helen Winkelmann.jpg|thumb|Dorothy Hyuha akimkabidhi Helen Winkelmann hati za utambulisho rasmi.]] Hyuha alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa Mbunge wa Bunge la Uganda mwaka [[1996]], akiwakilisha Wilaya ya [[Tororo]]. Aliendelea kushikilia nafasi hiyo hadi mwaka 2006.Mwaka 2006, Wilaya ya Butaleja ilipoanzishwa kwa kutenganishwa na Wilaya ya Tororo, Hyuha aligombea na kushinda nafasi ya Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya Butaleja, kupitia tiketi ya chama cha ''National Resistance Movemen''t (NRM). Aliendelea kuwa mbunge wa wilaya hiyo hadi mwaka 2011, aliposhindwa katika uchaguzi na Cerinah Nebanda<ref name="Pol" />. [[Faili:H.E.DH.png|thumb|Dorothy Hyuha]] Kuanzia mwaka [[2009]] hadi 2011, alihudumu kama Waziri asiye na Wizara maalumu katika serikali ya Uganda.Mnamo [[Agosti]] [[2012]], Hyuha aliteuliwa kuwa Balozi Mkuu wa Uganda nchini [[Tanzania]]. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi Agosti [[2017]], kisha akahamishiwa nchini Malaysia kuendelea na kazi hiyo hiyo ya uwakilishi wa kidiplomasia.Kwa mujibu wa maandishi haya, Hyuha anaendelea kuhudumu katika Tume Kuu ya Jamhuri ya Uganda nchini Malaysia.<ref>{{Cite web|title=Museveni appoints Dr Kiyonga Uganda’s ambassador to Beijing|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-appoints-dr-kiyonga-uganda-s-ambassador-to-beijing-1685414|work=Monitor|date=2021-01-15|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{BD||}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Wanadiplomasia nchi kwa nchi]] jof8w4tidw2bxctpab9m5ct9kke59ej 1610873 1610852 2026-10-24T15:54:53Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610873 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Dorothy Samali Hyuha|picha=Dorothy Hyuha (cropped).jpg|maelezo=Hyuha mnamo mwaka 2023|tarehe_ya_kuzaliwa=4/7/1962|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda}} '''Dorothy Samali Hyuha''' ni [[mwanadiplomasia]], mwalimu na [[mwanasiasa]] kutoka [[Uganda]]. Yeye ni Kamishna Mkuu (Balozi) wa [[Uganda]] nchini [[Malaysia]].<ref name="Pol">{{cite web| publisher=Uganda Media Centre | url=http://www.mediacentre.go.ug/press-release/president-pays-tribute-late-danny-hyuha | title=President Pays tribute to late Danny Hyuha | accessdate=2 November 2016 | date=19 January 2015 | author=Uganda State House | location=Kampala}}</ref><ref name="How">{{cite web | last=Olaka | url=http://ugandaradionetwork.com.dedi3883.your-server.de/story/police-deploy-at-dorothy-hyuhas-homes-after-mp-nebandas-death | first=Denis | publisher=[[Uganda Radio Network]] | accessdate=2 November 2016 | date=15 December 2012 | location=Kampala | title=Police Deploy At Dorothy Hyuha's Homes After MP Nebanda's Death}}</ref> Hyuha aliwahi kuwa Waziri asiye na Wizara maalumu katika Baraza la Mawaziri la Uganda.Kuanzia mwaka [[2006]] hadi [[2011]], alihudumu kama Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Butaleja]] katika Bunge la Uganda.Katika kipindi hicho hicho, pia alikuwa Naibu Katibu Mkuu wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movement'' (NRM) nchini Uganda.<ref name="Pol" /> == Kazi == [[Faili:Dorothy Hyuha presents credentials to Helen Winkelmann.jpg|thumb|Dorothy Hyuha akimkabidhi Helen Winkelmann hati za utambulisho rasmi.]] Hyuha alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa Mbunge wa Bunge la Uganda mwaka [[1996]], akiwakilisha Wilaya ya [[Tororo]]. Aliendelea kushikilia nafasi hiyo hadi mwaka 2006.Mwaka 2006, Wilaya ya Butaleja ilipoanzishwa kwa kutenganishwa na Wilaya ya Tororo, Hyuha aligombea na kushinda nafasi ya Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya Butaleja, kupitia tiketi ya chama cha ''National Resistance Movemen''t (NRM). Aliendelea kuwa mbunge wa wilaya hiyo hadi mwaka 2011, aliposhindwa katika uchaguzi na Cerinah Nebanda<ref name="Pol" />. [[Faili:H.E.DH.png|thumb|Dorothy Hyuha]] Kuanzia mwaka [[2009]] hadi 2011, alihudumu kama Waziri asiye na Wizara maalumu katika serikali ya Uganda.Mnamo [[Agosti]] [[2012]], Hyuha aliteuliwa kuwa Balozi Mkuu wa Uganda nchini [[Tanzania]]. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi Agosti [[2017]], kisha akahamishiwa nchini Malaysia kuendelea na kazi hiyo hiyo ya uwakilishi wa kidiplomasia.Kwa mujibu wa maandishi haya, Hyuha anaendelea kuhudumu katika Tume Kuu ya Jamhuri ya Uganda nchini Malaysia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Museveni appoints Dr Kiyonga Uganda’s ambassador to Beijing|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-appoints-dr-kiyonga-uganda-s-ambassador-to-beijing-1685414|work=Monitor|date=2021-01-15|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{BD||}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Wanadiplomasia nchi kwa nchi]] 5jqnb4n799me29popqkd6wtu5u8n90y 1610943 1610873 2026-10-24T23:30:32Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610943 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Dorothy Samali Hyuha|picha=Dorothy Hyuha (cropped).jpg|maelezo=Hyuha mnamo mwaka 2023|tarehe_ya_kuzaliwa=4/7/1962|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda}} '''Dorothy Samali Hyuha''' ni [[mwanadiplomasia]], mwalimu na [[mwanasiasa]] kutoka [[Uganda]]. Yeye ni Kamishna Mkuu (Balozi) wa [[Uganda]] nchini [[Malaysia]].<ref name="Pol">{{cite web | publisher=Uganda Media Centre | url=http://www.mediacentre.go.ug/press-release/president-pays-tribute-late-danny-hyuha | title=President Pays tribute to late Danny Hyuha | accessdate=2 November 2016 | date=19 January 2015 | author=Uganda State House | location=Kampala | archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010163156/http://www.mediacentre.go.ug/press-release/president-pays-tribute-late-danny-hyuha | archivedate=2017-10-10 | url-status=dead}}</ref><ref name="How">{{cite web | last=Olaka | url=http://ugandaradionetwork.com.dedi3883.your-server.de/story/police-deploy-at-dorothy-hyuhas-homes-after-mp-nebandas-death | first=Denis | publisher=[[Uganda Radio Network]] | accessdate=2 November 2016 | date=15 December 2012 | location=Kampala | title=Police Deploy At Dorothy Hyuha's Homes After MP Nebanda's Death}}</ref> Hyuha aliwahi kuwa Waziri asiye na Wizara maalumu katika Baraza la Mawaziri la Uganda.Kuanzia mwaka [[2006]] hadi [[2011]], alihudumu kama Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Butaleja]] katika Bunge la Uganda.Katika kipindi hicho hicho, pia alikuwa Naibu Katibu Mkuu wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movement'' (NRM) nchini Uganda.<ref name="Pol" /> == Kazi == [[Faili:Dorothy Hyuha presents credentials to Helen Winkelmann.jpg|thumb|Dorothy Hyuha akimkabidhi Helen Winkelmann hati za utambulisho rasmi.]] Hyuha alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa Mbunge wa Bunge la Uganda mwaka [[1996]], akiwakilisha Wilaya ya [[Tororo]]. Aliendelea kushikilia nafasi hiyo hadi mwaka 2006.Mwaka 2006, Wilaya ya Butaleja ilipoanzishwa kwa kutenganishwa na Wilaya ya Tororo, Hyuha aligombea na kushinda nafasi ya Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya Butaleja, kupitia tiketi ya chama cha ''National Resistance Movemen''t (NRM). Aliendelea kuwa mbunge wa wilaya hiyo hadi mwaka 2011, aliposhindwa katika uchaguzi na Cerinah Nebanda<ref name="Pol" />. [[Faili:H.E.DH.png|thumb|Dorothy Hyuha]] Kuanzia mwaka [[2009]] hadi 2011, alihudumu kama Waziri asiye na Wizara maalumu katika serikali ya Uganda.Mnamo [[Agosti]] [[2012]], Hyuha aliteuliwa kuwa Balozi Mkuu wa Uganda nchini [[Tanzania]]. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi Agosti [[2017]], kisha akahamishiwa nchini Malaysia kuendelea na kazi hiyo hiyo ya uwakilishi wa kidiplomasia.Kwa mujibu wa maandishi haya, Hyuha anaendelea kuhudumu katika Tume Kuu ya Jamhuri ya Uganda nchini Malaysia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Museveni appoints Dr Kiyonga Uganda’s ambassador to Beijing|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-appoints-dr-kiyonga-uganda-s-ambassador-to-beijing-1685414|work=Monitor|date=2021-01-15|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{BD||}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Wanadiplomasia nchi kwa nchi]] fa0dd0zggu4bgor86236u68pke9wa3h 0 255617 1611101 1610367 2026-10-25T10:40:09Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611101 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 22em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; font-size: 88%; line-height: 1.5em; text-align: left; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 2px;" |- ! colspan="2" style="font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; background-color: #cedff2; padding: 0.2em;" | Jeet Kune Do |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:JeetKuneDo.svg|180px|alt=Nembo ya Jeet Kune Do]]<br /><small>Nembo ya '''Jeet Kune Do'''. Alama ya [[taijitu]] inawakilisha dhana za [[yin na yang]]. Maneno ya Kichina yanamaanisha: "Kutumia njia isiyo na njia" na "Kutokuwa na mipaka".<ref>[[#Bishop2004|''Bruce Lee: Dynamic Becoming'']], p.23</ref></small> |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Jina la asili | 截拳道 |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Majina mengine | JKD, Jun Fan Jeet Kune Do<ref name="Jun Fan JKD">On January 10, 1996, the [[Bruce Lee Foundation]] decided to use the name '''Jun Fan Jeet Kune Do''' ({{lang|zh-Hant-HK|振藩截拳道}}) to refer to the martial arts system which Lee founded; Jun-fan being Lee's [[Chinese given name]].</ref> |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Lengo kuu | Mchanganyiko wa sanaa za mapigano na falsafa |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Mwanzilishi | [[Bruce Lee]] |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Sanaa zilizochangia | [[Wing Chun]],<ref name="books.google.fi">{{cite journal|journal=Black Belt Magazine|date=November 1967|pages=14–20|url=https://books.google.com/books?id=RM4DAAAAMBAJ&dq=black+belt+magazine+kato+jeet+kune+do&pg=PA14|first=Maxwell|last=Pollard|title=In Kato's Gung-Fu action is instant}}</ref> [[ndondi]] ([[boxing]]),<ref name="Thomas1994">{{Rejea kitabu |last=Bruce Thomas |url=https://archive.org/details/bruceleefighting0000thom_d0z5 |title=Bruce Lee: Fighting Spirit : a Biography |publisher=Frog Books |year=1994 |isbn=978-1-883319-25-0 |pages=11–}}</ref> [[fencing]],<ref name="books.google.fi"/> [[judo]], [[jujutsu]],<ref name="Polly, Matthew 2018">Polly, Matthew (2018). Bruce Lee: A Life. New York: Simon & Schuster. ISBN 9781501187643.</ref> [[taekwondo]],<ref name="Taekwondo">Martial arts practised in Korea during the 1940s and 1950s by the nine original kwans, or martial arts schools, before the formation of the [[Korea Taekwondo Association]].</ref> [[tai chi]] |- ! scope="row" style="text-align: left;" | Nchi ilipotoka | [[Marekani]] |} '''Jeet Kune Do''' (kwa kifupi: '''JKD'''; kwa [[Kikantoni]]: "Njia ya Kuzuia Ngumi") ni mfumo wa [[sanaa ya mapigano]] ulioundwa na mwanamapigano na mwigizaji [[Bruce Lee]] unaojikita katika kanuni ya kushambulia wakati mpinzani anapofanya jaribio la kushambulia ili kuvuruga nguvu na mpango wake wa ushindi.<ref>{{Rejea tovuti |title=Jeet Kune Do |url=https://bruceleefoundation.org/jeetkunedo/ |access-date=2023-02-01 |website=Bruce Lee Foundation |language=en-US |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111173724/https://bruceleefoundation.org/jeetkunedo/ |archivedate=2020-11-11 |url-status=dead}}</ref><ref name="Bowman 2013 66–67">{{Rejea kitabu |last=Bowman |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=CbYYNTXRHgMC |title=Beyond Bruce Lee: Chasing the Dragon Through Film, Philosophy, and Popular Culture |date=2013 |publisher=Columbia University Press |isbn=9780231850360 |pages=66–67}}</ref> Mfumo huu unachanganya mbinu kutoka [[Wing Chun]], [[tai chi]], [[taekwondo]], [[ndondi]], [[fencing]], na [[jujutsu]], huku ukiwa na malengo ya kuondoa taratibu ngumu za kijadi na kutoa ufumbuzi wa vitendo katika mapigano halisi kupitia falsafa ya unyumbufu.<ref name="Bowman 2013 66–67"/><ref name="Tao">{{Citation |last=Lee |first=Linda |title=[[The Tao of Jeet Kune Do]] |year=1975 |publisher=Ohara Publications Inc. |isbn=0-89750-048-2}}</ref> == Historia na falsafa == [[File:Bruce Lee 1973.jpg|thumb|Bruce Lee mnamo 1971 — mwanzilishi wa mchezo huu.]] Wakati wa maisha yake, hasa alipokuwa akikua [[Hong Kong]], Bruce Lee alijifunza mtindo wa [[Wing Chun]] kutoka kwa gwiji [[Ip Man]]. Hata hivyo, baada ya kupitia uzoefu mbalimbali wa pambano lake na ujuzi wa kuanzia 1964, aligundua kuwa mfumo wa mitindo ya kijadi ulikuwa mgumu na usiobadilika.<ref name="Dorgan">Dorgan, Michael. [http://www.kungfu.net/brucelee.html ''Bruce Lee's Toughest Fight''], 1980 July. Official Karate</ref> Mnamo mwaka 1967, alianzisha dhana ya Jeet Kune Do ambayo inakataa utumwa wa mtindo mmoja uliowekwa rasmi. Falsafa kuu ya mfumo huu ni kuondoa yote yasiyo na tija na kubaki na yale yenye ufanisi wa haraka. Lee alitumia mfano wa maji kueleza jinsi mpiganaji anavyotakiwa kuwa: maji hayana umbo maalum, yanaingia popote na yanaweza kupenya hata kwenye miamba migumu.<ref>{{Rejea kitabu |last=Pollard |first=Maxwell |url=https://books.google.com/books?id=RM4DAAAAMBAJ |title=In Kato's Gung-fu Action is Instant |date=November 1967 |publisher=Black belt magazine |pages=14–20}}</ref> Hivyo, mwanamapigano anapaswa kuendana na mazingira ya pambano badala ya kufuata mfumo uliopangwa kabla. == Misingi mikuu ya mapigano == Katika Jeet Kune Do, mafunzo na mbinu zote hutegemea nguzo kuu zifuatazo: - '''Ubanaji wa Harakati:''' Kupunguza muda na nishati inayopotea. Kila hatua au pigo linapaswa kuwa fupi, la moja kwa moja na lenye nguvu bila mbwembwe zisizo na maana.<ref name="Lee 1975">{{Rejea kitabu |last=Lee |first=Bruce |title=Tao of Jeet Kune Do |publisher=Ohara Publications |year=1975 |isbn=0-89750-048-2 |language=English}}</ref> - '''Kuzuia na Kujibu kwa Wakati Mmoja:''' Badala ya kusubiri pigo litue ndipo ujikinge, mwanamapigano anafundishwa kumzuia mpinzani kabla hata hajafikisha shambulio lake, ama kwa kupiga au kupangua kwa haraka.<ref name="Inosanto 1980">{{Rejea kitabu |last=Inosanto |first=Dan |title=Jeet Kune Do: The Art & Philosophy of Bruce Lee |publisher=Know Now Publishing |year=1980 |isbn=0-938676-00-8 |language=English}}</ref> - '''Masafa Nne ya Pambano:''' Mafunzo yanahusisha masafa mbalimbali ya mapigano, kuanzia kupiga mateka, makonde, kushikana, hadi mapigano ya chini, jambo ambalo linafanya mfumo huu kuonekana kama chanzo cha michezo ya kisasa ya mchanganyiko wa mapigano ([[MMA]]).<ref>{{Rejea kitabu |last=Chris Crudelli |url=https://books.google.com/books?id=QlI0fxSm1vgC |title=The Way of the Warrior |publisher=Dorling Kindersley Ltd |year=2008 |isbn=978-14-0533-750-2 |pages=318–319}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} [[Jamii:Sanaa za mapigano]] [[Jamii:Bruce Lee]] 43wxhhnmwk7fl3fcx5b3leov5j41wv7 0 255630 1610667 1610377 2026-10-24T12:26:24Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610667 wikitext text/x-wiki [[Picha:Marina Papaelia 2.png|thumb|Marina Papaelia]] '''Myshimarina''' (Marina) Papaelia ni mwanamke mwenye asili ya [[Ugiriki]] aliyezaliwa mwaka [[1931|1931.]] Mwaka [[1953]], alishika nafasi ya pili katika mashindano ya urembo ya Miss [[Egypt]]. Mshindi wa mashindano hayo, Antigone Costanda, aliposhindwa kushiriki Miss World mwaka huohuo, Marina alichaguliwa kuiwakilisha [[Misri]]. Katika mashindano ya Miss World ya mwaka 1953, Marina alishika nafasi ya tatu. Kwa mujibu wa kitabu The Miss World Story kilichoandikwa na Eric Morley mwaka [[1967]], Antigone Costanda aliposhinda [[Miss World]] mwaka [[1954]], alisema kuwa ushindi wake ulikuwa pia ushindi wa Marina Papaelia.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://rodriguezmatute.home.blog/2019/10/21/miss-world-1953/|title=Miss World 1953|date=21 October 2019}}</ref><ref>{{Rejea habari|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/photography-blog/2013/apr/12/photography-thurston-hopkins-photojournalist-picture-post|title=Unsung hero of photography Thurston Hopkins turns 100|last=Whitmore|first=Greg|date=2013-04-12|work=The Guardian|access-date=2017-07-02|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1931]] [[Jamii:Watu wa Misri]] <references />{{Mbegu-mtu}} qd7dtgz4z5erwm26thfsji4yqljizrp 0 255633 1610645 1610392 2026-10-24T12:15:48Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610645 wikitext text/x-wiki [[Faili:Louisa Hanoune.png|thumb]] '''Louisa Hanoune''' (kwa Kiarabu: لويزة حنون, kwa lugha ya Kitamazight: ⵍⵡⵉⵣⴰ ⵃⴰⵏⵓⵏ; alizaliwa [[tarehe]] [[7 Aprili]] [[1954]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Algeria]] na [[kiongozi]] wa [[Chama]] cha [[Wafanyakazi]] (PT). Mwaka [[2004]], alikua [[mwanamke]] wa [[Kwanza (sarafu)|kwanza]] kugombea urais wa Algeria. Hanoune alifungwa gerezani mara kadhaa na serikali kabla ya vyama vya siasa kuhalalishwa mwaka [[1988]]. Alifungwa muda mfupi baada ya kujiunga na Shirika la Wafanyakazi wa Kijamii (Social Workers Organisation), chama kisicho halali kilichofuata itikadi ya Utsrotsky (Trotskyism), mwaka [[1981]]. Alifungwa tena baada ya Ghasia za [[Oktoba]] za 1988, ambazo zilisababisha kumalizika kwa utawala wa chama kimoja wa Chama cha Ukombozi wa Taifa (FLN). Wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Algeria katika miaka ya [[1990]], Hanoune alikuwa miongoni mwa sauti chache za upinzani bungeni. Licha ya chama chake kuunga mkono misingi ya kutenganisha dini na serikali (laicism), alipinga vikali sera ya serikali ya “kuwaangamiza” Waislamu wenye misimamo mikali ya kisiasa. Mnamo Januari [[1995]], alitia saini Mkataba wa Sant’Egidio pamoja na wawakilishi wa vyama vingine vya upinzani, hasa Chama cha Wokovu wa Kiislamu (Islamic Salvation Front), chama cha Kiislamu chenye msimamo mkali. Kufutwa kwa chama hicho kwa amri ya jeshi kulichangia kuanza kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Algeria.<ref><ref>{{Rejea kitabu|title=Historical dictionary of women in the Middle East and North Africa|last=Hashem.|first=Talhami, Ghada|date=2013|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810870864|location=Lanham, Md.|oclc=830424539}}</ref></ref><ref>https://archive.org/details/almanacofwomenmi0000mart</ref> == Marejeo == [[Jamii:Siasa nchi kwa nchi]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1954]] [[Jamii:Mbegu za watu]] rjf5fyqo7su0mk8u81hu16s48i6ncfq 0 255634 1610995 1610381 2026-10-25T07:26:33Z Riccardo Riccioni 452 1610995 wikitext text/x-wiki '''Tey''' alikuwa Mke Mkuu wa Kifalme wa Kheperkheprure Ay, ambaye alikuwa farao wa pili kutoka mwisho katika Enzi ya Kumi na Nane ya [[Misri]] ya Kale. Pia alikuwa mlezi wa Nefertiti, yaani [[mwanamke]] aliyemnyonyesha na kumlea alipokuwa [[mtoto]]. Mume wake, Ay, alihudumu katika nyadhifa mbalimbali muhimu za kiutawala katika kasri za mafarao kadhaa, wakiwemo Amenhotep III, Akhenaten na Tutankhamun. Baadaye, baada ya [[kifo]] cha Tutankhamun, Ay alipanda kwenye kiti cha [[ufalme]] kwa sababu [[ukoo]] wa kifalme kupitia upande wa [[Mwanaume|wanaume]] ulikuwa umekoma.Inaaminika kwamba Ay alikuwa na [[Uhusiano (Takwimu)|uhusiano]] wa kifamilia na [[ukoo]] wa kifalme. Huenda alikuwa ndugu wa Malkia Tiye, aliyekuwa [[mke]] wa Amenhotep III. Baadhi ya watafiti wanatoa nadharia kwamba huenda Ay alikuwa hata baba wa Nefertiti. == Familia == Lakini ikiwa Ay na Tey walikuwa wazazi wa Nefertiti, basi kuna uwezekano mkubwa kwamba Mutbenret alikuwa [[binti]] yao. Vilevile, Nakhtmin, ambaye Ay alikusudia awe mrithi wake, huenda alikuwa mwana wao. Aidha, inawezekana Tey alikuwa na dada aliyeitwa Mutemnub, pamoja na shemeji yake aliyeitwa Nakhtmin. Katika [[sanamu]] iliyopo sasa katika Jumba la [[Makumbusho]] la Brooklyn, [[Binadamu|mtu]] mashuhuri aliyeitwa Ay anatajwa kuwa [[Nabii]] wa Pili wa Amun, [[kuhani]] mkuu wa Mut, na msimamizi wa [[mali]] za [[Malkia]] Tey. [[Maandishi]] ya [[sanamu]] hiyo yanaeleza kwamba wazazi wake walikuwa Nahtmin na Mutemnub, ambaye anatajwa kuwa dada wa Malkia Tey. Kwa kawaida, [[maandishi]] hayo hufasiriwa kuwa Mutemnub alikuwa dada wa Tey anayezungumziwa katika [[historia]] hii. == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] 15v3chx2zol0097mh5utiogmgobieoe 0 255636 1610665 1610384 2026-10-24T12:25:36Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1610665 wikitext text/x-wiki [[Faili:Maria Mutola Valence 2008 cropped.jpg|alt=|thumb|'''Maria Mutola mnamo 2008 kwenye Mashindano ya Ndani ya Dunia huko Valencia''' ]] '''Maria de Lurdes Mutola''' (alizaliwa tarehe 27 Oktoba 1972) ni mwanariadha wa zamani wa kike kutoka [[Msumbiji]] aliyebobea katika mbio za mita 800. Ni mwanamke wa nne katika [[historia]] ya [[riadha]] kushiriki katika [[Michezo]] ya [[Olimpiki]] mara sita. Ameweza kutwaa ubingwa wa [[dunia]] <ref>{{Rejea tovuti|title=Lurdes Mutola in running to become Mozambique Athletics Federation president|url=https://clubofmozambique.com/news/lurdes-mutola-in-running-to-become-mozambique-athletics-federation-president/|work=Mozambique|date=2021-06-17|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>mara tatu katika mbio hizo na [[Ubingwa wa WWE|ubingwa]] wa Olimpiki mara moja.Ingawa Mutola hakuwahi kuvunja rekodi ya dunia katika mbio zake alizozipenda za mita 800, [[Mtaalamu|wataalamu]] wengi wa riadha na mashabiki wanamchukulia kuwa mmoja wa wanariadha bora wa kike wa [[mbio]] za mita 800 katika [[historia]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Lurdes Mutola in running to become Mozambique Athletics Federation president|url=https://clubofmozambique.com/news/lurdes-mutola-in-running-to-become-mozambique-athletics-federation-president/|work=Mozambique|date=2021-06-17|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Lurdes Mutola in running to become Mozambique Athletics Federation president|url=https://clubofmozambique.com/news/lurdes-mutola-in-running-to-become-mozambique-athletics-federation-president/|work=Mozambique|date=2021-06-17|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>Kutokana na kufanya vizuri kwa kiwango cha juu katika mashindano makubwa na kudumu kwa muda mrefu katika riadha, Mutola alishindana katika kiwango cha juu kwa takribani miongo miwili. Alistaafu michezo ya [[riadha]] mwaka 2008 akiwa na umri wa miaka 35.Aidha, anatajwa kuwa [[Riadha|mwanariadha]] pekee aliyewahi kushinda [[Taji|mataji]] ya Olimpiki, Ubingwa wa Dunia, Ubingwa wa Dunia wa Ndani ya Ukumbi, Michezo ya Jumuiya ya Madola, Michezo ya Mabara na Mashindano ya Ubingwa wa Mabara katika tukio lilelile la riadha.Pia, Maria de Lurdes Mutola ni kocha mkuu na mshauri wa mwanariadha Caster Semenya.<ref>{{Rejea tovuti|title=Lurdes Mutola in running to become Mozambique Athletics Federation president|url=https://clubofmozambique.com/news/lurdes-mutola-in-running-to-become-mozambique-athletics-federation-president/|work=Mozambique|date=2021-06-17|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-jio-Msumbiji}} [[Jamii:Michezo]] iebjf299c5s0kk2mqo8svrye0a4icbn 0 255637 1610996 1610385 2026-10-25T07:28:13Z Riccardo Riccioni 452 1610996 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Monnaie - Octodrachme, Or, Incertain, Égypte, Ptolémée IV Philopator - btv1b11318685m (1 of 2).jpg|tarehe ya kuzaliwa=c. 267/266 BCE|tarehe ya kufa=221 BCE (aged 45 or 46)|jina la kuzaliwa=Berenice II}} '''Berenice wa Pili Euergetis''' ([[267 KK]] au [[266 KK|266]] – [[221 KK]]; kwa [[Kigiriki]]: Βερενίκη Ευεργέτις, Berenikē Euergetis, yaani “Berenice Mfadhili”) alikuwa [[malkia]] aliyetawala Kirenaika kuanzia [[mwaka]] [[258]] hadi [[246 KK]], na baadaye akawa [[malkia]] wa Misri ya [[Kiongozi|Watawala]] wa Ptolemaios kuanzia mwaka 246 hadi [[222 KK]], akiwa mke wa Ptolemaios wa Tatu. Wakati mwingine, huchukuliwa kuwa mtawala mwenza wa mumewe, ambaye alikuwa wa [[nasaba]] ya Ptolemaios.<ref>{{Cite journal |date=2011 |title=World History Encyclopedia |url=https://doi.org/10.5040/9798216194309 |doi=10.5040/9798216194309}}</ref> == Maisha == Kirenaika ilikuwa imejumuishwa katika [[Himaya (biolojia)|himaya]] ya [[Watawala]] wa Ptolemaios [[mwaka]] [[323 KK]] na Ptolemaios wa Kwanza Soter, muda [[Mfupa|mfupi]] baada ya [[kifo]] cha Aleksanda Mkuu. Eneo hilo lilikuwa gumu kulitawala, hivyo karibu mwaka [[300 KK]], Ptolemaios wa Kwanza alimkabidhi utawala wake Magas, mwana wa [[mke]] wake, Berenice wa Kwanza, aliyezaliwa katika [[ndoa]] yake ya awali. Baada ya kifo cha Ptolemaios wa Kwanza, [[Magas]] alijitangazia [[uhuru]] na kuingia vitani na mrithi wake, Ptolemaios wa Pili Philadelphus. Karibu mwaka 275 KK, Magas alimuoa Apama, aliyetoka katika nasaba ya Seleukidi, ambayo ilikuwa imekuwa adui wa Watawala wa Ptolemaios. Berenice wa Pili alikuwa mtoto wao wa pekee. Mwishoni mwa miaka ya [[250 KK]], Ptolemaios wa Pili alipoanzisha tena juhudi za kufikia makubaliano na Magas wa Kirene, ilikubaliwa kwamba Berenice angeolewa na binamu yake wa upande wa baba, Ptolemaios wa Tatu, ambaye alikuwa mrithi wa Ptolemaios wa Pili.<ref>{{Cite journal |last=Paganini |first=Mario C.D. |date=2016-06-02 |title=BERENICE II - B.F. van Oppen de Ruiter Berenice II Euergetis. Essays in Early Hellenistic Queenship. Pp. xiv + 244, ills. New York: Palgrave Macmillan, 2015. Cased, £60. ISBN: 978-1-137-49461-0. |url=https://doi.org/10.1017/s0009840x16001116 |journal=The Classical Review |volume=66 |issue=2 |pages=488–489 |doi=10.1017/s0009840x16001116 |issn=0009-840X}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://doi.org/10.1093/actrade/9780198721475.book.1|title=Catullus: A Commentary|last=Catullus]|first=Catullus [C. Valerius|date=1990-10-04|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-872147-5}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo} {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] fgw8w2dwmjqd2hyjapq21xliebs7dcg 0 255638 1610939 1610386 2026-10-24T20:57:33Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610939 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dalida19673 (cropped 1).jpg|thumb|Dalida]] '''Iolanda Cristina Gigliotti,''' aliyezaliwa tarehe '''17 Januari 1933''' na kufariki '''tarehe 3 Mei 1987,''' alikuwa mwimbaji na mwigizaji maarufu aliyejulikana kwa jina la kisanii '''Dalida'''. Alizaliwa akiwa na uraia wa '''Italia''' na baadaye akapata uraia wa '''Ufaransa'''.<ref>https://www.thecore.fm/public/pages/posts/world-artist-spotlight-dalida</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Match</ref> == miaka ya awali ya maisha == === Utoto wake huko Cairo === Dalida alipokuwa na umri wa miaka minne, mwaka 1937.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Dalida alizaliwa kwa jina la Iolanda Cristina Gigliotti katika jiji la Cairo, nchini Misri, tarehe 17 Januari 1933. Wakati huo, Misri ilikuwa inajulikana kama '''Ufalme wa Misri.'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> '''Baba yake aliitwa Pietro Gigliotti (1904–1945),''' na mama yake aliitwa '''Filomena Giuseppina (1904–1971'''), ambaye jina lake la kuzaliwa lilikuwa d’Alba. Wazazi wake wote wawili '''walizaliwa katika mji wa Serrastretta''', eneo la Calabria, '''nchini Italia'''. Baadaye, wazazi wao walihamia Misri pamoja nao.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Baba yake, Pietro, alisomea muziki shuleni na alikuwa akipiga fidla katika migahawa na sehemu za burudani. Mama yake, Giuseppina, alikuwa fundi wa kushona nguo na pia alijishughulisha na kazi za nyumbani.<ref>{{Cite web |url=https://dalida.com/biographie/son-histoire.html |title=Nakala iliyohifadhiwa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924082411/https://dalida.com/biographie/son-histoire.html |archivedate=2020-09-24 |accessdate=2026-10-24 |url-status=dead}}</ref><ref>https://www.lagazzettaitaliana.com/entertainment/8513-dalida-the-beloved-european-singer-s-calabrian-jewish-roots</ref><ref>https://diacritik.com/2020/08/25/dalida-litalienne-du-nil-presence-de-legypte/</ref> Kwa sababu wazazi wake wote wawili walikuwa raia wa Italia, Dalida alipata uraia wa Italia moja kwa moja tangu kuzaliwa, kwa mujibu wa kanuni ya jus sanguinis. Kanuni hii ina maana kwamba mtu anaweza kupata uraia wa nchi kupitia uraia wa wazazi wake, bila kujali nchi aliyozaliwa.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Pia, kuna taarifa zinazoashiria kuwa Dalida alikuwa na asili ya Kiyahudi. Inasemekana kwamba mji wa Serrastretta, ambao familia yake ilitoka, ulianzishwa na Wayahudi kutoka Hispania. Aidha, babu yake aliyeitwa Enrico alikuwa na asili ya Kiyahudi kutoka Algeria<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> == Marejeo. == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu]] [[Jamii:Watu kufuatana na dini]] [[Jamii:Mwaridi na jamaa]] jik1j32l71yht39y4nd3s7ux5nnbny6 1610966 1610939 2026-10-25T04:24:19Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610966 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dalida19673 (cropped 1).jpg|thumb|Dalida]] '''Iolanda Cristina Gigliotti,''' aliyezaliwa tarehe '''17 Januari 1933''' na kufariki '''tarehe 3 Mei 1987,''' alikuwa mwimbaji na mwigizaji maarufu aliyejulikana kwa jina la kisanii '''Dalida'''. Alizaliwa akiwa na uraia wa '''Italia''' na baadaye akapata uraia wa '''Ufaransa'''.<ref>https://www.thecore.fm/public/pages/posts/world-artist-spotlight-dalida</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Match</ref> == miaka ya awali ya maisha == === Utoto wake huko Cairo === Dalida alipokuwa na umri wa miaka minne, mwaka 1937.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Dalida alizaliwa kwa jina la Iolanda Cristina Gigliotti katika jiji la Cairo, nchini Misri, tarehe 17 Januari 1933. Wakati huo, Misri ilikuwa inajulikana kama '''Ufalme wa Misri.'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> '''Baba yake aliitwa Pietro Gigliotti (1904–1945),''' na mama yake aliitwa '''Filomena Giuseppina (1904–1971'''), ambaye jina lake la kuzaliwa lilikuwa d’Alba. Wazazi wake wote wawili '''walizaliwa katika mji wa Serrastretta''', eneo la Calabria, '''nchini Italia'''. Baadaye, wazazi wao walihamia Misri pamoja nao.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Baba yake, Pietro, alisomea muziki shuleni na alikuwa akipiga fidla katika migahawa na sehemu za burudani. Mama yake, Giuseppina, alikuwa fundi wa kushona nguo na pia alijishughulisha na kazi za nyumbani.<ref>{{Rejea tovuti |url=https://dalida.com/biographie/son-histoire.html |title=Nakala iliyohifadhiwa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924082411/https://dalida.com/biographie/son-histoire.html |archivedate=2020-09-24 |accessdate=2026-10-24 |url-status=dead}}</ref><ref>https://www.lagazzettaitaliana.com/entertainment/8513-dalida-the-beloved-european-singer-s-calabrian-jewish-roots</ref><ref>https://diacritik.com/2020/08/25/dalida-litalienne-du-nil-presence-de-legypte/</ref> Kwa sababu wazazi wake wote wawili walikuwa raia wa Italia, Dalida alipata uraia wa Italia moja kwa moja tangu kuzaliwa, kwa mujibu wa kanuni ya jus sanguinis. Kanuni hii ina maana kwamba mtu anaweza kupata uraia wa nchi kupitia uraia wa wazazi wake, bila kujali nchi aliyozaliwa.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> Pia, kuna taarifa zinazoashiria kuwa Dalida alikuwa na asili ya Kiyahudi. Inasemekana kwamba mji wa Serrastretta, ambao familia yake ilitoka, ulianzishwa na Wayahudi kutoka Hispania. Aidha, babu yake aliyeitwa Enrico alikuwa na asili ya Kiyahudi kutoka Algeria<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Dalida#/media/File:Dalida19673_(cropped_1).jpg</ref> == Marejeo. == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu]] [[Jamii:Watu kufuatana na dini]] [[Jamii:Mwaridi na jamaa]] 8kz0t2pv5rhf1lnpaipvgq1fkc3eg3y 0 255640 1610997 1610388 2026-10-25T07:29:21Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cleopatra II Philometor Soteira]] hadi [[Kleopatra III]]: usahihi wa jina 1610388 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Cleopatra II|tarehe ya kuzaliwa=185KK|tarehe ya kufa=116/115 KK (umri 69)|image=Egyptian - Intaglio Portrait of Cleopatra II - Walters 421319.jpg|utaifa=Misri|kazi yake=Mwanasiasa}} '''Kleopatra wa Pili Philometor Soteira''' alikuwa malkia mwenza wa [[Misri]] ya Kiptolemaio kuanzia mwaka [[175]] hadi [[170 KK]], akiwa [[mke]] wa [[Ptolemy]] wa Sita '''Philometor'''. Baadaye, kuanzia mwaka 170 KK, alitawala kama malkia mtawala, akishirikiana kutawala na waume zake wawili waliofuatana, ambao wote walikuwa ndugu zake wa kiume, pamoja na binti yake na mjukuu wake.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sewell-Lasater |first=Tara |date=2020-01-01 |title=Becoming Kleopatra: Ptolemaic Royal Marriage, Incest, and the Path to Female Rule |url=https://www.academia.edu/43290689/Becoming_Kleopatra_Ptolemaic_Royal_Marriage_Incest_and_the_Path_to_Female_Rule |journal=University of Houston Dissertation Repository}}</ref> == Maisha == Kleopatra wa Pili alikuwa binti wa [[Ptolemy]] wa Tano na, kwa uwezekano mkubwa, '''Kleopatra wa Kwanza'''. Ikiwa kweli alikuwa binti wa Kleopatra wa Kwanza, basi alikuwa dada wa baba na mama mmoja wa Ptolemy wa Sita Philometor na Ptolemy wa Nane '''Euergetes''' wa Pili [[Tryphène Saidi Mabikinyambey|Tryphon]]. Vinginevyo, alikuwa dada yao wa baba mmoja lakini mama tofauti.Baadaye, aliolewa na ndugu zake hao wawili wa kiume, mmoja baada ya mwingine<ref name=":1" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=2esYJJUETiYC&pg=PA77&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=A to Z of Ancient Greek and Roman Women|last=Lightman|first=Marjorie|last2=Lightman|first2=Benjamin|date=2008|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0794-3|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu kufuatana na dini]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] cbcni6xapp5zhev0nvkhmfzmtrnsk2b 1610999 1610997 2026-10-25T07:31:38Z Riccardo Riccioni 452 1610999 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Cleopatra II|tarehe ya kuzaliwa=185KK|tarehe ya kufa=116/115 KK (umri 69)|image=Egyptian - Intaglio Portrait of Cleopatra II - Walters 421319.jpg|utaifa=Misri|kazi yake=Mwanasiasa}} '''Kleopatra III Philometor Soteira''' alikuwa malkia mwenza wa [[Misri]] ya Kiptolemaio kuanzia mwaka [[175]] hadi [[170 KK]], akiwa [[mke]] wa [[Ptolemayo VI]] '''Philometor'''. Baadaye, kuanzia mwaka 170 KK, alitawala kama malkia mtawala, akishirikiana kutawala na waume zake wawili waliofuatana, ambao wote walikuwa ndugu zake wa kiume, pamoja na binti yake na mjukuu wake.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sewell-Lasater |first=Tara |date=2020-01-01 |title=Becoming Kleopatra: Ptolemaic Royal Marriage, Incest, and the Path to Female Rule |url=https://www.academia.edu/43290689/Becoming_Kleopatra_Ptolemaic_Royal_Marriage_Incest_and_the_Path_to_Female_Rule |journal=University of Houston Dissertation Repository}}</ref> == Maisha == Kleopatra iii alikuwa binti wa [[Ptolemy]] wa Tano na, kwa uwezekano mkubwa, Kleopatra II. Ikiwa kweli alikuwa binti wa Kleopatra huyo, basi alikuwa dada wa baba na mama mmoja wa Ptolemayo VI Philometor na Ptolemayo VIII '''Euergetes''' Tryphon. Vinginevyo, alikuwa dada yao wa baba mmoja lakini mama tofauti.Baadaye, aliolewa na ndugu zake hao wawili wa kiume, mmoja baada ya mwingine<ref name=":1" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=2esYJJUETiYC&pg=PA77&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=A to Z of Ancient Greek and Roman Women|last=Lightman|first=Marjorie|last2=Lightman|first2=Benjamin|date=2008|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0794-3|language=en}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Misri]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] 9sb51ewm0pahmrwhgqvx9xsrslsjxuf 0 255643 1610867 1610449 2026-10-24T15:27:23Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610867 wikitext text/x-wiki [[Faili:King Hassan II with Mohammed VI, Lalla Asmaa, and Lalla Meriem.jpg|thumb|https://en.wikipedia.org/wiki/File:King_Hassan_II_with_Mohammed_VI,_Lalla_Asmaa,_and_Lalla_Meriem.jpg]] [[Binti]] wa [[Mfalme]] '''Lalla Asma''' wa [[Morocco]] (kwa Kiarabu: الأميرة للا أسماء), aliyezaliwa [[tarehe]] [[29]] [[Septemba]] [[1965]], ni binti wa pili na mtoto wa tatu kwa [[umri]] kati ya wa [[Mfalme]] [[Hassan]] II wa [[Morocco]] na [[mke]] wake, [[Binti]] wa Kifalme Lalla Latifa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Morocco (Alaoui Dynasty)|url=http://www.usa-morocco.org/alaoui.htm|work=www.usa-morocco.org|accessdate=2026-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050829200733/http://www.usa-morocco.org/alaoui.htm|archivedate=2005-08-29|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citation|last=Orgambides|first=Fernando|title=Lalla Asma|date=1987-06-04|url=https://elpais.com/diario/1987/06/04/ultima/549756004_850215.html|work=El País|language=es|issn=1134-6582|access-date=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == Baadaye, aliendelea na masomo katika [[Chuo Kikuu]] cha Mohammed V, kilichopo [[Rabat]], ambako alihitimu na kupata [[shahada]] ya kwanza katika [[Sayansi]] ya [[Siasa]]. '''Lalla Asma''' alifunga [[ndoa]] na Khalid Bouchentouf katika [[sherehe]] ya faragha [[tarehe]] 5 [[Novemba]] [[1985]]. [[Khalid]] ni [[mfanyabiashara]] na [[Mkurugenzi]] Mkuu wa [[kampuni]] ya S.E.V.A.M. (Société d’exploitation de verreries au Maroc).<ref>{{Rejea tovuti|title=las mujeres del rey de marruecos: Las tres hermanas de Mohamed VI, claves en el proceso de sucesión|url=https://www.mujerhoy.com/celebrities/realeza/princesas-lalla-meryem-hasna-asma-hermanas-mohamed-mala-relacion-salma-sustitutas-20230324075716-nt.html|work=Mujerhoy|date=2023-03-24|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Silvia Vivas}}</ref> [[Khalid]] ni [[mtoto]] wa Hajj Belyout Bouchentouf, ambaye alikuwa [[Meya]] wa jiji la Casablanca kuanzia [[mwaka]] [[1976]] hadi [[1994]]. Sherehe rasmi za [[harusi]] yao zilifanyika mjini Marrakesh, nchini [[Moroko|Morocco]], tarehe 6, 7 na 8 [[Juni]] [[1987]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Vogue Arabia - Fashion, Beauty and Celebrity News|url=https://www.voguearabia.com/|work=Vogue Arabia|accessdate=2026-10-24|language=en-AE|author=Condé Nast}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Maroc : naissance du premier enfant de Moulay Rachid, frère de Mohammed VI|url=https://www.jeuneafrique.com/336339/politique/maroc-naissance-premier-enfant-de-moulay-rachid-frere-de-mohammed-vi/|work=JeuneAfrique.com|accessdate=2026-10-24|language=fr-FR}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Moroko]] [[Jamii:Wanasiasa wa Moroko]] d83zih6uxg8ttv8zay5zppui2b1hefl 0 255644 1610669 1610394 2026-10-24T12:27:34Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610669 wikitext text/x-wiki [[Faili:Jacopo Tintoretto 030.jpg|thumb|'''Arsinoë IV''']] '''Arsinoë wa Nne''' (Arsinoë IV) (kwa Kigiriki cha Kale: Aρσινόη, alizaliwa kati ya mwaka 68 KK na 63 KK – alifariki mwaka 41 KK) alikuwa [[binti]] [[Mdororo Mkuu|mdogo]] zaidi wa Ptolemy wa Kumi na Mbili (Ptolemy XII Auletes).<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=KQB8Q8yarkUC&pg=PA140&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Cleopatra and Rome|last=Kleiner|first=Diana E. E.|date=2009-07-01|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-03966-7|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Don's Life by Mary Beard - Times Online - WBLG: The skeleton of Cleopatra's sister? Steady on.|url=http://timesonline.typepad.com/dons_life/2009/03/the-skeleton-of.html|work=web.archive.org|accessdate=2026-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090317185101/http://timesonline.typepad.com/dons_life/2009/03/the-skeleton-of.html|archivedate=2009-03-17|url-status=bot: unknown}}</ref> == Historia == Arsinoë alikuwa binti wa tatu, na huenda wa nne, wa Ptolemy wa Kumi na Mbili (Ptolemy XII), aliyezaliwa na mwanamke ambaye jina lake halijulikani. Inasemekana kwamba [[mama]] wa Cleopatra wa Saba (Cleopatra VII), ambaye huenda alikuwa Cleopatra wa Tano (Cleopatra V), alifariki au aliachana na mumewe muda mfupi baada ya Cleopatra wa Saba kuzaliwa. Kwa hiyo, haijulikani wazi kama ndiye aliyewazaa watoto wengine wadogo wa mumewe.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=Krh7n9AyS40C&q=arsinoe+iv&pg=PA129&redir_esc=y#v=onepage&q=arsinoe%20iv&f=false|title=HSC Ancient History|last=Roberts|first=Peter|date=2006|publisher=Pascal Press|isbn=978-1-74125-179-1|language=en}}</ref> [[Baba]] yao, Ptolemy wa Kumi na Mbili, alipofariki mwaka 51 KK, aliacha mtoto wake wa kiume mkubwa na binti yake mkubwa aliyekuwa hai, yaani Ptolemy na Cleopatra, watawale Misri kwa pamoja. Hata hivyo, muda mfupi baadaye, Ptolemy alimwondoa Cleopatra madarakani na kumlazimisha kukimbia kutoka [[Aleksandria]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=eStsL_oiXOcC&q=arsinoe+iv&pg=PA35&redir_esc=y|title=Cleopatra: Cleopatra|last=Grant|first=Michael|date=2011-07-14|publisher=Orion|isbn=978-1-78022-114-4|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] 8fn1149xcsq7jqnw4259eyuaum5d9j5 0 255645 1611000 1610414 2026-10-25T07:32:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ronald Wallace (politician)]] hadi [[Ronald Wallace (mwanasiasa)]]: jina la Kiswahili 1610414 wikitext text/x-wiki '''Ronald Wallace''' ([[5 Agosti]] [[1916]] – [[20 Mei]] [[2008]])<ref name="Obit">{{cite news |last=Lawlor |first=Allison |date=July 7, 2008 |title=Ron Wallace 91: Politician and Optometrist |newspaper= Globe and Mail|location=Toronto, Ontario}}</ref> alikuwa mwanasiasa na mtaalamu wa [[optometria]] wa [[Kanada]]. Wallace ndiye meya aliyetumikia kwa muda mrefu zaidi katika jiji la Halifax,huko Nova Scotia. Wallace alikuwa mmoja wa watoto kumi na watano waliozaliwa na Thomas John Wallace na Ada Evangeline Wallace, wa zamani MacNeil. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Saint Mary mnamo [[1939]]. Alikuwa bingwa wa ndondi wa vyuo vikuu na bingwa wa mchezo wa makasia. Kaka yake Dan pia alikuwa bingwa wa ndondi wa uzito wa juu wa Maritime na bingwa wa makasia, na akiwa msomi wa Rhodes alisomea na kupiga makasia katika Chuo Kikuu cha Oxford. Wallace alihudumu kwa muda mfupi kama Balozi Mdogo wa Kipekee na Waziri Mwenye Mamlaka Kamili wa Principality of Outer Baldonia, nchi ndogo ya muda mfupi kwenye Kisiwa cha Outer Bald Tusket karibu na pwani ya kusini ya Nova Scotia.<ref>{{Rejea tovuti |last=Toler |first=John |date=2021-08-02 |title=The 'whimsy state' of Outer Baldonia |url=https://www.fauquiernow.com/lifestyle/community/the-whimsy-state-of-outer-baldonia/article_b6556ce6-771d-58c1-a1de-882e013b8138.html |access-date=2025-08-01 |website=FauquierNow |language=en}}</ref> Wallace alihudumu kwa vipindi viwili kama mbunge wa Chama cha Nova Scotia Liberal Party(Liberal) huko Halifax iliyopo Nova Scotia House of Assembly kuanzia [[1970]] hadi [[1978]]. Alichaguliwa kuwa meya wa Halifax mnamo [[1980]] na alihudumu hadi alipostaafu mnamo [[1991]]. Alihudumu kama meya kwa muda mrefu kuliko mwingine yeyote, na alijulikana kwa haki yake, ucheshi mzuri na mtazamo wa maono wa kuboresha jiji lake alilolipenda. Alifanywa kuwa mwanachama wa Order of Canada mnamo [[2001]]. Wallace alimuoa Julia Patricia McColough, binti wa Reginald Walker McColough, Mkurugenzi wa Kazi za Umma wa Bunge la Kanada. Pamoja walikuwa na watoto sita; Barbara Wallace, Suzanne Wallace, Mary Beth Wallace, Ian Wallace, Mark Wallace na Jennifer Wallace.Alifariki nyumbani kwake huko Halifax mnamo [[20 Mei]] [[2008]], akiwa na umri wa miaka tisa na moja baada ya kusumbuliwa na saratani na nimonia. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1916]] [[Jamii:Waliofariki 2008]] [[Jamii:Wanasiasa wa Kanada]] 1jr2nm4hbyl3kju7qsyp4i5b4ojgmt8 0 255647 1610750 1610397 2026-10-24T13:14:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610750 wikitext text/x-wiki '''Nathalie Tauziat''' alizaliwa tarehe [[17 Oktoba]] [[1967]]) ni kocha wa tenisi kutoka [[Ufaransa]] na [[mchezaji]] wa zamani wa tenisi aliyekuwa akicheza kitaaluma.<ref>{{Citation|title=World Tennis|date=2026-09-28|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=World_Tennis&oldid=1377225525|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Alimaliza katika nafasi ya pili katika mashindano ya tenisi ya wanawake ya [[mtu]] mmoja mmoja (singles) kwenye mashindano ya Wimbledon ya mwaka [[1998]]. Pia alimaliza katika nafasi ya pili katika mashindano ya tenisi ya wanawake ya wachezaji wawili wawili (doubles) kwenye [[mashindano]] ya US Open ya mwaka [[2001]], akishirikiana na ''Kimberly Po-Messerli.''<ref>{{Citation|title=World Tennis|date=2026-09-28|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=World_Tennis&oldid=1377225525|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Katika kipindi cha taaluma yake, alifikia nafasi ya juu zaidi ya namba 3 duniani katika mashindano ya singles na doubles.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=0F330L2s4AIC&pg=PT122&redir_esc=y|title=The Official Wimbledon Annual 1999|last=Parsons|first=John|date=1999-12-31|publisher=Pelican Publishing|isbn=978-1-56554-714-8|language=en}}</ref> Hapo awali, aliwahi kuwa [[kocha]] wa mchezaji wa tenisi kutoka [[Kanada]], Bianca Andreescu, pamoja na mchezaji mwenzake wa Ufaransa, Harmony Tan. Kwa sasa, ni kocha wa Victoria Mboko. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Wachezaji]] 68rjriwomuuva0116jr9yu6r1cx2ow2 0 255649 1610756 1610400 2026-10-24T13:17:16Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610756 wikitext text/x-wiki Tafsiri ya Kiswahili: Blackwood wa North Oxford (aliyezaliwa tarehe 16 Oktoba 1979) ni [[mwanasiasa]] wa [[Uingereza]] kutoka Chama cha Conservative. Baroness Blackwood alikuwa Mbunge (MP) wa eneo la Oxford West na Abingdon kuanzia mwaka 2010 hadi 2017. Pia amekuwa akijulikana kwa jina lake la ndoa, Nicola Blackwood-Bate, tangu mwaka 2016. Maana ya maneno muhimu: <nowiki>*</nowiki> British politician — Mwanasiasa wa Uingereza. <nowiki>*</nowiki> Conservative Party — Chama cha Conservative nchini Uingereza. <nowiki>*</nowiki> Member of Parliament (MP) — [[Mbunge]]. <nowiki>*</nowiki> Married name — Jina analotumia mtu baada ya ndoa. <nowiki>*</nowiki> Baroness — Cheo cha heshima kinachotumiwa na baadhi ya wanawake katika mfumo wa vyeo vya heshima wa Uingereza<ref>{{Rejea tovuti|title=Being a Black scientist can be lonely. Juneteenth helped me find myself|url=https://doi.org/10.1126/science.zglmqbg|work=AAAS Articles DO Group|date=2025-10-23|accessdate=2026-10-24}}</ref>. == Marejeo == {{DEFAULTSORT:Nicola Blackw}} [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Watu walio hai]] pnvj01lh183zfagtr80wsf14cmykd99 0 255652 1611002 1610451 2026-10-25T07:33:34Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Tamnim pamela suso]] hadi [[Tammin Pamela Sursok]]: usahihi wa jina 1610451 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Tammin Sursok|picha=Tammin Sursok.jpg|tarehe ya kuzaliwa=19{{!}}08{{!}}1983|kazi yake=Mwigizaji|residence=Johannesburg, Afika Kusini}} '''Tammin Pamela Sursok''' aliyezaliwa tarehe [[19]] [[Agosti]] [[1983]] ni mwigizaji mwenye uraia wa [[Australia]] na [[Marekani|Marekani.]] Anajulikana zaidi kwa nafasi alizoigiza katika vipindi vya televisheni, zikiwemo<ref>{{Rejea tovuti|title=Our SPECTACULAR! interview with Tammin Sursok - TeenHollywood.com|url=http://www.teenhollywood.com/2009/03/06/our-spectacular-interview-with-tammin-sursok|work=www.teenhollywood.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>: * '''Dani Sutherland''' katika kipindi cha Home and Away. * '''Colleen Carlton''' katika kipindi cha The Young and the Restless. * '''Jenna Marshall''' katika kipindi cha Pretty Little Liars. * '''Siena''' katika kipindi cha Hannah Montana. == Maisha ya awali == Sursok alizaliwa na wazazi wake, '''Daryl''' na '''Julie Sursok,''' ambao walikuwa wanamuziki, katika jiji la [[Johannesburg]], [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alipokuwa na umri wa miaka sita, familia yake ilihamia Australia.Akiwa bado mdogo, Sursok alijiunga na Kikundi cha Maigizo ya Muziki kwa Vijana cha Sydney, ambako aliendeleza vipaji na maslahi yake katika uigizaji, muziki na dansi.<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Our SPECTACULAR! interview with Tammin Sursok - TeenHollywood.com|url=http://www.teenhollywood.com/2009/03/06/our-spectacular-interview-with-tammin-sursok|work=www.teenhollywood.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Pia alisomea katika Chuo cha Usemi na Sanaa ya Maigizo cha Trinity. Elimu yake ya shule ya msingi na sekondari aliipata katika Shule ya Wasichana ya Ravenswood, lililoko Gordon, jijini Sydney, Australia. Katika miaka yake ya mwisho ya shule, alijikita zaidi katika masomo ya usemi na sanaa ya maigizo.<ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Our SPECTACULAR! interview with Tammin Sursok - TeenHollywood.com|url=http://www.teenhollywood.com/2009/03/06/our-spectacular-interview-with-tammin-sursok|work=www.teenhollywood.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Kazi == Mwaka [[1999|1999,]] baada ya kumaliza Kidato cha Nne, Tammin Sursok alipata wakala wa kumwakilisha katika tasnia ya burudani na akapata nafasi yake ya kwanza ya kufanya majaribio ya kuigiza katika tamthilia maarufu ya muda mrefu ya Australia, Home and Away<ref name=":1" />. Alifanikiwa kupata nafasi ya kuigiza kama Dani Sutherland, binti mkubwa wa familia ya [[Sunderland|Sutherland]], ambaye alikuwa na tabia ya uasi na kutopenda kufuata sheria. Katika tamthilia hiyo, Dani alichukua jukumu la kusimamia na kuendesha eneo la kambi ya magari ya makazi ya muda<ref name=":2" /> . == Marejeo == {{Mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] c8w5viehgwiwq3llstnd9sgdu7kq962 0 255654 1611004 1610410 2026-10-25T07:34:10Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ahmose (queen)]] hadi [[Ahmose (malkia)]]: jina la Kiswahili 1610410 wikitext text/x-wiki '''Ahmose''' alikuwa mke mkuu wa Farao Thutmose wa Kwanza na mama wa Hatshepsut, aliyekuwa [[Farao]] wa [[Misri]] ya Kale. Asili ya wazazi wake haijulikani kwa uhakika <ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/BreastedJ.H.AncientRecordsEgyptAll5Vols1906|title=Breasted, J. H. Ancient Records of Egypt all 5 Vols|last=Breasted|first=James Henry|date=1906}}</ref> == Maandishi ya kihistoria == Malkia Ahmose alihudumiwa na Yuf, aliyeteuliwa kusaidia hazina ya kifalme. Michoro ya kale ilieleza kuzaliwa kwa Hatshepsut kama tukio la kimungu. == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Misri]] <references />{{Mbegu-mtu}} jxcsmyk0yhma49z41brvclxejfe5eps 0 255658 1611096 1610572 2026-10-25T09:50:58Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611096 wikitext text/x-wiki [[Faili:Jade Boho.jpg|alt=Jade akiwa na Logroño mnamo 2019|thumb|Jade akiwa Logrono mnano [[2019]]]] '''Jade Boho Sayo''' '''('''alizaliwa tarehe [[30 Agosti]] [[1986]] )<ref>{{Rejea tovuti|title=Jade: "El pase a Natalia lo di con el corazón"|url=https://as.com/futbol/2010/05/05/mas_futbol/1273010418_850215.html|work=Diario AS|date=2010-05-05|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Isabel Roldán}}</ref> anajulikana kama Jade Boho au Jade. Ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] ambaye alicheza kama [[mshambuliaji]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Mobile livescore - Flashscore.mobi football scores|url=https://www.flashscore.mobi/?&|work=www.flashscore.mobi|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake katika soka la klabu nchini [[Hispania|Uhispania]], lakini pia amewahi kucheza nchini [[Uingereza]] na [[Uswisi]]. Akiwa amezaliwa na kukulia nchini Uhispania, akiwa na baba Mhispania na mama kutoka [[Gine ya Ikweta|Guinea ya Ikweta]], amewahi kuziwakilisha Uhispania na Guinea ya Ikweta—Uhispania katika ngazi ya vijana (chini ya miaka 19) na Guinea ya Ikweta katika ngazi ya wakubwa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Jade Boho Sayo, sangre pucelana con Guinea Ecuatorial - El Día de Valladolid|url=http://www.eldiadevalladolid.com/noticia.cfm/Deportes/20101201/jade/boho/sayo/sangre/pucelana/guinea/ecuatorial/2C89388E-933B-832A-801FAE501F2AB3E1|work=www.eldiadevalladolid.com|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Ceres Comunicación Grágica|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120305100559/http://www.eldiadevalladolid.com/noticia.cfm/Deportes/20101201/jade/boho/sayo/sangre/pucelana/guinea/ecuatorial/2C89388E-933B-832A-801FAE501F2AB3E1|archivedate=2012-03-05|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1986]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-cheza-mpira}} nmg5w2nbtdjnysfwhtdjo4rkp0sr1fj 0 255659 1611006 1610415 2026-10-25T07:34:33Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cleopatra v]] hadi [[Kleopatra V]]: usahihi wa jina 1610415 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Cleopatra V of Egypt|picha=Ra80-HDD-b.jpg|maelezo=Sanamu inayodhaniwa kuwa ya Cleopatra V Tryphaena.”}} '''Cleopatra V Tryphaena''' alikuwa malkia wa [[Misri]] ya kale aliyeishi wakati wa utawala wa [[nasaba]] ya Waptolemy '''('''Ptolemaic Dynasty).<ref>{{Citation|title=Cleopatra V|date=2026-09-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cleopatra_V&oldid=1373256010|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref name=":1">{{Citation|title=Cleopatra V|date=2026-09-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cleopatra_V&oldid=1373256010|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Cleopatra V anahusishwa na Berenice IV na huenda alikuwa mama wa Cleopatra VII, ambaye baadaye alikuja kuwa malkia maarufu wa Misri. Hata hivyo, wanahistoria hawajathibitisha kikamilifu kama Cleopatra V alikuwa mama wa Cleopatra VII. <ref name=":1" /> Jina la Cleopatra V linaonekana katika kumbukumbu za kifalme kuanzia mwaka 79 KK, lakini halionekani tena katika baadhi ya rekodi kuanzia takribani mwaka 69 KK. Sababu ya kutoweka kwake katika rekodi hizo haijulikani kwa uhakika. Baadhi ya wanahistoria wanakadiria kuwa huenda alifariki karibu mwaka 69–57 KK.<ref>{{Citation|title=Cleopatra V|date=2026-09-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cleopatra_V&oldid=1373256010|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafalme na malkia nchi kwa nchi]] 4qtrx0rzav749cxurl4rrf3y1xx7ktq 0 255660 1610753 1610416 2026-10-24T13:15:33Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Tomb of Nefertari (52785688763).jpg|tarehe_ya_kufariki=c. 1255 BC|jina=Nefertari Meritmut|dini=Ancient Egyptian religion|watoto=Amun-her-khepeshef Pareherwenemef Meryatum Meryre Meritamen Henuttawy Baketmut (inawezekana) Nefertari (inawezekana) Nebettawy (inawezekana)}} '''Nefertari''' (pia anajulikana kama Nefertari Meritmut; kwa Kiadikadi: Naptera) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri]] na [[mke]] wa kwanza wa kifalme wa Ramesses Mkuu. Yeye ni miongoni mwa malkia maarufu zaidi wa [[Misri]], pamoja na [[Cleopatra]], Nefertiti, na [[Hatshepsut]], na alikuwa mmoja wa wake wa kifalme waliokuwa na umaarufu mkubwa.<ref name=":1">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=x3BzmTdQLioC&q=puduhepa&pg=PA336&redir_esc=y|title=Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide|last=Jackson-Laufer|first=Guida Myrl|date=1999-09-23|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-1-57607-091-8|language=en}}</ref> Nefertari alikuwa na elimu kubwa na aliweza kusoma na kuandika maandishi ya hieroglyphs, jambo ambalo lilikuwa nadra sana wakati huo. Alitumia uwezo huo katika shughuli za kidiplomasia, akiwasiliana kwa maandishi na watawala wengine mashuhuri wa wakati huo.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=x3BzmTdQLioC&q=puduhepa&pg=PA336&redir_esc=y|title=Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide|last=Jackson-Laufer|first=Guida Myrl|date=1999-09-23|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-1-57607-091-8|language=en}}</ref> [[Kaburi]] lake lenye mapambo mengi, QV66, ni mojawapo ya makaburi makubwa na yenye kuvutia zaidi katika Bonde la [[Malkia]]. Ramesses pia alijenga hekalu kwa ajili yake huko [[Abu Simbel]], karibu na [[mnara]] wake mkubwa wa kifalme.<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Watu wa Misri]] [[Jamii:Wafalme]] [[Jamii:Diplomasia]] d79v24yvmx9bz78xeinzuf92kfpyl1v 0 255661 1610650 1610418 2026-10-24T12:18:32Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610650 wikitext text/x-wiki LíliaMaria Clara Carrière Momplé alizaliwa tarehe 19 Machi 1935 katika Kisiwa cha [[Msumbiji]]. Yeye ni mwandishi wa fasihi kutoka nc<ref>{{Rejea jarida |last=Alós |first=Anselmo Peres |date=2011-12 |title=A ficcionalização da história moçambicana nos contos de Lília Momplé |url=https://doi.org/10.1590/s0104-026x2011000300018 |journal=Revista Estudos Feministas |volume=19 |issue=3 |pages=1005–1007 |doi=10.1590/s0104-026x2011000300018 |issn=0104-026X}}</ref>hini Msumbiji, anayejulikana kwa kuandika riwaya na hadithi fupi == Marejeo == [[Jamii:Msumbiji]] kqzhfz9ncgy5itbwlfpx0025wcndq7q 0 255663 1610745 1610422 2026-10-24T13:12:50Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610745 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Nagwa Fouad.png|jina la kuzaliwa=Awatef Mohamed Agami|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|1939|1|17|df=y}}}} '''Nagwa Fouad''' (kwa Kiarabu cha Misri: نجوى فؤاد; alizaliwa kwa jina la Awatef Mohamed Agami (kwa Kiarabu: عواطف محمد عجمي) tarehe 17 [[19 Januari|Januari 1939]]) ni mcheza [[dansi]] ya tumbo na [[mwigizaji]] kutoka [[Misri]]. Ameigiza katika takribani [[filamu]] 50 za Misri.<ref>{{Rejea tovuti|title=MAJALLA-ye RASMI-e ṮABT|url=https://doi.org/10.1163/2330-4804_eiro_com_1521|work=Encyclopaedia Iranica Online|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya Awali == Nagwa alizaliwa kwa jina la Awatef Mohamed Agami, jijini [[Aleksandria|Alexandria]], katika [[familia]] ya Misri yenye asili ya eneo la Misri ya Juu. [[Baba]] yake alikuwa Mmisri kutoka Misri ya Juu, huku [[mama]] yake akiwa Mpalestina.<ref>{{Rejea tovuti|title=MAJALLA-ye RASMI-e ṮABT|url=https://doi.org/10.1163/2330-4804_eiro_com_1521|work=Encyclopaedia Iranica Online|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Kazi Yake == Nagwa Fouad alianza kucheza dansi ya tumbo mwanzoni mwa miaka ya [[1960]]. Mwaka [[1976]], mtunzi wa muziki Mohammed Abdel Wahab alimtungia muziki maalumu uliotumika pekee katika onyesho lake la dansi ya tumbo, ulioitwa Amar Arbatashar (“Mwezi Mtimilifu”). Muziki huo uliashiria hatua muhimu katika kazi yake, kwani ulimwezesha kuhama kutoka kwenye dansi ya Mashariki ya kimapokeo na kuanza maonesho ya jukwaani yaliyopangwa kwa ustadi wa kiucheografia (choreography).<ref>{{Citation|last=Carey|first=Timothy James|title=2 “Did you not know that one of my servants was sick, and you did not visit him? Did you not know that if you had visited him, you would have found Me with him?”|date=2018|url=https://doi.org/10.5771/9781498578295-51|work=Muslim and Catholic Responses to HIV and AIDS in Kenya|pages=51–106|publisher=Lexington Books|isbn=978-1-4985-7829-5|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea jarida |date=2018 |title=“Did you not know that one of my servants was sick, and you did not visit him? Did you not know that if you had visited him, you would have found Me with him?” |url=https://doi.org/10.5040/9798216543831.ch-002 |journal=Muslim and Catholic Responses to HIV and AIDS in Kenya |pages=51–106 |doi=10.5040/9798216543831.ch-002}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wachezaji]] [[Jamii:Watunzi]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Misri]] 63e5qkjheeipybs8982q4ct159f1thh 0 255665 1611008 1610424 2026-10-25T07:36:48Z Riccardo Riccioni 452 1611008 wikitext text/x-wiki [[Faili:Waizero Manen.jpg|thumb|Princess Zenebework]] '''Bintimfalme Zenebework''' (25 Julai 1917 – 24 Machi 1934), aliyejulikana pia kwa jina la '''Zeneba Worq''', alikuwa binti wa pili wa Mfalme [[Haile Selassie]] wa Ethiopia na mke wake, Malkia Menen Asfaw. Jina lake kamili la cheo cha kifalme lilikuwa “Mtukufu wa Kifalme, Binti Zenebework Haile Selassie” (Her Imperial Highness, Princess Zenebework Haile Selassie). == Wasifu wa Binti wa kifalme == Tarehe 15 Juni 1932, Binti wa Kifalme Zenebework (Leult Zenebework) aliolewa na Dejazmach Haile Selassie Gugsa, mwana wa kifalme aliyekuwa mrithi wa utawala katika eneo la mashariki la Mkoa wa Tigray, nchini Ethiopia. Haile Selassie Gugsa alikuwa kitukuu cha Mfalme Yohannes IV wa Ethiopia. Wakati wa kufunga ndoa yao jijini Addis Ababa, mji mkuu wa Ethiopia, Zenebework alikuwa bado hajafikisha umri wa miaka 15. Haile Selassie Gugsa alikuwa mwana wa Ras Gugsa Araya Selassie. Hivyo, alikuwa kitukuu cha Mfalme Yohannes IV kupitia kwa mwana wa mfalme huyo aliyeitwa Ras Araya Selassie. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:wanawake wa Ethiopia]] b99kvxtnov3z7q93p1wy1dwrazitp7i 0 255666 1610654 1610430 2026-10-24T12:21:39Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610654 wikitext text/x-wiki [[Faili:Rain Queen Makobo Constance Modjadji VI.jpg|thumb|'''Makobo Modjadji VI''']] '''Makobo Modjadji VI''' (Makobo Caroline Modjadji; 22 Julai 1978 – 12 Juni 2005) alikuwa malkia wa sita katika mfululizo wa Malkia wa Mvua (Rain Queens) wa [[ufalme]] wa Lobedu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Female monarchs and merchant queens in Africa {{!}} WorldCat.org|url=https://search.worldcat.org/title/1259012694|work=search.worldcat.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Maisha == Makobo alikuwa binti wa Princess Leakhale Maria Modjadji, na alikuwa wa kwanza miongoni mwa Malkia wa Mvua kupata elimu rasmi.Alitawazwa kuwa [[Malkia]] wa [[Mvua]] mwaka 2003, miaka miwili baada ya kifo cha bibi yake, Malkia wa Mvua Mokope Modjadji V. Mama yake, ambaye alikuwa ameteuliwa kuwa mrithi wa kiti cha ufalme, alifariki mwezi Juni mwaka 2001, hivyo hakupata nafasi ya kukalia kiti cha ufalme. Ilichukua miaka miwili hatimaye kumtawaza Makobo, lakini licha ya kuchelewa huko, alichaguliwa kuwa [[Malkia]] wa [[Mvua]] aliyefuata. Siku ya [[sherehe]] za kutawazwa kwake, manyunyu kidogo ya mvua yalonyesha. Tukio hilo lilitafsiriwa kama ishara njema. [[Sherehe]] za kutawazwa kwake zilikuwa za kifahari na zilihusisha taratibu nyingi za kimila. Hata hivyo, inaaminika kwamba Makobo alikubali taji la [[ufalme]] bila hiari kubwa, yaani, hakulipokea kwa moyo mkunjufu kabisa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Wikiwix Archives|url=https://archive.wikiwix.com/cache/index.html?t=20220824143358&url=http://africanhistory.about.com/od/peopl1/a/LoveduRainQueen.htm|work=archive.wikiwix.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu]] ji6mtwtc0l3jbso6k971ttcnfpdg7jv 0 255669 1610706 1610429 2026-10-24T12:45:16Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610706 wikitext text/x-wiki kwa Kiswahili '''Mokope Modjadji wa Tano''' ([[27 Aprili]] [[1937]] – [[28 Juni]] [[2001]]) alikuwa [[Malkia]] wa [[Tano]] wa [[Mvua]] (Rain Queen) wa [[ufalme]] wa Lobedu, uliokuwa wa taifa la Balobedu katika Mkoa wa [[Limpopo]], [[Afrika Kusini]]. Alitawala kuanzia mwaka [[1981]] hadi alipofariki mwaka 2001. Mokope Modjadji alikuwa mtu aliyeshikilia sana [[mila]] na [[desturi]] katika nafasi yake kama Malkia wa Mvua. Aliishi maisha ya kujitenga na watu wengine katika makazi ya kifalme yaliyokuwa katika [[Kijiji]] cha Khetlhakone. Alifuata mila na desturi zote ambazo Malkia wa Mvua alitarajiwa kuzifuata.<ref>{{Rejea tovuti|title=Rain Queen thanks Mandela for his help|url=https://iol.co.za/news/south-africa/2000-10-31-rain-queen-thanks-mandela-for-his-help/|work=IOL|date=2064-12-17|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Maana ya “Rain Queen” (Malkia wa Mvua): Ni cheo cha kimila cha kifalme katika jamii ya Balobedu, kinachohusishwa na imani na desturi za jadi kuhusu mvua na uzazi wa ardhi. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2001]] spuw4g9geufkp7yvzrhprhzh15m7r8a 0 255672 1610811 1610433 2026-10-24T13:46:22Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610811 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Samia Gamal|picha=Samia Gamal by Armand (3).jpg|jina la kuzaliwa=Zeinab Ali Khalil Ibrahim Mahfouz|tarehe ya kuzaliwa=5{{!}}3{{!}}1924|tarehe ya kufa=1{{!}}12{{!}}1994|kazi yake=Mwigizaji na mchezaji muziki}} '''Zeinab Ali Khalil Ibrahim Mahfouz''' [[Machi]] [[1924]] – [[1]] [[Desemba]] [[1994|1994,]] aliyejulikana kitaaluma kwa jina la '''Samia Gamal''' , alikuwa mcheza dansi wa tumbo na mwigizaji wa filamu kutoka [[Misri|Misri.]]Katika kipindi chote cha taaluma yake, Samia Gamal alishiriki katika filamu zaidi ya 50. Anachukuliwa kuwa mmoja wa wacheza dansi wa tumbo mashuhuri zaidi nchini Misri katika kipindi cha dhahabu cha sinema ya Misri<ref>{{Rejea tovuti|title=Samia Gamal: Barefooted belly dancer|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/35546/Samia-Gamal-Barefooted-belly-dancer|work=EgyptToday|date=2017-12-05|accessdate=2026-10-24}}</ref>. == Wasifu == Samia Gamal alizaliwa katika Gavana ya [[Asyut]], nchini Misri, mwezi Machi mwaka 1924. Miezi michache tu baada ya kuzaliwa kwake, familia yake ilihamia jijini [[Kairo]], ambako ilikaa karibu na soko maarufu la '''Khan El-Khalili'''<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=ET commemorates Egypt’s butterfly Samia Gamal on her death anniversary|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/110445/ET-commemorates-Egypt%E2%80%99s-butterfly-Samia-Gamal-on-her-death-anniversary|work=EgyptToday|date=2021-12-01|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Miaka kadhaa baadaye, Samia Gamal alikutana na '''Badia Masabni''', aliyekuwa mmiliki wa klabu kubwa ya burudani jijini Cairo wakati huo. Badia alimwalika Samia kujiunga na kikundi chake cha dansi, na Samia alikubali mwaliko huo.Badia Masabni ndiye aliyempa jina la kisanii Samia Gamal, ambalo baadaye lilipata umaarufu mkubwa. Hapo ndipo Samia alipoanza safari yake ya kitaaluma katika sanaa ya dansi, na hatimaye akawa mmoja wa wacheza dansi wa tumbo maarufu zaidi katika historia ya Misri.<ref name=":1" /> == kumbukumbu ya heshima == Tarehe 5 Machi 2017, Google iliweka picha maalumu kumuenzi mwigizaji Samia Gamal, katika maadhimisho ya miaka 93 tangu kuzaliwa kwake<ref>{{Rejea tovuti|title=Samia Gamal’s 93rd Birthday Doodle - Google Doodles|url=https://doodles.google/doodle/samia-gamals-93rd-birthday/|work=doodles.google|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Wanamuziki]] [[Jamii:Waliofariki 1994]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] 9kvgi4izxk758qp3u9e8b0h6wlbedmr 0 255673 1610752 1610434 2026-10-24T13:15:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610752 wikitext text/x-wiki '''Nebettawy''' alikuwa binti wa kifalme na malkia wa [[Misri ya Kale|Misri ya Kale.]] Alikuwa binti wa tano na mmoja kati ya wake wanane wenye cheo cha Malkia Mkuu wa Kifalme wa Farao Ramesses II.<ref name="DH">[[Aidan Dodson|Dodson, Aidan]] and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. (2004). {{ISBN|0-500-05128-3}}.</ref><ref>[[Joyce Tyldesley|Tyldesley, Joyce]]. ''Chronicle of the Queens of Egypt''. Thames & Hudson. 2006. {{ISBN|0-500-05145-3}}.</ref><ref>{{Rejea kitabu|title=Catalogue de la statuaire royale de la XIXe dynastie|last=Sourouzian|first=Hourig|date=2019|publisher=Institut français d'archéologie orientale|isbn=978-2-7247-0757-1|series=Bibliothèque d'étude / Institut Français d'Archéologie Orientale du Caire|location=Le Caire|pages=253–254}}</ref><ref>[[Kenneth Kitchen|Kitchen, K.A.]], ''Ramesside Inscriptions, Translated & Annotated, Translations'', '''II''', Blackwell Publishers, [1996]. (2019). {{ISBN|978-1-912246-00-7}}</ref> == Maisha == Nebettawy huenda alikuwa binti wa Nefertari, mmoja wa wake wa Farao Ramesses II, ingawa jambo hili halijathibitishwa. Picha yake inaonekana katika hekalu kubwa la Abu Simbel nchini Misri, akiwa amevaa mavazi na mapambo ya kifalme. Katika picha za binti za kifalme zilizochongwa kwenye hekalu hilo, Nebettawy anaonekana akiwa wa tano, nyuma ya Bintanath, Baketmut, Nefertari wa pili na Meritamen. Mabinti hao wameonyeshwa wakiwa wameshika vyombo vya muziki vilivyotumika katika sherehe za kidini. Haijulikani kwa hakika ni lini Nebettawy alipata cheo cha malkia. Ushahidi unaonyesha kuwa cheo cha Malkia Mkuu wa Kifalme huenda alipewa baada ya kifo chake. Pia, hakuna taarifa za kutosha kuthibitisha kama aliishi hadi miaka ya mwisho ya utawala wa Ramesses II. Nebettawy alikuwa na vyeo mbalimbali vya kifalme, vikiwemo Binti wa Mfalme, Malkia Mkuu wa Kifalme na Bibi wa Nchi Mbili. Katika orodha ya kifalme iliyohifadhiwa kwenye hati ya kale ya Papyrus ya Turin, alipewa nafasi ya juu kuliko malkia mwingine aitwaye Bintanath. Hii inaonyesha kuwa alikuwa na nafasi muhimu katika familia ya kifalme ya Ramesses II. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Misri]] [[Jamii:Misri ya Kale]] 964gohfvo017ktcfg7td60tniy5x9d4 0 255674 1610767 1610437 2026-10-24T13:26:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1610767 wikitext text/x-wiki '''PJ Powers''', aliyezaliwa kwa jina la Penelope Jane Dunlop [[16 Julai]] [[1960]], mjini [[Durban]], [[Afrika Kusini|Afrika Kusini,]] ni [[mwimbaji]] na [[msanii]] wa maonyesho kutoka Afrika Kusini. Alipata umaarufu mkubwa katika nchi za kusini mwa Afrika baada ya wimbo wake “''Jabulani''” kupendwa na watu wengi.Alipotumbuiza katika [[ukumbi]] wa Jabulani Amphitheatre mwaka [[1983]], watazamaji walimpa jina la “''Thandeka''”, linalomaanisha mpendwa. Wakati wa onyesho hilo, alikunywa kutoka kwenye chombo cha kitamaduni kilichotengenezwa kwa [[kibuyu]], jambo lililowafurahisha watazamaji.<ref>{{Rejea tovuti|title=Penelope Jane Dunlop {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/penelope-jane-dunlop|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Mwaka [[1995]], wimbo “''World in Union''”, ulioimbwa na kundi la Ladysmith Black Mambazo kwa kushirikiana na PJ Powers, ulipata umaarufu mkubwa kimataifa. Wimbo huo ulifika nafasi ya 47 katika chati ya nyimbo maarufu nchini [[Uingereza]].PJ Powers pia alipata kutambuliwa kwa kutetea [[haki za binadamu]], kufanya shughuli za hisani na kupinga mfumo wa ubaguzi wa rangi uliokuwa ukitumika nchini Afrika Kusini, uliojulikana kama apartheid<ref>{{Rejea tovuti|title=PJ Powers heads-up The Legends Stage at Splashy Fen 2019|url=https://www.citizen.co.za/south-coast-sun/news-headlines/2019/02/25/pj-powers-heads-legends-stage-splashy-fen-2019/|work=South Coast Sun|date=2019-02-25|accessdate=2026-10-24|language=en-GB|author=hollykonig}}</ref>. == Maisha ya Awali na Kazi == PJ Powers alizaliwa tarehe 16 Julai 1960, mjini Durban, katika Mkoa wa Natal, nchini Afrika Kusini. Kwa sasa, eneo hilo ni sehemu ya jimbo la KwaZulu-Natal.Kazi yake ya kuimba ilianza mwaka [[1979]], alipojiunga na kundi la muziki lililokuwa na wanawake pekee, lililoitwa Pantha, akiwa mwimbaji mkuu. Kundi hilo lilivunjika baada ya mwaka mmoja.Baadae, PJ Powers akawa mwimbaji mkuu wa kundi jingine lililoitwa Hotline. Kundi hilo lilitumia mtindo wa muziki wa Afro-pop, uliochanganya mitindo mbalimbali ya muziki wa Kiafrika na mingine. Muziki huo, pamoja na sauti yake ya kipekee, ulivutia mashabiki wengi kutoka jamii na tamaduni tofauti<ref>{{Rejea tovuti|title=PJ Powers – Official Site|url=https://pjpowers.co.za/|work=pjpowers.co.za|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Kundi la Hotline lilidumu kwa miaka saba na kutoa baadhi ya nyimbo zilizopata umaarufu mkubwa nchini Afrika Kusini katika miaka ya 1980. Wanamuziki wake vijana walikuwa na nguvu na walitumbuiza kwa muziki wenye uchangamfu katika maeneo mbalimbali. Mtindo huo ulipokelewa vizuri na vijana waliokuwa walengwa wakuu wa muziki wao.Watu wa Afrika Kusini walimpa PJ Powers jina la Thandeka, linalomaanisha mpendwa au anayependwa. Aliendelea kulithamini jina hilo sana.Kundi la Hotline lilipeleka muziki kwa watu katika maeneo mbalimbali, jambo lililoongeza umaarufu wake na kupanua idadi ya mashabiki katika nchi jirani za Botswana, Msumbiji na Namibia.Muziki wao uliunganisha midundo ya kuchezeka na ujumbe wa matumaini na upatanisho. Mtindo huu ulikuwa tofauti na muziki uliokuwa ukichezwa kwenye redio wakati huo.Wimbo wake wa kwanza kupata mafanikio makubwa ulikuwa “You're So Good to Me” ([[1982]]), ambao aliandika mwenyewe. Baadaye, aliandika na kutoa nyimbo nyingine zilizopata umaarufu, zikiwemo: * “I Feel So Strong” (1983): Aliimba wimbo huu pamoja na Steve Kekana. * “Home to Africa” (1985): Wimbo uliotolewa mwaka [[1985]]. * “There Is an Answer” (1986): Wimbo uliotolewa mwaka [[1986]]. Mwaka [[1987]], kundi la Hotline lilivunjika. Baada ya hapo, PJ Powers aliendelea na kazi yake ya [[muziki]] akiwa msanii binafsi, bila kuwa sehemu ya kundi hilo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Penelope Jane Dunlop {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/penelope-jane-dunlop|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waimbaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wasanii wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] <references />{{Mbegu-muziki-Afrika}} rla00bxqs7aoznm0hzrtzgokps3fpsu 0 255676 1611009 1610443 2026-10-25T07:37:30Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Lalla Hasna wa Moroko]] hadi [[Bintimfalme Lalla Hasna wa Moroko]]: urahisi wa kuupata 1610443 wikitext text/x-wiki [[Faili:Princess Lalla Hasna of Morocco - 2025 (cropped).jpg|thumb]] '''Binti wa Kifalme Lalla Hasna wa Morocco''' (kwa Kiarabu: الأميرة للا حسناء; alizaliwa [[19 Novemba|Novemba 19]],[[1967]]) ni mwanachama wa nasaba ya Alaouite na sehemu ya [[familia]] ya kifalme inayotawala [[Moroko]] kwa sasa.Binti Mfalme Lalla Hasna ndiye binti wa mwisho wa Hassan II, aliyekuwa mfalme wa Moroko, na Lalla Latifa. Pia ni dada wa [[Muhamad VI|Mohammed VI]], Mfalme wa sasa wa Moroko.<ref name=":1">https://www.tatler.com/article/princess-lalla-khadija-of-morocco</ref> == Wasifu == Hasna alizaliwa [[Rabat]],[[Moroko]]. Alipata elimu yake jijini Rabat na akahitimu elimu ya sekondari katika Chuo cha Kifalme (Royal College).<ref name=":1" /> == Majukumu na shughuli zake == Ni Rais wa Heshima wa taasisi na mashirika yafuatayo: # Ligi ya Kitaifa ya Wanawake wa Kiraia na wa Sekta ya Umma na Nusu-Umma (The National League of Civil and Semi-Public Women). # Chama cha Moroko cha Kusaidia Watoto Wagonjwa (AMAEM). # SOS Children's Village Morocco — shirika linalosaidia watoto wanaokosa malezi ya familia. # Chama cha Al-Ihsane. # Chama cha Moroko Dhidi ya Ugonjwa wa Myopathy — ugonjwa unaoathiri misuli.<ref>https://allafrica.com/stories/201209220001.html</ref> # Chama cha Hassanate cha Maendeleo ya Binadamu. # Taasisi ya Mohammed VI ya Ulinzi wa Mazingira. # Chama cha Moroko cha Akiolojia na Urithi wa Utamaduni (SMAP). == Biashara == Shughuli za kibiashara za Hasna zimekuwa zikifanyika hasa kupitia nafasi yake ya kuongoza taasisi na mifuko mbalimbali. Akiwa Rais wa '''Taasisi ya Mohammed VI ya Ulinzi wa Mazingira''', taasisi hiyo imefungua vituo vya shughuli za mazingira, vikiwemo '''Kituo cha Kimataifa cha Mafunzo ya Mazingira cha Hassan II''', kilichofunguliwa [[Juni]][[2019|,2019]]. Kwa kutambua kazi za taasisi hiyo, imepata kutambuliwa kimataifa. [[Septemba]] 2019, Binti mfalme Lalla Hasna aliwakilisha Moroko katika Mkutano wa [[Umoja wa Mataifa]] kuhusu '''''Hatua za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi (UN Climate Action Summit)'''''. Katika mkutano huo, alitoa hotuba kwa niaba ya Mfalme Mohammed VI na kuzindua '''African Youth Climate Hub''', jukwaa la kidijitali linalowawezesha vijana kote barani [[Afrika]] kuanzisha na kuendeleza mipango ya kukabiliana na mabadiliko ya [[tabianchi]].<ref>https://www.moroccoworldnews.com/2019/12/74678/lalla-hasna-women-ceo-africa/</ref> Alijumuishwa katika orodha ya wanawake 100 bora wenye nafasi za uongozi wa juu katika makampuni barani Afrika kwa mwaka 2019, iliyotolewa na Reset Global People. Kwa mujibu wa uchunguzi wa ''Pandora Papers'', Binti wa Kifalme Lalla Hasna alihusishwa na kampuni (''shell corporation'') iliyotumika kununua nyumba yenye thamani ya takribani [[Dola ya Marekani|dola za Marekani]] milioni 11 karibu na Kasri la Kensington jijini [[London]]. Uchunguzi huo uliripoti kuwa fedha zilizotumika kununua nyumba hiyo zilitokana na mtaji unaohusishwa na familia ya kifalme ya Moroko. Nyaraka zinazohusiana na ununuzi huo zilimtaja kazi yake kuwa “binti wa kifalme” (''princess''). Wakati taarifa hiyo ilipochapishwa mwaka [[2021]], hakuna jibu rasmi lililokuwa limetolewa na kasri la kifalme kuhusu maswali yaliyotumwa kwake. == Ndoa == Lalla Hasna ameolewa na Dkt. Khalil Benharbit, daktari bingwa wa magonjwa ya moyo aliyezaliwa mwaka 1959. Walifunga ndoa katika sherehe iliyofanyika kwenye Jumba la Kifalme jijini Fez, tarehe 8 na 9 Septemba 1994.<ref>https://www.gettyimages.ae/detail/news-photo/mariage-de-la-princesse-lalla-hasna-du-maroc-ici-avec-son-news-photo/857810242</ref><ref>https://www.gettyimages.ae/detail/news-photo/the-princess-lalla-hasna-marreis-khalid-benharbit-in-the-news-photo/160742468</ref> Wanandoa hao wana watoto wawili wa kike; * Lalla Oumaima Benharbit — alizaliwa Desemba 15, 1995. * Lalla Oulaya Benharbit — alizaliwa Oktoba 20, 1997. == Marejeo == [[Jamii:Mbegu za watu]] [[Jamii:Watu wa Algeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Siasa ya Afrika]] 1jb8mxgn0u19xrh35k64dv8g68afaud 0 255677 1610640 1610445 2026-10-24T12:10:53Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610640 wikitext text/x-wiki [[Faili:Latifa (2022).png|thumb|'''Latifa''']] '''Latifa bint Alaya El Arfaoui'''(alizaliwa tarehe 14 Februari 1961), anayejulikana zaidi kwa jina la Latifa, ni mwimbaji wa muziki wa pop kutoka [[Tunisia]] na mwigizaji wa zamani. Kwa sasa anaishi [[Nchi|nchini]] [[Misri]].Latifa ni miongoni mwa waimbaji wanaojulikana sana na wenye mauzo makubwa ya [[muziki]] katika ulimwengu wa [[Kiarabu]] na Mashariki ya Kati. Anajulikana kwa kuimba nyimbo zinazotumia mitindo ya lugha ya Kiarabu ya [[Tunisia]] na Misri.Anaimba katika [[lugha]] tatu tofauti, ambazo ni Kiarabu, Kifaransa na Kiingereza. Mwaka 2004, Latifa alipokea tuzo ya [[World of Our Own|World]] [[Music Box|Music]] Awards kutokana na kuwa msanii mwenye mauzo makubwa ya muziki katika Mashariki ya Kati. Pia, alikuwa Mtunisia wa kwanza katika historia kupokea tuzo hiyo.<ref>{{Rejea tovuti|title=- لطيفة: لم أقع بغرام ثري خليجي.|url=https://www.almotamar.net/pda/59511.htm|work=www.almotamar.net|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=لطيفة: عدت إلى بيتي الأوّل|url=https://elaph.com/Web/Music/2006/11/192758.htm|work=إيلاف|date=2006-11-23|accessdate=2026-10-24|language=Arabic|author=مراد النتشه}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-jio-Misri}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] jfwa3nc6d9c8lxqw9vb6ddhlc3dma4f 0 255684 1610790 1610453 2026-10-24T13:37:13Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610790 wikitext text/x-wiki '''Ranavalona III''' (matamshi ya Kimalagasi: \[ranaˈvalːə̥\]; '''22 [[Novemba]] 1861 – 23 Mei 1917)''' alikuwa mtawala wa mwisho mwenye mamlaka ya kifalme wa Ufalme wa ''Madagaska.''Alitawala kuanzia tarehe '''''30 Julai 1883 hadi 28 Februari 1897'''.'' [[Utawala]] wake ulijulikana kwa juhudi ambazo hatimaye hazikufanikiwa za kupinga mipango ya ''serikali'' ya ''[[Ufaransa]]'' ya kuikoloni ''Madagaska.''Akiwa mwanamke kijana, alichaguliwa kumrithi Malkia '''[[Ranavalona II]].''' Kama ilivyokuwa kwa malkia waliomtangulia, '''Ranavalona III''' alikabiliwa na changamoto za ''kisiasa'' zilizohusiana na upanuzi wa ushawishi wa ''Ufaransa'' nchini ''Madagaska''. == Wasifu == Kama walivyokuwa wafalme wa kike waliomtangulia, '''Ranavalona III''' alifunga ndoa ya '''kisiasa''' na ''mwanachama'' wa tabaka la juu la ''Wahova (Hova)'' aliyeitwa ''Rainilaiarivony''. Mwanamume huyo ndiye aliyesimamia kwa kiasi kikubwa shughuli za kila siku za ''utawala'' wa ufalme na kushughulikia masuala ya uhusiano na mataifa ya nje katika nafasi yake ya ''Waziri Mkuu.''<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=J5MoAAAAYAAJ&redir_esc=y|title=Madagascar et l'oeuvre du Général Galliéni|last=Basset|first=Charles|date=1903|publisher=A. Rousseau|language=fr}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=J5MoAAAAYAAJ&redir_esc=y|title=Madagascar et l'oeuvre du Général Galliéni|last=Basset|first=Charles|date=1903|publisher=A. Rousseau|language=fr}}</ref> Katika kipindi chote cha utawala wake''', Ranavalona''' alijitahidi kuzuia ''ukoloni'' kwa kuimarisha ''[[biashara]]'' na mahusiano ya ''kidiplomasia'' na mataifa ya kigeni. Hata hivyo, mashambulizi ya ''Wafaransa'' katika miji ya ''bandari ya pwani'' na shambulio dhidi ya mji mkuu wa ''Antananarivo'' yalisababisha kutekwa kwa jumba la kifalme '''mwaka 1895.''' Tukio hilo lilimaliza mamlaka ya kujitawala na uhuru wa ''kisiasa'' wa Ufalme wa ''Madagaska,'' ambao ulikuwa umeendelea kuwepo kwa karne nyingi.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=J5MoAAAAYAAJ&redir_esc=y|title=Madagascar et l'oeuvre du Général Galliéni|last=Basset|first=Charles|date=1903|publisher=A. Rousseau|language=fr}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Madagaska]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Watawala wa Ufaransa]] bztaotbfe8ge24esuvm4uimiecc210c 0 255709 1610686 1610481 2026-10-24T12:33:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610686 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Merneith|picha=Merneith stele.jpg{{!}}150px|tarehe ya kufa=2950 KK|kazi yake=Mwanasiasa}} '''Merneith''' alifariki takribani mwaka [[295 KK|2950 KK]] alikuwa '''malkia mwenza''' na mtawala wa muda wa [[Misri]] ya Kale katika kipindi cha Nasaba ya Kwanza ya Misri.Inawezekana kwamba Merneith alikuwa mtawala wa Misri kwa mamlaka yake mwenyewe, jambo linaloungwa mkono na baadhi ya kumbukumbu rasmi za kihistoria.Ikiwa ndivyo ilivyokuwa, na ikiwa malkia wa awali Neithhotep hakuwahi kutawala kama mtawala huru wa muda, basi Merneith anaweza kuwa ndiye mwanamke wa kwanza anayejulikana kuwahi kuwa farao wa Misri, na malkia wa kwanza kabisa anayejulikana kutawala kwa mamlaka yake mwenyewe katika historia iliyoandikwa<ref>{{Rejea kitabu|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9781444338386|title=The Encyclopedia of Ancient History|date=2013-01-30|publisher=Wiley|isbn=978-1-4051-7935-5|editor-last=Bagnall|editor-first=Roger S.|edition=1|language=en|doi=10.1002/9781444338386|editor-last2=Brodersen|editor-first2=Kai|editor-last3=Champion|editor-first3=Craige B.|editor-last4=Erskine|editor-first4=Andrew|editor-last5=Huebner|editor-first5=Sabine R.}}</ref> == Familia == Merneith anahusishwa na wafalme '''Djer, Djet''' na '''Den''' kupitia mihuri mbalimbali yenye maandishi na mabakuli yaliyoandikwa majina yaliyopatikana kutoka kipindi hicho.Inawezekana kwamba Merneith alikuwa binti wa Djer, lakini hakuna ushahidi wa kutosha unaothibitisha jambo hilo. Kwa kuwa Merneith alikuwa mama wa Den, kuna uwezekano mkubwa kwamba alikuwa mke wa Djet.Hata hivyo, hakuna taarifa zilizopatikana zinazoonyesha utambulisho wa mama yake Merneith<ref>{{Rejea jarida |last=Quiles |first=Anita |last2=Tristant |first2=Yann |date=2023-04 |title=RADIOCARBON-BASED MODELING OF THE REIGN OF KING DEN (1ST DYNASTY, EGYPT) AND THE START OF THE OLD KINGDOM |url=https://www.cambridge.org/core/journals/radiocarbon/article/radiocarbonbased-modeling-of-the-reign-of-king-den-1st-dynasty-egypt-and-the-start-of-the-old-kingdom/5E34417B5DC8A5630C5FA52A88CE7932 |journal=Radiocarbon |language=en |volume=65 |issue=2 |pages=485–504 |doi=10.1017/RDC.2023.15 |issn=0033-8222}}</ref> == Wasifu == Inaaminika kwamba Merneith alianza kutawala baada ya kifo cha Djet. Hata hivyo, cheo rasmi alichokuwa nacho wakati huo bado kinajadiliwa na wanahistoria.Inawezekana kwamba mwanawe, Den, alikuwa bado mdogo mno kutawala wakati Djet alipofariki. Kwa hiyo, Merneith huenda alitawala kama mtawala wa muda hadi Den alipofikia umri wa kutosha wa kuchukua mamlaka ya kifalme na kutawala kwa haki yake mwenyewe.Kabla ya Merneith, '''Neithhotep''' pia anaaminika kuwa alitawala kwa namna hiyo baada ya kifo cha mumewe, '''Mfalme Narmer''', kwa sababu mwana wao alikuwa bado mdogo mno kuweza kutawala<ref>{{Rejea tovuti|title=Welcome|url=https://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt/abydos/abydostomby.html|work=www.ucl.ac.uk|date=2000-2003|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Waliofariki 295]] [[Jamii:Wanasiasa]] 9v8fg08nhxqpn68cmlmba3v59bpd2ny 0 255728 1610846 1610500 2026-10-24T14:09:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610846 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Tsakane Valentine Maswanganyi|picha=Tsakane.jpg|tarehe ya kuzaliwa={{bya|1979}}|tarehe ya kufa=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date first) -->|utaifa=[[Soweto]], South Africa}} '''Tsakane Valentine''' Maswanganyi (aliyezaliwa tarehe [[14 Februari]] [[1979]]) ni mwimbaji wa [[muziki]] wa [[opera]] wa [[Afrika Kusini]] mwenye sauti ya juu ya soprano. Alipata umaarufu wa kwanza alipokuwa mwanachama wa kundi la [[muziki]] wa opera la Amici Forever.<ref>{{Rejea jarida |last=Kõmmus |first=Helen |date=2023-12-28 |title=What to learn from folk music festival research |url=https://doi.org/10.51816/musiikki.142336 |journal=Musiikki |volume=53 |issue=4 |doi=10.51816/musiikki.142336 |issn=2669-8625}}</ref> == Maisha ya Wali == Maswanganyi alizaliwa na kukulia katika makazi ya watu wa [[kipato]] cha chini katika eneo la [[Soweto]], ambako aliishi na [[babu]] na [[bibi]] yake kwa [[miaka]] minane ya kwanza ya maisha yake. Bibi yake alikuwa mwalimu wa [[shule]], huku babu yake akiwa kuhani.Wakati huo, [[Afrika Kusini]] bado ilikuwa na mfumo wa ubaguzi wa rangi uliotekelezwa kisheria, uliojulikana kama apartheid.<ref>{{Citation|title=Royal Festival Hall|date=2001|url=https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.24002|work=Oxford Music Online|publisher=Oxford University Press|isbn=978-1-56159-263-0|access-date=2026-10-24}}</ref> == Kazi Yake == Katika mwaka wake wa nne na wa mwisho katika [[Chuo]] Kikuu cha Pretoria, Maswanganyi alianza kuimba katika kwaya ya opera katika Ukumbi wa Taifa (State Theatre) uliopo Pretoria. Baada ya kuhitimu, aliendelea na mafunzo ya opera katika Chuo cha [[Ufundi]] cha Pretoria (Pretoria Technikon) kwa miaka mitatu.Katika mwaka wake wa kwanza wa mafunzo hayo, aliigiza nafasi kuu katika utayarishaji wa opera ya wanafunzi iliyoitwa Gräfin Mariza, iliyoandikwa na mtunzi Emmerich Kálmán. Uigizaji wake ulimwezesha kupata mwaliko wa kuigiza tena nafasi hiyo katika onyesho lake la kwanza la kitaaluma la opera akiwa na Roodepoort City Opera<ref>{{Citation|title=Winnie, Opera, and South African Artistic Nationhood|url=https://doi.org/10.5406/j.ctv80cb7d.9|work=Black Opera|pages=167–192|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-05061-9|access-date=2026-10-24}}</ref>. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanamuziki]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] taz60myr8s0yr65v2piflffdbvbsm9s 0 255729 1611011 1610503 2026-10-25T07:38:52Z Riccardo Riccioni 452 1611011 wikitext text/x-wiki [[Faili:Princess Tsehai 1936.jpg|thumb|Princess Tsehai]] '''Bintimfalme Tsehai Haile Selassie''' ([[13 Oktoba]] [[1919]] – [[17 Agosti]] [[1942]])[https://www.rastafari-in-motion.org/princess-tsehai.html]<ref>https://www.rastafari-in-motion.org/princess-tsehai.html</ref> alikuwa [[binti]] wa tatu na [[mtoto]] wa nne wa Kaisari Haile Selassie na mtawala Menen Asfaw wa [[Ethiopia]].[https://www.blackhistorymonth.org.uk/article/section/second-world-war-service-and-sacrifice/princess-tsehai-1919-1942/]<ref>https://www.blackhistorymonth.org.uk/article/section/second-world-war-service-and-sacrifice/princess-tsehai-1919-1942/</ref> == Wasifu == Princess Tsehai alizaliwa [[Addis Ababa]]. Mara nyingi alimsindikiza [[Kaizari|Kaisari]] katika hafla za [[umma]] wakati wa uhamishoni nchini [[Ufalme wa Muungano]] ([[1936]]–[[1941]]), ambako alipata mafunzo ya uuguzi katika [[Hospitali]] ya [[Watoto]] ya ''Great Ormond Street Hospital for Sick Children'' iliyoko [[London]].[https://www.ibhm-uk.org/post/ethopian-princess-who-trained-as-a-nurse-in-the-uk]<ref>https://www.ibhm-uk.org/post/ethopian-princess-who-trained-as-a-nurse-in-the-uk</ref>[https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tsahai-haile-selassie-1919-1942]<ref>https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tsahai-haile-selassie-1919-1942</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1919]] [[Jamii:Waliofariki 1942]] il3upqmrqbhwt7keb7chwldvn4qggp3 1611012 1611011 2026-10-25T07:39:10Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Tsehai]] hadi [[Bintimfalme Tsehai]]: jina la Kiswahili 1611011 wikitext text/x-wiki [[Faili:Princess Tsehai 1936.jpg|thumb|Princess Tsehai]] '''Bintimfalme Tsehai Haile Selassie''' ([[13 Oktoba]] [[1919]] – [[17 Agosti]] [[1942]])[https://www.rastafari-in-motion.org/princess-tsehai.html]<ref>https://www.rastafari-in-motion.org/princess-tsehai.html</ref> alikuwa [[binti]] wa tatu na [[mtoto]] wa nne wa Kaisari Haile Selassie na mtawala Menen Asfaw wa [[Ethiopia]].[https://www.blackhistorymonth.org.uk/article/section/second-world-war-service-and-sacrifice/princess-tsehai-1919-1942/]<ref>https://www.blackhistorymonth.org.uk/article/section/second-world-war-service-and-sacrifice/princess-tsehai-1919-1942/</ref> == Wasifu == Princess Tsehai alizaliwa [[Addis Ababa]]. Mara nyingi alimsindikiza [[Kaizari|Kaisari]] katika hafla za [[umma]] wakati wa uhamishoni nchini [[Ufalme wa Muungano]] ([[1936]]–[[1941]]), ambako alipata mafunzo ya uuguzi katika [[Hospitali]] ya [[Watoto]] ya ''Great Ormond Street Hospital for Sick Children'' iliyoko [[London]].[https://www.ibhm-uk.org/post/ethopian-princess-who-trained-as-a-nurse-in-the-uk]<ref>https://www.ibhm-uk.org/post/ethopian-princess-who-trained-as-a-nurse-in-the-uk</ref>[https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tsahai-haile-selassie-1919-1942]<ref>https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tsahai-haile-selassie-1919-1942</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1919]] [[Jamii:Waliofariki 1942]] il3upqmrqbhwt7keb7chwldvn4qggp3 0 255735 1610826 1610509 2026-10-24T13:51:52Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610826 wikitext text/x-wiki [[Faili:Karnak Chepenoupet I.jpg|thumb|'''Karnak Chepenoupet I''']] '''Shepenupet wa Kwanza''' (Shepenupet I), anayejulikana pia kama Shapenewpet I, alikuwa na cheo cha Mke wa Mungu wa Amun wakati wa Nasaba ya Ishirini na Tatu ya [[Misri]] ya Kale.<ref>{{Rejea jarida |last=Kawai |first=Nozomu |date=1998 |title=Royal Tombs of the Third Intermediate and Late Periods |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/orient1960/33/0/33_0_33/_article |journal=Orient |volume=33 |pages=33–45 |doi=10.5356/orient1960.33.33}}</ref> == wasifu == Alikuwa wa kwanza kutumia majina kamili ya kifalme, yakiwemo majina yaliyowekwa ndani ya michoro ya mviringo iliyojulikana kama cartouche. Jina lake la [[Kifali-Kusini|kifalme]], Khenemetibamun, lilimaanisha “yule aliyeungana na moyo wa Amun.”Ingawa waliomfuata waliiga mfano wake, Shepenupet alibaki kuwa wa pekee aliyebeba pia [[Cheo|vyeo]] vya [[Kifali-Kusini|kifalme]] vya “Bwana wa Nchi Mbili” na “Bwana wa Maonekano.” Vilevile, alikuwa wa pekee ambaye jina lake la kiti cha [[Enzi ya barafu|enzi]] lilirejelea mungu Amun, badala ya mke wake, mungu wa kike. Shepenupet alikuwa binti wa Osorkon wa Tatu na Malkia Karoadjet. Pia alikuwa dada wa kambo wa Takelot wa Tatu na Rudamun.<ref>{{Citation|title=Jürgen von Beckerath|date=2024-07-14|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=J%C3%BCrgen_von_Beckerath&oldid=1234432628|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Alishikilia cheo cha [[Mke]] wa Mungu wakati wote wa utawala wa baba yake. Wakati mtawala wa Wakushi aliyeitwa Kashta alipopanua ushawishi wake hadi eneo la Thebes, Shepenupet alilazimika kumchukua binti wa Kashta aliyeitwa Amenirdis wa Kwanza kama [[Urithi|mrithi]] wake na kumteua kuwa [[Urithi|mrithi]] aliyemchagua.<ref>{{Citation|title=Jürgen von Beckerath|date=2024-07-14|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=J%C3%BCrgen_von_Beckerath&oldid=1234432628|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>Shepenupet na Amenirdis wanaonyeshwa pamoja katika eneo la Wadi Gasus.<ref>{{Citation|title=Jürgen von Beckerath|date=2024-07-14|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=J%C3%BCrgen_von_Beckerath&oldid=1234432628|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>Inajulikana kuwa Shepenupet aliendelea kuishi hadi kipindi cha utawala wa Shebitku, kwa sababu picha yake inaonekana katika sehemu ya [[ukuta]] wa Hekalu J, ambalo lilipambwa wakati wa [[utawala]] wa [[mfalme]] huyo wa Kinubi. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Misri]] 4fjzbotvl1uklob2a17u5a8x53zk658 0 255737 1610656 1610511 2026-10-24T12:22:25Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1610656 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|maelezo=Malkia Mama wa Eswatini Ndlovukati|picha=Ntfombi 2026.jpg|residence=Ludzidzini Royal Village, iliyopo Lobamba, nchini Eswatini.}} '''Malkia Mama wa Eswatini''', anayejulikana rasmi kama Ndlovukati (maana yake ni “[[Tembo]] [[Jike]]”), ni [[cheo]] cha [[Malkia]] mwenye mamlaka ya kifalme nchini [[Eswatini]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Princess Sikhanyiso Dlamini of Eswatini is looking to the future while embracing her roots|url=https://abcnews.com/International/princess-sikhanyiso-dlamini-eswatini-future-embracing-roots/story?id=77224505|work=ABC News|accessdate=2026-10-24|language=en|author=A. B. C. News}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Princess Sikhanyiso Dlamini of Eswatini is looking to the future while embracing her roots|url=https://abcnews.com/International/princess-sikhanyiso-dlamini-eswatini-future-embracing-roots/story?id=77224505|work=ABC News|accessdate=2026-10-24|language=en|author=A. B. C. News}}</ref>'''Ndlovukati''' ni [[cheo]] cha [[Malkia]] [[Mama]] wa [[Eswatini]], mwenye mamlaka ya [[jadi]] na kisiasa anayeshirikiana na [[Mfalme]] kuongoza [[nchi]]. Kwa kawaida, cheo hiki hupewa mama wa mfalme. Malkia Mama wa sasa ni Ntfombi Tfwala, mama wa Mfalme Mswati wa [[Tatu]]. [[Malkia]] regent mwingine mashuhuri alikuwa Labotsibeni Mdluli, ambaye alitawala kuanzia mwaka 1899 hadi 1921, alipoachia mamlaka kwa Sobhuza wa Pili. == Asili ya Ndlovukati == Kwa utamaduni wa [[Eswatini]], Ndlovukati na [[Mfalme]] hutawala pamoja. Mfalme husimamia masuala ya [[utawala]], huku Ndlovukati akiwa na jukumu la [[kiroho]] na la kitaifa.<ref>{{Rejea jarida |last=Kapp |first=Nathalie |last2=Whyte |first2=Patti |last3=Tang |first3=Jennifer |last4=Jackson |first4=Emily |last5=Brahmi |first5=Dalia |date=2013-09-01 |title=A review of evidence for safe abortion care |url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(12)00957-2/abstract |journal=Contraception |language=English |publisher=Elsevier |volume=88 |issue=3 |pages=350–363 |doi=10.1016/j.contraception.2012.10.027 |issn=0010-7824 |pmid=23261233}}</ref> Wajibu wake ni pamoja na kusimamia [[mila]] za kifalme, [[sherehe]] za kumtawaza [[Mfalme]] , taratibu za kuomba [[mvua]] na sherehe za kila mwaka za kuimarisha [[nguvu]] za [[taifa]] na [[Mfalme]]. [[Mfalme]] anapofariki au [[mrithi]] akiwa bado mdogo, Ndlovukati anaweza kuongoza [[nchi]] kama [[Malkia]]. Hata hivyo, wakati wa [[utawala]] wa Sobhuza wa Pili, nafasi yake ilianza kuwa ya kimila zaidi.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=2TlNAQAAIAAJ&pg=PA33&q=Queen+mother&redir_esc=y|title=The Swazi: A South African Kingdom|last=Kuper|first=Hilda|date=1986|publisher=Holt, Rinehart, and Winston|isbn=978-0-03-070239-6|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Watu wa Eswatini]] [[Jamii:Wafalme]] p4agtfj06okg820bq5c7bwye9odvw24 0 255740 1610862 1610515 2026-10-24T14:31:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610862 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=''Woizero'' Yeshimebet Ali|mwenza=Makonnen Wolde Mikael{{!}}''Ras'' Makonnen Wolde Mikael|wazazi='Dejazmatch'' Ali Abba Jiffar}} '''Woizero Yeshimebet Ali''' alikuwa mke wa Rais '''Makonnen Wolde Mikael''' na mama wa Mfalme '''Haile Selassie''' wa [[Ethiopia|Ethiopia.]]Alikuwa binti wa '''Dejazmatch Ali Abba Jiffar''' ,ambaye alikuwa na asili ya jamii ya [[Oroma Elewa|Oromo]]. Baba yake pia alikuwa mfanyabiashara wa zamani kutoka [[Gondar]]<ref>{{Rejea jarida |last=Luling |first=V. |date=1966-10 |title=A Galla Monarchy: Jimma Abba Jifar, Ethiopia, 1830–1932. By Herbert S. Lewis. Madison: University of Wisconsin Press, 1965. Pp. xix, 148, ill., maps. $5.00. |url=https://doi.org/10.2307/1158058 |journal=Africa |volume=36 |issue=4 |pages=454–455 |doi=10.2307/1158058 |issn=0001-9720}}</ref>, nchini Ethiopia<ref name=":1">{{Rejea jarida |last=Luling |first=V. |date=1966-10 |title=A Galla Monarchy: Jimma Abba Jifar, Ethiopia, 1830–1932. By Herbert S. Lewis. Madison: University of Wisconsin Press, 1965. Pp. xix, 148, ill., maps. $5.00. |url=https://doi.org/10.2307/1158058 |journal=Africa |volume=36 |issue=4 |pages=454–455 |doi=10.2307/1158058 |issn=0001-9720}}</ref>.Yeshimebet alifariki dunia wakati mwanawe, Haile Selassie, alipokuwa bado mchanga. Mama yake Yeshimebet na dada yake, Woizero Mammit, walimsaidia kumlea mtoto huyo hadi alipokua na kufikia utu uzima. Kabla ya kujifungua Haile Selassie, Yeshimebet alikuwa amepata mimba zilizoharibika mara nane. Hivyo, Haile Selassie alikuwa mtoto aliyezaliwa baada ya mama yake kupitia misiba hiyo ya kupoteza mimba mara kadhaa.<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Wanasiasa nchi kwa nchi]] [[Jamii:Watu kufuatana na dini]] [[Jamii:Waliofariki 1900]] me8gkkjmafrpxrdcsj7op64nbcji0zr 0 255741 1610653 1610549 2026-10-24T12:20:54Z Reine Cali 85259 ukurasa wa majaribio 1610653 wikitext text/x-wiki '''Cleopatra Selene''' (kwa Kigiriki cha Kale: Κλεοπάτρα Σελήνη; aliishi takribani kati ya mwaka 135 na 130 KK hadi mwaka 69 KK) alikuwa malkia mwenza wa [[Misri]] (Cleopatra Selene au Cleopatra V Selene) kuanzia mwaka 115 hadi 102 KK, malkia mwenza wa [[Syria]] kuanzia mwaka 102 hadi 92 KK, na mtawala wa Syria (Cleopatra II) kuanzia mwaka 82 hadi 69 KK.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=sb3OEAAAQBAJ&pg=PA51&redir_esc=y</ref> Akiwa binti wa Ptolemy VIII Physcon na Cleopatra III wa Misri, Cleopatra Selene alipendelewa na mama yake na akawa chombo cha kutumiwa katika mikakati ya kisiasa ya Cleopatra III.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=2esYJJUETiYC&dq=%22cleopatra+v+selene%22&pg=PA346&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> Mwaka 115 KK, Cleopatra III alimlazimisha mwanawe, Ptolemy IX, kumtaliki mke wake ambaye pia alikuwa dada yake, Cleopatra IV. Kisha akamchagua Cleopatra Selene kuwa malkia mwenza mpya wa Misri. Mvutano kati ya mfalme na mama yake ulizidi kuongezeka na hatimaye kusababisha Ptolemy IX kufukuzwa nchini Misri. Cleopatra Selene aliachwa nchini humo. Inaaminika kwamba baadaye aliolewa na mfalme mpya, ambaye pia alikuwa ndugu yake mwingine, Ptolemy X. Kufuatia ndoa kati ya binti mfalme Cleopatra I wa nasaba ya Seleucid kutoka Siria na Ptolemy V wa Misri, ndoa za kifalme kati ya falme hizo mbili zilianza kuwa jambo la kawaida. Mwaka 102 KK, Cleopatra III aliamua kuanzisha muungano na mpwa wake, Antiochus VIII wa Siria. Cleopatra Selene alitumwa kuwa mke wake. Baada ya Antiochus VIII kuuawa mwaka 96 KK, Cleopatra Selene aliolewa na ndugu yake na mpinzani wake, Antiochus IX. Cleopatra Selene alimpoteza mume wake huyo mpya mwaka 95 KK na akaolewa kwa mara ya mwisho na Antiochus X, mwana wa Antiochus IX. Antiochus X alitoweka katika kumbukumbu za kihistoria, na inakisiwa kuwa alikufa mwaka 92 KK. Hata hivyo, inawezekana kwamba aliendelea kutawala hadi mwaka 89/88 KK (mwaka wa 224 wa Seleucid). Baada ya hapo, Cleopatra Selene alijificha mahali fulani ndani ya ufalme huo pamoja na watoto wake. Hatimaye, Siria iligawanyika kati ya wana wa Antiochus VIII. Philip I alitawala kutoka Antiokia, mji mkuu wa Siria, huku Antiochus XII akitawala kutoka Damascus, jiji lililoko kusini mwa nchi hiyo. Cleopatra Selene alikuwa na watoto wengi kutoka kwa waume kadhaa. Huenda kufuatia kifo cha Antiochus XII mwaka wa 230 SE (83/82 KK), alimtangaza Antiochus XIII, mwanawe aliyezaliwa na Antiochus X kuwa mfalme na inaonekana alijitangaza pia kuwa mtawala mwenza. Baada ya kifo cha Philip I, Cleopatra Selene na mwanawe walidai haki ya kutawala Antiokia. Hata hivyo, wakazi wa Antiokia na gavana wa Damascus, wakiwa wamechoshwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyokuwa vikiendelea kati ya watawala wa nasaba ya Seleucid, waliwaalika wafalme wa kigeni kuwatawala. Tigranes II wa Armenia aliiteka Antiokia, huku Aretas III wa Nabatea akichukua mamlaka ya kutawala Damascus. Cleopatra Selene aliendelea kudhibiti miji kadhaa ya pwani hadi Tigranes II alipomzingira mwaka 69 KK katika mji wa Ptolemais. Mfalme huyo wa Armenia alimkamata malkia huyo na baadaye akamuua. == '''Usuli wa Kihistoria, Familia na Jina''' == Kufikia karne ya pili KK, Dola ya Seleucid na Ufalme wa Ptolemaic vilikuwa vimedhoofishwa na migogoro ya kifamilia kuhusu urithi wa utawala, vita vya mara kwa mara kati yao vilivyojulikana kama Vita vya Siria, pamoja na kuingilia kati kwa Warumi katika masuala yao.[6] Ili kupunguza mvutano kati ya falme hizo mbili, nasaba za kifalme zilianza kuoana.[7] Cleopatra I wa Siria aliolewa na Ptolemy V wa Misri mwaka 193 KK,[8] na mjukuu wake, Cleopatra Thea, aliolewa na wafalme watatu wa Siria mfululizo, kuanzia mwaka 150 KK.[9] Ndoa hizo za kifalme zilisaidia Misri kuidhoofisha Siria kisiasa, hasa kwa sababu Siria ilikuwa imegawanyika sana kati ya watu mbalimbali waliodai haki ya kurithi kiti cha enzi.[10] Ndugu walipigana wao kwa wao, huku Misri ikiingilia kati kwa kumuunga mkono mmoja wa wadai wa kiti cha enzi dhidi ya mwingine.[11] == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wanawake wa Syria]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Mbegu za watu]] 92ww33qrpr6uaat6iqtrhe001v92vxj 1610730 1610653 2026-10-24T13:00:50Z Reine Cali 85259 1610730 wikitext text/x-wiki '''Cleopatra Selene''' (kwa Kigiriki cha Kale: Κλεοπάτρα Σελήνη; aliishi takribani kati ya mwaka [[135]] na [[130 KK]] hadi mwaka [[69 KK]]) alikuwa malkia mwenza wa [[Misri]] (Cleopatra Selene au Cleopatra V Selene) kuanzia mwaka 115 hadi [[102 KK]], [[malkia]] mwenza wa [[Syria]] kuanzia mwaka 102 hadi [[92 KK]], na mtawala wa Syria (Cleopatra II) kuanzia mwaka 82 hadi [[69 KK]].<ref>https://books.google.co.tz/books?id=sb3OEAAAQBAJ&pg=PA51&redir_esc=y</ref> Akiwa binti wa Ptolemy VIII Physcon na Cleopatra III wa Misri, Cleopatra Selene alipendelewa na mama yake na akawa chombo cha kutumiwa katika mikakati ya kisiasa ya Cleopatra III.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=2esYJJUETiYC&dq=%22cleopatra+v+selene%22&pg=PA346&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> Mwaka [[115 KK]], Cleopatra III alimlazimisha mwanawe, Ptolemy IX, kumtaliki mke wake ambaye pia alikuwa dada yake, Cleopatra IV. Kisha akamchagua Cleopatra Selene kuwa malkia mwenza mpya wa Misri. Mvutano kati ya mfalme na mama yake ulizidi kuongezeka na hatimaye kusababisha Ptolemy IX kufukuzwa nchini Misri. Cleopatra Selene aliachwa nchini humo. Inaaminika kwamba baadaye aliolewa na mfalme mpya, ambaye pia alikuwa ndugu yake mwingine, Ptolemy X. Kufuatia ndoa kati ya binti mfalme Cleopatra I wa nasaba ya Seleucid kutoka Siria na Ptolemy V wa Misri, ndoa za kifalme kati ya falme hizo mbili zilianza kuwa jambo la kawaida. Mwaka 102 KK, Cleopatra III aliamua kuanzisha muungano na mpwa wake, Antiochus VIII wa Siria. Cleopatra Selene alitumwa kuwa mke wake. Baada ya Antiochus VIII kuuawa mwaka 96 KK, Cleopatra Selene aliolewa na ndugu yake na mpinzani wake, Antiochus IX. Cleopatra Selene alimpoteza mume wake huyo mpya mwaka 95 KK na akaolewa kwa mara ya mwisho na Antiochus X, mwana wa Antiochus IX. Antiochus X alitoweka katika kumbukumbu za kihistoria, na inakisiwa kuwa alikufa mwaka 92 KK. Hata hivyo, inawezekana kwamba aliendelea kutawala hadi mwaka 89/88 KK (mwaka wa 224 wa Seleucid). Baada ya hapo, Cleopatra Selene alijificha mahali fulani ndani ya ufalme huo pamoja na watoto wake. Hatimaye, Siria iligawanyika kati ya wana wa Antiochus VIII. Philip I alitawala kutoka Antiokia, mji mkuu wa Siria, huku Antiochus XII akitawala kutoka Damascus, jiji lililoko kusini mwa nchi hiyo. Cleopatra Selene alikuwa na watoto wengi kutoka kwa waume kadhaa. Huenda kufuatia kifo cha Antiochus XII mwaka wa 230 SE (83/82 KK), alimtangaza Antiochus XIII, mwanawe aliyezaliwa na Antiochus X kuwa mfalme na inaonekana alijitangaza pia kuwa mtawala mwenza. Baada ya kifo cha Philip I, Cleopatra Selene na mwanawe walidai haki ya kutawala Antiokia. Hata hivyo, wakazi wa Antiokia na gavana wa Damascus, wakiwa wamechoshwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyokuwa vikiendelea kati ya watawala wa nasaba ya Seleucid, waliwaalika wafalme wa kigeni kuwatawala. Tigranes II wa [[Armenia ya Kale|Armenia]] aliiteka Antiokia, huku Aretas III wa Nabatea akichukua mamlaka ya kutawala Damascus. Cleopatra Selene aliendelea kudhibiti miji kadhaa ya pwani hadi Tigranes II alipomzingira mwaka 69 KK katika mji wa Ptolemais. Mfalme huyo wa Armenia alimkamata malkia huyo na baadaye akamuua. == '''Usuli wa Kihistoria, Familia na Jina''' == Kufikia karne ya pili KK, Dola ya Seleucid na Ufalme wa Ptolemaic vilikuwa vimedhoofishwa na migogoro ya kifamilia kuhusu urithi wa utawala<ref>https://books.google.co.tz/books?id=hwEtDwAAQBAJ&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref><ref>https://books.google.co.tz/books?id=3yUkzNLiY4oC&pg=PA318&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>, vita vya mara kwa mara kati yao vilivyojulikana kama Vita vya Siria, pamoja na kuingilia kati kwa Warumi katika masuala yao.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=4me0TRqPOB4C&pg=PA37&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> Ili kupunguza mvutano kati ya falme hizo mbili, nasaba za kifalme zilianza kuoana.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=xwrC2CC_QBsC&pg=PA179&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> Cleopatra I wa Siria aliolewa na Ptolemy V wa Misri mwaka 193 KK na mjukuu wake Cleopatra Thea, aliolewa na wafalme watatu wa Siria mfululizo, kuanzia mwaka 150 KK. Ndoa hizo za kifalme zilisaidia [[Misri ya Kale|Misri]] kuidhoofisha Siria kisiasa, hasa kwa sababu Siria ilikuwa imegawanyika sana kati ya watu mbalimbali waliodai haki ya kurithi kiti cha enzi.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=npNUDAAAQBAJ&pg=PA82&redir_esc=y</ref> Ndugu walipigana wao kwa wao, huku Misri ikiingilia kati kwa kumuunga mkono mmoja wa wadai wa kiti cha enzi dhidi ya mwingine.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=xwrC2CC_QBsC&pg=PA179&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wanawake wa Syria]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Mbegu za watu]] qmuofdryaojc5kvqkoah0cr0utz1l18 0 255742 1611014 1610518 2026-10-25T07:40:13Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa umeelekezwa kwenda [[Kleopatra III]] 1611014 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Kleopatra III]] 29mmf8eidytnghbpwaerhw3k9rk399o 0 255743 1610658 1610519 2026-10-24T12:22:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610658 wikitext text/x-wiki '''Mama Koite Doumbia''' ni mwanamke kutoka nchini [[Mali]] na ni mwanachama wa Baraza la Umoja wa Afrika linaloshughulikia masuala ya Uchumi, Jamii na Utamaduni. Analiwakilisha eneo la Afrika Magharibi katika baraza hilo.Mama Koite Doumbia ana [[stashahada]] ya juu katika mafunzo ya vijana.<ref>{{Rejea tovuti|title=FEMNET Immediate Chairperson Mama Koite Doumbia wins the 2011 FAMEDEV Gender Award|url=https://www.femnet.org/2011/03/femnet-immediate-chairperson-mama-koite-doumbia-wins-the-2011-famedev-gender-award/|work=FEMNET|date=2011-03-02|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=FEMNET}}</ref> Mwaka [[2003]], alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa Mtandao wa Maendeleo na Mawasiliano wa Wanawake wa Afrika, unaojulikana kwa kifupi kama FEMNET.Katika nafasi hiyo, alikuwa pia mwanachama wa Kamati ya Kudumu ya Baraza la Umoja wa Afrika linaloshughulikia masuala ya Uchumi, Jamii na Utamaduni.Mnamo Februari 2011, alipokea Tuzo ya FAMEDEV ya Jinsia ya mwaka [[2011]], iliyotolewa kwa kutambua mchango wake katika masuala yanayohusu jinsia na maendeleo<ref>{{Rejea tovuti|title=PeaceWomen Across the Globe|url=https://1000peacewomen.org/en/network/1000-peacewomen/mama-koite-doumbia-2132|work=PeaceWomen Across the Globe|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] <references />{{Mbegu-mtu}} mx1qj5ujcbdk2idhd5xui0q0vf811tj 0 255750 1610786 1610526 2026-10-24T13:34:33Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610786 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Princess tenagnework.jpg|tarehe ya kufa=6 April 2003 (aged 91) Addis Ababa, Ethiopia|tarehe ya kuzaliwa=12 January 1912 Harar, Ethiopian Empire}} '''Princess Tenagnework Haile Selassie''' (jina lake la ubatizo: Fikirte Mariam; 12 Januari 1912 – 6 Aprili 2003) alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Haile Selassie na Empress Menen Asfaw.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> == Maisha yake ya awali == Alizaliwa katika mji wa '''Harar'''. Princess Tenagnework alipewa cheo chake baada ya baba yake, '''Haile Selassie''', kurithi [[kiti]] cha enzi cha kifalme mnamo Novemba 1930.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#TheOrderofSolomon|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> '''Princess Tenagnework''' aliolewa kwa mara ya kwanza na '''Ras Desta Damtew''', aliyekuwa mwanachama wa familia mashuhuri ya kifalme ya '''Addisge'''. Ras Desta na Princess Tenagnework walipata '''wana wawili''', Amha na Iskinder Desta (ambaye baadaye alikuja kuwa Admiral wa Jeshi la Wanamaji), pamoja na '''binti wanne''': Princess Aida Desta, Seble Desta, Sophia Desta na Hirut Desta.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#CelebrationMedal|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> ''Mwaka '''1935''''', baada ya [[Italia]] kuivamia [[Ethiopia]], familia ya kifalme ililazimika kukimbilia uhamishoni katika '''Fairfield House, Bath, nchini [[Uingereza]]'''. Hata hivyo, Ras Desta alibaki Ethiopia kuongoza majeshi ya kifalme yaliyokuwa yakipambana kusini mwa nchi.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> Akiwa uhamishoni, Princess Tenagnework alizaa '''Emebet Tsige Mariam (Mary)''' kutokana na uhusiano wa muda mfupi na '''Ato Abebe Retta'''. Baadaye Abebe Retta alihudumu katika nafasi za ubalozi na nyadhifa nyingine katika serikali ya kifalme baada ya vita. Baada ya kutengana na Princess Tenagnework, hatimaye alikuja kuwa '''Rais wa Seneti ya Kifalme'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Oops!|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181|work=Flickr|accessdate=2026-10-24|language=en-us}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafalme]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Vita]] gtsbvbp8lrmnrye1ahcatic1biiny9i 1611015 1610786 2026-10-25T07:40:41Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Tenagnework]] hadi [[Bintimfalme Tenagnework]]: jina la Kiswahili 1610786 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Princess tenagnework.jpg|tarehe ya kufa=6 April 2003 (aged 91) Addis Ababa, Ethiopia|tarehe ya kuzaliwa=12 January 1912 Harar, Ethiopian Empire}} '''Princess Tenagnework Haile Selassie''' (jina lake la ubatizo: Fikirte Mariam; 12 Januari 1912 – 6 Aprili 2003) alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Haile Selassie na Empress Menen Asfaw.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> == Maisha yake ya awali == Alizaliwa katika mji wa '''Harar'''. Princess Tenagnework alipewa cheo chake baada ya baba yake, '''Haile Selassie''', kurithi [[kiti]] cha enzi cha kifalme mnamo Novemba 1930.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#TheOrderofSolomon|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> '''Princess Tenagnework''' aliolewa kwa mara ya kwanza na '''Ras Desta Damtew''', aliyekuwa mwanachama wa familia mashuhuri ya kifalme ya '''Addisge'''. Ras Desta na Princess Tenagnework walipata '''wana wawili''', Amha na Iskinder Desta (ambaye baadaye alikuja kuwa Admiral wa Jeshi la Wanamaji), pamoja na '''binti wanne''': Princess Aida Desta, Seble Desta, Sophia Desta na Hirut Desta.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#CelebrationMedal|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> ''Mwaka '''1935''''', baada ya [[Italia]] kuivamia [[Ethiopia]], familia ya kifalme ililazimika kukimbilia uhamishoni katika '''Fairfield House, Bath, nchini [[Uingereza]]'''. Hata hivyo, Ras Desta alibaki Ethiopia kuongoza majeshi ya kifalme yaliyokuwa yakipambana kusini mwa nchi.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> Akiwa uhamishoni, Princess Tenagnework alizaa '''Emebet Tsige Mariam (Mary)''' kutokana na uhusiano wa muda mfupi na '''Ato Abebe Retta'''. Baadaye Abebe Retta alihudumu katika nafasi za ubalozi na nyadhifa nyingine katika serikali ya kifalme baada ya vita. Baada ya kutengana na Princess Tenagnework, hatimaye alikuja kuwa '''Rais wa Seneti ya Kifalme'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Oops!|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181|work=Flickr|accessdate=2026-10-24|language=en-us}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafalme]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Vita]] gtsbvbp8lrmnrye1ahcatic1biiny9i 1611017 1611015 2026-10-25T07:41:17Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1611017 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Princess tenagnework.jpg|tarehe ya kufa=6 April 2003 (aged 91) Addis Ababa, Ethiopia|tarehe ya kuzaliwa=12 January 1912 Harar, Ethiopian Empire}} '''Princess Tenagnework Haile Selassie''' (jina lake la ubatizo: Fikirte Mariam; 12 Januari 1912 – 6 Aprili 2003) alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Haile Selassie na Empress Menen Asfaw.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> == Maisha yake ya awali == Alizaliwa katika mji wa '''Harar'''. Princess Tenagnework alipewa cheo chake baada ya baba yake, '''Haile Selassie''', kurithi [[kiti]] cha enzi cha kifalme mnamo Novemba 1930.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#TheOrderofSolomon|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> '''Princess Tenagnework''' aliolewa kwa mara ya kwanza na '''Ras Desta Damtew''', aliyekuwa mwanachama wa familia mashuhuri ya kifalme ya '''Addisge'''. Ras Desta na Princess Tenagnework walipata '''wana wawili''', Amha na Iskinder Desta (ambaye baadaye alikuja kuwa Admiral wa Jeshi la Wanamaji), pamoja na '''binti wanne''': Princess Aida Desta, Seble Desta, Sophia Desta na Hirut Desta.<ref>{{Rejea tovuti|title=The Crown Council of Ethiopia|url=http://www.ethiopiancrown.org/decorations.htm#CelebrationMedal|work=www.ethiopiancrown.org|accessdate=2026-10-24|author=WebitectPRO!}}</ref> ''Mwaka '''1935''''', baada ya [[Italia]] kuivamia [[Ethiopia]], familia ya kifalme ililazimika kukimbilia uhamishoni katika '''Fairfield House, Bath, nchini [[Uingereza]]'''. Hata hivyo, Ras Desta alibaki Ethiopia kuongoza majeshi ya kifalme yaliyokuwa yakipambana kusini mwa nchi.<ref>{{Citation|last=Kibriye|first=Solomon|title=State Visit of the King and Queen of the Belgians to Ethiopia, His Majesty King Baudouin with Her Imperial Highness Princess Tenagnework Haile Selassie|date=2011-10-31|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181/|access-date=2026-10-24}}</ref> Akiwa uhamishoni, Princess Tenagnework alizaa '''Emebet Tsige Mariam (Mary)''' kutokana na uhusiano wa muda mfupi na '''Ato Abebe Retta'''. Baadaye Abebe Retta alihudumu katika nafasi za ubalozi na nyadhifa nyingine katika serikali ya kifalme baada ya vita. Baada ya kutengana na Princess Tenagnework, hatimaye alikuja kuwa '''Rais wa Seneti ya Kifalme'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Oops!|url=https://www.flickr.com/photos/7132788@N07/6299069181|work=Flickr|accessdate=2026-10-24|language=en-us}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] [[Jamii:Wanasiasa wa Ethiopia]] bivbgul1xiwdd33jqju0rtecm7t77dc 0 255751 1610941 1610530 2026-10-24T21:24:32Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610941 wikitext text/x-wiki '''Daphrose Mukankubito Gahakwa''' ni mwanasiasa wa [[Rwanda]] ambaye aliwahi kuwa Waziri wa Elimu kuanzia [[2008]] hadi [[2009]].<ref>https://visiongroup.co.ug/supplements/2020/01/29/why-uganda-ranks-highly-in-tax-administration/ {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Wasifu == Gahakwa alikulia [[Uganda]], na alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Makerere na [[Shahada]] ya Sayansi mwaka wa [[1996]]. Aliendelea kupata [[shahada ya uzamili]] ya mimea ([[1997]]) na <mark>'''shahada ya uzamivu'''</mark> ([[2001]]) kutoka Chuo Kikuu cha East Anglia nchini [[Uingereza]].<ref>http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=347</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Rwanda]] 5orjp864ezsl8i9luvnnt8rff7ophaf 0 255752 1610856 1610528 2026-10-24T14:21:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610856 wikitext text/x-wiki '''Vita vya Wanawake''' (kwa lugha ya Kiigbo: Ogu Umunwanyi; na kwa [[lugha]] za Ibibio na Annang: Ekong Iban) vilikuwa kipindi cha machafuko kilichotokea katika Nigeria iliyokuwa chini ya utawala wa kikoloni mnamo [[Novemba]] [[1929]].Maandamano hayo yalianza wakati maelfu ya wanawake wa [[jamii]] ya Waigbo kutoka [[Wilaya]] ya Bende, Umuahia na maeneo mengine nchini [[Nigeria]] waliposafiri kwenda katika mji wa Oloko ili kupinga mfumo wa machifu walioteuliwa na [[serikali]] ya [[kikoloni]]. Machifu hao walikuwa wanaume wa wenyeji walioteuliwa na mamlaka za kikoloni za Uingereza ili kuwa wawakilishi wa kiutawala. [[Mfumo wa Jua|Mfumo]] huo haukuwa na msingi katika mila na desturi za jamii ya Waigbo. [[Wanawake]] hao waliwashutumu machifu hao kwa kuzuia [[Ushirikina|ushiriki]] wa wanawake katika utawala.Maandamano hayo yalihusisha wanawake kutoka katika makundi sita ya kikabila, ambayo ni Waigbo, Waibibio, Waandoni, Waogoni, Waefiki na Waijaw.<ref>{{Rejea jarida |last=Matera |first=Marc |last2=Bastian |first2=Misty L. |last3=Kent |first3=Susan Kingsley |date=2012 |title=The Women's War of 1929 |url=https://doi.org/10.1057/9780230356061 |doi=10.1057/9780230356061}}</ref> == Sababu == Tukio lililopelekea hatimaye kutokea kwa [[Vita]] vya Wanawake lilikuwa kuanzishwa kwa [[kodi]] ya moja kwa moja. Mnamo [[19 Aprili|Aprili 1927]], serikali ya kikoloni nchini Nigeria ilichukua hatua za kutekeleza Sheria ya Marekebisho ya Mapato ya Wenyeji (Native Revenue (Amendment) Ordinance).Afisa mmoja wa kikoloni aliyeitwa W. E. Hunt aliteuliwa na Naibu [[Gavana]] wa Nigeria kueleza masharti na malengo ya sheria hiyo mpya kwa wananchi katika majimbo yote matano ya Mkoa wa Mashariki. Hatua hiyo ililenga kuandaa mazingira ya kuanzishwa kwa kodi ya moja kwa moja, ambayo ilipangwa kuanza kutumika mwezi Aprili 1928.Kodi ya moja kwa moja kwa wanaume ilianzishwa mwaka 1928 bila kutokea kwa matukio makubwa ya upinzani.<ref>{{Rejea jarida |last=Matera |first=Marc |last2=Bastian |first2=Misty L. |last3=Kent |first3=Susan Kingsley |date=2012 |title=The Women's War of 1929 |url=https://doi.org/10.1057/9780230356061 |doi=10.1057/9780230356061}}</ref><ref>{{Citation|last=Matera|first=Marc|title=The Twin Traumas of War and Influenza|date=2012|url=https://doi.org/10.1057/9780230356061_4|work=The Women's War of 1929|pages=78–107|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-349-33796-5|access-date=2026-10-24|last2=Bastian|first2=Misty L.|last3=Kent|first3=Susan Kingsley}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Vita]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] io6qh0jju21f96gjr6i9x237fny0gpf 1611018 1610856 2026-10-25T07:42:21Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1611018 wikitext text/x-wiki '''Vita vya Wanawake''' (kwa lugha ya Kiigbo: Ogu Umunwanyi; na kwa [[lugha]] za Ibibio na Annang: Ekong Iban) vilikuwa kipindi cha machafuko kilichotokea katika Nigeria iliyokuwa chini ya utawala wa kikoloni mnamo [[Novemba]] [[1929]].Maandamano hayo yalianza wakati maelfu ya wanawake wa [[jamii]] ya Waigbo kutoka [[Wilaya]] ya Bende, Umuahia na maeneo mengine nchini [[Nigeria]] waliposafiri kwenda katika mji wa Oloko ili kupinga mfumo wa machifu walioteuliwa na [[serikali]] ya [[kikoloni]]. Machifu hao walikuwa wanaume wa wenyeji walioteuliwa na mamlaka za kikoloni za Uingereza ili kuwa wawakilishi wa kiutawala. [[Mfumo wa Jua|Mfumo]] huo haukuwa na msingi katika mila na desturi za jamii ya Waigbo. [[Wanawake]] hao waliwashutumu machifu hao kwa kuzuia [[Ushirikina|ushiriki]] wa wanawake katika utawala.Maandamano hayo yalihusisha wanawake kutoka katika makundi sita ya kikabila, ambayo ni Waigbo, Waibibio, Waandoni, Waogoni, Waefiki na Waijaw.<ref>{{Rejea jarida |last=Matera |first=Marc |last2=Bastian |first2=Misty L. |last3=Kent |first3=Susan Kingsley |date=2012 |title=The Women's War of 1929 |url=https://doi.org/10.1057/9780230356061 |doi=10.1057/9780230356061}}</ref> == Sababu == Tukio lililopelekea hatimaye kutokea kwa [[Vita]] vya Wanawake lilikuwa kuanzishwa kwa [[kodi]] ya moja kwa moja. Mnamo [[19 Aprili|Aprili 1927]], serikali ya kikoloni nchini Nigeria ilichukua hatua za kutekeleza Sheria ya Marekebisho ya Mapato ya Wenyeji (Native Revenue (Amendment) Ordinance).Afisa mmoja wa kikoloni aliyeitwa W. E. Hunt aliteuliwa na Naibu [[Gavana]] wa Nigeria kueleza masharti na malengo ya sheria hiyo mpya kwa wananchi katika majimbo yote matano ya Mkoa wa Mashariki. Hatua hiyo ililenga kuandaa mazingira ya kuanzishwa kwa kodi ya moja kwa moja, ambayo ilipangwa kuanza kutumika mwezi Aprili 1928.Kodi ya moja kwa moja kwa wanaume ilianzishwa mwaka 1928 bila kutokea kwa matukio makubwa ya upinzani.<ref>{{Rejea jarida |last=Matera |first=Marc |last2=Bastian |first2=Misty L. |last3=Kent |first3=Susan Kingsley |date=2012 |title=The Women's War of 1929 |url=https://doi.org/10.1057/9780230356061 |doi=10.1057/9780230356061}}</ref><ref>{{Citation|last=Matera|first=Marc|title=The Twin Traumas of War and Influenza|date=2012|url=https://doi.org/10.1057/9780230356061_4|work=The Women's War of 1929|pages=78–107|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-349-33796-5|access-date=2026-10-24|last2=Bastian|first2=Misty L.|last3=Kent|first3=Susan Kingsley}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-historia}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Historia ya Nigeria]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] 846dj6btlmx3qie0tcj6mr04yswu67v 0 255756 1611020 1610533 2026-10-25T07:43:15Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Sheria aumeeruddy cziffer]] hadi [[Shirin Aumeeruddy-Cziffra]]: usahihi wa jina 1610533 wikitext text/x-wiki '''Shirin Aumeeruddy-Cziffra''' ni [[mwanasheria]] na [[mwanasiasa]] kutoka [[Mauritius]], aliyeandika historia mwaka [[1982]] kwa kuwa mwanamke wa kwanza kuwa Mwanasheria Mkuu na [[Waziri]] wa Sheria nchini humo. Mwaka [[2024]], alichaguliwa kuwa Spika wa [[Bunge]], akiwa mwanamke wa kwanza Mwislamu nchini Mauritius kushika nafasi hiyo.<ref><nowiki>https://lexpress.mu/article/nomination-shirin-aumeeruddy-cziffra-pr%C3%A9sidente-de-la-public-bodies-appeal-tribunal</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Shirin Aumeeruddy-Cziffra alizaliwa tarehe 15 Oktoba [[1948]] nchini Mauritius. Ni mwanasheria na mwanaharakati wa haki za wanawake aliyesoma sheria nchini Uingereza. Mwaka [[1974]] alianzisha ''Ligue Féministe'' na mwaka 1977 ''Solidarité Femmes''. Alipigania haki za wanawake waliokuwa wakizuiwa kupata ukaazi kwa sababu ya sheria za uhamiaji, na hatimaye alishinda kesi hiyo mwaka [[1981]].<ref><nowiki>https://lexpress.mu/article/nomination-shirin-aumeeruddy-cziffra-pr%C3%A9sidente-de-la-public-bodies-appeal-tribunal</nowiki></ref> == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1948]] 7lkbs3tb3xm826i26dbugo84w7yuswh 0 255757 1610674 1610534 2026-10-24T12:28:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610674 wikitext text/x-wiki '''Maryam BaOkogwu''' (alizaliwa [[1 Novemba|Novemba 1]], [[1948]], kwa jina la Maria Ndidi, na kufariki tarehe [[27 Desemba]] [[2009]]) alikuwa mke wa Jenerali Ibrahim Badamasi Babangida, ambae alikuwa mkuu wa nchi ya [[Nigeria]] kuanzia mwaka [[1985]] hadi [[1993|1993.]][1] Utawala wa mumewe ulikosolewa kutokana na tuhuma za ufisadi uliokithiri.[2] Maryam anasifiwa kwa kuanzisha nafasi ya Mke wa Rais wa Nigeria .[1] Akiwa Mke wa Rais, alianzisha programu nyingi zilizolenga kuboresha maisha ya wanawake. Dhana iliyojulikana kama “Maryam Phenomenon” ilimfanya kuwa mtu mashuhuri na kutambulika kama alama ya uzuri, mitindo ya mavazi na ustaarabu. Aliendelea kuwa na hadhi hiyo hata baada ya mumewe kuondoka madarakani.<ref name="paao">{{Rejea tovuti|url=http://www.pre-adultaffairs.org/corexp/docs/gfpbios/babangida.htm|title=Maryam Babangida|publisher=Pre-Adult Affairs Organisation|accessdate=22 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091119190709/http://www.pre-adultaffairs.org/corexp/docs/gfpbios/babangida.htm|archivedate=November 19, 2009}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20091229123301/http://www.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art200912282101317</ref> == Miaka ya awali == Maryam Ndidi Okogwu alizaliwa tarehe 1 Novemba 1948 mjini Asaba, katika eneo ambalo kwa sasa ni Jimbo la Delta, nchini Nigeria. Alipata elimu yake ya msingi mjini humo. Wazazi wake walikuwa Hajiya Asabe Halima Mohammed, mwenye asili ya Kihausa kutoka eneo ambalo kwa sasa ni Jimbo la Niger, na Leonard Nwanonye Okogwu, mwenye asili ya Kabila la Igbo kutoka AsabaBaadaye, alihamia kaskazini mwa Nigeria, katika jiji la Kaduna, ambako alisoma elimu ya sekondari katika Chuo cha Queen Amina Kaduna<ref>https://web.archive.org/web/20091119190709/http://www.pre-adultaffairs.org/corexp/docs/gfpbios/babangida.htm</ref> Baadae alipata stashahada ya masomo ya ukatibu kutoka Chuo Kikuu cha La Salle Extension, kilichopo Chicago, Illinois, nchini Marekani. Aidha, alipata cheti cha Sayansi ya Kompyuta kutoka Taasisi ya NCR iliyopo Lagos Nigeria == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1948]] [[Jamii:Watu wa Nigeria]] [[Jamii:Waliofariki 2009]] <references />{{Mbegu-mtu}} tf6g4lc2ezdocbrptwax719kcqmqagq 0 255758 1611022 1610535 2026-10-25T07:43:46Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Amenia (wife of Horemheb)]] hadi [[Amenia (mke wa Horemheb)]]: jina la Kiswahili 1610535 wikitext text/x-wiki [[Faili:British Museum - Limestone dyad of man and wife EA36 (Amenia).JPG|thumb|https://en.wikipedia.org/wiki/File:British_Museum_-_Limestone_dyad_of_man_and_wife_EA36_(Amenia).JPG]] [[Amenia]] alizikwa katika [[kaburi]] la Horemheb lililokuwa eneo la Memphis, nchini [[Misri]]. Alizikwa katika sehemu ya juu ya [[kaburi]], kwenye [[shimo]] la nne (Shaft IV), pamoja na [[mke]] wa pili wa Horemheb, Mutnedjmet.<ref>https://web.archive.org/web/20120829214639/http://www.saqqara.nl/excavations/tombs/horemheb/museum-objects/the-double-statue-in-the-british-museum</ref> == Maisha yake == Amenia aliwakilishwa katika [[kaburi]] hilo kupitia maandishi na [[sanamu]]. Inawezekana pia alionyeshwa katika [[picha]] zilizokuwa kwenye ua mkubwa wa [[kaburi]] na kwenye mlango wa sehemu kuu ya ibada. == Mazishi == [[Sanamu]] zilizopatikana katika sehemu mbili za ibada ndani ya [[kaburi]] zilimwonyesha akiwa pamoja na Horemheb. [[Nguzo]] zilizokuwa katika [[ua]] wa pili zilikuwa na [[jina]] lake, Amenia, na zilionyesha kwamba alikuwa mwimbaji wa [[nyimbo]] za ibada za mungu Amun. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] 3plnjxwg4nl75bsubge8s8xh2d7iask 0 255759 1610813 1610536 2026-10-24T13:46:32Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610813 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Samira Said|tarehe ya kuzaliwa={{Birth date and age|1958|1|10|df=yes}}|residence=[[Rabat]], Morocco|jina la asili={{lang|ar|سميرة سعيد}}}} [[Faili:Beirut International Awards Festivals (BIAF) honored Samira Said in 2011.jpg|thumb|https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beirut_International_Awards_Festivals_(BIAF)_honored_Samira_Said_in_2011.jpg]] Samira Abdelrazak Bensaïd (''Kiarabu: سميرة عبد الرزاق بنسعيد,'' ilivyoandikwa kwa herufi za Kilatini: ''Samīra ʿAbd ar-Razzāq ibn Saʿīd;'' alizaliwa [[Tarehe|tarehe 10]] [[18 Januari|Januari 1958]]), anayejulikana kitaaluma kwa jina la Samira Said (''Kiarabu: سميرة'' ''سعيد'', ilivyoandikwa kwa herufi za ''Kilatini: Samīra Saʿīd''), ni mwimbaji mwenye asili ya [[Moroko|Morocco]] na Misri ambaye ameishi nchini Misri kwa zaidi ya miaka 50 na anajulikana kwa [[muziki]] wake wa mtindo wa Kiarabu cha Misri.\[1\] Mwaka 1980, alikuwa msanii wa kwanza na hadi sasa ndiye pekee kuiwakilisha Morocco katika Mashindano ya Wimbo wa ''Eurovision''. == Kazi ya muziki == == ''Samira Said kwenye kadi ya posta ya Mashindano ya Wimbo wa Eurovision ya mwaka 1980'' == == Samira Said alizaliwa mwaka 1958 mjini Rabat, nchini Morocco,\[2\] akiwa mtoto wa baba kutoka [[Rabat]] na mama kutoka [[Fez|Fez.]]\[3\] Alianza kuimba akiwa na umri wa miaka tisa\[citation needed\], na aligunduliwa kupitia kipindi cha muziki cha Mawaheb, kilichokuwa kikionyeshwa kwenye televisheni ya Morocco. Baadaye alihamia [[Misri]], ambako umaarufu wake katika ulimwengu wa Kiarabu ulianza. Ana uraia wa nchi mbili, Morocco na Misri,\[4\] ambako ndiko makazi yake ya kudumu, baada ya kuhamia [[Kairo|Cairo]] mwaka 1977. == == Albamu zake zote zimeimbwa kwa Kiarabu cha Misri, lakini pia amerekodi baadhi ya nyimbo kwa Kiarabu cha Morocco, kama vile “Kifash Tlakina” (“Jinsi Tulivyokutana”), “Fayetli sheftek shi marra” (“Nimekuona Mara Moja”), “Sarkouh” (“Walimwiba”) na “Al Behhara” (“Mabaharia”). Nyimbo zake zilizotolewa kama singo ni pamoja na “Maghlouba” (“Aliyeshindwa”) na “Wa'ady” (“Mpenzi Wangu”). Mwaka 1980, aliiwakilisha nchi yake ya kuzaliwa, Morocco, katika Mashindano ya Wimbo wa Eurovision, akiimba wimbo maarufu nchini Uholanzi wakati huo ulioitwa Bitaqat Hub. Alishika nafasi ya 18 kati ya washiriki 19.<ref>{{Rejea tovuti|title=BBC - Radio 3 - Awards for World Music 2003 - Samira Said|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/world/awards2003/profile_said.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Concert de la tolerance 2007 à Agadir|url=http://news.agadir-souss.com/concert-de-la-tolerance-2007-agadir-200709352.html|work=news.agadir-souss.com|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake Katika Sanaa]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] 9mm95f29ha0plao7sbyogzhsl08jcy4 0 255760 1610836 1610537 2026-10-24T14:00:16Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1610836 wikitext text/x-wiki '''Sylvaine Strike''' ni [[mwigizaji]], [[mwandishi]] na mkurugenzi wa maigizo ya jukwaani kutoka Afrika Kusini, anayeishi Cape Town, Afrika Kusini.<ref>{{Rejea jarida |last=Morkel |first=Toni |date=2010-01-01 |title=An interview with Sylvaine Strike |url=https://doi.org/10.1080/10137548.2010.9687929 |journal=South African Theatre Journal |publisher=Routledge |volume=24 |issue=1 |pages=201–208 |doi=10.1080/10137548.2010.9687929 |issn=1013-7548}}</ref> == Maisha ya Awali == Sylvaine Strike alizaliwa katika jiji la Pretoria, [[Afrika]] Kusini, katika familia ya wazazi wanaozungumza [[Kifaransa]]. Alikulia katika eneo la Verwoerdburg, ambalo kwa sasa linajulikana kama Centurion, Afrika Kusini.<ref>{{Rejea jarida |last=Morkel |first=Toni |date=2010-01-01 |title=An interview with Sylvaine Strike |url=https://doi.org/10.1080/10137548.2010.9687929 |journal=South African Theatre Journal |publisher=Routledge |volume=24 |issue=1 |pages=201–208 |doi=10.1080/10137548.2010.9687929 |issn=1013-7548}}</ref>Alisoma katika Chuo Kikuu cha Cape Town, na mwaka 1993 alihitimu [[Shahada (Uislamu)|shahada]] ya maigizo (Drama).<ref>{{Rejea tovuti|title=‘Snow White’: a ballet spectacle|url=https://iol.co.za/entertainment/2017-09-20-snow-white-a-ballet-spectacle/|work=IOL|date=2157-01-26|accessdate=2026-10-24|language=en|author=Pinto Ferreira}}</ref> Baadaye, kuanzia mwaka 1998 hadi 2000, aliendelea na masomo yake jijini Paris, Ufaransa, katika Shule ya Jacques Lecoq. Huko alikamilisha [[stashahada]] ya miaka miwili iliyompa [[Mafunzo ya mpiga risasi hai|mafunzo]] maalumu katika sanaa ya kuigiza bila kutumia maneno (mime) na uigizaji wa kuchekesha unaohusisha wahusika wa aina ya clown.<ref>{{Rejea tovuti|title=‘Snow White’: a ballet spectacle|url=https://iol.co.za/entertainment/2017-09-20-snow-white-a-ballet-spectacle/|work=IOL|date=2157-01-26|accessdate=2026-10-24|language=en|author=Pinto Ferreira}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] adtq9nskygxaef96hhixfqfyl8xzik2 0 255763 1610858 1610541 2026-10-24T14:24:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610858 wikitext text/x-wiki '''Wanawake wa Liberia Wanaochukua Hatua kwa Amani''' ni harakati ya amani iliyoanzishwa mwaka [[2003]] na wanawake huko [[Monrovia]], [[Liberia]], [[Afrika]], ambayo ilifanya kazi kumaliza Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya ''Liberia''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Campaigns, not movements {{!}} Global Nonviolent Action Database|url=https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/campaigns-not-movements|work=nvdatabase.swarthmore.edu|accessdate=2026-10-24}}</ref> Iliandaliwa na ''Crystal Roh Gawding'' na wafanyakazi wa jamii ''Leymah Gbowee'' na ''Comfort Freeman,'' harakati hiyo ilianza licha ya Liberia kuwa na haki ndogo sana za kiraia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Liberian women act to end civil war, 2003 {{!}} Global Nonviolent Action Database|url=https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/liberian-women-act-end-civil-war-2003|work=nvdatabase.swarthmore.edu|accessdate=2026-10-24}}</ref> Maelfu ya wanawake Waislamu na Wakristo kutoka tabaka mbalimbali waliungana, wakafanya maandamano ya kimya yasiyo ya vurugu ambayo yalijumuisha mgomo wa tendo la ndoa na tishio la laana.<ref>{{Rejea tovuti|title=Liberian women act to end civil war, 2003 {{!}} Global Nonviolent Action Database|url=https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/liberian-women-act-end-civil-war-2003|work=nvdatabase.swarthmore.edu|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Historia Ya Nyuma == jc8ttws6syv2wl89ljdkucfyawxa85i 0 255767 1610685 1610550 2026-10-24T12:33:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610685 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Mende Nazer|picha=Mende Nazer.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=1982|maelezo_ya_picha=Mende Nazer mwaka 2006|nchi=Sudan}} '''Mende''' '''Nazer''' (aliyezaliwa mwaka [[1982]]) ni [[mwandishi]] kutoka [[Sudan]] na [[mwanaharakati]] wa [[haki]] za [[binadamu]] anayeishi [[Uingereza]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Slavery - Sudan - Mende Nazer - Worldpress.org|url=https://www.worldpress.org/Africa/856.cfm|work=www.worldpress.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Kutekwa kwa Mende Nazer == '''Mende''' '''Nazer''' ni [[mwanamke]] wa [[Wanuba]] kutoka [[Sudan]]. Akiwa na umri wa miaka [[12]] au [[13]], alitekwa na kuuzwa utumwani baada ya [[kijiji]] chao kuvamiwa. Alitengana na [[familia]] yake na kwa miaka sita alilazimishwa kufanya kazi ngumu na kufanyiwa [[ukatili]] mjini [[Khartoum]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Slavery - Sudan - Mende Nazer - Worldpress.org|url=https://www.worldpress.org/Africa/856.cfm|work=www.worldpress.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Watu wa Sudan]] [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Utumwa]] fsh9vgi07iyyu43zqsgtvae6dceff4x 0 255768 1611078 1610569 2026-10-25T09:23:10Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611078 wikitext text/x-wiki [[Faili:Miss Botswana 08 Itseng Kgomotso.jpg|thumb|Itseng Kgomotso]] '''Itseng Kgomotso''' ni [[mwanamitindo]] wa [[Botswana]] na mshindi wa taji la urembo ambaye aliwakilisha Botswana katika [[Miss World]] [[2008]] nchini [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |url=http://www.celebopedia.net/itseng-kgomotso/ |title=Nakala iliyohifadhiwa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100615054103/http://celebopedia.net/itseng-kgomotso/ |archivedate=2010-06-15 |accessdate=2026-10-24 |url-status=dead}}</ref> Alisoma [[Shahada ya Awali|shahada]] ya sanaa katika [[Chuo Kikuu]] cha Botswana, mnamo Julai [[2010]], alishika nafasi ya pili katika shindano la urembo la Miss Universe Botswana<ref>{{Rejea tovuti|title=New Miss Botswana Pledges To Make A Difference|url=https://www.mmegi.bw/artculture-review/new-miss-botswana-pledges-to-make-a-difference/news|work=Mmegi Online|date=2007-12-17|accessdate=2026-10-24|language=en|author=By Lekopanye Mooketsi<br>Correspondent}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanamitindo wa Botswana]] [[Jamii:Waliozaliwa 1989]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanamitindo}} 29hza888v27m79dt02fdzz42wnmtaqc 1611122 1611078 2026-10-25T11:53:20Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1611122 wikitext text/x-wiki [[Faili:Miss Botswana 08 Itseng Kgomotso.jpg|thumb|Itseng Kgomotso]] '''Itseng Kgomotso''' ni [[mwanamitindo]] wa [[Botswana]] na mshindi wa taji la urembo ambaye aliwakilisha Botswana katika [[Miss World]] [[2008]] nchini [[Afrika Kusini]].<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.celebopedia.net/itseng-kgomotso/ |title=Nakala iliyohifadhiwa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100615054103/http://celebopedia.net/itseng-kgomotso/ |archivedate=2010-06-15 |accessdate=2026-10-24 |url-status=dead}}</ref> Alisoma [[Shahada ya Awali|shahada]] ya sanaa katika [[Chuo Kikuu]] cha Botswana, mnamo Julai [[2010]], alishika nafasi ya pili katika shindano la urembo la Miss Universe Botswana<ref>{{Rejea tovuti|title=New Miss Botswana Pledges To Make A Difference|url=https://www.mmegi.bw/artculture-review/new-miss-botswana-pledges-to-make-a-difference/news|work=Mmegi Online|date=2007-12-17|accessdate=2026-10-24|language=en|author=By Lekopanye Mooketsi<br>Correspondent}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanamitindo wa Botswana]] [[Jamii:Waliozaliwa 1989]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanamitindo}} 8yovb98s2yinmm6zer293gdlp3ak5ei 0 255769 1610877 1610552 2026-10-24T16:05:57Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610877 wikitext text/x-wiki '''Farida''' (aliyezaliwa Safinaz Zulficar, tarehe [[5 Septemba]] [[1921]] – [[16 Oktoba]] [[1988]]) alikuwa [[Malkia]] wa [[Misri]] kwa karibu miaka kumi na moja akiwa mke wa kwanza wa [[Mfalme]] [[Farouk Miya|Farouk]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Queen Farida, King Farouk's first wife|url=https://cloudflare.egyptindependent.com/queen-farida-king-farouks-first-wife/|work=Egypt Independent|date=2010-01-20|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Maher Hassan}}</ref> Alikuwa Malkia wa kwanza wa Misri tangu enzi za [[Kleopatra|Cleopatra]] kujitokeza hadharani baada ya kuishi [[maisha]] ya kujitenga na watu, na kushiriki katika [[shughuli]] za uwakilishi wa kifalme. Alihudhuria hafla mbalimbali za [[umma]] na kuwa mlezi wa heshima wa mashirika mengi ya hisani, taasisi za umma na [[programu]] mbalimbali.<ref>{{Rejea tovuti|title=Egypt's First Ladies|url=https://www.egy.com/historica/egyptianconsorts.php|work=www.egy.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Shughuli hizo ziliendana na taswira ya kisasa ambayo utawala wa kifalme wa Misri ulitaka kuionyesha kwa jamii wakati huo. Ndoa yake na Mfalme Farouk ilivunjwa rasmi kwa talaka mwaka [[1948]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Egypt's First Ladies|url=https://www.egy.com/historica/egyptianconsorts.php|work=www.egy.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1921]] [[Jamii:Waliofariki 1988]] iubrq6nl59n69pgkthd4juuix6n6bn1 0 255772 1610855 1610556 2026-10-24T14:20:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610855 wikitext text/x-wiki '''Dame Virginia Ngozi Etiaba''' (CON) (alizaliwa tarehe 11 Novemba 1942) ni mwanasiasa wa Nigeria aliyewahi kuhudumu kama Naibu Gavana wa Jimbo la Anambra, lililoko [[Uingereza Kusini-Mashariki|kusini-mashariki]] mwa [[Nigeria]], kuanzia Machi 2006 hadi Novemba 2006, wakati wa uongozi wa Peter Obi.<ref>{{Rejea tovuti|title=Business Insider Africa|url=https://africa.businessinsider.com/|work=Business Insider Africa|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Baadaye, alihudumu kama Gavana wa Jimbo la Anambra kuanzia Novemba 2006 hadi Februari 2007. Virginia Etiaba ndiye mwanamke wa kwanza kuwahi kushika nafasi ya ugavana katika jimbo lolote [[Nchi|nchini]] [[Nigeria|Nigeria.]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Business Insider Africa|url=https://africa.businessinsider.com/|work=Business Insider Africa|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>Aliingia madarakani baada ya gavana aliyekuwepo wakati huo, Peter Obi, kuondolewa [[Madaraka|madarakani]] na bunge la jimbo hilo kupitia utaratibu wa impeachment kutokana na madai ya utovu mkubwa wa nidhamu katika [[Utendaji (serikali)|utendaji]] wake.<ref>{{Rejea tovuti|title=Business Insider Africa|url=https://africa.businessinsider.com/|work=Business Insider Africa|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] ml5o846n8ls23dwwgbypxwiah7d9ee0 0 255775 1611024 1610560 2026-10-25T07:44:46Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Brigitte yengo]] hadi [[Brigitte Yengo]]: usahihi wa jina 1610560 wikitext text/x-wiki '''Dada Brigitte Yengo''' ni mtawa wa [[Kanisa]] Katoliki kutoka Jamhuri ya [[Kongo (mto)|Kongo]]. Anaongoza shirika la hisani la ''Sister'' ''Yengo’s Children, Inc.,'' linalosaidia watu wenye mahitaji katika nchi za Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara.<ref><nowiki>https://dynamicchiropractic.com/article/46281-the-passion-of-sister-yengo-chiropractic-in-the-congo</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Dada Brigitte Yengo aliondoka Pointe-Noire mwaka [[1979]] kwenda kusoma [[Paris]] na Le Havre, Ufaransa. Alikuwa mtawa mwaka [[1981]] na baadaye akapata shahada ya tiba ya tiba-mgongo mwaka [[1987]] na shahada ya udaktari mwaka [[1991]]. Mwaka [[1997]], hospitali yake ililipuliwa wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Kongo. Mwaka [[1998]], alianza kuwasaidia watoto wa mama waliofungwa gerezani jijini New York. Mwaka [[2004]], alirudi Kongo na kuanzisha kliniki na hospitali yake ili kutoa huduma za <ref><nowiki>https://dynamicchiropractic.com/article/46281-the-passion-of-sister-yengo-chiropractic-in-the-congo</nowiki></ref>afya kwa jamii. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Watawa]] 8o95xtp90paajt35t1qj3wswgvnnltx 1611026 1611024 2026-10-25T07:46:33Z Riccardo Riccioni 452 1611026 wikitext text/x-wiki '''Brigitte Yengo''' ni [[mtawa]] wa [[Kanisa Katoliki]] kutoka [[Jamhuri ya Kongo]]. Anaongoza shirika la hisani la ''Sister Yengo’s Children, Inc.,'' linalosaidia watu wenye mahitaji katika nchi za Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara.<ref><nowiki>https://dynamicchiropractic.com/article/46281-the-passion-of-sister-yengo-chiropractic-in-the-congo</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Dada Brigitte Yengo aliondoka Pointe-Noire mwaka [[1979]] kwenda kusoma [[Paris]] na Le Havre, Ufaransa. Alikuwa mtawa mwaka [[1981]] na baadaye akapata shahada ya tiba ya tiba-mgongo mwaka [[1987]] na shahada ya udaktari mwaka [[1991]]. Mwaka [[1997]], hospitali yake ililipuliwa wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Kongo. Mwaka [[1998]], alianza kuwasaidia watoto wa mama waliofungwa gerezani jijini New York. Mwaka [[2004]], alirudi Kongo na kuanzisha kliniki na hospitali yake ili kutoa huduma za <ref><nowiki>https://dynamicchiropractic.com/article/46281-the-passion-of-sister-yengo-chiropractic-in-the-congo</nowiki></ref>afya kwa jamii. == Marejeo == {{Mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kongo]] [[Jamii:Watawa]] cr01o72u8ks0xt5dvxh3k4y1ajmgljd 0 255776 1610644 1610562 2026-10-24T12:14:44Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1610644 wikitext text/x-wiki '''Elizabeth Muriel Chase''' ([[26 Aprili]] [[1950]] – [[9 Mei]] [[2018]]) alikuwa [[mchezaji]] wa mchezo wa magongo ya uwanjani kutoka [[Zimbabwe]]. Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya Zimbabwe iliyoshinda [[medali]] ya [[dhahabu]] katika Michezo ya [[Olimpiki]] ya Majira ya Joto ya mwaka 1980, iliyofanyika mjini Moscow, Urusi. Kabla ya hapo, aliwahi kuiwakilisha Afrika Kusini katika mchezo huo<ref>{{Rejea tovuti|title=Golden Girl Liz Chase dies – herald|url=https://www.heraldonline.co.zw/golden-girl-liz-chase-dies/|date=2018-05-11|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>. = Maisha yake ya awali na elimu = Elizabeth Chase alizaliwa mjini Umtali, eneo ambalo leo linaitwa Mutare, nchini Zimbabwe. Alisoma katika shule ya wasichana ya Girls High School, iliyokuwa Salisbury, jina la zamani la mji wa Harare.Mwaka [[1966]], alichaguliwa kuchezea timu ya taifa ya shule katika mchezo wa magongo ya uwanjani. Baadaye, alijiunga na timu ya taifa ya wachezaji wenye umri wa chini ya miaka 21.Baada ya kumaliza masomo yake, alikwenda Afrika Kusini kusomea elimu ya viungo na michezo katika ngazi ya shahada ya chuo kikuu. Akiwa [[Afrika Kusini|Afrika Kusini,]] alichezea timu ya chuo kikuu pamoja na timu za maeneo za Wits na Southern Transvaal.Katika msimu wa [[1973]]/[[1974]], alichaguliwa kuchezea timu ya pili ya taifa ya Afrika Kusini, iliyojulikana kama South Africa B. Katika msimu wa [[1976]]/[[1977]], aliiwakilisha timu ya [[taifa]] ya wanawake ya Afrika Kusini katika mchezo wa magongo, iliyojulikana kama Springbok Ladies.Katika miaka ya [[1970]], wakati wa vita vya msituni vya [[Rhodesia ya Kusini|Rhodesia]], Chase alipoteza baadhi ya marafiki na wanafamilia<ref>{{Rejea tovuti|title=The Bush War {{!}} World History|url=https://courses.lumenlearning.com/suny-worldhistory/chapter/33-3-2-the-bush-war/|work=courses.lumenlearning.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>. == Kazi yake nchini Zimbabwe == Aliporudi Rhodesia, ambayo baadaye ilikuja kuitwa Zimbabwe, Chase alijiunga na klabu ya michezo ya Old Hararians. Pia, alifundisha somo la elimu ya viungo katika shule ya wasichana ya Oriel Girls High School, iliyokuwa Salisbury. Kila mwaka, alichaguliwa katika timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe ya mchezo wa magongo ya uwanjani.Mwanzoni mwa miaka ya [[1980]], alihamia Afrika Kusini. Baadaye, mwaka [[2000]], alifanya kazi kama mkuu wa idara ya [[elimu]] ya viungo katika [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]].Aliendelea na kazi hiyo hadi alipostaafu mwaka [[2015]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Verifying Device|url=https://www.thetimes.com/uk/article/liz-chase-obituary-vg8f6730b|work=www.thetimes.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Ushindi wa Olimpiki na kifo chake == Mwaka [[1980]], Elizabeth Chase alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe iliyoshiriki Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto mjini [[Moscow]] na kushinda medali ya dhahabu katika mchezo wa magongo ya uwanjani.Mafanikio hayo yalikuwa sehemu muhimu ya [[historia]] ya michezo ya Zimbabwe. Chase alifariki dunia [[9 Mei]] [[2018]], mjini [[Johannesburg]], Afrika Kusini, baada ya kuugua [[saratani]]. Alifariki wiki mbili baada ya kusherehekea siku yake ya kuzaliwa ya miaka [[68]].Alikuwa mchezaji wa kwanza kufariki dunia miongoni mwa washiriki wa timu ya magongo ya Zimbabwe iliyoshinda medali ya dhahabu katika Olimpiki ya mwaka 1980, kulingana na taarifa zilizotolewa kuhusu maisha yake<ref>{{Rejea tovuti|title=Golden Girl Liz Chase dies – herald|url=https://www.heraldonline.co.zw/golden-girl-liz-chase-dies/|date=2018-05-11|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>. == Marejeo == [[Jamii:Wachezaji]] [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] <references />{{Mbegu-mtu}} 3vul3q88a277szmsofxh5st47uudozd 0 255777 1610872 1610563 2026-10-24T15:54:42Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610872 wikitext text/x-wiki '''Doreen Nampiye Sioka''' (alizaliwa mwaka [[1960]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Namibia]]. Alikuwa mbunge katika Bunge la Kitaifa la Namibia kuanzia mwaka [[1994]] hadi tarehe [[21 Machi]] [[2025]] kwa tiketi ya chama cha ''South West Africa People's Organization (SWAPO)'' na alihudumu katika baraza la mawaziri kuanzia mwaka 2005 hadi tarehe 21 Machi 2025,<ref>{{Rejea tovuti|title=Youth council interim board expected before end of October|url=https://www.namibian.com.na/youth-council-interim-board-expected-before-end-of-october/|work=The Namibian|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Martin Endjala}}</ref> akiwa [[Waziri]] wa Usawa wa Kijinsia, Kutokomeza [[Umaskini]] na [[Ustawi wa Jamii]].<ref>https://web.archive.org/web/20080706123729/http://www.nid.org.na/pub_docs/Guide.pdf</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wanasiasa wa Namibia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} 61z3xrptpddr3l5ag885oy146ohr7kb 0 255780 1610643 1610567 2026-10-24T12:14:19Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610643 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Lisa Fugard|tarehe ya kuzaliwa=[[Port Elizabeth]], South Africa|watoto=1|kazi yake=Actress, writer|uraia=South Africa, United States|utaifa=[[Port Elizabeth]], South Africa}} '''Lisa Fugard''' ni [[mwandishi]] na [[mwigizaji]] kutoka [[Afrika Kusini]]. Alizaliwa [[Mwaka 1954|mwaka 1961]] katika [[mji]] wa [[Port Elizabeth]], Afrika Kusini. Yeye ndiye [[mtoto]] pekee wa mwandishi wa [[tamthilia]] Athol Fugard na mwandishi wa [[riwaya]] Sheila Meiring Fugard. Kuanzia mwaka [[1980]], alianza kujishughulisha na kazi ya uigizaji nchini Marekani. Mwaka [[2006]], aliandika riwaya yake ya kwanza iliyoitwa Skinner’s Drift. == Kazi Yake == Fugard alihamia katika jiji la [[New York]], nchini [[Marekani]], mwaka 1980 ili kufuatilia [[ndoto]] yake ya kuwa mwigizaji. Ameigiza katika michezo mingi ya [[Jukwaa la Vijana wa Ulaya|jukwaani]] na [[filamu]] mbalimbali, ikiwemo nafasi ya Isabel Dyson katika utayarishaji wa awali wa tamthilia ya baba yake iliyoitwa My Children! My Africa!.<ref>{{Citation|title=Nobel Peace Prize|date=2007|url=https://doi.org/10.4135/9781412956215.n621|work=Encyclopedia of Activism and Social Justice|publisher=SAGE Publications, Inc.|isbn=978-1-4129-1812-1|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea jarida |date=2007-10-16 |title=Why the 2007 Nobel Peace Prize is good for science |url=https://doi.org/10.1063/pt.5.021576 |journal=Physics Today |volume=2007 |issue=10 |doi=10.1063/pt.5.021576 |issn=1945-0699}}</ref><ref>{{Citation|last=Mapes|first=Gwynne|title=Mediatizing Taste|date=2021-06-17|url=https://doi.org/10.1093/oso/9780197533444.003.0002|work=Elite Authenticity|pages=25–43|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-753344-4|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Getting rid of carpool lanes could double travel times|url=https://doi.org/10.1126/science.aan7063|work=AAAS Articles DO Group|date=2021-03-28|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1961]] 2qlpb7vy5o8cbuvmoap222vmqzg4tvs 0 255783 1610875 1610573 2026-10-24T16:03:29Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610875 wikitext text/x-wiki [[Faili:Esperança Bias.jpg|thumb|'''Esperanca Bias''']] '''Esperança Bias''' (aliyezaliwa tarehe 28 Julai 1958) ni mwanasiasa wa [[Nchi|nchini]] [[Msumbiji]]. Alihitimu masomo katika Kitivo cha Uchumi katika [[Chuo]] [[Kikuuk-Yak|Kikuu]] cha Eduardo Mondlane.Kuanzia mwaka 1999 hadi 2005, alihudumu kama Naibu Waziri wa Rasilimali za Madini. Baadaye, kuanzia mwaka 2005 hadi 2015, alihudumu kama [[Waziri]] wa [[Rasilimali]] za [[Madini]] nchini [[Msumbiji]].Mwaka 2015, rais mpya aliyeingia madarakani, Filipe Nyusi, alimteua Pedro Conceição Couto kuchukua nafasi yake.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mozambique {{!}} Assembly of the Republic|url=https://data.ipu.org/parliament/MZ/MZ-LC01/|work=IPU Parline: global data on national parliaments|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref> Mnamo Februari 2016, Esperança Bias alichaguliwa kuwa mjumbe wa Sekretarieti ya chama cha kisiasa cha FRELIMO nchini Msumbiji, akiwa na jukumu la Katibu wa Utawala na Fedha.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mozambique {{!}} Assembly of the Republic|url=https://data.ipu.org/parliament/MZ/MZ-LC01/|work=IPU Parline: global data on national parliaments|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref>Kuanzia Januari 2020 hadi Januari 2025, alihudumu kama [[Spika]] wa [[Bunge]] la Jamhuri ya [[Msumbiji]]. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Msumbiji]] 2waopvl6pz3849z3nbreat9m8l3l89t 0 255784 1610892 1610574 2026-10-24T16:31:57Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610892 wikitext text/x-wiki Jina '''Isetnofret''' II linafanana na jina la binti wa Prince Khaemwaset⁠, na pia jina la binti wa Ramesses II⁠. Hali hii imewafanya baadhi ya wasomi kuamini kwamba Isetnofret II alikuwa mmoja wa mabinti hao wawili walioitwa Isetnofret. Hata hivyo, Isetnofret II hakuwahi kuwa na vyeo vya Binti wa Mfalme (King’s Daughter) au Dada wa Mfalme (King’s Sister). Zaidi ya hayo, wakati wa Ufalme Mpya wa Misri⁠, kwa kawaida mabinti wa kifalme hawakuwa wakiolewa isipokuwa waolewe na [[Farao]] au [[mwana]] wa [[mfalme]] aliyekuwa mrithi wa kiti cha enzi. Marejeo<ref>{{Rejea tovuti|title=Wolfram ImageIdentify Net for WL 11.1|url=https://doi.org/10.24097/wolfram.34204.data|work=Wolfram Research Data Repository|accessdate=2026-10-24}}</ref> [[Jamii:Mfalme]] [[Jamii:Mwana]] [[Jamii:Misri]] ngiqswnzqkvatknn1mg5b9ignfxt15o 0 255785 1610834 1610575 2026-10-24T13:59:53Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610834 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Suzanna Lubrano|tarehe_ya_kuzaliwa=10, Novemba 1975|nchi=Cape Verde|kazi_yake=Mwanamziki}} '''Suzanna''' '''Lubrano''' alizaliwa tarehe [[10]] [[Novemba]] [[1975]]. Ni [[mwimbaji]] kutoka Cape Verde anayejulikana kwa [[muziki]] wa Zouk. Anaishi [[Rotterdam]], [[Uholanzi]]. Baadhi ya albamu zake zimepata [[tuzo]] za mauzo ya Gold na Platinum, na ameshinda tuzo mbalimbali kubwa za muziki wa kimataifa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Suzanna Lubrano {{!}} Pop from Amsterdam, NH, NL|url=http://legacy.reverbnation.com/suzannalubrano|work=ReverbNation|accessdate=2026-10-24|language=en|author=BandLab Singapore Pte Ltd}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wasanii]] [[Jamii:Waliozaliwa 1975]] 9mwtrn41kxhjx0d587u7aqixnqi12s9 0 255787 1611027 1610582 2026-10-25T07:47:55Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Joseph and Aseneth]] hadi [[Yusufu na Asenathi]]: jina la Kiswahili 1610582 wikitext text/x-wiki [[Faili:Joseph meets Asenath (Asenath throws the Idols out of the Tower))-Bode museum- Berlin.jpg|thumb|https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joseph_meets_Asenath_(Asenath_throws_the_Idols_out_of_the_Tower))-Bode_museum-_Berlin.jpg]] '''''Yusufu na Asenathi''''' ni simulizi lililoandikwa kati ya [[mwaka]] 200 KK na 200 BK.\[1\] Linamhusu Yusufu, mzee wa ukoo wa Waebrania, na ndoa yake na Asenathi, likipanua maelezo mafupi kuhusu uhusiano wao yanayopatikana katika Kitabu cha Mwanzo. Maandishi hayo yalitafsiriwa katika lugha nyingi, zikiwemo [[Kiamhari]], [[Kiarabu]], [[Kiarmenia]], [[Kijerumani]] cha kipindi cha awali cha kisasa, [[Kilatini]], [[Kiingereza]] cha Zama za Kati, [[Kifaransa]] cha Kale, Kiromania, Kiserbia na Kisiria. == Asili == == Huenda kazi hii iliandikwa kwa [[lugha]] ya [[Kigiriki]], jambo linalothibitishwa na kuwepo kwa nakala 16 za maandishi hayo kwa Kigiriki,\[3\] pamoja na vyanzo vingine. Kwa tathmini ya Richard Cole, “asili ya awali ya kazi hii haijulikani kwa uhakika. Mapendekezo kuhusu mahali na wakati ilipotokea yameanzia mwaka [[200 KK]] hadi [[300 BK|300 BK,]] kuanzia Afrika Kaskazini upande wa magharibi hadi [[Palestina]] na [[Syria|Siria]] upande wa mashariki.”\[4\]: 6 == == Baadhi ya watu wameichukulia kazi hii kuwa ni midrash ya [[Kiyahudi]], yaani maelezo au ufafanuzi wa ziada kuhusu simulizi lililo katika Kitabu cha Mwanzo (Mwanzo 37–50). Wengine wanatilia shaka tafsiri hii, kwa sehemu kutokana na asili yake inayohusishwa na [[Ukristo]] wa awali wa [[Kisiria]], lugha iliyotumika (''kama vile “Mwana wa Mungu” na “Bibi-arusi wa Mungu”)'', ishara zake za kidini zinazohusiana na Ekaristi, pamoja na barua ya utangulizi, ambavyo vinaonekana kuashiria muktadha wa Kikristo. Gideon Bohak \[he\] na wengine wameelekeza fikra zao kwenye eneo la kijiografia ambako simulizi hili linatokea, yaani ''Heliopolis'', na kwenye jumuiya muhimu ya Wayahudi waliokuwa uhamishoni, iliyojikita katika hekalu la Kiyahudi huko [[Leontopolis]]. Hekalu hilo lilikuwa katika wilaya ya Heliopolis wakati wa utawala wa Ptolemaio. Watafiti hao wanaona eneo hilo kuwa huenda ndilo lilikuwa chimbuko la simulizi hili.\[5\] == == Nakala ya zamani zaidi iliyopo ni tafsiri ya Kisiria, iliyohifadhiwa katika Maktaba ya Uingereza mjini [[London]], kwenye hati namba 17,202. Hati hiyo ni mkusanyiko wenye maandishi mbalimbali. Tafsiri ya Yusufu na Asenathi kwa Kisiria ilifanywa takribani mwaka 550 BK na [[Musa|Moses]] wa Ingila. Mkusanyiko huo uliandaliwa takribani mwaka 570 BK na mtu ambaye wasomi humwita “''Pseudo-Zacharias Rhetor.”''<ref>{{Rejea tovuti|title=Category:Joseph and Aseneth (text) - 4 Enoch: The Online Encyclopedia of Second Temple Judaism|url=http://www.4enoch.org/wiki4/index.php?title=Category:Joseph_and_Aseneth_(text)|work=www.4enoch.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=wMbEyeDSQQgC&pg=PA357&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Historical Jesus in Context|last=Levine|first=Amy-Jill|date=2006-11-05|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00992-6|language=en}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} 1pryl0pwwnpev61yq6m43g7b6bzk1rg 1611029 1611027 2026-10-25T07:48:59Z Riccardo Riccioni 452 1611029 wikitext text/x-wiki [[Faili:Joseph meets Asenath (Asenath throws the Idols out of the Tower))-Bode museum- Berlin.jpg|thumb|]] '''''Yusufu na Asenathi''''' ni simulizi lililoandikwa kati ya [[mwaka]] 200 KK na 200 BK. Linamhusu Yusufu, mzee wa ukoo wa Waebrania, na ndoa yake na Asenathi, likipanua maelezo mafupi kuhusu uhusiano wao yanayopatikana katika Kitabu cha Mwanzo. Maandishi hayo yalitafsiriwa katika lugha nyingi, zikiwemo [[Kiamhari]], [[Kiarabu]], [[Kiarmenia]], [[Kijerumani]] cha kipindi cha awali cha kisasa, [[Kilatini]], [[Kiingereza]] cha Zama za Kati, [[Kifaransa]] cha Kale, Kiromania, Kiserbia na Kisiria. == Asili == Huenda kazi hii iliandikwa kwa [[lugha]] ya [[Kigiriki]], jambo linalothibitishwa na kuwepo kwa nakala 16 za maandishi hayo kwa Kigiriki,\[3\] pamoja na vyanzo vingine. Kwa tathmini ya Richard Cole, “asili ya awali ya kazi hii haijulikani kwa uhakika. Mapendekezo kuhusu mahali na wakati ilipotokea yameanzia mwaka [[200 KK]] hadi [[300 BK|300 BK,]] kuanzia Afrika Kaskazini upande wa magharibi hadi [[Palestina]] na [[Syria|Siria]] upande wa mashariki.”\[4\]: 6 == == Baadhi ya watu wameichukulia kazi hii kuwa ni midrash ya [[Kiyahudi]], yaani maelezo au ufafanuzi wa ziada kuhusu simulizi lililo katika Kitabu cha Mwanzo (Mwanzo 37–50). Wengine wanatilia shaka tafsiri hii, kwa sehemu kutokana na asili yake inayohusishwa na [[Ukristo]] wa awali wa [[Kisiria]], lugha iliyotumika (''kama vile “Mwana wa Mungu” na “Bibi-arusi wa Mungu”)'', ishara zake za kidini zinazohusiana na Ekaristi, pamoja na barua ya utangulizi, ambavyo vinaonekana kuashiria muktadha wa Kikristo. Gideon Bohak \[he\] na wengine wameelekeza fikra zao kwenye eneo la kijiografia ambako simulizi hili linatokea, yaani ''Heliopolis'', na kwenye jumuiya muhimu ya Wayahudi waliokuwa uhamishoni, iliyojikita katika hekalu la Kiyahudi huko [[Leontopolis]]. Hekalu hilo lilikuwa katika wilaya ya Heliopolis wakati wa utawala wa Ptolemaio. Watafiti hao wanaona eneo hilo kuwa huenda ndilo lilikuwa chimbuko la simulizi hili.\[5\] == == Nakala ya zamani zaidi iliyopo ni tafsiri ya Kisiria, iliyohifadhiwa katika Maktaba ya Uingereza mjini [[London]], kwenye hati namba 17,202. Hati hiyo ni mkusanyiko wenye maandishi mbalimbali. Tafsiri ya Yusufu na Asenathi kwa Kisiria ilifanywa takribani mwaka 550 BK na [[Musa|Moses]] wa Ingila. Mkusanyiko huo uliandaliwa takribani mwaka 570 BK na mtu ambaye wasomi humwita “''Pseudo-Zacharias Rhetor.”''<ref>{{Rejea tovuti|title=Category:Joseph and Aseneth (text) - 4 Enoch: The Online Encyclopedia of Second Temple Judaism|url=http://www.4enoch.org/wiki4/index.php?title=Category:Joseph_and_Aseneth_(text)|work=www.4enoch.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=wMbEyeDSQQgC&pg=PA357&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Historical Jesus in Context|last=Levine|first=Amy-Jill|date=2006-11-05|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00992-6|language=en}}</ref> == == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-kitabu}} [[Jamii:Vitabu]] fy18g30vvryjo5sa692s0hpdqeqxpqx 1611030 1611029 2026-10-25T07:49:42Z Riccardo Riccioni 452 1611030 wikitext text/x-wiki [[Faili:Joseph meets Asenath (Asenath throws the Idols out of the Tower))-Bode museum- Berlin.jpg|thumb|]] '''''Yusufu na Asenathi''''' ni simulizi lililoandikwa kati ya [[mwaka]] 200 KK na 200 BK. Linamhusu Yusufu, mzee wa ukoo wa Waebrania, na ndoa yake na Asenathi, likipanua maelezo mafupi kuhusu uhusiano wao yanayopatikana katika Kitabu cha Mwanzo. Maandishi hayo yalitafsiriwa katika lugha nyingi, zikiwemo [[Kiamhari]], [[Kiarabu]], [[Kiarmenia]], [[Kijerumani]] cha kipindi cha awali cha kisasa, [[Kilatini]], [[Kiingereza]] cha Zama za Kati, [[Kifaransa]] cha Kale, Kiromania, Kiserbia na Kisiria. == Asili == Huenda kazi hii iliandikwa kwa [[lugha]] ya [[Kigiriki]], jambo linalothibitishwa na kuwepo kwa nakala 16 za maandishi hayo kwa Kigiriki, pamoja na vyanzo vingine. Kwa tathmini ya Richard Cole, “asili ya awali ya kazi hii haijulikani kwa uhakika. Mapendekezo kuhusu mahali na wakati ilipotokea yameanzia mwaka [[200 KK]] hadi [[300 BK|300 BK,]] kuanzia Afrika Kaskazini upande wa magharibi hadi [[Palestina]] na [[Syria|Siria]] upande wa mashariki.” Baadhi ya watu wameichukulia kazi hii kuwa ni midrash ya [[Kiyahudi]], yaani maelezo au ufafanuzi wa ziada kuhusu simulizi lililo katika Kitabu cha Mwanzo (Mwanzo 37–50). Wengine wanatilia shaka tafsiri hii, kwa sehemu kutokana na asili yake inayohusishwa na [[Ukristo]] wa awali wa [[Kisiria]], lugha iliyotumika (''kama vile “Mwana wa Mungu” na “Bibi-arusi wa Mungu”)'', ishara zake za kidini zinazohusiana na Ekaristi, pamoja na barua ya utangulizi, ambavyo vinaonekana kuashiria muktadha wa Kikristo. Gideon Bohak \[he\] na wengine wameelekeza fikra zao kwenye eneo la kijiografia ambako simulizi hili linatokea, yaani ''Heliopolis'', na kwenye jumuiya muhimu ya Wayahudi waliokuwa uhamishoni, iliyojikita katika hekalu la Kiyahudi huko [[Leontopolis]]. Hekalu hilo lilikuwa katika wilaya ya Heliopolis wakati wa utawala wa Ptolemaio. Watafiti hao wanaona eneo hilo kuwa huenda ndilo lilikuwa chimbuko la simulizi hili. Nakala ya zamani zaidi iliyopo ni tafsiri ya Kisiria, iliyohifadhiwa katika Maktaba ya Uingereza mjini [[London]], kwenye hati namba 17,202. Hati hiyo ni mkusanyiko wenye maandishi mbalimbali. Tafsiri ya Yusufu na Asenathi kwa Kisiria ilifanywa takribani mwaka 550 BK na [[Musa|Moses]] wa Ingila. Mkusanyiko huo uliandaliwa takribani mwaka 570 BK na mtu ambaye wasomi humwita “''Pseudo-Zacharias Rhetor.”''<ref>{{Rejea tovuti|title=Category:Joseph and Aseneth (text) - 4 Enoch: The Online Encyclopedia of Second Temple Judaism|url=http://www.4enoch.org/wiki4/index.php?title=Category:Joseph_and_Aseneth_(text)|work=www.4enoch.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=wMbEyeDSQQgC&pg=PA357&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Historical Jesus in Context|last=Levine|first=Amy-Jill|date=2006-11-05|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00992-6|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-kitabu}} [[Jamii:Vitabu]] isvw16ckyuth3lrjytqbvo9msgk2sqp 0 255791 1610652 1610584 2026-10-24T12:20:22Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610652 wikitext text/x-wiki '''Mah Damba''' (aliyezaliwa kwa jina la Mah Sissoko mwaka 1965 jijini Bamako, nchini Mali) ni mwimbaji wa muziki wa jadi anayejulikana kama griot. Anatoka katika [[familia]] ya wagriot, ambao ni watu wenye jukumu la kuhifadhi na kusimulia historia, mila, [[Utamaduni|tamaduni]] na [[urithi]] wa jamii kupitia nyimbo na masimulizi.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=nw4EAAAAMBAJ&pg=PA24&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Billboard|last=Inc|first=Nielsen Business Media|date=1999-03-20|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|language=en}}</ref> Baba yake, [[Djelimady Tounkara|Djeli]] [[Baba]] Sissoko (ambaye hapaswi kuchanganywa na mwanamuziki mdogo kwa umri anayeitwa Baba Sissoko), alikuwa griot. Shangazi yake, Fanta Damba, pia anachukuliwa kuwa mmoja wa waimbaji wenye vipaji vikubwa.Mwanzoni mwa kazi yake ya [[muziki]], Mah Damba alikuwa sehemu ya kikundi cha muziki cha Kassemady Diabaté. Baadaye, alijiunga na kikundi cha Mandé Foli.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=nw4EAAAAMBAJ&pg=PA24&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Billboard|last=Inc|first=Nielsen Business Media|date=1999-03-20|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|language=en}}</ref> Alirekodi [[albamu]] mbili za pekee. [[Albamu]] ya kwanza, Nyarela, ilitolewa mwaka 1997 kupitia Buda/Musique du Monde. Albamu ya pili, Djelimousso, [[Mali]]: The Voice of the Mande, ilitolewa mwaka 2000 kupitia Trema/Sony. Pia, mwaka 1998, alichangia nyimbo tatu katika albamu The Divas from Mali, iliyotolewa na World Network.Mwaka 1999, alichangia sauti yake katika wimbo mmoja wa mradi wa kimataifa wa muziki wa kwaya ulioanzishwa na mtunzi Jonathan Elias. Mradi huo uliitwa The Prayer Cycle.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=nw4EAAAAMBAJ&pg=PA24&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Billboard|last=Inc|first=Nielsen Business Media|date=1999-03-20|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Mali]] 6w4wv0kn87mjhpkpcmlfktakt17gjgw 0 255794 1610879 1610588 2026-10-24T16:07:28Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610879 wikitext text/x-wiki Fidelia Akuabata Njeze (8 Juni 1964) ni mwanasiasa na mwanadiplomasia wa Nigeria, aliyewahi kuwa Balozi wa Nigeria nchini Uswisi na Liechtenstein.<ref>Mbegu mtu</ref> Aliteuliwa kuwa Waziri wa Anga tarehe 6 Aprili 2010 na Rais Kaimu Goodluck Jonathan, baada ya kuhudumu kama Waziri wa Nchi wa Kilimo na Maji na pia Ulinzi katika serikali ya Rais Yar'Adua.<ref>{{Rejea jarida |title=Aviation Workers Linked Arms |url=https://doi.org/10.31096/wua111_box3folder5_image007 |doi=10.31096/wua111_box3folder5_image007}}</ref> == Maisha yake ya awali == Njeze alizaliwa alisoma ''Sekondari'' ya '''Wasichana''' ''Awkunanaw Enug''u na kisha '''Shahada''' ya ''Famasia'' Chuo Kikuu cha '''Nigeria''', '''Nsukka'''; baada ya mafunzo na ''Huduma ya Taifa ya Vijana'' katika '''Hospitali''' ya '''Mifupa Enugu''' ([[1990]]-[[1991]]), alifanya kazi kama mfamasia katika Famasi ya Chinors mwaka [[1992]].<ref>https://web.archive.org/web/20110903101557/http://www.africanchoicenewsusa.net/view_article.php?id=17</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa]] 9gi5kqsvpuolrxfpgf98imp93s0ms19 0 255799 1610755 1610595 2026-10-24T13:16:34Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610755 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Ngìna Kenyatta|cheo=First Lady of Kenya|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|df=yes|1933|06|24}}|uraia=Ngenda, [[Kiambu District|Kiambu]], [[British Kenya]]}} '''Ngìna Kenyatta''' (jina la kuzaliwa Mūhoho; aliyezaliwa tarehe [[24 Juni]] [[1933]]), anayejulikana sana kwa jina la “Mama Ngìna”, ni [[mke]] wa [[rais]] wa [[zamani]] wa [[Kenya]] na aliyewahi kuwa [[Mama]] wa [[Taifa]] wa Kenya. Yeye ni [[mjane]] wa [[Jomo Kenyatta]] (takribani mwaka 1889–1978), rais wa kwanza wa Kenya. Pia ni mama wa Uhuru Kenyatta, rais wa nne wa Kenya, aliyehudumu katika wadhifa huo kuanzia mwaka 2013 hadi 2022. == Wasifu == Mama Ngìna alizaliwa kwa jina la Ngìna Mūhoho mwaka 1933, katika eneo la Ngenda, [[Wilaya]] ya Kiambu, Mkoa wa Kati wa Kenya. Alikuwa binti wa Chifu Mūhoho wa Gatheha na Anne Nyokabi Muhoho. == Familia == Jomo Kenyatta alikuwa na wake wanne: Wahu Kenyatta, Edna Clarke, Grace Wanjiku, na Ngìna Kenyatta.Pamoja na Wahu, Jomo Kenyatta alikuwa na watoto wawili: Peter Mūigai Kenyatta (1920–1979) na Margaret Rose Wambūi (1928–2017).Edna Clarke alikuwa na [[mtoto]] mmoja tu, aliyeitwa Peter Magan Kenyatta.Grace Wanjiku alifariki dunia wakati wa kujifungua mtoto wake wa pekee, Jane “Jeni” Gecaga, aliyezaliwa mwaka 1950.<ref>{{Rejea tovuti|title=Mama Ngina Kenyatta at 90: the quiet power behind Kenya’s famous political family|url=https://doi.org/10.64628/aaj.ssxv7yha5|work=doi.org|date=2023-06-15|accessdate=2026-10-24|author=Anaïs Angelo, Catheline N}}</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Stevenson |first=Deborah |date=2006-05 |title=Owen and Mzee: The True Story of a Remarkable Friendship, and: Mama: A True Story in Which a Baby Hippo Loses His Mama during a Tsunami, but Finds a New Home, and a New Mama (review) |url=https://doi.org/10.1353/bcc.2006.0361 |journal=Bulletin of the Center for Children's Books |volume=59 |issue=9 |pages=402–403 |doi=10.1353/bcc.2006.0361 |issn=1558-6766}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Mama Ngina Kenyatta at 90: the quiet power behind Kenya’s famous political family|url=https://doi.org/10.64628/aaj.ssxv7yha5|work=doi.org|date=2023-06-15|accessdate=2026-10-24|author=Anaïs Angelo, Catheline N}}</ref><ref>{{Citation|title=Mama Rose Migliucci|date=2022-11-15|url=https://doi.org/10.2307/j.ctv2x4kp03.53|work=Townies|pages=182–186|publisher=Fordham University Press|isbn=978-1-5315-0246-1|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Kenya]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] dblh3766e68gq9yaars7qmn993rj4f9 0 255801 1610664 1610599 2026-10-24T12:25:24Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610664 wikitext text/x-wiki '''Maria Benvinda Levy''' alizaliwa tarehe [[24 Machi]] [[1969]]. Ni [[mwanasheria]] na [[mwanasiasa]] kutoka [[Msumbiji]]. Tangu mwaka [[2025]], amekuwa [[Waziri Mkuu]] wa 16 wa [[Msumbiji]] baada ya kuteuliwa na Rais Daniel Chapo.Kabla ya kuwa Waziri Mkuu, aliwahi kuwa Waziri wa Sheria kuanzia mwaka [[2008]] hadi [[2015]]. Pia aliwahi kufanya kazi kama hakimu katika jiji la [[Maputo]]<ref>{{Rejea tovuti|title=IDLO’s interview with Benvinda Levi: Women and Girls on the Frontlines of Changing Mentalities|url=https://www.idlo.int/news/highlights/idlo%E2%80%99s-interview-benvinda-levi-women-and-girls-frontlines-changing-mentalities|work=IDLO - International Development Law Organization|date=2014-03-25|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Kazi yake == Maria Benvinda Levy aliwahi kuwa [[mkurugenzi]] wa Kituo cha Mafunzo ya Sheria na Mahakama, ambacho ni kituo kikuu cha kuwafundisha wataalamu wa sheria nchini Msumbiji. Pia aliwahi kuwa hakimu katika mahakama ya jiji la Maputo na mshauri wa Rais Filipe Nyusi. Tarehe [[11 Machi]] 2008, Rais Armando Guebuza alimteua Levy kuwa Waziri wa Sheria, akichukua nafasi ya Esperança Machavela. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi mwaka 2015. Tarehe [[15 Januari]] 2025, Rais Daniel Chapo alimteua kuwa Waziri Mkuu wa Msumbiji. Alikuwa mwanamke wa pili kushika nafasi hiyo nchini humo. Baraza lake la mawaziri lilikuwa na watu 12. Levy alieleza kuwa maandamano yaliyotokea Msumbiji mwaka [[2024]] hadi 2025 yalichangia kushuka kwa ukuaji wa uchumi kwa asilimia 4.87 katika robo ya nne ya mwaka 2024. Pia alihudhuria sherehe za kuanza rasmi kwa uongozi wa Papa Leo wa 14. == Marejeo == {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1969]] [[Jamii:Wanasiasa wa Msumbiji]] [[Jamii:Watu walio hai]] kf0y69k3lxlmnlzu87bjdf598p073ih 0 255803 1610861 1610610 2026-10-24T14:29:40Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610861 wikitext text/x-wiki '''Isabella Winkie Direko''' ([[27 Novemba]] [[1929]] – [[17 Februari]] [[2012]])<ref>{{Rejea tovuti|title=Bloemfontein the Segregated city {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/article/bloemfontein-segregated-city|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] aliyezaliwa katika [[Dola Huru|jimbo la Free State]] nchini Afrika Kusini. Alikuwa mwanachama wa African National Congress na aliwahi kuhudumu kama Waziri Mkuu wa jimbo la Free State kuanzia mwaka 1999 hadi 2004.<ref>http://whoswho.co.za/isabella-direko-2181</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2012]] r4kg82m1p0p0jkkvmyon0kibxy97bfi 0 255805 1610864 1610606 2026-10-24T14:35:11Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610864 wikitext text/x-wiki [[Faili:Zolani Mahola 2023.jpg|thumb|https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zolani_Mahola_2023.jpg]] '''Freshlyground''' ni bendi ya muziki wa pop yenye mchanganyiko wa mitindo ya muziki wa Kiafrika, iliyoanzishwa mwaka 2002 mjini [[Cape Town|Cape Town,]] Afrika Kusini. Freshlyground inajulikana zaidi kwa kuandika, kuimba na kupiga ala za muziki katika wimbo wa afrofusion na soca uitwao “[[Wanawake wa Afrika|Waka Waka]] (''This Time for Africa'')”, kwa kushirikiana na mwimbaji wa Colombia Shakira. Wimbo huo ulipata umaarufu duniani kote. Video ya muziki ya wimbo huo, inayowashirikisha wanachama wa bendi hiyo, imepata zaidi ya watazamaji bilioni 4.2 kwenye YouTube, jambo lililoifanya kuwa miongoni mwa video zilizotazamwa zaidi kwenye jukwaa hilo.[1][2][3][4][5][6][7] Baada ya kusitisha shughuli zake kwa miaka mitano, Freshlyground ilitangaza kurejea kwake mwishoni mwa mwaka 2024 ikiwa na mwimbaji mkuu mpya, Mbali Makhoba. == '''Miaka ya mwanzo''' == == Wanachama wa Freshlyground wana asili mbalimbali za makabila, tamaduni na mataifa tofauti, zikiwemo Afrika Kusini, Msumbiji na Zimbabwe. Mpiga fidla na mwimbaji wa sauti za usaidizi [[Kyla-Rose Smith|Kyla-Rose]] Smith alihusishwa na kikundi cha dansi cha The Vuyani Dance Theatre, kinachoongozwa na dansi wa afrofusion Gregory Maqoma. Katika kikundi hicho, alitumbuiza katika ''Centre National de la Danse'' mjini Paris na kuandika muziki kwa kushirikiana na wengine huku akihudumu kama mpiga fidla mkuu. Smith aliendelea na masomo ya muziki katika kipindi chote cha elimu yake, na alijikita zaidi katika muziki wa jazz alipokuwa chuo kikuu. == == Akiwa na umri wa miaka 15, Simon Attwell alikuwa mpiga filimbi katika Orchestra ya Taifa ya Zimbabwe. Baadaye, akiwa na umri wa miaka 17, alipata ufadhili wa masomo katika Shule ya Muziki ya Chetham iliyoko [[Manchester]]. Aron Turest-Swartz alisoma upigaji wa piano chini ya Merton Barrow katika Jazz Workshop mjini Cape Town alipokuwa kijana, kabla ya kuhamia kwenye upigaji wa ngoma na ala za midundo mjini Dublin mwaka 1998. == == Mwimbaji mkuu Zolani Mahola alisomea maigizo katika Chuo ''Kikuu cha Cape Town'' na kupata nafasi kuu ya kuigiza mhusika Boniswa katika tamthilia ya televisheni ya Tsha Tsha, iliyorushwa na kituo cha '''SABC1'''. Mpiga ngoma Peter Cohen aliwahi kuwa mpiga ngoma wa bendi ya Mango Groove. Mango Groove, iliyoanzishwa mwaka 1984, ni kundi la muziki la Afrika Kusini lenye wanachama 11, linalochanganya muziki wa pop na mitindo ya muziki wa mijini, kama vile marabi. == == Josh Hawks, ambaye alikuwa mwimbaji wa sauti za usaidizi na mpiga besi, alikuwa mtu mashuhuri katika tasnia ya muziki mwanzoni mwa miaka ya 1990 na alichangia kwa kiasi kikubwa mafanikio ya bendi za The Streaks na Zap Dragons.\[1\]\[8\]\[9\]\[10\]<ref>{{Citation|last=Howell|first=Rob|title=Freshlyground: South Africa’s secret hit-making machine {{!}} CNN|date=2015-11-16|url=https://edition.cnn.com/2015/11/16/africa/freshlyground-south-africa-music/index.html|work=CNN|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Shakira’s ‘Waka Waka (This Time For Africa)’ Named the ‘Catchiest’ Soccer Song of All Time|url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-waka-waka-catchiest-soccer-song-1235654106/|work=Billboard|date=2024-04-11|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Jessica Roiz}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanaume wa Afrika Kusini]] 8rjdsfszk2h4lul14j6eup1iugyc8id 0 255809 1610830 1610612 2026-10-24T13:56:30Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610830 wikitext text/x-wiki '''Andrée Clair''' ([[1916|1916–]][[1982]]) alikuwa mwandishi aliyezaliwa nchini [[Ufaransa]] kwa jina la Renée Jung. Aliishi siku zake za mwisho nchini Ufaransa, lakini pia anahusishwa na nchin nigeria<ref>{{Rejea tovuti|title=Dorothy Masuka {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/dorothy-masuka|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> Alisomea masomo ya Afrika katika Chuo Kikuu cha Sorbonne. Alijulikana kwa utafiti wa utamaduni wa Niger na kuandika vitabu vya watoto kuhusu Afrika. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliofariki 1982]] giqdrxu1zorfkzryxv47zm2nwwaolpq 0 255811 1610889 1610615 2026-10-24T16:23:49Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610889 wikitext text/x-wiki '''Henutmire''' alikuwa [[binti]] wa kifalme na [[malkia]] wa [[Misri]] ya Kale. Alikuwa mmoja wa wake wanane wakuu wa kifalme (Great Royal Wives) wa Farao Ramesses II, aliyekuwa wa nasaba ya [[19]] ya Misri.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-2-7564-0588-9|title=Ramsès II|last=Obsomer|first=Claude|date=2012|publisher=Pygmalion|isbn=978-2-7564-0588-9|series=Grands pharaons|location=Paris}}</ref> Inadaiwa kwamba Henutmire alikuwa [[mtoto]] wa tatu na wa mwisho wa Seti I na Tuya, na dada mdogo wa Ramesses II na Tia. Nadharia hii inatokana na [[sanamu]] ya Malkia Tuya, ambayo kwa sasa ipo katika [[Jumba la makumbusho la Karen Blixen|Jumba]] la [[Jumba la Makumbusho|Makumbusho]] la [[Vatikani]]. Sanamu hiyo inamuonyesha Tuya akiwa pamoja na Henutmire, hivyo baadhi ya watafiti hudhani kwamba walikuwa mama na binti. Hata hivyo, hitimisho hilo si lazima liwe sahihi. Kwa mfano, jozi ya ala za muziki za crotales kutoka kipindi cha Amarna inahusisha Tiye na Meritaten, ikiwa na maandishi yanayosema: “Mke Mkuu wa Kifalme, Tiye, na aishi; binti wa mfalme, Meritaten.” Kwa kweli, Tiye alikuwa bibi wa Meritaten, si mama yake. Aidha, Henutmire hatajwi popote kwa cheo cha “Dada wa Mfalme”, cheo ambacho Binti wa Kifalme Tia alikitumia. Kwa hiyo, haiwezekani kuhitimisha kwa kutegemea sanamu za Tuya pekee kwamba Henutmire alikuwa dada wa Ramesses == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] 5h5et0xe88mqg4mfornocqyjat4lzl4 0 255812 1610840 1610616 2026-10-24T14:05:04Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 5 template(s) replaced. 1610840 wikitext text/x-wiki [[Faili:Stela of Ahmose Honouring Tetisheri (Egyptian Museum CG 34002) d2.jpg|thumb|Stela depicting Tetisheri (seated) and pharaoh Ahmose]] '''Tetisheri''' alikuwa [[mwanamke]] mkuu na mwanzilishi wa [[familia]] ya [[Mfalme|kifalme]] ya [[Misri]] katika kipindi cha mwisho cha [[nasaba]] ya 17 na mwanzo wa [[nasaba]] ya 18<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/completeroyalfam0000dods|title=The complete royal families of ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|date=2004|publisher=Cairo : The American University in Cairo Press|others=Internet Archive|isbn=978-977-424-957-0}}</ref>. == Familia == Tetisheri ''alikuwa binti wa Tjenna na Neferu''. Majina ya [[wazazi]] wa Tetisheri yanaonekana kuwa ya kawaida (ya [[watu]] wasio wa kifalme) na yanafahamika kutoka kwenye vitambaa vya mumia vilivyopatikana katika eneo la TT320<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/completeroyalfam0000dods|title=The complete royal families of ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|date=2004|publisher=Cairo : The American University in Cairo Press|others=Internet Archive|isbn=978-977-424-957-0}}</ref>. '''Ndoa''' Inasemekana aliolewa na Senakhtenre, na licha ya kuzaliwa katika familia isiyo ya kifalme, akawa [[Mke]] Mkuu wa Kifalme. Tetisheri alikuwa [[mama]] wa Seqenenre Tao, [[Malkia]] Ahhotep I na huenda Kamose<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/completeroyalfam0000dods|title=The complete royal families of ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|date=2004|publisher=Cairo : The American University in Cairo Press|others=Internet Archive|isbn=978-977-424-957-0}}</ref>. Hakika yeye alikuwa [[mama]] wa Satdjehuty/Satibu, kama inavyothibitishwa kwenye jeneza la mazishi ya mwanamke huyo. [[Faili:Tetisheri 1.jpg|thumb|Sanamu ndogo ya Tetisheri iliyokuwa maarufu hapo awali, iliyohifadhiwa katika Jumba la Makumbusho la Uingereza (British Museum), ambayo sasa inachukuliwa kuwa huenda ni ya kughushi.]] == Mazishi == Tetisheri inaelekea alizikwa huko [[Thebes]] na huenda akawa alizikwa tena kwenye hifadhi ya kifalme huko TT320<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/completeroyalfam0000dods|title=The complete royal families of ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|date=2004|publisher=Cairo : The American University in Cairo Press|others=Internet Archive|isbn=978-977-424-957-0}}</ref>. Hakuna [[kaburi]] huko Thebes ambalo limetambuliwa kwa hakika kuwa ni la [[Malkia]] Tetisheri, ingawa mwili uliokuwa umehifadhiwa kama mumia ambao unaweza kuwa wake, unaojulikana kama "Mwanamke Asiyejulikana B", ulijumuishwa miongoni mwa wanafamilia wengine wa kifalme waliolazwa tena katika Hifadhi ya Kifalme<ref>{{Citation|title=Robert Partridge (Egyptologist)|date=2025-09-16|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Partridge_(Egyptologist)&oldid=1311728182|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>. == Ushahidi wa kihistoria == Sanamu ndogo ya Tetisheri iliyokuwa katika makusanyo ya Makumbusho ya Uingereza kwa muda mrefu na yenye maandishi yanayotaja jina lake, ilitambuliwa kuwa ni ghushi na W. V. Davies, kwa msingi wa kuiga kwa karibu maandishi yake kutoka kwenye sehemu ya chini iliyovunjika ya sanamu kama hiyo ya malkia (ambayo sasa imepotea). Hata hivyo, baadhi ya wanazuoni wanilia shaka mtazamo huu, na wamekuwa wakiibua maswali kuhusu uhalisi wa sanamu hiyo yenyewe, ikiwa sio maandishi yake.<ref>{{Rejea tovuti|title=UC 14402 {{!}} Persons and Names of the Middle Kingdom and early New Kingdom|url=https://pnm.uni-mainz.de/6/inscription/24789|work=pnm.uni-mainz.de|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Misri]] [[Jamii:Misri ya Kale]] skgqma28mqregb2vwrn4tk63qivbisv 0 255813 1610765 1610617 2026-10-24T13:25:10Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610765 wikitext text/x-wiki '''Ajiun Orompotoniyun''', anayejulikana zaidi kama Orompoto (pia huandikwa Oronpoto), alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa Alaafin, yaani mtawala au [[mfalme]] wa Dola ya Oyo, iliyokuwa [[Afrika]] [[Magharibi]].Dola ya Oyo aliyotawala ilikuwa katika maeneo ambayo leo hii yanapatikana magharibi na kaskazini-kati mwa [[Nigeria]] ya kisasa, pamoja na sehemu ya Jamhuri ya Benin.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4SEiBQAAQBAJ&pg=PA114&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=West Africa before the Colonial Era: A History to 1850|last=Davidson|first=Basil|date=2014-10-29|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-88265-7|language=en}}</ref> == Historia ya Orompoto == Orompoto alikuwa [[dada]] wa mtangulizi wake, Eguguojo. Alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuwa [[mfalme]] wa Oyo.Orompoto alikalia kiti cha ufalme kwa sababu wakati huo hakukuwa na mrithi wa kiume ndani ya familia yake.Mwaka 1555, alisaidia kuwafukuza watu wa Nupe kutoka Oyo.Orompoto aliishi katika karne ya 16.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4SEiBQAAQBAJ&pg=PA114&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=West Africa before the Colonial Era: A History to 1850|last=Davidson|first=Basil|date=2014-10-29|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-88265-7|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] i91baaeil39opzn5xcjwa05qne60slk 0 255814 1611031 1610618 2026-10-25T07:52:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Romanework.]] hadi [[Bintimfalme Romanework]]: usahihi wa jina 1610618 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Binti wa Kifalme Romanework.|tarehe ya kufa=Tarehe 14 Oktoba 1940.|mahali alipofia=alifariki mjini Turin, Italia.|amezikwa=Turin, nchini Italia, wakati huo ikiwa sehemu ya Ufalme wa Italia.}} '''Binti wa kifalme Romanework Haile Selassie''', ambaye jina lake wakati mwingine huandikwa [[Romane Denis|Romane]] Work Haile Selassie, alifariki mjini [[Turin]], [[Italia]], tarehe [[14]] [[Oktoba]] [[1940]]. Alikuwa [[mtoto]] mkubwa wa [[Mfalme]] Haile Selassie wa [[Ethiopia]] na mke wake wa kwanza, aliyeitwa Woizero Altayech.<ref>{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=MZvcavzKCJ6y5NoPi_zq0AE|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=e5vcao7rGsKliLMPwbGU8Ao|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Watu wa Ethiopia]] [[Jamii:Waliofariki 1940]] [[Jamii:Ufalme]] cdkv5elsu4hvqk7euxwcga5pqk5wfnd 0 255815 1610751 1610619 2026-10-24T13:15:13Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610751 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la asili=Nebetah|picha=Égypte, Le Caire, Musée des Antiquités Égyptiennes, Gigantesque statue d'Amenhotep III (49593411091).jpg}} '''Nebetah''' (kwa lugha ya Misri ya Kale: nb.t-ꜥḥ) alikuwa [[Moja|mmoja]] wa mabinti wa farao Amenhotep III, [[mtawala]] wa [[Misri]] ya Kale wa Nasaba ya 18, na [[Malkia]] Mkuu Tiye, mke wake mkuu wa kifalme. Nebetah alikuwa dada mdogo wa Akhenaten. == Wasifu == Jina Nebetah linamaanisha “[[Bibi]] wa [[Jumba la Mtwana|Jumba]] la Kifalme.” Kama ilivyokuwa kwa jina la dada yake mkubwa, Henuttaneb, jina hilo pia lilitumiwa mara nyingi kama [[cheo]] cha malkia.Inawezekana kwamba Nebetah alikuwa miongoni mwa watoto wadogo zaidi wa wanandoa hao wa kifalme, kwa sababu jina lake halionekani kwenye baadhi ya makaburi na minara ya kumbukumbu ambamo majina ya dada zake wakubwa yanapatikana.Nebetah anaonyeshwa kwenye sanamu kubwa mno ya Amenhotep III na Tiye, iliyoko Medinet Habu.<ref>{{Rejea jarida |date=1999-07-01 |title=Nefertiti: Egypt's sun queen |url=https://doi.org/10.5860/choice.36-6428 |journal=Choice Reviews Online |volume=36 |issue=11 |pages=36–6428-36-6428 |doi=10.5860/choice.36-6428 |issn=0009-4978}}</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Hawass |first=Zahi |date=2010-02-17 |title=Ancestry and Pathology in King Tutankhamun's Family |url=http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?doi=10.1001/jama.2010.121 |journal=JAMA |language=en |volume=303 |issue=7 |pages=638 |doi=10.1001/jama.2010.121 |issn=0098-7484}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] [[Jamii:Misri]] [[Jamii:Misri ya Kale]] [[Jamii:Wafalme]] 5tu09uzajcp2r5hg1weosn8gyizsu0g 0 255818 1610622 2026-10-24T12:00:16Z Caphid 92024 kuanzisha makala 1610622 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Zaynab Al-Ghazali|picha=Zainab alghazali n hamidah qutb.jpg|tarehe ya kuzaliwa=2{{!}}1{{!}}1917|mahali alipofia=Misri|kazi yake=Mwanasiasa}} '''Zaynab al-Ghazali''' [[2 Januari]] [[1917]] – [[3]] [[Agosti]] [[2005]]) alikuwa mwanaharakati Mwislamu kutoka [[Misri]]. Alikuwa mwanzilishi wa Jumuiya ya Wanawake Waislamu ( ambayo pia inajulikana kama Jumuiya ya Wanawake wa Kiislamu<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=XTAcDUja3VkC&pg=PA237&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Women, Philanthropy, and Civil Society|last=McCarthy|first=Kathleen D.|date=2001-07-18|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-33918-8|language=en}}</ref>. == Wasifu == Al-Ghazali alizaliwa katika mji wa '''Mit Ghamr''', uliopo katika Gavana ya [[Dahlia Duhaney|Dakahlia]] nchini Misri. Baba yake alipata elimu katika Chuo Kikuu cha [[Chuo Kikuu cha Al-Azhar|Al-Azhar]], <ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/womenpalestinian00tuck|title=Women and the Palestinian national movement: a comparative analysis|last=Tucker|first=Elien J.|date=2000-06-01|publisher=Monterey, California: Naval Postgraduate School;Springfield, Va.: Available from National Technical Information Service|others=Dudley Knox Library Naval Postgraduate School|language=en-US}}</ref>alikuwa mwalimu huru wa dini na mfanyabiashara wa pamba. == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa]] 265l1abvfnhwyx16epoucy7oe9csmmm 1610863 1610622 2026-10-24T14:33:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610863 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Zaynab Al-Ghazali|picha=Zainab alghazali n hamidah qutb.jpg|tarehe ya kuzaliwa=2{{!}}1{{!}}1917|mahali alipofia=Misri|kazi yake=Mwanasiasa}} '''Zaynab al-Ghazali''' [[2 Januari]] [[1917]] – [[3]] [[Agosti]] [[2005]]) alikuwa mwanaharakati Mwislamu kutoka [[Misri]]. Alikuwa mwanzilishi wa Jumuiya ya Wanawake Waislamu ( ambayo pia inajulikana kama Jumuiya ya Wanawake wa Kiislamu<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=XTAcDUja3VkC&pg=PA237&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Women, Philanthropy, and Civil Society|last=McCarthy|first=Kathleen D.|date=2001-07-18|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-33918-8|language=en}}</ref>. == Wasifu == Al-Ghazali alizaliwa katika mji wa '''Mit Ghamr''', uliopo katika Gavana ya [[Dahlia Duhaney|Dakahlia]] nchini Misri. Baba yake alipata elimu katika Chuo Kikuu cha [[Chuo Kikuu cha Al-Azhar|Al-Azhar]], <ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/womenpalestinian00tuck|title=Women and the Palestinian national movement: a comparative analysis|last=Tucker|first=Elien J.|date=2000-06-01|publisher=Monterey, California: Naval Postgraduate School;Springfield, Va.: Available from National Technical Information Service|others=Dudley Knox Library Naval Postgraduate School|language=en-US}}</ref>alikuwa mwalimu huru wa dini na mfanyabiashara wa pamba. == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa]] ljygh485tr6rwfjyljwurccfsssjgrt 0 255819 1610624 2026-10-24T12:01:02Z EUNIVIAN 92638 Hadithi za watu 1610624 wikitext text/x-wiki '''Aberu Kebede Shewaye''' alizaliwa tarehe 12 Septemba 1986 nchini Ethiopia. Yeye ni mwanariadha wa mbio ndefu, hasa mbio za barabarani.<ref>{{Cite book|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-500-05128-3|title=The complete royal families of Ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|last2=Hilton|first2=Dyan|date=2004|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-05128-3|location=London ; New York}}</ref> Aberu ni mwanariadha mwenye uwezo mkubwa katika mbio za nusu marathoni na marathoni. Katika mbio za nusu marathoni, aliwahi kutumia saa 1, dakika 7 na sekunde 39 kumaliza mbio hizo. Muda huo ni miongoni mwa muda bora zaidi kuwahi kurekodiwa na mwanamke kutoka Ethiopia katika mbio za nusu marathoni.<ref>{{Citation|title=Meresankh I|date=2026-09-07|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Meresankh_I&oldid=1373667286|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Mwaka 2009, Aberu alishiriki Mashindano ya Dunia ya Nusu Marathoni yaliyoandaliwa na Shirikisho la Kimataifa la Riadha (IAAF), ambako alishinda medali ya shaba kutokana na matokeo yake mazuri. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} m9abfecgigygyqggattplbybpn7j5ar 0 255820 1610625 2026-10-24T12:01:16Z Sally Girl one 92639 Wanasiasa 1610625 wikitext text/x-wiki '''Iyom Josephine Anenih''' (aliyezaliwa [[6]] [[Julai]] [[1948]]) ni mwanasiasa wa '''Nigeria''' aliyeteuliwa kuwa Waziri wa Masuala ya ''Wanawake'' tarehe 6 [[Aprili 19|Aprili]] [[2010]], wakati Kaimu wa '''Rais Goodluck Jonathan''' alipotangaza baraza lake jipya la ''mawaziri''.<ref>{{Cite web|title=ANENIH, Barr Josephine Nwogo – Biographical Legacy and Research Foundation|url=https://blerf.org/index.php/biography/anenih-josephine-nwogo/|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika]] qlso6neii9h5xjrd5h5z60vrvmd1f7t 1610898 1610625 2026-10-24T16:43:33Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610898 wikitext text/x-wiki '''Iyom Josephine Anenih''' (aliyezaliwa [[6]] [[Julai]] [[1948]]) ni mwanasiasa wa '''Nigeria''' aliyeteuliwa kuwa Waziri wa Masuala ya ''Wanawake'' tarehe 6 [[Aprili 19|Aprili]] [[2010]], wakati Kaimu wa '''Rais Goodluck Jonathan''' alipotangaza baraza lake jipya la ''mawaziri''.<ref>{{Rejea tovuti|title=ANENIH, Barr Josephine Nwogo – Biographical Legacy and Research Foundation|url=https://blerf.org/index.php/biography/anenih-josephine-nwogo/|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika]] 7xwdrvs6osspdk3nuyihv94osh9x45q 0 255821 1610626 2026-10-24T12:02:52Z Amina sauli 89067 Ukurasa umeundwa 1610626 wikitext text/x-wiki '''Karomama''' alikuwa [[malkia]] wa [[Misri]] ya Kale na mmoja wa wake watatu wa [[Farao]] Osorkon II. Alikuwa na angalau watoto watano, wakiwemo wana wawili waliokuwa makuhani wakuu na mabinti watatu.<ref><nowiki>https://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt//chronology/osorkonii.html</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Farao Osorkon II alijenga majengo mengi, ikiwemo ukumbi mkubwa wa granite nyekundu. Malkia Karomama B, ambaye alikuwa binti wa kifalme, alionyeshwa pamoja naye kwenye michoro ya ukutani. Baba yake hajulikani kwa uhakika. Alikuwa na mabinti watatu: ''Tashakheper A, Karomama C na Ta(i)irmer.''<ref><nowiki>https://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt//chronology/osorkonii.html</nowiki></ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] 3rwrxfbnlspd42g03ul2tsx7nzn5f5j 0 255822 1610627 2026-10-24T12:03:30Z Mary calist mlay 39270 anzisha makala 1610627 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Ashu Kasim|picha=Ashu_Kasim_2009.jpg|maelezo=Ashu katika mashindano ya mbio za wanawake ya Freihofer yaliyofanyika mwaka 2009}} '''Ashu Kasim Rabo''' ([[20 Oktoba]] [[1984]]) ni [[mwanariadha]] wa [[Ethiopia]] anayebobea katika mbio za masafa marefu, hasa nusu marathoni na marathoni. Rekodi zake bora binafsi ni dakika 68 na sekunde 56 katika nusu marathoni, na saa 2, dakika 23 na sekunde 9 katika marathoni. Alishinda Mashindano ya Marathoni ya Istanbul mwaka [[2010]] na Marathoni ya Xiamen mwaka [[2012]]. Ashu ameiwakilisha Ethiopia katika mashindano ya kimataifa mara tatu: Mashindano ya Dunia ya Nusu Marathoni ya IAAF mwaka 2003, Mashindano ya Dunia ya Mbio za Barabarani ya IAAF mwaka 2006, na mbio za mita 10,000 katika Michezo ya Afrika ya mwaka 2007, ambapo alimaliza katika nafasi ya nne.<ref>https://www.arrs.run/HP_UBm15.htm</ref> <ref>https://worldathletics.org/news/kind=100/newsid=59176.html</ref> <ref>https://worldathletics.org/news?__nextLocale=en</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1984]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] 9coydd0cgk1k5691t2yzmpgzrdlqd5m 1610630 1610627 2026-10-24T12:04:12Z Mary calist mlay 39270 1610630 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Ashu Kasim|picha=Ashu_Kasim_2009.jpg|maelezo=Ashu katika mashindano ya mbio za wanawake ya Freihofer yaliyofanyika mwaka 2009}} '''Ashu Kasim Rabo''' ([[20 Oktoba]] [[1984]]) ni [[mwanariadha]] wa [[Ethiopia]] anayebobea katika mbio za masafa marefu, hasa nusu marathoni na marathoni. Rekodi zake bora binafsi ni dakika 68 na sekunde 56 katika nusu marathoni, na saa 2, dakika 23 na sekunde 9 katika marathoni. Alishinda Mashindano ya Marathoni ya Istanbul mwaka [[2010]] na Marathoni ya Xiamen mwaka [[2012]]. Ashu ameiwakilisha Ethiopia katika mashindano ya kimataifa mara tatu: Mashindano ya Dunia ya Nusu Marathoni ya IAAF mwaka 2003, Mashindano ya Dunia ya Mbio za Barabarani ya IAAF mwaka 2006, na mbio za mita 10,000 katika Michezo ya Afrika ya mwaka 2007, ambapo alimaliza katika nafasi ya nne.<ref>https://www.arrs.run/HP_UBm15.htm</ref> <ref>https://worldathletics.org/news/kind=100/newsid=59176.html</ref> <ref>https://worldathletics.org/news?__nextLocale=en</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1984]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] <references />{{Mbegu-mtu}} h0674iiv7vu1g6n6ruri3xg74ena042 0 255823 1610628 2026-10-24T12:03:51Z Kisai789 82928 Ukurasa umeundwa 1610628 wikitext text/x-wiki Cristina Patricia Odone (aliyezaliwa tarehe 11 [[Novemba]] 1960)1 ni mwandishi wa habari, mhariri na mwandishi wa vitabu mwenye asili ya [[Kiitalia|Kiitaliano]] na [[Uingereza]]. Yeye ndiye [[mwanzilishi]] na [[mwenyekiti]] wa shirika la hisani la Parenting Circle. Odone aliwahi kuwa mhariri wa [[gazeti]] la The Catholic Herald na naibu mhariri wa jarida la New Statesman.2 Kwa sasa, ni [[Mkuu wa dola|mkuu]] wa Kitengo cha Sera za Familia katika [[taasisi]] ya Centre for Social Justice.<ref>{{Citation|last=Odone|first=Cristina|title=What a tangled web we are weaving|date=2006-11-05|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2006/nov/05/comment.theobserver|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> {{Infobox person|name=Cristina Odone|kazi yake=Journalist, writer, TV commentator|elimu=Marymount School<br>[[National Cathedral School]]<br>[[St Clare's International School|St Clare's]]<br>[[Worcester College, Oxford|Worcester College]], Oxford|jina la kuzaliwa=Cristina Patricia Odone|tarehe ya kuzaliwa={{Birth date and age|df=yes|1960|11|11}}<ref name="birth"/>}} == Maisha ya awali == Odone alizaliwa [[Jiji|jijini]] Nairobi, Kenya, na baba yake alikuwa [[Italia|Mwitaliano]] aliyeitwa Augusto Odone, huku mama yake akiwa Mswidi.23 Kaka yake wa kambo alikuwa Lorenzo Odone, ambaye jina lake lilitumika kutaja [[mafuta]] yanayojulikana kama Lorenzo’s oil.<ref>{{Cite web|title=Curtis Brown|url=https://www.curtisbrown.co.uk/cristina-odone/|work=www.curtisbrown.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> Baba yake Odone alikuwa afisa wa [[Benki]] ya Dunia (World Bank), [[Jambo Bwana|jambo]] lililosababisha familia yao kuhama makazi mara kwa mara. Mwanzoni, Odone alisoma katika Shule ya Marymount, kisha akaendelea na [[Shule]] ya National Cathedral iliyopo Washington, D.C. Baada ya wazazi wake kutalikiana,6 Odone alihamia Uingereza ili kusoma katika St Clare’s, shule ya bweni iliyopo Oxford.<ref>{{Citation|last=Odone|first=Cristina|title='Lorenzo's oil, which my father and stepmother invented, was vindicated'|date=2005-07-17|url=https://www.theguardian.com/world/2005/jul/17/italy.comment|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> Odone alisomea fasihi ya [[Kifaransa]] na historia katika Chuo cha Worcester, [[Chuo]] Kikuu cha Oxford. == Mwandishi wa habari == Odone alikuwa mhariri wa [[gazeti]] la The Catholic Herald kuanzia [[mwaka]] 1991 hadi 1995.28 Baadaye, alifanya kazi katika Benki ya Dunia jijini Washington, D.C., akiwa mshauri wa makampuni ya Ulaya. Alijiuzulu kutoka The Catholic Herald ili aweze kumaliza [[riwaya]] yake ya pili, A Perfect Wife.9 Mwaka 1996, Odone alianza kufanya kazi kama mkosoaji wa vipindi vya [[televisheni]] katika gazeti la The Daily Telegraph, nafasi aliyoshikilia kwa miaka miwili.<ref>{{Cite web|title=David Rowan: Interview: Cristina Odone, New Statesman (Evening Standard)|url=http://www.davidrowan.com/2004/11/interview-cristina-odone-new-statesman.html|work=www.davidrowan.com|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Maisha binafsi == Odone ameolewa na Edward Lucas, ambaye ni mwandishi wa jarida la The Economist. Wawili hao wana [[mtoto]] mmoja pamoja; Lucas ana [[watoto]] wengine wawili kutoka katika [[ndoa]] yake ya awali. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wasomi]] [[Jamii:Waandishi wa habari]] bl01kuvdw3gg6ccrzpr7uikq4qt2xfu 1610935 1610628 2026-10-24T20:24:38Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1610935 wikitext text/x-wiki Cristina Patricia Odone (aliyezaliwa tarehe 11 [[Novemba]] 1960)1 ni mwandishi wa habari, mhariri na mwandishi wa vitabu mwenye asili ya [[Kiitalia|Kiitaliano]] na [[Uingereza]]. Yeye ndiye [[mwanzilishi]] na [[mwenyekiti]] wa shirika la hisani la Parenting Circle. Odone aliwahi kuwa mhariri wa [[gazeti]] la The Catholic Herald na naibu mhariri wa jarida la New Statesman.2 Kwa sasa, ni [[Mkuu wa dola|mkuu]] wa Kitengo cha Sera za Familia katika [[taasisi]] ya Centre for Social Justice.<ref>{{Citation|last=Odone|first=Cristina|title=What a tangled web we are weaving|date=2006-11-05|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2006/nov/05/comment.theobserver|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> {{Infobox person|name=Cristina Odone|kazi yake=Journalist, writer, TV commentator|elimu=Marymount School<br>[[National Cathedral School]]<br>[[St Clare's International School|St Clare's]]<br>[[Worcester College, Oxford|Worcester College]], Oxford|jina la kuzaliwa=Cristina Patricia Odone|tarehe ya kuzaliwa={{Birth date and age|df=yes|1960|11|11}}<ref name="birth"/>}} == Maisha ya awali == Odone alizaliwa [[Jiji|jijini]] Nairobi, Kenya, na baba yake alikuwa [[Italia|Mwitaliano]] aliyeitwa Augusto Odone, huku mama yake akiwa Mswidi.23 Kaka yake wa kambo alikuwa Lorenzo Odone, ambaye jina lake lilitumika kutaja [[mafuta]] yanayojulikana kama Lorenzo’s oil.<ref>{{Cite web|title=Curtis Brown|url=https://www.curtisbrown.co.uk/cristina-odone/|work=www.curtisbrown.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> Baba yake Odone alikuwa afisa wa [[Benki]] ya Dunia (World Bank), [[Jambo Bwana|jambo]] lililosababisha familia yao kuhama makazi mara kwa mara. Mwanzoni, Odone alisoma katika Shule ya Marymount, kisha akaendelea na [[Shule]] ya National Cathedral iliyopo Washington, D.C. Baada ya wazazi wake kutalikiana,6 Odone alihamia Uingereza ili kusoma katika St Clare’s, shule ya bweni iliyopo Oxford.<ref>{{Citation|last=Odone|first=Cristina|title='Lorenzo's oil, which my father and stepmother invented, was vindicated'|date=2005-07-17|url=https://www.theguardian.com/world/2005/jul/17/italy.comment|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> Odone alisomea fasihi ya [[Kifaransa]] na historia katika Chuo cha Worcester, [[Chuo]] Kikuu cha Oxford. == Mwandishi wa habari == Odone alikuwa mhariri wa [[gazeti]] la The Catholic Herald kuanzia [[mwaka]] 1991 hadi 1995.28 Baadaye, alifanya kazi katika Benki ya Dunia jijini Washington, D.C., akiwa mshauri wa makampuni ya Ulaya. Alijiuzulu kutoka The Catholic Herald ili aweze kumaliza [[riwaya]] yake ya pili, A Perfect Wife.9 Mwaka 1996, Odone alianza kufanya kazi kama mkosoaji wa vipindi vya [[televisheni]] katika gazeti la The Daily Telegraph, nafasi aliyoshikilia kwa miaka miwili.<ref>{{Cite web|title=David Rowan: Interview: Cristina Odone, New Statesman (Evening Standard)|url=http://www.davidrowan.com/2004/11/interview-cristina-odone-new-statesman.html|work=www.davidrowan.com|accessdate=2026-10-24|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060514093405/http://www.davidrowan.com/2004/11/interview-cristina-odone-new-statesman.html|archivedate=2006-05-14|url-status=dead}}</ref> == Maisha binafsi == Odone ameolewa na Edward Lucas, ambaye ni mwandishi wa jarida la The Economist. Wawili hao wana [[mtoto]] mmoja pamoja; Lucas ana [[watoto]] wengine wawili kutoka katika [[ndoa]] yake ya awali. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wasomi]] [[Jamii:Waandishi wa habari]] hc4ve6xxhr74vkecbjb5cu25yxs403v 0 255824 1610629 2026-10-24T12:04:04Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nicole Cutler''' alizaliwa tarehe [[8 Juni]] [[1972]]. Ni mcheza [[dansi]] wa kitaalamu wa mitindo ya ballroom na aliwahi kuwa bingwa wa dunia katika mashindano ya wacheza dansi wasio wataalamu wa mtindo wa Latin-American. Alizaliwa [[Durban]], [[Afrika Kusini]]. Alianza kujifunza ballet akiwa na umri wa miaka minne, na alipofikisha miaka 12, alianza kujaribu kucheza dansi za ballroom na Latin-American.<ref>{{cite web|url=http://dancesportinfo.net/Coup...' 1610629 wikitext text/x-wiki '''Nicole Cutler''' alizaliwa tarehe [[8 Juni]] [[1972]]. Ni mcheza [[dansi]] wa kitaalamu wa mitindo ya ballroom na aliwahi kuwa bingwa wa dunia katika mashindano ya wacheza dansi wasio wataalamu wa mtindo wa Latin-American. Alizaliwa [[Durban]], [[Afrika Kusini]]. Alianza kujifunza ballet akiwa na umri wa miaka minne, na alipofikisha miaka 12, alianza kujaribu kucheza dansi za ballroom na Latin-American.<ref>{{cite web|url=http://dancesportinfo.net/Couple/Jay_Park_and_Nicole_Cutler_13940/Details.aspx|title=Partnership with Jay Park}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nicolecutler.com/|title=Nicole Cutler}}</ref> == Kazi yake == Nicole alianza kushiriki mashindano ya dansi nchini Afrika Kusini kabla ya kuhamia [[Uingereza]] mwaka [[1990]]. Mwaka [[1994]], alianza kucheza dansi pamoja na Matthew Cutler, na wawili hao wakafunga ndoa mwaka [[1996]]. Walitalikiana mwaka [[2003]], lakini baadaye walianza tena kucheza dansi pamoja kwa burudani. Pia alishiriki mashindano na wacheza dansi Jay Park na Robin Sewell, na kupata nafasi za juu. Alipokea tuzo ya Carl Alan mara mbili kwa mchango wake katika dansi. Nicole pia alishiriki katika kipindi cha [[televisheni]] cha Strictly Come Dancing, akicheza pamoja na washiriki Diarmuid Gavin, Nicholas Owen na John Barnes katika misimu tofauti. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1972]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] ebere0b8ygwr9ds33p47vjuqmp8lsdg 0 255825 1610631 2026-10-24T12:04:56Z Chuga Boe 93415 Ukurasa ulioanzishwa 1610631 wikitext text/x-wiki '''Ana Clara Guerra Marques''' (alizaliwa tarehe 2 Novemba [[1962]]) ni dansa, mwalimu wa dansi na mbunifu wa choreografia kutoka [[Angola|Angola.]]\[1\] == '''Kazi yake''' == == Marques alianza kujifunza dansi ya kiasili ya [[Kiwe-Magharibi|kimagharibi]] mwaka 1970, akiwa na umri wa miaka minane, katika Chuo cha Dansi cha [[Luanda]], [[Angola]].\[2\] Mwaka 1978 alihitimu mafunzo ya ualimu wa dansi na kuteuliwa kuongoza shule pekee ya dansi nchini humo. Mwaka 1990, alihitimu mafunzo ya juu ya dansi katika Escola Superior de Dança de Lisboa nchini Ureno na kupata cheti maalumu cha ufundishaji. Ana shahada ya uzamili katika dansi ya maonesho ya kisanii na ni mwanachama wa Baraza la Kimataifa la Dansi.\[2\] Mwaka 1991, alianzisha kampuni ya kwanza ya kitaalamu ya dansi nchini Angola, Contemporary Dance Company of Angola. Mwaka [[1995]], alipokea tuzo ya ''IDENTITY'' kutoka Umoja wa Wasanii na Watunzi '''(UNAC)''', na mwaka 2006 alitunukiwa Diploma ya Heshima na Wizara ya Utamaduni ya Angola pamoja na Tuzo ya Kitaifa ya Sanaa katika kipengele cha dansi kwa mchango wake katika elimu, ubunifu wa kisanii, utafiti na utamaduni wa Angola.\[2\] Pia amechangia kuandaa mitaala ya kitaaluma akiwa afisa wa Wizara ya [[Elimu]] na [[Utamaduni]] ya Angola. Kazi zake za choreografia zinajumuisha A ''propósito de Lueji'', ''Mea Culpa'' na ''Imagem'' & ''Movimento'', na hutegemea dansi za jadi na maarufu kutoka maeneo mbalimbali ya Angola. Kazi zake pia hujulikana kwa kukosoa masuala ya kijamii, na alianzisha dansi jumuishi nchini Angola kwa kuwashirikisha wachezaji wenye ulemavu na wasio na ulemavu katika maonesho ya kampuni yake ya dansi.<ref>{{Cite web|title=Ana Clara Guerra Marques: Trụ cột của múa đương đại châu Phi|url=https://www.vietnamplus.vn/ana-clara-guerra-marques-tru-cot-cua-mua-duong-dai-chau-phi-post350237.vnp|work=Vietnam+ (VietnamPlus)|date=2015-10-19|accessdate=2026-10-24|language=vi|author=Vietnam+ (VietnamPlus)}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-70314-5|title=Narratives in Black British Dance|date=2018|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-70313-8|editor-last=Akinleye|editor-first=Adesola|location=Cham|language=en|doi=10.1007/978-3-319-70314-5}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Angola]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] nohbifqwj4e0flvo2k1xo1e5e2wvypj 0 255826 1610632 2026-10-24T12:05:36Z Francakiria 45589 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Glaydah Namukasa''' ni [[mwandishi]] wa [[Kitabu|vitabu]] na mkunga kutoka nchini [[Uganda]]. Ameandika [[riwaya]] mbili zinazoitwa ''Voice of a Dream'' na ''Deadly Ambition''.Yeye ni mwanachama wa FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Mwaka [[2014]], alikuwa mwenyekiti wa chama hicho kwa mihula miwili.Glaydah Namukasa pia ni miongoni mwa waandishi 39 wa Afrika waliochaguliwa kushiriki katika mradi wa Africa39, uliotangazwa mwaka 2014 na mash...' 1610632 wikitext text/x-wiki '''Glaydah Namukasa''' ni [[mwandishi]] wa [[Kitabu|vitabu]] na mkunga kutoka nchini [[Uganda]]. Ameandika [[riwaya]] mbili zinazoitwa ''Voice of a Dream'' na ''Deadly Ambition''.Yeye ni mwanachama wa FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Mwaka [[2014]], alikuwa mwenyekiti wa chama hicho kwa mihula miwili.Glaydah Namukasa pia ni miongoni mwa waandishi 39 wa Afrika waliochaguliwa kushiriki katika mradi wa Africa39, uliotangazwa mwaka 2014 na mashirika ya ''Rainbow, Hay Festival'' na ''Bloomsbury Publishing'' wakati wa Maonyesho ya Vitabu ya [[London]].Mradi wa Africa39 ulilenga kutambua waandishi 39 wenye umri wa chini ya miaka 40 kutoka [[Afrika Kusini]] mwa Jangwa la Sahara, ambao walionekana kuwa na uwezo mkubwa wa kufanikiwa katika uandishi wa vitabu.<ref>{{Cite web|title=Dreams dreams Dreams!, by Glaydah Namukasa|url=http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm|work=www.author-me.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya Awali na Elimu == Glaydah Namukasa alizaliwa mjini [[Entebbe]], nchini Uganda. Alimpoteza baba yake akiwa bado mtoto, hivyo alikulia Entebbe pamoja na mama yake, dada zake watatu na kaka zake wawili.Alisoma shule ya msingi ya [[Nkumba]], kisha akaendelea na shule ya sekondari ya Entebbe. Mwezi [[Juni]] mwaka [[2000]], alihitimu mafunzo ya ukunga katika Chuo cha Uuguzi cha Kabale. Kwa sasa, anafanya kazi katika Wilaya ya Wakiso.Mwaka [[2002]], alijiunga na FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Baadae, alijiunga na mpango wa mafunzo ya uandishi wa ubunifu ulioandaliwa na Baraza la [[Uingereza]], unaojulikana kama ''Crossing Borders''<ref>{{Cite web|title=Voice of a Dream - Glaydah Namukasa|url=https://www.complete-review.com/reviews/uganda/namukag2.htm|work=www.complete-review.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>''.'' == Mwanzo wa safari yake ya uandishi == Glaydah alianza kupenda uandishi kwa kusimulia hadithi kwa wanafunzi wenzake alipokuwa akisoma shule ya msingi ya Nkumba na shule ya sekondari ya Entebbe.Mara nyingi, alikuwa akijiuliza kwa nini asiziandike hadithi hizo mwenyewe badala ya kuzisimulia tu.Alianza kutumia madaftari ya mazoezi kuandika hadithi zake. Baadae, aliwaomba marafiki zake wazisome na kutoa maoni yao.Mmoja wa marafiki zake aliyependa sana kazi zake alikuwa Andrew Byogi. Alizisoma hadithi hizo mara nyingi na kuvutiwa nazo. Hatimaye, alimshauri Glaydah ajiunge na FEMRITE.Kupitia chama hicho, Glaydah alianza kushiriki kikamilifu katika shughuli za uandishi na utetezi wa nafasi ya wanawake katika [[fasihi]]. Hapo ndipo safari yake ya kuwa mwandishi mwenye bidii ilipozidi kuimarika.<ref>{{Cite web|title=Glaydah NAMUKASA - Hay Festival|url=https://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5970|work=www.hayfestival.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] qn379s5uqp10eq74xmthgw1g3sxg1w4 1610639 1610632 2026-10-24T12:09:48Z Francakiria 45589 1610639 wikitext text/x-wiki '''Glaydah Namukasa''' ni [[mwandishi]] wa [[Kitabu|vitabu]] na mkunga kutoka nchini [[Uganda]]. Ameandika [[riwaya]] mbili zinazoitwa ''Voice of a Dream'' na ''Deadly Ambition''.Yeye ni mwanachama wa FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Mwaka [[2014]], alikuwa mwenyekiti wa chama hicho kwa mihula miwili.Glaydah Namukasa pia ni miongoni mwa waandishi 39 wa Afrika waliochaguliwa kushiriki katika mradi wa Africa39, uliotangazwa mwaka 2014 na mashirika ya ''Rainbow, Hay Festival'' na ''Bloomsbury Publishing'' wakati wa Maonyesho ya Vitabu ya [[London]].Mradi wa Africa39 ulilenga kutambua waandishi 39 wenye umri wa chini ya miaka 40 kutoka [[Afrika Kusini]] mwa Jangwa la Sahara, ambao walionekana kuwa na uwezo mkubwa wa kufanikiwa katika uandishi wa vitabu.<ref>{{Cite web|title=Dreams dreams Dreams!, by Glaydah Namukasa|url=http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm|work=www.author-me.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya Awali na Elimu == Glaydah Namukasa alizaliwa mjini [[Entebbe]], nchini Uganda. Alimpoteza baba yake akiwa bado mtoto, hivyo alikulia Entebbe pamoja na mama yake, dada zake watatu na kaka zake wawili.Alisoma shule ya msingi ya [[Nkumba]], kisha akaendelea na shule ya sekondari ya Entebbe. Mwezi [[Juni]] mwaka [[2000]], alihitimu mafunzo ya ukunga katika Chuo cha Uuguzi cha Kabale. Kwa sasa, anafanya kazi katika Wilaya ya Wakiso.Mwaka [[2002]], alijiunga na FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Baadae, alijiunga na mpango wa mafunzo ya uandishi wa ubunifu ulioandaliwa na Baraza la [[Uingereza]], unaojulikana kama ''Crossing Borders''<ref>{{Cite web|title=Voice of a Dream - Glaydah Namukasa|url=https://www.complete-review.com/reviews/uganda/namukag2.htm|work=www.complete-review.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>''.'' == Mwanzo wa safari yake ya uandishi == Glaydah alianza kupenda uandishi kwa kusimulia hadithi kwa wanafunzi wenzake alipokuwa akisoma shule ya msingi ya Nkumba na shule ya sekondari ya Entebbe.Mara nyingi, alikuwa akijiuliza kwa nini asiziandike hadithi hizo mwenyewe badala ya kuzisimulia tu.Alianza kutumia madaftari ya mazoezi kuandika hadithi zake. Baadae, aliwaomba marafiki zake wazisome na kutoa maoni yao.Mmoja wa marafiki zake aliyependa sana kazi zake alikuwa Andrew Byogi. Alizisoma hadithi hizo mara nyingi na kuvutiwa nazo. Hatimaye, alimshauri Glaydah ajiunge na FEMRITE.Kupitia chama hicho, Glaydah alianza kushiriki kikamilifu katika shughuli za uandishi na utetezi wa nafasi ya wanawake katika [[fasihi]]. Hapo ndipo safari yake ya kuwa mwandishi mwenye bidii ilipozidi kuimarika.<ref>{{Cite web|title=Glaydah NAMUKASA - Hay Festival|url=https://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5970|work=www.hayfestival.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} m4izf6tvh62900gixp7arjh7umlci5z 1610886 1610639 2026-10-24T16:16:31Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610886 wikitext text/x-wiki '''Glaydah Namukasa''' ni [[mwandishi]] wa [[Kitabu|vitabu]] na mkunga kutoka nchini [[Uganda]]. Ameandika [[riwaya]] mbili zinazoitwa ''Voice of a Dream'' na ''Deadly Ambition''.Yeye ni mwanachama wa FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Mwaka [[2014]], alikuwa mwenyekiti wa chama hicho kwa mihula miwili.Glaydah Namukasa pia ni miongoni mwa waandishi 39 wa Afrika waliochaguliwa kushiriki katika mradi wa Africa39, uliotangazwa mwaka 2014 na mashirika ya ''Rainbow, Hay Festival'' na ''Bloomsbury Publishing'' wakati wa Maonyesho ya Vitabu ya [[London]].Mradi wa Africa39 ulilenga kutambua waandishi 39 wenye umri wa chini ya miaka 40 kutoka [[Afrika Kusini]] mwa Jangwa la Sahara, ambao walionekana kuwa na uwezo mkubwa wa kufanikiwa katika uandishi wa vitabu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Dreams dreams Dreams!, by Glaydah Namukasa|url=http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm|work=www.author-me.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya Awali na Elimu == Glaydah Namukasa alizaliwa mjini [[Entebbe]], nchini Uganda. Alimpoteza baba yake akiwa bado mtoto, hivyo alikulia Entebbe pamoja na mama yake, dada zake watatu na kaka zake wawili.Alisoma shule ya msingi ya [[Nkumba]], kisha akaendelea na shule ya sekondari ya Entebbe. Mwezi [[Juni]] mwaka [[2000]], alihitimu mafunzo ya ukunga katika Chuo cha Uuguzi cha Kabale. Kwa sasa, anafanya kazi katika Wilaya ya Wakiso.Mwaka [[2002]], alijiunga na FEMRITE, chama cha waandishi wanawake wa Uganda. Baadae, alijiunga na mpango wa mafunzo ya uandishi wa ubunifu ulioandaliwa na Baraza la [[Uingereza]], unaojulikana kama ''Crossing Borders''<ref>{{Rejea tovuti|title=Voice of a Dream - Glaydah Namukasa|url=https://www.complete-review.com/reviews/uganda/namukag2.htm|work=www.complete-review.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>''.'' == Mwanzo wa safari yake ya uandishi == Glaydah alianza kupenda uandishi kwa kusimulia hadithi kwa wanafunzi wenzake alipokuwa akisoma shule ya msingi ya Nkumba na shule ya sekondari ya Entebbe.Mara nyingi, alikuwa akijiuliza kwa nini asiziandike hadithi hizo mwenyewe badala ya kuzisimulia tu.Alianza kutumia madaftari ya mazoezi kuandika hadithi zake. Baadae, aliwaomba marafiki zake wazisome na kutoa maoni yao.Mmoja wa marafiki zake aliyependa sana kazi zake alikuwa Andrew Byogi. Alizisoma hadithi hizo mara nyingi na kuvutiwa nazo. Hatimaye, alimshauri Glaydah ajiunge na FEMRITE.Kupitia chama hicho, Glaydah alianza kushiriki kikamilifu katika shughuli za uandishi na utetezi wa nafasi ya wanawake katika [[fasihi]]. Hapo ndipo safari yake ya kuwa mwandishi mwenye bidii ilipozidi kuimarika.<ref>{{Rejea tovuti|title=Glaydah NAMUKASA - Hay Festival|url=https://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5970|work=www.hayfestival.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} li4rs2umrz5855pbmdh7eb7edw7p7le 0 255827 1610633 2026-10-24T12:05:53Z ROBART MAZUA 92021 Ukurasa ulioanzishwa 1610633 wikitext text/x-wiki '''Irene Dwomoh''' alizaliwa [[mwaka]] [[1986]] ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Ghana]] na [[mshindi]] wa [[taji]] la [[mashindano]] ya [[urembo]]. Alitangazwa kuwa Miss [[Ghana]] [[2006]] na kuiwakilisha [[Ghana]] katika [[mashindano]] ya [[Miss World]] [[2007]], yaliyofanyika nchini [[Jamhuri ya Watu wa China|China]]. Katika [[mashindano]] hayo, alishinda shindano la vipaji (Miss World Talent) na kupata nafasi ya moja kwa moja ya kuingia hatua ya nusu [[fainali]]. Alisomea [[Hisabati]] na [[Takwimu]] katika [[Chuo Kikuu]] cha [[Cape Coast]] nchini [[Ghana]].<ref>{{Cite web|title=ModernGhana|url=https://www.modernghana.com/print/3255/3/irene-dwomoh-is-miss-ghana-2006.html|work=www.modernghana.com|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/artikel.php?ID=135183</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Ghana]] [[Jamii:Wanamitindo wa Ghana]] lqd42on249tyxkgp0gpwq7nsmwfeqp6 1610891 1610633 2026-10-24T16:31:18Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610891 wikitext text/x-wiki '''Irene Dwomoh''' alizaliwa [[mwaka]] [[1986]] ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Ghana]] na [[mshindi]] wa [[taji]] la [[mashindano]] ya [[urembo]]. Alitangazwa kuwa Miss [[Ghana]] [[2006]] na kuiwakilisha [[Ghana]] katika [[mashindano]] ya [[Miss World]] [[2007]], yaliyofanyika nchini [[Jamhuri ya Watu wa China|China]]. Katika [[mashindano]] hayo, alishinda shindano la vipaji (Miss World Talent) na kupata nafasi ya moja kwa moja ya kuingia hatua ya nusu [[fainali]]. Alisomea [[Hisabati]] na [[Takwimu]] katika [[Chuo Kikuu]] cha [[Cape Coast]] nchini [[Ghana]].<ref>{{Rejea tovuti|title=ModernGhana|url=https://www.modernghana.com/print/3255/3/irene-dwomoh-is-miss-ghana-2006.html|work=www.modernghana.com|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/artikel.php?ID=135183</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Ghana]] [[Jamii:Wanamitindo wa Ghana]] 122wi5f2b5imh06eg4cdyek4bbnbnza 0 255828 1610634 2026-10-24T12:07:28Z Fareedally12 93420 Jamii 1610634 wikitext text/x-wiki '''Maathorneferure''' alikuwa [[malkia]] wa [[Misri]] ya Kale na [[Mke]] Mkuu wa Kifalme wa Farao Ramesses II, ambaye alitawala Misri takribani kuanzia ''1279'' hadi ''1213 KK.''<ref>{{Citation|last=Töyräänvuori|first=Joanna|title=The Ugaritic Combat Myth and Egypto-Hittite Relations in the Late Bronze Age|date=2022|url=https://doi.org/10.1007/978-3-658-36989-7_5|work=Crisis in Early Religion|pages=61–70|editor-last=Kõiv|editor-first=Mait|publisher=Springer Fachmedien|doi=10.1007/978-3-658-36989-7_5|isbn=978-3-658-36989-7|access-date=2026-10-24|editor2-last=Läänemets|editor2-first=Märt|editor3-last=Droß-Krüpe|editor3-first=Kerstin|editor4-last=Fink|editor4-first=Sebastian}}</ref> == Familia == {{Infobox Person|jina=Maathorneferure|picha=Maathorneferure.jpg|dini=Hittite religion (birth) Ancient Egyptian religion}} === '''Maathorneferure''' alikuwa binti wa [[Mfalme]] Hattusili III wa Wahiti na mke wake, [[Malkia]] Puduhepa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> === Alikuwa [[dada]] wa '''mwana wa mfalme Nerikkaili''' na pia dada wa '''Tudhaliya IV''', ambaye baadaye alikuja kuwa mfalme wa Wahiti.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> Kulingana na vyanzo vya Misri ya Kale, Maathorneferure alikuwa '''[[binti]] mkubwa wa Hattusili III na Puduhepa'''.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] 28wzndk8k6wq919avkg2zo3yp4ynttd 1610651 1610634 2026-10-24T12:18:59Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610651 wikitext text/x-wiki '''Maathorneferure''' alikuwa [[malkia]] wa [[Misri]] ya Kale na [[Mke]] Mkuu wa Kifalme wa Farao Ramesses II, ambaye alitawala Misri takribani kuanzia ''1279'' hadi ''1213 KK.''<ref>{{Citation|last=Töyräänvuori|first=Joanna|title=The Ugaritic Combat Myth and Egypto-Hittite Relations in the Late Bronze Age|date=2022|url=https://doi.org/10.1007/978-3-658-36989-7_5|work=Crisis in Early Religion|pages=61–70|editor-last=Kõiv|editor-first=Mait|publisher=Springer Fachmedien|doi=10.1007/978-3-658-36989-7_5|isbn=978-3-658-36989-7|access-date=2026-10-24|editor2-last=Läänemets|editor2-first=Märt|editor3-last=Droß-Krüpe|editor3-first=Kerstin|editor4-last=Fink|editor4-first=Sebastian}}</ref> == Familia == {{Infobox Person|jina=Maathorneferure|picha=Maathorneferure.jpg|dini=Hittite religion (birth) Ancient Egyptian religion}} === '''Maathorneferure''' alikuwa binti wa [[Mfalme]] Hattusili III wa Wahiti na mke wake, [[Malkia]] Puduhepa.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> === Alikuwa [[dada]] wa '''mwana wa mfalme Nerikkaili''' na pia dada wa '''Tudhaliya IV''', ambaye baadaye alikuja kuwa mfalme wa Wahiti.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> Kulingana na vyanzo vya Misri ya Kale, Maathorneferure alikuwa '''[[binti]] mkubwa wa Hattusili III na Puduhepa'''.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=7mtjEAAAQBAJ&dq=Maathorneferure+Kings+great+wife&pg=PR9&redir_esc=y|title=Nefertiti, Queen and Pharaoh of Egypt: Her Life and Afterlife|last=Dodson|first=Aidan|date=2020-10-06|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-1-64903-168-6|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] 1lrq5jueqkjjilxkuv2uda458t7vw3i 0 255829 1610635 2026-10-24T12:08:03Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610635 wikitext text/x-wiki '''Sikhanyiso Ndlovu''' ([[4 Mei]] [[1937]] – [[15 Septemba]] [[2015]])<ref>http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=2646&art_id=qw1170799020102B251</ref> alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Zimbabwe]] ambaye aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Habari na Uenezi kuanzia mwaka [[2007]] hadi [[2008]]. Pia alikuwa mjumbe wa ''Politburo ya ZANU-PF.''<ref>http://allafrica.com/stories/200712140740.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2015]] [[Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe]] <references />{{Mbegu-siasa}} am1o63pqbv481kesdbqeylfp3fc3y5g 0 255830 1610636 2026-10-24T12:08:07Z Maria Mashishanga 88790 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Binti Aida Desta wa Ethiopia''' ([[8]] [[Aprili]] [[1927]] – 15 Januari 2013), ambaye [[jina]] lake la [[ubatizo]] lilikuwa Bisrate Gabriel, alikuwa mjukuu wa [[kwanza]] wa kike wa Kaisari Haile Selassie wa Ethiopia. Alikuwa [[mtoto]] wa kwanza na binti wa Ras Desta Damtew na Binti Tenagnework. Alikuwa mke wa Leul Ras Mengesha Seyoum, Mkuu wa Tigray, ambaye alikuwa mwana wa Seyoum Mengesha na kitukuu cha Kaisari Yohannes IV. Mama yake wa ubatizo aliku...' 1610636 wikitext text/x-wiki '''Binti Aida Desta wa Ethiopia''' ([[8]] [[Aprili]] [[1927]] – 15 Januari 2013), ambaye [[jina]] lake la [[ubatizo]] lilikuwa Bisrate Gabriel, alikuwa mjukuu wa [[kwanza]] wa kike wa Kaisari Haile Selassie wa Ethiopia. Alikuwa [[mtoto]] wa kwanza na binti wa Ras Desta Damtew na Binti Tenagnework. Alikuwa mke wa Leul Ras Mengesha Seyoum, Mkuu wa Tigray, ambaye alikuwa mwana wa Seyoum Mengesha na kitukuu cha Kaisari Yohannes IV. Mama yake wa ubatizo alikuwa Kaisaria Zewditu wa Ethiopea.<ref>{{Citation|title=Cornish town remembers its little princess|date=2013-02-02|url=http://www.thisiscornwall.co.uk/Cornish-town-remembers-little-princess/story-18030533-detail/story.html#axzz2ZU2FZRdT|work=This isCornwall|language=en-UK|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] [[Jamii:Waandishi lugha kwa lugha]] [[Jamii:Waamuzi wa mpira wa miguu]] psxhz1gm4m9bkfaxobcvb4pso6yn1bq 1611033 1610636 2026-10-25T07:52:53Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Aida desta]] hadi [[Aida Desta]]: usahihi wa jina 1610636 wikitext text/x-wiki '''Binti Aida Desta wa Ethiopia''' ([[8]] [[Aprili]] [[1927]] – 15 Januari 2013), ambaye [[jina]] lake la [[ubatizo]] lilikuwa Bisrate Gabriel, alikuwa mjukuu wa [[kwanza]] wa kike wa Kaisari Haile Selassie wa Ethiopia. Alikuwa [[mtoto]] wa kwanza na binti wa Ras Desta Damtew na Binti Tenagnework. Alikuwa mke wa Leul Ras Mengesha Seyoum, Mkuu wa Tigray, ambaye alikuwa mwana wa Seyoum Mengesha na kitukuu cha Kaisari Yohannes IV. Mama yake wa ubatizo alikuwa Kaisaria Zewditu wa Ethiopea.<ref>{{Citation|title=Cornish town remembers its little princess|date=2013-02-02|url=http://www.thisiscornwall.co.uk/Cornish-town-remembers-little-princess/story-18030533-detail/story.html#axzz2ZU2FZRdT|work=This isCornwall|language=en-UK|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] [[Jamii:Waandishi lugha kwa lugha]] [[Jamii:Waamuzi wa mpira wa miguu]] psxhz1gm4m9bkfaxobcvb4pso6yn1bq 1611035 1611033 2026-10-25T07:53:22Z Riccardo Riccioni 452 1611035 wikitext text/x-wiki '''Aida Desta wa Ethiopia''' ([[8 Aprili]] [[1927]] – 15 Januari 2013), ambaye [[jina]] lake la [[ubatizo]] lilikuwa Bisrate Gabriel, alikuwa mjukuu wa [[kwanza]] wa kike wa Kaisari Haile Selassie wa Ethiopia. Alikuwa [[mtoto]] wa kwanza na binti wa Ras Desta Damtew na Binti Tenagnework. Alikuwa mke wa Leul Ras Mengesha Seyoum, Mkuu wa Tigray, ambaye alikuwa mwana wa Seyoum Mengesha na kitukuu cha Kaisari Yohannes IV. Mama yake wa ubatizo alikuwa Kaisaria Zewditu wa Ethiopea.<ref>{{Citation|title=Cornish town remembers its little princess|date=2013-02-02|url=http://www.thisiscornwall.co.uk/Cornish-town-remembers-little-princess/story-18030533-detail/story.html#axzz2ZU2FZRdT|work=This isCornwall|language=en-UK|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ethiopia]] ih6b6u9lf31478wlw2uewmv8wtobrk5 0 255831 1610638 2026-10-24T12:09:43Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610638 wikitext text/x-wiki '''Sophie Chandauka, MBE''' Jina la kuzaliwa: Sophia Tendai Chandauka Mwaka wa kuzaliwa: 1978 (ana umri wa miaka 47–48 mwaka 2026) Mahali alipozaliwa: Harare, [[Zimbabwe]] Elimu: Lake Superior State [[University of Cape Town|University]] (LSSU), [[Marekani]].<ref>{{Cite journal |last=Blakemore |first=Sophie |date=2015-11-26 |title=Grand designs |url=https://doi.org/10.7748/nop.27.10.41.s23 |journal=Nursing Older People |volume=27 |issue=10 |pages=41–41 |doi=10.7748/nop.27.10.41.s23 |issn=1472-0795}}</ref> Wasifu: Sophie Tendai Chandauka ni mwanasheria wa masuala ya fedha za kampuni kutoka Zimbabwe. Mwaka 2025, alipata umaarufu mkubwa kwenye vyombo vya habari kutokana na nafasi yake katika mzozo uliohusisha shirika la hisani la Sentebale. MBE ni kifupi cha Member of the Order of the British Empire, tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika maeneo mbalimbali ya jamii. === Marejeo === [[Jamii:Zimbabwe]] [[Jamii:Marekani]] [[Jamii:University]] hi426s16czprfu0nalb0ci3eq35nczp 1610831 1610638 2026-10-24T13:56:40Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610831 wikitext text/x-wiki '''Sophie Chandauka, MBE''' Jina la kuzaliwa: Sophia Tendai Chandauka Mwaka wa kuzaliwa: 1978 (ana umri wa miaka 47–48 mwaka 2026) Mahali alipozaliwa: Harare, [[Zimbabwe]] Elimu: Lake Superior State [[University of Cape Town|University]] (LSSU), [[Marekani]].<ref>{{Rejea jarida |last=Blakemore |first=Sophie |date=2015-11-26 |title=Grand designs |url=https://doi.org/10.7748/nop.27.10.41.s23 |journal=Nursing Older People |volume=27 |issue=10 |pages=41–41 |doi=10.7748/nop.27.10.41.s23 |issn=1472-0795}}</ref> Wasifu: Sophie Tendai Chandauka ni mwanasheria wa masuala ya fedha za kampuni kutoka Zimbabwe. Mwaka 2025, alipata umaarufu mkubwa kwenye vyombo vya habari kutokana na nafasi yake katika mzozo uliohusisha shirika la hisani la Sentebale. MBE ni kifupi cha Member of the Order of the British Empire, tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika maeneo mbalimbali ya jamii. === Marejeo === [[Jamii:Zimbabwe]] [[Jamii:Marekani]] [[Jamii:University]] kiztlj7fg76qb3c4yv2poj1i5hfq007 0 255832 1610641 2026-10-24T12:11:06Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha kulasa mpya 1610641 wikitext text/x-wiki [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-19 01.jpg|thumb|'''Ferial mwanzoni mwa miaka ya 1940, akiwa amepigwa picha na Riad Shehata.''']] '''Princess Ferial''' (Binti Mfalme Ferial), ambaye jina lake pia huandikwa Farial au Feryal, (kwa Kiarabu: الأميرة فريال; 17 Novemba 1938 – 29 Novemba 2009), alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Farouk, mtawala wa pili kutoka mwisho wa Misri kabla ya kumalizika kwa utawala wa [[Kifali-Kusini|kifalme]] nchini humo.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Maisha ya Awali == [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-3 01.jpg|thumb|'''Ferial akiwa pamoja na Mfalme Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.''']] Ferial akiwa pamoja na [[Mfalme]] Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.Ferial alizaliwa tarehe 17 Novemba 1938. Wakati wa kuzaliwa kwake, [[Mfalme]] Farouk alikuwa na [[umri]] wa [[Mwaka|miaka]] 18, na [[mke]] wake, Farida wa Misri, alikuwa na umri wa miaka 17.Kuzaliwa kwake kuliadhimishwa kote [[Nchi|nchini]] kwa sherehe mbalimbali, zilizojumuisha kugawa nguo na kutoa kifungua kinywa bila malipo kwa maelfu ya watu maskini.Aidha, kila moja ya familia 1,700 zilizopata watoto siku hiyo lilipewa pauni moja ya Misri (E£1), ambayo ilikuwa zawadi kubwa kwa wakati huo.<ref>{{Citation|title=The Man Who Says Pain Is a Friend|url=https://doi.org/10.2307/j.ctt1fq9vxz.27|work=Another Creature|pages=48–48|publisher=University of Arkansas Press|access-date=2026-10-24}}</ref> Baadaye, Princess Ferial alipata dada zake wawili wadogo, ambao ni Princess Fawzia na Princess Fadia.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] rz7engs9510yi6pliqdqzp3my40cmsj 1610693 1610641 2026-10-24T12:41:48Z Reine Cali 85259 Reine Cali alihamisha ukurasa wa [[Princess Ferial of Egypt]] hadi [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] 1610641 wikitext text/x-wiki [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-19 01.jpg|thumb|'''Ferial mwanzoni mwa miaka ya 1940, akiwa amepigwa picha na Riad Shehata.''']] '''Princess Ferial''' (Binti Mfalme Ferial), ambaye jina lake pia huandikwa Farial au Feryal, (kwa Kiarabu: الأميرة فريال; 17 Novemba 1938 – 29 Novemba 2009), alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Farouk, mtawala wa pili kutoka mwisho wa Misri kabla ya kumalizika kwa utawala wa [[Kifali-Kusini|kifalme]] nchini humo.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Maisha ya Awali == [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-3 01.jpg|thumb|'''Ferial akiwa pamoja na Mfalme Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.''']] Ferial akiwa pamoja na [[Mfalme]] Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.Ferial alizaliwa tarehe 17 Novemba 1938. Wakati wa kuzaliwa kwake, [[Mfalme]] Farouk alikuwa na [[umri]] wa [[Mwaka|miaka]] 18, na [[mke]] wake, Farida wa Misri, alikuwa na umri wa miaka 17.Kuzaliwa kwake kuliadhimishwa kote [[Nchi|nchini]] kwa sherehe mbalimbali, zilizojumuisha kugawa nguo na kutoa kifungua kinywa bila malipo kwa maelfu ya watu maskini.Aidha, kila moja ya familia 1,700 zilizopata watoto siku hiyo lilipewa pauni moja ya Misri (E£1), ambayo ilikuwa zawadi kubwa kwa wakati huo.<ref>{{Citation|title=The Man Who Says Pain Is a Friend|url=https://doi.org/10.2307/j.ctt1fq9vxz.27|work=Another Creature|pages=48–48|publisher=University of Arkansas Press|access-date=2026-10-24}}</ref> Baadaye, Princess Ferial alipata dada zake wawili wadogo, ambao ni Princess Fawzia na Princess Fadia.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] rz7engs9510yi6pliqdqzp3my40cmsj 1611036 1610693 2026-10-25T07:53:47Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] hadi [[Bintimfalme Ferial wa Misri]]: urahisi wa kuupata 1610641 wikitext text/x-wiki [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-19 01.jpg|thumb|'''Ferial mwanzoni mwa miaka ya 1940, akiwa amepigwa picha na Riad Shehata.''']] '''Princess Ferial''' (Binti Mfalme Ferial), ambaye jina lake pia huandikwa Farial au Feryal, (kwa Kiarabu: الأميرة فريال; 17 Novemba 1938 – 29 Novemba 2009), alikuwa [[mtoto]] wa kwanza wa [[Mfalme]] Farouk, mtawala wa pili kutoka mwisho wa Misri kabla ya kumalizika kwa utawala wa [[Kifali-Kusini|kifalme]] nchini humo.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Maisha ya Awali == [[Faili:ModernEgypt, Farouk I with his Family, DHP13655-17-3 01.jpg|thumb|'''Ferial akiwa pamoja na Mfalme Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.''']] Ferial akiwa pamoja na [[Mfalme]] Farouk na Malkia Farida, takribani mwaka 1940.Ferial alizaliwa tarehe 17 Novemba 1938. Wakati wa kuzaliwa kwake, [[Mfalme]] Farouk alikuwa na [[umri]] wa [[Mwaka|miaka]] 18, na [[mke]] wake, Farida wa Misri, alikuwa na umri wa miaka 17.Kuzaliwa kwake kuliadhimishwa kote [[Nchi|nchini]] kwa sherehe mbalimbali, zilizojumuisha kugawa nguo na kutoa kifungua kinywa bila malipo kwa maelfu ya watu maskini.Aidha, kila moja ya familia 1,700 zilizopata watoto siku hiyo lilipewa pauni moja ya Misri (E£1), ambayo ilikuwa zawadi kubwa kwa wakati huo.<ref>{{Citation|title=The Man Who Says Pain Is a Friend|url=https://doi.org/10.2307/j.ctt1fq9vxz.27|work=Another Creature|pages=48–48|publisher=University of Arkansas Press|access-date=2026-10-24}}</ref> Baadaye, Princess Ferial alipata dada zake wawili wadogo, ambao ni Princess Fawzia na Princess Fadia.<ref>{{Cite journal |last=Snellings |first=John E. |date=2020-03-06 |title=Who Says You’re Dead? Medical &amp; Ethical Dilemmas for the Curious &amp; Concerned |url=https://doi.org/10.22454/fammed.2020.396342 |journal=Family Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=227–227 |doi=10.22454/fammed.2020.396342 |issn=0742-3225}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] rz7engs9510yi6pliqdqzp3my40cmsj 0 255833 1610646 2026-10-24T12:15:57Z MagesaDm 86369 Marejeo 1610646 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Helen Berhane|picha=Helen Berhane.jpg|maelezo_ya_picha=Kanisa Lililofungwa Minyororo.(Church in Chains)}} '''Helen Berhane,''' (alizaliwa mwaka [[1974]]) ni [[mwimbaji]] wa [[nyimbo]] za [[Injili]] za [[Kikristo]] kutoka [[Eritrea]]. Aliwahi kufungwa [[gerezani]] nchini Eritrea.<ref>{{Citation|title=Eritrean gospel singer 'released'|date=2006-11-04|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6117496.stm|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya Helen Berhane == '''Helen''' '''Berhane''' ni [[mwimbaji]] wa nyimbo za Injili kutoka [[Eritrea]]. Alikamatwa tarehe [[13]] [[Mei]] [[2004]] kwa sababu ya imani yake ya Kikristo na kukataa kuacha shughuli za kidini. Alifungwa katika kambi ya kijeshi ya Mai Serwa bila kushtakiwa mahakamani wala kupata huduma nzuri za [[afya]]. [[Amnesty]] International ilifanya juhudi za kutetea [[haki]] zake na kuomba aachiliwe huru.<ref>{{Citation|title=Eritrean gospel singer 'released'|date=2006-11-04|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6117496.stm|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Dini barani Afrika]] [[Jamii:Haki za binadamu]] t6c8sjow7nprei1xqrqokrtt5w5jxz2 0 255834 1610647 2026-10-24T12:16:18Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[picha:Kenza Farah en concert.jpg|thumb|Kenza Farah]] '''Kenza Farah''' alizaliwa tarehe [[8 Julai]] [[1986]]. Ni [[mwimbaji]] mwenye asili ya [[Algeria]] na uraia wa [[Ufaransa]]. Albamu yake ya Authentik ilipata tuzo ya dhahabu katika wiki ya pili baada ya kutolewa. Baadaye, alitoa albamu nyingine zilizoitwa ''Avec le cœur'' na ''Trésor''.<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/kenza-farah-mn0002107482/biography|title=Kenza Farah|website=Al...' 1610647 wikitext text/x-wiki [[picha:Kenza Farah en concert.jpg|thumb|Kenza Farah]] '''Kenza Farah''' alizaliwa tarehe [[8 Julai]] [[1986]]. Ni [[mwimbaji]] mwenye asili ya [[Algeria]] na uraia wa [[Ufaransa]]. Albamu yake ya Authentik ilipata tuzo ya dhahabu katika wiki ya pili baada ya kutolewa. Baadaye, alitoa albamu nyingine zilizoitwa ''Avec le cœur'' na ''Trésor''.<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/kenza-farah-mn0002107482/biography|title=Kenza Farah|website=Allmusic.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-album-megafusion/?ye=2019&we=9|title=Le Top de la semaine : Top Albums Fusionnes – SNEP (Week 9, 2019)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|language=French|accessdate=4 March 2019}}{{dead link|date=February 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == Kazi yake == Kenza Farah alizaliwa Béjaïa, Algeria, tarehe 8 Julai 1986, na kukulia Marseille, Ufaransa. Ana ndugu sita. Alianza kuimba kwenye maonyesho ya mitaani akiwa na miaka 14 na kushinda mashindano ya uimbaji. Kupitia mashindano hayo, alikutana na watayarishaji wa muziki waliompa nafasi ya kurekodi nyimbo. Mtayarishaji Abdel.B alimsaidia kutengeneza albamu yake kati ya mwaka [[2006]] na [[2007]]. Kenza ameshirikiana na wasanii wengi, wakiwemo Sefyu, Big Ali, Soprano, Nina Sky na Ahmed Chawki. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1986]] [[Jamii:Wanamuziki wa Algeria]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanamuziki}} t6korpzy3hxwniuncgn9nfqkmm8kxbf 0 255835 1610648 2026-10-24T12:16:26Z Amina sauli 89067 Ukurasa umeundwa 1610648 wikitext text/x-wiki '''Keturah Lydia Kamugasa''' alikuwa mwandishi na mwandishi wa habari wa Uganda aliyefariki tarehe 20 Desemba [[2017|2017.]] Alijulikana kwa safu yake ya kila wiki ''Style with Keturah'' Kamugasa katika gazeti la ''The New Vision'', na pia alikuwa mhariri wa magazeti ya ''Flair na Bride and Groom.''<ref><nowiki>https://www.independent.co.uk/news/obituaries/keturah-kamugasa-died-dead-fashion-journalist-uganda-kampala-new-vision-flair-a8133711.html</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Keturah Kamugasa alihamia [[Uingereza]] kutoka [[Uganda]], ambako alisomea masomo ya dini katika chuo cha Biblia. Baadaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Leicester na kupata shahada ya Sosholojia.<ref><nowiki>https://www.independent.co.uk/news/obituaries/keturah-kamugasa-died-dead-fashion-journalist-uganda-kampala-new-vision-flair-a8133711.html</nowiki></ref> == Merejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wandishi wa habari wa Kanada]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] 9c1i3hk16prncqherib22uxa1yv1xjj 0 255836 1610649 2026-10-24T12:18:16Z Ramadhani kamala 82903 Kuanzisha makala mpya 1610649 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la asili=Walatta Israel|name=Wolete Israel Seyoum|tarehe ya kuzaliwa=1907|tarehe ya kufa=1989 (akiwa na umri wa miaka 81–82).|mahali alipofia=Addis Ababa, Ethiopia.}} '''Wolete Israel Seyoum''' ([[1907]]–[[1989]]) alikuwa binti wa Leul Ras Seyoum Mengesha, mwana wa kifalme wa Tigray, aliyekuwa na cheo cha KBE (Knight Commander of the Order of the British Empire). Pia alikuwa kitukuu cha [[Mfalme]] Yohannes IV wa [[Ethiopia|Ethiopia.]] == Wasifu == Woizero Wolete alikuwa dada wa Leul Ras Mengesha Seyoum. Aliolewa kwa mara ya kwanza na Dejazmach Gebre Selassie Baria Gebir, ambaye alikuwa na umri mkubwa zaidi kuliko yeye. Mumewe alitoka Adwa, alikuwa na cheo cha CBE (Kamanda wa Daraja la Juu wa Dola ya Uingereza), na alikuwa Nibure Id wa Axum. Katika ndoa hiyo, alijaliwa [[mtoto]] mmoja wa kiume, Dejazmach Zewde Gebreselassie. Wolete alifiwa na mumewe muda mfupi baada ya kuzaliwa kwa mtoto huyo. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] [[Jamii:Waliofariki 1989]] gmwh9uiy5wgb8c9yrtiv0fc20i5tgk4 0 255837 1610655 2026-10-24T12:22:07Z ANTONY ILDEFONS 74003 Ukukasa mpya 1610655 wikitext text/x-wiki '''Kadijatu Kebbay''' (aliyezaliwa mwaka 1986 katika jiji la Freetown) ni [[mwanamitindo]] na mshindi wa [[mashindano]] ya urembo kutoka Sierra Leone.Alishinda mashindano ya [[Uzuri|urembo]] ya Miss [[Chuo Kikuu cha Cape Town|University]] Sierra Leone 2006, yaliyofanyika tarehe 29 Julai 2006. Kama zawadi ya ushindi wake, alipewa [[gari]] aina ya Mazda sedan. Pia, aliwakilisha nchi yake, Sierra Leone, nchini [[Korea Kaskazini|Korea]] [[Kusini mwa Afrika|Kusini]] katika [[mashindano]] ya kimataifa ya [[Uzuri|urembo]] ya World Miss University.<ref>{{Cite web|title=allAfrica.com: Sierra Leone: IPAM Student Crowned Miss University 2006|url=http://allafrica.com/stories/200607311462.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=allAfrica.com: Sierra Leone: IPAM Student Crowned Miss University 2006|url=http://allafrica.com/stories/200607311462.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Mitindo ya uandishi]] andywck9xjifb9b01d3i3anfnxw2ap0 1610900 1610655 2026-10-24T16:47:09Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610900 wikitext text/x-wiki '''Kadijatu Kebbay''' (aliyezaliwa mwaka 1986 katika jiji la Freetown) ni [[mwanamitindo]] na mshindi wa [[mashindano]] ya urembo kutoka Sierra Leone.Alishinda mashindano ya [[Uzuri|urembo]] ya Miss [[Chuo Kikuu cha Cape Town|University]] Sierra Leone 2006, yaliyofanyika tarehe 29 Julai 2006. Kama zawadi ya ushindi wake, alipewa [[gari]] aina ya Mazda sedan. Pia, aliwakilisha nchi yake, Sierra Leone, nchini [[Korea Kaskazini|Korea]] [[Kusini mwa Afrika|Kusini]] katika [[mashindano]] ya kimataifa ya [[Uzuri|urembo]] ya World Miss University.<ref>{{Rejea tovuti|title=allAfrica.com: Sierra Leone: IPAM Student Crowned Miss University 2006|url=http://allafrica.com/stories/200607311462.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=allAfrica.com: Sierra Leone: IPAM Student Crowned Miss University 2006|url=http://allafrica.com/stories/200607311462.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Mitindo ya uandishi]] 5piddll8bkdla65s4ktnhn5os5nzodn 0 255838 1610657 2026-10-24T12:22:25Z Grace Daudi 93413 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thuya''' (pia huandikwa '''''Touiyou, Thuiu, Tuya, Tjuyu''''' au '''Thuyu''', takriban [[1430 KK]]–[[1375 KK|1375 KK)]] alikuwa '''mwanamke wa [[Tabaka (mji)|tabaka]] la juu la Misri ya Kale'''. Alikuwa mke wa '''[[Yuya Asano|Yuya]]''' na mama wa '''Malkia Tiye'''.[https://archive.org/details/tombofiouiyatou00davi/page/n5/mode/2up]<ref>https://archive.org/details/tombofiouiyatou00davi/page/n5/mode/2up</ref> Thuya alikuwa '''[[bibi]] wa [[Mfalme]] A...' 1610657 wikitext text/x-wiki '''Thuya''' (pia huandikwa '''''Touiyou, Thuiu, Tuya, Tjuyu''''' au '''Thuyu''', takriban [[1430 KK]]–[[1375 KK|1375 KK)]] alikuwa '''mwanamke wa [[Tabaka (mji)|tabaka]] la juu la Misri ya Kale'''. Alikuwa mke wa '''[[Yuya Asano|Yuya]]''' na mama wa '''Malkia Tiye'''.[https://archive.org/details/tombofiouiyatou00davi/page/n5/mode/2up]<ref>https://archive.org/details/tombofiouiyatou00davi/page/n5/mode/2up</ref> Thuya alikuwa '''[[bibi]] wa [[Mfalme]] [[Akhenaten]]''' na '''bibi-mkuu wa Mfalme [[Tutankhamun]]'''. Hivyo, alikuwa mwanamke muhimu katika [[ukoo]] wa kifalme wa [[iarchive:tombofyuaathuiu00quib|Misri ya Kale.]]<ref>https://archive.org/details/tombofyuaathuiu00quib</ref> == Asili ya Thuya == Inaaminika kwamba '''Thuya''' alikuwa mzao wa '''[[Malkia]] [[Ahmose-Henuttamehu|Ahmose]]-[[Néfertari Bélizaire|Nefertari]]'''[[Néfertari Bélizaire|.]] Alikuwa na nafasi mbalimbali rasmi katika mfumo wa dini na [[serikali]] ya '''Misri ya Kale'''. Alihusika katika ibada na shughuli kadhaa za kidini. Miongoni mwa vyeo vyake ni '''“Mwimbaji wa [[Hathor|Hathor”]]''' na '''“''Kiongozi wa Waburudishaji”''''' wa [[miungu]] '''[[Amun]]''' na '''Min'''. Pia Thuya alikuwa na nafasi yenye ushawishi kama '''''Msimamizi wa Harem ya mungu Min''''' huko [[Akhmim|'''Akhmin''',]] pamoja na '''''Msimamizi wa Harem ya Amun''''' huko [[Thebes|'''Thebes'''.]] Aliolewa na '''Yuya''', aliyekuwa mtumishi na afisa mwenye nguvu katika ikulu ya Misri ya Kale wakati wa [[Nasaba ya Sui|'''Nasaba ya 18'''.]] Inaaminika kwamba Thuya alifariki karibu mwaka '''1375 KK''', akiwa na umri wa [[Miaka ya 50 KK|miaka ya '''50'''.]] == Watoto wa Thuya == === Watoto wa Yuya na Thuya === Yuya na Thuya walikuwa na watoto wawili wanaojulikana: * '''Tiye''' – Alikuwa binti yao na baadaye akawa '''Mke Mkuu wa Kifalme''' wa Farao '''[[Amenhotep (mwanamfalme)|Amenhotep III]]'''. Cheo cha Mke Mkuu wa Kifalme kilikuwa nafasi ya juu sana ya kidini nchini Misri, na Tiye alishiriki pamoja na Farao katika sherehe na ibada rasmi. * '''Anen''' – Alikuwa mwana wao. Alikuwa na vyeo mbalimbali muhimu, ikiwa ni pamoja na '''''Chansela wa Misri ya Chini, Nabii wa Pili wa Amun, kuhani wa sm wa Heliopolis''', na '''Baba wa Kimungu'''.'' Pia kuna uwezekano kwamba '''[[Ay]]''' alikuwa mtoto wa Yuya na Thuya. Ay alikuwa afisa wa ikulu wakati wa utawala wa Farao '''[[Akhenaten]]''' na baadaye akawa Farao baada ya kifo cha '''[[Tutankhamun]]'''. Hata hivyo, hakuna ushahidi wa moja kwa moja na wa kutosha kuthibitisha kwamba Ay alikuwa mtoto wao. Kinachojulikana ni kwamba '''''Yuya na Ay''''' walitokea '''[[Akhmim]]'''[[Akhmim|,]] jambo ambalo limefanya baadhi ya watafiti kuhusisha familia zao. == Kaburi la Thuya == Thuya alizikwa katika [[kaburi]] '''KV46''', lililopo katika '''[[Bonde la Wafalme]] ([[Valley of the Kings|Valley of the Kings)]]''' nchini Misri. Alizikwa pamoja na mume wake, '''Yuya'''. Kaburi lao liligunduliwa tarehe [[Februari|'''5 Februari''']] '''[[1905 KK|1905]]'''[[1905 KK|,]] likiwa na vitu vingi vya [[mazishi]] ambavyo vilikuwa bado vimehifadhiwa vizuri. Kwa wakati huo, lilikuwa '''''kaburi lililohifadhiwa vizuri zaidi kuwahi kugunduliwa katika Bonde la Wafalme''','' kabla ya baadaye kugunduliwa kwa kaburi la mjukuu wao wa kizazi, '''Farao Tutankhamun'''.[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-500-28403-2]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-500-28403-2</ref> == Mwili == Mwili wa Thuya uliokuwa '''''umehifadhiwa kwa njia ya kimumia''''' ulipatikana ukiwa umefunikwa kwa '''''kitambaa kikubwa cha kitani'''.'' [[Kitambaa]] hicho kilifungwa [[fundo]] upande wa nyuma na kushikiliwa kwa '''''mikanda minne'''.'' Mikanda hiyo ilikuwa imefunikwa kwa '''resini''', na mbele ya kila mkanda kulikuwa na '''vyeo vya Thuya vilivyotengenezwa kwa [[karatasi]] nyembamba ya [[dhahabu]]'''. Resini iliyokuwa kwenye [[Tabaka (mji)|tabaka]] za chini za mikanda ilihifadhi alama ya '''[[mkufu]] mpana wa kifalme''' uliokuwa umevaliwa na Thuya. Mikanda iliyokuwa imefunika mwili wake uliokuwa umefungwa ilipatikana juu ya '''mitungi ya kuhifadhia vitu''', upande wa mbali wa chumba cha kaburi. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1430]] [[Jamii:Waliofariki 1375]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] pbhxuuqz3ecxqndte5mrxf752un7hzb 0 255839 1610659 2026-10-24T12:22:58Z EUNIVIAN 92638 Hadithi za watu 1610659 wikitext text/x-wiki '''Gbemi Olateru Olagbegi''' ni mwanamke kutoka nchini Nigeria aliyezaliwa tarehe 18 Julai 1984, katika eneo la Surulere, Lagos. Yeye ni mtaalamu wa vyombo vya habari, mfanyabiashara na mtayarishaji wa vipindi.<ref>{{Citation|title=Gbemi Olateru Olagbegi|date=2026-08-07|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gbemi_Olateru_Olagbegi&oldid=1368177900|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Gbemi alipata elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Oakland, kilichopo Rochester, Marekani, ambako alisomea Mawasiliano na kupata shahada ya kwanza. Baadaye, alisoma katika Chuo Kikuu cha Pan-African, Lagos, Nigeria, ambako alipata shahada ya uzamili katika masuala ya Habari na Mawasiliano.<ref>{{Cite book|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-500-05128-3|title=The complete royal families of Ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|last2=Hilton|first2=Dyan|date=2004|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-05128-3|location=London ; New York}}</ref> Alianza kazi yake katika vyombo vya habari mwaka 2005. Alifanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha redio cha The Beat 99.9 FM nchini Nigeria. Mwaka 2008, alishinda tuzo ya Mtangazaji Bora wa Redio katika tuzo za ''The Future Awards Africa'', kutokana na kazi yake nzuri katika utangazaji. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} lrpy3o0j6rx41p7dhfasbo7chckiyrn 1610883 1610659 2026-10-24T16:13:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610883 wikitext text/x-wiki '''Gbemi Olateru Olagbegi''' ni mwanamke kutoka nchini Nigeria aliyezaliwa tarehe 18 Julai 1984, katika eneo la Surulere, Lagos. Yeye ni mtaalamu wa vyombo vya habari, mfanyabiashara na mtayarishaji wa vipindi.<ref>{{Citation|title=Gbemi Olateru Olagbegi|date=2026-08-07|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gbemi_Olateru_Olagbegi&oldid=1368177900|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Gbemi alipata elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Oakland, kilichopo Rochester, Marekani, ambako alisomea Mawasiliano na kupata shahada ya kwanza. Baadaye, alisoma katika Chuo Kikuu cha Pan-African, Lagos, Nigeria, ambako alipata shahada ya uzamili katika masuala ya Habari na Mawasiliano.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-500-05128-3|title=The complete royal families of Ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|last2=Hilton|first2=Dyan|date=2004|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-05128-3|location=London ; New York}}</ref> Alianza kazi yake katika vyombo vya habari mwaka 2005. Alifanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha redio cha The Beat 99.9 FM nchini Nigeria. Mwaka 2008, alishinda tuzo ya Mtangazaji Bora wa Redio katika tuzo za ''The Future Awards Africa'', kutokana na kazi yake nzuri katika utangazaji. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} h9grddyau5ax3gr9ohheifk517cq69y 0 255840 1610660 2026-10-24T12:23:03Z Dickson manumbu mapambano 73990 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Ahmose-Meryetamen I. whole body.jpg|thumb|Ahmose meritamon ]] '''|Ahmose-Meritamon''' (jina linalomaanisha “Aliyezaliwa na Mwezi, Mpendwa wa Amun”) alikuwa binti wa '''kifalme wa Misri''' katika Enzi ya Kumi na Saba. Inaaminika kuwa alikuwa binti wa Farao Seqenenre Tao, aliyejulikana pia kwa jina la utani la “'''Jasiri'''”.Pia anajulikana kwa majina mengine, ambayo ni Ahmose-Meryetamun au kwa kifupi meryetamun<ref>https://en.wikipedia.org/...' 1610660 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ahmose-Meryetamen I. whole body.jpg|thumb|Ahmose meritamon ]] '''|Ahmose-Meritamon''' (jina linalomaanisha “Aliyezaliwa na Mwezi, Mpendwa wa Amun”) alikuwa binti wa '''kifalme wa Misri''' katika Enzi ya Kumi na Saba. Inaaminika kuwa alikuwa binti wa Farao Seqenenre Tao, aliyejulikana pia kwa jina la utani la “'''Jasiri'''”.Pia anajulikana kwa majina mengine, ambayo ni Ahmose-Meryetamun au kwa kifupi meryetamun<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-500-05128-3</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wataalamu]] [[Jamii:Wataalamu wa Nigeria]] [[Jamii:Wataalamu nchi kwa nchi]] [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Mwaka wa Kanisa]] [[Jamii:Mwandiko]] nsxx2fcn7b8jzlnga6r56newqh1uu3j 1611038 1610660 2026-10-25T07:54:20Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ahmose-Meritamon (17th dynasty)]] hadi [[Ahmose-Meritamon (nasaba ya 17)]]: jina la Kiswahili 1610660 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ahmose-Meryetamen I. whole body.jpg|thumb|Ahmose meritamon ]] '''|Ahmose-Meritamon''' (jina linalomaanisha “Aliyezaliwa na Mwezi, Mpendwa wa Amun”) alikuwa binti wa '''kifalme wa Misri''' katika Enzi ya Kumi na Saba. Inaaminika kuwa alikuwa binti wa Farao Seqenenre Tao, aliyejulikana pia kwa jina la utani la “'''Jasiri'''”.Pia anajulikana kwa majina mengine, ambayo ni Ahmose-Meryetamun au kwa kifupi meryetamun<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-500-05128-3</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wataalamu]] [[Jamii:Wataalamu wa Nigeria]] [[Jamii:Wataalamu nchi kwa nchi]] [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Mwaka wa Kanisa]] [[Jamii:Mwandiko]] nsxx2fcn7b8jzlnga6r56newqh1uu3j 0 255841 1610661 2026-10-24T12:24:19Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Baketwernel''' (pia huandikwa Baketwerel) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]] wakati wa Enzi ya 20 ya [[Mfalme|wafalme]] wa Misri. Inaaminika kuwa alikuwa mke mkuu wa kifalme wa Farao Ramesses wa Tisa.<ref>{{dodson}}, p.192</ref><ref>Dodson–Hilton, p.286 n.130</ref><ref>Dodson, JEA 73, 1987. Mentioned in V.G. Callender, Queen Tausret and the End of Dynasty 19, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), footnote p 84</ref><ref>Schaden, Ert...' 1610661 wikitext text/x-wiki '''Baketwernel''' (pia huandikwa Baketwerel) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]] wakati wa Enzi ya 20 ya [[Mfalme|wafalme]] wa Misri. Inaaminika kuwa alikuwa mke mkuu wa kifalme wa Farao Ramesses wa Tisa.<ref>{{dodson}}, p.192</ref><ref>Dodson–Hilton, p.286 n.130</ref><ref>Dodson, JEA 73, 1987. Mentioned in V.G. Callender, Queen Tausret and the End of Dynasty 19, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), footnote p 84</ref><ref>Schaden, Ertman, SAE 73, 1998, pp. 135-143. Mentioned in V.G. Callender, Queen Tausret and the End of Dynasty 19, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), footnote p 84</ref> == Mazishi yake == Baketwernel alizikwa katika kaburi la KV10, ambalo lilijengwa kwa ajili ya Farao Amenmesse. Baadaye, chumba kimoja ndani ya kaburi hilo kilipambwa upya ili kitumike kwa mazishi yake. Kwa sababu hiyo, hapo awali watu walidhani kuwa alikuwa mke wa Amenmesse. Mtafiti Dodson alisema mwaka [[1987]] kuwa chumba hicho kilipambwa upya wakati wa utawala wa Farao Ramesses wa Tisa. Hata hivyo, watafiti Schaden na Ertman walieleza mwaka [[1989]] kuwa baadhi ya kazi hizo huenda zilifanyika wakati wa utawala wa Malkia Tausret. Ikiwa ni kweli, basi Baketwernel aliishi katika kipindi cha awali zaidi kuliko ilivyodhaniwa. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] kuhi1qka2c1i8x7c0iiiz4woroib59g 1610663 1610661 2026-10-24T12:24:59Z Ester Gasper Kimario 70787 1610663 wikitext text/x-wiki '''Baketwernel''' (pia huandikwa Baketwerel) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]] wakati wa Enzi ya 20 ya [[Mfalme|wafalme]] wa Misri. Inaaminika kuwa alikuwa mke mkuu wa kifalme wa Farao Ramesses wa Tisa.<ref>{{dodson}}, p.192</ref><ref>Dodson–Hilton, p.286 n.130</ref><ref>Dodson, JEA 73, 1987. Mentioned in V.G. Callender, Queen Tausret and the End of Dynasty 19, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), footnote p 84</ref><ref>Schaden, Ertman, SAE 73, 1998, pp. 135-143. Mentioned in V.G. Callender, Queen Tausret and the End of Dynasty 19, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), footnote p 84</ref> == Mazishi yake == Baketwernel alizikwa katika [[kaburi]] la KV10, ambalo lilijengwa kwa ajili ya Farao Amenmesse. Baadaye, chumba kimoja ndani ya kaburi hilo kilipambwa upya ili kitumike kwa mazishi yake. Kwa sababu hiyo, hapo awali watu walidhani kuwa alikuwa mke wa Amenmesse. Mtafiti Dodson alisema mwaka [[1987]] kuwa chumba hicho kilipambwa upya wakati wa utawala wa Farao Ramesses wa Tisa. Hata hivyo, watafiti Schaden na Ertman walieleza mwaka [[1989]] kuwa baadhi ya kazi hizo huenda zilifanyika wakati wa utawala wa Malkia Tausret. Ikiwa ni kweli, basi Baketwernel aliishi katika kipindi cha awali zaidi kuliko ilivyodhaniwa. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] f0fe5hjv9ksuwrko3f25ouwraufo7l7 0 255842 1610662 2026-10-24T12:24:51Z VAILETH ELIA 93412 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Dabiri-Erewa''' alifanya kazi katika Shirika la Utangazaji la [[Televisheni]] la [[Nigeria]] (''Nigerian Television Authority'' – NTA) kwa kipindi cha miaka kumi na tano. Katika kipindi hicho, aliendesha kipindi cha kila wiki cha habari kilichoitwa ''NTA Newsline'', huku akijikita zaidi katika masuala ya umaskini na haki ya kijamii.<ref><nowiki>https://nidcom.gov.ng/hon-abike-dabiri-erewa/</nowiki></ref> Alistaafu kutoka katika nafasi yake katika Shi...' 1610662 wikitext text/x-wiki '''Dabiri-Erewa''' alifanya kazi katika Shirika la Utangazaji la [[Televisheni]] la [[Nigeria]] (''Nigerian Television Authority'' – NTA) kwa kipindi cha miaka kumi na tano. Katika kipindi hicho, aliendesha kipindi cha kila wiki cha habari kilichoitwa ''NTA Newsline'', huku akijikita zaidi katika masuala ya umaskini na haki ya kijamii.<ref><nowiki>https://nidcom.gov.ng/hon-abike-dabiri-erewa/</nowiki></ref> Alistaafu kutoka katika nafasi yake katika Shirika la Utangazaji la Televisheni la Nigeria ili kugombea nafasi ya Ubunge katika Baraza la Wawakilishi la Nigeria, ambapo alishinda uchaguzi kwa kupata kura nyingi kwa tofauti kubwa dhidi ya wapinzani wake. Akiwa [[mbunge]], alipinga juhudi za [[Rais]] wa zamani wa Nigeria, [[Olusegun Obasanjo]], za kutaka kuongezewa muhula wa tatu wa urais. Kuanzia mwaka [[2003]] hadi [[2007]], alikuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Bunge ya Habari na Mawasiliano katika Baraza la Wawakilishi la Shirikisho la Nigeria. Katika kipindi hicho hicho, alihudumu pia kama Mbunge wa Baraza la Wawakilishi la Shirikisho la Nigeria. Aidha, alikuwa mjumbe wa Bodi ya Shirika la Utangazaji la Jimbo la [[Lagos]] (''Lagos State Broadcasting Corporation''), katika mpango wa Vision [[2010]]. Badae, aliendelea kuhudumu kama Mbunge wa Baraza la Wawakilishi la Shirikisho la Nigeria kuanzia mwaka 2007 hadi [[2011]].<ref>https://web.archive.org/web/20090327042536/http://www.abikedabiri.com/Profile.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] <references />{{Mbegu-mtu}} ezlzaiajdm52dblv3ua21v6h7s7w6hx 0 255843 1610666 2026-10-24T12:26:01Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610666 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Meketaten-Nefertiti.tiff|jina=Meketaten|dini=Atenist religion}} '''Meketaten''' alikuwa [[binti]] wa pili kati ya mabinti sita wa [[Farao]] '''Akhenaten''' na [[mke]] wake mkuu wa kifalme '''Nefertiti'''.<ref>{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=bqLcar3kGpbl5NoPgozLiAo|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Jina lake linamaanisha '''“Mtazame Aten”''' au '''“Aliyelindwa na Aten.”''' Inaaminika aliishi kati ya mwaka wa ''4'' na wa ''14'' wa utawala wa Akhenaten. Ingawa hakuna taarifa nyingi kuhusu maisha yake, Meketaten anaonekana mara nyingi katika michoro ya [[Misri]] ya Kale akiwa pamoja na [[dada]] zake na wazazi wake wa kifalme katika kipindi cha '''Amarna'''.<ref>{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=o6LcarTQMqWy5NoPjLe5qQ8|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Vita]] [[Jamii:Michoro]] 79hlb7b1sdm4x60fbmc3gpnz1u4et4u 1610683 1610666 2026-10-24T12:32:32Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610683 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Meketaten-Nefertiti.tiff|jina=Meketaten|dini=Atenist religion}} '''Meketaten''' alikuwa [[binti]] wa pili kati ya mabinti sita wa [[Farao]] '''Akhenaten''' na [[mke]] wake mkuu wa kifalme '''Nefertiti'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=bqLcar3kGpbl5NoPgozLiAo|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Jina lake linamaanisha '''“Mtazame Aten”''' au '''“Aliyelindwa na Aten.”''' Inaaminika aliishi kati ya mwaka wa ''4'' na wa ''14'' wa utawala wa Akhenaten. Ingawa hakuna taarifa nyingi kuhusu maisha yake, Meketaten anaonekana mara nyingi katika michoro ya [[Misri]] ya Kale akiwa pamoja na [[dada]] zake na wazazi wake wa kifalme katika kipindi cha '''Amarna'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=o6LcarTQMqWy5NoPjLe5qQ8|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Vita]] [[Jamii:Michoro]] 1nuv5qomcr2wugfs9nfed65imn2gboi 0 255844 1610668 2026-10-24T12:27:20Z EUNIVIAN 92638 Hadithi za watu 1610668 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 255845 1610670 2026-10-24T12:27:35Z Leticiakid 89066 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika 'Kaipkire, '''Kaipkire''' alikuwa shujaa wa kike wa jamii ya WaHerero wa Kusini mwa Afrika katika karne ya 18.Kaipkire alikuwa shujaa wa kike wa jamii ya [[Waherero|WaHerero]] wa Kusini mwa Afrika katika karne ya 18.Alipigania uhuru wa Namibia dhidi ya utumwa na ukoloni wa Ulaya. Mwaka 1903, aliiga [[Khoikhoi|WaKhoikhoi]] wa Afrika Kusini katika kuwalaani wavamizi wa nchini Namibia na akaongoza vikosi vya upinzani dhidi ya wafanyabiashara wa watumwa wa Uing...' 1610670 wikitext text/x-wiki Kaipkire, '''Kaipkire''' alikuwa shujaa wa kike wa jamii ya WaHerero wa Kusini mwa Afrika katika karne ya 18.Kaipkire alikuwa shujaa wa kike wa jamii ya [[Waherero|WaHerero]] wa Kusini mwa Afrika katika karne ya 18.Alipigania uhuru wa Namibia dhidi ya utumwa na ukoloni wa Ulaya. Mwaka 1903, aliiga [[Khoikhoi|WaKhoikhoi]] wa Afrika Kusini katika kuwalaani wavamizi wa nchini Namibia na akaongoza vikosi vya upinzani dhidi ya wafanyabiashara wa watumwa wa Uingereza.Anaadhimishwa miongoni mwa WaHerero. Nchini [[Namibia]] anajulikana kama “mwanamke mashuhuri wa upinzani dhidi ya biashara ya watumwa<ref>{{Citation|title=Kaipkire|date=2026-03-03|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaipkire&oldid=1341475657|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>.<ref>{{Citation|title=Kaipkire|date=2026-03-03|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaipkire&oldid=1341475657|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Kaipkire|date=2026-03-03|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaipkire&oldid=1341475657|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] n6vp6dencsiwfahhxr2542o3sc8mh3x 0 255846 1610671 2026-10-24T12:27:43Z Amina sauli 89067 Ukurasa umeundwa 1610671 wikitext text/x-wiki '''Sathima Bea Benjamin''' alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika]] Kusini, aliyeishi New York, [[Marekani]], kwa karibu miaka 45. Alizaliwa tarehe 17 Oktoba [[1936]] na kufariki tarehe 20 Agosti [[2013]].<ref><nowiki>https://www.nytimes.com/2013/08/30/arts/music/sathima-bea-benjamin-jazz-singer-and-activist-dies-at-76.html?_r=0</nowiki></ref> == Maisha ya awari == Sathima Bea Benjamin alizaliwa Beatrice Bertha Benjamin huko [[Claremont, California|Claremont]], Cape Town, Afrika Kusini. Alianza kuimba akiwa kijana katika mashindano ya vipaji na baadaye akaimba kwenye vilabu vya usiku na matukio ya kijamii. Mtindo wake wa uimbaji uliathiriwa na waimbaji maarufu kama ''Nat King Cole, Billie Holiday na Ella Fitzgerald.''<ref><nowiki>https://www.nytimes.com/2013/08/30/arts/music/sathima-bea-benjamin-jazz-singer-and-activist-dies-at-76.html?_r=0</nowiki></ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waimbaji]] [[Jamii:Watunzi]] 9vrpcor4y630f856n0d60fxy6203it7 0 255847 1610672 2026-10-24T12:27:55Z Emanuel masaki 82931 Ukurasa umeundwa 1610672 wikitext text/x-wiki '''Nimaathap''' alikuwa malkia wa Misri ya Kale, mke wa mfalme, aliyeishi katika kipindi cha mpito kutoka [[Nasaba]] ya Pili hadi Nasaba ya [[Tatu]] ya [[Misri]].<ref>{{Cite book|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/3-447-04368-7|title=Die Königsmütter des Alten Ägypten von der Frühzeit bis zum Ende der 12. Dynastie|last=Roth|first=Silke|date=2001|publisher=Harrassowitz|isbn=978-3-447-04368-7|series=Ägypten und Altes Testament|location=Wiesbaden}}</ref> Inawezekana kwamba Nimaathap alifanya kazi ya regent, yaani mtawala wa muda aliyesimamia ufalme kwa niaba ya mwanawe, [[Djoser]], hadi alipokuwa tayari kutawala mwenyewe.<ref>{{Cite web|title=Women in power B.C. 4500-1000|url=https://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower000.htm|work=www.guide2womenleaders.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Nimaathap anajulikana pia kwa kuwa na ibada ya kumuenzi baada ya kifo chake (mortuary cult) iliyoendelea kwa muda mrefu. Ibada hiyo ilikuwa sehemu ya mila za Wamisri wa Kale za kuwaheshimu na kuwaenzi watu waliokufa. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] h5fkxissq7mkun7i89sg20ztj8qm4gt 1610758 1610672 2026-10-24T13:18:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610758 wikitext text/x-wiki '''Nimaathap''' alikuwa malkia wa Misri ya Kale, mke wa mfalme, aliyeishi katika kipindi cha mpito kutoka [[Nasaba]] ya Pili hadi Nasaba ya [[Tatu]] ya [[Misri]].<ref>{{Rejea kitabu|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/3-447-04368-7|title=Die Königsmütter des Alten Ägypten von der Frühzeit bis zum Ende der 12. Dynastie|last=Roth|first=Silke|date=2001|publisher=Harrassowitz|isbn=978-3-447-04368-7|series=Ägypten und Altes Testament|location=Wiesbaden}}</ref> Inawezekana kwamba Nimaathap alifanya kazi ya regent, yaani mtawala wa muda aliyesimamia ufalme kwa niaba ya mwanawe, [[Djoser]], hadi alipokuwa tayari kutawala mwenyewe.<ref>{{Rejea tovuti|title=Women in power B.C. 4500-1000|url=https://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower000.htm|work=www.guide2womenleaders.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Nimaathap anajulikana pia kwa kuwa na ibada ya kumuenzi baada ya kifo chake (mortuary cult) iliyoendelea kwa muda mrefu. Ibada hiyo ilikuwa sehemu ya mila za Wamisri wa Kale za kuwaheshimu na kuwaenzi watu waliokufa. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] o6nh6goohl7govsjwxgm7k8g1fuojgl 0 255848 1610673 2026-10-24T12:28:13Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610673 wikitext text/x-wiki [[Faili:Eve Boswell (1964).jpg|thumb|Eve Boswell]] '''Eve Boswell''' au Éva Edith Keleti (alizaliwa [[11 Mei]] [[1922]] – [[14 Agosti]] [[1998]]) alikuwa mwimbaji wa muziki wa pop kutoka Afrika Kusini, mwenye asili ya [[Hungaria]].Kufuatia kuzuka kwa [[Vita Vikuu vya Pili vya Dunia|Vita vya Pili vya Dunia]], familia ya Boswell ilihamia [[Afrika Kusini]], ambapo walifanya kazi na Boswell Circus.<ref>{{Citation|title=Eve Boswell|date=1998-08-14|url=https://www.newspapers.com/article/the-daily-telegraph-eve-boswell/186833117/|work=The Daily Telegraph|pages=23|access-date=2026-10-24}}</ref> Baada ya miaka kadhaa nchini Afrika Kusini aliolewa, Boswell alipata ofa ya mkataba wa muda wa kufanya kazi na bendi moja nchini [[Uingereza]]. Mafanikio aliyopata Boswell kupitia mkataba huo yalimfanya hatimaye kuwa [[mwimbaji]] [[Maarifa|maarufu]] wa kujitegemea nchini Uingereza katika miaka ya [[1950]].<ref>https://www.officialcharts.com/artist/2907/eve-boswell/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1922]] [[Jamii:Waliofariki 1998]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] <references />{{Mbegu-muziki}} q0we5m93x9l6b22cc58otvdllcxfk7w 0 255849 1610675 2026-10-24T12:29:01Z Maria Mashishanga 88790 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '<nowiki>'''</nowiki>'''Ejigayehu Shibabaw<nowiki>'''</nowiki>''' (aliyezaliwa tarehe 21 Oktoba [[1974]]), anayejulikana kwa jina lake la kisanii <nowiki>'''Gigi'''</nowiki>, ni [[mwimbaji]] kutoka [[Ethiopia]]. Ameimba [muziki wa Ethiopia] akiuchanganya na [[mitindo]] mbalimbali ya muziki. Mara nyingi ameshirikiana na aliyekuwa [[mume]] wake, Bill Laswell, ambaye ni mpiga besi na mtayarishaji wa [[muziki]].<ref>{{Cite web|title=Discover the origin of Kalim...' 1610675 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>'''Ejigayehu Shibabaw<nowiki>'''</nowiki>''' (aliyezaliwa tarehe 21 Oktoba [[1974]]), anayejulikana kwa jina lake la kisanii <nowiki>'''Gigi'''</nowiki>, ni [[mwimbaji]] kutoka [[Ethiopia]]. Ameimba [muziki wa Ethiopia] akiuchanganya na [[mitindo]] mbalimbali ya muziki. Mara nyingi ameshirikiana na aliyekuwa [[mume]] wake, Bill Laswell, ambaye ni mpiga besi na mtayarishaji wa [[muziki]].<ref>{{Cite web|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya awali == Gigi alizaliwa na kukulia katika [[mji]] wa Chagni, kaskazini-magharibi mwa Ethiopia. Amesema kuwa alijifunza nyimbo za kitamaduni kutoka kwa kasisi wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia nyumbani kwa familia yake. Aliishi nchini Kenya kwa miaka kadhaa kabla ya kuhamia San Francisco, Marekani, mwaka 1998. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waamuzi wa mpira wa miguu]] [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji Filamu za Tanzania]] jzdmmpapt8jhi4f6n9jtpuj87w5nzam 1610885 1610675 2026-10-24T16:15:16Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610885 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>'''Ejigayehu Shibabaw<nowiki>'''</nowiki>''' (aliyezaliwa tarehe 21 Oktoba [[1974]]), anayejulikana kwa jina lake la kisanii <nowiki>'''Gigi'''</nowiki>, ni [[mwimbaji]] kutoka [[Ethiopia]]. Ameimba [muziki wa Ethiopia] akiuchanganya na [[mitindo]] mbalimbali ya muziki. Mara nyingi ameshirikiana na aliyekuwa [[mume]] wake, Bill Laswell, ambaye ni mpiga besi na mtayarishaji wa [[muziki]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya awali == Gigi alizaliwa na kukulia katika [[mji]] wa Chagni, kaskazini-magharibi mwa Ethiopia. Amesema kuwa alijifunza nyimbo za kitamaduni kutoka kwa kasisi wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia nyumbani kwa familia yake. Aliishi nchini Kenya kwa miaka kadhaa kabla ya kuhamia San Francisco, Marekani, mwaka 1998. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waamuzi wa mpira wa miguu]] [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji Filamu za Tanzania]] qeww3k3k3id8bemzuwi6hkv0ucv14dc 1611040 1610885 2026-10-25T07:55:17Z Riccardo Riccioni 452 1611040 wikitext text/x-wiki '''Ejigayehu Shibabaw''' (alizaliwa 21 Oktoba [[1974]]), anayejulikana kwa jina lake la kisanii '''Gigi''' , ni [[mwimbaji]] kutoka [[Ethiopia]]. Ameimba [muziki wa Ethiopia] akiuchanganya na [[mitindo]] mbalimbali ya muziki. Mara nyingi ameshirikiana na aliyekuwa [[mume]] wake, Bill Laswell, ambaye ni mpiga besi na mtayarishaji wa [[muziki]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya awali == Gigi alizaliwa na kukulia katika [[mji]] wa Chagni, kaskazini-magharibi mwa Ethiopia. Amesema kuwa alijifunza nyimbo za kitamaduni kutoka kwa kasisi wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia nyumbani kwa familia yake. Aliishi nchini Kenya kwa miaka kadhaa kabla ya kuhamia San Francisco, Marekani, mwaka 1998. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waimbaji wa Ethiopia]] gebpo94elz6i6fdc42zhnxcwemxo3zu 1611041 1611040 2026-10-25T07:55:31Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Gigi (singer)]] hadi [[Gigi (mwimbaji)]]: jina la Kiswahili 1611040 wikitext text/x-wiki '''Ejigayehu Shibabaw''' (alizaliwa 21 Oktoba [[1974]]), anayejulikana kwa jina lake la kisanii '''Gigi''' , ni [[mwimbaji]] kutoka [[Ethiopia]]. Ameimba [muziki wa Ethiopia] akiuchanganya na [[mitindo]] mbalimbali ya muziki. Mara nyingi ameshirikiana na aliyekuwa [[mume]] wake, Bill Laswell, ambaye ni mpiga besi na mtayarishaji wa [[muziki]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Maisha ya awali == Gigi alizaliwa na kukulia katika [[mji]] wa Chagni, kaskazini-magharibi mwa Ethiopia. Amesema kuwa alijifunza nyimbo za kitamaduni kutoka kwa kasisi wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia nyumbani kwa familia yake. Aliishi nchini Kenya kwa miaka kadhaa kabla ya kuhamia San Francisco, Marekani, mwaka 1998. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waimbaji wa Ethiopia]] gebpo94elz6i6fdc42zhnxcwemxo3zu 0 255850 1610676 2026-10-24T12:29:38Z Camiddo 86373 Ukurasa umeundwa 1610676 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Relief Tiy-Merenese Petrie.jpg|cheo=[[Queen consort]] of [[Egypt]]|mwenza=Pharaoh [[Setnakhte|Sethnakht]]}} '''Tiy-Merenese''', pia aliyejulikana kama Teye-Merenaset na Tiye-Mereniset (Tiy, Mpendwa wa [[mungu]] wa [[Kike'o|kike]] Isis), alikuwa [[Malkia]] [[Mkuu wa dola|Mkuu]], yaani mke mkuu wa kifalme, wa farao Setnakhte. Alikuwa pia mama wa Ramesses III, aliyekuwa [[farao]] wa [[Nasaba]] ya 20 ya [[Misri]] ya Kale. Yeye ndiye [[mke]] pekee wa Setnakhte anayejulikana hadi sasa. Alionyeshwa pamoja na mumewe kwenye jiwe la kumbukumbu (stela) lililopatikana Abydos. Katika [[jiwe]] hilo, kuhani mmoja aliyeitwa Meresyotef anaonekana akimwabudu Setnakhte na Tiy-Merenese, huku mwana wao, Ramesses III, akionyeshwa akitoa sadaka. Tiye-Merenese pia anaonekana kwenye vipande vya mawe vilivyopatikana Abydos, ambavyo vilitumiwa tena katika majengo mengine.<ref>{{Citation|title=Continuing the tradition: queens of Egypt|date=2014-09-19|url=https://doi.org/10.4324/9781315835723-7|work=The Last Queens of Egypt|pages=113–130|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-83572-3|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Ellis-Barrett |first=Louise |date=2007-05-08 |title=Chronicle of the Queens of Egypt: From Early Dynastic Times to the Death of Cleopatra |url=https://doi.org/10.1108/09504120710744682 |journal=Reference Reviews |volume=21 |issue=4 |pages=40–41 |doi=10.1108/09504120710744682 |issn=0950-4125}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Misri ya Kale]] [[Jamii:Watumishi wa Maria]] [[Jamii:Waliofariki 1010 KK]] rji98hldrpqhp1yi14qjmx63rpxuik5 1610844 1610676 2026-10-24T14:07:49Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610844 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Relief Tiy-Merenese Petrie.jpg|cheo=[[Queen consort]] of [[Egypt]]|mwenza=Pharaoh [[Setnakhte|Sethnakht]]}} '''Tiy-Merenese''', pia aliyejulikana kama Teye-Merenaset na Tiye-Mereniset (Tiy, Mpendwa wa [[mungu]] wa [[Kike'o|kike]] Isis), alikuwa [[Malkia]] [[Mkuu wa dola|Mkuu]], yaani mke mkuu wa kifalme, wa farao Setnakhte. Alikuwa pia mama wa Ramesses III, aliyekuwa [[farao]] wa [[Nasaba]] ya 20 ya [[Misri]] ya Kale. Yeye ndiye [[mke]] pekee wa Setnakhte anayejulikana hadi sasa. Alionyeshwa pamoja na mumewe kwenye jiwe la kumbukumbu (stela) lililopatikana Abydos. Katika [[jiwe]] hilo, kuhani mmoja aliyeitwa Meresyotef anaonekana akimwabudu Setnakhte na Tiy-Merenese, huku mwana wao, Ramesses III, akionyeshwa akitoa sadaka. Tiye-Merenese pia anaonekana kwenye vipande vya mawe vilivyopatikana Abydos, ambavyo vilitumiwa tena katika majengo mengine.<ref>{{Citation|title=Continuing the tradition: queens of Egypt|date=2014-09-19|url=https://doi.org/10.4324/9781315835723-7|work=The Last Queens of Egypt|pages=113–130|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-83572-3|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Ellis-Barrett |first=Louise |date=2007-05-08 |title=Chronicle of the Queens of Egypt: From Early Dynastic Times to the Death of Cleopatra |url=https://doi.org/10.1108/09504120710744682 |journal=Reference Reviews |volume=21 |issue=4 |pages=40–41 |doi=10.1108/09504120710744682 |issn=0950-4125}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Misri ya Kale]] [[Jamii:Watumishi wa Maria]] [[Jamii:Waliofariki 1010 KK]] gupo2wgxkhqiia2v8r4k3kqu1z41ft5 0 255851 1610677 2026-10-24T12:30:01Z Francakiria 45589 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rachida Triki''', anayejulikana pia kwa jina la Rachida Boubaker-Triki, alizaliwa [[24 Machi]] [[1949]]. Ni [[mwanafalsafa]], [[mwanahistoria]] wa sanaa, [[Mto Sajiloni|mkosoaji]] wa [[sanaa]] na [[msimamizi]] wa maonyesho ya sanaa kutoka [[Tunisia]].Yeye ni [[profesa]] kamili wa falsafa katika [[Chuo Kikuu cha Tunis]], nchini Tunisia. Amebobea katika falsafa ya uzuri, ambayo huchunguza uzuri, sanaa na namna watu wanavyotambua na kuthamini vitu vizuri...' 1610677 wikitext text/x-wiki '''Rachida Triki''', anayejulikana pia kwa jina la Rachida Boubaker-Triki, alizaliwa [[24 Machi]] [[1949]]. Ni [[mwanafalsafa]], [[mwanahistoria]] wa sanaa, [[Mto Sajiloni|mkosoaji]] wa [[sanaa]] na [[msimamizi]] wa maonyesho ya sanaa kutoka [[Tunisia]].Yeye ni [[profesa]] kamili wa falsafa katika [[Chuo Kikuu cha Tunis]], nchini Tunisia. Amebobea katika falsafa ya uzuri, ambayo huchunguza uzuri, sanaa na namna watu wanavyotambua na kuthamini vitu vizuri katika maisha.<ref name=":1">{{Cite web|title=Rachida Triki|url=https://www.paris-art.com/rachida-triki/|work=Paris Art|date=2011-10-26|accessdate=2026-10-24|language=fr-FR}}</ref> == Elimu na kazi == Rachida Triki alihitimu masomo yake katika Chuo Kikuu cha Paris 1 Panthéon-Sorbonne, nchini [[Ufaransa]], mwaka [[1971]]. Tasnifu yake ilikuwa na kichwa ''Aesthetics and Politics at the Renaissance'', kinachomaanisha Falsafa ya Uzuri na Siasa katika Kipindi cha Renaissance. Tasnifu hiyo ilisimamiwa na Hélène Vedrine.Mwaka [[1983]], alipata [[shahada ya uzamivu]] katika chuo hicho hicho. Mwaka [[2001]], alipata sifa ya juu ya kitaaluma katika falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Paris 8, chini ya usimamizi wa Patrice Vermeren.Tangu mwaka [[2010]], Triki amekuwa profesa kamili wa falsafa katika Chuo Kikuu cha Tunis, nchini Tunisia.<ref name=":2">{{Cite web|title=Nominators|url=https://prix.pictet.com/nominators|work=Prix Pictet|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Viongozi na nafasi zake katika mashirika == Rachida Triki ndiye mwanzilishi na rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, kinachojulikana kwa kifupi kama ATEP. Pia, anashikilia nafasi mbalimbali katika mashirika ya kimataifa: * Makamu wa rais wa Jumuiya ya Kimataifa ya Ushairi (SIP). * Mwanachama wa bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Ulaya na Mediterania ya Historia ya Sanaa na Falsafa ya Uzuri (AEPHAE). * Mwakilishi katika bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Kimataifa ya Falsafa ya Uzuri (IAA). == Kazi yake katika sanaa == Mbali na kazi yake ya falsafa, Triki ni mkosoaji wa sanaa na msimamizi wa maonyesho ya sanaa, aliyebobea katika sanaa ya Afrika Kaskazini.Mwaka [[1994]], alishiriki kutengeneza mfululizo wa vipindi 24 vya makala za video zilizowaonyesha wachoraji wa Tunisia wakiwa katika maeneo yao ya kufanyia kazi.Pia, amesimamia maonyesho mengi ya sanaa ya kimataifa barani Ulaya na Afrika. Aidha, amekuwa akitoa ushauri kwa taasisi zinazosaidia kuendeleza sanaa za kuona na kupendekeza wasanii wanaostahili kuwania tuzo mbalimbali za kimataifa.Aliwahi kuwa mshauri wa Kamel Lazaar Foundation na kupendekeza wasanii kwa ajili ya tuzo za Prix Pictet za mwaka 2013 na Prince Claus Awards za mwaka 2013.<ref name=":2" /> == Machapisho na mikutano ya sanaa == Rachida Triki ameandaa mikutano mingi ya kimataifa kuhusu changamoto na masuala ya kisasa yanayohusu ubunifu katika sanaa.Pia, ameandika vitabu na makala kuhusu masuala hayo. Aidha, ni mwanachama wa bodi za wahariri wa machapisho yanayojulikana kama Recherches poïétiques na Art’in.<ref name=":1" /> == Mchango wake wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011 == Wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011, Rachida Triki, akiwa rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, alianzisha wito wa kuhimiza mabadiliko katika sekta ya utamaduni. Wito huo ulilenga mambo matatu muhimu: * Kuweka utamaduni wazi kwa wananchi wote na kuhimiza demokrasia katika masuala ya utamaduni. * Kusaidia ukosoaji wa sanaa ulio huru na usioingiliwa na mamlaka. * Kuwatia moyo wasanii vijana na mashirika yasiyo ya kiserikali yanayojihusisha na utamaduni. Kwa ujumla, Rachida Triki ni msomi na mtaalamu wa sanaa aliyechangia maendeleo ya falsafa, ukosoaji wa sanaa na usimamizi wa maonyesho ya sanaa, huku akihimiza uhuru wa ubunifu na upatikanaji wa utamaduni kwa watu wote.<ref name=":2" /> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Wanafalsafa]] [[Jamii:Wanahistoria]] tmx9cusynapflvp0v3ygy178cjs5zvt 1610679 1610677 2026-10-24T12:30:38Z Francakiria 45589 1610679 wikitext text/x-wiki '''Rachida Triki''', anayejulikana pia kwa jina la Rachida Boubaker-Triki, alizaliwa [[24 Machi]] [[1949]]. Ni [[mwanafalsafa]], [[mwanahistoria]] wa sanaa, [[Mto Sajiloni|mkosoaji]] wa [[sanaa]] na [[msimamizi]] wa maonyesho ya sanaa kutoka [[Tunisia]].Yeye ni [[profesa]] kamili wa falsafa katika [[Chuo Kikuu cha Tunis]], nchini Tunisia. Amebobea katika falsafa ya uzuri, ambayo huchunguza uzuri, sanaa na namna watu wanavyotambua na kuthamini vitu vizuri katika maisha.<ref name=":1">{{Cite web|title=Rachida Triki|url=https://www.paris-art.com/rachida-triki/|work=Paris Art|date=2011-10-26|accessdate=2026-10-24|language=fr-FR}}</ref> == Elimu na kazi == Rachida Triki alihitimu masomo yake katika Chuo Kikuu cha Paris 1 Panthéon-Sorbonne, nchini [[Ufaransa]], mwaka [[1971]]. Tasnifu yake ilikuwa na kichwa ''Aesthetics and Politics at the Renaissance'', kinachomaanisha Falsafa ya Uzuri na Siasa katika Kipindi cha Renaissance. Tasnifu hiyo ilisimamiwa na Hélène Vedrine.Mwaka [[1983]], alipata [[shahada ya uzamivu]] katika chuo hicho hicho. Mwaka [[2001]], alipata sifa ya juu ya kitaaluma katika falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Paris 8, chini ya usimamizi wa Patrice Vermeren.Tangu mwaka [[2010]], Triki amekuwa profesa kamili wa falsafa katika Chuo Kikuu cha Tunis, nchini Tunisia.<ref name=":2">{{Cite web|title=Nominators|url=https://prix.pictet.com/nominators|work=Prix Pictet|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Viongozi na nafasi zake katika mashirika == Rachida Triki ndiye mwanzilishi na rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, kinachojulikana kwa kifupi kama ATEP. Pia, anashikilia nafasi mbalimbali katika mashirika ya kimataifa: * Makamu wa rais wa Jumuiya ya Kimataifa ya Ushairi (SIP). * Mwanachama wa bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Ulaya na Mediterania ya Historia ya Sanaa na Falsafa ya Uzuri (AEPHAE). * Mwakilishi katika bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Kimataifa ya Falsafa ya Uzuri (IAA). == Kazi yake katika sanaa == Mbali na kazi yake ya falsafa, Triki ni mkosoaji wa sanaa na msimamizi wa maonyesho ya sanaa, aliyebobea katika sanaa ya Afrika Kaskazini.Mwaka [[1994]], alishiriki kutengeneza mfululizo wa vipindi 24 vya makala za video zilizowaonyesha wachoraji wa Tunisia wakiwa katika maeneo yao ya kufanyia kazi.Pia, amesimamia maonyesho mengi ya sanaa ya kimataifa barani Ulaya na Afrika. Aidha, amekuwa akitoa ushauri kwa taasisi zinazosaidia kuendeleza sanaa za kuona na kupendekeza wasanii wanaostahili kuwania tuzo mbalimbali za kimataifa.Aliwahi kuwa mshauri wa Kamel Lazaar Foundation na kupendekeza wasanii kwa ajili ya tuzo za Prix Pictet za mwaka 2013 na Prince Claus Awards za mwaka 2013.<ref name=":2" /> == Machapisho na mikutano ya sanaa == Rachida Triki ameandaa mikutano mingi ya kimataifa kuhusu changamoto na masuala ya kisasa yanayohusu ubunifu katika sanaa.Pia, ameandika vitabu na makala kuhusu masuala hayo. Aidha, ni mwanachama wa bodi za wahariri wa machapisho yanayojulikana kama Recherches poïétiques na Art’in.<ref name=":1" /> == Mchango wake wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011 == Wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011, Rachida Triki, akiwa rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, alianzisha wito wa kuhimiza mabadiliko katika sekta ya utamaduni. Wito huo ulilenga mambo matatu muhimu: * Kuweka utamaduni wazi kwa wananchi wote na kuhimiza demokrasia katika masuala ya utamaduni. * Kusaidia ukosoaji wa sanaa ulio huru na usioingiliwa na mamlaka. * Kuwatia moyo wasanii vijana na mashirika yasiyo ya kiserikali yanayojihusisha na utamaduni. Kwa ujumla, Rachida Triki ni msomi na mtaalamu wa sanaa aliyechangia maendeleo ya falsafa, ukosoaji wa sanaa na usimamizi wa maonyesho ya sanaa, huku akihimiza uhuru wa ubunifu na upatikanaji wa utamaduni kwa watu wote.<ref name=":2" /> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Wanafalsafa]] [[Jamii:Wanahistoria]] <references />{{Mbegu-mtu}} 1ij7xrcjbvk3r1fmcgmdmrb1dlt0fk7 1610787 1610679 2026-10-24T13:36:19Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610787 wikitext text/x-wiki '''Rachida Triki''', anayejulikana pia kwa jina la Rachida Boubaker-Triki, alizaliwa [[24 Machi]] [[1949]]. Ni [[mwanafalsafa]], [[mwanahistoria]] wa sanaa, [[Mto Sajiloni|mkosoaji]] wa [[sanaa]] na [[msimamizi]] wa maonyesho ya sanaa kutoka [[Tunisia]].Yeye ni [[profesa]] kamili wa falsafa katika [[Chuo Kikuu cha Tunis]], nchini Tunisia. Amebobea katika falsafa ya uzuri, ambayo huchunguza uzuri, sanaa na namna watu wanavyotambua na kuthamini vitu vizuri katika maisha.<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Rachida Triki|url=https://www.paris-art.com/rachida-triki/|work=Paris Art|date=2011-10-26|accessdate=2026-10-24|language=fr-FR}}</ref> == Elimu na kazi == Rachida Triki alihitimu masomo yake katika Chuo Kikuu cha Paris 1 Panthéon-Sorbonne, nchini [[Ufaransa]], mwaka [[1971]]. Tasnifu yake ilikuwa na kichwa ''Aesthetics and Politics at the Renaissance'', kinachomaanisha Falsafa ya Uzuri na Siasa katika Kipindi cha Renaissance. Tasnifu hiyo ilisimamiwa na Hélène Vedrine.Mwaka [[1983]], alipata [[shahada ya uzamivu]] katika chuo hicho hicho. Mwaka [[2001]], alipata sifa ya juu ya kitaaluma katika falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Paris 8, chini ya usimamizi wa Patrice Vermeren.Tangu mwaka [[2010]], Triki amekuwa profesa kamili wa falsafa katika Chuo Kikuu cha Tunis, nchini Tunisia.<ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Nominators|url=https://prix.pictet.com/nominators|work=Prix Pictet|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Viongozi na nafasi zake katika mashirika == Rachida Triki ndiye mwanzilishi na rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, kinachojulikana kwa kifupi kama ATEP. Pia, anashikilia nafasi mbalimbali katika mashirika ya kimataifa: * Makamu wa rais wa Jumuiya ya Kimataifa ya Ushairi (SIP). * Mwanachama wa bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Ulaya na Mediterania ya Historia ya Sanaa na Falsafa ya Uzuri (AEPHAE). * Mwakilishi katika bodi ya uongozi ya Jumuiya ya Kimataifa ya Falsafa ya Uzuri (IAA). == Kazi yake katika sanaa == Mbali na kazi yake ya falsafa, Triki ni mkosoaji wa sanaa na msimamizi wa maonyesho ya sanaa, aliyebobea katika sanaa ya Afrika Kaskazini.Mwaka [[1994]], alishiriki kutengeneza mfululizo wa vipindi 24 vya makala za video zilizowaonyesha wachoraji wa Tunisia wakiwa katika maeneo yao ya kufanyia kazi.Pia, amesimamia maonyesho mengi ya sanaa ya kimataifa barani Ulaya na Afrika. Aidha, amekuwa akitoa ushauri kwa taasisi zinazosaidia kuendeleza sanaa za kuona na kupendekeza wasanii wanaostahili kuwania tuzo mbalimbali za kimataifa.Aliwahi kuwa mshauri wa Kamel Lazaar Foundation na kupendekeza wasanii kwa ajili ya tuzo za Prix Pictet za mwaka 2013 na Prince Claus Awards za mwaka 2013.<ref name=":2" /> == Machapisho na mikutano ya sanaa == Rachida Triki ameandaa mikutano mingi ya kimataifa kuhusu changamoto na masuala ya kisasa yanayohusu ubunifu katika sanaa.Pia, ameandika vitabu na makala kuhusu masuala hayo. Aidha, ni mwanachama wa bodi za wahariri wa machapisho yanayojulikana kama Recherches poïétiques na Art’in.<ref name=":1" /> == Mchango wake wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011 == Wakati wa mapinduzi ya Tunisia mwaka 2011, Rachida Triki, akiwa rais wa Chama cha Tunisia cha Falsafa ya Uzuri na Ushairi, alianzisha wito wa kuhimiza mabadiliko katika sekta ya utamaduni. Wito huo ulilenga mambo matatu muhimu: * Kuweka utamaduni wazi kwa wananchi wote na kuhimiza demokrasia katika masuala ya utamaduni. * Kusaidia ukosoaji wa sanaa ulio huru na usioingiliwa na mamlaka. * Kuwatia moyo wasanii vijana na mashirika yasiyo ya kiserikali yanayojihusisha na utamaduni. Kwa ujumla, Rachida Triki ni msomi na mtaalamu wa sanaa aliyechangia maendeleo ya falsafa, ukosoaji wa sanaa na usimamizi wa maonyesho ya sanaa, huku akihimiza uhuru wa ubunifu na upatikanaji wa utamaduni kwa watu wote.<ref name=":2" /> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Wanafalsafa]] [[Jamii:Wanahistoria]] <references />{{Mbegu-mtu}} gjwcbp6iygf1m19b2yjyuvkdkn3th3a 0 255852 1610678 2026-10-24T12:30:07Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610678 wikitext text/x-wiki '''Asha Gigi Roba''' (alizaliwa [[15 Oktoba]] [[1973]]) ni [[mwanariadha]] wa mbio ndefu kutoka [[Ethiopia]], anayejikita zaidi katika mbio za [[marathoni]]. Rekodi yake binafsi bora ni saa 2:26:05, aliyoiweka mwaka [[2004]] katika Marathoni ya [[Paris]], ambako alimaliza katika nafasi ya pili. Aliiwakilisha Ethiopia katika mashindano hayo kwenye [[Michezo ya Olimpiki]] ya Majira ya Kiangazi ya mwaka 2004 na Mashindano ya Dunia ya Riadha ya mwaka [[2003]] na [[2005]]. Pia ameshinda Marathoni ya ''Toronto Waterfront'' na Marathoni ya Florence. Mwanzoni mwa taaluma yake katika miaka ya [[1990]], alishinda [[medali]] za timu akiwa na timu ya Ethiopia katika Mashindano ya Dunia ya Mbio za Nchi Kavu ya ''IAAF'' na Mashindano ya Dunia ya Mbio za Kupokezana Barabarani. == Kazi yake == Alianza taaluma yake kama mwanariadha wa mbio za nchi kavu. Mwaka [[1994]], alishinda medali ya fedha akiwa sehemu ya timu ya [[wanawake]] ya Ethiopia katika Mashindano ya Dunia ya Mbio za Kupokezana Barabarani ya IAAF. Pia alishinda medali ya fedha ya timu katika Mashindano ya Dunia ya Mbio za Nchi Kavu ya IAAF ya mwaka 1994, baada ya kumaliza katika nafasi ya 19 katika mbio ndefu. Alichaguliwa kuwa sehemu ya timu ya taifa katika Mashindano ya [[Dunia]] ya Mbio za Nchi Kavu ya IAAF ya mwaka [[1996]], lakini wakati huo alimaliza katika nafasi ya 43 kwa jumla.<ref>https://worldathletics.org/athletes/-/14259834</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200418102149/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gi/asha-gigi-1.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1973]] [[Jamii:Wanariadha wa Ethiopia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} 97vf2y33x3sxgy125atuzp9htoa3mmh 0 255853 1610680 2026-10-24T12:31:05Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha kulasa mpya 1610680 wikitext text/x-wiki '''Valdimira da Silva Tavares''' ni [[Siasa|mwanasiasa]] kutoka [[nchi]] ya São Tomé na Príncipe.<ref>{{Cite web|title=Uganda’s purse is in female hands at last|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/20/683995|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2026-10-24}}</ref> Alikuwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi ya [[Waziri]] wa [[Kilimo]] na [[Maendeleo]] ya Vijijini nchini humo. Alihudumu katika nafasi hiyo kuanzia mwaka 2007 hadi 2008.<ref>{{Cite web|title=Uganda’s purse is in female hands at last|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/20/683995|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2026-10-24}}</ref>Aliyemrithi katika nafasi hiyo alikuwa Ângela Viegas Santiago, ambaye pia alikuwa [[mwanamke]]. == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Siasa]] 9mur97dejgrubhqeb6rnbidutihz47o 1610854 1610680 2026-10-24T14:18:30Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610854 wikitext text/x-wiki '''Valdimira da Silva Tavares''' ni [[Siasa|mwanasiasa]] kutoka [[nchi]] ya São Tomé na Príncipe.<ref>{{Rejea tovuti|title=Uganda’s purse is in female hands at last|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/20/683995|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2026-10-24}}</ref> Alikuwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi ya [[Waziri]] wa [[Kilimo]] na [[Maendeleo]] ya Vijijini nchini humo. Alihudumu katika nafasi hiyo kuanzia mwaka 2007 hadi 2008.<ref>{{Rejea tovuti|title=Uganda’s purse is in female hands at last|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/20/683995|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2026-10-24}}</ref>Aliyemrithi katika nafasi hiyo alikuwa Ângela Viegas Santiago, ambaye pia alikuwa [[mwanamke]]. == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Siasa]] sgee95wrngshpqoxby2zy3dq795yo6x 0 255854 1610681 2026-10-24T12:32:01Z Northern empire tz 93395 mabadiliko 1610681 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 5.png|thumb|Ruby anatumbuiza mwaka 2023]] [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 6.png|thumb|Ruby (mwimbaji wa misri)]] '''Rania Hussein Mohamed Tawfik'''<ref>{{Cite web|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref> (aliyezaliwa [[8 Oktoba|Oktoba 8]], [[1981]]), anayefahamika kama Ruby, ni [[mwimbaji]], [[mwigizaji]], na [[mwanamitindo]] wa zamani kutoka [[Misri]], ambaye alipata umaarufu mkubwa kupitia [[wimbo]] wake wa kwanza uitwao "Enta Aref Leih" ("Unajua Kwa Nini?") mwaka 2003<ref>https://web.archive.org/web/20150924170532/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2830800255.html</ref>. == '''wasifu''' == Ruby alizaliwa mwaka [[1981]] katika kitongoji cha wafanyakazi jijini [[kairo]]. Asili yake inatokea katika Mkoa wa [[Asyut]] nchini [[Misri]] ya Juu<ref name=":1">{{Cite web|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ruby: The Making of a Star|url=https://arabmediasociety.com/ruby-the-making-of-a-star/|work=Arab Media & Society|date=2005-03-01|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Brooke Comer}}</ref>. '''Mafanikio ya mapema kama mwanamuziki''' [[Video]] ya kwanza ya muziki ya wimbo wake wa kwanza "Enta Aref Leih" (2003), iliongozwa na Sherif Sabri na ikawa gumzo kubwa katika vituo vingi vya muziki vya [[satelaiti]] katika [[Mashariki ya Kati|Mashariki ya Kat]]<nowiki/>i wakati wa kiangazi cha [[2003]] na kumletea Ruby umaarufu<ref name=":1" />. == '''Orodha ya kazi za muziki zilizorekodiwa na msanii''' == Albamu * ''Eba'a Abelni'' ([[2004]]) * ''Fein Habibi'' ([[2005]]) * ''Meshit Wara Ehsasi'' ([[2007]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Alhubu Iih'' ([[2026]])<ref>{{Cite web|title="مش مغرورة".. أغنية روبي الجديدة ضمن ألبومها "الحب إيه"|url=https://www.gomhuriaonline.com/1782711|work=بوابة الجمهورية|date=2026-07-17|accessdate=2026-10-24|language=ar-eg}}</ref> singles * ''Enta Aref Leh'' ([[2003]]) * ''Leih Beydary Keda'' ([[2004]]) * ''Yal Remoush'' ([[2008]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Ana Laww Za'lana'' ([[2021]]) * ''Albi Plastic'' ([[2021]]) * ''Hetta Tanya'' (Harout Zadikian Remix) ([[2021]]) * ''Nemt Nenna'' ([[2022]]) * ''Mesh Maghrora'' ([[2026]])<ref>{{Cite web|title=روبي تشعل أجواء الصيف بميني ألبوم &laquo;الحب إيه&raquo; وتتصدر التريند بعد طرحه|url=https://al-ain.com/article/ruby-heats-up-summe-album-elhob-eih|work=العين الإخبارية|date=2026-07-13|accessdate=2026-10-24|language=ar|author=العين الإخبارية}}</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Misri]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika]] [[Jamii:Wanamuziki wa Misri]] mxvbozle1vft65svbqvzhrx8jyykjh3 1610703 1610681 2026-10-24T12:44:16Z Reine Cali 85259 Reine Cali alihamisha ukurasa wa [[Ruby (Egyptian singer)]] hadi [[Ruby (Mwimbaji wa Misri)]] 1610681 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 5.png|thumb|Ruby anatumbuiza mwaka 2023]] [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 6.png|thumb|Ruby (mwimbaji wa misri)]] '''Rania Hussein Mohamed Tawfik'''<ref>{{Cite web|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref> (aliyezaliwa [[8 Oktoba|Oktoba 8]], [[1981]]), anayefahamika kama Ruby, ni [[mwimbaji]], [[mwigizaji]], na [[mwanamitindo]] wa zamani kutoka [[Misri]], ambaye alipata umaarufu mkubwa kupitia [[wimbo]] wake wa kwanza uitwao "Enta Aref Leih" ("Unajua Kwa Nini?") mwaka 2003<ref>https://web.archive.org/web/20150924170532/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2830800255.html</ref>. == '''wasifu''' == Ruby alizaliwa mwaka [[1981]] katika kitongoji cha wafanyakazi jijini [[kairo]]. Asili yake inatokea katika Mkoa wa [[Asyut]] nchini [[Misri]] ya Juu<ref name=":1">{{Cite web|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ruby: The Making of a Star|url=https://arabmediasociety.com/ruby-the-making-of-a-star/|work=Arab Media & Society|date=2005-03-01|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Brooke Comer}}</ref>. '''Mafanikio ya mapema kama mwanamuziki''' [[Video]] ya kwanza ya muziki ya wimbo wake wa kwanza "Enta Aref Leih" (2003), iliongozwa na Sherif Sabri na ikawa gumzo kubwa katika vituo vingi vya muziki vya [[satelaiti]] katika [[Mashariki ya Kati|Mashariki ya Kat]]<nowiki/>i wakati wa kiangazi cha [[2003]] na kumletea Ruby umaarufu<ref name=":1" />. == '''Orodha ya kazi za muziki zilizorekodiwa na msanii''' == Albamu * ''Eba'a Abelni'' ([[2004]]) * ''Fein Habibi'' ([[2005]]) * ''Meshit Wara Ehsasi'' ([[2007]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Alhubu Iih'' ([[2026]])<ref>{{Cite web|title="مش مغرورة".. أغنية روبي الجديدة ضمن ألبومها "الحب إيه"|url=https://www.gomhuriaonline.com/1782711|work=بوابة الجمهورية|date=2026-07-17|accessdate=2026-10-24|language=ar-eg}}</ref> singles * ''Enta Aref Leh'' ([[2003]]) * ''Leih Beydary Keda'' ([[2004]]) * ''Yal Remoush'' ([[2008]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Ana Laww Za'lana'' ([[2021]]) * ''Albi Plastic'' ([[2021]]) * ''Hetta Tanya'' (Harout Zadikian Remix) ([[2021]]) * ''Nemt Nenna'' ([[2022]]) * ''Mesh Maghrora'' ([[2026]])<ref>{{Cite web|title=روبي تشعل أجواء الصيف بميني ألبوم &laquo;الحب إيه&raquo; وتتصدر التريند بعد طرحه|url=https://al-ain.com/article/ruby-heats-up-summe-album-elhob-eih|work=العين الإخبارية|date=2026-07-13|accessdate=2026-10-24|language=ar|author=العين الإخبارية}}</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Misri]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika]] [[Jamii:Wanamuziki wa Misri]] mxvbozle1vft65svbqvzhrx8jyykjh3 1610803 1610703 2026-10-24T13:43:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 5 template(s) replaced. 1610803 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 5.png|thumb|Ruby anatumbuiza mwaka 2023]] [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 6.png|thumb|Ruby (mwimbaji wa misri)]] '''Rania Hussein Mohamed Tawfik'''<ref>{{Rejea tovuti|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref> (aliyezaliwa [[8 Oktoba|Oktoba 8]], [[1981]]), anayefahamika kama Ruby, ni [[mwimbaji]], [[mwigizaji]], na [[mwanamitindo]] wa zamani kutoka [[Misri]], ambaye alipata umaarufu mkubwa kupitia [[wimbo]] wake wa kwanza uitwao "Enta Aref Leih" ("Unajua Kwa Nini?") mwaka 2003<ref>https://web.archive.org/web/20150924170532/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2830800255.html</ref>. == '''wasifu''' == Ruby alizaliwa mwaka [[1981]] katika kitongoji cha wafanyakazi jijini [[kairo]]. Asili yake inatokea katika Mkoa wa [[Asyut]] nchini [[Misri]] ya Juu<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Ruby: The Making of a Star|url=https://arabmediasociety.com/ruby-the-making-of-a-star/|work=Arab Media & Society|date=2005-03-01|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Brooke Comer}}</ref>. '''Mafanikio ya mapema kama mwanamuziki''' [[Video]] ya kwanza ya muziki ya wimbo wake wa kwanza "Enta Aref Leih" (2003), iliongozwa na Sherif Sabri na ikawa gumzo kubwa katika vituo vingi vya muziki vya [[satelaiti]] katika [[Mashariki ya Kati|Mashariki ya Kat]]<nowiki/>i wakati wa kiangazi cha [[2003]] na kumletea Ruby umaarufu<ref name=":1" />. == '''Orodha ya kazi za muziki zilizorekodiwa na msanii''' == Albamu * ''Eba'a Abelni'' ([[2004]]) * ''Fein Habibi'' ([[2005]]) * ''Meshit Wara Ehsasi'' ([[2007]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Alhubu Iih'' ([[2026]])<ref>{{Rejea tovuti|title="مش مغرورة".. أغنية روبي الجديدة ضمن ألبومها "الحب إيه"|url=https://www.gomhuriaonline.com/1782711|work=بوابة الجمهورية|date=2026-07-17|accessdate=2026-10-24|language=ar-eg}}</ref> singles * ''Enta Aref Leh'' ([[2003]]) * ''Leih Beydary Keda'' ([[2004]]) * ''Yal Remoush'' ([[2008]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Ana Laww Za'lana'' ([[2021]]) * ''Albi Plastic'' ([[2021]]) * ''Hetta Tanya'' (Harout Zadikian Remix) ([[2021]]) * ''Nemt Nenna'' ([[2022]]) * ''Mesh Maghrora'' ([[2026]])<ref>{{Rejea tovuti|title=روبي تشعل أجواء الصيف بميني ألبوم &laquo;الحب إيه&raquo; وتتصدر التريند بعد طرحه|url=https://al-ain.com/article/ruby-heats-up-summe-album-elhob-eih|work=العين الإخبارية|date=2026-07-13|accessdate=2026-10-24|language=ar|author=العين الإخبارية}}</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Misri]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika]] [[Jamii:Wanamuziki wa Misri]] jik9tb971qr4ygky5toc21e832pi5qi 1611044 1610803 2026-10-25T07:55:57Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ruby (Mwimbaji wa Misri)]] hadi [[Ruby (mwimbaji wa Misri)]]: urahisi wa kuupata 1610803 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 5.png|thumb|Ruby anatumbuiza mwaka 2023]] [[Faili:Ruby (Egyptian Singer) 6.png|thumb|Ruby (mwimbaji wa misri)]] '''Rania Hussein Mohamed Tawfik'''<ref>{{Rejea tovuti|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref> (aliyezaliwa [[8 Oktoba|Oktoba 8]], [[1981]]), anayefahamika kama Ruby, ni [[mwimbaji]], [[mwigizaji]], na [[mwanamitindo]] wa zamani kutoka [[Misri]], ambaye alipata umaarufu mkubwa kupitia [[wimbo]] wake wa kwanza uitwao "Enta Aref Leih" ("Unajua Kwa Nini?") mwaka 2003<ref>https://web.archive.org/web/20150924170532/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2830800255.html</ref>. == '''wasifu''' == Ruby alizaliwa mwaka [[1981]] katika kitongoji cha wafanyakazi jijini [[kairo]]. Asili yake inatokea katika Mkoa wa [[Asyut]] nchini [[Misri]] ya Juu<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=icon news:صعيدية ومنعت أمها من الزواج.. حكايات روبى من صدفة الشهرة لمقاطعة العيلة..|url=https://iconnews.net/post/104287/|work=iconnews.net|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Ruby: The Making of a Star|url=https://arabmediasociety.com/ruby-the-making-of-a-star/|work=Arab Media & Society|date=2005-03-01|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Brooke Comer}}</ref>. '''Mafanikio ya mapema kama mwanamuziki''' [[Video]] ya kwanza ya muziki ya wimbo wake wa kwanza "Enta Aref Leih" (2003), iliongozwa na Sherif Sabri na ikawa gumzo kubwa katika vituo vingi vya muziki vya [[satelaiti]] katika [[Mashariki ya Kati|Mashariki ya Kat]]<nowiki/>i wakati wa kiangazi cha [[2003]] na kumletea Ruby umaarufu<ref name=":1" />. == '''Orodha ya kazi za muziki zilizorekodiwa na msanii''' == Albamu * ''Eba'a Abelni'' ([[2004]]) * ''Fein Habibi'' ([[2005]]) * ''Meshit Wara Ehsasi'' ([[2007]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Alhubu Iih'' ([[2026]])<ref>{{Rejea tovuti|title="مش مغرورة".. أغنية روبي الجديدة ضمن ألبومها "الحب إيه"|url=https://www.gomhuriaonline.com/1782711|work=بوابة الجمهورية|date=2026-07-17|accessdate=2026-10-24|language=ar-eg}}</ref> singles * ''Enta Aref Leh'' ([[2003]]) * ''Leih Beydary Keda'' ([[2004]]) * ''Yal Remoush'' ([[2008]]) * ''Hetta Tanya'' ([[2021]]) * ''Ana Laww Za'lana'' ([[2021]]) * ''Albi Plastic'' ([[2021]]) * ''Hetta Tanya'' (Harout Zadikian Remix) ([[2021]]) * ''Nemt Nenna'' ([[2022]]) * ''Mesh Maghrora'' ([[2026]])<ref>{{Rejea tovuti|title=روبي تشعل أجواء الصيف بميني ألبوم &laquo;الحب إيه&raquo; وتتصدر التريند بعد طرحه|url=https://al-ain.com/article/ruby-heats-up-summe-album-elhob-eih|work=العين الإخبارية|date=2026-07-13|accessdate=2026-10-24|language=ar|author=العين الإخبارية}}</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Misri]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika]] [[Jamii:Wanamuziki wa Misri]] jik9tb971qr4ygky5toc21e832pi5qi 0 255855 1610682 2026-10-24T12:32:05Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610682 wikitext text/x-wiki '''Naparaye''' alikuwa malkia wa [[Kinubi]] (Nubia) aliyeishi katika kipindi cha Nasaba ya 25 ya Misri ya Kale. Naparaye alikuwa binti wa Mfalme Piye na dada pamoja na mke wa [[Mfalme]] Taharqa. Alikuwa na vyeo kadhaa, vikiwemo: [[Mkuu wa dola|Mkuu]] wa Neema (Great of Grace – wrt im3t). Mkuu wa Sifa (Great of Praises – wrt hzwt). Mpendwa wa Upendo (Sweet of Love – bnrt mrwt). Mke wa Mfalme (King’s Wife – hmt niswt), ingawa haijulikani kwa uhakika kama alikuwa na cheo cha ziada cha “Mkuu.” [[Bibi]] wa Nchi Mbili (Lady of the Two Lands). Marejeo<ref>{{Citation|title=Naparaye|date=2026-07-21|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Naparaye&oldid=1365245522|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> [[Jamii:Watu wa Afrika]] gczklvoph6x6zrncozwtoy0v7xxqcxs 1611112 1610682 2026-10-25T11:06:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611112 wikitext text/x-wiki '''Naparaye''' alikuwa malkia wa [[Kinubi]] (Nubia) aliyeishi katika kipindi cha Nasaba ya 25 ya Misri ya Kale. Naparaye alikuwa binti wa Mfalme Piye na dada pamoja na mke wa [[Mfalme]] Taharqa. Alikuwa na vyeo kadhaa, vikiwemo: [[Mkuu wa dola|Mkuu]] wa Neema (Great of Grace – wrt im3t). Mkuu wa Sifa (Great of Praises – wrt hzwt). Mpendwa wa Upendo (Sweet of Love – bnrt mrwt). Mke wa Mfalme (King’s Wife – hmt niswt), ingawa haijulikani kwa uhakika kama alikuwa na cheo cha ziada cha “Mkuu.” [[Bibi]] wa Nchi Mbili (Lady of the Two Lands). Marejeo<ref>{{Citation|title=Naparaye|date=2026-07-21|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Naparaye&oldid=1365245522|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> [[Jamii:Watu wa Afrika]] == Marejeo == {{Marejeo}} nsavr3rn6vsozezv7l9ztzgj1e89x1n 0 255856 1610684 2026-10-24T12:32:45Z ROBART MAZUA 92021 Ukurasa ulioanzishwa 1610684 wikitext text/x-wiki '''Maria de Barros''' alizaliwa tarehe 3 [[Februari]] [[1961]], mjini [[Dakar]], [[Senegal]] ni [[mwimbaji]] anayehusishwa zaidi na nchi ya [[Cabo Verde|Cape Verde]], ambayo ndiyo [[nchi]] ya [[asili]] ya wazazi wake. Alikulia mjini Nouakchott, [[Mauritania]]. Alipokuwa na umri wa miaka 11, alihamia Marekani na kuishi mjini Providence, [[Rhode Island]], pamoja na ndugu zake wanne. Akiwa huko, alianza kuimarisha Akiwa huko alianza kuimarisha uhusiano wake na urithi wa [[utamaduni]] wake kupitia [[jamii]] ya watu wa [[Cape Verde]] aliokuwa wakiishi eneo hilo. Ameolewa na Mel Wilson Jr., mpiga [[gitaa]] la besi ambaye ni [[mwanamuziki]] wa kundi la Toots and the Maytals. Maria de Barros anamchukulia Cesária Évora kama [[mama]] yake wa kiroho (godmother) na [[Binadamu|mtu]] anayempa msukumo katika [[muziki]]. Kwa sababu hiyo, muziki wake unaathiriwa na [[Mitindo|mtindo]] wa Morna, [[muziki]] wa [[jadi]] wa [[Cabo Verde|Cape Verde]]. Pia, [[muziki]] wake una [[mvuto]] wa [[muziki]] wa [[Kilatini]] na Salsa. Mbali na Cesária Évora, anapenda pia [[muziki]] wa Stevie Wonder, Whitney Houston, Willy Chirino na Sting. Maria ana uwezo wa kuzungumza [[lugha]] kadhaa kwa [[ufasaha]] na amerekodi [[Wimbo|nyimbo]] katika [[lugha]] mbalimbali, zikiwemo:[[Kireno]], lugha yake ya [[asili]], Kriolu, [[lugha]] ya [[Cape Verde]] [[Kifaransa]], [[Kihispania]], [[Kijerumani]], [[Kiingereza]]. Mwaka [[2008]], alifanya [[ziara]] ya kimuziki barani [[Ulaya]]. Katika majira ya [[kiangazi]] ya [[mwaka]] huo, pia alitumbuiza katika [[bustani]] za Petronello Gardens, zilizopo Princeton, [[New Jersey]], [[Marekani]].<ref>{{Citation|title=Essence (magazine)|date=2026-08-13|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Essence_(magazine)&oldid=1369234719|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Entourage (American TV series)|date=2026-10-16|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Entourage_(American_TV_series)&oldid=1380629447|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=NAACP Image Awards|date=2026-09-26|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=NAACP_Image_Awards&oldid=1376793491|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Cabo Verde Music Awards|date=2024-05-22|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cabo_Verde_Music_Awards&oldid=1225121330|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waimbaji]] buokzybn8kbkpgl3lowhbt5qs82hj3s 0 255857 1610687 2026-10-24T12:34:34Z GUGA45 93411 kuanzisha makala 1610687 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Paulina Chiziane|tarehe ya kuzaliwa=born 4 June 1955}} '''Paulina Chiziane''' ni mwandishi mashuhuri wa '''[[Msumbiji]]''' na mwanamke wa kwanza <u>kuchapisha riwaya</u> nchini humo, anayejulikana kwa kazi zake zinazochunguza nafasi ya <u>mwanamke</u>, <u>utamadun</u><u>i</u>, na <u>siasa katika jamii ya Msumbiji</u><ref name=":1">{{Cite web|title=Paulina Chiziane, voz clave de la literatura en portugués: “En la mente colonial una mujer solo servía para cocinar o para el sexo”|url=https://elpais.com/babelia/2023-06-17/paulina-chiziane-en-la-mente-colonial-una-mujer-solo-servia-para-cocinar-o-para-el-sexo.html|work=El País|date=2023-06-17|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Tereixa Constenla}}</ref> == Maisha ya awali == Paulina Chiziane alizaliwa '''[[4 Juni]] [[1955]]''' katika '''Manjacaze''', mkoa wa '''[[Mkoa wa Gaza|Gaza]]''', kusini mwa '''Msumbij'''i. Alikulia katika mazingira ya kijadi ya '''Watsonga''' na '''Waringa''', jambo lililompa ufahamu mpana wa '''tamaduni za makabila mbalimbali.'''<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi]] 0mdsqfz9pti92vny56a00i8529oyrvs 1610777 1610687 2026-10-24T13:29:51Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610777 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Paulina Chiziane|tarehe ya kuzaliwa=born 4 June 1955}} '''Paulina Chiziane''' ni mwandishi mashuhuri wa '''[[Msumbiji]]''' na mwanamke wa kwanza <u>kuchapisha riwaya</u> nchini humo, anayejulikana kwa kazi zake zinazochunguza nafasi ya <u>mwanamke</u>, <u>utamadun</u><u>i</u>, na <u>siasa katika jamii ya Msumbiji</u><ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Paulina Chiziane, voz clave de la literatura en portugués: “En la mente colonial una mujer solo servía para cocinar o para el sexo”|url=https://elpais.com/babelia/2023-06-17/paulina-chiziane-en-la-mente-colonial-una-mujer-solo-servia-para-cocinar-o-para-el-sexo.html|work=El País|date=2023-06-17|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Tereixa Constenla}}</ref> == Maisha ya awali == Paulina Chiziane alizaliwa '''[[4 Juni]] [[1955]]''' katika '''Manjacaze''', mkoa wa '''[[Mkoa wa Gaza|Gaza]]''', kusini mwa '''Msumbij'''i. Alikulia katika mazingira ya kijadi ya '''Watsonga''' na '''Waringa''', jambo lililompa ufahamu mpana wa '''tamaduni za makabila mbalimbali.'''<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi]] sb1j8tfjliw5g6himb5ul7027cebbyz 1611047 1610777 2026-10-25T07:56:31Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Paulina chiziane]] hadi [[Paulina Chiziane]]: usahihi wa jina 1610777 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Paulina Chiziane|tarehe ya kuzaliwa=born 4 June 1955}} '''Paulina Chiziane''' ni mwandishi mashuhuri wa '''[[Msumbiji]]''' na mwanamke wa kwanza <u>kuchapisha riwaya</u> nchini humo, anayejulikana kwa kazi zake zinazochunguza nafasi ya <u>mwanamke</u>, <u>utamadun</u><u>i</u>, na <u>siasa katika jamii ya Msumbiji</u><ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Paulina Chiziane, voz clave de la literatura en portugués: “En la mente colonial una mujer solo servía para cocinar o para el sexo”|url=https://elpais.com/babelia/2023-06-17/paulina-chiziane-en-la-mente-colonial-una-mujer-solo-servia-para-cocinar-o-para-el-sexo.html|work=El País|date=2023-06-17|accessdate=2026-10-24|language=es|author=Tereixa Constenla}}</ref> == Maisha ya awali == Paulina Chiziane alizaliwa '''[[4 Juni]] [[1955]]''' katika '''Manjacaze''', mkoa wa '''[[Mkoa wa Gaza|Gaza]]''', kusini mwa '''Msumbij'''i. Alikulia katika mazingira ya kijadi ya '''Watsonga''' na '''Waringa''', jambo lililompa ufahamu mpana wa '''tamaduni za makabila mbalimbali.'''<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi]] sb1j8tfjliw5g6himb5ul7027cebbyz 0 255858 1610688 2026-10-24T12:36:41Z Eunice abraham 93419 Ukurasa uliochapishwa 1610688 wikitext text/x-wiki '''Asnaketch Worku''' '''('''alizaliwa takribani mwaka '''1935 – 14 Septemba 2011''') alikuwa [[mwimbaji]] wa ''Ethiopia'' aliyeimba kwa lugha ya [[Kiamhari]] na ''mpigaji'' wa ala ya [[muziki]] inayoitwa ''krar''. Ala hiyo ndiyo iliyochangia kumfanya ajulikane sana katika miaka ya '''1960 na 1970'''. '''Asnaketch''' pia alikuwa na [[taaluma]] ndefu na yenye [[mafanikio]] kama [[mwigizaji]].<ref>{{Cite web|title=The Queen of Kirar Asnakech Worku Passes Away|url=https://www.ezega.com/News/NewsDetails?Page=heads&NewsID=3061|work=www.ezega.com|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == wasifu == '''Asnaketch Worku''' alizaliwa katika eneo la ''Sidist Kilo, Addis Ababa,'' na alikulia katika jiji hilo. Alikuwa wa jamii ya ''Waamhara.'' '''Asnaketch''' alizaliwa katika eneo la ''Sidist Kilo.'' Hakuwahi kukutana na baba yake, na ''wazazi'' wake walitengana muda mfupi baada ya kuzaliwa kwake. Mama yake alifariki alipokuwa na [[umri]] wa [[miaka]] mitatu, hivyo alilelewa na mama yake wa ubatizo ambaye hakuwa na ''uhusiano'' mzuri naye sana.Baadaye, dada yake mkubwa''', Elfinesh Marefia,''' alihamia kuishi naye. Wawili hao walifurahia kwenda kutazama michezo ya kuigiza na ''matamasha'' ya [[muziki]]. ''Asnaketch'' alinunua ''krar'' yake ya kwanza kwa senti 25 tu. Alijifunza mwenyewe jinsi ya kuipiga na kuanza kutumbuiza katika baa ndogo na maeneo ya [[burudani]] ya usiku yaliyoitwa ''Cabarets'' Hata hivyo, aliacha kazi yake katika baa iliyokuwa kwenye Barabara ya ''Churchill'' kwa sababu ya ''mshahara'' mdogo na unyanyasaji aliokuwa akikumbana nao.Baada ya kupitia hali ya kumpenda mtu ambaye hakumrudishia [[upendo]] wake''', Asnaketch''' alipatwa na [[huzuni]] kubwa. Aliacha kula kwa siku tatu na kwa muda mfupi alifungwa kwa minyororo ''kitandani'' mwake.<ref>{{Citation|title=The First Lady of Ethiopian Music|date=2014-04-21|url=https://web.archive.org/web/20161104075953/http://www.ethiopiaobserver.com/2014/04/the-first-lady-of-ethiopian-music/|work=Ethiopia Observer|language=en-US|access-date=2026-10-24}}</ref> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waimbaji]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] 1trn9ygkhiw12ec8o6wtkxlh3ss8mjy 1611118 1610688 2026-10-25T11:09:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611118 wikitext text/x-wiki '''Asnaketch Worku''' '''('''alizaliwa takribani mwaka '''1935 – 14 Septemba 2011''') alikuwa [[mwimbaji]] wa ''Ethiopia'' aliyeimba kwa lugha ya [[Kiamhari]] na ''mpigaji'' wa ala ya [[muziki]] inayoitwa ''krar''. Ala hiyo ndiyo iliyochangia kumfanya ajulikane sana katika miaka ya '''1960 na 1970'''. '''Asnaketch''' pia alikuwa na [[taaluma]] ndefu na yenye [[mafanikio]] kama [[mwigizaji]].<ref>{{Cite web|title=The Queen of Kirar Asnakech Worku Passes Away|url=https://www.ezega.com/News/NewsDetails?Page=heads&NewsID=3061|work=www.ezega.com|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == wasifu == '''Asnaketch Worku''' alizaliwa katika eneo la ''Sidist Kilo, Addis Ababa,'' na alikulia katika jiji hilo. Alikuwa wa jamii ya ''Waamhara.'' '''Asnaketch''' alizaliwa katika eneo la ''Sidist Kilo.'' Hakuwahi kukutana na baba yake, na ''wazazi'' wake walitengana muda mfupi baada ya kuzaliwa kwake. Mama yake alifariki alipokuwa na [[umri]] wa [[miaka]] mitatu, hivyo alilelewa na mama yake wa ubatizo ambaye hakuwa na ''uhusiano'' mzuri naye sana.Baadaye, dada yake mkubwa''', Elfinesh Marefia,''' alihamia kuishi naye. Wawili hao walifurahia kwenda kutazama michezo ya kuigiza na ''matamasha'' ya [[muziki]]. ''Asnaketch'' alinunua ''krar'' yake ya kwanza kwa senti 25 tu. Alijifunza mwenyewe jinsi ya kuipiga na kuanza kutumbuiza katika baa ndogo na maeneo ya [[burudani]] ya usiku yaliyoitwa ''Cabarets'' Hata hivyo, aliacha kazi yake katika baa iliyokuwa kwenye Barabara ya ''Churchill'' kwa sababu ya ''mshahara'' mdogo na unyanyasaji aliokuwa akikumbana nao.Baada ya kupitia hali ya kumpenda mtu ambaye hakumrudishia [[upendo]] wake''', Asnaketch''' alipatwa na [[huzuni]] kubwa. Aliacha kula kwa siku tatu na kwa muda mfupi alifungwa kwa minyororo ''kitandani'' mwake.<ref>{{Citation|title=The First Lady of Ethiopian Music|date=2014-04-21|url=https://web.archive.org/web/20161104075953/http://www.ethiopiaobserver.com/2014/04/the-first-lady-of-ethiopian-music/|work=Ethiopia Observer|language=en-US|access-date=2026-10-24}}</ref> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waimbaji]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] == Marejeo == {{Marejeo}} r57ylm6ty00kxs8nwq336cc7al8s188 0 255859 1610689 2026-10-24T12:39:39Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha kulasa mpya 1610689 wikitext text/x-wiki '''Malika Benarab-Attou''' (aliyezaliwa tarehe 25 Machi 1963 katika eneo la Aïn Benian, [[Aljeri|Algiers]], nchini Algeria) ni mwanasiasa wa [[Ufaransa]] na aliyekuwa [[Mbunge]] wa [[Bunge]] la [[Ulaya]]. Alichaguliwa katika uchaguzi wa Bunge la Ulaya wa mwaka 2009, akiwakilisha jimbo la uchaguzi la [[Uingereza Kusini-Mashariki|Kusini-Mashariki]] mwa [[Ufaransa]].<ref>{{Cite web|title=Départs d'Europe Ecologie Les Verts - Vie des partis|url=https://www.politiquemania.com/forum/vie-partis-f16/departs-europe-ecologie-les-verts-t3448.html#p59095|work=www.politiquemania.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> [[Malika Andrews|Malika]] Benarab-Attou alijiunga na [[chama]] cha The Greens ([[Chama]] cha Kijani cha Ufaransa) mwaka 2003. Katika uchaguzi wa Bunge la [[Ulaya]] wa mwaka 2009, alikuwa mgombea wa tatu kwenye orodha ya chama cha Europe Écologie (The Greens) katika eneo la [[Uingereza Kusini-Mashariki|Kusini-Mashariki]] mwa [[Ufaransa]]. Alifanikiwa kuchaguliwa kuwa [[Mbunge]] wa Bunge la Ulaya.Katika uchaguzi wa [[Bunge]] la Ulaya wa mwaka 2014, aliondolewa katika orodha ya wagombea wa [[chama]] cha The Greens cha [[Ufaransa]]. Mnamo Januari 2014, alitangaza kwamba angejiunga na chama cha Nouvelle Donne ili kujaribu kuchaguliwa tena kuwa Mbunge wa Bunge la Ulaya.<ref>{{Cite web|title=Départs d'Europe Ecologie Les Verts - Vie des partis|url=https://www.politiquemania.com/forum/vie-partis-f16/departs-europe-ecologie-les-verts-t3448.html#p59095|work=www.politiquemania.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Algeria]] c89r7ypx8msn694rcm6xa8p7eb7lej3 1610907 1610689 2026-10-24T17:32:03Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610907 wikitext text/x-wiki '''Malika Benarab-Attou''' (aliyezaliwa tarehe 25 Machi 1963 katika eneo la Aïn Benian, [[Aljeri|Algiers]], nchini Algeria) ni mwanasiasa wa [[Ufaransa]] na aliyekuwa [[Mbunge]] wa [[Bunge]] la [[Ulaya]]. Alichaguliwa katika uchaguzi wa Bunge la Ulaya wa mwaka 2009, akiwakilisha jimbo la uchaguzi la [[Uingereza Kusini-Mashariki|Kusini-Mashariki]] mwa [[Ufaransa]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Départs d'Europe Ecologie Les Verts - Vie des partis|url=https://www.politiquemania.com/forum/vie-partis-f16/departs-europe-ecologie-les-verts-t3448.html#p59095|work=www.politiquemania.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> [[Malika Andrews|Malika]] Benarab-Attou alijiunga na [[chama]] cha The Greens ([[Chama]] cha Kijani cha Ufaransa) mwaka 2003. Katika uchaguzi wa Bunge la [[Ulaya]] wa mwaka 2009, alikuwa mgombea wa tatu kwenye orodha ya chama cha Europe Écologie (The Greens) katika eneo la [[Uingereza Kusini-Mashariki|Kusini-Mashariki]] mwa [[Ufaransa]]. Alifanikiwa kuchaguliwa kuwa [[Mbunge]] wa Bunge la Ulaya.Katika uchaguzi wa [[Bunge]] la Ulaya wa mwaka 2014, aliondolewa katika orodha ya wagombea wa [[chama]] cha The Greens cha [[Ufaransa]]. Mnamo Januari 2014, alitangaza kwamba angejiunga na chama cha Nouvelle Donne ili kujaribu kuchaguliwa tena kuwa Mbunge wa Bunge la Ulaya.<ref>{{Rejea tovuti|title=Départs d'Europe Ecologie Les Verts - Vie des partis|url=https://www.politiquemania.com/forum/vie-partis-f16/departs-europe-ecologie-les-verts-t3448.html#p59095|work=www.politiquemania.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Algeria]] tax2j9jf4lr04467wo345vzrpyazks3 0 255860 1610690 2026-10-24T12:40:40Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610690 wikitext text/x-wiki '''Wassila Rédouane-Saïd-Guerni''' (alizaliwa [[28 Aprili]] [[1980]]) ni [[mwanariadha]] wa mchezo wa uzio wa kutumia upanga mwembamba (''foil fencing'') kutoka [[Aljeria|Algeria]]. Alishiriki katika [[Michezo ya Olimpiki]] ya mwaka [[2000]] na [[2004]], lakini katika mashindano yote mawili alishindwa katika pambano lake la kwanza. Mnamo Machi [[2001]], aliolewa na ''Djabir Saïd-Guerni'', mwanariadha mstaafu aliyekuwa akishiriki mbio za masafa ya kati. Wawili hao walikutana katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2000 na waliishi [[Aubervilliers]], nchini [[Ufaransa]]. Baadae walitalikiana, na kwa sasa Wassila Redouane anafanya mazoezi na kushiriki mashindano akiiwakilisha Ufaransa. * Mshiriki wa Michezo ya Olimpiki mara 2 katika mchezo wa uzio * Bingwa wa [[Afrika]] mara 9 * Bingwa wa Ufaransa mara 6 * Mwanzilishi na kocha katika Klabu ya Uzio ya ''A.E.C Aubervilliers (A.E.C Aubervilliers Escrime Club'').<ref>https://web.archive.org/web/20200418031308/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/re/wassila-redouane-said-guerni-1.html</ref><ref>https://www.olympedia.org/athletes/90753</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1980]] [[Jamii:Wanariadha wa Algeria]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} rgwmv95d3is2rj81bkx3ady6gquq1s6 0 255861 1610691 2026-10-24T12:41:29Z Amina sauli 89067 Ukurasa umeundwa 1610691 wikitext text/x-wiki '''Carol jiani''' Ni mwimbaji aliyezaliwa [[Nigeria]] na kuishi [[Uingereza]], anayejulikana zaidi kwa wimbo wake maarufu “''Hit'' ’''N Run Lover''” uliotoka mwaka [[1981]].<ref><nowiki>https://www.discogs.com/artist/525101-Uchenna-Ikejiani</nowiki></ref> == Wasifu == Carol Jiani, aliyezaliwa Uchenna Carol Ikejiani, ni mwimbaji wa [[Nigeria]] mwenye asili ya kabila la [[Igbo]]. Alihamia Kanada katikati ya miaka ya [[1970]] akiwa mwanafunzi wa chuo. Baadaye alifupisha jina lake na kuwa Carol Jiani ili kurahisisha matamshi kwa watu wa [[Amerika]] Kaskazini.<ref><nowiki>https://www.bandsintown.com/a/75297-carol-jiani?noindex=1</nowiki></ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waimbaji]] cs90qtum1dvy346xz98d69p0iepte63 0 255862 1610692 2026-10-24T12:41:37Z Kisai789 82928 Ukurasa umeundwa 1610692 wikitext text/x-wiki Otta Helene Zille (hutamkwa /ˈzɪlə/; alizaliwa tarehe 9 Machi 1951), anayejulikana kama Helen Zille, ni [[mwanasiasa]] kutoka Afrika Kusini. Alihudumu kama Mwenyekiti wa [[Baraza la mawaziri Tanzania 2015|Baraza]] la [[Shirikisho]] la chama cha Democratic Alliance kuanzia [[Oktoba]] 2019 hadi Aprili 2026. Kuanzia mwaka 2009 hadi 2019, alikuwa Waziri Mkuu wa jimbo la Western Cape kwa mihula miwili ya miaka mitano, na pia alikuwa [[Mwananyamala|mwanachama]] wa [[Bunge]] la Jimbo la Western Cape. Pia alihudumu kama Kiongozi wa [[Shirikisho]] wa chama cha Democratic Alliance kuanzia mwaka 2007 hadi 2015, na kama Meya wa Cape Town kuanzia mwaka 2006 hadi 2009.<ref>{{Cite web|title=Things you may not know about Helen Zille|url=https://www.sowetan.co.za//news/2014-04-25-things-you-may-not-know-about-helen-zille/|work=Sowetan|date=2014-04-25|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Infobox person|name=Helen Zille|picha=Helen Zille in Mpumalanga (cropped).jpg|elimu=<nowiki>St Mary's School, Waverley]] </nowiki><br /> [[University of the Witwatersrand]]|tarehe ya kuzaliwa=birth date and age{{!}}1951{{!}}3{{!}}9{{!}}df=y|kazi yake=Mwanasiasa}} == Maisha ya awali na kazi == Helen Zille alizaliwa Hillbrow, Johannesburg, akiwa [[mtoto]] mkubwa katika familia yao. [[Wazazi]] wake waliondoka Ujerumani kila mmoja kivyake katika miaka ya 1930 ili kuepuka mateso ya Wanazi, kwa sababu babu yake upande wa mama na bibi yake upande wa baba walikuwa [[Wayahudi]]. Zille aliaminika kuwa mpwa wa [[kizazi]] cha pili wa mchoraji wa Berlin, Heinrich Zille. Hapo awali, aliwahi kutoa dokezo lililoashiria uhusiano huo, lakini baadaye alijiondoa katika madai hayo kupitia tawasifu yake iliyochapishwa mwaka 2016. Mtaalamu wa nasaba kutoka Berlin, Martina Rhode, alikuwa ameeleza awali kuwa kulikuwa na mkanganyiko katika [[maandishi]] ya mkono ya mjomba wake Heinrich. Mkanganyiko huo ulitokana na kuwepo kwa [[watu]] wenye majina yanayofanana lakini waliozaliwa katika maeneo na tarehe tofauti<ref>{{Cite web|title=Helen Zille {{!}} South African History Online|url=http://www.sahistory.org.za/people/helen-zille|work=www.sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Uandishi wa bahari za kisiasa == Zille alianza kazi yake kama [[mwandishi]] wa [[habari]] za kisiasa katika gazeti la Rand Daily Mail mwaka 1974.20 Mnamo Septemba 1977, Waziri wa Sheria na Polisi wa Afrika Kusini, J.T. Kruger, alitangaza kwamba mwanaharakati aliyepinga mfumo wa [[ubaguzi]] wa rangi (apartheid), Steve Biko, alikuwa amefariki [[gerezani]] kutokana na kugoma kula kwa muda mrefu. Zille na mhariri wake, Allister Sparks, waliamini kwamba maelezo yaliyotolewa na Kruger yalikuwa ni jaribio la kuficha ukweli. Zille alipata [[ushahidi]] wa moja kwa moja wa kuthibitisha hilo baada ya kuwatafuta na kuwahoji [[Madaktari wasio na Mipaka-MSF|madaktari]] waliohusika katika kesi hiyo.<ref>{{Cite web|title=Helen Zille joins the Institute of Race Relations as senior policy fellow|url=https://www.sowetan.co.za//news/south-africa/2019-07-28-helen-zille-joins-the-institute-of-race-relations-as-senior-policy-fellow/|work=Sowetan|date=2019-07-28|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1951]] [[Jamii:Watangazaji]] [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] lpexh2uxfhb6wkbuwnkcu98pezo8vwy 1610888 1610692 2026-10-24T16:22:55Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610888 wikitext text/x-wiki Otta Helene Zille (hutamkwa /ˈzɪlə/; alizaliwa tarehe 9 Machi 1951), anayejulikana kama Helen Zille, ni [[mwanasiasa]] kutoka Afrika Kusini. Alihudumu kama Mwenyekiti wa [[Baraza la mawaziri Tanzania 2015|Baraza]] la [[Shirikisho]] la chama cha Democratic Alliance kuanzia [[Oktoba]] 2019 hadi Aprili 2026. Kuanzia mwaka 2009 hadi 2019, alikuwa Waziri Mkuu wa jimbo la Western Cape kwa mihula miwili ya miaka mitano, na pia alikuwa [[Mwananyamala|mwanachama]] wa [[Bunge]] la Jimbo la Western Cape. Pia alihudumu kama Kiongozi wa [[Shirikisho]] wa chama cha Democratic Alliance kuanzia mwaka 2007 hadi 2015, na kama Meya wa Cape Town kuanzia mwaka 2006 hadi 2009.<ref>{{Rejea tovuti|title=Things you may not know about Helen Zille|url=https://www.sowetan.co.za//news/2014-04-25-things-you-may-not-know-about-helen-zille/|work=Sowetan|date=2014-04-25|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Infobox person|name=Helen Zille|picha=Helen Zille in Mpumalanga (cropped).jpg|elimu=<nowiki>St Mary's School, Waverley]] </nowiki><br /> [[University of the Witwatersrand]]|tarehe ya kuzaliwa=birth date and age{{!}}1951{{!}}3{{!}}9{{!}}df=y|kazi yake=Mwanasiasa}} == Maisha ya awali na kazi == Helen Zille alizaliwa Hillbrow, Johannesburg, akiwa [[mtoto]] mkubwa katika familia yao. [[Wazazi]] wake waliondoka Ujerumani kila mmoja kivyake katika miaka ya 1930 ili kuepuka mateso ya Wanazi, kwa sababu babu yake upande wa mama na bibi yake upande wa baba walikuwa [[Wayahudi]]. Zille aliaminika kuwa mpwa wa [[kizazi]] cha pili wa mchoraji wa Berlin, Heinrich Zille. Hapo awali, aliwahi kutoa dokezo lililoashiria uhusiano huo, lakini baadaye alijiondoa katika madai hayo kupitia tawasifu yake iliyochapishwa mwaka 2016. Mtaalamu wa nasaba kutoka Berlin, Martina Rhode, alikuwa ameeleza awali kuwa kulikuwa na mkanganyiko katika [[maandishi]] ya mkono ya mjomba wake Heinrich. Mkanganyiko huo ulitokana na kuwepo kwa [[watu]] wenye majina yanayofanana lakini waliozaliwa katika maeneo na tarehe tofauti<ref>{{Rejea tovuti|title=Helen Zille {{!}} South African History Online|url=http://www.sahistory.org.za/people/helen-zille|work=www.sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Uandishi wa bahari za kisiasa == Zille alianza kazi yake kama [[mwandishi]] wa [[habari]] za kisiasa katika gazeti la Rand Daily Mail mwaka 1974.20 Mnamo Septemba 1977, Waziri wa Sheria na Polisi wa Afrika Kusini, J.T. Kruger, alitangaza kwamba mwanaharakati aliyepinga mfumo wa [[ubaguzi]] wa rangi (apartheid), Steve Biko, alikuwa amefariki [[gerezani]] kutokana na kugoma kula kwa muda mrefu. Zille na mhariri wake, Allister Sparks, waliamini kwamba maelezo yaliyotolewa na Kruger yalikuwa ni jaribio la kuficha ukweli. Zille alipata [[ushahidi]] wa moja kwa moja wa kuthibitisha hilo baada ya kuwatafuta na kuwahoji [[Madaktari wasio na Mipaka-MSF|madaktari]] waliohusika katika kesi hiyo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Helen Zille joins the Institute of Race Relations as senior policy fellow|url=https://www.sowetan.co.za//news/south-africa/2019-07-28-helen-zille-joins-the-institute-of-race-relations-as-senior-policy-fellow/|work=Sowetan|date=2019-07-28|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1951]] [[Jamii:Watangazaji]] [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] 8n42y5s7ro2doa0anjttspg4gvfc9ch 0 255863 1610694 2026-10-24T12:41:48Z Reine Cali 85259 Reine Cali alihamisha ukurasa wa [[Princess Ferial of Egypt]] hadi [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] 1610694 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] 6ia11g5nvrjn3n1v3n8dwunzo5vuy7s 1611049 1610694 2026-10-25T07:56:39Z Xqbot 1852 Bot: Fixing double redirect from [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] to [[Bintimfalme Ferial wa Misri]] 1611049 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Ferial wa Misri]] dp36jahph9n1by513kroige62lo6vyx 0 255864 1610695 2026-10-24T12:42:18Z MagesaDm 86369 Reference 1610695 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Mayra Andrade.jpg|jina=Mayra Andrade|tarehe_ya_kuzaliwa=13 February, 1985 Havana, Cuba|kazi_yake=Mwanamziki|asili yake=Cape Verde}} '''Mayra Andrade,''' ni [[mwimbaji]] kutoka nchi ya Cape Verde, aliyezaliwa tarehe [[13]] [[Februari]] [[1985]]. Anaishi na kurekodi [[nyimbo]] zake katika mji wa [[Lisbon]], nchini [[Ureno]].<ref>{{Cite web|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Historia ya Maisha ya Mayra Andrade == '''Mayra Andrade''' alizaliwa [[Havana]], [[Cuba]], mwaka [[1985]], akiwa na [[wazazi]] kutoka Cape Verde. Alikulia Cape Verde na kuishi katika [[nchi]] mbalimbali, zikiwemo [[Senegal]], [[Angola]] na [[Ujerumani]], kutokana na kazi ya baba yake ya kidiplomasia.<ref>{{Cite web|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> Mwaka [[2002]], akiwa na miaka [[17]], alihamia [[Paris]], [[Ufaransa]], na mwaka [[2015]] akahamia [[Lisbon]], [[Ureno]]. Ni [[mwimbaji]] anayezungumza lugha nyingi, lakini nyimbo zake nyingi huimbwa kwa lugha ya Kriolu ya Cape Verde. Mwanamuziki wa [[Brazil]] Caetano Veloso ni miongoni mwa watu walioathiri muziki wake.<ref>{{Cite web|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|last=Riboldi|first=Bruna|title=Mayra Andrade: "hoje as coisas estão a acontecer de forma muito mais rápida e democrática" {{!}} Conexão Lusófona|date=2015-11-01|url=https://www.conexaolusofona.org/mayra-andrade-hoje-as-coisas-estao-a-acontecer-de-forma-muito-mais-rapida-e-de-forma-muito-mais-democratica/|work=Conexão Lusófona|language=pt-PT|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waliozaliwa 1985]] [[Jamii:Sanaa]] [[Jamii:Diplomasia]] gb6vrrk6p50ydvts9rv5jl4fc64mlht 1610911 1610695 2026-10-24T17:41:21Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610911 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Mayra Andrade.jpg|jina=Mayra Andrade|tarehe_ya_kuzaliwa=13 February, 1985 Havana, Cuba|kazi_yake=Mwanamziki|asili yake=Cape Verde}} '''Mayra Andrade,''' ni [[mwimbaji]] kutoka nchi ya Cape Verde, aliyezaliwa tarehe [[13]] [[Februari]] [[1985]]. Anaishi na kurekodi [[nyimbo]] zake katika mji wa [[Lisbon]], nchini [[Ureno]].<ref>{{Rejea tovuti|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Historia ya Maisha ya Mayra Andrade == '''Mayra Andrade''' alizaliwa [[Havana]], [[Cuba]], mwaka [[1985]], akiwa na [[wazazi]] kutoka Cape Verde. Alikulia Cape Verde na kuishi katika [[nchi]] mbalimbali, zikiwemo [[Senegal]], [[Angola]] na [[Ujerumani]], kutokana na kazi ya baba yake ya kidiplomasia.<ref>{{Rejea tovuti|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref> Mwaka [[2002]], akiwa na miaka [[17]], alihamia [[Paris]], [[Ufaransa]], na mwaka [[2015]] akahamia [[Lisbon]], [[Ureno]]. Ni [[mwimbaji]] anayezungumza lugha nyingi, lakini nyimbo zake nyingi huimbwa kwa lugha ya Kriolu ya Cape Verde. Mwanamuziki wa [[Brazil]] Caetano Veloso ni miongoni mwa watu walioathiri muziki wake.<ref>{{Rejea tovuti|title=BBC - Awards for World Music 2008|url=https://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|last=Riboldi|first=Bruna|title=Mayra Andrade: "hoje as coisas estão a acontecer de forma muito mais rápida e democrática" {{!}} Conexão Lusófona|date=2015-11-01|url=https://www.conexaolusofona.org/mayra-andrade-hoje-as-coisas-estao-a-acontecer-de-forma-muito-mais-rapida-e-de-forma-muito-mais-democratica/|work=Conexão Lusófona|language=pt-PT|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waliozaliwa 1985]] [[Jamii:Sanaa]] [[Jamii:Diplomasia]] razu3m0tihjjtzwcqbkzkcaeqifgps1 0 255865 1610696 2026-10-24T12:42:22Z Zubeda03 83744 Makala imeundwa 1610696 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Lydia Makhubu|tarehe ya kuzaliwa=Lydia Phindile Makhubu 1 julai 1937 Swaziland|tarehe ya kufa=Julai 24, 2021 (umri 84) Swaziland|elimu=Chuo kikuu cha Toronto|kazi yake=Mwanakemia}} '''Lydia Phindile Makhubu''' ([[1 Julai]] [[1937]] – Julai [[2021]]) alikuwa [[mwanakemia]] kutoka Eswatini na [[profesa]] wa zamani wa [[kemia]]. Pia aliwahi kuwa mkuu wa [[Kitivo cha Tiba cha Chuo Kikuu cha Tufts|kitivo]] na [[Rais|makamu]] mkuu wa [[Chuo]] Kikuu cha [[Swaziland]]. Lydia Phindile Makhubu alizaliwa katika [[Kituo cha Uchambuzi wa Taarifa za Usalama wa Mtandao na Mifumo ya Habari|kituo]] cha [[misheni]] cha Usuthu nchini Swaziland (sasa Eswatini). [[Wazazi]] wake walikuwa [[walimu]], lakini [[baba]] yake pia alifanya [[kazi]] kama [[Mdumu mwitu|mhudumu]] katika kliniki za [[Afya|afya.]] Kukutana kwake na shughuli za kitabibu tangu utotoni kulikuwa na ushawishi mkubwa katika [[uchaguzi]] wake wa taaluma. Mwanzoni alitamani kuwa [[daktari]] lakini baadaye alibadili mwelekeo na kuchagua taaluma ya kemia.<ref>A to Z of Women in Science and Math</ref> Makhubu alihitimu kutoka [[Chuo]] cha ''Pius XII'' (sasa Chuo Kikuu cha Taifa cha Lesotho), nchini [[Lesotho]], na kupata [[Shahada (Uislamu)|shahada]] ya kwanza ya [[sayansi]] (B.Sc.) mwaka [[1963]]. Kupitia ufadhili wa masomo wa [[Jumuiya ya Madola]] ya [[Kanada]], alipata shahada ya [[uzamili]] (M.Sc.) katika kemia ya kikaboni kutoka ''Chuo Kikuu cha Alberta'' mwaka [[1967]]. Baadaye, [[mwaka]] [[1973]], alipata shahada ya [[uzamivu]] (Ph.D.) katika kemia ya [[dawa]] kutoka ''Chuo Kikuu cha Toronto''. Kwa mafanikio hayo, akawa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Swaziland kupata shahada ya uzamivu.<ref>"Nature World Conference on Science"</ref><ref>"Lydia P. Makhubu"</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] [[Jamii:Wanawake wa Eswatini]] 35ppa1aw0c100xs3aucx6u8jilqm3bl 1610699 1610696 2026-10-24T12:43:31Z Zubeda03 83744 Maboresho 1610699 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Lydia Makhubu|tarehe ya kuzaliwa=Lydia Phindile Makhubu 1 julai 1937 Swaziland|tarehe ya kufa=Julai 24, 2021 (umri 84) Swaziland|elimu=Chuo kikuu cha Toronto|kazi yake=Mwanakemia}} '''Lydia Phindile Makhubu''' ([[1 Julai]] [[1937]] – Julai [[2021]]) alikuwa [[mwanakemia]] kutoka Eswatini na [[profesa]] wa zamani wa [[kemia]]. Pia aliwahi kuwa mkuu wa [[Kitivo cha Tiba cha Chuo Kikuu cha Tufts|kitivo]] na [[Rais|makamu]] mkuu wa [[Chuo]] Kikuu cha [[Swaziland]]. Lydia Phindile Makhubu alizaliwa katika [[Kituo cha Uchambuzi wa Taarifa za Usalama wa Mtandao na Mifumo ya Habari|kituo]] cha [[misheni]] cha Usuthu nchini Swaziland (sasa Eswatini). [[Wazazi]] wake walikuwa [[walimu]], lakini [[baba]] yake pia alifanya [[kazi]] kama [[Mdumu mwitu|mhudumu]] katika kliniki za [[Afya|afya.]] Kukutana kwake na shughuli za kitabibu tangu utotoni kulikuwa na ushawishi mkubwa katika [[uchaguzi]] wake wa taaluma. Mwanzoni alitamani kuwa [[daktari]] lakini baadaye alibadili mwelekeo na kuchagua taaluma ya kemia.<ref>A to Z of Women in Science and Math</ref> Makhubu alihitimu kutoka [[Chuo]] cha ''Pius XII'' (sasa Chuo Kikuu cha Taifa cha Lesotho), nchini [[Lesotho]], na kupata [[Shahada (Uislamu)|shahada]] ya kwanza ya [[sayansi]] (B.Sc.) mwaka [[1963]]. Kupitia ufadhili wa masomo wa [[Jumuiya ya Madola]] ya [[Kanada]], alipata shahada ya [[uzamili]] (M.Sc.) katika kemia ya kikaboni kutoka ''Chuo Kikuu cha Alberta'' mwaka [[1967]]. Baadaye, [[mwaka]] [[1973]], alipata shahada ya [[uzamivu]] (Ph.D.) katika kemia ya [[dawa]] kutoka ''Chuo Kikuu cha Toronto''. Kwa mafanikio hayo, akawa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Swaziland kupata shahada ya uzamivu.<ref>"Nature World Conference on Science"</ref><ref>"Lydia P. Makhubu"</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] [[Jamii:Wanawake wa Eswatini]] <references />{{Mbegu-mtu}} 6z7vcnxad0tqive09a19vnz8jemc8g1 0 255866 1610697 2026-10-24T12:43:24Z Caphid 92024 kuanzisha makala 1610697 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Minah Bird|picha=Minah_Bird.jpg|majina mengine=Minah Uko|jina la kuzaliwa=Minah Ogbenyealu Bird|tarehe ya kufa=1995{{!}}7{{!}}{{!}}1950{{!}}3{{!}}11}} '''Minah Ogbenyealu Bird''' anayejulikana pia kama '''Mynah Bird''' na '''Minah Uko''' 11 [[Machi]] [[1950]] – [[Julai]] [[1995]] alikuwa mwanamitindo na mwigizaji kutoka [[Nigeria]], aliyefanya shughuli zake za uanamitindo na uigizaji nchini Uingereza katika miaka ya [[1970]]<ref name=":1">{{Cite web|title=Minah Bird - National Portrait Gallery|url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp60072/minah-bird-minah-ogbenyealu-bird|work=www.npg.org.uk|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Maisha ya awali == Bird alizaliwa katika mji wa [[Abati|Aba]] nchini Nigeria, na alipata elimu nchini Nigeria na [[Finland]].Alishiriki katika filamu kadhaa za Uingereza zilizotengenezwa katika miaka ya 1970<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=IIE6AQAAIAAJ&q=Minah+Bird+Nigerian+model&redir_esc=y|title=Drum: A Magazine of Africa for Africa|date=1971|publisher=African Drum Publications|language=en}}</ref> == Kazi == Bird aliorodheshwa miongoni mwa “wanamitindo weusi waliokuwa mstari wa mbele kufungua njia kwa wanawake weusi katika tasnia ya mitindo,” pamoja na '''Iman''' na '''Grace Jones'''<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Wanamitindo nchi kwa nchi]] l6ej0jukv5e3vq9ub9cunigaemyhzrc 1610913 1610697 2026-10-24T17:50:21Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610913 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Minah Bird|picha=Minah_Bird.jpg|majina mengine=Minah Uko|jina la kuzaliwa=Minah Ogbenyealu Bird|tarehe ya kufa=1995{{!}}7{{!}}{{!}}1950{{!}}3{{!}}11}} '''Minah Ogbenyealu Bird''' anayejulikana pia kama '''Mynah Bird''' na '''Minah Uko''' 11 [[Machi]] [[1950]] – [[Julai]] [[1995]] alikuwa mwanamitindo na mwigizaji kutoka [[Nigeria]], aliyefanya shughuli zake za uanamitindo na uigizaji nchini Uingereza katika miaka ya [[1970]]<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Minah Bird - National Portrait Gallery|url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp60072/minah-bird-minah-ogbenyealu-bird|work=www.npg.org.uk|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Maisha ya awali == Bird alizaliwa katika mji wa [[Abati|Aba]] nchini Nigeria, na alipata elimu nchini Nigeria na [[Finland]].Alishiriki katika filamu kadhaa za Uingereza zilizotengenezwa katika miaka ya 1970<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=IIE6AQAAIAAJ&q=Minah+Bird+Nigerian+model&redir_esc=y|title=Drum: A Magazine of Africa for Africa|date=1971|publisher=African Drum Publications|language=en}}</ref> == Kazi == Bird aliorodheshwa miongoni mwa “wanamitindo weusi waliokuwa mstari wa mbele kufungua njia kwa wanawake weusi katika tasnia ya mitindo,” pamoja na '''Iman''' na '''Grace Jones'''<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Wanamitindo nchi kwa nchi]] bsik66cp9tsyfyssbcvlbwved8ii9j0 0 255867 1610698 2026-10-24T12:43:29Z Lihende2o 93410 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Letta''' '''Mbulu''' ni mwimbaji wa muziki wa jazz kutoka ''Afrika Kusini'', aliyeanza kazi yake ya muziki miaka ya [[1960]]. Letta Mbulu alizaliwa na kukulia Soweto, Afrika Kusini, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.za/books?id=_fwkCIKoTpgC|title=Soweto Blues: Jazz, Popular Music, and Politics in South Africa|last=Ansell|first=Gwen|date=2005-09-28|publisher=A&C Black|isbn=978-0-8264-1753-4|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [...' 1610698 wikitext text/x-wiki '''Letta''' '''Mbulu''' ni mwimbaji wa muziki wa jazz kutoka ''Afrika Kusini'', aliyeanza kazi yake ya muziki miaka ya [[1960]]. Letta Mbulu alizaliwa na kukulia Soweto, Afrika Kusini, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.za/books?id=_fwkCIKoTpgC|title=Soweto Blues: Jazz, Popular Music, and Politics in South Africa|last=Ansell|first=Gwen|date=2005-09-28|publisher=A&C Black|isbn=978-0-8264-1753-4|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] 6hisqcsquexjm1yd821h9hbnrtzy3s9 1610904 1610698 2026-10-24T17:22:07Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610904 wikitext text/x-wiki '''Letta''' '''Mbulu''' ni mwimbaji wa muziki wa jazz kutoka ''Afrika Kusini'', aliyeanza kazi yake ya muziki miaka ya [[1960]]. Letta Mbulu alizaliwa na kukulia Soweto, Afrika Kusini, <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.za/books?id=_fwkCIKoTpgC|title=Soweto Blues: Jazz, Popular Music, and Politics in South Africa|last=Ansell|first=Gwen|date=2005-09-28|publisher=A&C Black|isbn=978-0-8264-1753-4|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] msvuqzv3g3wv5qkw1f24hv1sh7nk6w5 0 255868 1610700 2026-10-24T12:43:40Z Maria Mashishanga 88790 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mitcy Larue''' ni mwanachama wa Bunge la [[Ushelisheli]].Kwa [[taaluma]], yeye ni [[mwalimu]] na ni mwanachama wa [[Chama]] cha Seychelles People's Progressive Front. Alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa mbunge mwaka [[1993]]<ref>{{Cite web|title=Why Uganda declared February 16 Archbishop Janani Luwum Public Holiday|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref>. Alihudumu kama Waziri wa Familia...' 1610700 wikitext text/x-wiki '''Mitcy Larue''' ni mwanachama wa Bunge la [[Ushelisheli]].Kwa [[taaluma]], yeye ni [[mwalimu]] na ni mwanachama wa [[Chama]] cha Seychelles People's Progressive Front. Alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa mbunge mwaka [[1993]]<ref>{{Cite web|title=Why Uganda declared February 16 Archbishop Janani Luwum Public Holiday|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref>. Alihudumu kama Waziri wa Familia kuanzia mwaka 2018hadi [[mwaka]] [[2020]].<ref>{{Cite web|title=Why Uganda declared February 16 Archbishop Janani Luwum Public Holiday|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] [[Jamii:Waamuzi]] [[Jamii:Waafrika Waishio Marekani]] fdagn9qx5hx3fmzwwhujyu3lfyvfh4y 1610914 1610700 2026-10-24T17:51:06Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610914 wikitext text/x-wiki '''Mitcy Larue''' ni mwanachama wa Bunge la [[Ushelisheli]].Kwa [[taaluma]], yeye ni [[mwalimu]] na ni mwanachama wa [[Chama]] cha Seychelles People's Progressive Front. Alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa mbunge mwaka [[1993]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Why Uganda declared February 16 Archbishop Janani Luwum Public Holiday|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref>. Alihudumu kama Waziri wa Familia kuanzia mwaka 2018hadi [[mwaka]] [[2020]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Why Uganda declared February 16 Archbishop Janani Luwum Public Holiday|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] [[Jamii:Waamuzi]] [[Jamii:Waafrika Waishio Marekani]] ix4tpbzbsljk1f8yhmefdu34bez6a6u 0 255869 1610701 2026-10-24T12:43:54Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610701 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dahomey amazon1.jpg|thumb|Seh-Dong-Hong-Beh, mchoro wa Frederick Forbes, [[1851]]]] '''Seh-Dong-Hong-Beh''' (ikimaanisha "''Mungu husema kweli''")<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CPAuAQAAIAAJ|title=King Guezo of Dahomey, 1850-52: The Abolition of the Slave Trade on the West Coast of Africa|last=Coates|first=Tim|date=2001|publisher=Stationery Office|isbn=978-0-11-702460-1|language=en}}</ref> alikuwa kiongozi wa [[jeshi]] la wanawake la [[Dahomey]], linalojulikana kama '''Amazoni wa Dahomey''<nowiki/>'. Mnamo mwaka [[1851]], aliongoza jeshi la wanawake pekee lenye wapiganaji 6,000 dhidi ya ngome ya kabila la [[Egba]] huko [[Abeokuta]], kwa lengo la kuwateka watu wa kabila la Egba na kuwafanya watumwa kwa ajili ya biashara ya utumwa ya Dahomey.<ref>{{Cite web|title=Afrikan Women Warriors|url=https://web.archive.org/web/20091027090127/http://www.geocities.com/jywanza1/AfrikanWarriors.html|work=web.archive.org|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Forbes, Brig.-Gen. Willoughby Edward Gordon, (11 Sept. 1851–13 Dec. 1926)|date=2007-12-01|url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u196491|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanajeshi wa Afrika]] <references />{{Mbegu-mtu}} ceemc4ujna19o8wszf94jedklhj3es7 1610705 1610701 2026-10-24T12:44:52Z Bray Mushi 60482 1610705 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dahomey amazon1.jpg|thumb|Seh-Dong-Hong-Beh, mchoro wa Frederick Forbes, [[1851]]]] '''''Seh-Dong-Hong-Beh''''' (ikimaanisha "''Mungu husema kweli''")<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CPAuAQAAIAAJ|title=King Guezo of Dahomey, 1850-52: The Abolition of the Slave Trade on the West Coast of Africa|last=Coates|first=Tim|date=2001|publisher=Stationery Office|isbn=978-0-11-702460-1|language=en}}</ref> alikuwa kiongozi wa [[jeshi]] la wanawake la [[Dahomey]], linalojulikana kama Amazoni wa Dahomey''<nowiki/>'. Mnamo mwaka [[1851]], aliongoza jeshi la wanawake pekee lenye wapiganaji 6,000 dhidi ya ngome ya kabila la [[Egba]] huko [[Abeokuta]], kwa lengo la kuwateka watu wa kabila la Egba na kuwafanya watumwa kwa ajili ya biashara ya utumwa ya Dahomey.<ref>{{Cite web|title=Afrikan Women Warriors|url=https://web.archive.org/web/20091027090127/http://www.geocities.com/jywanza1/AfrikanWarriors.html|work=web.archive.org|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Forbes, Brig.-Gen. Willoughby Edward Gordon, (11 Sept. 1851–13 Dec. 1926)|date=2007-12-01|url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u196491|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanajeshi wa Afrika]] <references />{{Mbegu-mtu}} 17msly53a0klne3j2rrnrls2eaj1lun 1610818 1610705 2026-10-24T13:49:27Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610818 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dahomey amazon1.jpg|thumb|Seh-Dong-Hong-Beh, mchoro wa Frederick Forbes, [[1851]]]] '''''Seh-Dong-Hong-Beh''''' (ikimaanisha "''Mungu husema kweli''")<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=CPAuAQAAIAAJ|title=King Guezo of Dahomey, 1850-52: The Abolition of the Slave Trade on the West Coast of Africa|last=Coates|first=Tim|date=2001|publisher=Stationery Office|isbn=978-0-11-702460-1|language=en}}</ref> alikuwa kiongozi wa [[jeshi]] la wanawake la [[Dahomey]], linalojulikana kama Amazoni wa Dahomey''<nowiki/>'. Mnamo mwaka [[1851]], aliongoza jeshi la wanawake pekee lenye wapiganaji 6,000 dhidi ya ngome ya kabila la [[Egba]] huko [[Abeokuta]], kwa lengo la kuwateka watu wa kabila la Egba na kuwafanya watumwa kwa ajili ya biashara ya utumwa ya Dahomey.<ref>{{Rejea tovuti|title=Afrikan Women Warriors|url=https://web.archive.org/web/20091027090127/http://www.geocities.com/jywanza1/AfrikanWarriors.html|work=web.archive.org|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Forbes, Brig.-Gen. Willoughby Edward Gordon, (11 Sept. 1851–13 Dec. 1926)|date=2007-12-01|url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u196491|work=Who Was Who|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanajeshi wa Afrika]] <references />{{Mbegu-mtu}} l3p7hfkmps5r23a4upurx2f9daq0gu1 0 255872 1610707 2026-10-24T12:45:59Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610707 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Princess Elizabeth of Toro (1959).jpg|jina=Elizabeth Bagaaya|majina_mengine=Elizabeth Christobel Edith Bagaaya Nyabongo Akiiki|tarehe_ya_kuzaliwa=9 February 1936 (age 90)|nchi=Uganda}} '''Elizabeth Christobel Edith Bagaaya Akiiki''' (''alizaliwa 9 Februari 1936'') ni '''[[mwanasheria]] wa kwanza mwanamke nchini Uganda''', [[mwanasiasa]], [[mwanadiplomasia]] na [[mwanamitindo]]. Alihudumu kama '''Batebe (Binti/Malkia Mkuu wa Kifalme)''' wa Ufalme wa '''Tooro''' hadi tarehe '''12 Septemba 1995'''. Baadaye nafasi hiyo ilirithiwa na [[mpwa]] wake, '''Princess Ruth Nsemere Komuntale Farquharson Akiiki'''.<ref>https://web.archive.org/web/20210515182553/https://twitter.com/Winnie_Byanyima/status/1359247495960932354</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Waliozaliwa 1936]] llozjevno5h1ycqevrc46h9y7s02fo8 1611050 1610707 2026-10-25T07:57:59Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Elizabeth of Tooro]] hadi [[Bintimfalme Elizabeth wa Tooro]]: jina la Kiswahili 1610707 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=Princess Elizabeth of Toro (1959).jpg|jina=Elizabeth Bagaaya|majina_mengine=Elizabeth Christobel Edith Bagaaya Nyabongo Akiiki|tarehe_ya_kuzaliwa=9 February 1936 (age 90)|nchi=Uganda}} '''Elizabeth Christobel Edith Bagaaya Akiiki''' (''alizaliwa 9 Februari 1936'') ni '''[[mwanasheria]] wa kwanza mwanamke nchini Uganda''', [[mwanasiasa]], [[mwanadiplomasia]] na [[mwanamitindo]]. Alihudumu kama '''Batebe (Binti/Malkia Mkuu wa Kifalme)''' wa Ufalme wa '''Tooro''' hadi tarehe '''12 Septemba 1995'''. Baadaye nafasi hiyo ilirithiwa na [[mpwa]] wake, '''Princess Ruth Nsemere Komuntale Farquharson Akiiki'''.<ref>https://web.archive.org/web/20210515182553/https://twitter.com/Winnie_Byanyima/status/1359247495960932354</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Waliozaliwa 1936]] llozjevno5h1ycqevrc46h9y7s02fo8 0 255873 1610708 2026-10-24T12:46:17Z Mary calist mlay 39270 anzisha makala 1610708 wikitext text/x-wiki '''Nobesuthu Gertrude Mbadu''' ([[26 Aprili]] [[1945]] – [[31 Agosti]] [[2021]]) alikuwa mwimbaji kutoka [[Afrika Kusini]] aliyebobea katika muziki wa mbaqanga. Pia alikuwa mwimbaji katika kundi maarufu la muziki la Mahotella Queens. == Maisha ya Awali == Mbadu alizaliwa katika mji wa Durban, Afrika Kusini, na kulelewa na baba yake, Ferguson Mbadu, pamoja na nyanya yake, Selinah Mbadu.Alikuwa mwimbaji katika kwaya za shule na [[kanisa]], na pia alikuwa mwanachama wa kundi maarufu la [[muziki]] la Amangeyami. Aligunduliwa na Max Gcaba, mtafutaji wa vipaji vya muziki wa EMI, aliyemshawishi kujiunga na kampuni hiyo ya muziki. Akiwa EMI, alirekodi nyimbo kadhaa kwa kutumia jina la Gcaba Sisters. Mwaka [[1965]], Rupert Bopape, mtafutaji wa vipaji vya muziki wa kampuni ya Gallo Record Company na mtayarishaji wa kitengo chake cha muziki wa wasanii weusi, Mavuthela Music Company, alifanikiwa kumshawishi Mbadu kujiunga na kampuni yake.<ref>https://www.sowetan.co.za/news/south-africa/2021-08-31-mahotella-queens-star-mbadu-passes-on-after-fight-with-kidney-failure/#google_vignette</ref> Mbadu alikubali na baadaye akajiunga na kundi jipya la waimbaji wanawake alilolianzisha Bopape, lililoitwa Mahotella Queens. Kundi hilo lilikuwa na waimbaji watano: Mbadu, Hilda Tloubatla, Mildred Mangxola, Juliet Mazamisa na Ethel Mngomezulu. Waimbaji hao watano waliunganishwa na bendi ya ala za muziki wa mbaqanga iliyoitwa Makgona Tsohle Bandi, pamoja na mwimbaji Simon “Mahlathini” Nkabinde, aliyekuwa akijulikana kwa sauti yake nzito na ya kukwaruza. Kwa pamoja walitengeneza kundi lililojulikana kama Mahlathini and the Mahotella Queens, ambalo lilipata umaarufu mkubwa mara moja.<ref>https://www.discogs.com/artist/923240-Nobesuthu-Mbadu</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] [[Jamii:Wanamuziki nchi kwa nchi]] qv0l2dkwmskl9ctszm4jn3blvc2d2gj 1610714 1610708 2026-10-24T12:50:02Z Mary calist mlay 39270 1610714 wikitext text/x-wiki '''Nobesuthu Gertrude Mbadu''' ([[26 Aprili]] [[1945]] – [[31 Agosti]] [[2021]]) alikuwa mwimbaji kutoka [[Afrika Kusini]] aliyebobea katika muziki wa mbaqanga. Pia alikuwa mwimbaji katika kundi maarufu la muziki la Mahotella Queens. == Maisha ya Awali == Mbadu alizaliwa katika mji wa Durban, Afrika Kusini, na kulelewa na baba yake, Ferguson Mbadu, pamoja na nyanya yake, Selinah Mbadu.Alikuwa mwimbaji katika kwaya za shule na [[kanisa]], na pia alikuwa mwanachama wa kundi maarufu la [[muziki]] la Amangeyami. Aligunduliwa na Max Gcaba, mtafutaji wa vipaji vya muziki wa EMI, aliyemshawishi kujiunga na kampuni hiyo ya muziki. Akiwa EMI, alirekodi nyimbo kadhaa kwa kutumia jina la Gcaba Sisters. Mwaka [[1965]], Rupert Bopape, mtafutaji wa vipaji vya muziki wa kampuni ya Gallo Record Company na mtayarishaji wa kitengo chake cha muziki wa wasanii weusi, Mavuthela Music Company, alifanikiwa kumshawishi Mbadu kujiunga na kampuni yake.<ref>https://www.sowetan.co.za/news/south-africa/2021-08-31-mahotella-queens-star-mbadu-passes-on-after-fight-with-kidney-failure/#google_vignette</ref> Mbadu alikubali na baadaye akajiunga na kundi jipya la waimbaji wanawake alilolianzisha Bopape, lililoitwa Mahotella Queens. Kundi hilo lilikuwa na waimbaji watano: Mbadu, Hilda Tloubatla, Mildred Mangxola, Juliet Mazamisa na Ethel Mngomezulu. Waimbaji hao watano waliunganishwa na bendi ya ala za muziki wa mbaqanga iliyoitwa Makgona Tsohle Bandi, pamoja na mwimbaji Simon “Mahlathini” Nkabinde, aliyekuwa akijulikana kwa sauti yake nzito na ya kukwaruza. Kwa pamoja walitengeneza kundi lililojulikana kama Mahlathini and the Mahotella Queens, ambalo lilipata umaarufu mkubwa mara moja.<ref>https://www.discogs.com/artist/923240-Nobesuthu-Mbadu</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] [[Jamii:Wanamuziki nchi kwa nchi]] {{Mbegu-mtu}} a8zalb2nezhxug378zf18g6kq31wwka 0 255874 1610709 2026-10-24T12:46:47Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Ukurasa ulianzishwa 1610709 wikitext text/x-wiki [[Faili:Bundesarchiv Bild 102-00061, Elena von Montenegro.jpg|thumb|Elena wa Montenegro ]] '''Elena wa Montenegro''' (alizaliwa [[8 Januari]] [[1873]] – [[28 Novemba]] [[1952]])[https://www.palazzo-pitti.net/elena-of-montenegro-biography.html]<ref>https://www.palazzo-pitti.net/elena-of-montenegro-biography.html</ref> alikuwa [[Malkia]] wa [[Italia]] kuanzia tarehe [[29 Julai]] [[1900]] hadi tarehe [[9 Mei]] [[1946]] kama [[mke]] wa Mfalme Victor Emmanuel III.[https://www.treccani.it/enciclopedia/elena-di-savoia-regina-d-italia_%28Enciclopedia-Italiana%29/]<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/elena-di-savoia-regina-d-italia_%28Enciclopedia-Italiana%29/</ref> Kama mke wa Victor Emmanuel, alidai pia kwa muda mfupi vyeo vya Malkia wa Waalbania na Mtawala wa Ethiopia; vyeo vyote viwili vilifutwa pale mume wake alipovikana rasmi mnamo mwaka [[1943]]. Elena alikuwa binti wa Mfalme Nicholas I na Malkia Milena wa [[Montenegro]]. Kufuatia kufunguliwa kwa mchakato wa kutangazwa kwake kuwa mtakatifu ''(beatification)'' mnamo mwaka [[2001]], alipewa cheo cha kuwa "Mtumishi wa Mungu."[https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/elena-montenegro-1873-1952]<ref>https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/elena-montenegro-1873-1952</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1873]] [[Jamii:Waliofariki 1952]] [[Jamii:Historia nchi kwa nchi]] kle13q7iznqvff861w4mp26lu0qyt9l 1610711 1610709 2026-10-24T12:47:32Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Maboresho 1610711 wikitext text/x-wiki [[Faili:Bundesarchiv Bild 102-00061, Elena von Montenegro.jpg|thumb|Elena wa Montenegro ]] '''Elena wa Montenegro''' (alizaliwa [[8 Januari]] [[1873]] – [[28 Novemba]] [[1952]])[https://www.palazzo-pitti.net/elena-of-montenegro-biography.html]<ref>https://www.palazzo-pitti.net/elena-of-montenegro-biography.html</ref> alikuwa [[Malkia]] wa [[Italia]] kuanzia tarehe [[29 Julai]] [[1900]] hadi tarehe [[9 Mei]] [[1946]] kama [[mke]] wa Mfalme Victor Emmanuel III.[https://www.treccani.it/enciclopedia/elena-di-savoia-regina-d-italia_%28Enciclopedia-Italiana%29/]<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/elena-di-savoia-regina-d-italia_%28Enciclopedia-Italiana%29/</ref> Kama mke wa Victor Emmanuel, alidai pia kwa muda mfupi vyeo vya Malkia wa Waalbania na Mtawala wa Ethiopia; vyeo vyote viwili vilifutwa pale mume wake alipovikana rasmi mnamo mwaka [[1943]]. Elena alikuwa binti wa Mfalme Nicholas I na Malkia Milena wa [[Montenegro]]. Kufuatia kufunguliwa kwa mchakato wa kutangazwa kwake kuwa mtakatifu ''(beatification)'' mnamo mwaka [[2001]], alipewa cheo cha kuwa "Mtumishi wa Mungu."[https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/elena-montenegro-1873-1952]<ref>https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/elena-montenegro-1873-1952</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1873]] [[Jamii:Waliofariki 1952]] [[Jamii:Historia nchi kwa nchi]] <references />{{Mbegu-mtu}} ctzusgczcz5kg0lov47mcd7720l0l5n 0 255875 1610710 2026-10-24T12:47:01Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610710 wikitext text/x-wiki '''Karomama wa Pili''' jina lake kamili lilikuwa [[Komamanga|Karomama]] Meritmut; pia alijulikana kama Karomama D na Merytmut II) alikuwa malkia wa [[Misri]] ya Kale. Alikuwa Mke Mkuu wa Kifalme wa Farao Takelot wa Pili, ambaye alitawala wakati wa Nasaba ya 23 ya Misri. Maana ya majina na [[vyeo]]: Karomama II: Karomama wa [[Pilipili|Pili]]. Great Royal Wife: Mke Mkuu wa Kifalme, cheo alichopewa mke mkuu wa farao. Pharaoh (Farao): [[Mtawala]] wa Misri ya Kale.<ref>{{Citation|title=VYA WATU SINA TAMAA|date=2024-11-11|url=https://doi.org/10.2307/jj.21819442.29|work=Mji wa Kambare|pages=28–29|publisher=Mkuki na Nyota Publishers|isbn=978-9987-08-515-6|access-date=2026-10-24}}</ref> 23rd Dynasty: [[Nasaba]] ya 23 ya wafalme wa Misri ya Kale. Marejeo ovsp4fb7w5j39m2ryq7b4bozlujgkkp 1611121 1610710 2026-10-25T11:15:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611121 wikitext text/x-wiki '''Karomama wa Pili''' jina lake kamili lilikuwa [[Komamanga|Karomama]] Meritmut; pia alijulikana kama Karomama D na Merytmut II) alikuwa malkia wa [[Misri]] ya Kale. Alikuwa Mke Mkuu wa Kifalme wa Farao Takelot wa Pili, ambaye alitawala wakati wa Nasaba ya 23 ya Misri. Maana ya majina na [[vyeo]]: Karomama II: Karomama wa [[Pilipili|Pili]]. Great Royal Wife: Mke Mkuu wa Kifalme, cheo alichopewa mke mkuu wa farao. Pharaoh (Farao): [[Mtawala]] wa Misri ya Kale.<ref>{{Citation|title=VYA WATU SINA TAMAA|date=2024-11-11|url=https://doi.org/10.2307/jj.21819442.29|work=Mji wa Kambare|pages=28–29|publisher=Mkuki na Nyota Publishers|isbn=978-9987-08-515-6|access-date=2026-10-24}}</ref> 23rd Dynasty: [[Nasaba]] ya 23 ya wafalme wa Misri ya Kale. Marejeo == Marejeo == {{Marejeo}} 5a886zuad9w960o6qxg75vkvyxmfinh 0 255876 1610712 2026-10-24T12:48:09Z Francakiria 45589 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Frances Goitsemang Baard''' ([[1 Oktoba]] [[1909]] – [[1997]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa [[wafanyakazi]] kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini,]] mwenye asili ya [[kabila]] la [[Tswaane|Tswana]]. Alikuwa akitetea haki za wafanyakazi, alipanga na kuhamasisha shughuli za Umoja wa Wanawake wa African National Congress (ANC), na alikuwa mlezi wa Umoja wa Kidemokrasia Kwa heshima ya mchango wake, Manispaa ya Wilaya ya Diamantveld, iliyoko Kimberley, ilib...' 1610712 wikitext text/x-wiki '''Frances Goitsemang Baard''' ([[1 Oktoba]] [[1909]] – [[1997]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa [[wafanyakazi]] kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini,]] mwenye asili ya [[kabila]] la [[Tswaane|Tswana]]. Alikuwa akitetea haki za wafanyakazi, alipanga na kuhamasisha shughuli za Umoja wa Wanawake wa African National Congress (ANC), na alikuwa mlezi wa Umoja wa Kidemokrasia Kwa heshima ya mchango wake, Manispaa ya Wilaya ya Diamantveld, iliyoko Kimberley, ilibadilishwa jina na kuitwa Manispaa ya Wilaya ya Frances Baard. Vilevile, Mtaa wa Schoeman jijini [[Pretoria]] ulibadilishwa jina na kuitwa kwa heshima yake.Frances Baard anakumbukwa kama mwanamke aliyechangia mapambano ya haki na usawa nchini Afrika Kusini. Mchango wake unahusishwa na Siku ya Kitaifa ya Wanawake, ambayo huadhimishwa kila mwaka nchini Afrika Kusini [[9 Agosti]], kuwakumbuka wanawake walioshiriki katika mapambano dhidi ya mfumo wa [[Ubaguzi wa rangi|ubaguzi wa rangi.]]<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/whoswhoinsouthaf0000gast|title=Who's who in South African politics|last=Gastrow|first=Shelagh|date=1985|publisher=Johannesburg : Ravan Press|others=Internet Archive|isbn=978-0-86975-280-7}}</ref> == Maisha == Frances Baard, ambaye pia alijulikana kwa jina la Frances Maswabi au Masuabi, alizaliwa tarehe 1 Oktoba 1909 katika eneo la Green Point, Beaconsfield, mjini Kimberley, Afrika Kusini. Hata hivyo, baadhi ya vyanzo vinadai kwamba alizaliwa mwaka [[1901]].Baba yake aliitwa Herman Maswabi. Alitoka Ramotswa, nchini Botswana, na alihamia Kimberley kutafuta kazi katika migodi. Mama yake, Sarah Voss, alikuwa wa kabila la Tswana na alitoka Kimberley.Mwaka [[1942]], Frances aliolewa na Lucas Baard mjini Port Elizabeth. Walikuwa wamefahamiana tangu walipokuwa wakisoma pamoja shuleni huko Kimberley<ref name=":1">{{Cite web|title=Frances Baard {{!}} Kimberley's Daughter of Courage|url=https://www.thesolomon.co.za/baard-frances|work=Solomon Edwardian Guest House|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>. == Elimu na kazi zake za awali == Frances Baard alisoma katika Shule ya Msingi ya Racecourse na Shule ya Lyndhurst Road, iliyokuwa katika eneo la Malay Camp, mjini Kimberley.Baadae, alijiunga kwa muda mfupi na Shule ya Perseverance, iliyokuwa maarufu mjini Kimberley. Hata hivyo, alilazimika kukatisha masomo yake kutokana na kifo cha baba yake.Baada ya hapo, alifanya kazi ya ualimu kwa muda mfupi. Kisha, alihamia [[Port Elizabeth]], ambako alifanya kazi za ndani katika nyumba za watu na pia kufanya kazi katika kiwanda.<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1909]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] oz7ebbnvsynwaqwbqow1cc8k75ykolp 1610880 1610712 2026-10-24T16:08:57Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610880 wikitext text/x-wiki '''Frances Goitsemang Baard''' ([[1 Oktoba]] [[1909]] – [[1997]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa [[wafanyakazi]] kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini,]] mwenye asili ya [[kabila]] la [[Tswaane|Tswana]]. Alikuwa akitetea haki za wafanyakazi, alipanga na kuhamasisha shughuli za Umoja wa Wanawake wa African National Congress (ANC), na alikuwa mlezi wa Umoja wa Kidemokrasia Kwa heshima ya mchango wake, Manispaa ya Wilaya ya Diamantveld, iliyoko Kimberley, ilibadilishwa jina na kuitwa Manispaa ya Wilaya ya Frances Baard. Vilevile, Mtaa wa Schoeman jijini [[Pretoria]] ulibadilishwa jina na kuitwa kwa heshima yake.Frances Baard anakumbukwa kama mwanamke aliyechangia mapambano ya haki na usawa nchini Afrika Kusini. Mchango wake unahusishwa na Siku ya Kitaifa ya Wanawake, ambayo huadhimishwa kila mwaka nchini Afrika Kusini [[9 Agosti]], kuwakumbuka wanawake walioshiriki katika mapambano dhidi ya mfumo wa [[Ubaguzi wa rangi|ubaguzi wa rangi.]]<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/whoswhoinsouthaf0000gast|title=Who's who in South African politics|last=Gastrow|first=Shelagh|date=1985|publisher=Johannesburg : Ravan Press|others=Internet Archive|isbn=978-0-86975-280-7}}</ref> == Maisha == Frances Baard, ambaye pia alijulikana kwa jina la Frances Maswabi au Masuabi, alizaliwa tarehe 1 Oktoba 1909 katika eneo la Green Point, Beaconsfield, mjini Kimberley, Afrika Kusini. Hata hivyo, baadhi ya vyanzo vinadai kwamba alizaliwa mwaka [[1901]].Baba yake aliitwa Herman Maswabi. Alitoka Ramotswa, nchini Botswana, na alihamia Kimberley kutafuta kazi katika migodi. Mama yake, Sarah Voss, alikuwa wa kabila la Tswana na alitoka Kimberley.Mwaka [[1942]], Frances aliolewa na Lucas Baard mjini Port Elizabeth. Walikuwa wamefahamiana tangu walipokuwa wakisoma pamoja shuleni huko Kimberley<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Frances Baard {{!}} Kimberley's Daughter of Courage|url=https://www.thesolomon.co.za/baard-frances|work=Solomon Edwardian Guest House|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref>. == Elimu na kazi zake za awali == Frances Baard alisoma katika Shule ya Msingi ya Racecourse na Shule ya Lyndhurst Road, iliyokuwa katika eneo la Malay Camp, mjini Kimberley.Baadae, alijiunga kwa muda mfupi na Shule ya Perseverance, iliyokuwa maarufu mjini Kimberley. Hata hivyo, alilazimika kukatisha masomo yake kutokana na kifo cha baba yake.Baada ya hapo, alifanya kazi ya ualimu kwa muda mfupi. Kisha, alihamia [[Port Elizabeth]], ambako alifanya kazi za ndani katika nyumba za watu na pia kufanya kazi katika kiwanda.<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1909]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] 21xpxt4ng45inygy91wcdfrmw9i9vef 0 255877 1610713 2026-10-24T12:48:32Z Camiddo 86373 Ukurasa umeundwa 1610713 wikitext text/x-wiki '''Catherine Dorothea Taylor''' ([[4 Februari]] [[1914]] – [[9 Aprili]] [[1992]]) alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]]. Aliwahi kuwa Mbunge wa eneo la [[Wyn Belotte|Wynberg]], jijini [[Cape Town]], hadi alipojiuzulu kutoka Chama cha United Party mwaka 1974. Taylor alikuwa [[Mbunge]] wa United Party wa eneo la Wynberg kuanzia [[Mwaka 1954|mwaka 1953]] hadi [[1974]]. Kuanzia mwaka 1971 hadi 1974, alihudumu kama [[Waziri]] Kivuli wa [[Elimu]], na kuanzia mwaka 1972 hadi 1974 alikuwa Katibu Kivuli anayeshughulikia Masuala ya Watu wa Rangi Mchanganyiko. Aliandika [[kitabu]] cha tawasifu kilichoitwa If Courage Goes. Alizaliwa Birmingham, [[Uingereza]], akiwa binti wa Harold Sharpe, aliyekuwa kasisi wa [[Kanisa]] la Anglikana na [[askofu]] msaidizi mkuu (archdeacon). Alisomea [[falsafa]], lugha, saikolojia na historia katika Chuo Kikuu cha Bristol. Alifunga ndoa na Lance Gordon Taylor jijini Cape Town tarehe 5 Septemba 1939. Walipata watoto watatu wa kiume. Catherine Dorothea Taylor alifariki jijini Cape Town mwaka 1992.<ref>{{Cite journal |last=Young |first=Brian |date=2018-01-18 |title=A. G. MacDonell’s England, their England |url=https://doi.org/10.1093/oso/9780198736233.003.0014 |journal=Oxford Scholarship Online |doi=10.1093/oso/9780198736233.003.0014}}</ref><ref>{{Citation|last=Black|first=Michael|title=England My England|date=2001|url=https://doi.org/10.1007/978-1-349-64303-5_9|work=Lawrence’s England|pages=152–183|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-349-64305-9|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliofariki 1982]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Afrika Kusini]] [[Jamii:Mawaziri Wakuu wa Afrika Kusini]] qwgukdc39m6jh13nynwli9xb0fyi5j8 0 255878 1610715 2026-10-24T12:50:40Z Sally Girl one 92639 Mbegu mtu 1610715 wikitext text/x-wiki '''Rukiya Kulany Chekamondo''' (alizaliwa tarehe [[7]] '''Oktoba''' [[1965]]), wakati mwingine anaandikwa kama '''Rukia Kulany Chekamondo''', ni ''mwalimu'' na ''mwanasiasa'' wa '''Uganda'''. Alikuwa Naibu Waziri wa Ubinafsishaji katika Wizara ya Fedha, kuanzia [[Juni]] [[2006]] hadi [[Mei]] [[2011]].<ref>{{Cite web|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}</ref> Katika mabadiliko ya ''baraza'' la ''mawaziri'' ya tarehe [[27]] Mei 2011, aliondolewa barazani na kuchukuliwa nafasi yake na Aston Kajara. Pia alihudumu kama '''Mbunge''' mteule (MB), kwa Mwakilishi wa ''Wanawake'' wa Wilaya ya '''Kapchorwa''', kutoka 2006 hadi 2011.<ref>{{Cite web|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}</ref> Wakati wa uchaguzi wa kitaifa wa 2011, alishindwa na mbunge wa sasa, '''Phyllis Chemutai''', mwanasiasa wa Kujitegemea. == Maisha ya awali == Alipata '''Cheti''' chake cha ''Daraja la III katika Elimu mwaka [[1986]]'' kutoka '''Taasisi''' ya '''Elimu''' ya '''Walimu''' (ITEK), mojawapo ya taasisi zilizounganishwa na kuwa [[Chuo Kikuu cha Kyambogo]]. Aliendelea kupata ''Stashahada ya Elimu ya Sekondari'' '''mwaka''' [[1993]], pia kutoka ITEK.<ref>{{Cite web|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}{{Mbegu-mwanasiasa}}</ref> ''Shahada yake ya Elimu ya Lugha ya Kiingereza na Fasihi ya Kiingereza'', alipata mwaka [[1999,]] kutoka Chuo Kikuu cha Makerere, chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda, kilichoanzishwa mwaka 1922. Pia ana Stashahada za Uzamili katika Mipango na Usimamizi wa Elimu (1999), na katika Mwongozo na Ushauri Nasaha (2001), zote kutoka ITEK. Shahada yake ya Uzamili ya Elimu katika Elimu ya Lugha na Fasihi ya Kiingereza alipata mwaka 2004 kutoka Chuo Kikuu cha Makerere. {{Mbegu}} == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Mashariki]] b7jwnnuqvbleb5mrp2nhl8d4cp1ezir 1610804 1610715 2026-10-24T13:43:20Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610804 wikitext text/x-wiki '''Rukiya Kulany Chekamondo''' (alizaliwa tarehe [[7]] '''Oktoba''' [[1965]]), wakati mwingine anaandikwa kama '''Rukia Kulany Chekamondo''', ni ''mwalimu'' na ''mwanasiasa'' wa '''Uganda'''. Alikuwa Naibu Waziri wa Ubinafsishaji katika Wizara ya Fedha, kuanzia [[Juni]] [[2006]] hadi [[Mei]] [[2011]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}</ref> Katika mabadiliko ya ''baraza'' la ''mawaziri'' ya tarehe [[27]] Mei 2011, aliondolewa barazani na kuchukuliwa nafasi yake na Aston Kajara. Pia alihudumu kama '''Mbunge''' mteule (MB), kwa Mwakilishi wa ''Wanawake'' wa Wilaya ya '''Kapchorwa''', kutoka 2006 hadi 2011.<ref>{{Rejea tovuti|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}</ref> Wakati wa uchaguzi wa kitaifa wa 2011, alishindwa na mbunge wa sasa, '''Phyllis Chemutai''', mwanasiasa wa Kujitegemea. == Maisha ya awali == Alipata '''Cheti''' chake cha ''Daraja la III katika Elimu mwaka [[1986]]'' kutoka '''Taasisi''' ya '''Elimu''' ya '''Walimu''' (ITEK), mojawapo ya taasisi zilizounganishwa na kuwa [[Chuo Kikuu cha Kyambogo]]. Aliendelea kupata ''Stashahada ya Elimu ya Sekondari'' '''mwaka''' [[1993]], pia kutoka ITEK.<ref>{{Rejea tovuti|title=Rukiya Chekamondo - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Rukiya-Chekamondo|work=Alchetron.com|date=2014-01-18|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Nationality UgandanYears active 1986-presentKnown for PoliticsOccupation Educator, PoliticianResidence Kampala, UgandaCitizenship UgandaRole EducatorEthnicity SebeiName Rukiya ChekamondoBorn 7 October 1965UgandaAlma mater Kyambogo UniversityMakerere UniversityEducation Makerere University, Kyambogo University}}{{Mbegu-mwanasiasa}}</ref> ''Shahada yake ya Elimu ya Lugha ya Kiingereza na Fasihi ya Kiingereza'', alipata mwaka [[1999,]] kutoka Chuo Kikuu cha Makerere, chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda, kilichoanzishwa mwaka 1922. Pia ana Stashahada za Uzamili katika Mipango na Usimamizi wa Elimu (1999), na katika Mwongozo na Ushauri Nasaha (2001), zote kutoka ITEK. Shahada yake ya Uzamili ya Elimu katika Elimu ya Lugha na Fasihi ya Kiingereza alipata mwaka 2004 kutoka Chuo Kikuu cha Makerere. {{Mbegu}} == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Mashariki]] 5n6tyvhe53yv9a5digxtg5m8zq5vjzs 0 255879 1610716 2026-10-24T12:51:15Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Iput I''' (takriban mwaka 2375 KK hadi 2325 KK) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]]. Alikuwa binti wa Mfalme Unas, mfalme wa mwisho wa Enzi ya Tano ya Misri. Aliolewa na Mfalme Teti, aliyeanzisha Enzi ya Sita ya [[Misri]]. Mtoto wao alikuwa Mfalme Pepi wa Kwanza. Inawezekana kwamba Iput aliongoza nchi kwa niaba ya mwanawe Pepi wa Kwanza alipokuwa bado hajawa na uwezo wa kutawala mwenyewe.<ref name="DH">Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete R...' 1610716 wikitext text/x-wiki '''Iput I''' (takriban mwaka 2375 KK hadi 2325 KK) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]]. Alikuwa binti wa Mfalme Unas, mfalme wa mwisho wa Enzi ya Tano ya Misri. Aliolewa na Mfalme Teti, aliyeanzisha Enzi ya Sita ya [[Misri]]. Mtoto wao alikuwa Mfalme Pepi wa Kwanza. Inawezekana kwamba Iput aliongoza nchi kwa niaba ya mwanawe Pepi wa Kwanza alipokuwa bado hajawa na uwezo wa kutawala mwenyewe.<ref name="DH">Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. {{ISBN|0-500-05128-3}}</ref> <ref>Tyldesley, Joyce (2006). Chronicle of the Queens of Egypt. United Kingdom: Thames & Hudson. p. 57. {{ISBN|0-500-05145-3}}.</ref><ref>N. Kanawati, Mereruka and King Teti. The Power behind the Throne, 2007, p. 14 et 50</ref><ref>N. Kanawati, Mereruka and King Teti. The Power behind the Throne, 2007, p. 21-22 et 50</ref><ref name="WG">Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications, London, 2005, {{ISBN|978-0-9547218-9-3}}</ref> == Mazishi yake == Iput alizikwa Saqqara, katika [[piramidi]] iliyokuwa karibu na ya mume wake, Mfalme Teti. Piramidi yake na ya Malkia Khuit ziligunduliwa na Victor Loret kati ya [[Julai]] [[1897]] na [[Februari]] [[1899]]. Kaburi la Iput lilikuwa na umbo la jengo la mazishi linaloitwa mastaba, lakini liligeuzwa kuwa piramidi baada ya mwanawe Pepi kutwaa ufalme. Ndani ya kaburi lake kulipatikana jeneza la mawe ya chokaa, jeneza la mbao za mwerezi na mabaki ya mwanamke wa makamo. Pia kulikuwa na vitu vya mazishi kama vyombo vilivyotumika kuhifadhi viungo vya mwili, sehemu ya kuegemeza kichwa na bangili ya dhahabu iliyokuwa mkononi mwake. Mabaki yake yanahifadhiwa katika Jumba la Makumbusho la Misri mjini [[Kairo]]. Vitu vingine vilivyopatikana kaburini ni pamoja na vyombo vya udongo mwekundu uliosuguliwa, kikombe cha fuwele ya mwamba, pamoja na vyombo na zana ndogo zilizotengenezwa kwa ajili ya mazishi. Baadhi ya vitu hivyo vilikuwa vimefunikwa kwa dhahabu. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] a2bgz53yapo17gcxo84c0n5740diw0d 1610717 1610716 2026-10-24T12:51:45Z Ester Gasper Kimario 70787 1610717 wikitext text/x-wiki '''Iput I''' (takriban mwaka 2375 [[KK]] hadi 2325 KK) alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]]. Alikuwa binti wa Mfalme Unas, mfalme wa mwisho wa Enzi ya Tano ya Misri. Aliolewa na Mfalme Teti, aliyeanzisha Enzi ya Sita ya [[Misri]]. Mtoto wao alikuwa Mfalme Pepi wa Kwanza. Inawezekana kwamba Iput aliongoza nchi kwa niaba ya mwanawe Pepi wa Kwanza alipokuwa bado hajawa na uwezo wa kutawala mwenyewe.<ref name="DH">Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. {{ISBN|0-500-05128-3}}</ref> <ref>Tyldesley, Joyce (2006). Chronicle of the Queens of Egypt. United Kingdom: Thames & Hudson. p. 57. {{ISBN|0-500-05145-3}}.</ref><ref>N. Kanawati, Mereruka and King Teti. The Power behind the Throne, 2007, p. 14 et 50</ref><ref>N. Kanawati, Mereruka and King Teti. The Power behind the Throne, 2007, p. 21-22 et 50</ref><ref name="WG">Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications, London, 2005, {{ISBN|978-0-9547218-9-3}}</ref> == Mazishi yake == Iput alizikwa Saqqara, katika [[piramidi]] iliyokuwa karibu na ya mume wake, Mfalme Teti. Piramidi yake na ya Malkia Khuit ziligunduliwa na Victor Loret kati ya [[Julai]] [[1897]] na [[Februari]] [[1899]]. Kaburi la Iput lilikuwa na umbo la jengo la mazishi linaloitwa mastaba, lakini liligeuzwa kuwa piramidi baada ya mwanawe Pepi kutwaa ufalme. Ndani ya kaburi lake kulipatikana jeneza la mawe ya chokaa, jeneza la mbao za mwerezi na mabaki ya mwanamke wa makamo. Pia kulikuwa na vitu vya mazishi kama vyombo vilivyotumika kuhifadhi viungo vya mwili, sehemu ya kuegemeza kichwa na bangili ya dhahabu iliyokuwa mkononi mwake. Mabaki yake yanahifadhiwa katika Jumba la Makumbusho la Misri mjini [[Kairo]]. Vitu vingine vilivyopatikana kaburini ni pamoja na vyombo vya udongo mwekundu uliosuguliwa, kikombe cha fuwele ya mwamba, pamoja na vyombo na zana ndogo zilizotengenezwa kwa ajili ya mazishi. Baadhi ya vitu hivyo vilikuwa vimefunikwa kwa dhahabu. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] 8yqlz98faezlw8x7x2k8q7sspsx2os4 0 255880 1610718 2026-10-24T12:53:43Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610718 wikitext text/x-wiki '''Dada Maria Kisito''', alizaliwa kwa jina la '''Julienne Mukabutera''' [[22 Juni]] [[1964]], ni [[mtawa]] wa kike wa [[Kanisa Katoliki]] kutoka [[Rwanda]], wa shirika la Wabenediktini. Alihukumiwa kifungo cha miaka kumi na miwili kwa kushiriki kikamilifu katika vifo vya watu wanaokadiriwa kuwa kati ya 5,000 na 7,000, ambao walitafuta hifadhi katika nyumba yao ya watawa kusini mwa Rwanda wakati wa [[Mauaji ya kimbari|Mauaji ya Kimbari]] ya Rwanda. Mkuu wake wa watawa, ''Gertrude Mukangango'', alihukumiwa kifungo cha miaka kumi na mitano [[gerezani]]. Upande wa mashtaka ulikuwa umeomba wote wawili wafungiwe maisha, pamoja na wanaume wawili waliokuwa wakishtakiwa pamoja nao. Mashahidi walieleza kuwa watawa hao wawili walielekeza vikosi vya mauaji vya Rwanda kwenye eneo walilokuwa wamekimbilia raia hao, na hata wakatoa [[petroli]] iliyotumiwa kuchoma jengo hilo huku raia wakiwa ndani. Baada ya kutumikia nusu ya kifungo chake cha miaka kumi na miwili katika gereza nchini [[Ubelgiji]], Kisito aliachiliwa mwezi Juni [[2007]].<ref>https://web.archive.org/web/20080704112009/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A42755-2001Jun8</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2001/apr/17/warcrimes</ref><ref>https://abcnews.com/International/story?id=80960&page=1</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watawa]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} s803n3c4qbmz9t12f2fa6bvzzf0xp0k 0 255881 1610719 2026-10-24T12:53:49Z Emanuel masaki 82931 Ukurasa umeundwa 1610719 wikitext text/x-wiki '''Fatima Siad''' alizaliwa tarehe [[17 Desemba]] [[1986 KK|1986]]) ni [[mwanamitindo]] wa [[mitindo]] kutoka [[Somalia]].<ref>{{Citation|title=She's got plans for life after 'Model'|url=https://archive.boston.com/lifestyle/fashion/articles/2008/06/05/shes_got_plans_for_life_after_model/|work=The Boston Globe|language=en|issn=0743-1791|access-date=2026-10-24}}</ref> Alilelewa [[Mjini (Shinyanga)|mjini]] [[Boston, Massachusetts|Boston]], Massachusetts, nchini [[Marekani]]. Alikuwa mshiriki wa mwisho kuondolewa katika [[mashindano]] ya kipindi cha [[Televisheni|Runingai]] cha America’s Next Top Model, [[Kiangazi|msimu]] wa 10<ref>{{Citation|title=She's got plans for life after 'Model'|url=https://archive.boston.com/lifestyle/fashion/articles/2008/06/05/shes_got_plans_for_life_after_model/|work=The Boston Globe|language=en|issn=0743-1791|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1986]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] ba4pex10jwsq7p2p1gleg8y68buesej 0 255882 1610720 2026-10-24T12:54:54Z EUNIVIAN 92638 Hadithi za watu 1610720 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1611110 1610720 2026-10-25T11:05:29Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611110 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} hnt4jh9an8k7x7juj4t5s1zizd0al0o 0 255884 1610722 2026-10-24T12:55:35Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha kulasa mpya 1610722 wikitext text/x-wiki '''Dkt. Deborah Marcia Fraser''' (9 Juni 1965 – 15 Mei 2022) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za Injili kutoka Afrika Kusini. Alianza kazi yake ya muziki mwaka 1985 kama [[mwimbaji]] msaidizi kabla ya kutoa albamu yake mwenyewe iliyoitwa Abanye Bayombona mwaka 2000. [[Albamu]] hiyo iliuza nakala zaidi ya [[milioni]] moja [[Nchi|nchini]] Afrika Kusini.<ref>{{Cite web|title=Best artists in Africa named|url=https://www.news24.com/entertainment/southafrica/best-artists-in-africa-named-20041213|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gospel singer Deborah Fraser dies after short illness|url=https://www.news24.com/southafrica/news/breaking-gospel-singer-deborah-fraser-dies-after-short-illness-20220515|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Compiled by Botho Molosankwe}}</ref> [[Albamu]] yake ya kumi ya [[Studio albamu|studio]], Uhambo, ilitolewa mwaka 2016 na ilijumuisha wimbo maarufu ulioitwa “Ngeke Ngiyeke Ukuthandaza. Alishinda tuzo ya kwanza ya [[South]] [[African All Stars|African]] Broadcasting Corporation (SABC) Crown Gospel Music Award katika kipengele cha [[Wasanii|Msanii]] Bora wa [[Kike'o|Kike]]. Pia alipokea [[tuzo]] nyingine, zikiwemo: SAMA ([[South]] [[African All Stars|African]] [[Music Box|Music]] Awards): Tuzo ya muziki bora wa Injili., Metro Award: [[Tuzo]] ya muziki bora wa Injili., Kora Awards: Tuzo ya msanii bora wa muziki wa Injili.<ref>{{Cite web|title=Best artists in Africa named|url=https://www.news24.com/entertainment/southafrica/best-artists-in-africa-named-20041213|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Afrika Kusini]] 5km0626vsrlqt7cyqkosk7w3pmgawvi 1610870 1610722 2026-10-24T15:50:29Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610870 wikitext text/x-wiki '''Dkt. Deborah Marcia Fraser''' (9 Juni 1965 – 15 Mei 2022) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za Injili kutoka Afrika Kusini. Alianza kazi yake ya muziki mwaka 1985 kama [[mwimbaji]] msaidizi kabla ya kutoa albamu yake mwenyewe iliyoitwa Abanye Bayombona mwaka 2000. [[Albamu]] hiyo iliuza nakala zaidi ya [[milioni]] moja [[Nchi|nchini]] Afrika Kusini.<ref>{{Rejea tovuti|title=Best artists in Africa named|url=https://www.news24.com/entertainment/southafrica/best-artists-in-africa-named-20041213|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Gospel singer Deborah Fraser dies after short illness|url=https://www.news24.com/southafrica/news/breaking-gospel-singer-deborah-fraser-dies-after-short-illness-20220515|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Compiled by Botho Molosankwe}}</ref> [[Albamu]] yake ya kumi ya [[Studio albamu|studio]], Uhambo, ilitolewa mwaka 2016 na ilijumuisha wimbo maarufu ulioitwa “Ngeke Ngiyeke Ukuthandaza. Alishinda tuzo ya kwanza ya [[South]] [[African All Stars|African]] Broadcasting Corporation (SABC) Crown Gospel Music Award katika kipengele cha [[Wasanii|Msanii]] Bora wa [[Kike'o|Kike]]. Pia alipokea [[tuzo]] nyingine, zikiwemo: SAMA ([[South]] [[African All Stars|African]] [[Music Box|Music]] Awards): Tuzo ya muziki bora wa Injili., Metro Award: [[Tuzo]] ya muziki bora wa Injili., Kora Awards: Tuzo ya msanii bora wa muziki wa Injili.<ref>{{Rejea tovuti|title=Best artists in Africa named|url=https://www.news24.com/entertainment/southafrica/best-artists-in-africa-named-20041213|work=News24|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Afrika Kusini]] g6d85p5mnm5lttudzvjbpgoo0xf28gy 0 255885 1610723 2026-10-24T12:55:36Z Maria Mashishanga 88790 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Georgette Emilienne Nkoma''' (aliyezaliwa [[tarehe]] 16 Juni 1965) ni mwanariadha wa mbio [[Futi|fupi]] kutoka [[Kamerun]]. Katika Mashindano ya Riadha ya [[Afrika]] ya mwaka [[1996]], alishinda medali za [[dhahabu]] katika mbio za mita 100 na mita 200.<ref>{{Cite web|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>...' 1610723 wikitext text/x-wiki '''Georgette Emilienne Nkoma''' (aliyezaliwa [[tarehe]] 16 Juni 1965) ni mwanariadha wa mbio [[Futi|fupi]] kutoka [[Kamerun]]. Katika Mashindano ya Riadha ya [[Afrika]] ya mwaka [[1996]], alishinda medali za [[dhahabu]] katika mbio za mita 100 na mita 200.<ref>{{Cite web|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji Filamu za Tanzania]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] ihqldkjdi9y8d8e46j9lzzgm625klnf 1610884 1610723 2026-10-24T16:14:03Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610884 wikitext text/x-wiki '''Georgette Emilienne Nkoma''' (aliyezaliwa [[tarehe]] 16 Juni 1965) ni mwanariadha wa mbio [[Futi|fupi]] kutoka [[Kamerun]]. Katika Mashindano ya Riadha ya [[Afrika]] ya mwaka [[1996]], alishinda medali za [[dhahabu]] katika mbio za mita 100 na mita 200.<ref>{{Rejea tovuti|title=Discover the origin of Kalimotxo|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|work=www.institutohemingway.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Waandaaji Filamu za Tanzania]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] 9251m9e5bglr22c57yn26jf9hlimk3o 0 255886 1610724 2026-10-24T12:55:40Z MagesaDm 86369 Jamii 1610724 wikitext text/x-wiki '''Meritaten Tasherit,''' alikuwa [[binti]] wa kifalme wa [[Misri]] ya Kale katika [[Nasaba]] ya [[18]]. Jina lake linamaanisha Meritaten Mdogo. Inaaminika kuwa alikuwa binti wa Meritaten, binti mkubwa wa [[Farao]] Akhenaten.<ref>{{Cite web|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=4qncavzeKOmz5NoPnpG98AE|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Hata hivyo, [[baba]] yake halisi hajulikani kwa uhakika. Baadhi ya watafiti hudhani alikuwa Akhenaten au Smenkhkare. Pia kuna uwezekano alikuwa binti wa Akhenaten na Kiya. Hatima ya maisha yake haijulikani, lakini jina lake linaashiria uhusiano na [[Mungu]] Aten, aliyekuwa muhimu wakati wa [[utawala]] wa Akhenaten.<ref>{{Cite web|title=BBC - History - Ancient History in depth: The End of the Amarna Period|url=https://www.bbc.co.uk/history/ancient/egyptians/amarna_01.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] [[Jamii:Dini barani Afrika]] [[Jamii:Dini kwa nchi]] ihuow9da4iljqjhfgqyslef6hfotwwl 1610912 1610724 2026-10-24T17:43:54Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610912 wikitext text/x-wiki '''Meritaten Tasherit,''' alikuwa [[binti]] wa kifalme wa [[Misri]] ya Kale katika [[Nasaba]] ya [[18]]. Jina lake linamaanisha Meritaten Mdogo. Inaaminika kuwa alikuwa binti wa Meritaten, binti mkubwa wa [[Farao]] Akhenaten.<ref>{{Rejea tovuti|title=Washa JavaScript ili utafute|url=https://www.google.com/httpservice/retry/enablejs?sei=4qncavzeKOmz5NoPnpG98AE|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Hata hivyo, [[baba]] yake halisi hajulikani kwa uhakika. Baadhi ya watafiti hudhani alikuwa Akhenaten au Smenkhkare. Pia kuna uwezekano alikuwa binti wa Akhenaten na Kiya. Hatima ya maisha yake haijulikani, lakini jina lake linaashiria uhusiano na [[Mungu]] Aten, aliyekuwa muhimu wakati wa [[utawala]] wa Akhenaten.<ref>{{Rejea tovuti|title=BBC - History - Ancient History in depth: The End of the Amarna Period|url=https://www.bbc.co.uk/history/ancient/egyptians/amarna_01.shtml|work=www.bbc.co.uk|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Ufalme]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] [[Jamii:Dini barani Afrika]] [[Jamii:Dini kwa nchi]] mnbotu83yyl77tqqdq0q2k8kgctf9qq 0 255887 1610725 2026-10-24T12:55:54Z Ramadhani kamala 82903 chapisha ukurasa mpya 1610725 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Joseph (film).jpg|jina la kuzaliwa=Joseph}} '''Bible: Joseph''' ni tamthilia ya vipindi vichache ya [[televisheni]] iliyotolewa mwaka [[1995]], iliyotayarishwa kwa ushirikiano wa [[Ujerumani|Ujeruman]]<nowiki/>i, [[Italia]] na [[Marekani]]. Inasimulia maisha ya Yusufu, kama yanavyoelezwa katika Agano la Kale la [[Biblia ya Kikristo|Biblia.]] [[Tamthilia]] hii ni mwendelezo wa [[filamu]] ya mwaka [[1994 KK|1994,]] Jacob. Katika toleo hili, Martin Landau alichukua nafasi ya Matthew Modine katika kuigiza mhusika Yakobo. Tamthilia hiyo ilirekodiwa nchini [[Moroko|Morocco]] na kurushwa hewani na kituo cha televisheni cha TNT tarehe [[16 Aprili]] [[1995|1995.]] Katika Tuzo za Emmy za 47 za vipindi vya televisheni vya wakati wa kilele (47th Primetime Emmy Awards), Joseph ilipata uteuzi katika vipengele vitano na kushinda tuzo ya Tamthilia Bora ya Vipindi Vichache (Outstanding Miniseries). Hivyo, ikawa kipindi cha kwanza kutoka kwenye mtandao wa televisheni wa kebo kushinda tuzo hiyo katika kipengele hicho. Baada yake ilifuata tamthilia ya vipindi vichache ya mwaka [[1995]], Moses, iliyoongozwa na Roger Young na kumshirikisha Ben Kingsley katika nafasi kuu ya Musa.<ref>{{Cite web|title=Joseph {{!}} Emmy Awards and Nominations|url=https://www.televisionacademy.com/shows/joseph|work=Television Academy|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Muhtasari wa Kisa == Katika Misri ya Kale, Yusufu alikuwa mtumwa wa Kiebrania aliyemtumikia Potifa, mkuu wa walinzi wa Farao Ahmose wa Kwanza. Msimamizi wa watumwa aliyeitwa Ednan alimtesa Yusufu kwa sababu ya kukataa kwake kujishusha na kumheshimu kupita kiasi. Hata hivyo, Yusufu alipata heshima yake kwa kuonyesha uwezo wake wa kusoma, na Ednan alianza kumtegemea zaidi. Mke wa Potifa alijaribu kumshawishi Yusufu afanye naye uzinzi, lakini hakufanikiwa. Baadaye, alimshtaki Yusufu kwa uongo kwa kumtuhumu kuwa alijaribu kumbaka. Ili kurejesha [[imani]] ya Potifa kwake, Yusufu alimweleza historia ya maisha yake.<ref>{{Cite web|title=EMMY AWARD NOMINATIONS 1995 : Nighttime Nominees: A Complete Rundown|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-07-21-ca-26201-story.html|work=Los Angeles Times|date=1995-07-21|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=L. A. Times Archives}}</ref> == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaume]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu nchi kwa nchi]] j79i9s3gftczzaf9oul0rea53prilxw 1610897 1610725 2026-10-24T16:43:01Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610897 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Joseph (film).jpg|jina la kuzaliwa=Joseph}} '''Bible: Joseph''' ni tamthilia ya vipindi vichache ya [[televisheni]] iliyotolewa mwaka [[1995]], iliyotayarishwa kwa ushirikiano wa [[Ujerumani|Ujeruman]]<nowiki/>i, [[Italia]] na [[Marekani]]. Inasimulia maisha ya Yusufu, kama yanavyoelezwa katika Agano la Kale la [[Biblia ya Kikristo|Biblia.]] [[Tamthilia]] hii ni mwendelezo wa [[filamu]] ya mwaka [[1994 KK|1994,]] Jacob. Katika toleo hili, Martin Landau alichukua nafasi ya Matthew Modine katika kuigiza mhusika Yakobo. Tamthilia hiyo ilirekodiwa nchini [[Moroko|Morocco]] na kurushwa hewani na kituo cha televisheni cha TNT tarehe [[16 Aprili]] [[1995|1995.]] Katika Tuzo za Emmy za 47 za vipindi vya televisheni vya wakati wa kilele (47th Primetime Emmy Awards), Joseph ilipata uteuzi katika vipengele vitano na kushinda tuzo ya Tamthilia Bora ya Vipindi Vichache (Outstanding Miniseries). Hivyo, ikawa kipindi cha kwanza kutoka kwenye mtandao wa televisheni wa kebo kushinda tuzo hiyo katika kipengele hicho. Baada yake ilifuata tamthilia ya vipindi vichache ya mwaka [[1995]], Moses, iliyoongozwa na Roger Young na kumshirikisha Ben Kingsley katika nafasi kuu ya Musa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Joseph {{!}} Emmy Awards and Nominations|url=https://www.televisionacademy.com/shows/joseph|work=Television Academy|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Muhtasari wa Kisa == Katika Misri ya Kale, Yusufu alikuwa mtumwa wa Kiebrania aliyemtumikia Potifa, mkuu wa walinzi wa Farao Ahmose wa Kwanza. Msimamizi wa watumwa aliyeitwa Ednan alimtesa Yusufu kwa sababu ya kukataa kwake kujishusha na kumheshimu kupita kiasi. Hata hivyo, Yusufu alipata heshima yake kwa kuonyesha uwezo wake wa kusoma, na Ednan alianza kumtegemea zaidi. Mke wa Potifa alijaribu kumshawishi Yusufu afanye naye uzinzi, lakini hakufanikiwa. Baadaye, alimshtaki Yusufu kwa uongo kwa kumtuhumu kuwa alijaribu kumbaka. Ili kurejesha [[imani]] ya Potifa kwake, Yusufu alimweleza historia ya maisha yake.<ref>{{Rejea tovuti|title=EMMY AWARD NOMINATIONS 1995 : Nighttime Nominees: A Complete Rundown|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-07-21-ca-26201-story.html|work=Los Angeles Times|date=1995-07-21|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=L. A. Times Archives}}</ref> == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaume]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu nchi kwa nchi]] 56ei96n3n1mz2wubu99oek326vruw3q 1611052 1610897 2026-10-25T07:59:13Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Joseph (1995 film)]] hadi [[Joseph (filamu ya 1995)]]: jina la Kiswahili 1610897 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Joseph (film).jpg|jina la kuzaliwa=Joseph}} '''Bible: Joseph''' ni tamthilia ya vipindi vichache ya [[televisheni]] iliyotolewa mwaka [[1995]], iliyotayarishwa kwa ushirikiano wa [[Ujerumani|Ujeruman]]<nowiki/>i, [[Italia]] na [[Marekani]]. Inasimulia maisha ya Yusufu, kama yanavyoelezwa katika Agano la Kale la [[Biblia ya Kikristo|Biblia.]] [[Tamthilia]] hii ni mwendelezo wa [[filamu]] ya mwaka [[1994 KK|1994,]] Jacob. Katika toleo hili, Martin Landau alichukua nafasi ya Matthew Modine katika kuigiza mhusika Yakobo. Tamthilia hiyo ilirekodiwa nchini [[Moroko|Morocco]] na kurushwa hewani na kituo cha televisheni cha TNT tarehe [[16 Aprili]] [[1995|1995.]] Katika Tuzo za Emmy za 47 za vipindi vya televisheni vya wakati wa kilele (47th Primetime Emmy Awards), Joseph ilipata uteuzi katika vipengele vitano na kushinda tuzo ya Tamthilia Bora ya Vipindi Vichache (Outstanding Miniseries). Hivyo, ikawa kipindi cha kwanza kutoka kwenye mtandao wa televisheni wa kebo kushinda tuzo hiyo katika kipengele hicho. Baada yake ilifuata tamthilia ya vipindi vichache ya mwaka [[1995]], Moses, iliyoongozwa na Roger Young na kumshirikisha Ben Kingsley katika nafasi kuu ya Musa.<ref>{{Rejea tovuti|title=Joseph {{!}} Emmy Awards and Nominations|url=https://www.televisionacademy.com/shows/joseph|work=Television Academy|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Muhtasari wa Kisa == Katika Misri ya Kale, Yusufu alikuwa mtumwa wa Kiebrania aliyemtumikia Potifa, mkuu wa walinzi wa Farao Ahmose wa Kwanza. Msimamizi wa watumwa aliyeitwa Ednan alimtesa Yusufu kwa sababu ya kukataa kwake kujishusha na kumheshimu kupita kiasi. Hata hivyo, Yusufu alipata heshima yake kwa kuonyesha uwezo wake wa kusoma, na Ednan alianza kumtegemea zaidi. Mke wa Potifa alijaribu kumshawishi Yusufu afanye naye uzinzi, lakini hakufanikiwa. Baadaye, alimshtaki Yusufu kwa uongo kwa kumtuhumu kuwa alijaribu kumbaka. Ili kurejesha [[imani]] ya Potifa kwake, Yusufu alimweleza historia ya maisha yake.<ref>{{Rejea tovuti|title=EMMY AWARD NOMINATIONS 1995 : Nighttime Nominees: A Complete Rundown|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-07-21-ca-26201-story.html|work=Los Angeles Times|date=1995-07-21|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=L. A. Times Archives}}</ref> == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaume]] [[Jamii:Waigizaji Filamu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu nchi kwa nchi]] 56ei96n3n1mz2wubu99oek326vruw3q 0 255888 1610727 2026-10-24T12:58:33Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610727 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruth Negga at the 2026 Cannes Film Festival by YantsImages 01 (cropped).jpg|thumb|Negga mnamo [[2026]]]] Ruth Negga ( alizaliwa tarehe [[4 Mei]] [[1982]])<ref>{{Cite web|title=Ruth Negga Reveals She’s Embarrassed By Her Birthday And Doesn’t Know Why|url=https://www.wmagazine.com/watch/birthday-stories-ruth-negga-age-w-magazine|work=W Magazine|date=2017-05-04|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Lewis|first=Tim|title=Ruth Negga: 'There are films that really mark you. Loving is one of those for me'|date=2017-01-29|url=https://www.theguardian.com/film/2017/jan/29/ruth-negga-loving-interview-rising-star-oscar-nomination|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> ni [[mwigizaji]] kutoka [[Jamhuri ya Ireland|jamhuri ya ireland]] anayejulikana kwa majukumu yake katika sanaa ya jukwaani . Amepokea tuzo na heshima mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kuteuliwa kuwania tuzo za ''Academy'', ''Tony'', ''Emmy'' (mara mbili), ''BAFTA'' (mara tatu), ''Golden Globe'' (mara mbili), na Laurence Olivier. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Wanamichezo wa Ireland]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-michezo}} 2d5we7pag7boaiqaun3ijoblso9a9ks 1610808 1610727 2026-10-24T13:43:51Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610808 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ruth Negga at the 2026 Cannes Film Festival by YantsImages 01 (cropped).jpg|thumb|Negga mnamo [[2026]]]] Ruth Negga ( alizaliwa tarehe [[4 Mei]] [[1982]])<ref>{{Rejea tovuti|title=Ruth Negga Reveals She’s Embarrassed By Her Birthday And Doesn’t Know Why|url=https://www.wmagazine.com/watch/birthday-stories-ruth-negga-age-w-magazine|work=W Magazine|date=2017-05-04|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Lewis|first=Tim|title=Ruth Negga: 'There are films that really mark you. Loving is one of those for me'|date=2017-01-29|url=https://www.theguardian.com/film/2017/jan/29/ruth-negga-loving-interview-rising-star-oscar-nomination|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> ni [[mwigizaji]] kutoka [[Jamhuri ya Ireland|jamhuri ya ireland]] anayejulikana kwa majukumu yake katika sanaa ya jukwaani . Amepokea tuzo na heshima mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kuteuliwa kuwania tuzo za ''Academy'', ''Tony'', ''Emmy'' (mara mbili), ''BAFTA'' (mara tatu), ''Golden Globe'' (mara mbili), na Laurence Olivier. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Wanamichezo wa Ireland]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-michezo}} o5vfj0kawpidderkxq8hmav3txplhvt 0 255889 1610729 2026-10-24T13:00:27Z Zubeda03 83744 Makala imeundwa 1610729 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Kehsna|tarehe ya kuzaliwa=11 Januari 1940|tarehe ya kufa=9 Novemba 2005 (umri 65)|uraia=Msenegali|kazi yake=Mwandishi|kazi maarufu=La Voie du Salut, En votre nom et au mien}} '''Kehsna''' ([[11 Januari]] [[1940]] – [[9 Novemba]] [[2005]]) alikuwa [[mwandishi]] kutoka [[Senegal]], nchini [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Alisoma katika nchi mbalimbali, zikiwemo [[Marekani]] na [[Ufaransa]], kabla ya kuanza kujihusisha na [[uandishi]] katika [[Mwaka|miaka]] ya [[1980]].<ref><nowiki>https://www.africanpedia.com/v3/author/366b79a6-57c3-40f4-9e56-2da67115fe8c/</nowiki></ref> [[Kazi]] yake ya kwanza ilikuwa ''La Voie du Salut'', na kazi zake zilizofuata zilijumuisha ''En votre nom et au mien''. [[Maandishi]] yake yalijadili [[maisha]] ya [[Mwanamke|wanawake]] wa [[Afrika]], pamoja na [[Mateso ya Wakristo|mateso]], ukandamizaji na dhuluma walizokumbana nazo katika [[jamii]]. == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Waliofariki 2005]] [[Jamii:Wanawake wa Senegal]] [[Jamii:Waandishi]] fr6o4i4vvy266f9m6lv1dcr6w0p878o 1610736 1610729 2026-10-24T13:05:19Z Zubeda03 83744 Maboresho 1610736 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Kehsna|tarehe ya kuzaliwa=11 Januari 1940|tarehe ya kufa=9 Novemba 2005 (umri 65)|uraia=Msenegali|kazi yake=Mwandishi|kazi maarufu=La Voie du Salut, En votre nom et au mien}} '''Kehsna''' ([[11 Januari]] [[1940]] – [[9 Novemba]] [[2005]]) alikuwa [[mwandishi]] kutoka [[Senegal]], nchini [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Alisoma katika nchi mbalimbali, zikiwemo [[Marekani]] na [[Ufaransa]], kabla ya kuanza kujihusisha na [[uandishi]] katika [[Mwaka|miaka]] ya [[1980]].<ref><nowiki>https://www.africanpedia.com/v3/author/366b79a6-57c3-40f4-9e56-2da67115fe8c/</nowiki></ref> [[Kazi]] yake ya kwanza ilikuwa ''La Voie du Salut'', na kazi zake zilizofuata zilijumuisha ''En votre nom et au mien''. [[Maandishi]] yake yalijadili [[maisha]] ya [[Mwanamke|wanawake]] wa [[Afrika]], pamoja na [[Mateso ya Wakristo|mateso]], ukandamizaji na dhuluma walizokumbana nazo katika [[jamii]]. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Waliofariki 2005]] [[Jamii:Wanawake wa Senegal]] [[Jamii:Waandishi]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} 1x937m1bd85n67qb43oiummeyw4mson 0 255890 1610731 2026-10-24T13:00:59Z Caphid 92024 Kuanzisha makala 1610731 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Jessie Fungayi Majome profile pic(1).jpg|tarehe ya kuzaliwa=20{{!}}12{{!}}1971|elimu=Chuo cha afrika kusini|kazi yake=Mwanasheria}} '''Fungayi Jessie Majome''' alizaliwa tarehe [[20]] [[Desemba]] [[1971]] alikuwa Mbunge wa Bunge la Taifa la [[Zimbabwe]], akiwakilisha jimbo la Harare magharibi kupitia chama cha '''MDC-T.''' Alichaguliwa kwa mara ya kwanza mwaka [[2008]] na kuchaguliwa tena mwaka [[2013]].Aliyekuwa mjumbe wa Kamati Tendaji ya Kitaifa ya Chama cha (MDC-T), na aliyewahi kuwa Katibu wa chama hicho anayeshughulikia Masuala ya Katiba na Bunge<ref>{{Cite web|title=Just a moment...|url=https://www.thezimbabwean.co/captcha-challenge?redirect=%2Fnews%2Fzimbabwe%2F58699%2Fjessie-majome-no-shrinking-in.html|work=www.thezimbabwean.co|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa]] ghnbfd674w98kg5fif1w9gjs78v7l1f 1610896 1610731 2026-10-24T16:38:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610896 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Jessie Fungayi Majome profile pic(1).jpg|tarehe ya kuzaliwa=20{{!}}12{{!}}1971|elimu=Chuo cha afrika kusini|kazi yake=Mwanasheria}} '''Fungayi Jessie Majome''' alizaliwa tarehe [[20]] [[Desemba]] [[1971]] alikuwa Mbunge wa Bunge la Taifa la [[Zimbabwe]], akiwakilisha jimbo la Harare magharibi kupitia chama cha '''MDC-T.''' Alichaguliwa kwa mara ya kwanza mwaka [[2008]] na kuchaguliwa tena mwaka [[2013]].Aliyekuwa mjumbe wa Kamati Tendaji ya Kitaifa ya Chama cha (MDC-T), na aliyewahi kuwa Katibu wa chama hicho anayeshughulikia Masuala ya Katiba na Bunge<ref>{{Rejea tovuti|title=Just a moment...|url=https://www.thezimbabwean.co/captcha-challenge?redirect=%2Fnews%2Fzimbabwe%2F58699%2Fjessie-majome-no-shrinking-in.html|work=www.thezimbabwean.co|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa]] 1ot8scmzfhgeq8u37raftkcj2uhxdic 0 255891 1610732 2026-10-24T13:03:05Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Ukurasa ulianzishwa 1610732 wikitext text/x-wiki [[Faili:Bundesarchiv B 145 Bild-F088687-0020, Außenministerin der Seychellen im BMZ (cropped).jpg|thumb|Danielle de St. Jorre]] '''Danielle Marie-Madeleine Jorre de St Jorre''' ([[30 Septemba]] [[1941]] – [[25 Februari]] [[1997]]) alikuwa [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Shelisheli]] (Seychelles).[https://www.seychellesnewsagency.com/public/articles/3998/Une+Pionnire+de+la+promotion+de+la+langue+crole+aux+Seychelles+Danielle+Jorre+de+St+Jorre+honore+par+une+sculpture]<ref>https://www.seychellesnewsagency.com/public/articles/3998/Une+Pionnire+de+la+promotion+de+la+langue+crole+aux+Seychelles+Danielle+Jorre+de+St+Jorre+honore+par+une+sculpture</ref> Alikuwa [[Waziri]] wa Mambo ya Nje wa Shelisheli chini ya [[Rais]] France-Albert René kuanzia mwaka [[1989]] hadi kifo chake mnamo mwaka 1997. Danielle de St Jorre alikuwa [[mwalimu]] kwa kitaaluma na pia mtaalamu wa [[lugha]] (mwanalingwistikia).[https://www.ioinst.org/training/ioi-danielle-de-st-jorre-scholarship/]<ref>https://www.ioinst.org/training/ioi-danielle-de-st-jorre-scholarship/</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] [[Jamii:Wanasiasa wa Shelisheli]] 3l0i11j00o2gruaizn9zfe16n0zi3vb 1610733 1610732 2026-10-24T13:03:47Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Maboresho 1610733 wikitext text/x-wiki [[Faili:Bundesarchiv B 145 Bild-F088687-0020, Außenministerin der Seychellen im BMZ (cropped).jpg|thumb|Danielle de St. Jorre]] '''Danielle Marie-Madeleine Jorre de St Jorre''' ([[30 Septemba]] [[1941]] – [[25 Februari]] [[1997]]) alikuwa [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Shelisheli]] (Seychelles).[https://www.seychellesnewsagency.com/public/articles/3998/Une+Pionnire+de+la+promotion+de+la+langue+crole+aux+Seychelles+Danielle+Jorre+de+St+Jorre+honore+par+une+sculpture]<ref>https://www.seychellesnewsagency.com/public/articles/3998/Une+Pionnire+de+la+promotion+de+la+langue+crole+aux+Seychelles+Danielle+Jorre+de+St+Jorre+honore+par+une+sculpture</ref> Alikuwa [[Waziri]] wa Mambo ya Nje wa Shelisheli chini ya [[Rais]] France-Albert René kuanzia mwaka [[1989]] hadi kifo chake mnamo mwaka 1997. Danielle de St Jorre alikuwa [[mwalimu]] kwa kitaaluma na pia mtaalamu wa [[lugha]] (mwanalingwistikia).[https://www.ioinst.org/training/ioi-danielle-de-st-jorre-scholarship/]<ref>https://www.ioinst.org/training/ioi-danielle-de-st-jorre-scholarship/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] [[Jamii:Wanasiasa wa Shelisheli]] <references />{{Mbegu-mtu}} l08igc2knmnplhsdlslan82b4dhb2nw 0 255892 1610734 2026-10-24T13:04:15Z Chuga Boe 93415 Ukurasa ulioanzishwa 1610734 wikitext text/x-wiki '''Tsakani “TK” Mhinga''' ([[23 Novemba|23]] [[Novemba]] [[1978]] – [[27 Machi|27]] [[Februari]] [[2006]]) alikuwa mwimbaji wa muziki wa R&B kutoka Afrika Kusini, mtayarishaji wa mpangilio wa nyimbo na mtunzi wa nyimbo, aliyeshinda tuzo nyingi za South African Music Awards (SAMA). Katika kipindi cha maisha yake, alitambuliwa kama mmoja wa waimbaji wakuu wa R&B nchini Afrika Kusini na alikuwa miongoni mwa waimbaji mashuhuri nchini humo. Mnamo tarehe 27 Februari 2006, wafanyakazi wa hoteli walimkuta amefariki katika chumba cha hoteli huko Bryanston, Johannesburg, kutokana na kuzidisha matumizi ya dawa za kulevya. Hadi sasa, haijulikani kama alizitumia dawa hizo kwa makusudi au kama ilikuwa ajali == '''Maisha ya awali''' == == Tsakani alizaliwa Soweto, Johannesburg, akiwa mtoto wa kwanza wa Tebogo Mhinga na Hosi Shilungwa Cydrick Mhinga, wa kabila la VaTsonga. Hivyo, alizaliwa katika familia ya kifalme ya ukoo wa Mhinga. Akiwa na umri wa miaka 12, aliimba kwa mara ya kwanza mbele ya hadhira katika shindano la vipaji, ambapo aliimba wimbo uitwao “Over the Rainbo == == '''Kazi ya muziki''' == == TK Mhinga alianza kujulikana katika tasnia ya muziki kupitia wimbo “A Place for a Wife” aliomshirikisha rapa Mizchif. Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, alianza kazi yake ya muziki binafsi kwa siri kwa sababu baba yake alipinga uamuzi wake wa kuwa mwimbaji. Albamu yake ya kwanza, TKO, ilipongezwa kwa uwezo wake wa kuimba na mtindo wa kimataifa, ingawa alikosolewa kwa kutotumia mitindo ya muziki wa ndani kama Kwaito na Afro-pop. Mwaka 2001, alitoa albamu Tsakani, iliyokuwa na nyimbo maarufu kama “Eject yo’ Ass” na “I Find It So Strange”, na kushinda tuzo ya SAMA ya albamu bora ya R&B kwa mara ya pili mfululizo. Mwaka 2002, alitumbuiza pamoja na Foxy Brown na kufungua maonesho ya Keith Sweat na Deborah Cox nchini Afrika Kusini. Albamu yake ya tatu na ya mwisho, Black Butterfly (2003), ilipokelewa vizuri na kuonesha uwezo wake katika mitindo mbalimbali ya muziki. Mwaka 2004, alishinda tena tuzo ya SAMA ya albamu bora ya R&B kwa mara ya tatu mfululizo, pamoja na tuzo ya mpangilio bora wa muziki kwa wimbo “Black Butterfly”. Ingawa albamu zake hazikuuza nakala zaidi ya 25,000, alitamani kufikisha muziki wake kwa hadhira ya kimataifa kwa kuchanganya R&B na ladha ya muziki wa asili wa Kiafrika.<ref>{{Cite web|title=allAfrica.com: South Africa: Young, Gifted And Dicing With Death|url=http://allafrica.com/stories/200603060943.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=South African singer found dead|date=2006-02-28|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4758248.stm|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] geis3kx01qgcedwwx5grwzzur2f37cd 1610848 1610734 2026-10-24T14:09:55Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610848 wikitext text/x-wiki '''Tsakani “TK” Mhinga''' ([[23 Novemba|23]] [[Novemba]] [[1978]] – [[27 Machi|27]] [[Februari]] [[2006]]) alikuwa mwimbaji wa muziki wa R&B kutoka Afrika Kusini, mtayarishaji wa mpangilio wa nyimbo na mtunzi wa nyimbo, aliyeshinda tuzo nyingi za South African Music Awards (SAMA). Katika kipindi cha maisha yake, alitambuliwa kama mmoja wa waimbaji wakuu wa R&B nchini Afrika Kusini na alikuwa miongoni mwa waimbaji mashuhuri nchini humo. Mnamo tarehe 27 Februari 2006, wafanyakazi wa hoteli walimkuta amefariki katika chumba cha hoteli huko Bryanston, Johannesburg, kutokana na kuzidisha matumizi ya dawa za kulevya. Hadi sasa, haijulikani kama alizitumia dawa hizo kwa makusudi au kama ilikuwa ajali == '''Maisha ya awali''' == == Tsakani alizaliwa Soweto, Johannesburg, akiwa mtoto wa kwanza wa Tebogo Mhinga na Hosi Shilungwa Cydrick Mhinga, wa kabila la VaTsonga. Hivyo, alizaliwa katika familia ya kifalme ya ukoo wa Mhinga. Akiwa na umri wa miaka 12, aliimba kwa mara ya kwanza mbele ya hadhira katika shindano la vipaji, ambapo aliimba wimbo uitwao “Over the Rainbo == == '''Kazi ya muziki''' == == TK Mhinga alianza kujulikana katika tasnia ya muziki kupitia wimbo “A Place for a Wife” aliomshirikisha rapa Mizchif. Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, alianza kazi yake ya muziki binafsi kwa siri kwa sababu baba yake alipinga uamuzi wake wa kuwa mwimbaji. Albamu yake ya kwanza, TKO, ilipongezwa kwa uwezo wake wa kuimba na mtindo wa kimataifa, ingawa alikosolewa kwa kutotumia mitindo ya muziki wa ndani kama Kwaito na Afro-pop. Mwaka 2001, alitoa albamu Tsakani, iliyokuwa na nyimbo maarufu kama “Eject yo’ Ass” na “I Find It So Strange”, na kushinda tuzo ya SAMA ya albamu bora ya R&B kwa mara ya pili mfululizo. Mwaka 2002, alitumbuiza pamoja na Foxy Brown na kufungua maonesho ya Keith Sweat na Deborah Cox nchini Afrika Kusini. Albamu yake ya tatu na ya mwisho, Black Butterfly (2003), ilipokelewa vizuri na kuonesha uwezo wake katika mitindo mbalimbali ya muziki. Mwaka 2004, alishinda tena tuzo ya SAMA ya albamu bora ya R&B kwa mara ya tatu mfululizo, pamoja na tuzo ya mpangilio bora wa muziki kwa wimbo “Black Butterfly”. Ingawa albamu zake hazikuuza nakala zaidi ya 25,000, alitamani kufikisha muziki wake kwa hadhira ya kimataifa kwa kuchanganya R&B na ladha ya muziki wa asili wa Kiafrika.<ref>{{Rejea tovuti|title=allAfrica.com: South Africa: Young, Gifted And Dicing With Death|url=http://allafrica.com/stories/200603060943.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=South African singer found dead|date=2006-02-28|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4758248.stm|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] 1ohztcecrgbyfdtcwxq8llklhxpot2v 0 255893 1610735 2026-10-24T13:05:16Z Eunice abraham 93419 Ukurasa uliochapishwa 1610735 wikitext text/x-wiki '''Ruth Hayman''' ''',''' Alizaliwa (1913–1981) alikuwa [[mwanasheria]] na [[mwanaharakati]] aliyepinga mfumo wa [[ubaguzi]] wa rangi nchini Afrika Kusini [[apartheid]].Alikuwa miongoni mwa [[wanawake]] wa kwanza nchini humo kufuzu na kupata sifa za kitaaluma za kuwa [[wakili]]. == wasifu == Kupitia shirika la ''Black Sash,'' ''Hayman'' alitoa huduma za ushauri wa ''kisheria'' bila malipo kwa watu wengi, ambao wengi wao walikuwa [[wanawake]], waliofika katika Kituo cha Ushauri cha ''Black Sash jijini'' [[Johannesburg]]. Mara nyingi, yeye mwenyewe alifika ''mahakamani'' ili kuwatetea watu hao. Pia aliwatetea [[wanaharakati]] waliopinga ubaguzi wa rangi, ''Walter'' na ''Adelaine'' ''Hain'', ambao walikuwa wazazi wa Peter Hain, aliyekuja kuwa waziri katika Baraza la Mawaziri la Uingereza.<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://wikimediafoundation.org/|work=Wikimedia Foundation|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> Shughuli zake za kupinga [[ubaguzi]] wa rangi zilimkutanisha katika upinzani wa moja kwa moja dhidi ya serikali ya Chama cha [[National Party]]. Mnamo '''tarehe 22 Aprili 1966''', alipewa amri ya kumzuia kushiriki katika shughuli fulani za umma na ''kisiasa'' (''banning'' ''order'') chini ya Sheria ya Kukandamiza [[Ukomunisti]]<nowiki/>n , na akawekwa chini ya kifungo cha nyumbani.<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://www.ruthhaymantrust.org.uk/|work=Ruth Hayman Trust|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] 61sx6dsbwq2yzu6qlcuue3dpnvqh6xf 1610806 1610735 2026-10-24T13:43:41Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610806 wikitext text/x-wiki '''Ruth Hayman''' ''',''' Alizaliwa (1913–1981) alikuwa [[mwanasheria]] na [[mwanaharakati]] aliyepinga mfumo wa [[ubaguzi]] wa rangi nchini Afrika Kusini [[apartheid]].Alikuwa miongoni mwa [[wanawake]] wa kwanza nchini humo kufuzu na kupata sifa za kitaaluma za kuwa [[wakili]]. == wasifu == Kupitia shirika la ''Black Sash,'' ''Hayman'' alitoa huduma za ushauri wa ''kisheria'' bila malipo kwa watu wengi, ambao wengi wao walikuwa [[wanawake]], waliofika katika Kituo cha Ushauri cha ''Black Sash jijini'' [[Johannesburg]]. Mara nyingi, yeye mwenyewe alifika ''mahakamani'' ili kuwatetea watu hao. Pia aliwatetea [[wanaharakati]] waliopinga ubaguzi wa rangi, ''Walter'' na ''Adelaine'' ''Hain'', ambao walikuwa wazazi wa Peter Hain, aliyekuja kuwa waziri katika Baraza la Mawaziri la Uingereza.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://wikimediafoundation.org/|work=Wikimedia Foundation|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> Shughuli zake za kupinga [[ubaguzi]] wa rangi zilimkutanisha katika upinzani wa moja kwa moja dhidi ya serikali ya Chama cha [[National Party]]. Mnamo '''tarehe 22 Aprili 1966''', alipewa amri ya kumzuia kushiriki katika shughuli fulani za umma na ''kisiasa'' (''banning'' ''order'') chini ya Sheria ya Kukandamiza [[Ukomunisti]]<nowiki/>n , na akawekwa chini ya kifungo cha nyumbani.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://www.ruthhaymantrust.org.uk/|work=Ruth Hayman Trust|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] ov1ua3l82w6xy4rlby6jarrfuqnjg9t 1610989 1610806 2026-10-25T07:04:52Z Riccardo Riccioni 452 1610989 wikitext text/x-wiki '''Ruth Hayman''' (1913–1981) alikuwa [[mwanasheria]] na [[mwanaharakati]] aliyepinga mfumo wa [[ubaguzi wa rangi]] nchini Afrika Kusini ([[apartheid]]). Alikuwa miongoni mwa [[wanawake]] wa kwanza nchini humo kufuzu na kupata sifa za kitaaluma za kuwa [[wakili]]. == wasifu == Kupitia shirika la ''Black Sash,'' Hayman alitoa huduma za ushauri wa kisheria bila malipo kwa watu wengi, ambao wengi wao walikuwa [[wanawake]], waliofika katika Kituo cha Ushauri cha ''Black Sash jijini'' [[Johannesburg]]. Mara nyingi, yeye mwenyewe alifika mahakamani ili kuwatetea watu hao. Pia aliwatetea [[wanaharakati]] waliopinga ubaguzi wa rangi, Walter na Adelaine Hain, ambao walikuwa wazazi wa Peter Hain, aliyekuja kuwa waziri katika Baraza la Mawaziri la Uingereza.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://wikimediafoundation.org/|work=Wikimedia Foundation|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> Shughuli zake za kupinga [[ubaguzi]] wa rangi zilimkutanisha katika upinzani wa moja kwa moja dhidi ya serikali ya Chama cha [[National Party]]. Mnamo tarehe 22 Aprili 1966, alipewa amri ya kumzuia kushiriki katika shughuli fulani za umma na kisiasa (''banning order'') chini ya Sheria ya Kukandamiza [[Ukomunisti]] akawekwa chini ya kifungo cha nyumbani.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://www.ruthhaymantrust.org.uk/|work=Ruth Hayman Trust|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasheria wa Afrika Kusini ]] [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] [[Jamii:Waliofariki 1981]] 2tdvuq8pfy0a83jhex08bi8yysdk3o2 0 255894 1610737 2026-10-24T13:05:33Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610737 wikitext text/x-wiki '''Gloria Akuffo''' (aliyezaliwa tarehe 31 [[Desemba]] [[1954]]) ni [[mwanasheria]] na [[mwanasiasa]] kutoka nchini [[Ghana]]. Alihudumu kama Mwanasheria Mkuu wa Serikali ya Ghana na Waziri wa Sheria kuanzia mwaka 2017 hadi 2021. Pia aliwahi kushika nyadhifa za Naibu Mwanasheria Mkuu wa Serikali na Waziri wa [[Usafiri]] wa Anga katika serikali ya John Kufuor. Marejeo<ref>{{Cite journal |last=SAĞ |first=Tahir |last2=CANKUŞ |first2=Mehmet |date=2016 |title=A new ABC-based multiobjective optimization algorithm with an improvement approach (IBMO: improved bee colony algorithm for multiobjective optimization) |url=https://doi.org/10.3906/elk-1402-310 |journal=TURKISH JOURNAL OF ELECTRICAL ENGINEERING &amp; COMPUTER SCIENCES |volume=24 |pages=2349–2373 |doi=10.3906/elk-1402-310 |issn=1300-0632}}</ref> [[Jamii:Ghana]] tcms6uq8dd0h816e6gzmehylf5t4w42 1610887 1610737 2026-10-24T16:16:40Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610887 wikitext text/x-wiki '''Gloria Akuffo''' (aliyezaliwa tarehe 31 [[Desemba]] [[1954]]) ni [[mwanasheria]] na [[mwanasiasa]] kutoka nchini [[Ghana]]. Alihudumu kama Mwanasheria Mkuu wa Serikali ya Ghana na Waziri wa Sheria kuanzia mwaka 2017 hadi 2021. Pia aliwahi kushika nyadhifa za Naibu Mwanasheria Mkuu wa Serikali na Waziri wa [[Usafiri]] wa Anga katika serikali ya John Kufuor. Marejeo<ref>{{Rejea jarida |last=SAĞ |first=Tahir |last2=CANKUŞ |first2=Mehmet |date=2016 |title=A new ABC-based multiobjective optimization algorithm with an improvement approach (IBMO: improved bee colony algorithm for multiobjective optimization) |url=https://doi.org/10.3906/elk-1402-310 |journal=TURKISH JOURNAL OF ELECTRICAL ENGINEERING &amp; COMPUTER SCIENCES |volume=24 |pages=2349–2373 |doi=10.3906/elk-1402-310 |issn=1300-0632}}</ref> [[Jamii:Ghana]] dhmmsaqzeezeg0bde1vdjms2m75sexb 0 255895 1610738 2026-10-24T13:06:05Z Camiddo 86373 Ukurasa umeundwa 1610738 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Ethel Mutharika|watoto=4|cheo=[[First Ladies and Gentlemen of Malawi|First Lady of Malawi]]}} '''Ethel Zyauya Mutharika''' (takribani mwaka [[1944]] – [[28 Mei]] [[2007]]) alikuwa [[Mama]] wa [[Taifa]] wa [[Malawi]] na [[mke]] wa Bingu wa [[Muthaiga|Mutharika]], aliyekuwa [[Rais]] wa [[Malawi]]. Ethel Mutharika alizaliwa [[Nchi|nchini]] [[Zimbabwe]]. Akiwa [[Mama]] wa [[Taifa]], alijulikana kwa shughuli zake za hisani. Alianzisha Ethel Mutharika Foundation, [[taasisi]] iliyolenga kuwasaidia watu maskini nchini [[Malawi]]. Ethel Mutharika alifariki dunia jijini Lilongwe, baada ya kupambana na [[ugonjwa]] wa [[saratani]] kwa [[muda]] mrefu. Alifariki akiwa na umri wa miaka [[63]]. == Maisha Binafsi == Ethel Mutharika alizaliwa nchini Zimbabwe. Alikuwa ameolewa na Rais Bingu wa Mutharika. Wawili hao walikuwa na watoto wanne pamoja.<ref>{{Citation|last=Caroli|first=Betty Boyd|title=Young Substitutes far First Ladies(1829-1869)|date=1995-09-28|url=https://doi.org/10.1093/oso/9780195099447.003.0002|work=First Ladies|pages=33–57|publisher=Oxford University PressNew York, NY|isbn=978-0-19-509944-7|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|last=O'Brien|first=Thomas|title=Independent Practice, Independent Thinkers|date=2026-07-15|url=https://doi.org/10.4324/9781003688440-4|work=Empowering All Leaders to be Math Leaders|pages=57–80|publisher=Routledge|isbn=978-1-003-68844-0|access-date=2026-10-24}}</ref> == Kifo == Ethel Mutharika alifanyiwa [[mazishi]] rasmi ya kitaifa. [[Mwili]] wake uliwekwa katika ukumbi wa heshima katika New State House, jijini Lilongwe, ili wananchi na viongozi waweze kutoa heshima zao za mwisho. Baadaye, mwili wake ulipelekwa katika [[Mji|miji]] ya Mzuzu tarehe [[2 Juni]] na Blantyre tarehe [[5 Juni]]. Mazishi yake yalifanyika katika shamba la familia ya Mutharika, lililoko Thyolo, [[wilaya]] ya [[kusini]] mwa Malawi inayojulikana kwa kilimo cha chai. Baada ya kifo chake, ilifichuliwa kuwa alikuwa akisumbuliwa na ugonjwa wa saratani.<ref>{{Citation|last=Lungu|first=Victor Orison.|title=Capital mobility in Malawi|url=https://doi.org/10.14264/218490|publisher=University of Queensland Library|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rocked by aid cuts, Malawi rethinks how it funds health|url=https://doi.org/10.1126/science.z3fxuup|work=AAAS Articles DO Group|date=2026-07-16|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} g6xyrih0dayiygvagjzbzi3iujgzjxu 1610876 1610738 2026-10-24T16:03:49Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610876 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|jina la kuzaliwa=Ethel Mutharika|watoto=4|cheo=[[First Ladies and Gentlemen of Malawi|First Lady of Malawi]]}} '''Ethel Zyauya Mutharika''' (takribani mwaka [[1944]] – [[28 Mei]] [[2007]]) alikuwa [[Mama]] wa [[Taifa]] wa [[Malawi]] na [[mke]] wa Bingu wa [[Muthaiga|Mutharika]], aliyekuwa [[Rais]] wa [[Malawi]]. Ethel Mutharika alizaliwa [[Nchi|nchini]] [[Zimbabwe]]. Akiwa [[Mama]] wa [[Taifa]], alijulikana kwa shughuli zake za hisani. Alianzisha Ethel Mutharika Foundation, [[taasisi]] iliyolenga kuwasaidia watu maskini nchini [[Malawi]]. Ethel Mutharika alifariki dunia jijini Lilongwe, baada ya kupambana na [[ugonjwa]] wa [[saratani]] kwa [[muda]] mrefu. Alifariki akiwa na umri wa miaka [[63]]. == Maisha Binafsi == Ethel Mutharika alizaliwa nchini Zimbabwe. Alikuwa ameolewa na Rais Bingu wa Mutharika. Wawili hao walikuwa na watoto wanne pamoja.<ref>{{Citation|last=Caroli|first=Betty Boyd|title=Young Substitutes far First Ladies(1829-1869)|date=1995-09-28|url=https://doi.org/10.1093/oso/9780195099447.003.0002|work=First Ladies|pages=33–57|publisher=Oxford University PressNew York, NY|isbn=978-0-19-509944-7|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|last=O'Brien|first=Thomas|title=Independent Practice, Independent Thinkers|date=2026-07-15|url=https://doi.org/10.4324/9781003688440-4|work=Empowering All Leaders to be Math Leaders|pages=57–80|publisher=Routledge|isbn=978-1-003-68844-0|access-date=2026-10-24}}</ref> == Kifo == Ethel Mutharika alifanyiwa [[mazishi]] rasmi ya kitaifa. [[Mwili]] wake uliwekwa katika ukumbi wa heshima katika New State House, jijini Lilongwe, ili wananchi na viongozi waweze kutoa heshima zao za mwisho. Baadaye, mwili wake ulipelekwa katika [[Mji|miji]] ya Mzuzu tarehe [[2 Juni]] na Blantyre tarehe [[5 Juni]]. Mazishi yake yalifanyika katika shamba la familia ya Mutharika, lililoko Thyolo, [[wilaya]] ya [[kusini]] mwa Malawi inayojulikana kwa kilimo cha chai. Baada ya kifo chake, ilifichuliwa kuwa alikuwa akisumbuliwa na ugonjwa wa saratani.<ref>{{Citation|last=Lungu|first=Victor Orison.|title=Capital mobility in Malawi|url=https://doi.org/10.14264/218490|publisher=University of Queensland Library|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Rocked by aid cuts, Malawi rethinks how it funds health|url=https://doi.org/10.1126/science.z3fxuup|work=AAAS Articles DO Group|date=2026-07-16|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} d22atgj9l2twhlxjqzbx2km4fnwm8qa 0 255896 1610739 2026-10-24T13:06:13Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Seleucus wa Saba Philometor''', pia aliyejulikana kama Kybiosactes, huenda alikuwa mtawala wa Ufalme wa Seleucid uliokuwa nchini [[Syria]] ya kale. Hata hivyo, wanahistoria bado hawana uhakika kama kweli aliwahi kuwepo.<ref>{{Cite web|url=https://instonebrewer.com/TyndaleSites/Egypt/ptolemies/berenice_iv.htm|title=Berenice IV}}</ref><ref>{{cite journal |last=Kritt |first=Brian |year=2002 |title=Numismatic Evidence For A New Seleucid King: Seleucus (VII)...' 1610739 wikitext text/x-wiki '''Seleucus wa Saba Philometor''', pia aliyejulikana kama Kybiosactes, huenda alikuwa mtawala wa Ufalme wa Seleucid uliokuwa nchini [[Syria]] ya kale. Hata hivyo, wanahistoria bado hawana uhakika kama kweli aliwahi kuwepo.<ref>{{Cite web|url=https://instonebrewer.com/TyndaleSites/Egypt/ptolemies/berenice_iv.htm|title=Berenice IV}}</ref><ref>{{cite journal |last=Kritt |first=Brian |year=2002 |title=Numismatic Evidence For A New Seleucid King: Seleucus (VII) Philometor |url=https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |url-status=dead |journal=The Celator |publisher=Kerry K. Wetterstrom |volume=16 |issue=4 |issn=1048-0986 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014553/https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |archive-date=2018-10-13 |access-date=2022-10-01}}</ref><ref>{{cite journal |last=Hoover |first=Oliver D. |year=2005 |title=Dethroning Seleucus VII Philometor (Cybiosactes): Epigraphical Arguments Against a Late Seleucid Monarch |journal=Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik |publisher=Dr. Rudolf Habelt GmbH |volume=151 |issn=0084-5388}}</ref> == Mfalme wa Syria == Ni vigumu kujua kwa uhakika kuhusu wafalme wa mwisho wa ukoo wa Seleucid, kwa sababu wengi walikuwa na majina yanayofanana. Inadhaniwa kuwa Seleucus VII alikuwa mwana wa Mfalme Antiochus X na Malkia Cleopatra Selene, na kaka wa Mfalme Antiochus XIII. Inaonekana alitawala wakati Mfalme Tigranes wa Armenia alipokuwa ameitwaa Syria, kuanzia mwaka 83 hadi [[69 KK]]. Wakati huo, ni miji michache tu iliyokuwa bado inaunga mkono ukoo wa Seleucid. Baada ya Tigranes kuitwaa Syria mwaka [[83 KK]], mama yake Seleucus alisafiri kwenda [[Roma]] kuomba wanawe watambuliwe kuwa wafalme wa [[Misri]], lakini hakufanikiwa. Hata hivyo, kati ya mwaka 75 na [[73 KK]], Seleucus na ndugu yake walitambuliwa kama “Wafalme wa Syria” na waliendelea kuishi kama watu wa kifalme. == Mtawala mwenza wa Misri == Inaaminika kuwa Seleucus huyu ndiye aliyemuoa Berenice IV, binti wa kifalme wa Misri na dada wa Cleopatra VII. Inasemekana alikusudia kutawala Misri pamoja naye, lakini Berenice alidaiwa kumuua kwa sababu hakupendezwa na tabia zake. Seleucus pia alipewa jina la dhihaka Kybiosactes, ambalo lilitumika kumaanisha mtu aliyefanya kazi ya kukata samaki aina ya tuna na aliyekuwa na harufu mbaya. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Syria]] 30vuzv37ykdrkbyddpyt7pmmoazval4 1610821 1610739 2026-10-24T13:49:41Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610821 wikitext text/x-wiki '''Seleucus wa Saba Philometor''', pia aliyejulikana kama Kybiosactes, huenda alikuwa mtawala wa Ufalme wa Seleucid uliokuwa nchini [[Syria]] ya kale. Hata hivyo, wanahistoria bado hawana uhakika kama kweli aliwahi kuwepo.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://instonebrewer.com/TyndaleSites/Egypt/ptolemies/berenice_iv.htm|title=Berenice IV}}</ref><ref>{{cite journal |last=Kritt |first=Brian |year=2002 |title=Numismatic Evidence For A New Seleucid King: Seleucus (VII) Philometor |url=https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |url-status=dead |journal=The Celator |publisher=Kerry K. Wetterstrom |volume=16 |issue=4 |issn=1048-0986 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014553/https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |archive-date=2018-10-13 |access-date=2022-10-01}}</ref><ref>{{cite journal |last=Hoover |first=Oliver D. |year=2005 |title=Dethroning Seleucus VII Philometor (Cybiosactes): Epigraphical Arguments Against a Late Seleucid Monarch |journal=Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik |publisher=Dr. Rudolf Habelt GmbH |volume=151 |issn=0084-5388}}</ref> == Mfalme wa Syria == Ni vigumu kujua kwa uhakika kuhusu wafalme wa mwisho wa ukoo wa Seleucid, kwa sababu wengi walikuwa na majina yanayofanana. Inadhaniwa kuwa Seleucus VII alikuwa mwana wa Mfalme Antiochus X na Malkia Cleopatra Selene, na kaka wa Mfalme Antiochus XIII. Inaonekana alitawala wakati Mfalme Tigranes wa Armenia alipokuwa ameitwaa Syria, kuanzia mwaka 83 hadi [[69 KK]]. Wakati huo, ni miji michache tu iliyokuwa bado inaunga mkono ukoo wa Seleucid. Baada ya Tigranes kuitwaa Syria mwaka [[83 KK]], mama yake Seleucus alisafiri kwenda [[Roma]] kuomba wanawe watambuliwe kuwa wafalme wa [[Misri]], lakini hakufanikiwa. Hata hivyo, kati ya mwaka 75 na [[73 KK]], Seleucus na ndugu yake walitambuliwa kama “Wafalme wa Syria” na waliendelea kuishi kama watu wa kifalme. == Mtawala mwenza wa Misri == Inaaminika kuwa Seleucus huyu ndiye aliyemuoa Berenice IV, binti wa kifalme wa Misri na dada wa Cleopatra VII. Inasemekana alikusudia kutawala Misri pamoja naye, lakini Berenice alidaiwa kumuua kwa sababu hakupendezwa na tabia zake. Seleucus pia alipewa jina la dhihaka Kybiosactes, ambalo lilitumika kumaanisha mtu aliyefanya kazi ya kukata samaki aina ya tuna na aliyekuwa na harufu mbaya. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Syria]] 6amahdsboa8nf0e474opit6q6m6h6lq 1611054 1610821 2026-10-25T07:59:40Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Seleucus wa Saba Philometor]] hadi [[Seleuko VII Philometor]]: jina la Kiswahili 1610821 wikitext text/x-wiki '''Seleucus wa Saba Philometor''', pia aliyejulikana kama Kybiosactes, huenda alikuwa mtawala wa Ufalme wa Seleucid uliokuwa nchini [[Syria]] ya kale. Hata hivyo, wanahistoria bado hawana uhakika kama kweli aliwahi kuwepo.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://instonebrewer.com/TyndaleSites/Egypt/ptolemies/berenice_iv.htm|title=Berenice IV}}</ref><ref>{{cite journal |last=Kritt |first=Brian |year=2002 |title=Numismatic Evidence For A New Seleucid King: Seleucus (VII) Philometor |url=https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |url-status=dead |journal=The Celator |publisher=Kerry K. Wetterstrom |volume=16 |issue=4 |issn=1048-0986 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014553/https://community.vcoins.com/celator-vol-16-no-04/ |archive-date=2018-10-13 |access-date=2022-10-01}}</ref><ref>{{cite journal |last=Hoover |first=Oliver D. |year=2005 |title=Dethroning Seleucus VII Philometor (Cybiosactes): Epigraphical Arguments Against a Late Seleucid Monarch |journal=Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik |publisher=Dr. Rudolf Habelt GmbH |volume=151 |issn=0084-5388}}</ref> == Mfalme wa Syria == Ni vigumu kujua kwa uhakika kuhusu wafalme wa mwisho wa ukoo wa Seleucid, kwa sababu wengi walikuwa na majina yanayofanana. Inadhaniwa kuwa Seleucus VII alikuwa mwana wa Mfalme Antiochus X na Malkia Cleopatra Selene, na kaka wa Mfalme Antiochus XIII. Inaonekana alitawala wakati Mfalme Tigranes wa Armenia alipokuwa ameitwaa Syria, kuanzia mwaka 83 hadi [[69 KK]]. Wakati huo, ni miji michache tu iliyokuwa bado inaunga mkono ukoo wa Seleucid. Baada ya Tigranes kuitwaa Syria mwaka [[83 KK]], mama yake Seleucus alisafiri kwenda [[Roma]] kuomba wanawe watambuliwe kuwa wafalme wa [[Misri]], lakini hakufanikiwa. Hata hivyo, kati ya mwaka 75 na [[73 KK]], Seleucus na ndugu yake walitambuliwa kama “Wafalme wa Syria” na waliendelea kuishi kama watu wa kifalme. == Mtawala mwenza wa Misri == Inaaminika kuwa Seleucus huyu ndiye aliyemuoa Berenice IV, binti wa kifalme wa Misri na dada wa Cleopatra VII. Inasemekana alikusudia kutawala Misri pamoja naye, lakini Berenice alidaiwa kumuua kwa sababu hakupendezwa na tabia zake. Seleucus pia alipewa jina la dhihaka Kybiosactes, ambalo lilitumika kumaanisha mtu aliyefanya kazi ya kukata samaki aina ya tuna na aliyekuwa na harufu mbaya. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Syria]] 6amahdsboa8nf0e474opit6q6m6h6lq 0 255897 1610740 2026-10-24T13:06:20Z Amina sauli 89067 Ukurasa umeundwa 1610740 wikitext text/x-wiki '''Shirley Yema Gbujam'''a ni mwanasiasa wa Sierra Leone aliyezaliwa mwaka 1936. Alihudumu katika nyadhifa mbalimbali za uwaziri, zikiwemo mambo ya nje, ustawi wa jamii, utalii na utamaduni, pamoja na masuala ya jinsia na watoto. Alikuwa mmoja wa mawaziri waliodumu kwa muda mrefu katika serikali ya Rais Ahmad Tejan Kabbah na anatoka katika kabila la Mende.<ref><nowiki>https://www.geocities.ws/jgbujama/FSMacaulay.html</nowiki></ref> == Wasifu == Alianza kazi ya ualimu wa hisabati mwaka 1959, kisha akahamia New York, Marekani, ambako alipata shahada ya uzamili ya hisabati mwaka 1964. Pia aliwahi kufanya kazi ya kuhubiri Ukristo.<ref><nowiki>https://www.geocities.ws/jgbujama/FSMacaulay.html</nowiki></ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1936]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] nyfgmtvu0xvl3ytuu3cfcuck6fxv6sp 0 255898 1610741 2026-10-24T13:07:50Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha ukulasa mpya 1610741 wikitext text/x-wiki '''Kidan Tesfahun''' ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Ethiopia]] na [[malkia]] wa urembo wa kitaifa nchini humo. == Wasifu wa Kidan Tesfahun == Kidan alitawazwa kuwa [[Miss Grand International|Miss]] Millennium Queen wa [[Ethiopia]] katika mashindano yaliyoandaliwa mwaka 2007 na taasisi ya [[Ethiopian Airlines|Ethiopian]] Life Foundation yenye makao yake [[London]], [[Uingereza]].<ref>{{Cite web|title=Kidan Tesfahun's Men's Soccer Recruiting Profile|url=https://www.ncsasports.org/mens-soccer-recruiting/international/int/kidan-tesfahun|work=www.ncsasports.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Baadaye, aliwakilisha [[Ethiopia]] katika [[mashindano]] ya [[Miss Grand International|Miss]] Earth 2008, yaliyofanyika Quezon City, Ufilipino, na pia katika [[mashindano]] ya Miss [[International Business Machines|International]] 2007, yaliyofanyika Tokyo, Japani. Kidan anafanya kazi kama katibu mtendaji jijini Addis Ababa, Ethiopia. Ana mipango ya kuendelea na [[Masomo ya Jinsia|masomo]] yake katika nchi ya kigeni ili kupata uzoefu wa kimataifa. Tarehe 24 Julai 2009, alitangazwa kuwa Mwanamitindo Bora wa [[Kike'o|Kike]] [[Dunia|Duniani]] wa Mwaka 2009 katika mashindano ya uanamitindo yaliyoandaliwa na Sukier Models International jijini Alicante, nchini [[Hispania|Hispania.]]<ref>{{Cite web|title=Kidan Tesfahun's Men's Soccer Recruiting Profile|url=https://www.ncsasports.org/mens-soccer-recruiting/international/int/kidan-tesfahun|work=www.ncsasports.org|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kidan Tesfahun (Ethiopia) – Miss Earth|url=https://hayekqueens.com/en/contestants/kidan-tesfahun-et|work=Hayek Queens|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ethiopia]] 6pm8c4r5ktezcbpb88ybf4ih4mhtd8u 1610901 1610741 2026-10-24T16:57:36Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610901 wikitext text/x-wiki '''Kidan Tesfahun''' ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Ethiopia]] na [[malkia]] wa urembo wa kitaifa nchini humo. == Wasifu wa Kidan Tesfahun == Kidan alitawazwa kuwa [[Miss Grand International|Miss]] Millennium Queen wa [[Ethiopia]] katika mashindano yaliyoandaliwa mwaka 2007 na taasisi ya [[Ethiopian Airlines|Ethiopian]] Life Foundation yenye makao yake [[London]], [[Uingereza]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Kidan Tesfahun's Men's Soccer Recruiting Profile|url=https://www.ncsasports.org/mens-soccer-recruiting/international/int/kidan-tesfahun|work=www.ncsasports.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Baadaye, aliwakilisha [[Ethiopia]] katika [[mashindano]] ya [[Miss Grand International|Miss]] Earth 2008, yaliyofanyika Quezon City, Ufilipino, na pia katika [[mashindano]] ya Miss [[International Business Machines|International]] 2007, yaliyofanyika Tokyo, Japani. Kidan anafanya kazi kama katibu mtendaji jijini Addis Ababa, Ethiopia. Ana mipango ya kuendelea na [[Masomo ya Jinsia|masomo]] yake katika nchi ya kigeni ili kupata uzoefu wa kimataifa. Tarehe 24 Julai 2009, alitangazwa kuwa Mwanamitindo Bora wa [[Kike'o|Kike]] [[Dunia|Duniani]] wa Mwaka 2009 katika mashindano ya uanamitindo yaliyoandaliwa na Sukier Models International jijini Alicante, nchini [[Hispania|Hispania.]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Kidan Tesfahun's Men's Soccer Recruiting Profile|url=https://www.ncsasports.org/mens-soccer-recruiting/international/int/kidan-tesfahun|work=www.ncsasports.org|accessdate=2026-10-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Kidan Tesfahun (Ethiopia) – Miss Earth|url=https://hayekqueens.com/en/contestants/kidan-tesfahun-et|work=Hayek Queens|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Ethiopia]] ea7j0v3n1hlfsvas2d656v5ycq12dy0 0 255899 1610742 2026-10-24T13:08:12Z Grace Daudi 93413 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Isetnofret''' (pia huandikwa Isis-nofret au Isitnofret) alikuwa mmoja wa Wake [[Wakuu wa Nchi ya Kenya|Wakuu]] wa Kifalme (''Great Royal Wives'') wa Farao Ramesses II wa Misri ya Kale. Jina lake lina maana ya “Isis ni [[Mzuri (Unguja)|mzuri/]]<nowiki/>mrembo” au “Isis ni mzur'''i.”[https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret]'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret</ref> Alikuwa wa '''''[[Nasaba]] ya 19 ya Misri''''' na alikuwa mama wa '''...' 1610742 wikitext text/x-wiki '''Isetnofret''' (pia huandikwa Isis-nofret au Isitnofret) alikuwa mmoja wa Wake [[Wakuu wa Nchi ya Kenya|Wakuu]] wa Kifalme (''Great Royal Wives'') wa Farao Ramesses II wa Misri ya Kale. Jina lake lina maana ya “Isis ni [[Mzuri (Unguja)|mzuri/]]<nowiki/>mrembo” au “Isis ni mzur'''i.”[https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret]'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret</ref> Alikuwa wa '''''[[Nasaba]] ya 19 ya Misri''''' na alikuwa mama wa '''Merenptah''', ambaye baadaye alimrithi Ramesses II na kuwa Farao. Watoto wengine wanaohusishwa naye ni '''Prince Ramesses, Bintanath, Khaemwaset''', na huenda pia binti aliyeitwa '''Isetnofret'''.[https://en.wikipedia.org/wiki/Isitnofret]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Isitnofret</ref> == Familia ya Isetnofret == Wazazi wa Isetnofret hawajulikani kwa uhakika. Hata hivyo, kuna ushahidi mkubwa unaodokeza kwamba alikuwa na uhusiano wa damu na [[Farao]] Horemheb. Inaaminika kwamba Isetnofret alitokea '''[[Memphis, Misri|Memphis]]''', mji muhimu wa Misri ya Kale. Pia inawezekana alikuwa na uhusiano wa karibu wa kifamilia na Tanedjemet, ambaye alikuwa mke wa '''[[Seti I]]''' na anadaiwa kuwa binti wa Horemheb. Kwa hiyo, ingawa asili yake haijathibitishwa kikamilifu, ushahidi uliopo unaonyesha kwamba Isetnofret huenda alitoka katika familia yenye uhusiano na ukoo wa kifalme wa Misri.[https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Isetnofret</ref> == Vyeo == Isetnofret alikuwa na vyeo muhimu katika familia ya kifalme ya Misri ya Kale, hasa: * '''''Mke Mkuu wa Kifalme''','' cheo cha juu cha mke wa Farao. * '''''Malkia Mke wa Farao''','' akimaanisha mke wa mtawala aliyekuwa Farao. * '''''Mama wa Mfalme/Farao''','' kwa sababu mwanawe Merenptah baadaye alikuja kuwa Farao. * '''''Mke Mkuu wa Kifalme wa Ramesses II'''.'' Inafaa kutambua kwamba ushahidi wa cheo chake cha Malkia Mkuu unatokana hasa na kipindi cha baada ya kifo chake, hivyo inawezekana alipewa au kutambuliwa rasmi kwa cheo hicho baada ya kufariki.[https://www.google.com/search?q=Dodson+%26+Hilton%2C+p.167find+its+reference&oq=Dodson+%26+Hilton%2C+p.167find+its+reference&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQABjvBTIHCAIQABjvBTIHCAMQABjvBTIHCAQQABjvBTIHCAUQABjvBdIBCTE0NTQ5ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8]<ref>https://www.google.com/search?q=Dodson+%26+Hilton%2C+p.167find+its+reference&oq=Dodson+%26+Hilton%2C+p.167find+its+reference&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQABjvBTIHCAIQABjvBTIHCAMQABjvBTIHCAQQABjvBTIHCAUQABjvBdIBCTE0NTQ5ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8</ref> == Maisha == Isetnofret anajulikana kupitia maandishi kadhaa ya kale na [[sanamu]] ndogo zilizohusishwa naye. Kabla ya mwaka wa 30 wa utawala wa Farao Ramesses II, ushahidi pekee wa wazi unaoonyesha kuwepo kwake ni uwepo wa watoto wake. Kwa kweli, Isetnofret haonekani katika majengo yaliyosimikwa na Ramesses II. Badala yake, taarifa kumhusu zinapatikana hasa kupitia makumbusho na monumenti zilizohusishwa na wanawe pamoja na vitu vyake vya mazishi. Hii inaonyesha kwamba ushahidi wa moja kwa moja kuhusu maisha yake ni mdogo.[https://www.google.com/search?q=Iskander%2C+Sameh+(2002).+The+Reign+of+Merenptah.+UMI+Dissertation+Services.+pp.+47%E2%80%9348.find+reference&oq=Iskander%2C+Sameh+(2002).+The+Reign+of+Merenptah.+UMI+Dissertation+Services.+pp.%C2%A047%E2%80%9348.find+reference&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAtIBCDkyMTlqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8]<ref>https://www.google.com/search?q=Iskander%2C+Sameh+(2002).+The+Reign+of+Merenptah.+UMI+Dissertation+Services.+pp.+47%E2%80%9348.find+reference&oq=Iskander%2C+Sameh+(2002).+The+Reign+of+Merenptah.+UMI+Dissertation+Services.+pp.%C2%A047%E2%80%9348.find+reference&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAtIBCDkyMTlqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Misri ya Kale]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Familia]] [[Jamii:Historia]] s159b7ean2erot291osmyn01ttkn21t 0 255900 1610743 2026-10-24T13:10:12Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610743 wikitext text/x-wiki '''Claude Njiké-Bergeret''' (alizaliwa [[5 Juni]] [[1943]], mjini [[Douala]], [[Kamerun]]) ni mjukuu na binti wa [[wamisionari]] [[Wafaransa]] wa [[Kiprotestanti]], Etienne Bergeret na Charles Bergeret, waliofanya kazi katika eneo la Wabamiléké nchini Kamerun katika nusu ya kwanza ya karne ya 20. Ni mjane wa chifu wa Bangangté aliyeishi katika ndoa ya wake wengi, François Njiké Pokam. Pia ni [[mwandishi]] wa [[vitabu]], mkulima na mratibu wa shughuli za maendeleo ya jamii karibu na Foumbot. == Maisha == === Utoto huko Bangangté === Babu yake, Etienne Bergeret, alikuwa mmisionari wa Kiprotestanti huko [[New Caledonia]] na Kamerun kuanzia mwaka [[1917]] hadi [[1921]]. Wazazi wake walipangiwa kufanya kazi nchini Kamerun. == Kazi == === Vitabu alivyoandika === * ''Ma passion africaine'', kilichochapishwa na ''JC Lattès'' mwaka [[1997]]. Toleo jipya lilichapishwa na ''J'ai lu'', nambari 4903, mwaka 2000 (kurasa 384). Nambari ya ISBN: 2 290 30979 6. Ni kitabu cha tawasifu. * ''La sagesse de mon village'', kilichochapishwa na ''JC Lattès'' mwaka [[2000]] (kurasa 220). Nambari ya ISBN: 2 7096 2075 8. Ni kitabu cha tawasifu. * ''Agis d'un seul cœur'', kilichochapishwa na ''JC Lattès'' tarehe 4 Februari [[2009]] (kurasa 252). Nambari ya ISBN: 2 709 62243 2.<ref>https://fannyborius.over-blog.com/article-claude-njike-bergeret-la-reine-blanche-du-cameroun-98314917.html</ref><ref>https://www.amazon.com/stores/author/B001K7HE7E</ref><ref>https://insidekamer.com/en/people/claude-njike-bergeret</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Waandishi wa Kamerun]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} ji40g0diehd3n1dq0x0mi5ad0er7lva 0 255901 1610746 2026-10-24T13:12:51Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610746 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=|tarehe ya kuzaliwa=1920 Sudan|tarehe ya kufa=17 Novemba 1969 (umri 48–49)|kazi yake=Mwalimu, mwandishi wa riwaya|jina la kuzaliwa=Malkat ed-Dar Muhammad}} '''Malkat al-Dar Mohamed Abdullah''' (''1920–17 Novemba 1969'') alikuwa '''mwandishi wa vitabu, [[mwalimu]] na mtetezi wa haki za [[wanawake]] kutoka [[Sudan]]'''. Katika miaka ya ''1950'', aliandika riwaya yake '''“Pengo Pana”''', ambayo inachukuliwa kuwa '''riwaya ya kwanza ya Sudan''' iliyoandikwa kwa mtindo wa kuelezea maisha halisi ya jamii. Mkosoaji wa fasihi wa Sudan '''Lemya Shammat''' alimuelezea Malkat al-Dar kama '''mwanzilishi wa maendeleo ya fasihi ya wanawake na mwanamke mwenye [[moyo]] wa ujasiri'''.<ref>{{Cite web|title=On Gender Stereotypes in Sudanese Fiction|url=https://arablit.org/2019/10/12/on-gender-stereotypes-in-sudanese-fiction/|work=ARABLIT & ARABLIT QUARTERLY|date=2019-10-12|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Wanasiasa]] 91tmyqefv3oqwy0k1g3ay0rwsb0nlxk 1610908 1610746 2026-10-24T17:32:13Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610908 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=|tarehe ya kuzaliwa=1920 Sudan|tarehe ya kufa=17 Novemba 1969 (umri 48–49)|kazi yake=Mwalimu, mwandishi wa riwaya|jina la kuzaliwa=Malkat ed-Dar Muhammad}} '''Malkat al-Dar Mohamed Abdullah''' (''1920–17 Novemba 1969'') alikuwa '''mwandishi wa vitabu, [[mwalimu]] na mtetezi wa haki za [[wanawake]] kutoka [[Sudan]]'''. Katika miaka ya ''1950'', aliandika riwaya yake '''“Pengo Pana”''', ambayo inachukuliwa kuwa '''riwaya ya kwanza ya Sudan''' iliyoandikwa kwa mtindo wa kuelezea maisha halisi ya jamii. Mkosoaji wa fasihi wa Sudan '''Lemya Shammat''' alimuelezea Malkat al-Dar kama '''mwanzilishi wa maendeleo ya fasihi ya wanawake na mwanamke mwenye [[moyo]] wa ujasiri'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=On Gender Stereotypes in Sudanese Fiction|url=https://arablit.org/2019/10/12/on-gender-stereotypes-in-sudanese-fiction/|work=ARABLIT & ARABLIT QUARTERLY|date=2019-10-12|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Wanasiasa]] cem83ga4c7udsxmrykxzmeo3bjyxgt2 0 255902 1610747 2026-10-24T13:13:56Z Sally Girl one 92639 Wana habari 1610747 wikitext text/x-wiki '''Nassima el Hor''' ni ''mtangazaji'' wa '''televisheni''' wa '''Morocco''', mmoja wa wanaojulikana zaidi kwa zaidi ya miaka 25.<ref>{{Cite journal |last=Penk |first=Michael |date=2015-10-16 |title=Make it visible – Scientific videos on beilstein TV |url=https://doi.org/10.3762/bmag.4 |journal=Beilstein Magazine |issue=1 |doi=10.3762/bmag.4 |issn=2365-9718}}</ref> '''El Hor''' aliwahi kuandaa vipindi vya ''Frankly Speaking'' na ''Clearly'' kwa ajili ya 2M TV, vipindi viwili vya msingi vilivyojadili udhibiti na [[demokrasia]] katika jamii ya Morocco.<ref>{{Cite journal |last=Penk |first=Michael |date=2015-10-16 |title=Make it visible – Scientific videos on beilstein TV |url=https://doi.org/10.3762/bmag.4 |journal=Beilstein Magazine |issue=1 |doi=10.3762/bmag.4 |issn=2365-9718}}</ref> Alianzisha kipindi cha '''A White Thread''' (Al Kkayt Al Abyad) na amekuwa akikiwasilisha tangu kilipoanza [[Aprili]] [[2009]]. Kichwa hicho kinarejelea methali ya Morocco kuhusu mpatanishi anayetumia uzi kama huo kuwaleta maadui pamoja. Katika kipindi hicho, watu huleta tofauti zao za kibinafsi hadharani na El Hor anajaribu upatanisho wa hadharani, akiwa anasaidiwa na mwanasaikolojia na wakili. Anaeleza kuwa kipindi hicho kinahitajika kujaza pengo kwani ubinafsi wa maisha ya kisasa umeondoa mila ambapo tofauti zingetatuliwa kwa njia ya kijamii, sokoni au na majirani. == Marejeo == {{Mbegu}} [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] pqiqjhn845jbxam7ztz8djgqc6drdcu 1610748 1610747 2026-10-24T13:14:10Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610748 wikitext text/x-wiki '''Nassima el Hor''' ni ''mtangazaji'' wa '''televisheni''' wa '''Morocco''', mmoja wa wanaojulikana zaidi kwa zaidi ya miaka 25.<ref>{{Rejea jarida |last=Penk |first=Michael |date=2015-10-16 |title=Make it visible – Scientific videos on beilstein TV |url=https://doi.org/10.3762/bmag.4 |journal=Beilstein Magazine |issue=1 |doi=10.3762/bmag.4 |issn=2365-9718}}</ref> '''El Hor''' aliwahi kuandaa vipindi vya ''Frankly Speaking'' na ''Clearly'' kwa ajili ya 2M TV, vipindi viwili vya msingi vilivyojadili udhibiti na [[demokrasia]] katika jamii ya Morocco.<ref>{{Rejea jarida |last=Penk |first=Michael |date=2015-10-16 |title=Make it visible – Scientific videos on beilstein TV |url=https://doi.org/10.3762/bmag.4 |journal=Beilstein Magazine |issue=1 |doi=10.3762/bmag.4 |issn=2365-9718}}</ref> Alianzisha kipindi cha '''A White Thread''' (Al Kkayt Al Abyad) na amekuwa akikiwasilisha tangu kilipoanza [[Aprili]] [[2009]]. Kichwa hicho kinarejelea methali ya Morocco kuhusu mpatanishi anayetumia uzi kama huo kuwaleta maadui pamoja. Katika kipindi hicho, watu huleta tofauti zao za kibinafsi hadharani na El Hor anajaribu upatanisho wa hadharani, akiwa anasaidiwa na mwanasaikolojia na wakili. Anaeleza kuwa kipindi hicho kinahitajika kujaza pengo kwani ubinafsi wa maisha ya kisasa umeondoa mila ambapo tofauti zingetatuliwa kwa njia ya kijamii, sokoni au na majirani. == Marejeo == {{Mbegu}} [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] g6s4w3m7kxlzok20k4dhulfb2niwq1p 0 255903 1610749 2026-10-24T13:14:13Z Leticiakid 89066 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Fozia Hashim''' ni aliyekuwa mkuu wa Mahakama ya [[Eritrea]]. Yeye ni mwanamke [[Mwislamu]] mwenye asili ya Tigray. Mwaka 1993, aliteuliwa kuwa Waziri wa Sheria. Akiwa Waziri wa Sheria, amehusika na upangaji upya wa mfumo wa mahakama na uandishi wa kanuni mpya ya sheria. Matangazo yote na kanuni za kisheria hukaguliwa na ofisi yake. Chini ya uongozi wake, [[mahakama]] za jamii zimewachagua mahakimu wao.<ref>{{Citation|title=Fozia Hashim|date=2026-10-09...' 1610749 wikitext text/x-wiki '''Fozia Hashim''' ni aliyekuwa mkuu wa Mahakama ya [[Eritrea]]. Yeye ni mwanamke [[Mwislamu]] mwenye asili ya Tigray. Mwaka 1993, aliteuliwa kuwa Waziri wa Sheria. Akiwa Waziri wa Sheria, amehusika na upangaji upya wa mfumo wa mahakama na uandishi wa kanuni mpya ya sheria. Matangazo yote na kanuni za kisheria hukaguliwa na ofisi yake. Chini ya uongozi wake, [[mahakama]] za jamii zimewachagua mahakimu wao.<ref>{{Citation|title=Fozia Hashim|date=2026-10-09|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fozia_Hashim&oldid=1379406954|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Fozia Hashim|date=2026-10-09|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fozia_Hashim&oldid=1379406954|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Waislamu]] ovue56s1fbglsfbpcm3puti1yvbeuby 0 255904 1610754 2026-10-24T13:16:19Z ROBART MAZUA 92021 Ukurasa ulioanzishwa 1610754 wikitext text/x-wiki '''Nebetia''' ni miongoni mwa mifano michache ya [[wajukuu]] wa mafarao waliopewa [[cheo]] cha Binti wa Mfalme, ambacho kilikuwa sawa na cheo cha “binti wa kifalme”. Kwa kawaida, [[cheo]] hicho kilitolewa kwa [[Mwanamke|wanawake]] ambao [[baba]] zao wenyewe walikuwa wametawala kama [[Mfalme|wafalme]].<ref>{{Citation|title=Category:14th-century BC Egyptian women|date=2020-04-17|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:14th-century_BC_Egyptian_women&oldid=951494849|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Lebo iliyopatikana kwenye [[cheo]] [[kaburi]] lake ambayo inaonyesha [[cheo]] chake na [[jina]] la baba yake, ni mojawapo ya vyanzo viwili pekee vinavyothibitisha kuwepo kwa Siatum. Lebo hiyo ilipatikana katika eneo la Sheikh Abd el-Qurna, ambako mabaki ya [[watu]] wa kale yalifichwa na kuhifadhiwa. Mabaki ya kaburi la Nebetia, pamoja na mengine kadhaa, yalizikwa upya wakati wa [[Nasaba]] ya [[Ishirini]] na Moja ya [[Misri]] ya Kale. Hata hivyo, kaburi hilo liliporwa kabla halijagunduliwa mwaka [[1857]].<ref>{{Citation|title=Category:Princesses of the Eighteenth Dynasty of Egypt|date=2019-09-30|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:Princesses_of_the_Eighteenth_Dynasty_of_Egypt&oldid=918844728|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Historia ya kale]] c0wdfw0vuhcbwkb8nkhurmi9brjma0p 0 255905 1610757 2026-10-24T13:17:48Z Kisai789 82928 Ukurasa umeundwa 1610757 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Ivy Matsepe-Casaburri|picha=Ivy Matsepe-Casaburri portrait cropped.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=birth date{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y}|mahala_pa_kuzaliwa=<nowiki>Kroonstad]], </nowiki>[[Union of South Africa|South Africa]]|tarehe_ya_kufariki=death date and age{{!}}2009{{!}}4{{!}}6{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y|elimu=ubl{{!}}[[University of Fort Hare]]{{!}}[[Rutgers University]]<nowiki>}}</nowiki>|kazi_yake=Mwanasiasa,mwalimu}} Ivy Florence Matsepe-Casaburri (18 Septemba 1937 – 6 Aprili 2009) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Afrika Kusini. Alikuwa waziri mkuu wa pili wa jimbo la Free State na Waziri wa Mawasiliano wa Afrika Kusini kuanzia [[mwaka]] 1999 hadi alipofariki. Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005, wakati Rais Thabo Mbeki na [[Makamu wa askofu|makamu]] wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, [[Baraza la mawaziri Tanzania 2015|baraza]] la mawaziri lilimchagua kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na kuanza kwa kipindi cha [[uongozi]] cha Kgalema Motlanthe. Alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kushika wadhifa wa [[rais]] nchini Afrika Kusini na mwanamke wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961. Aliendelea kuwa mwanamke pekee aliyekuwa na rekodi hiyo hadi Julai 2021, wakati Angie Motshekga alipoteuliwa kuwa kaimu rais.<ref>{{Cite web|title=Ivy Matsepe-Casaburri {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/ivy-matsepe-casaburri|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Infobox person}} == Maisha ya awali == Ivy Matsepe-Casaburri alizaliwa tarehe 18 [[Septemba]] 1937 huko Kroonstad, katika jimbo la Free State, Afrika Kusini. Baba yake alikuwa [[Mkuu wa dola|mkuu]] wa shule, [[mwanamuziki]] na [[mwanamichezo]], huku mama yake akiwa mwalimu na mfanyakazi wa masuala ya kijamii na [[maendeleo]] ya jamii. Alimaliza elimu yake ya msingi huko Kroonstad na kusoma elimu ya [[Elimu ya sekondari|sekondari]] katika jimbo la KwaZulu-Natal.4 Baadaye, alipata shahada ya kwanza ya Sanaa (Bachelor of Arts) katika Chuo Kikuu cha Fort Hare, kisha akaendelea kufundisha katika jimbo la KwaZulu-Natal kwa muda wa [[miaka]] miwili.<ref>{{Cite web|title=Ivy Matsepe-Casaburri dead at 71|url=https://mg.co.za/2009-04-07-ivy-matsepe-casaburri-dead-at-71/|work=Mail & Guardian|date=2009-04-07|accessdate=2026-10-24|language=en-ZA|author=Staff Reporter}}</ref> == Maisha ya kikazi == Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005,9 wakati Rais Thabo Mbeki na makamu wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, alichaguliwa na baraza la [[Waziri Mkuu|mawaziri]] kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na Kgalema Motlanthe kuanza rasmi kushika madaraka.1011 Alikuwa mwanamke wa kwanza na hadi sasa mwanamke pekee aliyewahi kushika wadhifa wa rais nchini Afrika Kusini. Pia alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961.<ref>{{Cite web|title=Dr Ivy Matsepe-Casaburri|url=http://www.sabinetlaw.co.za/dr-ivy-matsepe-casaburri|work=www.sabinetlaw.co.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Waliofariki 2009]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] e2hckmrqyqu5gum5r052jxnghlebzwn 1610894 1610757 2026-10-24T16:33:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610894 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Ivy Matsepe-Casaburri|picha=Ivy Matsepe-Casaburri portrait cropped.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=birth date{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y}|mahala_pa_kuzaliwa=<nowiki>Kroonstad]], </nowiki>[[Union of South Africa|South Africa]]|tarehe_ya_kufariki=death date and age{{!}}2009{{!}}4{{!}}6{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y|elimu=ubl{{!}}[[University of Fort Hare]]{{!}}[[Rutgers University]]<nowiki>}}</nowiki>|kazi_yake=Mwanasiasa,mwalimu}} Ivy Florence Matsepe-Casaburri (18 Septemba 1937 – 6 Aprili 2009) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Afrika Kusini. Alikuwa waziri mkuu wa pili wa jimbo la Free State na Waziri wa Mawasiliano wa Afrika Kusini kuanzia [[mwaka]] 1999 hadi alipofariki. Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005, wakati Rais Thabo Mbeki na [[Makamu wa askofu|makamu]] wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, [[Baraza la mawaziri Tanzania 2015|baraza]] la mawaziri lilimchagua kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na kuanza kwa kipindi cha [[uongozi]] cha Kgalema Motlanthe. Alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kushika wadhifa wa [[rais]] nchini Afrika Kusini na mwanamke wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961. Aliendelea kuwa mwanamke pekee aliyekuwa na rekodi hiyo hadi Julai 2021, wakati Angie Motshekga alipoteuliwa kuwa kaimu rais.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ivy Matsepe-Casaburri {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/ivy-matsepe-casaburri|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Infobox person}} == Maisha ya awali == Ivy Matsepe-Casaburri alizaliwa tarehe 18 [[Septemba]] 1937 huko Kroonstad, katika jimbo la Free State, Afrika Kusini. Baba yake alikuwa [[Mkuu wa dola|mkuu]] wa shule, [[mwanamuziki]] na [[mwanamichezo]], huku mama yake akiwa mwalimu na mfanyakazi wa masuala ya kijamii na [[maendeleo]] ya jamii. Alimaliza elimu yake ya msingi huko Kroonstad na kusoma elimu ya [[Elimu ya sekondari|sekondari]] katika jimbo la KwaZulu-Natal.4 Baadaye, alipata shahada ya kwanza ya Sanaa (Bachelor of Arts) katika Chuo Kikuu cha Fort Hare, kisha akaendelea kufundisha katika jimbo la KwaZulu-Natal kwa muda wa [[miaka]] miwili.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ivy Matsepe-Casaburri dead at 71|url=https://mg.co.za/2009-04-07-ivy-matsepe-casaburri-dead-at-71/|work=Mail & Guardian|date=2009-04-07|accessdate=2026-10-24|language=en-ZA|author=Staff Reporter}}</ref> == Maisha ya kikazi == Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005,9 wakati Rais Thabo Mbeki na makamu wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, alichaguliwa na baraza la [[Waziri Mkuu|mawaziri]] kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na Kgalema Motlanthe kuanza rasmi kushika madaraka.1011 Alikuwa mwanamke wa kwanza na hadi sasa mwanamke pekee aliyewahi kushika wadhifa wa rais nchini Afrika Kusini. Pia alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961.<ref>{{Rejea tovuti|title=Dr Ivy Matsepe-Casaburri|url=http://www.sabinetlaw.co.za/dr-ivy-matsepe-casaburri|work=www.sabinetlaw.co.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Waliofariki 2009]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] erzu6cmjxo5faey6zoypvh6phr3gez9 1611079 1610894 2026-10-25T09:27:26Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611079 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Ivy Matsepe-Casaburri|picha=Ivy Matsepe-Casaburri portrait cropped.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=birth date{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y}|mahala_pa_kuzaliwa=<nowiki>Kroonstad]], </nowiki>[[Union of South Africa|South Africa]]|tarehe_ya_kufariki=death date and age{{!}}2009{{!}}4{{!}}6{{!}}1937{{!}}9{{!}}18{{!}}df=y|elimu=ubl{{!}}[[University of Fort Hare]]{{!}}[[Rutgers University]]<nowiki>}}</nowiki>|kazi_yake=Mwanasiasa,mwalimu}} Ivy Florence Matsepe-Casaburri (18 Septemba 1937 – 6 Aprili 2009) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Afrika Kusini. Alikuwa waziri mkuu wa pili wa jimbo la Free State na Waziri wa Mawasiliano wa Afrika Kusini kuanzia [[mwaka]] 1999 hadi alipofariki. Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005, wakati Rais Thabo Mbeki na [[Makamu wa askofu|makamu]] wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, [[Baraza la mawaziri Tanzania 2015|baraza]] la mawaziri lilimchagua kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na kuanza kwa kipindi cha [[uongozi]] cha Kgalema Motlanthe. Alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kushika wadhifa wa [[rais]] nchini Afrika Kusini na mwanamke wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961. Aliendelea kuwa mwanamke pekee aliyekuwa na rekodi hiyo hadi Julai 2021, wakati Angie Motshekga alipoteuliwa kuwa kaimu rais.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ivy Matsepe-Casaburri {{!}} South African History Online|url=https://sahistory.org.za/people/ivy-matsepe-casaburri|work=sahistory.org.za|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref> {{Infobox person}} == Maisha ya awali == Ivy Matsepe-Casaburri alizaliwa tarehe 18 [[Septemba]] 1937 huko Kroonstad, katika jimbo la Free State, Afrika Kusini. Baba yake alikuwa [[Mkuu wa dola|mkuu]] wa shule, [[mwanamuziki]] na [[mwanamichezo]], huku mama yake akiwa mwalimu na mfanyakazi wa masuala ya kijamii na [[maendeleo]] ya jamii. Alimaliza elimu yake ya msingi huko Kroonstad na kusoma elimu ya [[Elimu ya sekondari|sekondari]] katika jimbo la KwaZulu-Natal.4 Baadaye, alipata shahada ya kwanza ya Sanaa (Bachelor of Arts) katika Chuo Kikuu cha Fort Hare, kisha akaendelea kufundisha katika jimbo la KwaZulu-Natal kwa muda wa [[miaka]] miwili.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ivy Matsepe-Casaburri dead at 71|url=https://mg.co.za/2009-04-07-ivy-matsepe-casaburri-dead-at-71/|work=Mail & Guardian|date=2009-04-07|accessdate=2026-10-24|language=en-ZA|author=Staff Reporter}}</ref> == Maisha ya kikazi == Aliwahi kuwa kaimu rais wa [[Afrika]] Kusini kwa muda mfupi mwaka 2005,9 wakati Rais Thabo Mbeki na makamu wa rais walipokuwa nje ya nchi. Aidha, tarehe 25 Septemba 2008, alichaguliwa na baraza la [[Waziri Mkuu|mawaziri]] kuwa mkuu wa nchi wa kikatiba na rasmi kwa muda wa mpito wa saa 14, kati ya kujiuzulu kwa Thabo Mbeki na Kgalema Motlanthe kuanza rasmi kushika madaraka.1011 Alikuwa mwanamke wa kwanza na hadi sasa mwanamke pekee aliyewahi kushika wadhifa wa rais nchini Afrika Kusini. Pia alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuwa mkuu wa nchi ya Afrika Kusini tangu utawala wa Malkia Elizabeth II kama Malkia wa Afrika [[Kusini]] ulipomalizika mwaka 1961.<ref>{{Rejea tovuti|title=Dr Ivy Matsepe-Casaburri|url=http://www.sabinetlaw.co.za/dr-ivy-matsepe-casaburri|work=www.sabinetlaw.co.za|accessdate=2026-10-24|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180918193948/http://www.sabinetlaw.co.za/dr-ivy-matsepe-casaburri|archivedate=2018-09-18|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Waliofariki 2009]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] 6d41cb0h46qiy2eux54jc41y61gmfhn 0 255906 1610760 2026-10-24T13:18:42Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Dahomey Amazons''' (pia waliitwa Agojie, Agoji, Mino au Minon) walikuwa kikosi cha jeshi kilichoundwa na wanawake pekee katika Ufalme wa [[Dahomey]], eneo ambalo leo ni nchi ya [[Benin]], [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Kikosi hicho kilikuwepo kuanzia [[karne ya 17]] hadi mwishoni mwa [[karne ya 19]]. Wazungu waliwaita ''Amazons'' kwa sababu waliwakumbusha mashujaa wanawake wanaotajwa katika hadithi za kale za [[Ugiriki]]. Kikosi hiki kilian...' 1610760 wikitext text/x-wiki '''Dahomey Amazons''' (pia waliitwa Agojie, Agoji, Mino au Minon) walikuwa kikosi cha jeshi kilichoundwa na wanawake pekee katika Ufalme wa [[Dahomey]], eneo ambalo leo ni nchi ya [[Benin]], [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Kikosi hicho kilikuwepo kuanzia [[karne ya 17]] hadi mwishoni mwa [[karne ya 19]]. Wazungu waliwaita ''Amazons'' kwa sababu waliwakumbusha mashujaa wanawake wanaotajwa katika hadithi za kale za [[Ugiriki]]. Kikosi hiki kilianzishwa wakati Dahomey ilipopoteza wanaume wengi katika vita vya mara kwa mara dhidi ya mataifa jirani ya Afrika Magharibi. Upungufu huo wa wanaume huenda uliwafanya wafalme wa Dahomey kuanza kuajiri wanawake jeshini. Wakati huo, Dahomey ilihusika katika biashara ya watumwa. Dola ya Oyo iliwalazimisha watawala wa Dahomey kutoa watumwa wa kiume kama kodi kila mwaka. Kuunda kikosi cha wanawake pekee kulikuwa njia ya kukabiliana na hali hiyo na kuimarisha jeshi lao.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/publications/dahome_en.pdf|title=The women soldiers of Dahomey|last1=Serbin|first1=Sylvia|last2=Masioni|first2=Pat|last3=Joubeaud|first3=Edouard|last4=Adande|first4=Joseph C. E.|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-92-3-100115-4|series=UNESCO Women in African History|location=Paris|language=en|doi=|access-date=October 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029144039/http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/publications/dahome_en.pdf|archive-date=2021-10-29}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Alpern |first=Stanley B. |date=1998a |title=On the Origins of the Amazons of Dahomey |url=https://www.jstor.org/stable/3172178 |journal=History in Africa |volume=25 |pages=9–25 |doi=10.2307/3172178 |issn=0361-5413 |jstor=3172178 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/travel/story/20180826-the-legend-of-benins-fearless-female-warriors|title=The legend of Benin's fearless female warriors|last=Macdonald|first=Fleur|language=en|access-date=August 26, 2018|date=August 26, 2018|website=[[BBC]]}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bamidele|first=Michael|date=June 14, 2020|title=The Story Of The Fearless Women Warriors Of Dahomey|url=https://guardian.ng/life/the-story-of-the-fearless-women-warriors-of-dahomey/|location=Lagos, Nigeria|access-date=May 15, 2022|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref><ref>{{harv|Law|1993|p=256}}:«According to tradition reported by Degbelo, they were required on recruitment to undergo excision (clitoridectomy), apparently as a means of diminishing their sexual drive»</ref><ref>{{Cite journal |last=Adams |first=Maeve |date=Spring 2010 |title=The Amazon Warrior Women and the De/construction of Gendered Imperial Authority in Nineteenth-Century Colonial Literature |url=http://m.ncgsjournal.com/issue61/New%20PDFs/NCGS%20Journal%20Issue%206.1%20-%20The%20Amazon%20Warrior%20Woman%20-%20Maeve%20E.%20Adams.pdf |url-status=dead |journal=Nineteenth-Century Gender Studies |volume=6 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830041341/http://m.ncgsjournal.com/issue61/New%20PDFs/NCGS%20Journal%20Issue%206.1%20-%20The%20Amazon%20Warrior%20Woman%20-%20Maeve%20E.%20Adams.pdf |archive-date=August 30, 2018 |access-date=August 29, 2018}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Historia ya Benin]] 1qxnk4inv099sjpc1nlw1drsvi3cddc 1610869 1610760 2026-10-24T15:47:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 5 template(s) replaced. 1610869 wikitext text/x-wiki '''Dahomey Amazons''' (pia waliitwa Agojie, Agoji, Mino au Minon) walikuwa kikosi cha jeshi kilichoundwa na wanawake pekee katika Ufalme wa [[Dahomey]], eneo ambalo leo ni nchi ya [[Benin]], [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Kikosi hicho kilikuwepo kuanzia [[karne ya 17]] hadi mwishoni mwa [[karne ya 19]]. Wazungu waliwaita ''Amazons'' kwa sababu waliwakumbusha mashujaa wanawake wanaotajwa katika hadithi za kale za [[Ugiriki]]. Kikosi hiki kilianzishwa wakati Dahomey ilipopoteza wanaume wengi katika vita vya mara kwa mara dhidi ya mataifa jirani ya Afrika Magharibi. Upungufu huo wa wanaume huenda uliwafanya wafalme wa Dahomey kuanza kuajiri wanawake jeshini. Wakati huo, Dahomey ilihusika katika biashara ya watumwa. Dola ya Oyo iliwalazimisha watawala wa Dahomey kutoa watumwa wa kiume kama kodi kila mwaka. Kuunda kikosi cha wanawake pekee kulikuwa njia ya kukabiliana na hali hiyo na kuimarisha jeshi lao.<ref name=":0">{{Rejea kitabu|url=http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/publications/dahome_en.pdf|title=The women soldiers of Dahomey|last1=Serbin|first1=Sylvia|last2=Masioni|first2=Pat|last3=Joubeaud|first3=Edouard|last4=Adande|first4=Joseph C. E.|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-92-3-100115-4|series=UNESCO Women in African History|location=Paris|language=en|doi=|access-date=October 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029144039/http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/publications/dahome_en.pdf|archive-date=2021-10-29}}</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Alpern |first=Stanley B. |date=1998a |title=On the Origins of the Amazons of Dahomey |url=https://www.jstor.org/stable/3172178 |journal=History in Africa |volume=25 |pages=9–25 |doi=10.2307/3172178 |issn=0361-5413 |jstor=3172178 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.bbc.com/travel/story/20180826-the-legend-of-benins-fearless-female-warriors|title=The legend of Benin's fearless female warriors|last=Macdonald|first=Fleur|language=en|access-date=August 26, 2018|date=August 26, 2018|website=[[BBC]]}}</ref><ref>{{Rejea habari|last=Bamidele|first=Michael|date=June 14, 2020|title=The Story Of The Fearless Women Warriors Of Dahomey|url=https://guardian.ng/life/the-story-of-the-fearless-women-warriors-of-dahomey/|location=Lagos, Nigeria|access-date=May 15, 2022|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref><ref>{{harv|Law|1993|p=256}}:«According to tradition reported by Degbelo, they were required on recruitment to undergo excision (clitoridectomy), apparently as a means of diminishing their sexual drive»</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Adams |first=Maeve |date=Spring 2010 |title=The Amazon Warrior Women and the De/construction of Gendered Imperial Authority in Nineteenth-Century Colonial Literature |url=http://m.ncgsjournal.com/issue61/New%20PDFs/NCGS%20Journal%20Issue%206.1%20-%20The%20Amazon%20Warrior%20Woman%20-%20Maeve%20E.%20Adams.pdf |url-status=dead |journal=Nineteenth-Century Gender Studies |volume=6 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830041341/http://m.ncgsjournal.com/issue61/New%20PDFs/NCGS%20Journal%20Issue%206.1%20-%20The%20Amazon%20Warrior%20Woman%20-%20Maeve%20E.%20Adams.pdf |archive-date=August 30, 2018 |access-date=August 29, 2018}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Historia ya Benin]] 79jwfrydpzlir1pkmy0uqla8rkiablo 0 255907 1610761 2026-10-24T13:19:42Z GUGA45 93411 kuanzisha makala 1610761 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Senait Mehari|jina la kuzaliwa=Senait Mehari|tarehe ya kuzaliwa=1974}} '''Senait Mehari''' alizaliwa [[Ethiopia]] na baadaye kuhamia [[Ujerumani]] akiwa mtoto. Utoto wake uliathiriwa na mazingira magumu ya vita na uhamaji, jambo ambalo limekuwa sehemu muhimu ya kazi zake za ubunifu. Anafanya kazi zake za sanaa kwa jina lake la kitaaluma '''Senait Mehari''', na amejijengea nafasi kama sauti ya watu wanaoishi katika tamaduni mbili—[[afrika]] na [[Ulaya|Ulaya.]]<ref name=":1">{{Cite web|title=NDR Fernsehen - aktuell, regional, norddeutsch|url=https://www.ndr.de/fernsehen|work=ndr.de|accessdate=2026-10-24|language=de|author=ndr.de}}</ref> == Maisha ya awali == Senait Mehari alizaliwa takribani mwaka 1974 huko Asmera, ambayo wakati huo ilikuwa mkoa wa Eritrea ndani ya Ethiopia.”<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Wanamuziki]] [[Jamii:Waandishi]] 1j1vvpgfbzso0rs42p3wsmblkax1g4y 1610822 1610761 2026-10-24T13:49:52Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610822 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Senait Mehari|jina la kuzaliwa=Senait Mehari|tarehe ya kuzaliwa=1974}} '''Senait Mehari''' alizaliwa [[Ethiopia]] na baadaye kuhamia [[Ujerumani]] akiwa mtoto. Utoto wake uliathiriwa na mazingira magumu ya vita na uhamaji, jambo ambalo limekuwa sehemu muhimu ya kazi zake za ubunifu. Anafanya kazi zake za sanaa kwa jina lake la kitaaluma '''Senait Mehari''', na amejijengea nafasi kama sauti ya watu wanaoishi katika tamaduni mbili—[[afrika]] na [[Ulaya|Ulaya.]]<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=NDR Fernsehen - aktuell, regional, norddeutsch|url=https://www.ndr.de/fernsehen|work=ndr.de|accessdate=2026-10-24|language=de|author=ndr.de}}</ref> == Maisha ya awali == Senait Mehari alizaliwa takribani mwaka 1974 huko Asmera, ambayo wakati huo ilikuwa mkoa wa Eritrea ndani ya Ethiopia.”<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Wanamuziki]] [[Jamii:Waandishi]] 4zdxek85cwcxvncyz0noz2yf6z7x2rq 1611056 1610822 2026-10-25T08:01:39Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Senait.mehari]] hadi [[Senait Mehari]]: usahihi wa jina 1610822 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Senait Mehari|jina la kuzaliwa=Senait Mehari|tarehe ya kuzaliwa=1974}} '''Senait Mehari''' alizaliwa [[Ethiopia]] na baadaye kuhamia [[Ujerumani]] akiwa mtoto. Utoto wake uliathiriwa na mazingira magumu ya vita na uhamaji, jambo ambalo limekuwa sehemu muhimu ya kazi zake za ubunifu. Anafanya kazi zake za sanaa kwa jina lake la kitaaluma '''Senait Mehari''', na amejijengea nafasi kama sauti ya watu wanaoishi katika tamaduni mbili—[[afrika]] na [[Ulaya|Ulaya.]]<ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=NDR Fernsehen - aktuell, regional, norddeutsch|url=https://www.ndr.de/fernsehen|work=ndr.de|accessdate=2026-10-24|language=de|author=ndr.de}}</ref> == Maisha ya awali == Senait Mehari alizaliwa takribani mwaka 1974 huko Asmera, ambayo wakati huo ilikuwa mkoa wa Eritrea ndani ya Ethiopia.”<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Wanamuziki]] [[Jamii:Waandishi]] 4zdxek85cwcxvncyz0noz2yf6z7x2rq 0 255909 1610763 2026-10-24T13:23:07Z MagesaDm 86369 Picha 1610763 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Were Were Liking 10.jpg|jina la kuzaliwa=Were Were Liking|tarehe ya kuzaliwa=alizaliwa mwaka 1950 nchini Kameruni.|kazi yake=Ni mwandishi, mtunzi wa tamthilia na msanii}} '''Werewere Liking,''' alizaliwa mwaka [[1950]] nchini [[Cameroon|Kameruni]]. Ni [[mwandishi]], [[mtunzi]] wa [[tamthilia]] na [[msanii]] anayeishi Abidjan, Côte d’Ivoire. Mwaka [[1980]] alianzisha [[kikundi]] cha [[maigizo]] cha Ki-Yi Mbock, na mwaka 1985 akaanzisha [[kijiji]] cha Ki-Yi kwa ajili ya kuwapa vijana [[elimu]] ya [[sanaa]].<ref>{{Cite web|title=Werewere Liking and Aesthetics of Necessity: "The past of Africa, it's the future of the world"|url=https://www.postcolonialweb.org/africa/cameroon/liking/1.html|work=www.postcolonialweb.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Aliandika [[vitabu]] mbalimbali na kuendeleza nadharia ya [[ufeministi]] wa [[Afrika]] inayoitwa Misovirism. Mwaka [[2000]] alipokea [[Tuzo]] ya Prince Claus kwa mchango wake katika [[utamaduni]] na [[jamii]], na mwaka [[2005]] akapokea Tuzo ya Noma kwa [[kitabu]] chake La mémoire amputée.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=_GPlAgAAQBAJ&redir_esc=y|title=Out in Africa: Same-sex Desire in Sub-Saharan Literatures & Cultures|last=Zabus|first=Chantal J.|date=2013|publisher=Boydell & Brewer Ltd|isbn=978-1-84701-082-7|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Belay Learning|url=http://www.nomaaward.org/|work=www.nomaaward.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] [[Jamii:Waandishi wa Afrika]] [[Jamii:Haki za binadamu]] [[Jamii:Wasanii wa Afrika]] th1gaawhaz1zdftg1daf6np1sib7ua9 1610860 1610763 2026-10-24T14:25:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610860 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Were Were Liking 10.jpg|jina la kuzaliwa=Were Were Liking|tarehe ya kuzaliwa=alizaliwa mwaka 1950 nchini Kameruni.|kazi yake=Ni mwandishi, mtunzi wa tamthilia na msanii}} '''Werewere Liking,''' alizaliwa mwaka [[1950]] nchini [[Cameroon|Kameruni]]. Ni [[mwandishi]], [[mtunzi]] wa [[tamthilia]] na [[msanii]] anayeishi Abidjan, Côte d’Ivoire. Mwaka [[1980]] alianzisha [[kikundi]] cha [[maigizo]] cha Ki-Yi Mbock, na mwaka 1985 akaanzisha [[kijiji]] cha Ki-Yi kwa ajili ya kuwapa vijana [[elimu]] ya [[sanaa]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Werewere Liking and Aesthetics of Necessity: "The past of Africa, it's the future of the world"|url=https://www.postcolonialweb.org/africa/cameroon/liking/1.html|work=www.postcolonialweb.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Aliandika [[vitabu]] mbalimbali na kuendeleza nadharia ya [[ufeministi]] wa [[Afrika]] inayoitwa Misovirism. Mwaka [[2000]] alipokea [[Tuzo]] ya Prince Claus kwa mchango wake katika [[utamaduni]] na [[jamii]], na mwaka [[2005]] akapokea Tuzo ya Noma kwa [[kitabu]] chake La mémoire amputée.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=_GPlAgAAQBAJ&redir_esc=y|title=Out in Africa: Same-sex Desire in Sub-Saharan Literatures & Cultures|last=Zabus|first=Chantal J.|date=2013|publisher=Boydell & Brewer Ltd|isbn=978-1-84701-082-7|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Belay Learning|url=http://www.nomaaward.org/|work=www.nomaaward.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] [[Jamii:Waandishi wa Afrika]] [[Jamii:Haki za binadamu]] [[Jamii:Wasanii wa Afrika]] jbxa9zmuu7xiio16ji2uq51ci1gefku 0 255910 1610764 2026-10-24T13:25:01Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610764 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|picha=Celebrity_city_Karima_Adebibe_(cropped).jpg|jina la kuzaliwa=Karima Adebibe|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|1985|2|14|df=yes}}|uraia=Uingereza|kazi yake=Mwigizaji, Modo|watoto=1}} '''Karima Adebibe''' ( anayejulikana pia kama Karima McAdams; alizaliwa tarehe [[14 Februari]] [[1985]])<ref>{{Citation|last=IGN|title=Tomb Raider: Legend Xbox 360 Interview - Karima Adebibe|date=2011-06-23|url=https://www.youtube.com/watch?v=bHVD2TDBbQY|access-date=2026-10-24}}</ref> ni [[mwigizaji]] na [[mwanamitindo]] wa [[Kiingereza]].<ref>https://web.archive.org/web/20070526203933/http://education.independent.co.uk/magazines/article1222505.ece</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1985]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza]] d2ynaq1bxg97kyz2nss46iuprv8g8a9 0 255911 1610766 2026-10-24T13:26:11Z ANTONY ILDEFONS 74003 Kuanzisha kulasa mpya 1610766 wikitext text/x-wiki [[Faili:Claudine Munari - 2013 (cropped).jpg|thumb|'''Claudine Munari akiwa katika mkutano wa Shirika la Biashara Duniani (WTO) huko Bali, Indonesia, mwezi Desemba mwaka 2013.''']] '''Claudine Munari Mabondzo''' (aliyezaliwa mwaka 1954) ni [[Siasa|mwanasiasa]] kutoka Jamhuri ya Kongo.<ref>{{Cite web|title=Africa Intelligence : l'information exclusive sur l'Afrique|url=https://www.africaintelligence.fr/|work=Africa Intelligence|accessdate=2026-10-24|language=fr}}</ref> Alikuwa Mkurugenzi wa Ofisi ya Rais Pascal Lissouba kuanzia mwaka 1992 hadi 1997. Ingawa Munari alikimbilia uhamishoni baada ya Lissouba kuondolewa madarakani, baadaye alirejea katika [[siasa]] [[Nchi|nchini]] [[Jamhuri ya Kongo|Kongo-Brazzaville]].Alikuwa [[Mbunge]] katika Bunge la Kitaifa la Jamhuri ya Kongo kuanzia mwaka 2002 hadi 2009. Pia alihudumu kama Katibu wa Pili wa [[Bunge]] la [[Kitanda|Kitaifa]] kuanzia mwaka 2007 hadi 2009.<ref>{{Cite web|title=Africa Intelligence : l'information exclusive sur l'Afrique|url=https://www.africaintelligence.fr/|work=Africa Intelligence|accessdate=2026-10-24|language=fr}}</ref>Kuanzia mwaka 2009 hadi 2015, alihudumu [[Serikali|serikalini]] kama Waziri wa Biashara.<ref>{{Cite web|title=Les Dépêches de Brazzaville|url=http://www.brazzaville-adiac.com/index.php?action=depeche&dep_id=33056&oldaction=liste&regpay_id=0&them_id=0&cat_id=0&ss_cat_id=0&LISTE_FROM=0&select_month=0&select_year=0|work=www.brazzaville-adiac.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Historia ya Maisha na Kazi za Awali == Claudine Munari alizaliwa katika jiji la Pointe-Noire, ambalo ni jiji la pili kwa ukubwa [[Nchi|nchini]] [[Jamhuri ya Kongo]] (Congo-Brazzaville) na pia ni [[bandari]] kuu ya nchi hiyo.<ref>{{Cite web|title=Les Dépêches de Brazzaville|url=http://www.brazzaville-adiac.com/index.php?action=depeche&dep_id=33056&oldaction=liste&regpay_id=0&them_id=0&cat_id=0&ss_cat_id=0&LISTE_FROM=0&select_month=0&select_year=0|work=www.brazzaville-adiac.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Alipata shahada katika uchumi wa takwimu (Econometrics). Kuanzia mwaka 1976 hadi 1981, alifanya kazi katika kampuni ya Citroën, inayotengeneza magari [[Nchi|nchini]] Ufaransa.<ref>{{Cite web|title=Les Dépêches de Brazzaville|url=http://www.brazzaville-adiac.com/index.php?action=depeche&dep_id=33056&oldaction=liste&regpay_id=0&them_id=0&cat_id=0&ss_cat_id=0&LISTE_FROM=0&select_month=0&select_year=0|work=www.brazzaville-adiac.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>Baadaye, alirejea nchini [[Kongo (mto)|Kongo]] na kuanzia mwaka 1982 hadi 1991, alihudumu kama Mkurugenzi wa Utawala na Fedha katika kampuni ya CIATA, ambayo ni [[kampuni]] ya ushauri wa kitaalamu yenye asili ya Ufaransa. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] ftwyhbe7kd6oztx2j4l81frf3ooae8s 0 255912 1610768 2026-10-24T13:26:33Z Francakiria 45589 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox Person|jina=Jennifer Namuyangu|picha=Namuyangu Kacha Jenipher.jpg|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda|tarehe_ya_kuzaliwa=27/7/1968|kazi_yake=Siasa|elimu=Shahada ya uzamili ya Sayansi katika Kilimo-Misitu|mhitimu=[[Chuo Kikuu cha Makerere]]}} '''Jenipher Kacha Namuyangu''', anayejulikana zaidi kama Jennifer Namuyangu, pia huitwa Jennifer Namuyangu Byakatonda. Ni [[mwanasiasa]] na [[mwanaharakati]] wa [[mazingira]] kutoka [[Uganda]]. Ni mwanachama wa chama...' 1610768 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Jennifer Namuyangu|picha=Namuyangu Kacha Jenipher.jpg|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda|tarehe_ya_kuzaliwa=27/7/1968|kazi_yake=Siasa|elimu=Shahada ya uzamili ya Sayansi katika Kilimo-Misitu|mhitimu=[[Chuo Kikuu cha Makerere]]}} '''Jenipher Kacha Namuyangu''', anayejulikana zaidi kama Jennifer Namuyangu, pia huitwa Jennifer Namuyangu Byakatonda. Ni [[mwanasiasa]] na [[mwanaharakati]] wa [[mazingira]] kutoka [[Uganda]]. Ni mwanachama wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movemen''t (NRM).Kwa sasa, anahudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Masuala ya Bunyoro katika Ofisi ya Waziri Mkuu wa Uganda. Hapo awali, aliwahi kuwa Waziri wa Nchi anayeshughulikia Serikali za Mitaa katika Baraza la Mawaziri la Uganda. Aliteuliwa kushika nafasi hiyo [[6 Juni]] [[2016]].Kabla ya hapo, alihudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Rasilimali za Maji kuanzia [[1 Juni]] [[2006]] hadi [[27 Mei]] [[2011]]. Katika mabadiliko ya Baraza la Mawaziri yaliyofanyika tarehe 27 Mei 2011, aliondolewa kwenye nafasi hiyo na nafasi yake kuchukuliwa na Betty Bigombe.Pia, Jennifer Namuyangu aliwahi kuwa Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Pallisa]] kuanzia mwaka [[2001]] hadi [[2011]].<ref>{{Cite web|title=Hearing of election appeals starts today|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref> Mwaka [[2010]], Wilaya ya Pallisa iligawanywa na kuundwa Wilaya ya Kibuku. Baada ya mgawanyiko huo, Namuyangu aligombea nafasi ya ubunge wa Jimbo la Kibuku County, katika Wilaya ya Kibuku.Kwa mujibu wa maandishi ya awali, alishindwa katika uchaguzi huo dhidi ya Saleh Kamba kwa tofauti kubwa ya kura, huku kukiwa na madai kwamba uchaguzi huo haukuwa wa haki na matokeo yalipotoshwa.<ref>{{Cite web|title=NRM primaries: The minnows who beat ministers, MPs|url=http://www.observer.ug/news-headlines/10185-nrm-primaries-the-minnows-who-beat-ministers-mps-|work=www.observer.ug|accessdate=2026-10-24|language=en-gb|author=OBSERVER TEAM}}</ref> == Asili na Elimu == Jennifer Namuyangu alizaliwa katika Wilaya ya Kibuku, nchini Uganda[[27 Julai|, 27 Jula]]<nowiki/>i [[1968]].Alisoma elimu ya sekondari katika Shule ya Sekondari ya Kibuku, ambako alimaliza kiwango cha elimu ya upili. Baadae, alihamia Shule ya Sekondari ya Iganga, ambako alimaliza masomo ya elimuu ya sekondari ya juu.Kisha, alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Makerere]], ambacho ni chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda. Mwaka [[1993]], alihitimu [[shahada ya kwanza]] ya Sayansi ya Misitu.Mwaka [[1996]], aliendelea na masomo katika chuo hicho hicho na kupata [[Shahada ya uzamili|shahada ya uzamil]]<nowiki/>i ya Sayansi katika Kilimo-Misitu , taaluma inayohusisha kilimo kinachochanganya miti na mazao au ufugaji wa mifugo.<ref>{{Cite web|title=Client Challenge|url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet|work=www.scribd.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] p2ibc0tljiajepicvssfwprfkkfknap 1610772 1610768 2026-10-24T13:27:39Z Francakiria 45589 1610772 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Jennifer Namuyangu|picha=Namuyangu Kacha Jenipher.jpg|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda|tarehe_ya_kuzaliwa=27/7/1968|kazi_yake=Siasa|elimu=Shahada ya uzamili ya Sayansi katika Kilimo-Misitu|mhitimu=[[Chuo Kikuu cha Makerere]]}} '''Jenipher Kacha Namuyangu''', anayejulikana zaidi kama Jennifer Namuyangu, pia huitwa Jennifer Namuyangu Byakatonda. Ni [[mwanasiasa]] na [[mwanaharakati]] wa [[mazingira]] kutoka [[Uganda]]. Ni mwanachama wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movemen''t (NRM).Kwa sasa, anahudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Masuala ya Bunyoro katika Ofisi ya Waziri Mkuu wa Uganda. Hapo awali, aliwahi kuwa Waziri wa Nchi anayeshughulikia Serikali za Mitaa katika Baraza la Mawaziri la Uganda. Aliteuliwa kushika nafasi hiyo [[6 Juni]] [[2016]].Kabla ya hapo, alihudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Rasilimali za Maji kuanzia [[1 Juni]] [[2006]] hadi [[27 Mei]] [[2011]]. Katika mabadiliko ya Baraza la Mawaziri yaliyofanyika tarehe 27 Mei 2011, aliondolewa kwenye nafasi hiyo na nafasi yake kuchukuliwa na Betty Bigombe.Pia, Jennifer Namuyangu aliwahi kuwa Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Pallisa]] kuanzia mwaka [[2001]] hadi [[2011]].<ref>{{Cite web|title=Hearing of election appeals starts today|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref> Mwaka [[2010]], Wilaya ya Pallisa iligawanywa na kuundwa Wilaya ya Kibuku. Baada ya mgawanyiko huo, Namuyangu aligombea nafasi ya ubunge wa Jimbo la Kibuku County, katika Wilaya ya Kibuku.Kwa mujibu wa maandishi ya awali, alishindwa katika uchaguzi huo dhidi ya Saleh Kamba kwa tofauti kubwa ya kura, huku kukiwa na madai kwamba uchaguzi huo haukuwa wa haki na matokeo yalipotoshwa.<ref>{{Cite web|title=NRM primaries: The minnows who beat ministers, MPs|url=http://www.observer.ug/news-headlines/10185-nrm-primaries-the-minnows-who-beat-ministers-mps-|work=www.observer.ug|accessdate=2026-10-24|language=en-gb|author=OBSERVER TEAM}}</ref> == Asili na Elimu == Jennifer Namuyangu alizaliwa katika Wilaya ya Kibuku, nchini Uganda[[27 Julai|, 27 Jula]]<nowiki/>i [[1968]].Alisoma elimu ya sekondari katika Shule ya Sekondari ya Kibuku, ambako alimaliza kiwango cha elimu ya upili. Baadae, alihamia Shule ya Sekondari ya Iganga, ambako alimaliza masomo ya elimuu ya sekondari ya juu.Kisha, alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Makerere]], ambacho ni chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda. Mwaka [[1993]], alihitimu [[shahada ya kwanza]] ya Sayansi ya Misitu.Mwaka [[1996]], aliendelea na masomo katika chuo hicho hicho na kupata [[Shahada ya uzamili|shahada ya uzamil]]<nowiki/>i ya Sayansi katika Kilimo-Misitu , taaluma inayohusisha kilimo kinachochanganya miti na mazao au ufugaji wa mifugo.<ref>{{Cite web|title=Client Challenge|url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet|work=www.scribd.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} 7pwnxi7f42ekpauovs7asf5ykeck03e 1610895 1610772 2026-10-24T16:37:31Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610895 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Jennifer Namuyangu|picha=Namuyangu Kacha Jenipher.jpg|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda|tarehe_ya_kuzaliwa=27/7/1968|kazi_yake=Siasa|elimu=Shahada ya uzamili ya Sayansi katika Kilimo-Misitu|mhitimu=[[Chuo Kikuu cha Makerere]]}} '''Jenipher Kacha Namuyangu''', anayejulikana zaidi kama Jennifer Namuyangu, pia huitwa Jennifer Namuyangu Byakatonda. Ni [[mwanasiasa]] na [[mwanaharakati]] wa [[mazingira]] kutoka [[Uganda]]. Ni mwanachama wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movemen''t (NRM).Kwa sasa, anahudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Masuala ya Bunyoro katika Ofisi ya Waziri Mkuu wa Uganda. Hapo awali, aliwahi kuwa Waziri wa Nchi anayeshughulikia Serikali za Mitaa katika Baraza la Mawaziri la Uganda. Aliteuliwa kushika nafasi hiyo [[6 Juni]] [[2016]].Kabla ya hapo, alihudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Rasilimali za Maji kuanzia [[1 Juni]] [[2006]] hadi [[27 Mei]] [[2011]]. Katika mabadiliko ya Baraza la Mawaziri yaliyofanyika tarehe 27 Mei 2011, aliondolewa kwenye nafasi hiyo na nafasi yake kuchukuliwa na Betty Bigombe.Pia, Jennifer Namuyangu aliwahi kuwa Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Pallisa]] kuanzia mwaka [[2001]] hadi [[2011]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Hearing of election appeals starts today|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}}</ref> Mwaka [[2010]], Wilaya ya Pallisa iligawanywa na kuundwa Wilaya ya Kibuku. Baada ya mgawanyiko huo, Namuyangu aligombea nafasi ya ubunge wa Jimbo la Kibuku County, katika Wilaya ya Kibuku.Kwa mujibu wa maandishi ya awali, alishindwa katika uchaguzi huo dhidi ya Saleh Kamba kwa tofauti kubwa ya kura, huku kukiwa na madai kwamba uchaguzi huo haukuwa wa haki na matokeo yalipotoshwa.<ref>{{Rejea tovuti|title=NRM primaries: The minnows who beat ministers, MPs|url=http://www.observer.ug/news-headlines/10185-nrm-primaries-the-minnows-who-beat-ministers-mps-|work=www.observer.ug|accessdate=2026-10-24|language=en-gb|author=OBSERVER TEAM}}</ref> == Asili na Elimu == Jennifer Namuyangu alizaliwa katika Wilaya ya Kibuku, nchini Uganda[[27 Julai|, 27 Jula]]<nowiki/>i [[1968]].Alisoma elimu ya sekondari katika Shule ya Sekondari ya Kibuku, ambako alimaliza kiwango cha elimu ya upili. Baadae, alihamia Shule ya Sekondari ya Iganga, ambako alimaliza masomo ya elimuu ya sekondari ya juu.Kisha, alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Makerere]], ambacho ni chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda. Mwaka [[1993]], alihitimu [[shahada ya kwanza]] ya Sayansi ya Misitu.Mwaka [[1996]], aliendelea na masomo katika chuo hicho hicho na kupata [[Shahada ya uzamili|shahada ya uzamil]]<nowiki/>i ya Sayansi katika Kilimo-Misitu , taaluma inayohusisha kilimo kinachochanganya miti na mazao au ufugaji wa mifugo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Client Challenge|url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet|work=www.scribd.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} d0q2h4n6rsfiiuqua3atoj2obo0pfv0 1611103 1610895 2026-10-25T10:43:28Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1611103 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Jennifer Namuyangu|picha=Namuyangu Kacha Jenipher.jpg|mahala_pa_kuzaliwa=Uganda|tarehe_ya_kuzaliwa=27/7/1968|kazi_yake=Siasa|elimu=Shahada ya uzamili ya Sayansi katika Kilimo-Misitu|mhitimu=[[Chuo Kikuu cha Makerere]]}} '''Jenipher Kacha Namuyangu''', anayejulikana zaidi kama Jennifer Namuyangu, pia huitwa Jennifer Namuyangu Byakatonda. Ni [[mwanasiasa]] na [[mwanaharakati]] wa [[mazingira]] kutoka [[Uganda]]. Ni mwanachama wa chama cha kisiasa cha ''National Resistance Movemen''t (NRM).Kwa sasa, anahudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Masuala ya Bunyoro katika Ofisi ya Waziri Mkuu wa Uganda. Hapo awali, aliwahi kuwa Waziri wa Nchi anayeshughulikia Serikali za Mitaa katika Baraza la Mawaziri la Uganda. Aliteuliwa kushika nafasi hiyo [[6 Juni]] [[2016]].Kabla ya hapo, alihudumu kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia Rasilimali za Maji kuanzia [[1 Juni]] [[2006]] hadi [[27 Mei]] [[2011]]. Katika mabadiliko ya Baraza la Mawaziri yaliyofanyika tarehe 27 Mei 2011, aliondolewa kwenye nafasi hiyo na nafasi yake kuchukuliwa na Betty Bigombe.Pia, Jennifer Namuyangu aliwahi kuwa Mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake wa Wilaya ya [[Pallisa]] kuanzia mwaka [[2001]] hadi [[2011]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Hearing of election appeals starts today|url=https://www.newvision.co.ugnull/|work=New Vision|accessdate=2026-10-24|author=Vision Reporter}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mwaka [[2010]], Wilaya ya Pallisa iligawanywa na kuundwa Wilaya ya Kibuku. Baada ya mgawanyiko huo, Namuyangu aligombea nafasi ya ubunge wa Jimbo la Kibuku County, katika Wilaya ya Kibuku.Kwa mujibu wa maandishi ya awali, alishindwa katika uchaguzi huo dhidi ya Saleh Kamba kwa tofauti kubwa ya kura, huku kukiwa na madai kwamba uchaguzi huo haukuwa wa haki na matokeo yalipotoshwa.<ref>{{Rejea tovuti|title=NRM primaries: The minnows who beat ministers, MPs|url=http://www.observer.ug/news-headlines/10185-nrm-primaries-the-minnows-who-beat-ministers-mps-|work=www.observer.ug|accessdate=2026-10-24|language=en-gb|author=OBSERVER TEAM|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806115123/http://www.observer.ug/news-headlines/10185-nrm-primaries-the-minnows-who-beat-ministers-mps-|archivedate=2016-08-06|url-status=dead}}</ref> == Asili na Elimu == Jennifer Namuyangu alizaliwa katika Wilaya ya Kibuku, nchini Uganda[[27 Julai|, 27 Jula]]<nowiki/>i [[1968]].Alisoma elimu ya sekondari katika Shule ya Sekondari ya Kibuku, ambako alimaliza kiwango cha elimu ya upili. Baadae, alihamia Shule ya Sekondari ya Iganga, ambako alimaliza masomo ya elimuu ya sekondari ya juu.Kisha, alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Makerere]], ambacho ni chuo kikuu cha zamani zaidi nchini Uganda. Mwaka [[1993]], alihitimu [[shahada ya kwanza]] ya Sayansi ya Misitu.Mwaka [[1996]], aliendelea na masomo katika chuo hicho hicho na kupata [[Shahada ya uzamili|shahada ya uzamil]]<nowiki/>i ya Sayansi katika Kilimo-Misitu , taaluma inayohusisha kilimo kinachochanganya miti na mazao au ufugaji wa mifugo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Client Challenge|url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet|work=www.scribd.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} cbofq4yeqkpzux5ql4kbw8ek6b8rwa0 0 255913 1610769 2026-10-24T13:26:37Z Lihende2o 93410 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Musimbi Kanyoro''', (aliyezaliwa tarehe [[30]] Novemba [[1953]] [[1953|)]], ni mwanaharakati wa haki za binadamu, mfadhili na msomi.Musimbi Kanyoro ni mwenyekiti wa Bodi ya Kimataifa ya Vyuo vya United World Colleges na pia ni mjumbe huru katika Shule ya Uchumi na Sayansi ya Siasa ya [[London]] ([[LSE]]).<ref>{{Cite web|title=5 lessons for funding innovation for social change|url=https://www.devex.com/news/sponsored/5-lessons-for-funding-innovation-for-...' 1610769 wikitext text/x-wiki '''Musimbi Kanyoro''', (aliyezaliwa tarehe [[30]] Novemba [[1953]] [[1953|)]], ni mwanaharakati wa haki za binadamu, mfadhili na msomi.Musimbi Kanyoro ni mwenyekiti wa Bodi ya Kimataifa ya Vyuo vya United World Colleges na pia ni mjumbe huru katika Shule ya Uchumi na Sayansi ya Siasa ya [[London]] ([[LSE]]).<ref>{{Cite web|title=5 lessons for funding innovation for social change|url=https://www.devex.com/news/sponsored/5-lessons-for-funding-innovation-for-social-change-84741|work=Devex|date=2014-11-10|accessdate=2026-10-24|language=en|author=Musimbi Kanyoro//10 November 2014}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1953]] [[Jamii:Wanaharakati wa Uingereza]] dqazixix82f35j9jzu6819jifnqxna6 1610920 1610769 2026-10-24T18:23:29Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610920 wikitext text/x-wiki '''Musimbi Kanyoro''', (aliyezaliwa tarehe [[30]] Novemba [[1953]] [[1953|)]], ni mwanaharakati wa haki za binadamu, mfadhili na msomi.Musimbi Kanyoro ni mwenyekiti wa Bodi ya Kimataifa ya Vyuo vya United World Colleges na pia ni mjumbe huru katika Shule ya Uchumi na Sayansi ya Siasa ya [[London]] ([[LSE]]).<ref>{{Rejea tovuti|title=5 lessons for funding innovation for social change|url=https://www.devex.com/news/sponsored/5-lessons-for-funding-innovation-for-social-change-84741|work=Devex|date=2014-11-10|accessdate=2026-10-24|language=en|author=Musimbi Kanyoro//10 November 2014}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1953]] [[Jamii:Wanaharakati wa Uingereza]] tvle9tnx8umfqg2si80juyorezymn2z 0 255914 1610770 2026-10-24T13:26:41Z Mary calist mlay 39270 anzisha makala 1610770 wikitext text/x-wiki '''Viviane Wade''' ( [[13 Septemba]] [[1932]]) ni mtu mashuhuri wa umma mwenye asili ya [[Ufaransa]] na uraia wa [[Senegal]]. Alihudumu kama Mke wa Rais wa Senegal kuanzia mwaka [[2000]] hadi [[2012]], akiwa mke wa Rais [[Abdoulaye Wade]]. <ref>https://www.aljazeera.com/news/2014/4/26/senegal-ex-president-wade-returns-from-exile</ref> == Maisha ya awali == Viviane Wade alizaliwa katika mji wa Besançon, ulioko katika jimbo la Doubs nchini Ufaransa, na alikulia nchini humo. Alikutana na Abdoulaye Wade walipokuwa wakisoma katika Chuo Kikuu cha Franche-Comté, mjini Besançon. Walifunga ndoa mwaka [[1963]].<ref>https://web.archive.org/web/20161029113558/http://ledakarois.net/arret-sur-image-abdoulaye-et-viviane-wade-51-ans-de-mariage-ca-se-fete.html</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20190713011310/https://www.lateranga.info/Urgent-Madame-Viviane-Wade-quitte-Dakar-pour-Paris_a1216.html</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] t84owc91xu82bpco4f0bk099fmb69bs 1610781 1610770 2026-10-24T13:32:46Z Mary calist mlay 39270 1610781 wikitext text/x-wiki '''Viviane Wade''' ( [[13 Septemba]] [[1932]]) ni mtu mashuhuri wa umma mwenye asili ya [[Ufaransa]] na uraia wa [[Senegal]]. Alihudumu kama Mke wa Rais wa Senegal kuanzia mwaka [[2000]] hadi [[2012]], akiwa mke wa Rais [[Abdoulaye Wade]]. <ref>https://www.aljazeera.com/news/2014/4/26/senegal-ex-president-wade-returns-from-exile</ref> == Maisha ya awali == Viviane Wade alizaliwa katika mji wa Besançon, ulioko katika jimbo la Doubs nchini Ufaransa, na alikulia nchini humo. Alikutana na Abdoulaye Wade walipokuwa wakisoma katika Chuo Kikuu cha Franche-Comté, mjini Besançon. Walifunga ndoa mwaka [[1963]].<ref>https://web.archive.org/web/20161029113558/http://ledakarois.net/arret-sur-image-abdoulaye-et-viviane-wade-51-ans-de-mariage-ca-se-fete.html</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20190713011310/https://www.lateranga.info/Urgent-Madame-Viviane-Wade-quitte-Dakar-pour-Paris_a1216.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] <references />{{Mbegu-mtu}} p8ukxw78k685nra9akijoj6xjn5oz9j 0 255915 1610771 2026-10-24T13:27:20Z Dickson manumbu mapambano 73990 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Madam Lucy Gulama''' '''(26 Septemba 1896–1966''')<ref>Shortened version of Journey</ref> alikuwa mwanamke kutoka '''Sierra Leone''' na mke wa Chifu Mkuu **'''Julius Gulama*'''*, aliyekuwa kiongozi wa kimila {{Mbegu-mtu}} mwenye mamlaka makubwa katika jamii yake.<ref>http://www.sierraconnection.com/biographies.htm</ref> Madam Lucy alikuwa kiongozi mkuu wa familia mojawapo ya kifalme na yenye ushawishi mkubwa nchini Sierra Leone. Alikuwa mama wa Chi...' 1610771 wikitext text/x-wiki '''Madam Lucy Gulama''' '''(26 Septemba 1896–1966''')<ref>Shortened version of Journey</ref> alikuwa mwanamke kutoka '''Sierra Leone''' na mke wa Chifu Mkuu **'''Julius Gulama*'''*, aliyekuwa kiongozi wa kimila {{Mbegu-mtu}} mwenye mamlaka makubwa katika jamii yake.<ref>http://www.sierraconnection.com/biographies.htm</ref> Madam Lucy alikuwa kiongozi mkuu wa familia mojawapo ya kifalme na yenye ushawishi mkubwa nchini Sierra Leone. Alikuwa mama wa Chifu Mkuu Madam ella Koblo Gulama na Komeh Gulama Lansana Komeh Gulama Lansana alikuwa mjane wa Brigedia **David Lansana**, aliyekuwa kamanda wa zamani wa Jeshi la Ulinzi la Sierra Leone. David Lansana aliwahi kuongoza serikali ya kijeshi kwa muda mfupi kabla ya kuondolewa madarakani na baadaye kuuawa kwa kunyongwa, kufuatia mapinduzi ya kijeshi yaliyompindua mwaka 1975.<ref>https://books.google.co.tz/books?id=sAgBheDhSm4C&q=david%2520lansana%2520money&pg=PA11&redir_esc=y#v=onepage&q=david%2520lansana%2520money&f=false</ref> == Marejeo == {{Mbegu}} [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Wataalamu]] [[Jamii:Wataalamu wa Nigeria]] [[Jamii:Wataalamu nchi kwa nchi]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waamuzi]] 9xznmu74hg1ebdrb36tt0r7azenh8ki 0 255916 1610773 2026-10-24T13:27:41Z Zubeda03 83744 Makala imeundwa 1610773 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Nelly Mazloum|picha=Nelly Mazloum - Νέλλη Μασλούμ.jpg|tarehe ya kuzaliwa=Nelly-Catherine Mazloum-Calv 9 Juni 1929 Alexandria Misri|tarehe ya kufa=Februari 21,2003 (umri 73) Athens, Ugiriki|kazi yake=Mcheza dansi, Mbunifu wa miondoko ya dansi, Mwalimu wa dansi, Gwiji wa dansi ya Mashariki.}} '''Nelly Mazloum''' ([[9 Juni]] [[1929]] – [[21 Februari]] [[2003]]), mwenye [[asili]] ya [[Kiitalia]] na [[Kigiriki]], alikuwa [[mwigizaji]], mbunifu wa miondoko ya [[dansi]] (choreographer), mcheza dansi na [[mwalimu]] wa ballet, dansi ya kisasa, dansi za kimila za [[Misri]], pamoja na dansi ya [[mashariki]] ya [[jadi]]. Pia alikuwa mwanzilishi wa [[mbinu]] ya kufundisha dansi ya mashariki.<ref>"Hawanem - Nelly Mazloum Signature Style"</ref> Alikuwa mwanzilishi katika kuingiza [[urithi]] wa dansi za kimila za Misri katika [[Maonyesho|maonesho]] ya kisanii yaliyopangwa kama [[maigizo]]. Alijulikana kwa [[ucheshi]] wake na alitambuliwa nchini Misri katika miaka ya [[1930]] akiwa [[mtoto]] mwenye [[kipaji]] cha pekee.<ref>"Nelly Mazloum Oriental Dance Technique"</ref> Kuanzia [[Mwaka|miaka]] ya [[1940]] hadi miaka ya [[1960]], alijulikana kupitia uigizaji wake katika [[filamu]] nyingi za Misri, maonesho ya dansi za kimila kwenye [[televisheni]] ya Misri, na kikundi chake kilichoitwa ''Nelly Mazloum'' ''Arabic Troupe of Dancers''.<ref>Nelly Mazloum "Oriental Dance Technique" 1990.</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2003]] [[Jamii:Wanawake wa Ugiriki]] 2c5egz1gap0eyq7lx8c9qncx0782mtg 1610775 1610773 2026-10-24T13:29:03Z Zubeda03 83744 Maboresho 1610775 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Nelly Mazloum|picha=Nelly Mazloum - Νέλλη Μασλούμ.jpg|tarehe ya kuzaliwa=Nelly-Catherine Mazloum-Calv 9 Juni 1929 Alexandria Misri|tarehe ya kufa=Februari 21,2003 (umri 73) Athens, Ugiriki|kazi yake=Mcheza dansi, Mbunifu wa miondoko ya dansi, Mwalimu wa dansi, Gwiji wa dansi ya Mashariki.}} '''Nelly Mazloum''' ([[9 Juni]] [[1929]] – [[21 Februari]] [[2003]]), mwenye [[asili]] ya [[Kiitalia]] na [[Kigiriki]], alikuwa [[mwigizaji]], mbunifu wa miondoko ya [[dansi]] (choreographer), mcheza dansi na [[mwalimu]] wa ballet, dansi ya kisasa, dansi za kimila za [[Misri]], pamoja na dansi ya [[mashariki]] ya [[jadi]]. Pia alikuwa mwanzilishi wa [[mbinu]] ya kufundisha dansi ya mashariki.<ref>"Hawanem - Nelly Mazloum Signature Style"</ref> Alikuwa mwanzilishi katika kuingiza [[urithi]] wa dansi za kimila za Misri katika [[Maonyesho|maonesho]] ya kisanii yaliyopangwa kama [[maigizo]]. Alijulikana kwa [[ucheshi]] wake na alitambuliwa nchini Misri katika miaka ya [[1930]] akiwa [[mtoto]] mwenye [[kipaji]] cha pekee.<ref>"Nelly Mazloum Oriental Dance Technique"</ref> Kuanzia [[Mwaka|miaka]] ya [[1940]] hadi miaka ya [[1960]], alijulikana kupitia uigizaji wake katika [[filamu]] nyingi za Misri, maonesho ya dansi za kimila kwenye [[televisheni]] ya Misri, na kikundi chake kilichoitwa ''Nelly Mazloum'' ''Arabic Troupe of Dancers''.<ref>Nelly Mazloum "Oriental Dance Technique" 1990.</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2003]] [[Jamii:Wanawake wa Ugiriki]] <references />{{Mbegu-mtu}} 59ytkjk258cbixbjefrv11ao8u3w0dk 0 255917 1610774 2026-10-24T13:28:38Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610774 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Lynda Chuba-Ikpeazu|tarehe_ya_kuzaliwa=22 June 1966 (age 60)|kazi_yake=Mwanasiasa,mwanamitindo}} '''Lynda Chuba-Ikpeazu''' (pia anajulikana kama '''Lynda Chubalisten''', alizaliwa ''22 Juni'' ''1966'') ni '''[[mwanasiasa]], [[mwanasheria]], [[mwanamitindo]] na mshindi wa [[mashindano]] ya urembo kutoka [[Nigeria]]'''. Alipata umaarufu ''mwaka '''1986''''' alipokuwa mshindi wa kwanza wa mashindano ya '''Most Beautiful Girl in Nigeria'''. Ni [[binti]] wa '''Chuba Ikpeazu''', aliyekuwa Jaji Mkuu na pia [[mwenyekiti]] wa Shirikisho la Soka la [[Nigeria]] mara mbili. Lynda ni mmoja wa '''wanawake 11''' waliokuwa wajumbe kati ya wajumbe '''360 wa Baraza la Wawakilishi la Nigeria'''.<ref>{{Cite web|title=Lynda Chuba-Ikpeazu – ReportWomen Experts|url=https://reportwomen.org/experts/rwexperts/meet-lynda-chuba-ikpeazu/|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] [[Jamii:Wanasiasa]] 18y4btstxpuug0dgzy70q3uibbi49y6 1610906 1610774 2026-10-24T17:27:47Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610906 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Lynda Chuba-Ikpeazu|tarehe_ya_kuzaliwa=22 June 1966 (age 60)|kazi_yake=Mwanasiasa,mwanamitindo}} '''Lynda Chuba-Ikpeazu''' (pia anajulikana kama '''Lynda Chubalisten''', alizaliwa ''22 Juni'' ''1966'') ni '''[[mwanasiasa]], [[mwanasheria]], [[mwanamitindo]] na mshindi wa [[mashindano]] ya urembo kutoka [[Nigeria]]'''. Alipata umaarufu ''mwaka '''1986''''' alipokuwa mshindi wa kwanza wa mashindano ya '''Most Beautiful Girl in Nigeria'''. Ni [[binti]] wa '''Chuba Ikpeazu''', aliyekuwa Jaji Mkuu na pia [[mwenyekiti]] wa Shirikisho la Soka la [[Nigeria]] mara mbili. Lynda ni mmoja wa '''wanawake 11''' waliokuwa wajumbe kati ya wajumbe '''360 wa Baraza la Wawakilishi la Nigeria'''.<ref>{{Rejea tovuti|title=Lynda Chuba-Ikpeazu – ReportWomen Experts|url=https://reportwomen.org/experts/rwexperts/meet-lynda-chuba-ikpeazu/|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] [[Jamii:Wanasiasa]] ran18ld7erdtrqtcpcv4ze7fwnph457 0 255918 1610776 2026-10-24T13:29:50Z Caphid 92024 Kuanzisha makala 1610776 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Maureen Mwanawasa|picha=Maureen Mwanawasa.jpg|tarehe ya kuzaliwa=28{{!}}4{{!}}1963|elimu=Chuo kikuu cha Zambia}} '''Maureen Mwanawasa''' [[28]] [[Aprili]] [[1963]] – [[13]] [[Agosti]] [[2024]] alikuwa mwanasheria kutoka [[Zambia]], ambaye aliwahi kuwa Mama wa Taifa wa Zambia kuanzia mwaka [[2002]] hadi [[2008]]. Pia alikuwa mwanachama wa Chama cha Wanasheria Wanawake nchini Uingereza <ref name=":1">{{Cite web|title=Times of Zambia {{!}} RB: Selfless till the end|url=https://www.times.co.zm/?p=115999|work=times.co.zm|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Wasifu == Maureen Kakubo Mwanawasa alizaliwa mjini [[Kabwe Zuberi Zitto|Kabwe]], [[Rhodesia ya Kaskazini|Rhodesia]] ya Kaskazini (ambayo sasa ni Zambia), tarehe 28 Aprili 1963. Wazazi wake walikuwa '''Jeniya''' '''Lupumpaula Chilunga Kakubo''' na '''Lupumpaula Buluwayo Kakubo.'''<ref name=":1" /> == Maisha binafsi na kifo == Maureen Mwanawasa alikuwa mjane wa rais wa zamani wa Zambia, '''Levy Mwanawasa''', aliyefariki akiwa bado madarakani mwaka [[2008]]. Alikuwa mama wa watoto wanne, akiwemo '''Chipokota''' Mwanawasa, ambaye ni mwanasheria na mfanyabiashara mwanamke<ref name=":2">{{Cite web|title=Maureen Mwanawasa dies|url=https://diggers.news/local/2024/08/13/maureen-mwanawasa-dies/|work=Zambia: News Diggers!|date=2024-08-13|accessdate=2026-10-24|language=en-GB|author=Ulande Nkomesha}}</ref> Mwanawasa alifariki baada ya kuugua kwa muda mfupi katika Kituo cha Matibabu cha Kijeshi cha Maina Soko, jijini [[Lusaka]], Zambia, tarehe 13 Agosti 2024, akiwa na umri wa miaka 61.<ref name=":2" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasheria]] qpnztvzjgnih2w8djusmqngoexkxtqn 1610910 1610776 2026-10-24T17:40:36Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610910 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Maureen Mwanawasa|picha=Maureen Mwanawasa.jpg|tarehe ya kuzaliwa=28{{!}}4{{!}}1963|elimu=Chuo kikuu cha Zambia}} '''Maureen Mwanawasa''' [[28]] [[Aprili]] [[1963]] – [[13]] [[Agosti]] [[2024]] alikuwa mwanasheria kutoka [[Zambia]], ambaye aliwahi kuwa Mama wa Taifa wa Zambia kuanzia mwaka [[2002]] hadi [[2008]]. Pia alikuwa mwanachama wa Chama cha Wanasheria Wanawake nchini Uingereza <ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Times of Zambia {{!}} RB: Selfless till the end|url=https://www.times.co.zm/?p=115999|work=times.co.zm|accessdate=2026-10-24|language=en-US}}</ref> == Wasifu == Maureen Kakubo Mwanawasa alizaliwa mjini [[Kabwe Zuberi Zitto|Kabwe]], [[Rhodesia ya Kaskazini|Rhodesia]] ya Kaskazini (ambayo sasa ni Zambia), tarehe 28 Aprili 1963. Wazazi wake walikuwa '''Jeniya''' '''Lupumpaula Chilunga Kakubo''' na '''Lupumpaula Buluwayo Kakubo.'''<ref name=":1" /> == Maisha binafsi na kifo == Maureen Mwanawasa alikuwa mjane wa rais wa zamani wa Zambia, '''Levy Mwanawasa''', aliyefariki akiwa bado madarakani mwaka [[2008]]. Alikuwa mama wa watoto wanne, akiwemo '''Chipokota''' Mwanawasa, ambaye ni mwanasheria na mfanyabiashara mwanamke<ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Maureen Mwanawasa dies|url=https://diggers.news/local/2024/08/13/maureen-mwanawasa-dies/|work=Zambia: News Diggers!|date=2024-08-13|accessdate=2026-10-24|language=en-GB|author=Ulande Nkomesha}}</ref> Mwanawasa alifariki baada ya kuugua kwa muda mfupi katika Kituo cha Matibabu cha Kijeshi cha Maina Soko, jijini [[Lusaka]], Zambia, tarehe 13 Agosti 2024, akiwa na umri wa miaka 61.<ref name=":2" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasheria]] lzz2fycedhsrliyzlbwkhanveb5nja3 0 255919 1610778 2026-10-24T13:30:11Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610778 wikitext text/x-wiki '''Atakhebasken [1]''' Jina lake katika maandishi ya Kihieroglifu: Atakhebasken Kipindi cha kihistoria: Kipindi cha Tatu cha Mpito cha Misri ya Kale (1069–664 KK). Atakhebasken (pia anajulikana kama Akhetbasaken) alikuwa malkia wa [[Kinubi]] (Nubia) aliyeishi wakati wa Nasaba ya 25 ya Misri. Alikuwa Mke Mkuu wa Kifalme wa [[Farao]] [[Tohara|Taharqa]]. Mazishi Sehemu hii inaelekea kueleza mahali alipozikwa Atakhebasken na taarifa zinazohusiana na kaburi lake. Hata hivyo, maandishi uliyotuma yanaishia kwenye kichwa cha sehemu ya mazishi, hivyo maelezo mengine hayapo. Marejeo [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] qum1no9t262lfynlcvm323w97lkxvtf 0 255920 1610779 2026-10-24T13:30:21Z Ramadhani kamala 82903 chapisha ukurasa mpya 1610779 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Aïchatou Mindaoudou|picha=Aïchatou Mindaoudou 2023.jpg|maelezo_ya_picha=Aïchatou Mindaoudou, mwaka 202|kazi_yake=Naibu Mwakilishi Maalum wa Pamoja (Masuala ya Kisiasa) katika Operesheni ya Pamoja ya Umoja wa Afrika na Umoja wa Mataifa huko Darfur (UNAMID).|kazi maarufu=Mwakilishi Maalum wa Côte d’Ivoire na Mkuu wa Operesheni ya Umoja wa Mataifa nchini Côte d’Ivoire (UNOCI).|tarehe_ya_kuzaliwa=Tarehe 14 Oktoba 1959 (umri wa miaka 67).|mahala_pa_kuzaliwa=Niger}} '''Bi. Aïchatou Mindaoudou Souleymane''' (aliyezaliwa tarehe [[14 Oktoba]] [[1959]])<ref>{{Cite web|title=Index Mf-Mn|url=https://rulers.org/indexm4.html|work=rulers.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> ni mwanadiplomasia kutoka nchini [[Niger]], mtaalamu wa sheria za kimataifa na [[sheria]] za kikatiba. Aliwahi kuhudumu kama Mwakilishi Maalumu wa Umoja wa Mataifa nchini [[Kodivaa|Côte d’Ivoire]] na Mkuu wa Operesheni ya Umoja wa Mataifa nchini humo (UNOCI) kuanzia mwaka [[2013]] hadi [[2017|2017.]] Awali, kuanzia mwaka [[2011]] hadi [[2012]], alihudumu kama Naibu Mwakilishi Maalumu wa Pamoja anayeshughulikia masuala ya kisiasa katika Operesheni ya Pamoja ya Umoja wa Afrika na Umoja wa Mataifa huko Darfur, Sudan (UNAMID). Kuanzia mwaka 2012 hadi [[2013]], alikaimu nafasi ya Mwakilishi Maalumu wa Pamoja na pia Msimamizi Mkuu wa Upatanishi wa Pamoja katika UNAMID == Kazi katika Siasa za Kitaifa == Katika serikali ya kwanza ya Waziri Mkuu Hama Amadou, iliyoundwa tarehe [[25 Februari]] [[1995]], Aïchatou Mindaoudou alihudumu kama [[Waziri]] wa [[Maendeleo ya Jamii]], Idadi ya Watu na Ustawi wa Wanawake. Serikali hiyo iliondolewa madarakani kupitia mapinduzi ya kijeshi yaliyofanyika tarehe [[27 Januari]] [[1996|1996.]] Baada ya mapinduzi mengine ya kijeshi yaliyofanyika Aprili [[1999]], Mindaoudou aliteuliwa kuwa Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika tarehe 16 Aprili [[1999]], chini ya utawala wa mpito wa kijeshi wa Daouda Malam Wanké. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] fe3qr3q0burra2tfozquw91imrvkp6m 0 255921 1610780 2026-10-24T13:30:59Z Northern empire tz 93395 mabadiliko 1610780 wikitext text/x-wiki [[Faili:Statue of Amenirdis - Egyptian Museum Cairo - JE 3420.jpg|thumb|sanamu la amenirdis]] '''Amenirdis I,''' ambaye jina lake linatamkwa Amnéritis au Amenaedais<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/MIFAO20f1|title=MIFAO 20.1 Gauthier, Henri - 4 Le livre des rois d'Égypte De la XXVe dynastie à la fin des Ptolémées (1914)|last=Gauthier|first=Henri (1877-1950)|date=1914|publisher=Le Caire Impr. de l'Institut français d'archéologie orientale|others=Bibliothèque de l'Université Bordeaux Montaigne|language=French}}</ref> (jina la kiti cha enzi: Hatneferumut), alikuwa [[Mke]] wa [[Amun]] wakati wa [[Nasaba]] ya 25 ya [[Misri ya Kale]]<ref>{{Cite book|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-500-05128-3|title=The complete royal families of Ancient Egypt|last=Dodson|first=Aidan|last2=Hilton|first2=Dyan|date=2004|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-05128-3|location=London ; New York}}</ref>. Alitokea katika [[Ufalme]] wa [[Kushi|Kush]], akiwa binti ya [[Farao]] Kashta<ref>{{Citation|last=Vinogradov|first=A. K.|title=Kashta|date=2011-12-08|url=https://doi.org/10.1093/acref/9780195301731.013.49109|work=African American Studies Center|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-530173-1|access-date=2026-10-24}}</ref> na [[Malkia]] Pebatjma, na baadaye alipitishwa na Shepenupet I kuwa [[mrithi]] wake. Aliendelea kutawala kama [[kuhani mkuu]] na ameonyeshwa katika kazi mbalimbali za [[sanaa]] za kipindi hicho. == '''Wasifu''' == Wakati wa nasaba ya 25 na 26, wadhifa wa "Mke wa [[Mungu]]" ulipata umuhimu mpya. Kuanzia wakati huo, Wake wa Mungu walikuwa mabinti wa kifalme ambao hawakuolewa kamwe na mfalme wa [[Dunia|duniani]]; mume wao wa kifalme alikuwa mungu [[Amun]]. Kwa sababu hii, walichukuliwa kuwa [[malkia]] na walikuwa na vyanzo vyao vya [[vyeo]] vinavyolingana. Uteuzi wa [[mrithi]] ulifanyika kupitia kuasili, ambapo "binti" alimrithi "[[mama]]" baada ya [[kifo]] cha mama huyo. Katika nchi ya kitheokrasi ya [[Thebes]], Mke wa Mungu alitumia [[mamlaka]] ya kifalme au ya [[Kiserili|kiserikali]]—akitenda, kwa kiasi fulani, kama mrithi wa mfalme—wakati huohuo umuhimu wa majukumu yake ya ukuhani uliongezeka<ref>https://isac-assets.s3.amazonaws.com/isac-publications/oip66.pdf?VersionId=6fJprFbKi3qB0vvboo29IaC3_dS6Em.0 </ref><ref>{{Cite journal |last=Kendall |first=Timothy |title=International Society of Nubian Studies |url=https://www.academia.edu/43256833/International_Society_of_Nubian_Studies}}</ref>. == '''Kanisa''' == Ikiwa ndani ya uzio wa [[hekalu]] huko Medinet Habu, [[kanisa]] la [[mazishi]] la Amenirdis I lipo [[kusini]]-[[mashariki]] mwa hekalu la mazishi la [[Ramses II|Ramesses III]]. Kanisa hilo hapo awali lilikuwa la pili katika safu ya makanisa manne yaliyojengwa kwa ajili ya Wake za Mungu wa Nasaba ya Ishara na Tatu hadi ya Ishara na Sita. Makanisa hayo yalisimama upande wa kusini mwa mhimili mkuu wa Hekalu Kuu huko Medinet Habu,huku kuta zao za mbele zikitazama hekalu la Amun la Nasaba ya Kumi na Nane, lililojengwa na [[Hatshepsut]] na [[Thutmose III]]<ref>https://escholarship.org/content/qt1f28q08h/qt1f28q08h_noSplash_3e633c5ecdcb7039c2a59141a9b219c7.pdf</ref>. Kanisa hilo lilisafishwa kwa mara ya kwanza mnamo [[1895]], lakini haikuwa hadi katikati ya [[karne ya 20]] ambapo usanifu wa makanisa hayo ulipimwa na kuchapishwa<ref>https://isac-assets.s3.amazonaws.com/isac-publications/oip66.pdf?VersionId=6fJprFbKi3qB0vvboo29IaC3_dS6Em.0</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Misri]] [[Jamii:Misri ya Kale]] [[Jamii:Mungu]] a2b68y0wl2zys8r46p3tfee8dj2ta75 0 255922 1610782 2026-10-24T13:32:46Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Dame Catherine Margaret Mary Scott''' ([[26 Aprili]] [[1922]] – [[24 Februari]] [[2019]]) alikuwa mcheza dansi wa ballet aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] na baadaye kujulikana nchini [[Australia]] kama mwalimu, mtayarishaji wa dansi na msimamizi wa shule. Kabla ya kuhamia Australia, alifanya kazi nchini [[Uingereza]] katika kampuni ya dansi ya Sadler’s Wells Ballet. Baadaye, akawa [[mkurugenzi]] wa kwanza wa Shule ya Ballet ya Australia. Anakumbukwa k...' 1610782 wikitext text/x-wiki '''Dame Catherine Margaret Mary Scott''' ([[26 Aprili]] [[1922]] – [[24 Februari]] [[2019]]) alikuwa mcheza dansi wa ballet aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] na baadaye kujulikana nchini [[Australia]] kama mwalimu, mtayarishaji wa dansi na msimamizi wa shule. Kabla ya kuhamia Australia, alifanya kazi nchini [[Uingereza]] katika kampuni ya dansi ya Sadler’s Wells Ballet. Baadaye, akawa [[mkurugenzi]] wa kwanza wa Shule ya Ballet ya Australia. Anakumbukwa kwa mchango wake mkubwa katika kuendeleza na kukuza dansi ya ballet nchini Australia.<ref>Geoffrey William Hutton and Michelle Potter, "Scott, Margaret", in ''International Encyclopedia of Dance'', edited by Selma Jeanne Cohen and others (New York: Oxford University Press, 1998), vol. 4, p. 563.</ref><ref>Angela Kane, "Rambert Dance Company" (parts 1-3), ''Dance Theatre Research'' (London), 8, 10 (Autumn 1990 – Autumn 1992).</ref><ref>Clement Crisp, Anya Sainsbury, and Peter Williams, eds., ''Ballet Rambert: Fifty Years and On'', rev. & enl. ed. (Ilkley, West Yorkshire: Scolars Press, 1981).</ref><ref>Alastair Macaulay, "Rambert Dance Company," in ''International Encyclopedia of Dance'', edited by Selma Jeanne Cohen and others (New York: Oxford University Press, 1998), vol. 4, p. 301.</ref><ref name="auto">Staff writer, "Margaret Scott," Live Performance Australia, website, http://liveperformance.com.au/halloffame/margaretscott2.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312135249/http://www.liveperformance.com.au/halloffame/margaretscott2.html|date=12 March 2019}}. Retrieved 28 November 2015.</ref> == Maisha ya awali na mafunzo == Margaret Scott alizaliwa [[Johannesburg]], Afrika Kusini. Alikuwa mtoto wa mwisho kati ya watoto watatu, wakiwemo mapacha Joan na Barbara. Tangu akiwa mtoto, familia yake ilimtia moyo kufuatilia mapenzi yake ya dansi. Alisoma dansi ya ballet katika Shule ya Dansi ya Conmee, ambako alifundishwa kwa kutumia mfumo wa masomo wa Royal Academy of Dancing. Baada ya kuhitimu katika Shule ya Parktown Convent, alisafiri na mama yake kwenda [[London]] mwaka [[1939]], akiwa na umri wa miaka 17. Alifaulu mtihani wa kujiunga na Shule ya Ballet ya Sadler’s Wells. Huko, aliendeleza ujuzi wake wa ballet ya kitamaduni chini ya mafunzo ya mwalimu maarufu Dame Ninette de Valois na walimu wengine wenye uzoefu. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1922]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] 0f01sbij0rsdjwmrwcc18o6c3t96dd7 1611058 1610782 2026-10-25T08:02:36Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Margaret Scott (Mcheza Dansi)]] hadi [[Margaret Scott (mchezadansi)]]: urahisi wa kuupata 1610782 wikitext text/x-wiki '''Dame Catherine Margaret Mary Scott''' ([[26 Aprili]] [[1922]] – [[24 Februari]] [[2019]]) alikuwa mcheza dansi wa ballet aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] na baadaye kujulikana nchini [[Australia]] kama mwalimu, mtayarishaji wa dansi na msimamizi wa shule. Kabla ya kuhamia Australia, alifanya kazi nchini [[Uingereza]] katika kampuni ya dansi ya Sadler’s Wells Ballet. Baadaye, akawa [[mkurugenzi]] wa kwanza wa Shule ya Ballet ya Australia. Anakumbukwa kwa mchango wake mkubwa katika kuendeleza na kukuza dansi ya ballet nchini Australia.<ref>Geoffrey William Hutton and Michelle Potter, "Scott, Margaret", in ''International Encyclopedia of Dance'', edited by Selma Jeanne Cohen and others (New York: Oxford University Press, 1998), vol. 4, p. 563.</ref><ref>Angela Kane, "Rambert Dance Company" (parts 1-3), ''Dance Theatre Research'' (London), 8, 10 (Autumn 1990 – Autumn 1992).</ref><ref>Clement Crisp, Anya Sainsbury, and Peter Williams, eds., ''Ballet Rambert: Fifty Years and On'', rev. & enl. ed. (Ilkley, West Yorkshire: Scolars Press, 1981).</ref><ref>Alastair Macaulay, "Rambert Dance Company," in ''International Encyclopedia of Dance'', edited by Selma Jeanne Cohen and others (New York: Oxford University Press, 1998), vol. 4, p. 301.</ref><ref name="auto">Staff writer, "Margaret Scott," Live Performance Australia, website, http://liveperformance.com.au/halloffame/margaretscott2.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312135249/http://www.liveperformance.com.au/halloffame/margaretscott2.html|date=12 March 2019}}. Retrieved 28 November 2015.</ref> == Maisha ya awali na mafunzo == Margaret Scott alizaliwa [[Johannesburg]], Afrika Kusini. Alikuwa mtoto wa mwisho kati ya watoto watatu, wakiwemo mapacha Joan na Barbara. Tangu akiwa mtoto, familia yake ilimtia moyo kufuatilia mapenzi yake ya dansi. Alisoma dansi ya ballet katika Shule ya Dansi ya Conmee, ambako alifundishwa kwa kutumia mfumo wa masomo wa Royal Academy of Dancing. Baada ya kuhitimu katika Shule ya Parktown Convent, alisafiri na mama yake kwenda [[London]] mwaka [[1939]], akiwa na umri wa miaka 17. Alifaulu mtihani wa kujiunga na Shule ya Ballet ya Sadler’s Wells. Huko, aliendeleza ujuzi wake wa ballet ya kitamaduni chini ya mafunzo ya mwalimu maarufu Dame Ninette de Valois na walimu wengine wenye uzoefu. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1922]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] 0f01sbij0rsdjwmrwcc18o6c3t96dd7 0 255923 1610783 2026-10-24T13:33:49Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610783 wikitext text/x-wiki '''Ingrid de Kok''', anajulikana pia kama '''Ingrid Fiske''' (alizaliwa [[1951]]), ni [[mwandishi]] na [[mshairi]] kutoka [[Afrika Kusini]]. == Wasifu == Ingrid de Kok alikulia Stilfontein, mji wa uchimbaji [[dhahabu]] katika eneo lililokuwa likiitwa ''Transvaal Magharibi'' wakati huo. Alipokuwa na umri wa [[miaka]] 12, wazazi wake walihamia [[Johannesburg]]. Mwaka [[1977]], alihamia [[Kanada]], ambako aliishi hadi aliporudi Afrika Kusini mwaka [[1984]]. Ana mtoto mmoja wa kiume. Mwenza wake alikuwa ''Tony Morphet'', mhadhiri wa [[Chuo Kikuu|chuo kikuu]], [[mwanaharakati]] na mkosoaji wa fasihi na sanaa, alifariki mwaka [[2021]]. De Kok ni mwanachama wa jumuiya ya wasomi wa Chuo Kikuu cha [[Cape Town]], [[profesa]] mshiriki katika masomo ya nje ya chuo, na ni sehemu ya timu ya watu wawili inayobuni na kusimamia mtaala wa elimu ya umma isiyo rasmi, unaounda programu za masomo ya nje ya chuo katika Chuo Kikuu cha Cape Town. Anajulikana sana kwa shairi lake “''Women and Children First''” (Wanawake na Watoto Kwanza), linalochunguza hali ya makundi haya mawili yaliyo katika mazingira hatarishi katika [[jamii]] inayotawaliwa na mfumo dume. De Kok amekuwa akiratibu programu za shule na za umma zinazolenga kukuza utamaduni wa kusoma.<ref>https://www.ingriddekok.co.za/</ref><ref>https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-5376_Kok</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1951]] [[Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} 4fa13eq3hy3ei89dkiztr7wrwlxm0c8 0 255924 1610784 2026-10-24T13:34:04Z Grace Daudi 93413 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ahmose-Meritamun''' (pia huitwa Ahmose-Meritamon) alikuwa Malkia wa Misri katika kipindi cha mwanzo cha [[Nasaba ya Sui|Nasaba ya 18]] ya Misri ya Kale. Alikuwa dada mkubwa na pia mke wa Farao [[Amenhotep (mwanamfalme)|Amenhotep I.]] Ahmose-Meritamun alifariki akiwa bado na umri mdogo. Baada ya kifo chake, alizikwa katika kaburi TT358, lililopo Deir el-Bahari nchini [https://www.google.com/search?q=%22Upper+part+of+a+limestone+statue+of+Queen+Ahmose-Me...' 1610784 wikitext text/x-wiki '''Ahmose-Meritamun''' (pia huitwa Ahmose-Meritamon) alikuwa Malkia wa Misri katika kipindi cha mwanzo cha [[Nasaba ya Sui|Nasaba ya 18]] ya Misri ya Kale. Alikuwa dada mkubwa na pia mke wa Farao [[Amenhotep (mwanamfalme)|Amenhotep I.]] Ahmose-Meritamun alifariki akiwa bado na umri mdogo. Baada ya kifo chake, alizikwa katika kaburi TT358, lililopo Deir el-Bahari nchini [https://www.google.com/search?q=%22Upper+part+of+a+limestone+statue+of+Queen+Ahmose-Merytamun%2C%22+The+British+Museum+Web+site.&oq=%22Upper+part+of+a+limestone+statue+of+Queen+Ahmose-Merytamun%2C%22+The+British+Museum+Web+site.&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAtIBCDI4OTFqMGo3qAIIsAIB8QX0dCRbELpYIQ&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 Misri.]<ref>https://www.google.com/search?q=%22Upper+part+of+a+limestone+statue+of+Queen+Ahmose-Merytamun%2C%22+The+British+Museum+Web+site.&oq=%22Upper+part+of+a+limestone+statue+of+Queen+Ahmose-Merytamun%2C%22+The+British+Museum+Web+site.&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAtIBCDI4OTFqMGo3qAIIsAIB8QX0dCRbELpYIQ&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8</ref> == Wasifu == '''Ahmose-Meritamun''' alikuwa binti wa kifalme wa Farao Ahmose I na [[Malkia]] [[Nefertiti|Ahmose-Nefertari.]] Baadaye akawa Mke Mkuu wa Kifalme (Great Royal Wife) wa kaka yake mdogo, Farao Amenhotep I, ambaye alitawala Misri ya Kale wakati wa Nasaba ya 18. Meritamun alirithi kutoka kwa mama yake, Ahmose-Nefertari, cheo muhimu cha “Mke wa Mungu Amun” (God's Wife of Amun). Pia alikuwa na vyeo vingine mbalimbali, vikiwemo Bibi wa Nchi Mbili, Mke Mkuu wa Mfalme, Bibi wa Nchi Mbili Zote, Mke wa Mungu, Aliyeunganishwa na Taji Jeupe, Binti wa Mfalme, na Dada wa Mfalme. Vyanzo vya baadaye pia vinamtaja kwa cheo cha “Mama wa Mfalme,” ingawa hakuwahi kuwa mama wa mfalme. Mwaka 1817, sanamu ya malkia huyu iliyotengenezwa kwa jiwe la [[Chokaa (Chunya)|chokaa]] (limestone) iligunduliwa na Giovanni Belzoni alipokuwa akifanya kazi katika eneo la Karnak nchini Misri.[https://www.google.com/search?q=Aidan+Dodson+%26+Dyan+Hilton%3A+The+Complete+Royal+Families+of+Ancient+Egypt.+Thames+%26+Hudson%2C+2004%2C+ISBN+0-500-05128-3%2C+p.123%2C+127%2C+129%2CTAFTA+REFERENCE&oq=Aidan+Dodson+%26+Dyan+Hilton%3A+The+Complete+Royal+Families+of+Ancient+Egypt.+Thames+%26+Hudson%2C+2004%2C+ISBN+0-500-05128-3%2C+p.123%2C+127%2C+129%2CTAFTA+REFERENCE&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAjIHCAIQIRiPAtIBCDg3ODdqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8]<ref>https://www.google.com/search?q=Aidan+Dodson+%26+Dyan+Hilton%3A+The+Complete+Royal+Families+of+Ancient+Egypt.+Thames+%26+Hudson%2C+2004%2C+ISBN+0-500-05128-3%2C+p.123%2C+127%2C+129%2CTAFTA+REFERENCE&oq=Aidan+Dodson+%26+Dyan+Hilton%3A+The+Complete+Royal+Families+of+Ancient+Egypt.+Thames+%26+Hudson%2C+2004%2C+ISBN+0-500-05128-3%2C+p.123%2C+127%2C+129%2CTAFTA+REFERENCE&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAjIHCAIQIRiPAtIBCDg3ODdqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8</ref> == Kifo na Mazishi == Mabaki ya Ahmose-Meritamun yaligunduliwa mwaka 1930 katika kaburi TT358 huko Deir el-Bahri na Herbert Eustis Winlock. Mumia wake ulipatikana ndani ya majeneza mawili yaliyotengenezwa kwa mbao za mwerezi, pamoja na kifuniko cha nje cha ''cartonnage''. Kaburi lake lilikuwa limevamiwa na kuharibiwa na wezi wa makaburi. Baadaye, makuhani walipoligundua, waliufunga upya mumia wake na kuuzika tena ili kuulinda. Inaonekana Ahmose-Meritamun alifariki akiwa na umri mdogo. Uchunguzi wa mabaki yake ulionyesha dalili kwamba alikuwa na arthritis (ugonjwa wa viungo) pamoja na scoliosis (kupinda kwa uti wa mgongo).[https://www.google.com/search?q=Parisse%2C+Emmanuel+(5+April+2021).+%2222+Ancient+Pharaohs+Have+Been+Carried+Across+Cairo+in+an+Epic+%27Golden+Parade%27%22.+ScienceAlert.+Retrieved+5+April+2021.tafta+REFERENCE+YA+HII&oq=Parisse%2C+Emmanuel+(5+April+2021).+%2222+Ancient+Pharaohs+Have+Been+Carried+Across+Cairo+in+an+Epic+%27Golden+Parade%27%22.+ScienceAlert.+Retrieved+5+April+2021.tafta+REFERENCE+YA+HII&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAjIHCAIQIRiPAjIHCAMQIRiPAtIBCTIxMzA5ajBqN6gCCLACAfEFd8zRkcpsY1E&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8]<ref>https://www.google.com/search?q=Parisse%2C+Emmanuel+(5+April+2021).+%2222+Ancient+Pharaohs+Have+Been+Carried+Across+Cairo+in+an+Epic+%27Golden+Parade%27%22.+ScienceAlert.+Retrieved+5+April+2021.tafta+REFERENCE+YA+HII&oq=Parisse%2C+Emmanuel+(5+April+2021).+%2222+Ancient+Pharaohs+Have+Been+Carried+Across+Cairo+in+an+Epic+%27Golden+Parade%27%22.+ScienceAlert.+Retrieved+5+April+2021.tafta+REFERENCE+YA+HII&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRiPAjIHCAIQIRiPAjIHCAMQIRiPAtIBCTIxMzA5ajBqN6gCCLACAfEFd8zRkcpsY1E&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Historia]] klay0y0o4xvpk1k0m1slab7k563h273 0 255925 1610785 2026-10-24T13:34:12Z Eunice abraham 93419 Kurasa uliochapishwa 1610785 wikitext text/x-wiki '''Brenda Phillips ('''alizaliwa '''tarehe 18 Januari 1958''') ni [[mchezaji]] wa zamani wa mchezo wa hoki ya [[uwanjani]] kutoka ''Zimbabwe'', ambaye alikuwa ''mwanachama'' wa timu ya taifa iliyoshinda medali ya [[dhahabu]] katika Michezo ya [[Olimpiki]] ya Majira ya Joto ya mwaka '''1980''' iliyofanyika [[Moscow]].<ref>{{Cite web|title=Olympedia – Brenda Phillips|url=https://www.olympedia.org/athletes/20458|work=www.olympedia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == Kutokana na kususia kwa [[Marekani]] na nchi nyingine, ni timu moja tu iliyokuwa imejiandikisha kushiriki mashindano ya hoki ya [[wanawake]]: timu ya taifa ya nchi mwenyeji, Umoja wa ''Kisovieti'' ([[USSR]]). Ombi la dharura lilitumwa kwa serikali ya nchi ya [[Afrika]] ya [[Zimbabwe]], ambayo iliunda timu kwa haraka ndani ya kipindi cha chini ya wiki moja kabla ya mashindano kuanza. Kwa mshangao wa kila mtu, timu hiyo ilishinda na kuipatia [[Zimbabwe]] medali pekee katika Michezo ya [[Olimpiki]] ya mwaka '''1980'''. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji]] [[Jamii:Michezo]] [[Jamii:Waliozaliwa 1958]] jhumepm8mvjt4dlhpurp5lmu60goqli 0 255926 1610788 2026-10-24T13:36:23Z EUNIVIAN 92638 Hadithi za watu 1610788 wikitext text/x-wiki Binta Mansaray, anayejulikana kwa cheo cha COR, ni mwanaharakati na mtetezi wa haki za binadamu kutoka nchini Sierra Leone. Aliteuliwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuwa Msajili wa Mahakama Maalumu ya Sierra Leone (SCSL) mnamo Septemba 2014.<ref>{{Citation|title=Binta Mansaray|date=2026-02-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binta_Mansaray&oldid=1340101219|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> jsyxeftlaf2mk4jozxx0u6vxtw4bk3e 1611117 1610788 2026-10-25T11:07:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611117 wikitext text/x-wiki Binta Mansaray, anayejulikana kwa cheo cha COR, ni mwanaharakati na mtetezi wa haki za binadamu kutoka nchini Sierra Leone. Aliteuliwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuwa Msajili wa Mahakama Maalumu ya Sierra Leone (SCSL) mnamo Septemba 2014.<ref>{{Citation|title=Binta Mansaray|date=2026-02-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binta_Mansaray&oldid=1340101219|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} klrsi2zpj41gljnyr5l1smnzgf8fmkb 0 255927 1610789 2026-10-24T13:37:08Z Emanuel masaki 82931 Ukurasa umeundwa 1610789 wikitext text/x-wiki '''Gal Level''' ni kundi la [[muziki]] wa R&B la [[Mwanamke|wanawake]] wawili kutoka [[Windhoek]], [[Namibia]]. [[Kundi]] hilo linaundwa na Daphne Willibard (aliyezaliwa tarehe [[1 Aprili]] [[1981]]) na Frieda Haindaka (aliyezaliwa tarehe 1 Februari [[1984]]).<ref>{{Cite web|title=Museke – Museke|url=https://museke.com/?q=node/1005|work=museke.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Wana umaarufu mkubwa katika nchi za Kusini mwa Afrika na nchi nyingine za [[Afrika]]. Wanatayarishiwa na kusimamiwa na kampuni ya watayarishaji wa [[muziki]] kutoka Kenya iitwayo Ogopa Deejays.<ref>{{Cite web|title=Museke – Museke|url=https://museke.com/?q=node/1005|work=museke.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Kundi la Gal Level limewahi kulinganishwa na [[kundi]] maarufu la wanawake la [[Marekani]] la Destiny’s Child == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] mdcyl1oru2vi2vpu0gce23n5gh7npwm 1610882 1610789 2026-10-24T16:12:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610882 wikitext text/x-wiki '''Gal Level''' ni kundi la [[muziki]] wa R&B la [[Mwanamke|wanawake]] wawili kutoka [[Windhoek]], [[Namibia]]. [[Kundi]] hilo linaundwa na Daphne Willibard (aliyezaliwa tarehe [[1 Aprili]] [[1981]]) na Frieda Haindaka (aliyezaliwa tarehe 1 Februari [[1984]]).<ref>{{Rejea tovuti|title=Museke – Museke|url=https://museke.com/?q=node/1005|work=museke.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Wana umaarufu mkubwa katika nchi za Kusini mwa Afrika na nchi nyingine za [[Afrika]]. Wanatayarishiwa na kusimamiwa na kampuni ya watayarishaji wa [[muziki]] kutoka Kenya iitwayo Ogopa Deejays.<ref>{{Rejea tovuti|title=Museke – Museke|url=https://museke.com/?q=node/1005|work=museke.com|accessdate=2026-10-24}}</ref> Kundi la Gal Level limewahi kulinganishwa na [[kundi]] maarufu la wanawake la [[Marekani]] la Destiny’s Child == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Watu wa Afrika]] oyl12bezxmc6ys7d2kxzsryrqhfhypv 0 255928 1610791 2026-10-24T13:37:30Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Ukurasa ulianzishwa 1610791 wikitext text/x-wiki '''Credonia Mwerinde''' (pia huandikwa Ceredonia Mwerinde; alizaliwa tarehe [[30 Julai]] [[1952]] – alitoweka au kufa tarehe [[17 Machi]] [[2000]]) ni aliyekuwa [[kiongozi]] mkuu wa kidini (''kuhani mkuu wa kike'') na mwanzilishi mwenza wa vuguvugu la ''Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God'' (MRTC), dhehebu lililojitenga na Kanisa Katoliki nchini [[Uganda]].[https://medium.com/@chelsealynnqueen94/credonia-mwerinde-and-the-deadly-cult-of-the-ten-commandments-dd1379cb3022]<ref>https://medium.com/@chelsealynnqueen94/credonia-mwerinde-and-the-deadly-cult-of-the-ten-commandments-dd1379cb3022</ref> == Maisha ya awali == Credonia Mwerinde alizaliwa tarehe 30 Julai 1952, katika Kijiji cha [[Bugarama (Maswa)|Bugarama]] katika Wilaya ya Ntungamo nchini Uganda. Alilelewa katika [[mazingira]] ya hali ya chini. Baba yake alikuwa Paul Kashako, [[mkulima]] wa kabila la Mukiga na muumini wa [[dhehebu]] la [[Katoliki]]. Muda mfupi baada ya kuzaliwa kwake, [[familia]] yake ilishiriki katika mpango wa serikali wa kuhamisha watu na kuhamia Kijiji cha Kataate nje kidogo ya Kanungu.[https://encyclopedia-womannica.simplecast.com/episodes/best-of-credonia-mwerinde-L8DMNuvJ/transcript]<ref>https://encyclopedia-womannica.simplecast.com/episodes/best-of-credonia-mwerinde-L8DMNuvJ/transcript</ref>[https://www.nytimes.com/2000/03/27/world/fateful-meeting-led-to-founding-of-cult-in-uganda.html]<ref>https://www.nytimes.com/2000/03/27/world/fateful-meeting-led-to-founding-of-cult-in-uganda.html</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Waliofariki 2000]] brn16kiuxnqq93sbsa0b4v711nmmygu 1610793 1610791 2026-10-24T13:38:30Z Hamisi msafiri mzuki 81808 Maboresho 1610793 wikitext text/x-wiki '''Credonia Mwerinde''' (pia huandikwa Ceredonia Mwerinde; alizaliwa tarehe [[30 Julai]] [[1952]] – alitoweka au kufa tarehe [[17 Machi]] [[2000]]) ni aliyekuwa [[kiongozi]] mkuu wa kidini (''kuhani mkuu wa kike'') na mwanzilishi mwenza wa vuguvugu la ''Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God'' (MRTC), dhehebu lililojitenga na Kanisa Katoliki nchini [[Uganda]].[https://medium.com/@chelsealynnqueen94/credonia-mwerinde-and-the-deadly-cult-of-the-ten-commandments-dd1379cb3022]<ref>https://medium.com/@chelsealynnqueen94/credonia-mwerinde-and-the-deadly-cult-of-the-ten-commandments-dd1379cb3022</ref> == Maisha ya awali == Credonia Mwerinde alizaliwa tarehe 30 Julai 1952, katika Kijiji cha [[Bugarama (Maswa)|Bugarama]] katika Wilaya ya Ntungamo nchini Uganda. Alilelewa katika [[mazingira]] ya hali ya chini. Baba yake alikuwa Paul Kashako, [[mkulima]] wa kabila la Mukiga na muumini wa [[dhehebu]] la [[Katoliki]]. Muda mfupi baada ya kuzaliwa kwake, [[familia]] yake ilishiriki katika mpango wa serikali wa kuhamisha watu na kuhamia Kijiji cha Kataate nje kidogo ya Kanungu.[https://encyclopedia-womannica.simplecast.com/episodes/best-of-credonia-mwerinde-L8DMNuvJ/transcript]<ref>https://encyclopedia-womannica.simplecast.com/episodes/best-of-credonia-mwerinde-L8DMNuvJ/transcript</ref>[https://www.nytimes.com/2000/03/27/world/fateful-meeting-led-to-founding-of-cult-in-uganda.html]<ref>https://www.nytimes.com/2000/03/27/world/fateful-meeting-led-to-founding-of-cult-in-uganda.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Waliofariki 2000]] <references />{{Mbegu-mtu}} 4g8sm05pa8ns4wq0tl7cyhe4xsasn3y 0 255929 1610792 2026-10-24T13:38:02Z Chuga Boe 93415 Ukurasa ulioanzishwa 1610792 wikitext text/x-wiki '''Alice Lenshina''' [[1920|(1920]]–[[1978]]) alikuwa mwanamke kutoka [[Zambia]], mfungwa wa dhamiri na aliyejitangaza kuwa “nabii wa kike”. Anakumbukwa kwa nafasi yake katika “Uasi wa Lumpa”, ambao ulisababisha vifo vya watu 700.\[1\]\[2\]\[3\] == '''Asili''' == == Alice Lenshina, aliyezaliwa mwaka [[1920]] kwa jina la Alice Mulenga Lubusha, alitoka wilaya ya Chinsali, ''Northern Rhodesia'' (Zambia ya sasa).\[1\] “Alice” lilikuwa jina lake la ubatizo, huku “Mulenga” likiwa jina lake la jadi. Baba yake, Lubusha, alikuwa polisi wa kijiji aliyepigana upande wa Waingereza katika Vita vya Kwanza vya Dunia. Familia yake ilikuwa ya Ukoo wa [[Mamba (mnyama)|Mamba]], ukoo mashuhuri wa Wabemba. Jina “Lenshina” lilitokana na neno la Kilatini regina, lenye maana ya “[[malkia]]”. Aliolewa na Gibson Nkwale, na baada ya kifo chake akaolewa na Petros Chintankwa, ambaye alizaa naye watoto watano. Chinsali ilikuwa eneo la ushindani kati ya misheni ya Kanisa Katoliki na Kanisa Huru la Scotland. Miongoni mwa wamisionari wa [[Scotland]] alikuwa David Kaunda, baba wa Kenneth Kaunda, rais wa kwanza wa Zambia na mpinzani wa dhehebu la Lumpa.<ref>{{Cite web|title=dagolo: ALICE MULENGA LENSHINA AND THE LUMPA CHURCH (cult)|url=https://dagolo.blogspot.com/2007/11/alice-mulenga-lenshina-and-lumpa-church.html|work=dagolo|date=2007-11-13|accessdate=2026-10-24|author=Silent_tsunami}}</ref><ref>{{Cite web|title=Alice Lenshina and her Lumpa Church|url=https://www.britishempire.co.uk/article/alicelenshinalumpa.htm|work=www.britishempire.co.uk|accessdate=2026-10-24|language=en-GB|author=Stephen Luscombe}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] 5sv6b3i90iseca0eat5srg91o0m8lad 0 255930 1610794 2026-10-24T13:39:21Z Leticiakid 89066 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Dora Nkem Akunyili ('''14 Julai 1954 – 7 Juni 2014) alikuwa [[Daktari wa dawa|mfamasia]] na [[Siasa|mwanasiasa]] wa Nigeria aliyewahi kuwa mkurugenzi mkuu wa Shirika la Kitaifa la Usimamizi wa Chakula na Dawa ([[Nafasi|NAFDAC]]) la Nigeria kuanzia mwaka 2001 hadi 2008<ref>{{Citation|title=Dora Akunyili|date=2026-10-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dora_Akunyili&oldid=1381708302|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>...' 1610794 wikitext text/x-wiki '''Dora Nkem Akunyili ('''14 Julai 1954 – 7 Juni 2014) alikuwa [[Daktari wa dawa|mfamasia]] na [[Siasa|mwanasiasa]] wa Nigeria aliyewahi kuwa mkurugenzi mkuu wa Shirika la Kitaifa la Usimamizi wa Chakula na Dawa ([[Nafasi|NAFDAC]]) la Nigeria kuanzia mwaka 2001 hadi 2008<ref>{{Citation|title=Dora Akunyili|date=2026-10-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dora_Akunyili&oldid=1381708302|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref>.<ref>{{Citation|title=Dora Akunyili|date=2026-10-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dora_Akunyili&oldid=1381708302|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa]] lpiywwy7j537a3bv20b8wyp9vsld57z 0 255931 1610795 2026-10-24T13:39:22Z ROBART MAZUA 92021 Ukurasa ulioanzishwa 1610795 wikitext text/x-wiki '''Sanaa Benhama''' alizaliwa tarehe 9 Juni 1982 ni [[Riadha|mwanariadha]] wa [[Michezo]] ya Paralimpiki kutoka [[Moroko|Morocco]]. Anashindana zaidi katika [[mbio]] fupi za [[kasi]] katika kundi la T13, linalohusisha [[Riadha|wanariadha]] wenye matatizo ya kuona. Amewahi kushiriki katika [[Michezo]] ya Paralimpiki ya Majira ya [[Joto]] mara mbili. Mafanikio yake makubwa yalikuwa katika Michezo ya Paralimpiki ya mwaka [[2008]] iliyofanyika [[Beijing]], [[Jamhuri ya Watu wa China|China]], ambapo alishinda [[medali]] tatu za [[dhahabu]] katika [[mbio]] za kasi.<ref>{{Cite web|title=Editing Sanaa Benhama (section) - Wikipedia|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sanaa_Benhama|work=en.wikipedia.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=地址不存在|url=http://en.chinagate.cn/archives/Paralympic/2008-09/12/content_16444657.htm|work=en.chinagate.cn|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Safari yake ya riadha. == Benhama hufanya mazoezi kupitia [[chama]] cha [[michezo]] kwa watu wenye [[ulemavu]] cha Association Handisport Ennasser, kilichopo Salé, [[Moroko|Morocco]]. Alianza kushiriki [[mashindano]] ya ngazi ya juu kama [[Riadha|mwanariadha]] wa kundi la T13 katika [[mashindano]] yaliyofanyika [[Rabat]] mwaka [[2008]]. Baadaye [[mwaka]] huo, alichaguliwa kuwa sehemu ya timu ya [[Moroko|Morocco]] iliyoshiriki [[Michezo]] ya Paralimpiki ya Majira ya [[Joto]] la [[mwaka]] [[2008]] mjini [[Beijing]]. Alishiriki katika mashindano manne: mbio za mita 100, mita 200, mita 400 na kuruka mbali.<ref>https://web.archive.org/web/20170213191323/http://en.people.cn/90001/90779/90869/6500619.html</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha]] [[Jamii:Michezo barani Afrika]] [[Jamii:Michezo]] [[Jamii:Olimpiki ya 2008]] gd2jv5hxq4zcgetxlp04gs0lx9ikyhq 1610814 1610795 2026-10-24T13:47:06Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610814 wikitext text/x-wiki '''Sanaa Benhama''' alizaliwa tarehe 9 Juni 1982 ni [[Riadha|mwanariadha]] wa [[Michezo]] ya Paralimpiki kutoka [[Moroko|Morocco]]. Anashindana zaidi katika [[mbio]] fupi za [[kasi]] katika kundi la T13, linalohusisha [[Riadha|wanariadha]] wenye matatizo ya kuona. Amewahi kushiriki katika [[Michezo]] ya Paralimpiki ya Majira ya [[Joto]] mara mbili. Mafanikio yake makubwa yalikuwa katika Michezo ya Paralimpiki ya mwaka [[2008]] iliyofanyika [[Beijing]], [[Jamhuri ya Watu wa China|China]], ambapo alishinda [[medali]] tatu za [[dhahabu]] katika [[mbio]] za kasi.<ref>{{Rejea tovuti|title=Editing Sanaa Benhama (section) - Wikipedia|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sanaa_Benhama|work=en.wikipedia.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=地址不存在|url=http://en.chinagate.cn/archives/Paralympic/2008-09/12/content_16444657.htm|work=en.chinagate.cn|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Safari yake ya riadha. == Benhama hufanya mazoezi kupitia [[chama]] cha [[michezo]] kwa watu wenye [[ulemavu]] cha Association Handisport Ennasser, kilichopo Salé, [[Moroko|Morocco]]. Alianza kushiriki [[mashindano]] ya ngazi ya juu kama [[Riadha|mwanariadha]] wa kundi la T13 katika [[mashindano]] yaliyofanyika [[Rabat]] mwaka [[2008]]. Baadaye [[mwaka]] huo, alichaguliwa kuwa sehemu ya timu ya [[Moroko|Morocco]] iliyoshiriki [[Michezo]] ya Paralimpiki ya Majira ya [[Joto]] la [[mwaka]] [[2008]] mjini [[Beijing]]. Alishiriki katika mashindano manne: mbio za mita 100, mita 200, mita 400 na kuruka mbali.<ref>https://web.archive.org/web/20170213191323/http://en.people.cn/90001/90779/90869/6500619.html</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha]] [[Jamii:Michezo barani Afrika]] [[Jamii:Michezo]] [[Jamii:Olimpiki ya 2008]] 5a9oonss3p0o6ebesqmbfv8hzwq1sob 0 255932 1610796 2026-10-24T13:40:17Z Francakiria 45589 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:KV34 decoration 1932 Litany of Ra Pillar 1D (Thutmose III and his wives Merytre and Satiah).jpg|thumb|Malkia Satiah]] '''Satiah''' (pia huandikwa Sitiah au Sitioh), jina linalomaanisha “Binti wa Mwezi,” alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]]. Alikuwa mke mkubwa na wwa kwanza wa Farao Thutmose wa Tatu.<ref>{{cite book|title=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|author1=Aidan Dodson|author2=Dyan Hilton|publisher=Thames & Hudson|year=2004...' 1610796 wikitext text/x-wiki [[Faili:KV34 decoration 1932 Litany of Ra Pillar 1D (Thutmose III and his wives Merytre and Satiah).jpg|thumb|Malkia Satiah]] '''Satiah''' (pia huandikwa Sitiah au Sitioh), jina linalomaanisha “Binti wa Mwezi,” alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]]. Alikuwa mke mkubwa na wwa kwanza wa Farao Thutmose wa Tatu.<ref>{{cite book|title=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|author1=Aidan Dodson|author2=Dyan Hilton|publisher=Thames & Hudson|year=2004|isbn=0-500-05128-3|page=140}}</ref> == Familia == Satiah alikuwa binti wa Ipu, aliyekuwa mlezi wa watoto wa familia ya kifalme ya Misri ya Kale. Inawezekana kwamba baba yake alikuwa Ahmose Pen-Nekhebet, aliyekuwa afisa muhimu serikalini.Inaaminika kuwa Satiah alikuwa mama wa Mwanamfalme Amenemhat, mwana mkubwa wa Farao Thutmose wa Tatu. Hata hivyo, baadhi ya watu wanaochunguza historia ya Misri ya Kale wanaamini kwamba mama wa Amenemhat alikuwa Neferure. Mwanamfalme Amenemhat alifariki wakati wa utawala wa baba yake.Satiah alifariki wakati mume wake, Thutmose wa Tatu, alipokuwa bado anatawala, muda mfupi baada ya kifo cha Hatshepsut. Baada ya kifo cha Satiah, Merytre akawa mke mkuu wa kifalme wa Thutmose wa Tatu.<ref>Dodson & Hilton, pp. 132–133, 137, 140</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wafalme na malkia nchi kwa nchi]] <references />{{Mbegu-mtu}} 2c3zs67ac54flvswfubbhbrx5jj6w42 0 255933 1610797 2026-10-24T13:40:29Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sitamun''' (pia aliitwa Sitamen au Satamun), jina lenye maana ya ''Binti wa Amun'', alikuwa binti wa kifalme wa [[Misri ya Kale]] na malkia aliyeolewa na mfalme wakati wa Enzi ya 18 ya Misri. Alizaliwa takriban mwaka [[1370 KK]], lakini mwaka wa kifo chake haujulikani.<ref name="Ranke 1935 286">{{cite book|url=http://gizamedia.rc.fas.harvard.edu/images/MFA-images/Giza/GizaImage/full/library/ranke_personennamen_1.pdf|title=Die Ägyptischen Personennamen,...' 1610797 wikitext text/x-wiki '''Sitamun''' (pia aliitwa Sitamen au Satamun), jina lenye maana ya ''Binti wa Amun'', alikuwa binti wa kifalme wa [[Misri ya Kale]] na malkia aliyeolewa na mfalme wakati wa Enzi ya 18 ya Misri. Alizaliwa takriban mwaka [[1370 KK]], lakini mwaka wa kifo chake haujulikani.<ref name="Ranke 1935 286">{{cite book|url=http://gizamedia.rc.fas.harvard.edu/images/MFA-images/Giza/GizaImage/full/library/ranke_personennamen_1.pdf|title=Die Ägyptischen Personennamen, Bd. 1: Verzeichnis der Namen|last1=Ranke|first1=Hermann|date=1935|publisher=J.J. Augustin|location=Glückstadt|page=286|access-date=16 August 2020}}</ref><ref>O'Connor, David & Cline, Eric. Amenhotep III: Perspectives on His Reign, University of Michigan Press, 1998, p.7</ref><ref>Aidan Dodson & Dyan Hilton, The Complete Royal Families of Ancient Egypt, Thames & Hudson (2004), pp.146</ref><ref>[[Arielle P. Kozloff]] and [[Betsy Bryan]], ''Royal and Divine Statuary in Egypt’s Dazzling Sun: Amenhotep III and his World'', (Cleveland, 1992) nos. 1, 2, 12, 22, 27, 29, 56, 60, 100 & 129</ref> == Familia == Sitamun anaaminika kuwa binti mkubwa wa Farao Amenhotep wa Tatu na mke wake mkuu, Malkia Tiye. Baadaye, aliolewa na baba yake mwenyewe takriban mwaka wa 30 wa utawala wake. Watafiti wanaamini kuwa Sitamun alikuwa binti yao kutokana na vitu vilivyopatikana katika kaburi la Yuya na Thuya, ambao walikuwa wazazi wa Malkia Tiye. Miongoni mwa vitu hivyo kulikuwa na kiti kilichoandikwa cheo chake kama binti wa mfalme. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] 6cvmah58ir2einvznosd329u7lu53h0 0 255934 1610798 2026-10-24T13:40:55Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha Makala 1610798 wikitext text/x-wiki KarimFatou Niang Siga ([[1932]] – [[11 Aprili]] [[2022]]) alikuwa mwandishi na mwalimu wa shule kutoka [[Senegal]]. Alikuwa [[Mwislamu]] wa dhehebu la Mouride na alitekeleza ibada ya Hajj mjini [[Makka]] mara mbili. Alikuwa ameolewa na alikuwa na watoto kumi na wawili.<ref>{{Cite web|title=Décès de Fatou Niang Siga : réveil douloureux à Ndar|url=https://www.ndarinfo.com/Deces-de-Fatou-Niang-Siga-reveil-douloureux-a-Ndar_a33624.html|work=NDARINFO {{!}} Actualités de Saint-Louis, Sénégal & Nord|accessdate=2026-10-24|language=fr|author=Ndarinfo}}</ref> Binti yake, Maïmouna Sourang Ndir, aliwahi kuhudumu kama [[balozi]] wa Senegal nchini [[Ufaransa]].Kazi zake za uandishi zilihusu mji wake wa asili wa Saint-Louis, nchini Senegal. Siga alifariki dunia tarehe [[11 Aprili]] [[2022]]. == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:Waandishi wa Senegal]] 8msbuhf611ec2yt7ciz0ayvkrpjh3hu 1610800 1610798 2026-10-24T13:41:39Z Bray Mushi 60482 1610800 wikitext text/x-wiki KarimFatou Niang Siga ([[1932]] – [[11 Aprili]] [[2022]]) alikuwa mwandishi na mwalimu wa shule kutoka [[Senegal]]. Alikuwa [[Mwislamu]] wa dhehebu la Mouride na alitekeleza ibada ya Hajj mjini [[Makka]] mara mbili. Alikuwa ameolewa na alikuwa na watoto kumi na wawili.<ref>{{Cite web|title=Décès de Fatou Niang Siga : réveil douloureux à Ndar|url=https://www.ndarinfo.com/Deces-de-Fatou-Niang-Siga-reveil-douloureux-a-Ndar_a33624.html|work=NDARINFO {{!}} Actualités de Saint-Louis, Sénégal & Nord|accessdate=2026-10-24|language=fr|author=Ndarinfo}}</ref> Binti yake, Maïmouna Sourang Ndir, aliwahi kuhudumu kama [[balozi]] wa Senegal nchini [[Ufaransa]].Kazi zake za uandishi zilihusu mji wake wa asili wa Saint-Louis, nchini Senegal. Siga alifariki dunia tarehe [[11 Aprili]] [[2022]]. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:Waandishi wa Senegal]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} 2afj8dt72kn0qnhenm7a035j4fyqoty 1610878 1610800 2026-10-24T16:06:18Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610878 wikitext text/x-wiki KarimFatou Niang Siga ([[1932]] – [[11 Aprili]] [[2022]]) alikuwa mwandishi na mwalimu wa shule kutoka [[Senegal]]. Alikuwa [[Mwislamu]] wa dhehebu la Mouride na alitekeleza ibada ya Hajj mjini [[Makka]] mara mbili. Alikuwa ameolewa na alikuwa na watoto kumi na wawili.<ref>{{Rejea tovuti|title=Décès de Fatou Niang Siga : réveil douloureux à Ndar|url=https://www.ndarinfo.com/Deces-de-Fatou-Niang-Siga-reveil-douloureux-a-Ndar_a33624.html|work=NDARINFO {{!}} Actualités de Saint-Louis, Sénégal & Nord|accessdate=2026-10-24|language=fr|author=Ndarinfo}}</ref> Binti yake, Maïmouna Sourang Ndir, aliwahi kuhudumu kama [[balozi]] wa Senegal nchini [[Ufaransa]].Kazi zake za uandishi zilihusu mji wake wa asili wa Saint-Louis, nchini Senegal. Siga alifariki dunia tarehe [[11 Aprili]] [[2022]]. == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1932]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:Waandishi wa Senegal]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} hmo4njqaw7pgqjh0sb1per93xdjxlxr 0 255936 1610802 2026-10-24T13:42:52Z Reine Cali 85259 kuanzisha makala 1610802 wikitext text/x-wiki '''Mutnedjmet''', ambaye pia huandikwa '''Mutnodjmet''', '''Mutnedjemet''', na kwa namna nyinginezo, (kutoka lugha ya Kale ya Misri: mw.t-nḏm.t), alikuwa [[malkia]] wa [[Misri ya Kale]] na mke Mkuu wa Kifalme wa Horemheb, mtawala wa mwisho wa nasaba ya 18. Jina Mutnedjmet linatafsiriwa kama “Mut mtamu” au “Mut ni mtamu.” Mut alikuwa mungu wa kike katika [[dini]] ya Misri ya Kale. Alikuwa mke wa pili wa Horemheb, baada ya Amenia, aliyefariki kabla ya Horemheb kuwa [[farao]].<ref>https://www.brooklynmuseum.org/en-GB/objects/4086</ref><ref>https://ia601402.us.archive.org/26/items/in.gov.ignca.40594/40594.pdf</ref> == Vyeti == Vyeo vya Mutnedjmet vilijumuisha: # Binti wa Kifalme wa Urithi (jryt-pʿt) # Mke Mkuu wa Mfalme (ḥmt-nswt-wrt) # Mwenye Sifa Nyingi (wrt-ḥswt) # Bibi Mwenye Haiba (nbt-jmʒt) # Mwenye Utamu wa Mapenzi (bnrt-mrwt) # Bibi wa Misri ya Juu na ya Chini (ḥnwt-šmʿw-mḥw) # Mwimbaji wa Hathor (ḥsyt-nt-ḥwt-ḥrw) # Mwimbaji wa Amun (smʿyt-nt-jmnw)<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Wolfram_Grajetzki</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wafalme na malkia nchi kwa nchi]] [[Jamii:Mbegu za watu]] 6g8wtgan4n6mtdr49yaarfyeu8wldd5 0 255937 1610805 2026-10-24T13:43:25Z Maria Mashishanga 88790 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ivone Aida Lopes Fernandes Ramos''' (7 [[Septemba]] 1926 – 3 [[Machi]] [[2018]]) alikuwa mwandishi kutoka Cabo Verde.Alizaliwa na Armando Napoleão Rodrigues Fernandes na Alice Lopes da Silva Fernandes. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=dLy9eLSfdsMC&q=Ivone+Ramos+7+de+Setembro+de+1926&pg=PA218&redir_esc=y#v=snippet&q=Ivone%20Ramos%207%20de%20Setembro%20de%201926&f=false|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito cabover...' 1610805 wikitext text/x-wiki '''Ivone Aida Lopes Fernandes Ramos''' (7 [[Septemba]] 1926 – 3 [[Machi]] [[2018]]) alikuwa mwandishi kutoka Cabo Verde.Alizaliwa na Armando Napoleão Rodrigues Fernandes na Alice Lopes da Silva Fernandes. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=dLy9eLSfdsMC&q=Ivone+Ramos+7+de+Setembro+de+1926&pg=PA218&redir_esc=y#v=snippet&q=Ivone%20Ramos%207%20de%20Setembro%20de%201926&f=false|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito caboverdiano|last=Fontes|first=Francisco|date=2006|publisher=Youth Change|isbn=978-989-20-0406-8|language=pt-BR}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=dLy9eLSfdsMC&q=Ivone+Ramos+7+de+Setembro+de+1926&pg=PA218&redir_esc=y#v=snippet&q=Ivone%20Ramos%207%20de%20Setembro%20de%201926&f=false|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito caboverdiano|last=Fontes|first=Francisco|date=2006|publisher=Youth Change|isbn=978-989-20-0406-8|language=pt-BR}}</ref> == Maisha ya awali == Baadaye aliolewa na Arnaldo da Silva Gonçalves na kulea watoto. Mmoja wa watoto wake, Carlos Filipe Gonçalves, ni mwandishi wa habari. == Marejeo == [[Jamii:Waandishi lugha kwa lugha]] [[Jamii:Waafrika Waishio Marekani]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] <references />{{Mbegu-mtu}} qvlx6n0yq89v38jbp6dkpfyz3wzoycl 1610893 1610805 2026-10-24T16:32:55Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610893 wikitext text/x-wiki '''Ivone Aida Lopes Fernandes Ramos''' (7 [[Septemba]] 1926 – 3 [[Machi]] [[2018]]) alikuwa mwandishi kutoka Cabo Verde.Alizaliwa na Armando Napoleão Rodrigues Fernandes na Alice Lopes da Silva Fernandes. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=dLy9eLSfdsMC&q=Ivone+Ramos+7+de+Setembro+de+1926&pg=PA218&redir_esc=y#v=snippet&q=Ivone%20Ramos%207%20de%20Setembro%20de%201926&f=false|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito caboverdiano|last=Fontes|first=Francisco|date=2006|publisher=Youth Change|isbn=978-989-20-0406-8|language=pt-BR}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=dLy9eLSfdsMC&q=Ivone+Ramos+7+de+Setembro+de+1926&pg=PA218&redir_esc=y#v=snippet&q=Ivone%20Ramos%207%20de%20Setembro%20de%201926&f=false|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito caboverdiano|last=Fontes|first=Francisco|date=2006|publisher=Youth Change|isbn=978-989-20-0406-8|language=pt-BR}}</ref> == Maisha ya awali == Baadaye aliolewa na Arnaldo da Silva Gonçalves na kulea watoto. Mmoja wa watoto wake, Carlos Filipe Gonçalves, ni mwandishi wa habari. == Marejeo == [[Jamii:Waandishi lugha kwa lugha]] [[Jamii:Waafrika Waishio Marekani]] [[Jamii:Waandaaji wa Filamu]] <references />{{Mbegu-mtu}} 2m7vhsqad6tza5ymw721s75po9d2gf5 0 255938 1610807 2026-10-24T13:43:45Z Caphid 92024 Kuanzisha makala 1610807 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Abla Adel Khairy|jina la kuzaliwa=Abla Adel Khairy|tarehe ya kuzaliwa=1961|kazi yake=Mwogeleaji}} '''Abla Khairy''' alizaliwa mwaka [[1961]] ni mwogeleaji kutoka [[Misri]]. Akiwa na umri wa miaka [[13]], aliweka rekodi ya kuwa mwogeleaji mwenye umri mdogo zaidi kuwahi kuvuka Mfereji wa Kiingereza , alipoogelea kutoka Uingereza hadi Ufaransa mwezi [[Agosti]] [[1974]].Kabla yake, rekodi hiyo ilikuwa inashikiliwa na '''Leonore Modell'''. Abla alikamilisha safari hiyo kwa muda wa saa [[12]] na dakika [[30]], na hivyo kuboresha rekodi kwa saa tatu. Alifanikiwa kuvuka mfereji huo mara mbili zaidi<ref>https://ultraswimming.org/database/p/abla-adel-khairy/</ref> == Marejeo == {{Mbegu-michezo}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamichezo]] 2b1fr383slikk9t2jx83f0gr8mlje26 0 255939 1610809 2026-10-24T13:45:48Z Lisakamo L 92644 Ukurasa mpya 1610809 wikitext text/x-wiki '''Tabekenamun''' (pia huandikwa Tabakenamun) alikuwa [[malkia]] wa [[Kinubi]] (Nubia) aliyeishi katika kipindi cha Nasaba ya 25 ya Misri ya Kale. Tabekenamun alikuwa binti wa Mfalme Piye, na huenda alikuwa mke wa kifalme wa ndugu yake, Taharqa. Anajulikana kupitia sanamu yenye namba 49157 iliyopatikana Karnak, Misri, ambayo kwa sasa inahusishwa na Makumbusho ya Cairo. Baadhi ya watafiti wengine wamependekeza kuwa Tabekenamun alikuwa mke wa Shabaka. Alikuwa na vyeo vifuatavyo vya kifalme: [[Binti mfalme Lalla Salma wa Moroko|Binti wa Mfalme.]] Dada wa Mfalme.<ref>{{Cite journal |last=SAĞ |first=Tahir |last2=CANKUŞ |first2=Mehmet |date=2016 |title=A new ABC-based multiobjective optimization algorithm with an improvement approach (IBMO: improved bee colony algorithm for multiobjective optimization) |url=https://doi.org/10.3906/elk-1402-310 |journal=TURKISH JOURNAL OF ELECTRICAL ENGINEERING &amp; COMPUTER SCIENCES |volume=24 |pages=2349–2373 |doi=10.3906/elk-1402-310 |issn=1300-0632}}</ref> Mke wa Mfalme. Aidha, alikuwa kuhani wa kike wa Hathor, mungu wa kike wa Misri ya Kale aliyehusishwa na upendo, uzazi na muziki. Pia alikuwa na cheo cha Bibi wa Tepihu (Aphroditopolis), na alikuwa kuhani wa Hathor wa Iunyt (Dendera), pamoja na kuwa kuhani wa kike wa Neith, mungu wa kike wa [[Misri]] ya Kale. Vyeo vyake vya kikuhani vinaweza kuashiria kuwa alikuwa binti wa mmoja wa mafarao wa Libya waliotawala Misri. Hata hivyo, hili ni pendekezo la watafiti, si jambo lililothibitishwa kikamilifu. marejeo [[Jamii:Misri]] 0zuy7e4oy95gehewynu16zrbu8mnyda 1610837 1610809 2026-10-24T14:00:54Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610837 wikitext text/x-wiki '''Tabekenamun''' (pia huandikwa Tabakenamun) alikuwa [[malkia]] wa [[Kinubi]] (Nubia) aliyeishi katika kipindi cha Nasaba ya 25 ya Misri ya Kale. Tabekenamun alikuwa binti wa Mfalme Piye, na huenda alikuwa mke wa kifalme wa ndugu yake, Taharqa. Anajulikana kupitia sanamu yenye namba 49157 iliyopatikana Karnak, Misri, ambayo kwa sasa inahusishwa na Makumbusho ya Cairo. Baadhi ya watafiti wengine wamependekeza kuwa Tabekenamun alikuwa mke wa Shabaka. Alikuwa na vyeo vifuatavyo vya kifalme: [[Binti mfalme Lalla Salma wa Moroko|Binti wa Mfalme.]] Dada wa Mfalme.<ref>{{Rejea jarida |last=SAĞ |first=Tahir |last2=CANKUŞ |first2=Mehmet |date=2016 |title=A new ABC-based multiobjective optimization algorithm with an improvement approach (IBMO: improved bee colony algorithm for multiobjective optimization) |url=https://doi.org/10.3906/elk-1402-310 |journal=TURKISH JOURNAL OF ELECTRICAL ENGINEERING &amp; COMPUTER SCIENCES |volume=24 |pages=2349–2373 |doi=10.3906/elk-1402-310 |issn=1300-0632}}</ref> Mke wa Mfalme. Aidha, alikuwa kuhani wa kike wa Hathor, mungu wa kike wa Misri ya Kale aliyehusishwa na upendo, uzazi na muziki. Pia alikuwa na cheo cha Bibi wa Tepihu (Aphroditopolis), na alikuwa kuhani wa Hathor wa Iunyt (Dendera), pamoja na kuwa kuhani wa kike wa Neith, mungu wa kike wa [[Misri]] ya Kale. Vyeo vyake vya kikuhani vinaweza kuashiria kuwa alikuwa binti wa mmoja wa mafarao wa Libya waliotawala Misri. Hata hivyo, hili ni pendekezo la watafiti, si jambo lililothibitishwa kikamilifu. marejeo [[Jamii:Misri]] 0d3v937dozirs6utgbc6ghs5s2x1dyu 0 255940 1610810 2026-10-24T13:46:18Z Bray Mushi 60482 Kuanzisha ukurasa 1610810 wikitext text/x-wiki Johanna Booyson ([[17 Januari]] [[1857]] - [[16 Juni]] [[1968]]) alikuwa mtu wa [[Afrika Kusini]] aliyeishi zaidi ya miaka 110 jambo ambalo limezua utata akiwa na umri wa miaka 111 na siku 151 wakati wa kifo chake.<ref>https://web.archive.org/web/20170215221530/http://i66.tinypic.com/34s57ox.jpg </ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1857]] [[Jamii:Waliofariki 1968]] <references />{{Mbegu-mtu}} 7akfipweifmpyw7c9o1gywbx9ycuaxm 0 255941 1610812 2026-10-24T13:46:28Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610812 wikitext text/x-wiki '''Margie Cox''' (alizaliwa [[1 Septemba]] [[1962]]) ni [[mwimbaji]] kutoka [[Marekani]]. Anajulikana zaidi kama mwimbaji mkuu wa bendi ya ''Ta Mara and the Seen'', iliyohusishwa na mtindo wa muziki wa ''Minneapolis'', na pia kwa kazi yake ya muziki pamoja na [[Prince]]. == Maisha ya awali na kazi == Alijifunza kupiga ala mbalimbali za muziki, zikiwemo [[piano]], [[gitaa]] na [[Ngoma (ala)|ngoma]]. Cox alisoma katika shule ya ''Southeast Alternatives Free School'' na kuhitimu katika ''Marshall-University High School''. Alipokuwa kidato cha tatu katika [[shule ya sekondari]], aliimba katika klabu ya usiku ya ''Bootlegger Sam's'' iliyoko Dinkytown. Akiwa ameathiriwa tangu awali na wanamuziki maarufu wa muziki wa R&B na rock wa wakati huo, kama vile Stevie Wonder, Chaka Khan, Aretha Franklin na Led Zeppelin, alijulikana kwa sauti yake yenye hisia na nguvu. Baadae alijiunga na [[bendi]] nyingine, zikiwemo ''Raggs'' mwaka [[1980]], ''Doug Maynard Band, T.C. Jammers, Peterson-Cox Band'' aliyokuwa nayo pamoja na ''Patty Peterson, Rupert's Orchestra'' na, mwaka [[1987]], Dr. Mambo's Combo, ambayo mara nyingi huitwa tu “''the Combo''”.<ref>https://www.imdb.com/name/nm16819759/</ref><ref>https://www.discogs.com/artist/661402-Ta-Mara</ref><ref>https://www.allmusic.com/album/ta-mara-the-seen-mw0000864716</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1962]] [[Jamii:Wanamuziki wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanamuziki}} eultlf18lxsoxler1yng8v72gm40it9 0 255942 1610815 2026-10-24T13:47:32Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Takhat''' alikuwa binti wa kifalme na malkia wa [[Misri ya Kale]] wakati wa Enzi ya 19. Alikuwa mama wa Farao Amenmesse. Alikuwa na vyeo vya ''Binti wa Mfalme'' na ''Mke wa Mfalme''. Haijulikani kwa uhakika kama alikuwa binti wa Farao Ramesses wa Pili au mjukuu wake. Pia haijulikani kama aliolewa na Merenptah au Seti wa Pili. Takhat anaonekana kwenye [[sanamu]] kadhaa za mwanawe Amenmesse katika hekalu la Karnak. Baadhi ya maandishi kwenye sanamu hizo...' 1610815 wikitext text/x-wiki '''Takhat''' alikuwa binti wa kifalme na malkia wa [[Misri ya Kale]] wakati wa Enzi ya 19. Alikuwa mama wa Farao Amenmesse. Alikuwa na vyeo vya ''Binti wa Mfalme'' na ''Mke wa Mfalme''. Haijulikani kwa uhakika kama alikuwa binti wa Farao Ramesses wa Pili au mjukuu wake. Pia haijulikani kama aliolewa na Merenptah au Seti wa Pili. Takhat anaonekana kwenye [[sanamu]] kadhaa za mwanawe Amenmesse katika hekalu la Karnak. Baadhi ya maandishi kwenye sanamu hizo yalibadilishwa baadaye, jambo lililosababisha mabishano kuhusu uhusiano wake na Farao Seti wa Pili. Inaaminika kuwa Takhat alizikwa katika kaburi la KV10, lililopo Bonde la Wafalme nchini Misri. Baadaye, kaburi hilo lilitumiwa pia na watu wengine wa familia ya Farao Ramesses wa Tisa.<ref>[[Frank J. Yurco|Yurco, Frank]]. ''Amenmesse: Six Statues at Karnak''. ''Metropolitan Museum Journal'', '''14''' (1979), pp. 15-31.</ref><ref>Dodson–Hilton, pp. 175, 180.</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya kale]] [[Jamii:Misri ya Kale]] 2dc90fwb1hgyuzs37f4fzroh4m5s37j 0 255943 1610816 2026-10-24T13:47:36Z EUNIVIAN 92638 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika 'Aminatta Forna ni mwandishi wa vitabu kutoka Uingereza mwenye asili ya Uskoti na Sierra Leone. Ana heshima ya OBE (Officer of the Order of the British Empire), ambayo ni tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika jamii.<ref>{{Citation|title=Binta Mansaray|date=2026-02-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binta_Mansaray&oldid=1340101219|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Kitabu chake...' 1610816 wikitext text/x-wiki Aminatta Forna ni mwandishi wa vitabu kutoka Uingereza mwenye asili ya Uskoti na Sierra Leone. Ana heshima ya OBE (Officer of the Order of the British Empire), ambayo ni tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika jamii.<ref>{{Citation|title=Binta Mansaray|date=2026-02-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binta_Mansaray&oldid=1340101219|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Kitabu chake cha kwanza kilikuwa cha kumbukumbu za maisha yake, kilichoitwa ''The Devil That Danced on the Water: A Daughter’s Quest'', kilichochapishwa mwaka 2002. Baadaye, aliandika riwaya nne ambazo ni ''Ancestor Stones'' (2006), ''The Memory of Love'' (2010), ''The Hired Man'' (2013) na ''Happiness'' (2018).<ref>{{Citation|title=Aminatta Forna|date=2026-08-25|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Aminatta_Forna&oldid=1371333069|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Mwaka 2021, Aminatta alichapisha kitabu cha insha kilichoitwa ''The Window Seat: Notes from a Life in Motion''. Kitabu hiki kilikuwa cha aina tofauti na vile alivyokuwa ameandika hapo awali.<ref>{{Citation|title=Aminatta Forna wins Commonwealth Writers' honour|date=2011-05-22|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13492848|work=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> j3uffnrgey3rnyvzriap934qz84k7m5 1611060 1610816 2026-10-25T08:03:38Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Aminatta forna]] hadi [[Aminatta Forna]]: usahihi wa jina 1610816 wikitext text/x-wiki Aminatta Forna ni mwandishi wa vitabu kutoka Uingereza mwenye asili ya Uskoti na Sierra Leone. Ana heshima ya OBE (Officer of the Order of the British Empire), ambayo ni tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika jamii.<ref>{{Citation|title=Binta Mansaray|date=2026-02-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binta_Mansaray&oldid=1340101219|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Kitabu chake cha kwanza kilikuwa cha kumbukumbu za maisha yake, kilichoitwa ''The Devil That Danced on the Water: A Daughter’s Quest'', kilichochapishwa mwaka 2002. Baadaye, aliandika riwaya nne ambazo ni ''Ancestor Stones'' (2006), ''The Memory of Love'' (2010), ''The Hired Man'' (2013) na ''Happiness'' (2018).<ref>{{Citation|title=Aminatta Forna|date=2026-08-25|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Aminatta_Forna&oldid=1371333069|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Mwaka 2021, Aminatta alichapisha kitabu cha insha kilichoitwa ''The Window Seat: Notes from a Life in Motion''. Kitabu hiki kilikuwa cha aina tofauti na vile alivyokuwa ameandika hapo awali.<ref>{{Citation|title=Aminatta Forna wins Commonwealth Writers' honour|date=2011-05-22|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13492848|work=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> j3uffnrgey3rnyvzriap934qz84k7m5 1611062 1611060 2026-10-25T08:04:30Z Riccardo Riccioni 452 1611062 wikitext text/x-wiki '''Aminatta Forna''' ni mwandishi wa vitabu kutoka Uingereza mwenye asili ya Uskoti na Sierra Leone. Ana heshima ya OBE (Officer of the Order of the British Empire), ambayo ni tuzo ya heshima inayotolewa nchini Uingereza kwa kutambua mchango wa mtu katika jamii. Kitabu chake cha kwanza kilikuwa cha kumbukumbu za maisha yake, kilichoitwa ''The Devil That Danced on the Water: A Daughter’s Quest'', kilichochapishwa mwaka 2002. Baadaye, aliandika riwaya nne ambazo ni ''Ancestor Stones'' (2006), ''The Memory of Love'' (2010), ''The Hired Man'' (2013) na ''Happiness'' (2018). Mwaka 2021, Aminatta alichapisha kitabu cha insha kilichoitwa ''The Window Seat: Notes from a Life in Motion''. Kitabu hiki kilikuwa cha aina tofauti na vile alivyokuwa ameandika hapo awali.<ref>{{Citation|title=Aminatta Forna wins Commonwealth Writers' honour|date=2011-05-22|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13492848|work=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> [[Jamii:waandishi wa Uingereza]] qq012kjwvnfdmpjk3oona3e9mgjr1i9 0 255944 1610817 2026-10-24T13:48:24Z Sally Girl one 92639 Sauti ya wanawake 2026 1610817 wikitext text/x-wiki '''Princess Hetepheres''' (au Hetepheres A) alikuwa binti '''mfalme''' wa '''Misri''' aliyeishi wakati wa ''Nasaba ya 4''. Hetepheres alikuwa binti wa '''Mfalme Sneferu''' na mke wa '''waziri mkuu Ankhhaf'''.<ref>{{Cite journal |last=Silverman |first=David P. |date=1977-01 |title=<i>The Mastaba of Queen Mersyankh III G 7530-7540</i>. Dows Dunham , William Kelly Simpson<i>Giza Mastabas, Vol. 1</i>. William Kelly Simpson |url=https://doi.org/10.1086/372547 |journal=Journal of Near Eastern Studies |volume=36 |issue=1 |pages=75–76 |doi=10.1086/372547 |issn=0022-2968}}</ref> == Wasifa == Binti Mfalme Hetepheres A alikuwa binti wa '''Farao''' Sneferu na mama yake alikuwa '''Malkia''' Hetepheres I. Binti Mfalme Hetepheres alimwoa mdogo wake wa kambo Ankhhaf, ambaye alikuwa waziri mkuu. Hetepheres anaonyeshwa kwenye kaburi la Ankhhaf huko Giza (G 7510). Hetepheres alikuwa na majina ya "binti mkubwa wa mfalme wa mwili wake", "yule ampendaye" na "Kuhani wa Sneferu". Alikuwa mtu wa umuhimu fulani kama mke wa waziri mkuu na kama dada wa Farao Khufu. == Marejesho == [[Jamii:Watawala wa Misri]] 8xghq2mep9i5c3bep96qa51hpcpozfw 1610890 1610817 2026-10-24T16:24:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610890 wikitext text/x-wiki '''Princess Hetepheres''' (au Hetepheres A) alikuwa binti '''mfalme''' wa '''Misri''' aliyeishi wakati wa ''Nasaba ya 4''. Hetepheres alikuwa binti wa '''Mfalme Sneferu''' na mke wa '''waziri mkuu Ankhhaf'''.<ref>{{Rejea jarida |last=Silverman |first=David P. |date=1977-01 |title=<i>The Mastaba of Queen Mersyankh III G 7530-7540</i>. Dows Dunham , William Kelly Simpson<i>Giza Mastabas, Vol. 1</i>. William Kelly Simpson |url=https://doi.org/10.1086/372547 |journal=Journal of Near Eastern Studies |volume=36 |issue=1 |pages=75–76 |doi=10.1086/372547 |issn=0022-2968}}</ref> == Wasifa == Binti Mfalme Hetepheres A alikuwa binti wa '''Farao''' Sneferu na mama yake alikuwa '''Malkia''' Hetepheres I. Binti Mfalme Hetepheres alimwoa mdogo wake wa kambo Ankhhaf, ambaye alikuwa waziri mkuu. Hetepheres anaonyeshwa kwenye kaburi la Ankhhaf huko Giza (G 7510). Hetepheres alikuwa na majina ya "binti mkubwa wa mfalme wa mwili wake", "yule ampendaye" na "Kuhani wa Sneferu". Alikuwa mtu wa umuhimu fulani kama mke wa waziri mkuu na kama dada wa Farao Khufu. == Marejesho == [[Jamii:Watawala wa Misri]] 9g7ehpsde8vwgb12jl59bmiezez366z 1611063 1610890 2026-10-25T08:05:10Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Hetepheres (princess)]] hadi [[Hetepheres (bintimfalme)]]: jina la Kiswahili 1610890 wikitext text/x-wiki '''Princess Hetepheres''' (au Hetepheres A) alikuwa binti '''mfalme''' wa '''Misri''' aliyeishi wakati wa ''Nasaba ya 4''. Hetepheres alikuwa binti wa '''Mfalme Sneferu''' na mke wa '''waziri mkuu Ankhhaf'''.<ref>{{Rejea jarida |last=Silverman |first=David P. |date=1977-01 |title=<i>The Mastaba of Queen Mersyankh III G 7530-7540</i>. Dows Dunham , William Kelly Simpson<i>Giza Mastabas, Vol. 1</i>. William Kelly Simpson |url=https://doi.org/10.1086/372547 |journal=Journal of Near Eastern Studies |volume=36 |issue=1 |pages=75–76 |doi=10.1086/372547 |issn=0022-2968}}</ref> == Wasifa == Binti Mfalme Hetepheres A alikuwa binti wa '''Farao''' Sneferu na mama yake alikuwa '''Malkia''' Hetepheres I. Binti Mfalme Hetepheres alimwoa mdogo wake wa kambo Ankhhaf, ambaye alikuwa waziri mkuu. Hetepheres anaonyeshwa kwenye kaburi la Ankhhaf huko Giza (G 7510). Hetepheres alikuwa na majina ya "binti mkubwa wa mfalme wa mwili wake", "yule ampendaye" na "Kuhani wa Sneferu". Alikuwa mtu wa umuhimu fulani kama mke wa waziri mkuu na kama dada wa Farao Khufu. == Marejesho == [[Jamii:Watawala wa Misri]] 9g7ehpsde8vwgb12jl59bmiezez366z 0 255945 1610819 2026-10-24T13:49:32Z VAILETH ELIA 93412 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Florence Jepkemoi Barsosio''' (aliyezaliwa tarehe [[11]] Agosti '''1976''' katika Wilaya ya Keiyo, '''nchini Kenya''') ni mwanariadha wa Kenya anayejishughulisha na mbio za masafa marefu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_York_City_Marathon</ref> '''Dada''' yake, Sally Barsosio, pia ni mwanariadha wa kitaalamu. == mwanzo wa kazi yake ya uanariadha == == Mwanzo wa Kazi Yake ya Uanariadha == Florence Barsosio ni dada mkubwa wa Sally Barsosio, ambay...' 1610819 wikitext text/x-wiki '''Florence Jepkemoi Barsosio''' (aliyezaliwa tarehe [[11]] Agosti '''1976''' katika Wilaya ya Keiyo, '''nchini Kenya''') ni mwanariadha wa Kenya anayejishughulisha na mbio za masafa marefu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_York_City_Marathon</ref> '''Dada''' yake, Sally Barsosio, pia ni mwanariadha wa kitaalamu. == mwanzo wa kazi yake ya uanariadha == == Mwanzo wa Kazi Yake ya Uanariadha == Florence Barsosio ni dada mkubwa wa Sally Barsosio, ambaye ni bingwa wa dunia katika mbio za mita 10,000. Florence alianza safari yake ya uanariadha kwa kushiriki katika mbio za uwanjani na mbio za nyika.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/1987_World_Championships_in_Athletics</ref> Mbio za uwanjani ni zile zinazofanyika kwenye uwanja maalumu wa riadha, wakati mbio za nyika ni mashindano ya kukimbia katika maeneo ya wazi yenye nyasi, udongo na wakati mwingine vilima.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/1987_World_Championships_in_Athletics</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu]] [[Jamii:Watu bara kwa bara]] [[Jamii:Watu kufuatana na dini]] [[Jamii:Watu walio hai]] r2apws748u84j5fgon5tbru04ps37n6 0 255946 1610820 2026-10-24T13:49:39Z MagesaDm 86369 Lugha 1610820 wikitext text/x-wiki '''Dede Dolopei,''' ni mtumishi wa umma kutoka nchini Liberia, Afrika Magharibi.<ref>{{Cite web|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Taarifa == '''Dede Dolopei,''' ni mtumishi wa [[umma]] kutoka [[Liberia]]. Aliwahi kuwa makamu [[mwenyekiti]] wa Tume ya Ukweli na Maridhiano ya [[Liberia]], iliyomaliza kazi mwaka [[2010]].<ref>{{Cite web|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Pia amefanya [[kazi]] katika mashirika yasiyo ya kiserikali yanayoshughulikia [[haki]] za [[wanawake]], [[ujenzi]] wa amani, utatuzi wa migogoro na ushauri wa kisaikolojia. Ana [[shahada]] kadhaa kutoka [[Chuo]] Kikuu cha [[Liberia]].<ref>{{Cite web|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Afrika]] [[Jamii:Watu wa Liberia]] [[Jamii:Afrika ya Magharibi]] [[Jamii:Haki za binadamu]] 8la34793xnecjnpkxwsrrfl1a8a14jm 1610871 1610820 2026-10-24T15:50:39Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1610871 wikitext text/x-wiki '''Dede Dolopei,''' ni mtumishi wa umma kutoka nchini Liberia, Afrika Magharibi.<ref>{{Rejea tovuti|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Taarifa == '''Dede Dolopei,''' ni mtumishi wa [[umma]] kutoka [[Liberia]]. Aliwahi kuwa makamu [[mwenyekiti]] wa Tume ya Ukweli na Maridhiano ya [[Liberia]], iliyomaliza kazi mwaka [[2010]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> Pia amefanya [[kazi]] katika mashirika yasiyo ya kiserikali yanayoshughulikia [[haki]] za [[wanawake]], [[ujenzi]] wa amani, utatuzi wa migogoro na ushauri wa kisaikolojia. Ana [[shahada]] kadhaa kutoka [[Chuo]] Kikuu cha [[Liberia]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Truth and Reconciliation Commission of Liberia|url=https://trcofliberia.org/about/commissioners/dolopei.html|work=trcofliberia.org|accessdate=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Afrika]] [[Jamii:Watu wa Liberia]] [[Jamii:Afrika ya Magharibi]] [[Jamii:Haki za binadamu]] oetqy4v9howtbjaet7ttwj1b77o43ta 0 255947 1610823 2026-10-24T13:49:53Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610823 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|picha=The Houphouet-Boignys.jpg|tarehe_ya_kuzaliwa=17 September 1930 (miaka 96)|jina=Marie-Thérèse Houphouët-Boigny}} '''Marie-Thérèse Houphouët-Boigny''' (''1930''–) alikuwa [[Mke]] wa [[Rais]] wa kwanza wa [[Ivory Coast]], Félix Houphouët-Boigny. Alikuwa [[Mke]] wa [[Rais]] kwa miaka 33 na alijulikana kwa kusaidia [[watoto]] kupitia shughuli za [[afya]] na [[elimu]]. Yeye na mumewe walilea [[watoto]] watatu wa kuasili.<ref>https://web.archive.org/web/20210301165231/https://rezoivoire.net/ivoire/patrimoine/2225/marie-therese-houphouet-boigny.html#.YD0b4_wYDIU</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1930]] [[Jamii:Haki za binadamu]] sx3d32d459chp28ojambwf3bj3a9jim 0 255948 1610824 2026-10-24T13:50:22Z Grace Daudi 93413 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Hagarenes''' (kwa [[Kigiriki]] cha Kale: ''Agarenoi'', kwa Kisiria cha Kale: ''Hagráyé'' au ''Mhaggráyé'', na kwa Kiarmenia: ''Hagaratsi'') ni jina lililotumiwa sana na vyanzo vya awali vya Kisiria, Kigiriki, Kikoptiki na Kiarmenia kuwaelezea [[Waarabu]] waliotekeleza ushindi wa maeneo ya Mesopotamia, Syria na Misri katika kipindi cha mwanzo cha upanuzi wa Waarabu/Waislamu. Jina Hagarenes linahusishwa na Hagari (Hagar), ambaye katika simulizi za Bi...' 1610824 wikitext text/x-wiki '''Hagarenes''' (kwa [[Kigiriki]] cha Kale: ''Agarenoi'', kwa Kisiria cha Kale: ''Hagráyé'' au ''Mhaggráyé'', na kwa Kiarmenia: ''Hagaratsi'') ni jina lililotumiwa sana na vyanzo vya awali vya Kisiria, Kigiriki, Kikoptiki na Kiarmenia kuwaelezea [[Waarabu]] waliotekeleza ushindi wa maeneo ya Mesopotamia, Syria na Misri katika kipindi cha mwanzo cha upanuzi wa Waarabu/Waislamu. Jina Hagarenes linahusishwa na Hagari (Hagar), ambaye katika simulizi za Biblia alikuwa mama wa Ishmaeli. Kwa hiyo, jina hilo lilitumika katika maandiko ya Kikristo ya zamani kuhusisha Waarabu na ukoo wa Hagari. Katika fasihi ya Kikristo na historia za Byzantine, neno hilo lilitumika kuwaelezea Waarabu waliokuwa wakifuata imani ya [[Hanif Kunrai|''Hanif'',]] na baadaye likatumika pia kuwaelezea majeshi ya [[Kiislamu]], likiwa na maana inayokaribiana na neno Saracens (Wasarakeni).[https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y]<ref>https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Dini nchi kwa nchi]] [[Jamii:Fasihi]] [[Jamii:Historia]] ovgjl460y9t85wffgygflev93yes98h 1611113 1610824 2026-10-25T11:06:43Z Riccardo Riccioni 452 1611113 wikitext text/x-wiki '''Wahagareni''' (kwa [[Kigiriki cha Kale]]: ''Agarenoi'', kwa [[Kiaramu|Kisiria]] cha Kale: ''Hagráyé'' au ''Mhaggráyé'', na kwa [[Kiarmenia]]: ''Hagaratsi'') ni jina lililotumiwa sana na vyanzo vya awali vya Kisiria, Kigiriki, Kikopti na Kiarmenia kuwaelezea [[Waarabu]] walioteka maeneo ya [[Mesopotamia]], [[Syria]] na [[Misri]] katika kipindi cha mwanzo cha upanuzi wa Waarabu/Waislamu. Jina Hagarenes linahusishwa na [[Hagar]], ambaye katika simulizi za [[Biblia]] alikuwa mama wa [[Ishmaeli]]. Kwa hiyo, jina hilo lilitumika katika maandiko ya Kikristo ya zamani kuhusisha Waarabu na ukoo wa Hagari. Katika fasihi ya Kikristo na historia za [[Ufalme wa Bizanti]], neno hilo lilitumika kuwaelezea Waarabu waliokuwa wakifuata imani ya [[Hanif]] na baadaye likatumika pia kuwaelezea majeshi ya [[Kiislamu]], likiwa na maana inayokaribiana na neno Saracens (Wasarakeni).[https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y]<ref>https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Mashariki ya Kati]] 8r4ub0ps9gnw3sk1uycvhrkjlulf2y7 1611114 1611113 2026-10-25T11:07:00Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Wahagareni.]] hadi [[Wahagari]]: usahihi wa jina 1611113 wikitext text/x-wiki '''Wahagareni''' (kwa [[Kigiriki cha Kale]]: ''Agarenoi'', kwa [[Kiaramu|Kisiria]] cha Kale: ''Hagráyé'' au ''Mhaggráyé'', na kwa [[Kiarmenia]]: ''Hagaratsi'') ni jina lililotumiwa sana na vyanzo vya awali vya Kisiria, Kigiriki, Kikopti na Kiarmenia kuwaelezea [[Waarabu]] walioteka maeneo ya [[Mesopotamia]], [[Syria]] na [[Misri]] katika kipindi cha mwanzo cha upanuzi wa Waarabu/Waislamu. Jina Hagarenes linahusishwa na [[Hagar]], ambaye katika simulizi za [[Biblia]] alikuwa mama wa [[Ishmaeli]]. Kwa hiyo, jina hilo lilitumika katika maandiko ya Kikristo ya zamani kuhusisha Waarabu na ukoo wa Hagari. Katika fasihi ya Kikristo na historia za [[Ufalme wa Bizanti]], neno hilo lilitumika kuwaelezea Waarabu waliokuwa wakifuata imani ya [[Hanif]] na baadaye likatumika pia kuwaelezea majeshi ya [[Kiislamu]], likiwa na maana inayokaribiana na neno Saracens (Wasarakeni).[https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y]<ref>https://books.google.co.tz/books?id=ocv-SQAACAAJ&redir_esc=y</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Mashariki ya Kati]] 8r4ub0ps9gnw3sk1uycvhrkjlulf2y7 0 255949 1610825 2026-10-24T13:51:21Z Zubeda03 83744 Makala imeundwa 1610825 wikitext text/x-wiki [[Faili:Juliette Noureddine.jpg|thumb|Juliette Noureddine]] '''Juliette Noureddine''', anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Juliette, ni [[mwimbaji]], [[mtunzi]] wa [[Wimbo|nyimbo]] na mtunzi wa muziki kutoka [[Ufaransa]]. Juliette Noureddine alizaliwa [[tarehe]] [[25 Septemba]] [[1962]] katika [[wilaya]] ya [[17]] ya [[jiji]] la [[Paris]], Ufaransa. [[Babu]] yake, aliyekuwa na [[asili]] ya [[Aljeria|Algeria]], aliwasili nchini Ufaransa katika [[Mwaka|miaka]] ya [[1920]]. [[Baba]] yake, Jacques Noureddine, alikuwa mpiga [[saksafoni]].<ref>Juliette Noureddine</ref> Juliette alianza kujifunza kupiga [[piano]] akiwa na [[umri]] mdogo wa miaka saba. Alianza [[safari]] yake ya [[muziki]] katika jiji la [[Toulouse]]. Baada ya kutumia miaka yake ya ujana katika taasisi ya kidini na kusoma katika vitivo vya [[Fasihi]] na Muzikiolojia (elimu inayochunguza muziki na historia yake), alianza kupiga piano katika baa na [[Mgahawa|migahawa]] mbalimbali jijini Toulouse. Huko aliimba na kupiga nyimbo za [[wasanii]] maarufu wa Ufaransa, wakiwemo Jacques Brel na Édith Piaf.<ref>Juliette ou la clef de sons</ref> Akiwa na umri wa takribani miaka [[18 Februari|18,]] Juliette alianza kuandika na kuimba nyimbo zake mwenyewe. Wimbo wake wa kwanza uliitwa ''Ce soir'', je ''dors avec Chopin'' unaoweza kutafsiriwa kama “''Usiku wa leo'', ''nitalala na Chopin''.”<ref>Official Site</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1962]] [[Jamii:Wanawake wa Ufaransa]] [[Jamii:Watu walio hai]] 2dqlhhdfbe5b7bl8ksumojxp4ddp816 1611066 1610825 2026-10-25T08:05:36Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Juliette (French singer)]] hadi [[Juliette (mwimbaji Mfaransa)]]: jina la Kiswahili 1610825 wikitext text/x-wiki [[Faili:Juliette Noureddine.jpg|thumb|Juliette Noureddine]] '''Juliette Noureddine''', anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Juliette, ni [[mwimbaji]], [[mtunzi]] wa [[Wimbo|nyimbo]] na mtunzi wa muziki kutoka [[Ufaransa]]. Juliette Noureddine alizaliwa [[tarehe]] [[25 Septemba]] [[1962]] katika [[wilaya]] ya [[17]] ya [[jiji]] la [[Paris]], Ufaransa. [[Babu]] yake, aliyekuwa na [[asili]] ya [[Aljeria|Algeria]], aliwasili nchini Ufaransa katika [[Mwaka|miaka]] ya [[1920]]. [[Baba]] yake, Jacques Noureddine, alikuwa mpiga [[saksafoni]].<ref>Juliette Noureddine</ref> Juliette alianza kujifunza kupiga [[piano]] akiwa na [[umri]] mdogo wa miaka saba. Alianza [[safari]] yake ya [[muziki]] katika jiji la [[Toulouse]]. Baada ya kutumia miaka yake ya ujana katika taasisi ya kidini na kusoma katika vitivo vya [[Fasihi]] na Muzikiolojia (elimu inayochunguza muziki na historia yake), alianza kupiga piano katika baa na [[Mgahawa|migahawa]] mbalimbali jijini Toulouse. Huko aliimba na kupiga nyimbo za [[wasanii]] maarufu wa Ufaransa, wakiwemo Jacques Brel na Édith Piaf.<ref>Juliette ou la clef de sons</ref> Akiwa na umri wa takribani miaka [[18 Februari|18,]] Juliette alianza kuandika na kuimba nyimbo zake mwenyewe. Wimbo wake wa kwanza uliitwa ''Ce soir'', je ''dors avec Chopin'' unaoweza kutafsiriwa kama “''Usiku wa leo'', ''nitalala na Chopin''.”<ref>Official Site</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1962]] [[Jamii:Wanawake wa Ufaransa]] [[Jamii:Watu walio hai]] 2dqlhhdfbe5b7bl8ksumojxp4ddp816 0 255950 1610827 2026-10-24T13:54:33Z EUNIVIAN 92638 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika 'Regina Abelt (kwa Kiamhari: ረጃይና ዐበልት) ni mtu mashuhuri aliyezaliwa nchini Ujerumani tarehe 12 Mei 1954. Alihudumu kama Mke wa Rais wa kwanza wa Ethiopia kuanzia tarehe 22 Agosti 1995 hadi tarehe 8 Oktoba 2001.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> === Maisha yake ya awali === Regina Abelt aliza...' 1610827 wikitext text/x-wiki Regina Abelt (kwa Kiamhari: ረጃይና ዐበልት) ni mtu mashuhuri aliyezaliwa nchini Ujerumani tarehe 12 Mei 1954. Alihudumu kama Mke wa Rais wa kwanza wa Ethiopia kuanzia tarehe 22 Agosti 1995 hadi tarehe 8 Oktoba 2001.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> === Maisha yake ya awali === Regina Abelt alizaliwa nchini Ujerumani. Kuanzia mwaka 1979 hadi 1983, alifanya kazi ya kutoa msaada kwa watu wenye mahitaji nchini Rwanda.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Akiwa mfanyakazi wa kutoa huduma za afya, Regina alikuwa miongoni mwa wauguzi wengi kutoka nchi za nje waliofanya kazi katika eneo la Oromia Magharibi nchini Ethiopia. Katika kipindi hicho, alikutana na Dkt. Negasso Gidada, ambaye baadaye alikuja kuwa mume wake. Wakati huo, Dkt. Negasso alikuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha Goethe mjini Frankfurt, nchini Ujerumani.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> 5in1gckbjpbdxr0napb7do5zatmhxa1 1611119 1610827 2026-10-25T11:12:04Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1611119 wikitext text/x-wiki Regina Abelt (kwa Kiamhari: ረጃይና ዐበልት) ni mtu mashuhuri aliyezaliwa nchini Ujerumani tarehe 12 Mei 1954. Alihudumu kama Mke wa Rais wa kwanza wa Ethiopia kuanzia tarehe 22 Agosti 1995 hadi tarehe 8 Oktoba 2001.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> === Maisha yake ya awali === Regina Abelt alizaliwa nchini Ujerumani. Kuanzia mwaka 1979 hadi 1983, alifanya kazi ya kutoa msaada kwa watu wenye mahitaji nchini Rwanda.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> Akiwa mfanyakazi wa kutoa huduma za afya, Regina alikuwa miongoni mwa wauguzi wengi kutoka nchi za nje waliofanya kazi katika eneo la Oromia Magharibi nchini Ethiopia. Katika kipindi hicho, alikutana na Dkt. Negasso Gidada, ambaye baadaye alikuja kuwa mume wake. Wakati huo, Dkt. Negasso alikuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha Goethe mjini Frankfurt, nchini Ujerumani.<ref>{{Citation|title=Regina Abelt|date=2026-04-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Regina_Abelt&oldid=1350679057|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} r2v8oqhwi3zyw6yca5fjp95mfyigjw7 0 255951 1610829 2026-10-24T13:56:29Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610829 wikitext text/x-wiki '''Kate Molale OMSS''' ([[22 Januari]] [[1928]] – [[9 Mei]] [[1980]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa kisiasa kutoka [[Afrika Kusini]]. Kati ya mwaka [[1970]] na [[1975]], aliwakilisha Umoja wa [[Wanawake]] wa ''ANC'' Sehemu ya Wanawake katika Shirikisho la Kimataifa la Wanawake wa Kidemokrasia. Alijiunga na tawi la ''African National Congress (ANC)'' la ''Sophiatown'' mwanzoni mwa miaka ya [[1950]]. Mwaka [[1954]], alichaguliwa kuwa katibu wa tawi hilo la ''ANC'' huko Sophiatown. Alikuwa mwanaharakati katika harakati za upinzani wa wananchi dhidi ya kufurushwa kwa nguvu kwa wakazi wa Sophiatown kutoka makazi yao. Alihamasisha watu kupinga Sheria ya Elimu ya Kibantu ya mwaka [[1953]]. Pia alipanga vijana wa ''Masupatsela'' ili kuimarisha migomo ya [[wanafunzi]] ya kususia shule iliyofanyika kupinga sheria hiyo. Chini ya uongozi wake, [[watoto]] wengi walihamasishwa kushiriki migomo ya kususia shule huko ''Sophiatown, Orlando, Brakpan, Randfontein'' na ''Alexandra''. Molale akawa mwanachama wa Kamati Tendaji ya Kitaifa ya Umoja wa Wanawake wa ''ANC''. Pia alikuwa katibu wa tawi la ''Transvaal'' la Umoja wa Vijana wa ''ANC''. Alifanya tafiti miongoni mwa wananchi wa Afrika Kusini na kutekeleza jukumu muhimu katika mchakato wa kuandaa Hati ya Uhuru (''Freedom Charter'').<ref>https://sahistory.org.za/people/kate-dinkwetsi-molale</ref><ref>https://tpy.nelsonmandela.org/peopleplacesevents/molale-kate</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1928]] [[Jamii:Waliofariki 1980]] [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] <references />{{Mbegu-mtu}} sjnk9m5qh8o05g2mk8ja5yxtck2quzn 0 255952 1610832 2026-10-24T13:57:45Z Chuga Boe 93415 Ukurasa ulioanzishwa 1610832 wikitext text/x-wiki [[Amina Nababi|Amina Annabi]] (''Kiarabu: أمينة العنابي,'' ilivyoandikwa kwa herufi za Kilatini: ''Amīna al-ʿAnnābī''; alizaliwa tarehe [[5]] [[Machi]] [[1962]]) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mwigizaji mwenye asili ya [[Ufaransa]] na [[Tunisia]]. Alishika nafasi ya pili katika Mashindano ya Wimbo wa Eurovision ya mwaka 1991 yaliyofanyika [[Roma]], [[Italia]], baada ya matokeo ya sare kuamuliwa kwa kuhesabu upya kura.\[1\] Alipata jumla ya pointi 146, sawa na Carola kutoka Uswidi. == '''Kazi ya Muziki''' == == Amina alipata umaarufu nchini Japani baada ya kufanya kazi na mwanamuziki Yasuaki Shimizu. Mwaka 1987, alianza kurekodi albamu yake ya kwanza, Yalil ''(Night)'', iliyopata mafanikio katika nchi 22. Mwaka 1991, alishinda tuzo ya ''Le prix Piaf'' kama Mwimbaji Bora wa Kike wa Mwaka. Pia alishiriki mradi wa amani wa Peter Gabriel wakati wa Vita vya Ghuba. Mwaka huohuo, alishiriki Shindano la Eurovision mjini Roma kwa wimbo ''Le Dernier qui a parlé....'' Alishika nafasi ya pili katika shindano hilo, akipata pointi sawa na mshindi. Baada ya shindano hilo, alitoa albamu yake ya pili, ''Wa di yé (Love is Unique).'' Mwaka 1994, alishiriki albamu [[Paris]] ya Malcolm McLaren. Mwaka 1999, alirejea kwenye muziki baada ya mapumziko. Aliendelea kutoa albamu mpya na kufanya matamasha katika nchi mbalimbali duniani.<ref>{{Cite web|title=Eurovision 1991 Results: Voting & Points|url=https://eurovisionworld.com/eurovision/1991|work=Eurovisionworld|accessdate=2026-10-24|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=France in Eurovision Voting & Points|url=https://eurovisionworld.com/eurovision/france%22|work=Eurovisionworld|accessdate=2026-10-24|language=en-gb}}</ref> == == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ufaransa]] 3m9ptququkx9egkitrdr2odfv4bj6by 0 255953 1610833 2026-10-24T13:59:03Z Kisai789 82928 Ukurasa umeundwa 1610833 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|tarehe ya kuzaliwa=birth date{{!}}1946{{!}}8{{!}}22{{!}}df=y|name=Joy Ogwu|picha=Joy Ogwu pic.jpeg|jina la kuzaliwa=Joy Uche Angela Ogwu}} Joy Uche Angela Ogwu (22 Agosti 1946 – 13 Oktoba 2025) alikuwa [[mwanasiasa]] na mwanadiplomasia kutoka Nigeria, aliyehudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje na kama [[Mwakilishi]] wa Kudumu wa Nigeria katika Umoja wa Mataifa kuanzia mwaka 2008 hadi 2017.<ref>{{Cite web|title=Joy Ogwu, Bolaji Akinyemi: Where are they now? - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/joy-ogwu-bolaji-akinyemi-where-are-they-now/|date=2019-04-27|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Admin III}}</ref> Ogwu alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Nigeria kushika nafasi ya Mwakilishi wa Kudumu katika Umoja wa Mataifa.3 Kabla ya kuanza kazi yake ya uwaziri, aliwahi kuwa [[Mkurugenzi]] Mkuu wa Taasisi ya Nigeria ya Masuala ya Kimataifa (Nigerian Institute of International Affairs — NIIA).<ref>{{Cite web|title=Ex-Foreign Affairs Minister, Joy Ogwu, Dies At 79|url=https://www.tvcnews.tv/ex-foreign-affairs-minister-joy-ogwu-dies-at-79/|work=Trending News|date=2025-10-14|accessdate=2026-10-24|author=Ayooluwa Ayobami}}</ref> Joy Uche Angela Ogwu alikuwa [[mwanasiasa]] na [[mwanadiplomasia]] wa Nigeria aliyehudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje kuanzia mwaka 2006. Mwaka 2008, aliteuliwa kuwa [[Mwakilishi]] wa Kudumu wa Nigeria katika Umoja wa Mataifa, nafasi aliyoshikilia hadi mwaka 2017. Aliwahi kuwa Rais wa Baraza la [[Usalama]] la Umoja wa Mataifa mwaka 2010 na 2011, na alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Nigeria kushika nafasi ya Mwakilishi wa Kudumu katika Umoja wa Mataifa. Alipata shahada za Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Rutgers na shahada ya uzamivu kutoka [[Chuo]] Kikuu cha Lagos. Pia alikuwa [[Mkurugenzi]] Mkuu wa Taasisi ya Nigeria ya Masuala ya Kimataifa (NIIA), mtafiti na mwandishi wa vitabu kuhusu sera za mambo ya nje na ushirikiano kati ya Afrika na Amerika ya Kusini. Aidha, alishiriki katika shughuli za Umoja wa Mataifa kuhusu upokonyaji silaha na usawa wa kijinsia. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Waliofariki 2005]] [[Jamii:Wanasiasa]] nbz9llp03gvkqjhqptqm953arrdjcex 1610899 1610833 2026-10-24T16:44:14Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610899 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|tarehe ya kuzaliwa=birth date{{!}}1946{{!}}8{{!}}22{{!}}df=y|name=Joy Ogwu|picha=Joy Ogwu pic.jpeg|jina la kuzaliwa=Joy Uche Angela Ogwu}} Joy Uche Angela Ogwu (22 Agosti 1946 – 13 Oktoba 2025) alikuwa [[mwanasiasa]] na mwanadiplomasia kutoka Nigeria, aliyehudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje na kama [[Mwakilishi]] wa Kudumu wa Nigeria katika Umoja wa Mataifa kuanzia mwaka 2008 hadi 2017.<ref>{{Rejea tovuti|title=Joy Ogwu, Bolaji Akinyemi: Where are they now? - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/joy-ogwu-bolaji-akinyemi-where-are-they-now/|date=2019-04-27|accessdate=2026-10-24|language=en-US|author=Admin III}}</ref> Ogwu alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Nigeria kushika nafasi ya Mwakilishi wa Kudumu katika Umoja wa Mataifa.3 Kabla ya kuanza kazi yake ya uwaziri, aliwahi kuwa [[Mkurugenzi]] Mkuu wa Taasisi ya Nigeria ya Masuala ya Kimataifa (Nigerian Institute of International Affairs — NIIA).<ref>{{Rejea tovuti|title=Ex-Foreign Affairs Minister, Joy Ogwu, Dies At 79|url=https://www.tvcnews.tv/ex-foreign-affairs-minister-joy-ogwu-dies-at-79/|work=Trending News|date=2025-10-14|accessdate=2026-10-24|author=Ayooluwa Ayobami}}</ref> Joy Uche Angela Ogwu alikuwa [[mwanasiasa]] na [[mwanadiplomasia]] wa Nigeria aliyehudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje kuanzia mwaka 2006. Mwaka 2008, aliteuliwa kuwa [[Mwakilishi]] wa Kudumu wa Nigeria katika Umoja wa Mataifa, nafasi aliyoshikilia hadi mwaka 2017. Aliwahi kuwa Rais wa Baraza la [[Usalama]] la Umoja wa Mataifa mwaka 2010 na 2011, na alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kutoka Nigeria kushika nafasi ya Mwakilishi wa Kudumu katika Umoja wa Mataifa. Alipata shahada za Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Rutgers na shahada ya uzamivu kutoka [[Chuo]] Kikuu cha Lagos. Pia alikuwa [[Mkurugenzi]] Mkuu wa Taasisi ya Nigeria ya Masuala ya Kimataifa (NIIA), mtafiti na mwandishi wa vitabu kuhusu sera za mambo ya nje na ushirikiano kati ya Afrika na Amerika ya Kusini. Aidha, alishiriki katika shughuli za Umoja wa Mataifa kuhusu upokonyaji silaha na usawa wa kijinsia. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Waliofariki 2005]] [[Jamii:Wanasiasa]] r32npllcp2exqsyk1d5mvy5yipfh3cy 0 255954 1610835 2026-10-24T14:00:04Z GUGA45 93411 kuanzisha makala 1610835 wikitext text/x-wiki Sofia Essaïdi alizaliwa '''6 Agosti 1984''' katika jiji la '''Casablanca, Morocco'''. Alikulia katika mazingira yenye mchanganyiko wa tamaduni za Kiarabu na Kifaransa, jambo lililochangia mtazamo wake mpana wa kisanii na uwezo wake wa kufanya kazi katika lugha na mitindo mbalimbali ya muziki<ref name=":1">{{Citation|title=Les Schtroumpfs, le film|date=2026-10-22|url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Schtroumpfs,_le_film&oldid=240608128|work=Wikipédia|language=fr|access-date=2026-10-24}}</ref> Baadaye alihamia Ufaransa, ambako alianza kujijenga katika tasnia ya burudani.<ref name=":1" /> == Maisha ya awali == From 30 August to 13 December 2003, she participated in the show ''Star Academy France'''s third season, becoming a semi-finalist. She eventually finished second to Elodie Frégé<ref>{{Citation|title=Antigang, la relève|date=2026-03-22|url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Antigang,_la_rel%C3%A8ve&oldid=234349492|work=Wikipédia|language=fr|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-muziki}} [[Jamii:Wanamuziki]] lt4xhdui82tkh67lmp3aolpbepmzuss 0 255955 1610838 2026-10-24T14:04:31Z Caphid 92024 Kuanzisha makala 1610838 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|maelezo=Miano in 2010|kazi yake=Mwandishi}} '''Léonora Miano''' alizaliwa mwaka [[1973]] mjini [[Douala]] ni mwandishi kutoka [[Kamerun]]<ref name=":1">{{Citation|last=Wanner|first=Zukiswa|title=Zukiswa Wanner's top five African writers|date=2012-09-06|url=https://www.theguardian.com/books/2012/sep/06/top-african-writers-zukiswa-wanner|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == Léonora Miano alizaliwa mjini Douala, nchini Kamerun. Alihamia [[Ufaransa]] mwaka [[1991]] ambako mwanzoni aliishi [[Valenciennes]] na baadaye [[Nanterre]], kwa ajili ya kusomea Fasihi ya [[Marekani]].Alichapisha riwaya yake ya kwanza, Moyo wa Giza wa Usiku, ambayo ilipokelewa vizuri na wakosoaji wa fasihi nchini Ufaransa na kutunukiwa tuzo sita<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi]] 04kwync9qlpzp5fwjdkqt1ltd4qbfuq 1611109 1610838 2026-10-25T11:02:49Z Riccardo Riccioni 452 1611109 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|maelezo=Miano in 2010|kazi yake=Mwandishi}} '''Léonora Miano''' (alizaliwa [[Douala]], [[1973]]) ni [[mwandishi]] kutoka [[Kamerun]]<ref name=":1">{{Citation|last=Wanner|first=Zukiswa|title=Zukiswa Wanner's top five African writers|date=2012-09-06|url=https://www.theguardian.com/books/2012/sep/06/top-african-writers-zukiswa-wanner|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == Léonora Miano alihamia [[Ufaransa]] mwaka [[1991]] ambako mwanzoni aliishi [[Valenciennes]] na baadaye [[Nanterre]], kwa ajili ya kusomea Fasihi ya [[Marekani]].Alichapisha riwaya yake ya kwanza, Moyo wa Giza wa Usiku, ambayo ilipokelewa vizuri na wakosoaji wa fasihi nchini Ufaransa na kutunukiwa tuzo sita<ref name=":1" /> == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi wa Kamerun]] 9pd5p2peb7yhbfw16rinz5djcqpas9o 0 255956 1610839 2026-10-24T14:04:45Z Ester Gasper Kimario 70787 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Odette Nyiramilimo''' (alizaliwa mwaka [[1956]]) ni daktari na [[mwanasiasa]] kutoka [[Rwanda]]. Alihudumu kama [[Naibu Waziri]] wa Masuala ya Jamii katika serikali ya Paul Kagame kuanzia Machi [[2000]] hadi [[Oktoba]] [[2003]]. Kuanzia mwaka 2003 hadi 2008, alikuwa mjumbe wa Seneti ya Rwanda. Pia alikuwa mjumbe wa [[Bunge la Afrika Mashariki]] kwa kipindi kimoja, kuanzia mwaka [[2012]] hadi [[2017]].<ref name="Gourevitch" /><ref name=":1">{{Cite web|l...' 1610839 wikitext text/x-wiki '''Odette Nyiramilimo''' (alizaliwa mwaka [[1956]]) ni daktari na [[mwanasiasa]] kutoka [[Rwanda]]. Alihudumu kama [[Naibu Waziri]] wa Masuala ya Jamii katika serikali ya Paul Kagame kuanzia Machi [[2000]] hadi [[Oktoba]] [[2003]]. Kuanzia mwaka 2003 hadi 2008, alikuwa mjumbe wa Seneti ya Rwanda. Pia alikuwa mjumbe wa [[Bunge la Afrika Mashariki]] kwa kipindi kimoja, kuanzia mwaka [[2012]] hadi [[2017]].<ref name="Gourevitch" /><ref name=":1">{{Cite web|last=Agasaro|first=Jessica|date=2024-07-20|title=Senator Odette Nyiramilimo: The rise of a Physician to regional politics|url=https://www.newtimes.co.rw/article/18579/news/women/senator-odette-nyiramilimo-the-rise-of-a-physician-to-regional-politics|access-date=2025-07-09|website=The New Times|language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Dr. Nyiramilimo, Odette {{!}} East African Legislative Assembly|url=https://www.eala.org/members/view/dr.-nyiramilimo-odette|access-date=2025-07-09|website=www.eala.org}}</ref><ref name=":02">{{Cite magazine|last=Republic|first=The New|date=2006-07-19|title=Q & A: Odette Nyiramilimo|magazine=The New Republic|url=https://newrepublic.com/article/61875/q-odette-nyiramilimo|access-date=2021-11-22|issn=0028-6583}}</ref> == Maisha ya awali == Odette Nyiramilimo, ambaye ni Mtutsi, alizaliwa mwaka 1956 huko Kinunu, katika mkoa wa Gisenyi, Rwanda. Alikuwa mtoto wa 17 kati ya watoto 18 wa baba yake, aliowazaa na mke wake wa pili. Alipokuwa mdogo, familia yake ilishambuliwa kwa sababu ya ukabila wake. Nyumba yao ilichomwa moto, na watu wengi wa familia yake waliuawa. Mwaka [[1963]], wajomba zake wengi waliuawa. Baadaye, rafiki wa familia aliwapatia vitambulisho vilivyoonyesha kuwa wao ni Wahutu ili waweze kuishi bila kusumbuliwa. Hata hivyo, mateso yaliendelea. Mwaka [[1973]], familia yake ilikumbwa tena na vurugu, na nyumba yao ikachomwa moto. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Wanasiasa wa Rwanda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Madaktari]] i6kvpyhywiwj0izwudn44gu9qdszlgb 1610841 1610839 2026-10-24T14:05:30Z Ester Gasper Kimario 70787 /* Marejeo */ 1610841 wikitext text/x-wiki '''Odette Nyiramilimo''' (alizaliwa mwaka [[1956]]) ni daktari na [[mwanasiasa]] kutoka [[Rwanda]]. Alihudumu kama [[Naibu Waziri]] wa Masuala ya Jamii katika serikali ya Paul Kagame kuanzia Machi [[2000]] hadi [[Oktoba]] [[2003]]. Kuanzia mwaka 2003 hadi 2008, alikuwa mjumbe wa Seneti ya Rwanda. Pia alikuwa mjumbe wa [[Bunge la Afrika Mashariki]] kwa kipindi kimoja, kuanzia mwaka [[2012]] hadi [[2017]].<ref name=":1">{{Cite web|last=Agasaro|first=Jessica|date=2024-07-20|title=Senator Odette Nyiramilimo: The rise of a Physician to regional politics|url=https://www.newtimes.co.rw/article/18579/news/women/senator-odette-nyiramilimo-the-rise-of-a-physician-to-regional-politics|access-date=2025-07-09|website=The New Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dr. Nyiramilimo, Odette {{!}} East African Legislative Assembly|url=https://www.eala.org/members/view/dr.-nyiramilimo-odette|access-date=2025-07-09|website=www.eala.org}}</ref><ref name=":02">{{Cite magazine|last=Republic|first=The New|date=2006-07-19|title=Q & A: Odette Nyiramilimo|magazine=The New Republic|url=https://newrepublic.com/article/61875/q-odette-nyiramilimo|access-date=2021-11-22|issn=0028-6583}}</ref> == Maisha ya awali == Odette Nyiramilimo, ambaye ni Mtutsi, alizaliwa mwaka 1956 huko Kinunu, katika mkoa wa Gisenyi, Rwanda. Alikuwa mtoto wa 17 kati ya watoto 18 wa baba yake, aliowazaa na mke wake wa pili. Alipokuwa mdogo, familia yake ilishambuliwa kwa sababu ya ukabila wake. Nyumba yao ilichomwa moto, na watu wengi wa familia yake waliuawa. Mwaka [[1963]], wajomba zake wengi waliuawa. Baadaye, rafiki wa familia aliwapatia vitambulisho vilivyoonyesha kuwa wao ni Wahutu ili waweze kuishi bila kusumbuliwa. Hata hivyo, mateso yaliendelea. Mwaka [[1973]], familia yake ilikumbwa tena na vurugu, na nyumba yao ikachomwa moto. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Wanasiasa wa Rwanda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Madaktari]] tnt2v988p5qwa1u6ujt163wjs2vdz3j 1610923 1610841 2026-10-24T18:35:30Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1610923 wikitext text/x-wiki '''Odette Nyiramilimo''' (alizaliwa mwaka [[1956]]) ni daktari na [[mwanasiasa]] kutoka [[Rwanda]]. Alihudumu kama [[Naibu Waziri]] wa Masuala ya Jamii katika serikali ya Paul Kagame kuanzia Machi [[2000]] hadi [[Oktoba]] [[2003]]. Kuanzia mwaka 2003 hadi 2008, alikuwa mjumbe wa Seneti ya Rwanda. Pia alikuwa mjumbe wa [[Bunge la Afrika Mashariki]] kwa kipindi kimoja, kuanzia mwaka [[2012]] hadi [[2017]].<ref name=":1">{{Rejea tovuti|last=Agasaro|first=Jessica|date=2024-07-20|title=Senator Odette Nyiramilimo: The rise of a Physician to regional politics|url=https://www.newtimes.co.rw/article/18579/news/women/senator-odette-nyiramilimo-the-rise-of-a-physician-to-regional-politics|access-date=2025-07-09|website=The New Times|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Dr. Nyiramilimo, Odette {{!}} East African Legislative Assembly|url=https://www.eala.org/members/view/dr.-nyiramilimo-odette|access-date=2025-07-09|website=www.eala.org}}</ref><ref name=":02">{{Cite magazine|last=Republic|first=The New|date=2006-07-19|title=Q & A: Odette Nyiramilimo|magazine=The New Republic|url=https://newrepublic.com/article/61875/q-odette-nyiramilimo|access-date=2021-11-22|issn=0028-6583}}</ref> == Maisha ya awali == Odette Nyiramilimo, ambaye ni Mtutsi, alizaliwa mwaka 1956 huko Kinunu, katika mkoa wa Gisenyi, Rwanda. Alikuwa mtoto wa 17 kati ya watoto 18 wa baba yake, aliowazaa na mke wake wa pili. Alipokuwa mdogo, familia yake ilishambuliwa kwa sababu ya ukabila wake. Nyumba yao ilichomwa moto, na watu wengi wa familia yake waliuawa. Mwaka [[1963]], wajomba zake wengi waliuawa. Baadaye, rafiki wa familia aliwapatia vitambulisho vilivyoonyesha kuwa wao ni Wahutu ili waweze kuishi bila kusumbuliwa. Hata hivyo, mateso yaliendelea. Mwaka [[1973]], familia yake ilikumbwa tena na vurugu, na nyumba yao ikachomwa moto. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Wanasiasa wa Rwanda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Madaktari]] lz1wm0td3bniepblrzdbfkosf5vc3ml 0 255957 1610842 2026-10-24T14:06:01Z Ramadhani kamala 82903 chapisha ukurasa mpya 1610842 wikitext text/x-wiki [[Faili:Solomon and Pharaoh's daughter large.jpg|thumb|Mfalme Sulemani na mke wake, binti wa Farao.]] '''Binti wa Farao''' ni mhusika anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambaye anaelezwa kuwa aliolewa na Sulemani ili kuimarisha muungano wa kisiasa kati ya [[Ufalme]] wa Muungano wa Israeli na Misri ya Kale.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=4beREAAAQBAJ&pg=PA662&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Ancient Israelite World|last=Keimer|first=Kyle H.|last2=Pierce|first2=George A.|date=2022-10-27|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-000-77324-8|language=en}}</ref> == Simulizi la Biblia == Ingawa hakuna ushahidi wa kiakiolojia unaothibitisha [[ndoa]] kati ya binti wa kifalme wa [[Misri ya Kale|Misri,]] ambaye alikuwa binti wa Farao, na mfalme wa [[Israeli]] iliyokuwa imeungana, madai kuhusu ndoa hiyo yanatajwa katika sehemu kadhaa za [[Biblia ya Kikristo|Biblia]] ya [[Kiebrania]]. Kumbuka: Nukuu zote za maandiko zimetolewa katika Biblia ya Jumuiya ya Kiyahudi ya Uchapishaji ya mwaka [[1917|1917,]] ambayo kwa sasa iko katika uwanja wa umma, yaani, haina vikwazo vya hakimiliki. == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] avqal3uefgiqfp9k7ima3xdnddm5j17 1610927 1610842 2026-10-24T18:46:23Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610927 wikitext text/x-wiki [[Faili:Solomon and Pharaoh's daughter large.jpg|thumb|Mfalme Sulemani na mke wake, binti wa Farao.]] '''Binti wa Farao''' ni mhusika anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambaye anaelezwa kuwa aliolewa na Sulemani ili kuimarisha muungano wa kisiasa kati ya [[Ufalme]] wa Muungano wa Israeli na Misri ya Kale.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4beREAAAQBAJ&pg=PA662&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Ancient Israelite World|last=Keimer|first=Kyle H.|last2=Pierce|first2=George A.|date=2022-10-27|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-000-77324-8|language=en}}</ref> == Simulizi la Biblia == Ingawa hakuna ushahidi wa kiakiolojia unaothibitisha [[ndoa]] kati ya binti wa kifalme wa [[Misri ya Kale|Misri,]] ambaye alikuwa binti wa Farao, na mfalme wa [[Israeli]] iliyokuwa imeungana, madai kuhusu ndoa hiyo yanatajwa katika sehemu kadhaa za [[Biblia ya Kikristo|Biblia]] ya [[Kiebrania]]. Kumbuka: Nukuu zote za maandiko zimetolewa katika Biblia ya Jumuiya ya Kiyahudi ya Uchapishaji ya mwaka [[1917|1917,]] ambayo kwa sasa iko katika uwanja wa umma, yaani, haina vikwazo vya hakimiliki. == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] nh53x3iuqfrpur4rux5nkb5v7z8ic3k 1611068 1610927 2026-10-25T08:06:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Pharaoh's daughter (wife of Solomon)]] hadi [[Binti Farao (mke wa Solomoni)]]: jina la Kiswahili 1610927 wikitext text/x-wiki [[Faili:Solomon and Pharaoh's daughter large.jpg|thumb|Mfalme Sulemani na mke wake, binti wa Farao.]] '''Binti wa Farao''' ni mhusika anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambaye anaelezwa kuwa aliolewa na Sulemani ili kuimarisha muungano wa kisiasa kati ya [[Ufalme]] wa Muungano wa Israeli na Misri ya Kale.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4beREAAAQBAJ&pg=PA662&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Ancient Israelite World|last=Keimer|first=Kyle H.|last2=Pierce|first2=George A.|date=2022-10-27|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-000-77324-8|language=en}}</ref> == Simulizi la Biblia == Ingawa hakuna ushahidi wa kiakiolojia unaothibitisha [[ndoa]] kati ya binti wa kifalme wa [[Misri ya Kale|Misri,]] ambaye alikuwa binti wa Farao, na mfalme wa [[Israeli]] iliyokuwa imeungana, madai kuhusu ndoa hiyo yanatajwa katika sehemu kadhaa za [[Biblia ya Kikristo|Biblia]] ya [[Kiebrania]]. Kumbuka: Nukuu zote za maandiko zimetolewa katika Biblia ya Jumuiya ya Kiyahudi ya Uchapishaji ya mwaka [[1917|1917,]] ambayo kwa sasa iko katika uwanja wa umma, yaani, haina vikwazo vya hakimiliki. == marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanasiasa]] [[Jamii:Viongozi wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] nh53x3iuqfrpur4rux5nkb5v7z8ic3k 1611105 1611068 2026-10-25T10:54:22Z Riccardo Riccioni 452 1611105 wikitext text/x-wiki [[Faili:Solomon and Pharaoh's daughter large.jpg|thumb|Mfalme Sulemani na mke wake, binti Farao.]] '''Binti Farao''' ni mhusika anayetajwa katika [[Biblia ya Kiebrania]], ambaye anaelezwa kuwa aliolewa na [[Solomoni]] ili kuimarisha muungano wa kisiasa kati ya [[Ufalme wa Israeli]] na [[Misri ya Kale]].<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4beREAAAQBAJ&pg=PA662&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Ancient Israelite World|last=Keimer|first=Kyle H.|last2=Pierce|first2=George A.|date=2022-10-27|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-000-77324-8|language=en}}</ref> == Simulizi la Biblia == Ingawa hakuna ushahidi wa [[akiolojia|kiakiolojia]] unaothibitisha [[ndoa]] kati ya bintimfalme wa [[Misri ya Kale|Misri,]] ambaye alikuwa binti Farao, na mfalme wa [[Israeli]] iliyokuwa imeungana, madai kuhusu ndoa hiyo yanatajwa katika sehemu kadhaa za [[Biblia]]. == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] d5789sit0acczadu8n3emr4a7egz55g 1611106 1611105 2026-10-25T10:56:45Z Riccardo Riccioni 452 1611106 wikitext text/x-wiki [[Faili:Solomon and Pharaoh's daughter large.jpg|thumb|Mfalme Sulemani na mke wake, binti Farao.]] '''Binti Farao''' ni mhusika anayetajwa katika [[Biblia ya Kiebrania]], ambaye anaelezwa kuwa aliolewa na [[Solomoni]] ili kuimarisha muungano wa kisiasa kati ya [[Ufalme wa Israeli]] na [[Misri ya Kale]].<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=4beREAAAQBAJ&pg=PA662&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Ancient Israelite World|last=Keimer|first=Kyle H.|last2=Pierce|first2=George A.|date=2022-10-27|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-000-77324-8|language=en}}</ref> == Simulizi la Biblia == Ingawa hakuna ushahidi wa [[akiolojia|kiakiolojia]] unaothibitisha [[ndoa]] kati ya bintimfalme wa [[Misri ya Kale|Misri,]] ambaye alikuwa binti [[Farao]], na [[mfalme]] wa [[Israeli]] iliyokuwa imeungana, madai kuhusu ndoa hiyo yanatajwa katika sehemu kadhaa za [[Biblia]]. == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-mtu-Biblia}} [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] k71aamp0qvodpmnrmmbszo85na9ek88 0 255958 1610843 2026-10-24T14:06:24Z Eunice abraham 93419 Kurasa uliochapishwa 1610843 wikitext text/x-wiki '''Tuya''', pia aliyejulikana kama Tuy, au kwa nadra zaidi Mut-Tuya au Muty; katika ''unukuzi'' wa [[maandishi]] ya ''kihieroglifu'',. Katika maandishi ya kikabari kutoka kwenye [[mawasiliano]] ya Wahiti, jina lake huandikwa ''Tūya'' au ''SALTu-u-ia''. Jina lake linamaanisha ''“mwenye kuvutia''” au “''anayestahili kusifiwa''.” Alikuwa mke wa [[Farao]] Seti wa Kwanza, wa [[Nasaba]] ya Kumi na Tisa ya Misri, na mama wa Tia, ''Ramesses'' wa Pili, na huenda pia [[Henutmire]].<ref>{{Cite journal |last=Obsomer |first=C |date=2017 |title=Un nouveau titre pour la mère de Ramsès II. L’inscription du bloc de calcaire découvert en 2015 dans le temple de Touy adjacent au Ramesseum |url=https://hdl.handle.net/2078.5/178934 |journal=De la mère du roi à l’épouse du dieu. Première synthèse des résultats de la fouille du temple de Touy et de la tombe de Karomama |pages=42-50}}</ref> == Wasifu == '''Tuya''' alikuwa binti wa Raia ambaye alikuwa luteni katika kikosi cha magari ya vita ya [[farasi]], na mke wake Ruya au Tuya (sehemu ya jina hilo imeharibika: Binti wa ''Seti'' wa Kwanza na ''Tuya'', aliyeitwa Tia aliolewa na afisa wa ngazi ya juu katika utumishi wa serikali ambaye pia aliitwa Tia Mumewe alikuwa mwana wa Amenwahsu. Ushahidi mwingi sana wa kihistoria unaomtaja Tuya kama [[malkia]] unatokana na kipindi cha utawala wa mwanawe. Kwa hiyo, hakuna uhakika kamili kwamba alikuwa na cheo cha Mke Mkuu wa Kifalme wakati mumewe, Seti wa Kwanza, alipokuwa akitawala. Hata hivyo, kwa kuwa alikuwa mama wa mwana pekee wa kiume wa mfalme anayejulikana katika [[historia]] yake, kuna uwezekano mkubwa kwamba Tuya alikuwa malkia mkuu wa Seti. Hali hii ingemtofautisha na [[mke]] mwingine wa Seti, binti wa kifalme aliyeitwa ''Tanodjmy''. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waandishi]] fqbnvf63iu5ksieeyaqjq4obp8yq8gc 1610849 1610843 2026-10-24T14:10:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1610849 wikitext text/x-wiki '''Tuya''', pia aliyejulikana kama Tuy, au kwa nadra zaidi Mut-Tuya au Muty; katika ''unukuzi'' wa [[maandishi]] ya ''kihieroglifu'',. Katika maandishi ya kikabari kutoka kwenye [[mawasiliano]] ya Wahiti, jina lake huandikwa ''Tūya'' au ''SALTu-u-ia''. Jina lake linamaanisha ''“mwenye kuvutia''” au “''anayestahili kusifiwa''.” Alikuwa mke wa [[Farao]] Seti wa Kwanza, wa [[Nasaba]] ya Kumi na Tisa ya Misri, na mama wa Tia, ''Ramesses'' wa Pili, na huenda pia [[Henutmire]].<ref>{{Rejea jarida |last=Obsomer |first=C |date=2017 |title=Un nouveau titre pour la mère de Ramsès II. L’inscription du bloc de calcaire découvert en 2015 dans le temple de Touy adjacent au Ramesseum |url=https://hdl.handle.net/2078.5/178934 |journal=De la mère du roi à l’épouse du dieu. Première synthèse des résultats de la fouille du temple de Touy et de la tombe de Karomama |pages=42-50}}</ref> == Wasifu == '''Tuya''' alikuwa binti wa Raia ambaye alikuwa luteni katika kikosi cha magari ya vita ya [[farasi]], na mke wake Ruya au Tuya (sehemu ya jina hilo imeharibika: Binti wa ''Seti'' wa Kwanza na ''Tuya'', aliyeitwa Tia aliolewa na afisa wa ngazi ya juu katika utumishi wa serikali ambaye pia aliitwa Tia Mumewe alikuwa mwana wa Amenwahsu. Ushahidi mwingi sana wa kihistoria unaomtaja Tuya kama [[malkia]] unatokana na kipindi cha utawala wa mwanawe. Kwa hiyo, hakuna uhakika kamili kwamba alikuwa na cheo cha Mke Mkuu wa Kifalme wakati mumewe, Seti wa Kwanza, alipokuwa akitawala. Hata hivyo, kwa kuwa alikuwa mama wa mwana pekee wa kiume wa mfalme anayejulikana katika [[historia]] yake, kuna uwezekano mkubwa kwamba Tuya alikuwa malkia mkuu wa Seti. Hali hii ingemtofautisha na [[mke]] mwingine wa Seti, binti wa kifalme aliyeitwa ''Tanodjmy''. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waandishi]] 2yl7j0xzjjx9q3j3gr12titga6n2dkn 1611070 1610849 2026-10-25T08:06:33Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Tuya (queen)]] hadi [[Tuya (malkia)]]: jina la Kiswahili 1610849 wikitext text/x-wiki '''Tuya''', pia aliyejulikana kama Tuy, au kwa nadra zaidi Mut-Tuya au Muty; katika ''unukuzi'' wa [[maandishi]] ya ''kihieroglifu'',. Katika maandishi ya kikabari kutoka kwenye [[mawasiliano]] ya Wahiti, jina lake huandikwa ''Tūya'' au ''SALTu-u-ia''. Jina lake linamaanisha ''“mwenye kuvutia''” au “''anayestahili kusifiwa''.” Alikuwa mke wa [[Farao]] Seti wa Kwanza, wa [[Nasaba]] ya Kumi na Tisa ya Misri, na mama wa Tia, ''Ramesses'' wa Pili, na huenda pia [[Henutmire]].<ref>{{Rejea jarida |last=Obsomer |first=C |date=2017 |title=Un nouveau titre pour la mère de Ramsès II. L’inscription du bloc de calcaire découvert en 2015 dans le temple de Touy adjacent au Ramesseum |url=https://hdl.handle.net/2078.5/178934 |journal=De la mère du roi à l’épouse du dieu. Première synthèse des résultats de la fouille du temple de Touy et de la tombe de Karomama |pages=42-50}}</ref> == Wasifu == '''Tuya''' alikuwa binti wa Raia ambaye alikuwa luteni katika kikosi cha magari ya vita ya [[farasi]], na mke wake Ruya au Tuya (sehemu ya jina hilo imeharibika: Binti wa ''Seti'' wa Kwanza na ''Tuya'', aliyeitwa Tia aliolewa na afisa wa ngazi ya juu katika utumishi wa serikali ambaye pia aliitwa Tia Mumewe alikuwa mwana wa Amenwahsu. Ushahidi mwingi sana wa kihistoria unaomtaja Tuya kama [[malkia]] unatokana na kipindi cha utawala wa mwanawe. Kwa hiyo, hakuna uhakika kamili kwamba alikuwa na cheo cha Mke Mkuu wa Kifalme wakati mumewe, Seti wa Kwanza, alipokuwa akitawala. Hata hivyo, kwa kuwa alikuwa mama wa mwana pekee wa kiume wa mfalme anayejulikana katika [[historia]] yake, kuna uwezekano mkubwa kwamba Tuya alikuwa malkia mkuu wa Seti. Hali hii ingemtofautisha na [[mke]] mwingine wa Seti, binti wa kifalme aliyeitwa ''Tanodjmy''. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waandishi]] 2yl7j0xzjjx9q3j3gr12titga6n2dkn 1611102 1611070 2026-10-25T10:42:01Z Riccardo Riccioni 452 1611102 wikitext text/x-wiki '''Tuya''', pia aliyejulikana kama '''Tuy''', au kwa nadra zaidi '''Mut-Tuya''' au '''Muty'''; katika ''unukuzi'' wa [[maandishi]] ya ''kihieroglifu'',. Katika maandishi ya kikabari kutoka kwenye [[mawasiliano]] ya [[Wahiti]], jina lake huandikwa ''Tūya'' au ''SALTu-u-ia''. Jina lake linamaanisha ''“mwenye kuvutia''” au “''anayestahili kusifiwa''.” Alikuwa mke wa [[Farao]] Seti wa Kwanza, wa [[Nasaba]] ya Kumi na Tisa ya Misri, na mama wa Tia, [[Ramses II]], na huenda pia [[Henutmire]].<ref>{{Rejea jarida |last=Obsomer |first=C |date=2017 |title=Un nouveau titre pour la mère de Ramsès II. L’inscription du bloc de calcaire découvert en 2015 dans le temple de Touy adjacent au Ramesseum |url=https://hdl.handle.net/2078.5/178934 |journal=De la mère du roi à l’épouse du dieu. Première synthèse des résultats de la fouille du temple de Touy et de la tombe de Karomama |pages=42-50}}</ref> == Wasifu == Tuya alikuwa binti wa Raia ambaye alikuwa luteni katika kikosi cha magari ya vita ya [[farasi]], na mke wake Ruya au Tuya (sehemu ya jina hilo imeharibika) Binti wa ''Seti'' wa Kwanza na ''Tuya'', aliyeitwa Tia aliolewa na afisa wa ngazi ya juu katika utumishi wa serikali ambaye pia aliitwa Tia Mumewe alikuwa mwana wa Amenwahsu. Ushahidi mwingi sana wa kihistoria unaomtaja Tuya kama [[malkia]] unatokana na kipindi cha utawala wa mwanawe. Kwa hiyo, hakuna uhakika kamili kwamba alikuwa na cheo cha Mke Mkuu wa Kifalme wakati mumewe, Seti wa Kwanza, alipokuwa akitawala. Hata hivyo, kwa kuwa alikuwa mama wa mwana pekee wa kiume wa mfalme anayejulikana katika [[historia]] yake, kuna uwezekano mkubwa kwamba Tuya alikuwa malkia mkuu wa Seti. Hali hii ingemtofautisha na [[mke]] mwingine wa Seti, binti wa kifalme aliyeitwa ''Tanodjmy''. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] gduu8ubrqurcza8iwk6psm86hwdrs1m 0 255959 1610845 2026-10-24T14:08:34Z Northern empire tz 93395 mabadiliko 1610845 wikitext text/x-wiki [[Faili:Aminatou Haidar meeting an old friend on her departure from prison (2006)..jpg|thumb|Aminatou haidar]] '''Aminatou Ali Ahmed Haidar''' (aliyezaliwa [[24 Julai]] [[1966]]), wakati mwingine anatajwa kama Aminetou, Aminatu au Aminetu, ni [[mwanaharakati]] wa [[haki za binadamu]] kutoka [[Sahrawi peseta|Sahrawi]] na mtetezi wa uhuru wa [[Sahara ya Magharibi|Sahara Magharibi]]. Mara nyingi anaitwa "[[Gandhinagar|Gandhi]] wa Sahrawi" au "Pasionaria wa Sahrawi" kwa [[maandamano]] ya amani<ref>{{Cite web|title='Sahrawi Gandhi' awarded New York peace prize|url=https://www.smh.com.au/world/sahrawi-gandhi-awarded-new-york-peace-prize-20091022-h9mr.html|work=The Sydney Morning Herald|date=2009-10-21|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Western Sahara’s ‘Gandhi’ begins hunger strike|url=https://mg.co.za/news/south-africa/2009-11-20-western-sahara-s-gandhi-begins-hunger-strike/|work=Mail & Guardian|date=2009-11-20|accessdate=2026-10-24|language=en-ZA|author=Xan Rice}}</ref><ref>{{Cite web|title=AFP: Aminatou Haidar, la "pasionaria" inflexible du Sahara occidental|url=http://www.google.com:80/hostednews/afp/article/ALeqM5iOrOziBCsMO-yPj36pifY3R0T3YA|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>.Yeye ni [[rais]] wa [[Kikundi]] cha [[Watetezi wa imani|Watetezi]] wa Haki za Binadamu wa Sahrawi (CODESA). == '''Historia''' == Wakati wazazi wake wakiishi [[Tan-Tan]], mji mdogo kusini mwa [[Moroko]] wenye idadi kubwa ya watu wa Sahrawi (na aliyekuwa Cape Juby ya [[Hispania]]) ambako alitumia utoto wake, Aminatou alizaliwa mwaka wa [[1966]] huko [[Akka]], katika mkoa wa Moroko wa Tata, mji wa bibi yake, kutokana na [[desturi]] ya Kibedui. Yeye si [[Mwanaharakati|mwanachama]] wa Front Polisario, ingawa anaichukulia harakati hiyo kama [[mwakilishi]] pekee wa watu wa Sahrawi. Ametengana na [[mume]] wake na ana [[Mtoto|watoto]] wawili, Hayat na Mohammed<ref>{{Citation|last=Bárbulo|first=Tomás|title=La voluntad y la fuerza|date=2009-12-13|url=https://elpais.com/diario/2009/12/13/domingo/1260679954_850215.html|work=El País|language=es|issn=1134-6582|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Morocco/Western Sahara: Sahrawi human rights defenders under attack|url=https://www.amnesty.org/en/documents/mde29/008/2005/en/|work=Amnesty International|date=2005-11-24|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == '''Tuzo na utambuzi''' == Haidar amepata [[tuzo]] kadhaa za kimataifa kwa kutambua kazi yake ya [[haki za binadamu]]. Mnamo [[Desemba]] [[2005]], alipata Tuzo ya V Juan María Bandrés ya Tume ya Hispania ya Msaada kwa [[Wakimbizi]] (CEAR)<ref>{{Cite web|title=La defensora saharaui de los derechos humanos Aminetu Haidar, premio Juan María Bandrés {{!}} elmundo.es|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2005/12/19/solidaridad/1135004968.html|work=www.elmundo.es|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Kutokana na kufungwa kwake [[gerezani]], hakuweza kupokea tuzo hiyo hadi Mei [[2006]]<ref>{{Cite web|title=Aminatou Haidar recibe el premio Juan María Bandrés 2006 de CEAR|url=https://www.abc.es/espana/canarias/abci-aminatou-haidar-recibe-premio-juan-maria-bandres-2006-cear-200605040300-1421396759400_noticia.html|work=Diario ABC|date=2006-05-04|accessdate=2026-10-24|language=es}}</ref>. Mnamo [[2007]], alitunukiwa Tuzo ya Solidar ya Silver Rose, mtandao wa Ulaya wa mashirika yasiyo ya kiserikali (NGOs)<ref>{{Cite web|title=Past Winners Archive 2000-2008 - SOLIDAR|url=http://www.solidar.org/Past-Winners-Archive-2000-2008.html|work=www.solidar.org|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Tuzo hiyo ya kila mwaka inatambua "mafanikio makubwa ya watu binafsi na mashirika yanayojihusisha na mapiganaji ya haki za kijamii<ref>{{Cite web|title=Jeremías Chávez Rodríguez|url=https://www.frontlinedefenders.org/es/profile/jeremias-chavez-rodriguez|work=Front Line Defenders|accessdate=2026-10-24|language=es}}</ref>." Mnamo 2008, Haidar alishinda Tuzo ya Haki za Binadamu ya [[Robert Kennedy|Robert F. Kennedy]] kutoka Kituo cha Robert F. Kennedy cha Haki na Haki za Binadamu chenye makao yake nchini Marekani. Mbali na tuzo hiyo (ambayo inajumuisha fedha), Kituo cha Ukumbusho cha RFK hutoa ushirikiano na wale wanaopokea katika kazi zao. [[Senati (Marekani)|Seneta]] wa [[Marekani]] Edward Kennedy alisema kwamba "wote wanaojali [[demokrasia]], haki za binadamu, na [[utawala]] wa [[sheria]] kwa ajili ya watu wa Sahara Magharibi wanatiwa [[moyo]] na ujasiri wake wa pekee, kujitolea na kazi yake ya umahiri kwa niaba yao.<ref>{{Cite web|title=Opinion {{!}} Common Dreams|url=https://www.commondreams.org/opinion|work=www.commondreams.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>" Haidar pia alitunukiwa Tuzo ya Ujasiri wa Kiraia ya 2009 kutoka Taasisi ya Train. Mwanzilishi wa tuzo hiyo John Train alisema, "Jamii yenye afya inategemea ujasiri wa kiraia, na tunatumai kwamba kwa kumtambua kwa watu kama Aminatou Haidar, tunaweza kuwahimiza wengine kufuata nyayo zake na kutetea kwa amani haki zao za kiraia<ref>https://www.civilcourageprize.org/press-release-2009.htm</ref>." Mnamo [[2010]], [[Wajumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu UKIMWI barani Afrika|wajumbe]] 40 wa [[Bunge]] la [[Ulaya]] walimpendekeza Haidar kuwania [[Tuzo]] ya Sakharov ya [[Uhuru]] wa Kufikiri ya shirika hilo. Mjumbe wa Bunge la Ulaya Willy Meyer Pleite alilaani kampeni ya barua kutoka [[Moroko]] inayopinga uwezekano wa Haidar kupewa tuzo hiyo. Hatimaye tuzo hiyo ilitolewa kwa mpiganaji wa njaa wa [[kuba]] Guillermo Fariñas.<ref>{{Citation|title=Cuba dissident Farinas awarded Sakharov Prize by EU|date=2010-10-21|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-11594804|work=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == '''Marejeo''' == {{Mbegu-siasa}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanaharakati]] [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] dvtc8lmkzukoopqqn2myvbuc7vzqdbq 1611104 1610845 2026-10-25T10:45:12Z Riccardo Riccioni 452 1611104 wikitext text/x-wiki [[Faili:Aminatou Haidar meeting an old friend on her departure from prison (2006)..jpg|thumb|Aminatou haidar]] '''Aminatou Ali Ahmed Haidar''' (wakati mwingine anatajwa kama Aminetou, Aminatu au Aminetu; alizaliwa [[24 Julai]] [[1966]]) ni [[mwanaharakati]] wa [[haki za binadamu]] na mtetezi wa uhuru wa [[Sahara ya Magharibi|Sahara Magharibi]]. Mara nyingi anaitwa "[[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]] wa Sahrawi" au "Pasionaria wa Sahrawi" kwa [[maandamano]] ya amani<ref>{{Cite web|title='Sahrawi Gandhi' awarded New York peace prize|url=https://www.smh.com.au/world/sahrawi-gandhi-awarded-new-york-peace-prize-20091022-h9mr.html|work=The Sydney Morning Herald|date=2009-10-21|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Western Sahara’s ‘Gandhi’ begins hunger strike|url=https://mg.co.za/news/south-africa/2009-11-20-western-sahara-s-gandhi-begins-hunger-strike/|work=Mail & Guardian|date=2009-11-20|accessdate=2026-10-24|language=en-ZA|author=Xan Rice}}</ref><ref>{{Cite web|title=AFP: Aminatou Haidar, la "pasionaria" inflexible du Sahara occidental|url=http://www.google.com:80/hostednews/afp/article/ALeqM5iOrOziBCsMO-yPj36pifY3R0T3YA|work=www.google.com|accessdate=2026-10-24}}</ref>.Yeye ni [[rais]] wa [[Kikundi]] cha [[Watetezi wa imani|Watetezi]] wa Haki za Binadamu wa Sahrawi (CODESA). == Historia == Wakati wazazi wake wakiishi [[Tan-Tan]], mji mdogo kusini mwa [[Moroko]] wenye idadi kubwa ya watu wa Sahrawi (na aliyekuwa Cape Juby ya [[Hispania]]) ambako alitumia utoto wake, Aminatou alizaliwa mwaka wa [[1966]] huko [[Akka]], katika mkoa wa Moroko wa Tata, mji wa bibi yake, kutokana na [[desturi]] ya Kibedui. Yeye si [[Mwanaharakati|mwanachama]] wa Front Polisario, ingawa anaichukulia harakati hiyo kama [[mwakilishi]] pekee wa watu wa Sahrawi. Ametengana na [[mume]] wake na ana [[Mtoto|watoto]] wawili, Hayat na Mohammed<ref>{{Citation|last=Bárbulo|first=Tomás|title=La voluntad y la fuerza|date=2009-12-13|url=https://elpais.com/diario/2009/12/13/domingo/1260679954_850215.html|work=El País|language=es|issn=1134-6582|access-date=2026-10-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Morocco/Western Sahara: Sahrawi human rights defenders under attack|url=https://www.amnesty.org/en/documents/mde29/008/2005/en/|work=Amnesty International|date=2005-11-24|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>. == Tuzo na utambuzi == Haidar amepata [[tuzo]] kadhaa za kimataifa kwa kutambua kazi yake ya [[haki za binadamu]]. Mnamo [[Desemba]] [[2005]], alipata Tuzo ya V Juan María Bandrés ya Tume ya Hispania ya Msaada kwa [[Wakimbizi]] (CEAR)<ref>{{Cite web|title=La defensora saharaui de los derechos humanos Aminetu Haidar, premio Juan María Bandrés {{!}} elmundo.es|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2005/12/19/solidaridad/1135004968.html|work=www.elmundo.es|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Kutokana na kufungwa kwake [[gerezani]], hakuweza kupokea tuzo hiyo hadi Mei [[2006]]<ref>{{Cite web|title=Aminatou Haidar recibe el premio Juan María Bandrés 2006 de CEAR|url=https://www.abc.es/espana/canarias/abci-aminatou-haidar-recibe-premio-juan-maria-bandres-2006-cear-200605040300-1421396759400_noticia.html|work=Diario ABC|date=2006-05-04|accessdate=2026-10-24|language=es}}</ref>. Mnamo [[2007]], alitunukiwa Tuzo ya Solidar ya Silver Rose, mtandao wa Ulaya wa mashirika yasiyo ya kiserikali (NGOs)<ref>{{Cite web|title=Past Winners Archive 2000-2008 - SOLIDAR|url=http://www.solidar.org/Past-Winners-Archive-2000-2008.html|work=www.solidar.org|accessdate=2026-10-24}}</ref>. Tuzo hiyo ya kila mwaka inatambua "mafanikio makubwa ya watu binafsi na mashirika yanayojihusisha na mapiganaji ya haki za kijamii<ref>{{Cite web|title=Jeremías Chávez Rodríguez|url=https://www.frontlinedefenders.org/es/profile/jeremias-chavez-rodriguez|work=Front Line Defenders|accessdate=2026-10-24|language=es}}</ref>." Mnamo 2008, Haidar alishinda Tuzo ya Haki za Binadamu ya [[Robert Kennedy|Robert F. Kennedy]] kutoka Kituo cha Robert F. Kennedy cha Haki na Haki za Binadamu chenye makao yake nchini Marekani. Mbali na tuzo hiyo (ambayo inajumuisha fedha), Kituo cha Ukumbusho cha RFK hutoa ushirikiano na wale wanaopokea katika kazi zao. [[Senati (Marekani)|Seneta]] wa [[Marekani]] Edward Kennedy alisema kwamba "wote wanaojali [[demokrasia]], haki za binadamu, na [[utawala]] wa [[sheria]] kwa ajili ya watu wa Sahara Magharibi wanatiwa [[moyo]] na ujasiri wake wa pekee, kujitolea na kazi yake ya umahiri kwa niaba yao.<ref>{{Cite web|title=Opinion {{!}} Common Dreams|url=https://www.commondreams.org/opinion|work=www.commondreams.org|accessdate=2026-10-24|language=en}}</ref>" Haidar pia alitunukiwa Tuzo ya Ujasiri wa Kiraia ya 2009 kutoka Taasisi ya Train. Mwanzilishi wa tuzo hiyo John Train alisema, "Jamii yenye afya inategemea ujasiri wa kiraia, na tunatumai kwamba kwa kumtambua kwa watu kama Aminatou Haidar, tunaweza kuwahimiza wengine kufuata nyayo zake na kutetea kwa amani haki zao za kiraia<ref>https://www.civilcourageprize.org/press-release-2009.htm</ref>." Mnamo [[2010]], [[Wajumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu UKIMWI barani Afrika|wajumbe]] 40 wa [[Bunge]] la [[Ulaya]] walimpendekeza Haidar kuwania [[Tuzo]] ya Sakharov ya [[Uhuru]] wa Kufikiri ya shirika hilo. Mjumbe wa Bunge la Ulaya Willy Meyer Pleite alilaani kampeni ya barua kutoka [[Moroko]] inayopinga uwezekano wa Haidar kupewa tuzo hiyo. Hatimaye tuzo hiyo ilitolewa kwa mpiganaji wa njaa wa [[kuba]] Guillermo Fariñas.<ref>{{Citation|title=Cuba dissident Farinas awarded Sakharov Prize by EU|date=2010-10-21|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-11594804|work=BBC News|language=en-GB|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanawake wa Sahara Magharibi]] [[Jamii:Wanaharakati wa Sahara Magharibi]] [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] 1w4kmwn7du3f29bs56h99uw858d6knn 0 255960 1610847 2026-10-24T14:09:45Z Fareedally12 93420 Marejeo 1610847 wikitext text/x-wiki '''Malkia Arawelo''' (kwa Kisomali: ''Boqorad Carraweelo''), pia anajulikana kama Ebla Awad, alikuwa malkia wa kale wa [[Wasomali]] anayejulikana kupitia hadithi na simulizi za [[jadi]] za Kisomali.<ref>{{Cite journal |last=Joy |first=Muteshi Wilunda |date=2026-09-05 |title=Matumizi Ya Msamiati Wa Kiswahili Uliopanuliwa Maana Miongoni Mwa Wanafunzi Wa Vyuo Vikuu Katika Eneo La Magharibi Nchini Kenya |url=https://doi.org/10.51317/ecjkisw.v7i1.764 |journal=Editon Consortium Journal of Kiswahili |volume=7 |issue=1 |pages=111–121 |doi=10.51317/ecjkisw.v7i1.764 |issn=2663-9289}}</ref> == '''Wasifu:''' == Inasemekana Malkia Arawelo aliishi katika maeneo ya ukoo wa '''Habr Je'lo''', hasa sehemu iitwayo '''Murihi''', katika [[mkoa]] wa '''Sanaag'''. Ralph E. Drake-Brockman alikuwa miongoni mwa watafiti wa kwanza wa Magharibi kuandika kuhusu Arawelo, katika kitabu chake British Somaliland cha ''mwaka 1912''.<ref>{{Cite journal |last=Joy |first=Muteshi Wilunda |date=2026-09-05 |title=Matumizi Ya Msamiati Wa Kiswahili Uliopanuliwa Maana Miongoni Mwa Wanafunzi Wa Vyuo Vikuu Katika Eneo La Magharibi Nchini Kenya |url=https://doi.org/10.51317/ecjkisw.v7i1.764 |journal=Editon Consortium Journal of Kiswahili |volume=7 |issue=1 |pages=111–121 |doi=10.51317/ecjkisw.v7i1.764 |issn=2663-9289}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika]] [[Jamii:Ufalme]] 9mrug9lcsd62g7sctihwhgxq923fmn1 0 255961 1610850 2026-10-24T14:10:46Z ROBART MAZUA 92021 Ukurasa ulioanzishwa 1610850 wikitext text/x-wiki '''China Keitetsi''' alizaliwa [[mwaka]] [[1976]] ni mwanaharakati kutoka [[Uganda]] anayepinga matumizi ya [[watoto]] katika [[vita]] kama [[wanajeshi]]. Yeye mwenyewe aliwahi kuwa [[mwanajeshi]] mtoto. [[Kumbukumbu]] za [[maisha]] yake (memoirs) zimetafsiriwa katika [[lugha]] mbalimbali, zikiwemo [[Kifaransa]], [[Kijerumani]], [[Kijapani]], [[Kichina]], Kidenmaki, Kiitaliano, [[Kihispania]] na [[Kiholanzi]].<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://profilebooks.com/|work=Profile Books|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref><ref>{{Citation|last=Lacey|first=Marc|title=THE SATURDAY PROFILE; A Former Child Soldier Fights Her Memories|date=2003-08-30|url=https://www.nytimes.com/2003/08/30/world/the-saturday-profile-a-former-child-soldier-fights-her-memories.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == China Keitetsi alizaliwa mwaka 1976 katika eneo la magharibi mwa [[Uganda]], ambako alikulia katika [[mazingira]] ya kijijini. Baada ya [[wazazi]] wake kutengana, alitoroka nyumbani akiwa na [[umri]] wa [[miaka]] tisa, mwaka [[1984]], pamoja na dada yake. Walikuwa wakijaribu kumtafuta [[mama]] yao, lakini hawakufanikiwa kumpata. Wakati huo, [[Uganda]] ilikuwa katika vita vya wenyewe kwa wenyewe, na kutokana na kukosa njia nyingine nyingi za kujikimu, [[Jamhuri ya Watu wa China|China]] aliajiriwa katika [[jeshi]] la waasi lililoitwa National Resistance Army (NRA). Hapo ndipo alipokuwa mwanajeshi [[mtoto]]. Katika [[hotuba]] na [[Kitabu|vitabu]] vyake, Keitetsi anaeleza jinsi [[Mtoto|watoto]] walivyochukuliwa kuwa wanajeshi “kamili” kwa sababu walikuwa waaminifu, walijifunza haraka na hawakuuliza maswali mengi.<ref>{{Citation|title=ISSN|date=2026-09-01|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=ISSN&oldid=1372580803|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Historia ya Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Waliozaliwa 1976]] 7qwm4c9ieu1gipgf83r7u42lfbhxr72 1611107 1610850 2026-10-25T11:01:08Z Riccardo Riccioni 452 1611107 wikitext text/x-wiki '''China Keitetsi''' (alizaliwa [[1976]]) ni mwanaharakati kutoka [[Uganda]] anayepinga matumizi ya [[watoto]] katika [[vita]] kama [[wanajeshi]]. Yeye mwenyewe aliwahi kuwa [[mwanajeshi]] mtoto. [[Kumbukumbu]] za [[maisha]] yake (memoirs) zimetafsiriwa katika [[lugha]] mbalimbali, zikiwemo [[Kifaransa]], [[Kijerumani]], [[Kijapani]], [[Kichina]], [[Kideni]], [[Kiitalia]], [[Kihispania]] na [[Kiholanzi]].<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://profilebooks.com/|work=Profile Books|accessdate=2026-10-24|language=en-GB}}</ref><ref>{{Citation|last=Lacey|first=Marc|title=THE SATURDAY PROFILE; A Former Child Soldier Fights Her Memories|date=2003-08-30|url=https://www.nytimes.com/2003/08/30/world/the-saturday-profile-a-former-child-soldier-fights-her-memories.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-10-24}}</ref> == Wasifu == China Keitetsi alizaliwa katika eneo la magharibi mwa [[Uganda]], ambako alikulia katika [[mazingira]] ya kijijini. Baada ya [[wazazi]] wake kutengana, alitoroka nyumbani akiwa na [[umri]] wa [[miaka]] tisa, mwaka [[1984]], pamoja na dada yake. Walikuwa wakijaribu kumtafuta [[mama]] yao, lakini hawakufanikiwa kumpata. Wakati huo, [[Uganda]] ilikuwa katika vita vya wenyewe kwa wenyewe, na kutokana na kukosa njia nyingine nyingi za kujikimu, [[Jamhuri ya Watu wa China|China]] aliajiriwa katika [[jeshi]] la waasi lililoitwa National Resistance Army (NRA). Hapo ndipo alipokuwa mwanajeshi [[mtoto]]. Katika [[hotuba]] na [[Kitabu|vitabu]] vyake, Keitetsi anaeleza jinsi [[Mtoto|watoto]] walivyochukuliwa kuwa wanajeshi “kamili” kwa sababu walikuwa waaminifu, walijifunza haraka na hawakuuliza maswali mengi.<ref>{{Citation|title=ISSN|date=2026-09-01|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=ISSN&oldid=1372580803|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanaharakati wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Waliozaliwa 1976]] rdsyfu9scieizflg0nx9ol5nrqmgezq 0 255962 1610851 2026-10-24T14:12:35Z Chuga Boe 93415 Ukurasa ulioanzishwa 1610851 wikitext text/x-wiki Neferneferure (kwa lugha ya Misri ya Kale: nfr-nfr.w-rꜥ, maana yake “uzuri wa Re ni mwingi”) alikuwa binti wa kifalme wa Misri ya Kale katika karne ya 14 KK. Alikuwa binti wa tano kati ya mabinti sita wanaojulikana wa Farao Akhenaten na mke wake mkuu wa kifalme, Nefertiti. == Familia == Neferneferure alizaliwa katika mwaka wa 8 au 9 wa utawala wa baba yake, Farao Akhenaten, katika mji wa Akhetaten. Alikuwa na dada wakubwa wanne: Meritaten, Meketaten, Ankhesenpaaten na Neferneferuaten Tasherit. Pia alikuwa na dada mdogo aliyeitwa Setepenre.<ref>{{Citation|title=II. Verzeichnis der Namen nach ihrer Häufigkeit|date=2020-12-31|url=https://doi.org/10.1515/9783110718867-051|work=Die griechischen Personennamen in Rom|pages=1559–1624|publisher=De Gruyter|isbn=978-3-11-071886-7|access-date=2026-10-24}}</ref> == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} ojbrvdj4zs2my9lq15kbujipz0t09dj 0 255963 1610853 2026-10-24T14:15:57Z Zubeda03 83744 Makala imeundwa 1610853 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mata Gabin|picha=Mata Gabin.jpg|maelezo=Gabin mwaka 2018|tarehe ya kuzaliwa=27 Februari 1972, (umri 74) Toulepleu, Ivory Coast|miaka ya kazi=1995 hadi hivi sasa|kazi yake=Mwigizaji, mchekeshaji}} '''Mata Gabin''' ni [[mwigizaji]] wa [[filamu]] na [[maigizo]] ya [[Jukwaa la Vijana wa Ulaya|jukwaani]], pamoja na [[mwandishi]]. Alizaliwa mwaka [[1972]] huko Toulépleu, nchini Ivory Coast, [[Afrika ya Magharibi|Afrika Magharibi]]. Ana [[uraia]] wa [[Ufaransa]].<ref>Mata Gabin</ref> Alizaliwa katika mpaka wa [[Liberia]] na [[Ivory Coast]], akiwa na mama mwenye asili ya Liberia na [[Gine|Guinea]], na [[baba]] kutoka [[Martinique]]. Alipokuwa na umri wa miaka mitatu, alichukuliwa na kulelewa na mjomba wake na shangazi yake kutoka [[Korsika|Corsica]]. Katika umri mdogo, Gabin alitunzwa na bibi yake mwenye asili ya Argentina pamoja na mume wa bibi yake mwenye asili ya Italia. Kwa sasa, amekuwa akiishi [[Paris]] kwa zaidi ya miaka kumi na amewahi kuigiza katika nafasi mbalimbali za maigizo ya jukwaani na [[filamu]]. Pia, Gabin huandika miswada yake mwenyewe, hasa wakati wa [[jioni]] kuelekea [[machweo]]. Ni [[Wasanii|msanii]] mwenye weledi mkubwa katika [[kazi]] yake, lakini pia anajulikana kwa kuwa [[Binadamu|mtu]] wa kawaida, asiyejivuna, na mwenye [[ucheshi]] mwingi. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1972]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Ufaransa]] sruac98liaf5bcw0yudia4wfj3iuvp2 0 255964 1610859 2026-10-24T14:24:23Z Grace Daudi 93413 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Kathleen Margaret “Kathie” Satchwell''' (alizaliwa tarehe 6 Septemba 1951) ni jaji mstaafu na mtetezi wa haki za binadamu kutoka Afrika Kusini. Alikuwa jaji katika Divisheni ya Gauteng ya Mahakama Kuu ya Afrika Kusini kuanzia mwaka 1996. Anatambuliwa kwa mchango wake katika sheria ya katiba, usawa wa kijinsia, na mageuzi ya mfumo wa mahakama wa Afrika Kusini. Pia alijulikana kwa harakati zake za kisheria wakati wa kipindi cha Apartheid, ambapo ali...' 1610859 wikitext text/x-wiki '''Kathleen Margaret “Kathie” Satchwell''' (alizaliwa tarehe 6 Septemba 1951) ni jaji mstaafu na mtetezi wa haki za binadamu kutoka Afrika Kusini. Alikuwa jaji katika Divisheni ya Gauteng ya Mahakama Kuu ya Afrika Kusini kuanzia mwaka 1996. Anatambuliwa kwa mchango wake katika sheria ya katiba, usawa wa kijinsia, na mageuzi ya mfumo wa mahakama wa Afrika Kusini. Pia alijulikana kwa harakati zake za kisheria wakati wa kipindi cha Apartheid, ambapo alitetea haki na usawa. Baadaye aliongoza Tume ya Satchwell, iliyohusika na mageuzi katika mfumo wa fidia kwa waathirika wa ajali za barabarani.[https://www.ru.ac.za/latestnews/archives/2010/2010-04-140848.html]<ref>https://www.ru.ac.za/latestnews/archives/2010/2010-04-140848.html</ref> == Wasifu == Kathie alizaliwa Birmingham, Uingereza, akiwa mtoto wa wazazi kutoka Afrika Kusini. Baba yake, Leslie Murray Satchwell, alikuwa daktari bingwa wa upasuaji wa kifua, huku mama yake, Margaret Beaton, akiwa muuguzi. Familia yake ilirudi Afrika Kusini katika miaka ya 1950 na kuishi Port Elizabeth, eneo ambalo sasa linaitwa Gqeberha. Kathie alikulia huko akiwa mtoto wa kwanza kati ya watoto watano. Alisoma katika St Anne’s Convent School na baadaye St Dominic’s Priory.[https://www.ajol.info/index.php/asr/article/view/136201]<ref>https://www.ajol.info/index.php/asr/article/view/136201</ref> == Kazi ya Sheria na Ujaji == Kathie alianza kazi yake ya sheria huko Johannesburg mwaka 1979, alipokuwa akifanya mafunzo ya sheria chini ya wakili wa haki za binadamu Raymond Tucker. Alishiriki katika kesi kubwa za kisiasa na kufanya kazi pamoja na mawakili mashuhuri kama George Bizos, Sydney Kentridge na Dennis Kuny. Mwaka 1981, Kathie alianzisha kampuni yake ya sheria. Aliwawakilisha watu wengi waliokuwa wamewekwa kizuizini, wanachama wa mashirika yaliyopigwa marufuku, na watu walioshtakiwa kwa uhaini, ugaidi na makosa chini ya sheria za usalama wakati wa utawala wa Apartheid. Pia aliwawakilisha watu waliokataa kufanya huduma ya kijeshi kwa sababu za dhamiri. Kathie pia aliwawakilisha vyama vya wafanyakazi na machapisho yaliyopigwa marufuku kwa kuikosoa serikali ya Apartheid, yakiwemo ''Learn and Teach'' na ''Work in Progress''. Mwaka 1991, alichaguliwa kuwa mmoja wa mawakili sita waliowawakilisha wafungwa wa Robben Island katika madai yao ya kutaka kuachiliwa.[https://www.ru.ac.za/communicationsandadvancement/alumnirelations/theaorconstitution/distinguishedalumniawards/2019recipients/kathysatchwell.html]<ref>https://www.ru.ac.za/communicationsandadvancement/alumnirelations/theaorconstitution/distinguishedalumniawards/2019recipients/kathysatchwell.html</ref> == Shughuli Baada ya Kustaafu == Baada ya kustaafu kazi ya ujaji mwezi Oktoba 2016, Satchwell aliendelea kushiriki katika huduma za umma na mageuzi ya sheria. Katika miaka ya 2017 na 2018, aliendelea kufanya kazi kama jaji wa muda katika [[Mahakama ya Kimataifa ya Jinai|Mahakama ya Kodi]] (Tax Court) kwa kipindi cha miezi 18. Kati ya 2018 na 2019, pia alifanya kazi kama jaji wa muda na kusaidia kutekeleza mabadiliko katika taratibu za kushughulikia kesi za madai katika mahakama ya Johannesburg. Baada ya kustaafu, Satchwell pia aliendelea na shughuli za usuluhishi wa migogoro na kushiriki katika tume mbalimbali za uchunguzi. Mwaka 2018, aliongoza uchunguzi kuhusu unyanyasaji wa kijinsia katika shirika lisilo la kiserikali la Equal Education.[https://www.politicsweb.co.za/news/kathleen-satchwell-to-investigate-doron-isaacs-allegations-ee]<ref>https://www.politicsweb.co.za/news/kathleen-satchwell-to-investigate-doron-isaacs-allegations-ee</ref> == Tuzo, Heshima, Uanachama na Utambuzi == * '''Shahada ya Heshima ya Sheria (Doctor of Laws – ''honoris causa'')''' – Rhodes University, mwaka '''2010'''. * '''Tuzo ya Alumni Mashuhuri (Distinguished Alumni Award)''' – Rhodes University, mwaka '''2019'''. * '''Mdhamini (Trustee)''' – '''Nelson Mandela Children’s Fund''', shirika linalolenga kuboresha maisha na ustawi wa watoto.[https://probono.org.za/awards-2014/]<ref>https://probono.org.za/awards-2014/</ref> == Maisha Binafsi == Mwenza wa maisha wa Kathie alikuwa Lesley Louise Carnelley, ambaye alikuwa mkufunzi, kocha, mfanyabiashara, mshauri wa masuala ya mali, na mama wa watoto wawili wa kike. Kathie na Lesley walifunga ndoa mwaka 2007, baada ya ndoa za watu wa jinsia moja kuhalalishwa nchini Afrika Kusini. Lesley alifariki mwishoni mwa mwaka 2018. == Marejeo == {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1951]] [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Sheria]] jyc9ssz2ywsawywmshdhx7vyt7vd6t4 0 255965 1610916 2026-10-24T18:08:29Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610916 wikitext text/x-wiki [[Faili:Saul Nanni at 82nd Venice International Film Festival-4 (cropped).jpg|thumb|Saul Nanni]] '''Saul Nanni''' (alizaliwa [[4 Februari]] [[1999]]) ni [[mwigizaji]] kutoka [[Italia]]. Anajulikana zaidi kwa kucheza nafasi ya Christian katika mfululizo wa [[televisheni]] wa ''Disney Channel'' uitwao ''Alex & Co''. (2015–2017), Marco katika filamu ya [[vichekesho]] na ''drama Under the Riccione Sun'' (2020), na ''Alessandro'' katika filamu ya vichekesho vya kimapenzi ''Love & Gelato'' (2022). == Maisha ya awali == Baba yake, Samuele, ni [[daktari]] bingwa wa magonjwa ya moyo, na mama yake, Mascia (alizaliwa Anagni), ni daktari bingwa wa mfumo wa homoni. Baba yake anatoka Santa Sofia, na mama yake, mwenye asili ya [[Urusi]], anatoka Galeata. Ana mdogo wake wa kiume anayeitwa Gioele na mdogo wake wa kike anayeitwa Aurora. Alikulia [[San Lazzaro di Savena]]. Alisoma katika ''Istituto Sant'Alberto Magno'' na ''Liceo ginnasio statale Luigi Galvani'' mjini Bologna. Pia alisoma shule ya sekondari huko [[Los Angeles]] kwa mwaka mmoja. Mwaka 2018, alihamia Milan ili kujiunga na [[Chuo Kikuu|chuo kikuu]].<ref>https://www.imdb.com/name/nm6190034/</ref><ref>https://www.gqitalia.it/article/saul-nanni-intervista-fino-alla-fine-gattopardo</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} 17by3juidox2a09k7hd0kfb3eectjkk 0 255966 1610919 2026-10-24T18:17:22Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610919 wikitext text/x-wiki '''Andrea Carpenzano''' (alizaliwa [[24 Agosti]] [[1995]]) ni [[mwigizaji]] wa [[filamu]] na [[televisheni]] kutoka [[Italia]]. == Maisha na kazi == Baba yake alikuwa mkurugenzi wa Idara ya Usanifu Majengo katika [[Chuo Kikuu]] cha La Sapienza. Alikulia [[Roma]]. Mwaka 2017, alipokuwa bado [[mwanafunzi]] wa shule ya sekondari ya masomo ya kale (''Liceo Classico''), alianza kazi yake ya uigizaji wa filamu baada ya kufaulu majaribio ya kuigiza katika filamu ya ''Friends by Chance'', iliyoongozwa na Francesco Bruni. Kwa uigizaji wake katika filamu hiyo, alipokea [[tuzo]] ya kutambuliwa maalumu ya Biraghi katika Tuzo za ''Nastro d'Argento'' za mwaka 2017. === Maisha binafsi === Dada yake Carpenzano, Livia, ni [[mchoraji]] wa vielelezo. Carpenzano ni shabiki wa klabu ya soka ya AS Roma.<ref>https://www.imdb.com/name/nm8264558/</ref><ref>https://www.vanityfair.it/people/italia/2019/04/13/andrea-carpenzano-il-campione-di-umilta</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1995]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} 1nb33dyw0dhqw1zaudj2k1s8vo104pe 0 255967 1610921 2026-10-24T18:24:41Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610921 wikitext text/x-wiki [[Faili:Andrea Di Stefano, 2023-1 Ausschnitt.jpg|thumb|Andrea Di Stefano]] '''Andrea Di Stefano''' (alizaliwa [[15 Desemba]] [[1972]]) ni [[mwigizaji]] na mkurugenzi wa [[filamu]] kutoka [[Italia]]. == Maisha na kazi == Akiwa nchini [[Marekani]], alishiriki katika filamu huru ya ''Smile'', iliyoongozwa na Andrew Hunt. Alicheza nafasi kuu katika filamu ya ''The Prince of Homburg'' ya mwaka [[1997]], iliyoongozwa na Marco Bellocchio na kuingizwa katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka 1997. Ameigiza katika filamu mbalimbali, zikiwemo ''Il fantasma dell'opera'' iliyoongozwa na Dario Argento, ''Almost Blue'' iliyoongozwa na Alex Infascelli, na ''Angela'' iliyoongozwa na Roberta Torre. Katika miaka ya hivi karibuni, alicheza nafasi ya Giancarlo katika filamu ya ''Sacred Heart'', iliyoongozwa na Ferzan Özpetek.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0224331/</ref><ref>https://variety.com/2023/film/global/berlin-film-festival-golda-last-night-of-amore-kill-boksoon-1235488594/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1972]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} s501u8565bzscylw1ptgbcq2ef3x693 0 255968 1610922 2026-10-24T18:35:06Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610922 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Lorenzo Flaherty|tarehe_ya_kuzaliwa={{Birth date and age|1967|11|24|df=yes}}|mahala_pa_kuzaliwa=[[Rome]], [[Italy]]|kazi_yake=[[Mwigizaji]]|miaka ya kazi=[[1986]] hadi sasa|watoto=2}} '''Lorenzo Flaherty''' (alizaliwa [[24 Novemba]] [[1967]]) ni [[mwigizaji]] kutoka [[Italia]]. Ni mtoto wa baba mwenye asili ya [[Ireland]] na mama Mtaliano. Tangu mwaka [[1986]], ameshiriki katika [[filamu]] zaidi ya arobaini. == Maisha binafsi == Lorenzo Flaherty ameoa na ana watoto wawili wa kiume; mmoja na mke wake wa sasa na mwingine kutokana na uhusiano wa awali. Anajitambulisha kama [[Mkatoliki]] wa Kanisa la Roma.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0280891/</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] s5c6adgll3cg8x9aq91jcgkk3u39uxq 0 255969 1610926 2026-10-24T18:44:43Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610926 wikitext text/x-wiki [[Faili:Giorgio Colangeli.jpg|thumb|Giorgio Colangeli]] '''Giorgio Colangeli''' (alizaliwa [[14 Desemba]] [[1949]]) ni [[mwigizaji]] [[Mtaliano]] anayeshiriki katika maigizo ya jukwaani, [[televisheni]] na [[filamu]]. == Maisha ya awali == Alihitimu masomo ya [[fizikia ya nyuklia]], kisha akaanza kazi ya uigizaji wa jukwaani. == Kazi == Baada ya kucheza nafasi ndogo ndogo katika kazi mbalimbali, Colangeli alipata nafasi iliyomfanya ajulikane mwaka [[2006]], alipocheza mhusika Luigi Sparti mwenye mateso ya ndani katika filamu ya ''Salty Air,'' iliyoongozwa na Alessandro Angelini. Kwa uigizaji wake katika filamu hiyo, alishinda [[tuzo]] ya ''David di Donatello'' ya mwigizaji bora msaidizi na tuzo ya mwigizaji bora katika Tamasha la kwanza la Filamu la Roma. Mwaka 2012, kwa uigizaji wake katika filamu ya ''La decima onda'', alishinda tuzo ya ''Nastro d'Argento'' ya mwigizaji bora katika filamu fupi.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0170168/</ref><ref>https://www.mymovies.it/persone/giorgio-colangeli/29532/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} hoflpprrn45krb2d935artm7k5n7dkz 0 255970 1610928 2026-10-24T18:53:52Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610928 wikitext text/x-wiki [[Faili:Roberto Citran.jpg|thumb|Roberto Citran]] '''Roberto Citran''' (alizaliwa [[26 Januari]] [[1955]]) ni [[mwigizaji]] kutoka [[Italia]]. == Maisha na kazi == Alianzisha klabu ya filamu ya chuo kikuu iitwayo ''CinemaUno''. Baada ya kushiriki mara chache katika maigizo ya jukwaani, alianzisha kikundi kidogo cha maigizo kilichoitwa ''Punto e Virgola''. Citran anajulikana zaidi kwa filamu alizofanya pamoja na Carlo Mazzacurati, mkurugenzi wa filamu ambaye pia alitoka Padua. Mwaka [[1989]], Mazzacurati alimpa Citran nafasi yake ya kwanza ya mhusika mkuu katika filamu ya ''The Handsome Priest''. Mwaka [[1994]], Citran alishinda [[tuzo]] ya ''Volpi Cup'' ya mwigizaji bora msaidizi kutokana na uigizaji wake katika filamu ya ''The Bull'', iliyoongozwa na Mazzacurati.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0162911/</ref><ref>https://www.rottentomatoes.com/celebrity/roberto_citran</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} luvbfg0xsc5r5h3hmgomaipxwzsh2te 0 255971 1610929 2026-10-24T19:12:38Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610929 wikitext text/x-wiki '''Patricia Shanil Dzimbiri''' (alijulikana awali kama '''Patricia Shanil Muluzi''' na '''Shanil Muluzi''', na jina lake la kuzaliwa likiwa '''Patricia Fukulani'''; [[25 Septemba]] [[1964]] – [[10 Juni]] [[2024]]) alikuwa [[mwanasiasa]], [[mwalimu]] na Mke wa [[Rais]] wa [[Malawi]] kuanzia mwaka [[1999]] hadi [[2004]], akiwa mke wa wakati huo wa rais wa zamani Bakili Muluzi. Baadae aliwakilisha Jimbo la Balaka Magharibi katika [[Bunge]] la Taifa la Malawi kuanzia mwaka [[2014]] hadi [[2019]]. == Maisha ya awali na maisha binafsi == Alikuwa mtoto wa saba kuzaliwa katika [[familia]] ya David na Sylvia Fukulani, wanandoa [[Wakatoliki]] wa Roma kutoka Chimpikizo. Katika mahojiano na [[gazeti]] la ''The Nation'' mwaka 2014, Dzimbiri alijieleza kuwa Mkatoliki mwenye msimamo thabiti katika imani yake.<ref>https://oregondigital.org/concern/images/73666448x</ref><ref>https://times.mw/patricia-shanil-dzimbiri-laid-to-rest-amid-some-drama/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} g0vrip9dj2z87nq8wbeu7hfg5dow20i 2 255972 1610942 2026-10-24T22:19:46Z Dirm Group 92697 /* */ 1610942 wikitext text/x-wiki Ni Wakili, Mwanasheria na Mfanyabiashara wa Kitanzania kivm964jwv4nfij357k5g5ujcso9845 0 255973 1610969 2026-10-25T05:29:24Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610969 wikitext text/x-wiki [[Faili:AnnieMuluzi.jpg|thumb|Annie Muluzi]] '''Annie Chidzira Muluzi''' ([[18 Machi]] [[1952]] – [[28 Desemba]] [[2021]]) alikuwa Mke wa [[Rais]] wa [[Malawi]] na mke wa wakati huo wa Bakili Muluzi. Akiwa Mke wa Rais, alianzisha taasisi ya ''Freedom Foundation Trust''. Alifariki tarehe 28 Desemba 2021 mjini [[Nairobi]], nchini [[Kenya]]. == Maisha binafsi na kifo == Muluzi alikuwa na [[watoto]] wawili kutokana na ndoa yake na Bakili Muluzi, ambao ni Austin Atupele Muluzi na Esmie Atweni Muluzi Malisita. Wanandoa hao waliishi katika ndoa ya wake wengi, kwa kufuata desturi za [[Kiislamu]]. Kuanzia mwaka [[1989]], Muluzi pia alikuwa ameoa Patricia Shanil Muluzi. Tarehe [[15 Machi]] [[1999]], Bakili Muluzi alitangaza rasmi kutengana na Annie baada ya [[miaka]] 30 ya ndoa. Baadae alifunga ndoa rasmi na Patricia Shanil Muluzi katika sherehe iliyolenga kutambua nafasi yake mpya kama Mke Rasmi wa Rais. Hadi walipotengana mwezi Machi 1999, Annie aliishi na Muluzi katika Ikulu ya Blantyre.<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-59821159</ref><ref>https://www.nyasatimes.com/annie-muluzi-eulogized-as-down-to-earth-hardworking-first-lady/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] [[Jamii:Wake wa Marais wa Malawi]] <references />{{Mbegu-mtu}} 20daglfhprtaj2kkzteqembtk3dwvvr 0 255974 1610970 2026-10-25T05:40:59Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610970 wikitext text/x-wiki [[Faili:Catherine Gotani Hara at the U.S. Embassy (cropped).jpg|thumb|Catherine Gotani Hara]] '''Catherine Gotani Hara''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Malawi]] alihudumu kama Spika wa Bunge la Taifa la Malawi kuanzia [[Juni]] [[2019]] hadi [[Agosti]] [[2025]]. Alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kushika nafasi hiyo. Alikuwa miongoni mwa wabunge wa kwanza kutangazwa kuwa wamechaguliwa tena katika uchaguzi wa mwaka 2025. == Maisha ya awali na elimu == Gotani Hara alisoma katika [[Shule]] ya ''Kamuzu Academy'' na kupata shahada ya Sanaa katika Sayansi ya Siasa kutoka ''Chuo cha Chancellor'', kilicho chini ya [[Chuo Kikuu cha Malawi]]. Akiwa mwanafunzi, aliongoza tawi la Chama cha Malawi ''Congress Party'' katika chuo kikuu hicho. Kuanzia mwaka [[1998]] hadi [[2000]], alikamilisha mafunzo ya kitaaluma ya uzamili katika Maendeleo ya Kimataifa na Upangaji na Usimamizi wa Miradi mjini Brighton. == Kazi == Gotani Hara alikuwa Afisa wa Programu katika Idara ya Maendeleo ya Kimataifa ya [[Uingereza]]. Alikuwa raia wa kwanza wa Malawi kuajiriwa katika ngazi hiyo. Aliwajibika kusimamia miradi ya kuboresha maisha kwa njia endelevu nchini [[Msumbiji]] na Malawi.<ref>https://www.maravipost.com/know-your-possible-well-composed-malawis-female-speaker-catherine-gotani-hara/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190629073308/https://www.povonews.com/government/legislature/malawi-parliament-elects-opposition-mp-catherine-gotani-hara-as-first-female-speaker/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} rus66a9q867mm2q6ko5z14ook7vls9y 0 255975 1610971 2026-10-25T05:51:15Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610971 wikitext text/x-wiki [[Faili:Reen Kachere (cropped).jpg|thumb|Reen Kachere]] '''Reen Bessie Kachere''' ([[24 Aprili]] [[1954]] – [[1 Agosti]] [[2022]]) alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Malawi]]. Alikuwa waziri wa Jinsia, [[Watoto]] na Maendeleo ya Jamii. Kabla ya mabadiliko ya baraza la mawaziri ya [[Septemba]] [[2011]], alihudumu kama waziri anayeshughulikia watu wenye ulemavu na wazee. == Maisha == Kachere alikuwa mgombea wa Chama cha ''Democratic Progressive Party'' katika uchaguzi wa mwaka [[2009]] katika eneo la Neno Kusini. Alishinda kiti hicho kwa kumshinda Mutani Tambala, aliyegombea kama mgombea huru. Aligombea tena kama mgombea huru katika uchaguzi wa mwaka [[2014]], lakini akashindwa na Mary Maulidi Khembo. == Kifo == Kachere alifariki dunia mjini Lilongwe tarehe 1 Agosti 2022.<ref>https://mwnation.com/mhrc-hrcc-mourn-reen-kachere/</ref><ref>https://mbc.mw/jb-mourns-kachere/</ref><ref>https://www.nyasatimes.com/malawi-new-cabinet-list-appointed-by-president-joyce-banda/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1954]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} eu6cu4ep6h5ynwke78zo07vyafgloqi 0 255976 1610972 2026-10-25T06:00:24Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610972 wikitext text/x-wiki [[Faili:Jean Kalilani 2015 (cropped).jpg|thumb|Jean Kalilani ]] '''Jean Alfazema Nachika Kalilani''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Malawi]] ambaye amehudumu katika Baraza la Mawaziri la Malawi kama Waziri wa Mambo ya Ndani na Usalama wa Ndani tangu mwaka [[2015]]. Hapo awali, alikuwa [[Waziri]] wa Afya kuanzia mwaka [[2014]] hadi 2015. Pia ni Katibu Mkuu wa Chama cha ''Democratic Progressive Party (DPP'') na [[mbunge]] anayehudumu muhula wake wa pili katika jimbo la uchaguzi la ''Dowa Central''. == Maisha == Inasemekana kwamba Kalilani aliamua kuwa [[daktari]] akiwa na umri wa [[miaka]] mitatu baada ya kuona foleni ndefu ya watu waliokuwa wakingoja kumuona daktari nje ya [[Hospitali]] ya ''Queen Elizabeth''. Alilelewa mjini Blantyre na wazazi wake waliokuwa wa tabaka la kati. Hakukata tamaa alipoambiwa kwamba hangeweza kuwa daktari kwa sababu hakuwa mwanaume na kwamba hakukuwa na mahali pa kupata mafunzo ya kufuzu udaktari nchini Malawi. Alipata shahada yake ya kwanza katika Chuo cha ''Chancellor''. Alisomea udaktari jijini [[Marseille]], nchini [[Ufaransa]], ambako alihitimu kuwa daktari wa tiba. Pia alipata [[shahada ya uzamili]] katika tiba ya magonjwa ya nchi za [[tropiki]] katika [[Chuo Kikuu]] cha ''Emory''.<ref>https://web.archive.org/web/20120612062233/http://www.afriquejet.com/malawi-cabinet-reshuffle-2011090821882.html</ref><ref>https://www.nyasatimes.com/political-scientist-faults-dpps-removal-of-elected-sg-kalilani/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} c1vce4uk6q7yfut2illtmvhj8rntq8m 0 255977 1610973 2026-10-25T06:10:24Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610973 wikitext text/x-wiki [[Faili:Marian Shinn DA MP.jpg|thumb|Marian Shinn ]] '''Marian Shinn''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]], aliewahi kuwa [[Mbunge]] wa Bunge la Afrika Kusini kupitia Chama cha ''Democratic Alliance'' (''DA''). Pia aliwahi kuwa [[Waziri]] Kivuli wa Mawasiliano na Huduma za Posta. == Maisha ya awali na kazi ya uandishi wa habari == Shinn alizaliwa na kupata elimu nchini [[Zimbabwe]]. Alihamia Afrika Kusini mwaka [[1971]] ili kujiunga na [[gazeti]] la ''Rand Daily Mail'', jambo lililoanzisha kazi yake ya [[uandishi wa habari]]. Mwaka [[1974]], aliendelea kufanya kazi katika gazeti la ''The Star'', ambako alijikita katika masuala ya [[haki za binadamu]] na ustawi wa jamii. Alikuwa miongoni mwa timu ya waandishi wa habari iliyoripoti kutoka ''Alexandra'', kaskazini mwa [[Johannesburg]], wakati wa maandamano ya [[wanafunzi]] ya Juni [[1976]]. Katika kipindi cha kazi yake ya uandishi wa habari, pia alifanya kazi katika magazeti ya ''Sunday Tribune, Sunday Times'' na ''Sunday Express'', kabla ya kuanza kujikita katika uandishi wa habari za biashara unaohusu [[teknolojia]] ya habari (TEHAMA). Mwaka [[1984]], Shinn alishinda [[tuzo]] ya kwanza ya Mwandishi Bora wa Habari za TEHAMA wa Mwaka kwa kuhariri jarida la kwanza nchini Afrika Kusini lililolenga watumiaji wa TEHAMA katika biashara. Mwaka uliofuata, alianzisha kampuni ya ushauri wa mahusiano ya umma iliyobobea katika TEHAMA.<ref>https://web.archive.org/web/20110921153617/http://www.da.org.za/our_people.htm?action=view-page&category=members-of-parliament&person=6720</ref><ref>https://www.pa.org.za/person/marian-robin-shinn/#experience</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} ci4wksw16ooe2iuzuzj5rexz8b24i58 0 255978 1610976 2026-10-25T06:19:03Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610976 wikitext text/x-wiki [[Faili:Helen Paul (cropped).png|thumb|Helen Paul]] '''Helen Paul''' (alizaliwa [[1 Mei]] [[1983]]) ni [[mchekeshaji]], [[mwimbaji]] na [[mwigizaji]] wa [[Nigeria]]. Pia ni mchekeshaji wa jukwaani anayejulikana kwa jina la '''Tatafo'''. Anajulikana kwa sauti yake yenye uwezo wa kumfanya asikike kama mtoto. Alihitimu [[shahada ya uzamivu]] katika Sanaa za Uigizaji kutoka [[Chuo Kikuu cha Lagos]]. == Kazi == Paul amefanya kazi kama mtangazaji wa kujitegemea na wa kudumu katika vituo mbalimbali vya habari nchini Nigeria. Vituo hivyo ni pamoja na ''Lagos Television (LTV 8), Continental Broadcasting Service (CBS)'' na ''M-Net'', ambako kwa sasa huendesha kipindi cha ''JARA'' kwa kushirikiana na mtangazaji mwingine kupitia ''Africa Magic''. Paul alipata umaarufu kupitia mhusika wa kuchekesha na mtukutu katika kipindi cha redio cha ''Wetin Dey'' kilichokuwa kikitangazwa na ''Radio Continental 102.3 FM'', [[Lagos]]. Katika kipindi hicho, alijulikana kwa jina la “Tatafo”, mtoto mcheshi na mwenye akili ya haraka anayezungumzia na kubeza masuala ya jamii kwa mtindo wa kejeli. Pia aliendesha vipindi katika kituo cha ''TVC'' na redio ya ''Naija FM 102.7''.<ref>https://www.vanguardngr.com/2019/03/comedian-helen-paul-bags-a-ph-d/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190418092517/https://www.newsliveng.com/2019/04/celebrity-helen-paul-was-born-out-rape/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1983]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachekeshaji]] [[Jamii:Waimbaji wa Nigeria]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} 4wf457t4ufqhqipvk7cq4j6imtinpir 0 255979 1610979 2026-10-25T06:35:28Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610979 wikitext text/x-wiki [[Faili:La Reine Salima.gif|thumb|Salima Machamba]] '''Salima Machamba''' ([[1 Novemba]] [[1874]], [[7 Agosti]] [[1964]]) alikuwa sultani wa Mohéli (Mwali) kuanzia mwaka [[1888]] hadi [[1909]]. Jina lake rasmi la ukoo wa baba lilikuwa '''Salima Machamba''' '''bint Saidi Hamadi Makadara'''. Alikuwa ndugu wa ukoo wa Ranavalona wa Kwanza, Malkia wa [[Madagaska]]. == Maisha == Alikuwa binti wa Jumbe Fatima bint Abderremane, Malkia (Sultani) wa Mohéli (Mwali), na Emile Fleuriot de Langle, mjukuu wa kizazi cha nne wa Paul Antoine Fleuriot de Langle. Alizaliwa nje ya ndoa, lakini rasmi alipewa jina la mume wa mama yake na kutambuliwa kwa jina la Salima Machamba bint Saidi Hamadi Makadara. Alichaguliwa na [[Wafaransa]] kuwa malkia kibaraka wa Mohéli. Wafaransa waliifanya [[Komori|Komoro]] kuwa eneo lililo chini ya ulinzi wao. Alimpenda Camille Paule, askari wa Kifaransa wa kikosi cha [[polisi]] wa kijeshi, na walioana tarehe [[28 Agosti]] [[1901]] mjini [[Saint-Denis, Réunion]]. Mwaka 1909, serikali ya Ufaransa ilimwondoa madarakani, na Komoro ikawa sehemu ya Ufaransa kupitia hatua ya kuunganishwa na nchi hiyo.<ref>https://watwan.over-blog.com/article-comores-ursule-salima-machamba-derniere-reine-de-moheli-117071519.html</ref><ref>https://www.habarizacomores.com/2013/04/ursule-salima-machamba-derniere-reine.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1874]] [[Jamii:Waliofariki 1964]] [[Jamii:Sultani]] <references />{{Mbegu-mtu}} lzsvxcgrfrd6n1ru6iyqnin4qzpfqke 0 255980 1610985 2026-10-25T06:46:19Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610985 wikitext text/x-wiki [[Faili:Safia Farkash in 1970.jpg|thumb|Safia Farkash]] '''Safia Farkash''' (kwa Kiarabu: صفية فركاش; alizaliwa mwaka [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]] [[mwanamke]] wa [[Libya]]. Akiwa mjane wa aliekuwa kiongozi wa Libya, [[Muammar Gaddafi]], aliwahi kuwa Mama wa Taifa wa Libya na mwakilishi wa Sirte. Pia ni mama wa [[watoto]] saba kati ya watoto wanane wa Gaddafi aliowazaa kibayolojia. == Maisha ya awali == Kuna simulizi mbili tofauti kuhusu asili yake. Simulizi inayojulikana zaidi inasema kwamba Farkash anatoka katika [[familia]] ya kabila la Barasa, lililoko mashariki mwa Libya, na kwamba alizaliwa mjini Bayda na kupata mafunzo ya uuguzi. Simulizi nyingine isiyoenea sana inadai kwamba Farkash anatoka Mostar, [[Bosnia na Herzegovina]], ambako alizaliwa kwa jina la Zsófia Farkas au Sofija Farkaš. Kwa mujibu wa simulizi hiyo, ana asili ya Wakroatia wa Bosnia na Herzegovina au Wahungaria.<ref>https://web.archive.org/web/20110309035315/http://www.alarabiya.net/articles/2011/03/06/140415.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110423040154/http://www.pestiside.hu/20110414/omg-gaddafis-wife-is-hungarian/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Libya]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} o02xichzs8odfmqyyhhjz53mn65vfof 0 255981 1610986 2026-10-25T06:56:32Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610986 wikitext text/x-wiki [[Faili:Monsurat-sunmonu-pic.jpg|thumb|Monsurat Sunmonu]] '''Monsurat Olajumoke Sunmonu''' (alizaliwa [[9 Aprili]] [[1959]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Nigeria]] aliewahi kuhudumu kama seneta aliewakilisha Wilaya ya Useneta ya ''Oyo Central'' kuanzia mwaka [[2015]] hadi [[2019]]. Alishinda uchaguzi uliofanyika tarehe [[28 Machi]] 2015 na kuwa mwakilishi wa wilaya hiyo katika Seneti. Aliongoza Kamati ya Seneti ya Masuala ya Nje. Kabla ya kuwa seneta, alikuwa Spika wa Bunge la Jimbo la Oyo, Nigeria. Akiwa katika bunge hilo, aliwakilisha Halmashauri za [[Serikali]] za Mitaa za Oyo Mashariki na Oyo Magharibi. Tarehe [[10 Juni]] [[2011]], alikua [[mwanamke]] wa kwanza kushika nafasi ya Spika katika historia ya Jimbo la Oyo. == Maisha ya awali == Akiwa binti wa Alhaji Akeeb Alagbe Sunmonu na Alhaja (Binti wa Kifalme) Amudalat Jadesola Sunmonu, aliezaliwa Afonja. Ana asili ya [[familia]] ya kifalme katika [[Ufalme]] wa Oyo. Monsurat alipata elimu ya msingi katika Shule ya Bweni ya [[Watoto]] iliyoko Oshogbo, ambayo kwa sasa ni mji mkuu wa [[Jimbo la Osun]], Nigeria. Alisoma katika Shule ya Sekondari ya ''Ilora Baptist Grammar'', iliyoko Ilora, Jimbo la Oyo, katika sehemu ya mwanzo ya elimu yake ya sekondari kabla ya kuhamia Shule ya Sekondari ya ''Olivet Baptist'', iliyoko katika Jimbo la Oyo.<ref>https://web.archive.org/web/20110820212355/http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/news/9025-oyo-elects-first-female-speaker.html</ref><ref>https://insideoyo.com/monsurat-sunmonu-at-60-7-notable-things-about-oyos-only-female-senator/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mwanasiasa}} itbjou6gtfexegke45qvqojkqcha45s 0 255982 1610991 2026-10-25T07:06:58Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610991 wikitext text/x-wiki [[Faili:Les rebelles libyens préparent la transition démocratique (5739912825).jpg|thumb|Salwa El-Deghali]] '''Salwa Fawzi El-Deghali''' ni msomi wa [[Libya]] na mwanachama wa Baraza la Kitaifa la Mpito, anaewakilisha [[wanawake]] na kusimamia masuala ya sheria. Ana [[shahada ya uzamivu]] katika sheria za kikatiba. Alifundisha katika Chuo cha Mafunzo ya Uzamili kilichopo [[Benghazi]]. El-Deghali ni mmoja wa wanawake watatu katika Baraza la Kitaifa la Mpito, ingawa ndiye pekee ambaye utambulisho wake umetangazwa hadharani. Anawakilisha maslahi ya wanawake na pia anawajibika kwa masuala ya [[sheria]]. Katika nafasi hiyo, anaongoza Kamati ya Ushauri wa Kisheria. Ameonya kuhusu uwezekano wa kuwepo kwa kundi la siri linalounga mkono Gaddafi ndani ya Jeshi la Ukombozi wa Kitaifa. Nafasi yake pia inampa jukumu la kuchunguza uhalifu uliofanywa na mamluki walioajiriwa na [[Muammar Gaddafi]], pamoja na kukusanya na kuwasilisha ushahidi wa uhalifu wake wa kivita kwa Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu.<ref>https://fame.am/person/salwa-el-deghali</ref> == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Libya]] [[Jamii:Wanasheria]] <references />{{Mbegu-mtu}} jo0bwock4vz10g3mz9iuwujsa1q67kx 0 255983 1610993 2026-10-25T07:20:21Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1610993 wikitext text/x-wiki '''Edna Merey-Apinda''' ([[11 Septemba]] [[1976]]) ni [[mwandishi]] kutoka [[Gabon]]. == Wasifu == Edna Merey-Apinda alikulia Port-Gentil pamoja na ndugu zake sita. [[Mama]] yake alikuwa mkunga na [[baba]] yake alikuwa msaidizi wa utawala. Alifanya mtihani wa ''baccalauréat'' nchini [[Ufaransa]], ambako alisomea biashara katika jiji la [[Toulouse]]. Kwa sasa anaishi Port-Gentil, ambako anafanya kazi katika kampuni ya mafuta. == Kazi za uandishi == * ''Les aventures d'Imya, petite fille du Gabon, Paris, L'Harmattan, [[2004]]'' * ''Ce soir je fermerai la porte, Paris, L'Harmattan, [[2006]]'' * ''Garde le sourire, Paris, Le Manuscrit, [[2008]]'' * ''Des contes pour la lune, Saint-Maur, Jets d'Encre, [[2010]]'' * ''Ce reflet dans le miroir, Saint-Maur, Jets d'Encre, [[2011]]'' Mnamo [[Oktoba]] 2011, mojawapo ya hadithi zake fupi ilitafsiriwa katika lugha ya [[Kijerumani]] na kuchapishwa katika jarida la [[Austria]].<ref>https://www.amazon.com/stores/author/B00JHW35I6</ref><ref>https://africultures.com/personnes/?no=12609</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1976]] [[Jamii:Waandishi]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Gabon]] <references />{{Mbegu-mwandishi}} pvoka2cd14k6rvc3fiubpp6aqae99pr 0 255984 1610998 2026-10-25T07:29:21Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cleopatra II Philometor Soteira]] hadi [[Kleopatra III]]: usahihi wa jina 1610998 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kleopatra III]] j9hxdm11hb04pffiemjr9qxlof62nk7 0 255985 1611001 2026-10-25T07:32:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ronald Wallace (politician)]] hadi [[Ronald Wallace (mwanasiasa)]]: jina la Kiswahili 1611001 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ronald Wallace (mwanasiasa)]] rtcr2hxzkk6e7iuf15483cg0kzpjq8d 0 255987 1611005 2026-10-25T07:34:11Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ahmose (queen)]] hadi [[Ahmose (malkia)]]: jina la Kiswahili 1611005 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ahmose (malkia)]] cakpccknlj3xbkwr9wd9c0jv7scslgw 0 255988 1611007 2026-10-25T07:34:33Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cleopatra v]] hadi [[Kleopatra V]]: usahihi wa jina 1611007 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kleopatra V]] 2lc0syiyk65l1e67kep8nd5k8rlu58e 0 255989 1611010 2026-10-25T07:37:30Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Lalla Hasna wa Moroko]] hadi [[Bintimfalme Lalla Hasna wa Moroko]]: urahisi wa kuupata 1611010 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Lalla Hasna wa Moroko]] 8r7gppx11nzoml4077oii8qvqruipb6 0 255990 1611013 2026-10-25T07:39:10Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Tsehai]] hadi [[Bintimfalme Tsehai]]: jina la Kiswahili 1611013 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Tsehai]] ruuzrrc8y8wsxjpbns350lt5j9ey3f7 0 255991 1611016 2026-10-25T07:40:41Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Tenagnework]] hadi [[Bintimfalme Tenagnework]]: jina la Kiswahili 1611016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Tenagnework]] bscb0kr5z0r8sn519vcbbar4x67v00i 0 255992 1611019 2026-10-25T07:43:02Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611019 wikitext text/x-wiki [[Faili:Penda mbow.jpg|thumb|Penda mbow]] '''Penda Mbow''' (alizaliwa mwaka [[1955]]) ni [[mwanahistoria]], [[mwanaharakati]] na [[mwanasiasa]] kutoka [[Senegal]]. Alihudumu kama [[Waziri]] wa Utamaduni wa Senegal kwa miezi kadhaa mwaka [[2001]]. Ni profesa katika [[Chuo Kikuu]] cha ''Cheikh Anta Diop'' kilichopo [[Dakar]] na rais wa ''Mouvement citoyen'' (Harakati ya Wananchi). == Wasifu == Mwaka [[1986]], alipata [[shahada ya uzamivu]] katika Historia ya Zama za Kati katika [[Chuo Kikuu]] cha ''Provence'' nchini [[Ufaransa]]. Tasnifu yake ilikuwa na kichwa Tabaka la Kijeshi la Wamamluki kwa mujibu wa Daftari la Ardhi la ''Ibn al-Ji'an'': Vipengele vya Kulinganisha na Ufaransa). Utafiti wake wa kitaaluma unajikita katika historia ya fikra za kiakili barani [[Afrika]] na tafiti za kijinsia katika Uislamu. Alipata cheo cha profesa mwaka [[2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120319231948/http://www.histoire-ucad.org/archives/</ref><ref>https://www.iclrs.org/penda-mbow/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Wanaharakati wa Senegal]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Senegal]] <references />{{Mbegu-mwanasayansi}} ia210yc4e5xzdmldxxmw4uol2d4s7h4 0 255993 1611021 2026-10-25T07:43:15Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Sheria aumeeruddy cziffer]] hadi [[Shirin Aumeeruddy-Cziffra]]: usahihi wa jina 1611021 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Shirin Aumeeruddy-Cziffra]] qon8006nwh89oil9hswb3fzd4jp56s7 0 255994 1611023 2026-10-25T07:43:46Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Amenia (wife of Horemheb)]] hadi [[Amenia (mke wa Horemheb)]]: jina la Kiswahili 1611023 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Amenia (mke wa Horemheb)]] jegb2r5dwhbgmwog86321rit2qfnbyp 0 255996 1611028 2026-10-25T07:47:55Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Joseph and Aseneth]] hadi [[Yusufu na Asenathi]]: jina la Kiswahili 1611028 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Yusufu na Asenathi]] e7uxkx3jmlhr5vka90ut298uxifrjxe 0 255997 1611032 2026-10-25T07:52:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Romanework.]] hadi [[Bintimfalme Romanework]]: usahihi wa jina 1611032 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Romanework]] 8u5r91t1kzcvrdwpudco044vpufjnvr 0 255998 1611034 2026-10-25T07:52:53Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Aida desta]] hadi [[Aida Desta]]: usahihi wa jina 1611034 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aida Desta]] 8i6iimixjcicjh1jkldlr3esm6if7e8 0 255999 1611037 2026-10-25T07:53:47Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Binti wa Kifalme Ferial wa Misri]] hadi [[Bintimfalme Ferial wa Misri]]: urahisi wa kuupata 1611037 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Ferial wa Misri]] dp36jahph9n1by513kroige62lo6vyx 0 256000 1611039 2026-10-25T07:54:20Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ahmose-Meritamon (17th dynasty)]] hadi [[Ahmose-Meritamon (nasaba ya 17)]]: jina la Kiswahili 1611039 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ahmose-Meritamon (nasaba ya 17)]] 5jcbjemghza6vbjuohasqp4ppsg0qas 0 256001 1611042 2026-10-25T07:55:31Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Gigi (singer)]] hadi [[Gigi (mwimbaji)]]: jina la Kiswahili 1611042 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gigi (mwimbaji)]] c36s6ck9o1f270qqnxsbezpxnv32k0q 0 256002 1611045 2026-10-25T07:55:57Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Ruby (Mwimbaji wa Misri)]] hadi [[Ruby (mwimbaji wa Misri)]]: urahisi wa kuupata 1611045 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ruby (mwimbaji wa Misri)]] qnes5kdqz2fzl8fe3qfoln04rqomi8x 0 256003 1611046 2026-10-25T07:56:12Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611046 wikitext text/x-wiki [[Faili:Rose Doudou Guéï.jpg|thumb|Rose Doudou Guéï]] '''Rose Doudou Guéï''' alikuwa mke wa Mkuu wa Nchi wa [[Côte d'Ivoire]], [[Robert Guéï]], na hivyo kuwa Mke wa Rais wa Côte d'Ivoire kuanzia mwaka [[1999]] hadi [[2000]]. == Mapinduzi ya mwaka 2000 == Uasi ndani ya jeshi la Côte d'Ivoire uligeuka kuwa mapinduzi ya [[serikali]] mwaka 2000, na Jenerali Robert Guéï akawekwa madarakani kama mtawala wa kwanza wa kijeshi wa Côte d'Ivoire. == Kifo == Kundi lililopinga utawala wa kijeshi lilifanya mapinduzi mengine mwaka [[2002]], hali iliyosababisha Vita vya Kwanza vya wenyewe kwa wenyewe vya Côte d'Ivoire na mgogoro wa kisiasa. Robert Guéï na Rose Doudou Guéï waliuawa mnamo Septemba 2002. Washirika wa Robert Guéï walidai kuwa yeye na Rose Doudou Guéï waliuawa kwa kunyongwa pamoja na watu wengine kadhaa walipokuwa wameketi kula chakula nyumbani kwao mjini [[Abidjan]].<ref>https://allafrica.com/stories/200209200782.html</ref><ref>https://www.lavenir.ci/politique/4234-demande-recurrente-de-liberation-pourquoi-dogbo-ble-et-seka-seka-ne-peuvent-pas-etre-liberes</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliofariki 2002]] [[Jamii:Watu wa Cote d'Ivoire]] <references />{{Mbegu-mtu}} invqxer95w94rdhfd5fxavbejtejuz3 0 256005 1611051 2026-10-25T07:57:59Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Princess Elizabeth of Tooro]] hadi [[Bintimfalme Elizabeth wa Tooro]]: jina la Kiswahili 1611051 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bintimfalme Elizabeth wa Tooro]] 9xetdtclgmtjxlvcamcheq3p82jegbv 0 256006 1611053 2026-10-25T07:59:13Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Joseph (1995 film)]] hadi [[Joseph (filamu ya 1995)]]: jina la Kiswahili 1611053 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Joseph (filamu ya 1995)]] i61kzftvbm5c9ln6xbhye0b2txkt6ao 0 256007 1611055 2026-10-25T07:59:40Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Seleucus wa Saba Philometor]] hadi [[Seleuko VII Philometor]]: jina la Kiswahili 1611055 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Seleuko VII Philometor]] a4u2l2tbvj3ivsou3cezr0hb9ss6xeg 0 256008 1611057 2026-10-25T08:01:39Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Senait.mehari]] hadi [[Senait Mehari]]: usahihi wa jina 1611057 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Senait Mehari]] gajpyv012gtghzstuk23vhzg5h9hu25 0 256009 1611059 2026-10-25T08:02:36Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Margaret Scott (Mcheza Dansi)]] hadi [[Margaret Scott (mchezadansi)]]: urahisi wa kuupata 1611059 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Margaret Scott (mchezadansi)]] ca2qrmgkh1sopypju2nzpput9bkowc5 0 256011 1611064 2026-10-25T08:05:10Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Hetepheres (princess)]] hadi [[Hetepheres (bintimfalme)]]: jina la Kiswahili 1611064 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hetepheres (bintimfalme)]] azjokyx738eq86gry3ra6iyab7y0oml 0 256012 1611065 2026-10-25T08:05:28Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611065 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dr Safiétou thiam 1.JPG|thumb|Safiétou Thiam]] '''Safiatou Thiam''' ni [[daktari]] wa afya ya umma kutoka [[Senegal]], mtaalamu wa VVU/UKIMWI na aliewahi kuwa [[Waziri]] wa Afya na Kinga ya Magonjwa katika [[serikali]] ya Cheikh Hadjibou Soumaré. Baadae alikua Katibu Mtendaji wa ''CNLS'', Baraza la Kitaifa la Kupambana na [[Ukimwi|UKIMWI]]. == Maisha ya awali == Mwaka [[1995]], alipata [[shahada ya uzamivu]] katika Afya ya Umma kutoka [[Chuo Kikuu]] cha ''Cheikh Anta Diop'' kilichopo [[Dakar]]. Tasnifu yake ilikuwa na kichwa, UKIMWI katika mazingira ya upasuaji: Maarifa, mitazamo na mazoea). Mwaka [[1997]], alihitimu shahada ya Uzamili ya Sayansi katika Taasisi ya Tiba ya [[Tropiki]] iliyopo Antwerp, [[Ubelgiji]]. Pia alipata [[stashahada]] nyingi za utaalamu jijini Dakar na nchini [[Ufaransa]], pamoja na stashahada ya masomo ya juu (DEA) katika Afya ya Umma na Nchi Zinazoendelea kutoka Chuo Kikuu cha ''Pierre na Marie Curie'' (Paris VI) mwaka [[2001]].<ref>https://web.archive.org/web/20090504102900/http://www.sante.gouv.sn/ministre.php</ref> == Marejeo == [[Jamii:Madaktari]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Senegal]] <references />{{Mbegu-mtu}} ds6k6qwagnmhsheyn0qet6eqy80c6s7 0 256013 1611067 2026-10-25T08:05:36Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Juliette (French singer)]] hadi [[Juliette (mwimbaji Mfaransa)]]: jina la Kiswahili 1611067 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Juliette (mwimbaji Mfaransa)]] mg2158f1xqyup3p1rsw347gyjbgd3is 0 256014 1611069 2026-10-25T08:06:16Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Pharaoh's daughter (wife of Solomon)]] hadi [[Binti Farao (mke wa Solomoni)]]: jina la Kiswahili 1611069 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Binti Farao (mke wa Solomoni)]] 6rzskoqe9og4btvibx062xwg0hkxgga 0 256016 1611073 2026-10-25T08:16:23Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611073 wikitext text/x-wiki '''Rahma Hassan''' (kwa Kiarabu: رحمة حسن, alizaliwa [[15 Desemba]] [[1988]]) ni [[mwigizaji]] wa [[Misri]] na [[mwanamitindo]] wa zamani. Alianza kazi yake kama mwanamitindo katika video za [[muziki]] na matangazo mbalimbali. Alipata nafasi yake ya kwanza ya uigizaji mwaka [[2009]], kisha akapata umaarufu kupitia nafasi ya mwigizaji mwenza katika [[filamu]] ya El Alamy, akiigiza pamoja na Youssef El Sherif. Baadae, aliigiza katika filamu ya ''Samir we Shahir'' ''we Bahir'' mwaka [[2010]], na kisha katika [[tamthilia]] kadhaa kama ''Azmet Sokkar'' (Mgogoro wa Sokkar), ''Al Da'eya'' (Mhubiri) na ''Moga Harra'' (Wimbi la Joto) mwaka [[2013]]. == Uanamitindo na matangazo == Hassan alianza kazi yake ya uanamitindo akiwa na Nadeem Nour katika video zake za muziki zilizoitwa “''El Leila Bs”'' na ''“Ya Allah Sho Moshta2lak''” mwaka [[2008]]. Baadae, alianza kuigiza katika tangazo la McDonald's lililoitwa “''Fastest Delivery - Kitchen''” mwaka 2009, na pia katika tangazo la Mobinil lililoitwa “''A7san Nas - El Magmo3a ‘Mobinil''’.”<ref>https://www.imdb.com/name/nm4059415/</ref><ref>https://ids.uonbi.ac.ke/rahma-hassan</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1988]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Misri]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} 3au3jdu45sa8uat80zv10rp7lrw47gn 0 256017 1611074 2026-10-25T08:26:36Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611074 wikitext text/x-wiki '''Malika Zarra''' ni [[mwimbaji]], mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa [[muziki]] kutoka [[Moroko]] anayeishi [[Paris]]. Anajulikana kwa kuimba katika Kiarabu cha Moroko, lugha ya Kiberber, Kifaransa na Kiingereza, akitumia mitindo mbalimbali ya muziki wa jazz na muziki wa [[dunia]]. == Wasifu == Alikuwa mtoto wa kwanza kati ya [[watoto]] watano, akiwa na mama mwenye asili ya Kiberber kutoka [[Milima ya Atlas]] ya Juu na baba kutoka Tata. [[Familia]] yake ilihamia Paris alipokuwa mdogo, lakini nyumbani waliendelea kudumisha utamaduni wa Moroko. Akiwa shuleni, alisomea upigaji wa clarinet. Alivutiwa na muziki wa jazz kwa sababu unafanana na muziki wa jadi wa Kiarabu katika kusisitiza umuhimu wa ubunifu wa papo hapo wakati wa uchezaji wa muziki. Alisoma katika vyuo vya muziki wa jazz vya Tours na [[Marseille]], na pia alipata mafunzo binafsi kutoka kwa Sarah Lazarus na Françoise Galais. Zarra alihamia [[New York City]] mwaka [[2004]]. Alirudi Paris mwaka [[2019]].<ref>https://www.allaboutjazz.com/musicians/malika-zarra</ref><ref>https://ukjazznews.com/mothers-in-jazz-60-malika-zarra/</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waimbaji wa Moroko]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-mtu}} rolyu96ak7a58mpkflgzwh2dfsb4uu6 3 256018 1611080 2026-10-25T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1611080 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 25 Oktoba 2026 (UTC) 1i3htrmll7v2clyr66z5psr9fcbjib2 3 256019 1611081 2026-10-25T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1611081 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 25 Oktoba 2026 (UTC) 1i3htrmll7v2clyr66z5psr9fcbjib2 3 256020 1611082 2026-10-25T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1611082 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 25 Oktoba 2026 (UTC) 1i3htrmll7v2clyr66z5psr9fcbjib2 3 256021 1611083 2026-10-25T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1611083 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 25 Oktoba 2026 (UTC) 1i3htrmll7v2clyr66z5psr9fcbjib2 3 256022 1611084 2026-10-25T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1611084 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 25 Oktoba 2026 (UTC) 1i3htrmll7v2clyr66z5psr9fcbjib2 3 256023 1611085 2026-10-25T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1611085 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256024 1611086 2026-10-25T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1611086 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256025 1611087 2026-10-25T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1611087 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256026 1611088 2026-10-25T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1611088 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256027 1611089 2026-10-25T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1611089 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256028 1611090 2026-10-25T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1611090 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 25 Oktoba 2026 (UTC) tpqbx6ltunh30dds2j8ztnw8ks6vh2z 3 256029 1611091 2026-10-25T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1611091 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 25 Oktoba 2026 (UTC) anvkplviyg49lywbk5wwzrmco7l4cfb 0 256030 1611092 2026-10-25T09:50:13Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611092 wikitext text/x-wiki '''Laura Betti''' (jina la kuzaliwa '''Trombetti'''; [[1 Mei]] [[1934]] – [[31 Julai]] [[2004]]) alikuwa [[mwigizaji]] wa [[Italia]] alijulikana hasa kwa kazi zake na wakurugenzi wa [[filamu]] Federico Fellini, Pier Paolo Pasolini na Bernardo Bertolucci. Alikuwa na urafiki wa muda mrefu na Pasolini na alitengeneza filamu ya hali halisi kumhusu mwaka [[2001]]. Betti alipata umaarufu kwa kuigiza wahusika wa ajabu, wa kutisha, wasiokuwa wa kawaida, wasiotabirika au wenye tabia za kichaa. Wahusika hao ni pamoja na Regina katika filamu ya ''1900'' iliyoongozwa na Bernardo Bertolucci; Anna, [[mwanamke]] mwenye uwezo wa kuwasiliana na roho, katika ''Twitch of the Death Nerve''; ''Giovanna la pazza'' katika ''Woman Buried Alive''; Rita Zigai, mwanamke mwenye msisimko wa kupindukia, katika ''Slap the Monster on Page One''; ''Therese'' katika ''Private Vices, Public Virtues; Emilia'', mfanyakazi wa nyumbani, katika filamu ya ''Teorema ya Pier Paolo Pasolini'', ambayo ilimletea [[tuzo]] ya Kombe la Volpi la Mwigizaji Bora wa Kike; na Mildred, mke wa mhusika mkuu, katika filamu ya ''Hatchet for the Honeymoon'' iliyoongozwa na Mario Bava.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0079341/</ref><ref>https://www.theguardian.com/news/2004/aug/07/guardianobituaries.artsobituaries</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1934]] [[Jamii:Waliofariki 2004]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} pcax6nkz0pfaes85q2tzpsb19a2kqmq 3 256031 1611093 2026-10-25T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1611093 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 25 Oktoba 2026 (UTC) anvkplviyg49lywbk5wwzrmco7l4cfb 3 256032 1611094 2026-10-25T09:50:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1611094 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 25 Oktoba 2026 (UTC) anvkplviyg49lywbk5wwzrmco7l4cfb 3 256033 1611095 2026-10-25T09:50:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1611095 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 25 Oktoba 2026 (UTC) anvkplviyg49lywbk5wwzrmco7l4cfb 0 256034 1611097 2026-10-25T09:59:20Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1611097 wikitext text/x-wiki [[Faili:Dopo caffè con Monica Guerritore cropped.jpg|thumb|Monica Guerritore]] '''Monica Guerritore''' (alizaliwa [[5 Januari]] [[1958]]) ni [[mwigizaji]] wa [[filamu]], ukumbi wa michezo na [[televisheni]] kutoka [[Italia]]. == Wasifu == Akiwa na baba mwenye asili ya [[Napoli]] na mama mwenye asili ya [[Calabria]]. Alipata nafasi yake ya kwanza ndogo ya uigizaji akiwa na umri wa [[miaka]] 13 katika filamu ya ''Una breve vacanza'' iliyoongozwa na Vittorio De Sica. Baada ya kufanya onyesho lake rasmi la kwanza akiwa na umri wa [[miaka]] 16, chini ya uongozi wa Giorgio Strehler katika [[tamthilia]] ya ''The Cherry Orchard'', alianzisha uhusiano wa kimapenzi na wa kikazi na Gabriele Lavia, mkurugenzi wa filamu na ukumbi wa michezo. Katika maonyesho yake ya jukwaani, alicheza zaidi wahusika wa wanawake wenye nguvu, kama vile Jocasta, Lady Macbeth na Ophelia.<ref>https://www.imdb.com/name/nm0346320/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110722035239/http://claudiocaprara.ilcannocchiale.it/2008/08/27/monica_guerritore.html</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1958]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Italia]] [[Jamii:Watu walio hai]] <references />{{Mbegu-igiza-filamu}} iy1reroyw1kcbt9akb5e1xbo3u5nmdz 0 256035 1611115 2026-10-25T11:07:00Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Wahagareni.]] hadi [[Wahagari]]: usahihi wa jina 1611115 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wahagari]] g6ow5rjn246yxa1kj8ie92jys0hlzr2