Wikipedia
szlwiki
https://szl.wikipedia.org/wiki/Przodni%C5%8F_zajta
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Szpecyjalna
Dyskusyjo
Używacz
Dyskusyjo używacza
Wikipedyjo
Dyskusyjo Wikipedyjo
Plik
Dyskusyjo plika
MediaWiki
Dyskusyjo MediaWiki
Muster
Dyskusyjo mustra
Půmoc
Dyskusyjo půmocy
Kategoryjo
Dyskusyjo kategoryji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Ślōnsko godka
0
153
391104
389377
2026-11-09T15:13:30Z
Gutzalat
29460
391104
wikitext
text/x-wiki
{{NowOrt|ajnfach}}
{{Gŏdka infoszachtla (ślabikŏrzowy)
|mjano =
|mjano_rodzocz = ślōnskij
|włosne = Ślōnsko godka
|farba = lightblue
|uoficjalno = ''nikaj''
|kreje = [[Ślōnsk]] (we granicach [[Polsko|Polski]] a [[Czesko Republika|Czeskij Republiki]]), [[Miymcy]], [[USA]]
|sztrefa =
|używacze = 509 000<ref name=\"stat.gov.pl\">[http://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref>
|h1 =
|h2 =
|rank =
|umarto_godka =
|familijo = [[Indoojropejske godki]]<br />
[[Słowiańske godki]]<br />
[[Zachodniosłowiańske godki]]<br />
[[Lechicke godki]]<br />
Ślōnsko godka
|djalekty =
|szrajbōnek = [[Steuerowy szrajbůnek|Steuerowy szrajbůnek 1934]]
[[ślůnski alfabyt fůnetyčny|Ślůnski alfabyt fůnetyčny 2006]]
[[Ślabikŏrzowy szrajbōnek|Ślabikŏrzowy szrajbōnek 2010]]
|wspiyrkowo =
|wspiyrkowo_ze =
|agyncyjo =
|iso1 =
|iso2 =
|iso3 = szl
|karta = Languages of CE Europe-3.PNG
|karta_legynda = Zasiyng ślōnskij godki dzisiej (S*, M1)
}}
[[Plik:Zasiyng ślōnskij gŏdki.png|thumb|300px|Spōłczesny zasiyng ślōnskij godki na tle ôd polskich wojewōdztw]]
[[Plik:Język śląski w kontaktach domowych.png|mały|Ôdsetek ôsōb, co deklaruje używaniy ślōnskij godki]]
[[Plik:Slavic languages tree.svg|mały]]
'''Ślōnsko godka''' (tyż: '''ślōnsko mowa''', '''ślōnski jynzyk''', '''ślōnsko rzecz, ślōnsko szpracha;''' miyndzy Ślōnzokami: '''pō naszymu''') – godka, keryj używajōm rdzynne miyszkańce [[Gōrny Ślōnsk|Gōrnego Ślōnska]] a reliktowo tajla miyszkancōw [[Dolny Ślōnsk|Dolnego Ślōnska]]<ref>[[Tomasz Kamusella]]. 2013. The Silesian Language in the Early 21st Century: A Speech Community on the Rollercoaster of Politics (z 1-35). Die Welt der Slaven. Vol 58, Nr 1.</ref>. We [[Norodowy Wszechôbecny Wykoz|Norodowym Wszechôbecnym Wykozie]] we [[2011]]. roku wiyncyj jak 509 tauzynōw ludzi poświodczōło ślōnsko za dōmowo godka<ref name=\"stat.gov.pl\"/><ref>Podug Norodowygo Wszechôbecnego Wykozu ze [[2002]]. roku 56 tysiyncy Ślōnzokōw zadeklarowało, iże dōma posuguje sie ślōnskōm godkōm.</ref>. Niykere ś nich przebywajōm za granicami [[Polsko|Polski]] - we [[Miymcy|Miymcach]], [[Czesko Republika|Czeskij Republice]] a [[USA]]. Ślōnsko godka podug [[SIL International]] wrachowuje sie do [[lechicke godki|lechickij grupy]] [[zachodniosłowiańske godki|zachodniosłowiańskich godkōw]]<ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=szl SIL International]</ref>. Nojbliższe jij godki to, [[Morawskŏ gŏdka|morawsko]], [[polsko godka|polsko]], [[czesko godka|czesko]] a [[słowacko godka|słowacko]], we dalszym zokrysie blizki sōm jij tyż. [[Dolnosorbsko godka|dolnosorbsko]] a [[Gōrnosorbskŏ gŏdka|gōrnosorbsko]] godka a [[kaszubsko godka]].
Ślōnsko godka ôdrōżnio sie ôd inkszych godkōw na plaszczyznach: leksykalnyj, fōnetycznyj a składniowyj. Ślōnskŏ godka historycznie nojsrogszy ajnflus erbowała ôd [[Mjymjecko godka|niymieckij godki]], a ôsobliwie dialekty ślōnskij godki używane we ôbszarach [[Prowincyjŏ Ślōnsk|prowincyje]]. We myńszym stopniu wpływała na ślōnski czesko godka, a we ôstatnich wiekach tyż polsko gŏdka.
== Mianowaniy ==
=== We ślōnskij godce ===
Godka mo moc roztōmajtych mianōw, używanych rzodzij lebo czyńścij. We [[Internec]]u nojbarzij popularne je ''ślōnsko godka''. Drugim używanym tyż je adjektiw ''ślōnski'', kery pochodzi ôd ausdruku "jynzyk ślōnski" (same słowo ''jynzyk'' je we tym znaczyniu rzodke); podobnie je we [[gōrnosorbsko godka|gōrno]] a [[dolnosorbsko godka|dolnosorbskich]] godkach, kaj używo sie ôkryślyniōw ''hornjoserbski'' a ''dolnoserbski'', nale słowo godka mo sie tam jako ''reč'' a ''rěc'' i je babskij zorty.
Roz za kedy trefio sie tyż pojstrzōd rodzimych ludzi, co używajōm godki, godki ôkreślynia: ''pō naszymu'', ''ślōnsko rzecz'', ''prawiyniy'', ''rzōndzyniy'', ''ślōnsko mołwa'' (tyż: ''mowa'').
=== We polskij godce ===
Skuli tego, co ślōnski niy mo sztatusa godki we przekōnaniu niykerych [[Poloki|polskich]] [[Godkoznowca|godkoznowcōw]], godo sie ô nij niy ino ''język śląski'' (ślōnsko godka) nale tyż ''dialekt śląski'' (ślōnski djalekt) a roz za czas tyż ''gwara śląska'' (ślōnsko gwara) nale legalnie je ślōnski we [[Polsko|polsce]] [[Etnolekt|etnolektym]].
We [[Polsko|polskij]] naukowyj literaturze dōminuje poglōnd, co etnolekt ślōnski je we rōmach [[Polsko godka|polskij godki]] jednym ze sztyrych dialektōw gōwnych, co plac zajmuje przi dialektach [[Wielgopolski dialekt|wielgopolskim]], [[Małopolski dialekt|małopolskim]] a [[Mazowiecki dialekt|mazowieckim]]. Tako zwany ''dialekt śląski'' mo dalij być podzielōny na gwary, tj. [[Ćeszyński djalekt|cieszyńsko]], [[Uopolski djalekt|ôpolsko]], [[Gogůwecko gwara|głogōwecko]], atd. Podle tyj wiynkszościowo zgodliwyj ôpinije ô ślōnskij godce, miano ''gwara śląska'' je felerym, bo gwarōw je moc pod jednym ''ślōnskim dialektym''.
=== We inkszych godkach ===
Nojczyńścij miano lo godki pochodzi ôd [[łacina|łacińskigo]] miana [[Ślōnsk]]a - Silesia. Bestōż je na tyn przikłod ''Silesian language'' ([[angelsko godka]]), ''Langue silésienne'' ([[francusko godka]]), ''Sziléziai nyelv'' ([[madziarsko godka]]) a ''Силезский язык'' ([[rusko godka]]). Niykere godki zaadaptowały miano zy [[miymiecko godka|miymieckigo]] ''Schlesien'', do przikładu ''Šlešcina'' ([[gōrnosorbsko godka]]), ''Schlesisk'' ([[norwesko godka]]) a ''Шлезиски јазик'' ([[macedōńsko godka]]). We [[czesko godka|czeskij godce]] pado sie ''Slezský jazyk'' abo ''Slezština''.
== Fōnologijo ==
=== Samogłoski ===
[[Plik:Samouguoski slunskij godki.PNG|thumb|right|Systema samogłoskowo ślōnskij godki]]
We ślōnskij godce idzie wyrōżnić 7 samogłoskōw, nale we niykerych dialyktach na liczba może być wiynkszo.
Podstawowo samogłoskowo systema rozrōżnio samogłoski [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[a]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[e]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ɛ]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[i]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ɔ]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[o]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[u]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ɨ]]], szkryflanych jak a, e, e, i, o, ō, u a y.
Zachodnie dialekta majōm tyż nosowe źwiynki: [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ã]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ĩ]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[õ]]], [[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyczny|[ɨ̃]]]
== Historyjo ==
[[Plik:Ksiega Henrykowska01.jpg|thumb|Bezmaś piyrszy zac we ślōnskij godce]]
Piyrszym handszriftym, co sie ô nim prawi, iże we nim była użyto ślōnsko godka, je [[Ksiynga hynrykowsko]] (Hańcowy Festbuch)<ref>[https://web.archive.org/web/20080203194944/http://slunskoeka.pyrsk.com/gysichta.html#02. https://web.archive.org/web/20080203194944/http://slunskoeka.pyrsk.com/gysichta.html#02.]</ref>. Pojawio sie tam wywołane zdanie: ''dai ut ia pobrusa a ti poziwai'', co ôznaczo ''dej, dyć jo pobrusza, a ty poczywej'' ([[polsko godka|pol]]: ''daj, niech ja pomielę, a ty odpocznij''). Skuli tego, co te zdaniy je wiyncyj podane na ślōnsko godka, aniżeli na polsko, pokozała sie starość, eli je to blank ślōnski, abo polski, a jużci [[strzedniowiecze|strzedniowieczny]] miszōng tych godkōw.
Po piyrszy roz miano ''ligwa Sleziana'' (ślōnsko godka) pokozało sie we chrōnice jednego żagańskigo [[klosztor]]a, mianowanyj ''Catalogus abbatum Saganensium,'' ôpisujōnc [[Ślůnsko mjymjecko godka|dolnoślōnsko godka]], chrōnika ta napisano we [[XIV wiek]]u (miyndzy rokami [[1392]] a [[1422]])<ref>[https://web.archive.org/web/20080203194944/http://slunskoeka.pyrsk.com/gysichta.html#03. https://web.archive.org/web/20080203194944/http://slunskoeka.pyrsk.com/gysichta.html#03.]</ref>.
=== Ślōnski dzisiej ===
W teroźnich czasach idzie spozorować chudoba a pomiyraniy ślōnskij godki pod wpływym [[polsko godka|polskij]]<ref>https://web.archive.org/web/20091114113935/http://www.gornyslonsk.republika.pl/slgskg.html</ref>. Niykere gramatikowe kōnsztrukcyje, charakterystyczne lo ślōnskigo, miyniajōm sie na wszechôbecne polske, ntp. miast ''Być na wielaś rokōw stary'' godo sie czynsto ''Mieć ileś lot''. Ślōnsko godka bywo tyż ôd niykerych widziano za godka ludzi bez ausbildōnga a niyôklanych<ref>http://zdaryna.nowiny.pyrsk.com/zpuna3.php?tymat=0</ref>.
Atoli ślōnsko godka tam, kaj je we użyciu, niy mo ôficyjalnygo sztatusa, to dziynki [[internec]]owi po prowdzie terozki ôdżywo. Brano je tyż do [[ryklama|ryklamōw]]<ref>http://forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=34281&w=76959439</ref>. Ze potocznyj godki ôddziylo sie typowy slang, powstowajōm nowe ôkreślynia, jak na tyn przikłod ''mobilniok'' ([[polsko godka|pol]]. ''telefon komórkowy, komórka'') lebo ''szlustydziyń'' ([[polsko godka|pol]]. ''koniec tygodnia, weekend'')<ref>https://web.archive.org/web/20250122152450/http://punasymu.com/_indexs.php?id=rozmuwki/rozmuwki_nowomodne-s</ref>.
We 2007 zaczōn fōngować ferajn [[Pro Loquela Silesiana]], kery dowo se za cyl piastowaniy a prōmowaniy ślōnskij godki. Postrzōd jigo założycielōw byli m.in. Bogdan Kallus, Mirosław Syniawa a Rafał Adamus<ref>(pl)\"[https://web.archive.org/web/20080402055048/http://miasta.gazeta.pl/katowice/1,35063,4963593.html Silesiana: Śląska mowa nie dla idiotów]\" Gazeta Wyborcza, 25 lutygo 2008.</ref>.
== Słownictwo ==
Na formowaniy sie słownictwa godki wpływ miały borgi ze godkōw: [[Polsko godka|polskij]], [[Czesko godka|czeskij]] (a rodszy [[morawsko godka|morawskij]], co fōnowała downij jak ôdrymbno godka), [[Miymiecko godka|miymieckij]] (czyńścij ze [[Dolnoślōnsko godka|germańskigo ślōnskigo dialektu]], niźli ze standardowygo miymieckigo), a tyż [[Słowacko godka|słowackij]]. W tyj godce przewożo [[Zachodniosłowiańske godki|zachodniosłowiański]] zdrzōdłosłōw. Moc słōw je bliższych radszyj [[Staropolsko godka|staropolskij godce]], a tyż sōmsiednim dialektōm: wielgopolskimu i małopolskymu, niźli modernymu sztandardowymu polskimu.
Krōm tego idzie tyż nolyź słowa z takich godkōw jak: [[francusko godka|francusko]], [[łacina]], [[słowacko godka|słowacko]], [[starowysokomiymiecko godka|starowysokomiymiecko]], [[strzedniowysokomiymiecko godka|strzedniowysokomiymiecko]], [[strzednioniderlandzko godka|strzednioniderlandzko]] a [[italsko godka|italsko]]<ref>[http://slunskoeka.pyrsk.com/downloads/dykcjunorz_wersyjo_3.pdf Dykcjunorz polsko-ślōnski we serwisie slunskoeka.pyrsk.com]</ref>.
=== Słownictwo typowo ślōnske ===
[[Plik:Familoki w Chwałowicach554.jpg|thumb|Do polskigo wlazły ôde ślōnskigo ôkryślynia, na kere sie niy dało nolyźć jakigo polskigo, jak [[familok]]]]
Chocia tela godek mioło wpływ na ślōnski, mo ôn tyż słowa, kere sōm typowo ślōnske. Niy ôbstały sie ône we inszych godkach, dialektach lebo gwarach, ôstały sie ino we ślōnskich. Godkoznowce za take ôkryślynia uznowajōm miyndzy inkszymi ''swaczyna'', ''kopruch'', ''starzik'', ''dokorzōnd'' a inksze<ref>http://artur.czesak.webpark.pl/Stronica/Slask/index.html</ref>. Co wiyncyj, idzie tyż trefić jake słowa ślōnske we inkszych godkach. Borgami we [[polsko godka|polskij godce]] sōm ôkryślynia [[kuchnia ślōnsko|jodła]], jako bajszpil [[modro kapusta]], [[ciapkapusta|ciapkapusta]] a wodzionka ([[wodźōnka]]), nale sōm tyż take bez polskigo ôdpowiednika, ntp. [[familok]]. Roz na kedy ajnfachowo stosuje sie tyż ślōnske gysztele, jako bajszpil ''po ptokach'' ([[polsko godka|pol]]. ''za późno''). We [[wilamowicko godka|wilamowickim]] majōm słowo ''uöbroz'', kere sie mo za polski wpływ<ref>http://zakorzenianie.most.org.pl/za14/03.htm</ref>, nale we literackij polskij godce niyma sie [[prelabializacyjo]], tōż idzie te słowo rozpatrować tyż jak silesianizm.
== Dialykta a regiōnalne zrōżnicowaniy ==
[[Plik:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|thumb|right|Granica [[Czechy|czesko]]-[[Polska|polsko]] je stykym dwōch ślōnskich dialektōw - [[Cieszyński djalekt|cieszyńskigo]] a [[laszsko godka|laszskigo]].]]
Godka ślōnsko niy je wszandy jednako we wszyjskich tajlach [[Gōrny Ślōnsk|Gōrnygo Ślōnska]]. Inakszy godo sie wele [[Cieszyn]]a, inakszy – wele [[Uopole|Ôpolo]]. To, co je mianowone u użytkownikōw ślōnskigo [[dialekt]]ōma<ref>[https://web.archive.org/web/20100128204942/http://www.scdk.pl/zroznicowanie_etnograficzne_obecnego_wojewodztwa_slaskiego.php Informacyje na zajcie ôrganizacyje Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego]</ref><ref>[[Alfred Zaręba|Zaręba Alfred]], Szkice z dialektologii śląskiej; [[Katowice]]: [[Śląski Instytut Naukowy]], 1988 - 504 s.: mapy, 1 portr.</ref>, ôd niykerych godkoznowcōw [[Polska|polskich]] ôkreślo sie jak gwary ślōnskigo etnolektu<ref>Uo zaliczaniu gwar ślōnskich do polskij godki, ôb. B. Wyderka, O wielojęzyczności Śląska, \"Indeks. Pismo Uniwersytetu Opolskiego\" 2004 nr 55-56.</ref>. Spōłcześnie idzie wyrōżnić 7 ôdmianōw godki ślōnskij: [[Cieszyński djalekt|cieszyńsko]], [[Glywicki djalekt|gliwicko]], [[jabłōnkowski djalekt|jabłōnkowsko]], [[Kluczborski djalekt|kluczborsko]], [[Niymodliński djalekt|niymodlińsko]], [[Prōdnicki djalekt|prōdnicko]] a [[uopolski djalekt|ôpolsko]]<ref>http://slunskoeka.pyrsk.com/farby.html</ref>.
Ślōnski niy je jydnolity a na rōżnych ôbszarach kulturowo-historycznych idzie trefić inksze znoczynia tych samych słōw, jak tyż jejich rōżno wymołwa. Czynstymi zjawiskami sōm m.in. [[prelabializacyjo]], [[rozkłod nosowości]], [[dyftōngizacyjo]], [[syczyniy]] a [[jabłōnkowaniy]].
== Kodyfikacyjo a godka literacko ==
[[Plik:Library of Congress.jpg|thumb|right|200px|Bibljoteka Kōngresu USA jako piyrszo miyndzynarodowo ôrganizacyjo nodoło ślōnskimu statusa godki]]
Trwo robota nade wytworzyniym literackij godki ślōnskij. Używany we [[Internec]]u waryjant ślōnskij godki je ôparty zaôbycz na djalyktach, we kerych sie godo we becyrku [[Katowice|Katowic]] a [[Gliwice|Gliwic]]. Ôd [[Lata 30. XX wieku|lot 30. XX w.]] egzystuje już ślōnsko mikrogodka literacko – [[Laszsko godka|laszsko]], ustandaryzowano ô frydeckigo pisorza Erwina Goja, wywołanygo jak [[Óndra Łysohorsky]], nale ôna bōła ôparto na grōńcie pogranicznyj ślōnsko-morawskij gwary gōrnoôstrawskij, beztōż niyma reprezyntantywno dlo cołkij ślōnskij godki.
[[Bibliotyka Kōngresu USA]] [[18 lipca]] [[2007]] wpisała ślōnsko godka we regest godek świata<ref>[http://katowice.naszemiasto.pl/archiwum/1718184,slaski-wsrod-jezykow-swiata,id,t.html katowice.naszemiasto.pl]</ref>. Ślōnsko godka ôstała tyż zaregistrowano we Miyndzynorodowy Ôrganizacyji Godkowyj, kaj przidano uōnyj kod [[Miyndzynrodowo Ôrganizacyjo Normalizacyjno|ISO]]: \"szl\"<ref>[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=szl SIL International, Documentation for ISO 639 identifier: szl].</ref>. Bōły to piyrsze kroki zdatne do stworzynio m.in. [[ślōnsko Wikipedyjo|ślōnskij Wikipedyje]].
== Bajszpil użycio godki ==
{{cytot|Wszyjske ludzie rodzōm sie swobodne a rōwne we swojim wercie a prawach. Sōm ôbdarzōne filipym a sōmniyniym a majōm powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować.|Artikel 1.}}
Wymowa we [[IPA]]:
<center>[[Miyndzynorodowy Alfabyt Fōnetyčny|/fʂɨjske luʥɛ rɔʣom ɕɛ sfɔbɔdnɛ a rovnɛ vɛ sfɔjim vɛrʨɛ a pravax som wɔbdaʐonɛ filipɨm a sumɲɨɲɨm a majom pɔvin:ɔɕʨ vzglɨndɨm iŋkʂɨx jak brat s bratɨm pɔstɨmpɔvaʨ/]]</center>
{{Przipisy}}
== Ôbejzdrzij tyż ==
* [[Ślōnski alfabet]]
* [[Ślōnsko miymiecko godka]]
== Linki zewnyntrzne ==
* [http://www.omniglot.com/writing/silesian.php Ô ślōnskij godce na portalu omniglot.com]({{lang-cs||}})
{{Ślōnsk tymaty i zŏgŏdniyniŏ}}
[[Kategoryjo:Ślōnsko godka|*]]
[[Kategoryjo:Ślōnsk|Ślōnsko godka]]
[[Kategoryjo:Godki Polski|Ślōnsko godka]]
4svqm9vowgq7qy5ey650ckqvnknwmsk
Sosnowiec
0
2869
391116
387078
2026-11-10T07:05:22Z
Lajsikonik
6
391116
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto infobox
| Mjasto = Sosnowiec
| dopeuńač_mjasta = Sosnowca
| herb_mjasta = Plik:POL Sosnowiec COA.svg
| fana_mjasta = Plik:POL Sosnowiec flag.svg
| mapa_mjasta = Plik:POL Sosnowiec map.svg
| dewiza =
| wojewůdztwo = ślōnske
| powjat =
| grodzki = ja
| rodzaj_gminy = miejsko
| gmina =
| mjejska = ja
| zařůndzajůncy = Prezydynt miasta
| prezydynt = [[Arkadiusz Chęciński]] (2026)
| e-brif = prezydent@um.sosnowiec.pl
| adres_um = Al. Zwycięstwa 20
| kod_poczt_um = 41-200
| tel_um = (32) 296-06-00
| fax_um = (32) 296-06-05
| mail_um = um@um.sosnowiec.pl
| plac = 91,16
| stopniN = 50
| minutN = 18
| stopniE = 19
| minutE = 10
| wysokość = 250
| rok = 2026
| populacjo = 182 971
| gynstość = 2008
| aglomeracja =
| nr_kier = + (48) 032
| kod_počt = 41-200 do 41-225
| tablica_rej = SO
| TERYT = 2475011
| SIMC =
| mjasta_partnerskie = {{Fana|FRA}} [[Les Mureaux]]<br/>{{Fana|ROU}} [[Suceava]]<br/>{{Fana|FRA}} [[Roubaix]]<br/>{{Fana|HUN}} [[Komárom]]<br/>{{Fana|MAR}} [[Casablanca (mjasto)|Casablanca]]
| zauožone =
| prawa_mjejskie = [[1902]]
| www = http://www.um.sosnowiec.pl/
| domyna =
| galeria_commons = Sosnowiec
}}
'''Sosnowiec'''<ref>{{Jaroszewicz2024|201}}</ref> ([[polsko godka|pol.]] ''Sosnowiec'') – [[miasto]] położōne na połedniu [[Polsko|Polski]], we [[ślōnske wojewōdztwo|ślōnskim wojewōdztwie]], we cyntrōm [[Gōrnoślōnski Industrialny Becirk|Gōrnoślōnskigo Industrialnego Becirku]]. Nojludniyjsze miasto [[Dōmbrowske Zogłymbie|Dōmbrowskigo Zogłymbio]], historycznyj tajle [[Małopolsko|Małopolski]].
{{przipisy}}
{{Mjasta ślůnskigo wojewůdztwa}}
[[Kategoryjo:Sosnowjec|!]]
fk1joumlqml441djcl1sz3xlxtvfjvd
Wikipedyjo:Wyrůżńůne artikle/Zajta absztimowańo
4
5904
391112
391066
2026-11-09T22:32:47Z
Krol111
7491
/* Dyskusyjo */
391112
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
Sam zgłoszůmy artikle do [[Wikipedyjo:Wyrůżńůne artikle|wyrůżńyńo]]. Absztimůng trwo 1 mieśůnc a ywyntualne uprowńyńa do nowego sztatusa dlo artikla sům nadowane bez kůnsynsus. Archiwum absztimůngůw idźe znůńś '''[[Wikipedyjo:Wyrůžńůne artikle/Zajta abštimowań/Archiwum|sam]]'''.
==[[Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach]]==
{{absztimůng/include|štart=22:49, 5 lis 2026 (CET)~|}}
Kejsik żech już dodowoł tyn artikel, terozki dodōm drugi roz, bo wtynczos niy bōło żodnego głosi – ni za, ni prociw. Uzdrzōdłowiōny, ôpisany na tela szyroko, że ani niy wiym, co jeszcze by szło ôpisać. Nawet ôdnieisynia we kulturze żech poznojdowoł. Tōż myśla, co na wyrōżniyniy zasuguje. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 22:49, 5 lis 2026 (CET)
=== Poparće ===
*Aby mōj głos bydzie :D <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 22:49, 5 lis 2026 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
==[[Listy z Rzymu]]==
{{Absztimůng/include|sztart=22:49, 5 lis 2026 (CET)}}
Artikel ô wożnyj dlo ślōnskij kultury ksiōnżce. Ôpisany ze detalami, uzdrzōdłowiōny, ilustrowany. Niyma co wiyncyj dodać. Ôdy mie brawo dlo [[user:Krzysztof Bulla|Krzysztofa]] za tyn tekst i nōminuja go do wyrōżniynio. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:22, 4 lis 2026 (CET)
===Poparcie===
* <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:24, 4 lis 2026 (CET)
*[[Używacz:Francik1887|Francik1887]] ([[Dyskusyjo używacza:Francik1887|dyskusyjŏ]]) 23:00, 4 lis 2026 (CET)
===Ôdpora===
===Dyskusyjo===
* "Je ôno" pōmiyniōł bych na "je ône", miast "Ôkoliczności powstanio" doł bych "Geneza" i wyciepoł piyrsze dwa zdania sekcyje ([[WP:YNCY|niy-yncy]], tykŏ sie 99% literatury) abo znŏd zdrzōdła do ônych. To samo ze zdrzōdłami do "ôd niykerych badoczōw", "jedna z nojważniyjszych", "miało srogi ajnflus" ([[WP:POV]]). Niyskorzij miast "italijańskij" doł bych "italskij". Szrajbōnek je uproszczōny, brakuje [[Muster:NowOrt]], kategoryje i tychniczne felery tyż sōm do reparatury. Klang gŏdki mocno polski. Zapraszōm do dyskusyje i dziynkujã autorōm za fachowy artikel. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 23:32, 9 lis 2026 (CET)
==[[Bioły damfer]]==
{{absztimůng/include|štart=00:31, 27 paź 2025| štop=00:31, 27 lis 2025}}
Prowda pedzieć ani niy wiym, co jeszcze ô tyj ksiōnżyczce szło by napisać. Moc wiyncyj niźli na wszyjskich inkszych Wikipedyjach. Jedziny feler, jaki widza, to sōm braki szpacyjōw we przipisie ze mustrym <nowiki>{{Cytuj zajta}}</nowiki>, nale to musi ftosi, fto sie zno na wikikodzie, przejzdrzeć sōm muster. Jak ftosi powiy, co dopisać, to dopisza :) <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 23:31, 26 paź 2025 (CET)
=== Poparće ===
* [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 18:22, 10 lis 2025 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
* Dobrŏ robota. Mosz recht, niy wiã co by szło jeszcze dopisać. Tropiōm mie felery we przipisach. Szpacyje to jedne, druge to felerne kategoryje wciepane z automatu. Chcioł'ch dzisiej na warto naprawić, nale niy doł'ch rady, kod je fest pozawijany. Może przelyziyniy ze [[Muster:Cytuj ksiōnżkã]] na [[Muster:Cytuj ksiōnżka]] i ze [[Muster:Cytuj strōnã]] na [[Muster:Cytuj zajta]] to naprawiōłoby, nale sam niy do kōńca sztimujōm potym paramyjtry i dużo roboty sie robi. Ôbejrz Ozi proszã moja edycyjŏ artikla, miołem problym spokopić kim je Momun. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 14:57, 9 lis 2025 (CET)
** Naprawiōne. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 18:22, 10 lis 2025 (CET)
**:Dziynkuja piyknie za te techniczne bajstlowaniy, bo jo sie na tym ganc niy znōm.
**:Z tym Momunym to dopisoł żech jeszcze inakszyj, terozki, zdo mi sie, bydzie wszyjsko klar. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 18:22, 14 lis 2025 (CET)
==[[Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach]]==
{{absztimůng/include|štart=14:35, 28 lut 2025| štop=14:35, 7 mar 2025}}
Z poczōntku przełożōł żech artikel ze polskij Wiki, potym podopisowoł żech we ôparciu ô inksze zdrzōdła – trocha historyje, trocha na tymat tōnelu, part ô publicznym transzporcie a ô kōntrowersyjach ze patrōnym. Zdowo mi sie, że wiyncyj sam już niyma co pisać. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 14:34, 28 lut 2025 (CET)
=== Poparće ===
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
* Jo sie wstrzimiã ôd absztimōngu. Do kōńca jescy niy przeczytoł'ch, nale wydaje sie kawoł dobryj roboty. Fachowo napisane jak idzie ô merytoryka a szrajbōnek, ino że: przipisy niy wyglōndajōm za dobrze, kŏżdy we inkszyj formie, kajniykaj brakuje spacyji abo danych i niykere miana by szło przełożyć na ślōnskŏ gŏdka. To take detale, nale wyrōżniōne artikle chyba muszōm mieć take rzeczy zbajstlowane na perfekt. Miyszane uczucia mōm tyż do tego eli tymat je wyczerpany. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 15:12, 11 mar 2025 (CET)
==[[Mjasto-retowńik]]==
{{absztimůng/include|štart=15:37, 05 lut 2024| štop=15:37, 12 lut 2024}}
Napisoł żech uo uodznace wszyjsko to, co idźe znůńś, cuzamyn za reakcyjami medyjůw a forszlagami nowych uodznaczůnych mjast – a to sům rzeczy, co jich ani ńyma we ukrajińskij Wikipedyji. Zdrzůdła sům, tabulki sům. Jedźine, co bych průbowoł dodać, to je infoszachtla ze uorderami, nale na takich techńikaljach to śe ńy znům ńystety. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 15:39, 5 lut 2024 (CET)
=== Poparće ===
Ftośi muśi zaczůńć :) <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 11:02, 10 lut 2024 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
Jakiś kōmyntorz? :) <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 09:18, 12 lut 2024 (CET)
Naruszyńy NPOV. Olszański a Osadowski ńy sům "faszistowske aktiwisty". Faszisty to mogům być we Italiji. Dlo lywicy wszyjsko co barzij na prawo uod nich je faszizm. A uod kej ukrajińsko nacyjo je dymokratyczno?
:«My jesteśmy, kur*a, za faszyzmem» ([https://streamable.com/s/9g7lpz sam, 0:31]). <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 10:55, 12 lut 2024 (CET)
: Jo by tu barźi widźoł naruszyńe [[WP:WOGA]] - co uo tym myśli Olszański, Stonoga abo inkszy Leszek Bubel ńy powinno być cytowane we artiklu. To ńy je wertne spůminańo, jak uone majům poparće myńsze jak statystyczny feler. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 11:08, 12 lut 2024 (CET)
:: To’ch dodoł jak przikłod negatywnyj reakcyje. Ze inkszych strōn takich reakcyjōw niy bōło, a Olszański tak by tak je sztyjc liderym zaregistrowanyj partyje. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 15:58, 12 lut 2024 (CET)
==[[Ô]] ==
{{abštimůng/include|štart=17:32, 30 lis 2023| štop=17:32, 7 gru 2023|enunx_start=1701361939|enunx={{#expr:1701361939+7*86400}}}}
Zdowo mi śe, iże'ch uo tyj literce napisoł wszyjsko, co yno idźe napisać. Dosznupoł'ch śe do ćekawych informacyjůw, kerych ńyma na żodnyj inkszyj Wiki (nale sům zdrzůdła), techńiczńy wszyjsko już, zdowo mi śe, je korekt.
=== Poparće ===
{{Poparće}} Ja, to je na isto artikel kery trza wyrōżnić! Niby to je ino jedna buchsztaba, a informacyjōw mōmy wiyncyj niźli ô inkszych wiynkszych tymatach, widać co je to do porzōndku zrychtowane. Moc informacyjōw je, zdrzōdła sōm, ukłŏd artikla tyż je dobry. Je żech jak nojbardzij za a myślã co ciynżko być prociw ;) [[Używacz:Mises2020|Mises2020]] ([[Dyskusyjo używacza:Mises2020|dyskusyjŏ]]) 21:00, 1 gru 2023 (CET)
{{Poparće}} Terozki moga być za. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 08:47, 7 gru 2023 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
To je nojlepszy artikel jaki'ch sam widźoł. Kejby jeszcze we tajli uo godkach inkszych jak słowjańske bůły zdrzůdła na 16 godek, bo widza ino na sztyry. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 17:37, 4 gru 2023 (CET)
:Pododowoł żech zdrzůdła wszyńdźe tam, kaj yno'ch poradźůł, a tyż na jejich baźe dopisoł'ch pora informacyjůw. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 19:50, 6 gru 2023 (CET)
dthu7iwo5vg6ar2k0yd71scs85iqexy
391113
391112
2026-11-09T22:43:12Z
Krol111
7491
/* Dyskusyjo */
391113
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
Sam zgłoszůmy artikle do [[Wikipedyjo:Wyrůżńůne artikle|wyrůżńyńo]]. Absztimůng trwo 1 mieśůnc a ywyntualne uprowńyńa do nowego sztatusa dlo artikla sům nadowane bez kůnsynsus. Archiwum absztimůngůw idźe znůńś '''[[Wikipedyjo:Wyrůžńůne artikle/Zajta abštimowań/Archiwum|sam]]'''.
==[[Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach]]==
{{absztimůng/include|štart=22:49, 5 lis 2026 (CET)~|}}
Kejsik żech już dodowoł tyn artikel, terozki dodōm drugi roz, bo wtynczos niy bōło żodnego głosi – ni za, ni prociw. Uzdrzōdłowiōny, ôpisany na tela szyroko, że ani niy wiym, co jeszcze by szło ôpisać. Nawet ôdnieisynia we kulturze żech poznojdowoł. Tōż myśla, co na wyrōżniyniy zasuguje. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 22:49, 5 lis 2026 (CET)
=== Poparće ===
*Aby mōj głos bydzie :D <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 22:49, 5 lis 2026 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
* Pojakymu "2000.–2006." a niy "2000–2006"? "Zatrzimujōm sie na nim lynije ô nōmerach" - dopisoł bych kajś "na sztand 11.2026", "ôd Rōnda" x2 - srogŏ litera chyba bezpotrzebnŏ. Tychnicznŏ kategoryjŏ do reparatury, [[Muster:NowOrt]] do wrażyniŏ. Zapraszōm do dyskusyje i dziynkujã za fachowy artikel [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 23:42, 9 lis 2026 (CET)
==[[Listy z Rzymu]]==
{{Absztimůng/include|sztart=22:49, 5 lis 2026 (CET)}}
Artikel ô wożnyj dlo ślōnskij kultury ksiōnżce. Ôpisany ze detalami, uzdrzōdłowiōny, ilustrowany. Niyma co wiyncyj dodać. Ôdy mie brawo dlo [[user:Krzysztof Bulla|Krzysztofa]] za tyn tekst i nōminuja go do wyrōżniynio. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:22, 4 lis 2026 (CET)
===Poparcie===
* <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:24, 4 lis 2026 (CET)
*[[Używacz:Francik1887|Francik1887]] ([[Dyskusyjo używacza:Francik1887|dyskusyjŏ]]) 23:00, 4 lis 2026 (CET)
===Ôdpora===
===Dyskusyjo===
* "Je ôno" pōmiyniōł bych na "je ône", miast "Ôkoliczności powstanio" doł bych "Geneza" i wyciepoł piyrsze dwa zdania sekcyje ([[WP:YNCY|niy-yncy]], tykŏ sie 99% literatury) abo znŏd zdrzōdła do ônych. To samo ze zdrzōdłami do "ôd niykerych badoczōw", "jedna z nojważniyjszych", "miało srogi ajnflus" ([[WP:POV]]). Niyskorzij miast "italijańskij" doł bych "italskij". Szrajbōnek je uproszczōny, brakuje [[Muster:NowOrt]], kategoryje i tychniczne felery tyż sōm do reparatury. Klang gŏdki mocno polski. Zapraszōm do dyskusyje i dziynkujã autorōm za fachowy artikel. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 23:32, 9 lis 2026 (CET)
==[[Bioły damfer]]==
{{absztimůng/include|štart=00:31, 27 paź 2025| štop=00:31, 27 lis 2025}}
Prowda pedzieć ani niy wiym, co jeszcze ô tyj ksiōnżyczce szło by napisać. Moc wiyncyj niźli na wszyjskich inkszych Wikipedyjach. Jedziny feler, jaki widza, to sōm braki szpacyjōw we przipisie ze mustrym <nowiki>{{Cytuj zajta}}</nowiki>, nale to musi ftosi, fto sie zno na wikikodzie, przejzdrzeć sōm muster. Jak ftosi powiy, co dopisać, to dopisza :) <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 23:31, 26 paź 2025 (CET)
=== Poparće ===
* [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 18:22, 10 lis 2025 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
* Dobrŏ robota. Mosz recht, niy wiã co by szło jeszcze dopisać. Tropiōm mie felery we przipisach. Szpacyje to jedne, druge to felerne kategoryje wciepane z automatu. Chcioł'ch dzisiej na warto naprawić, nale niy doł'ch rady, kod je fest pozawijany. Może przelyziyniy ze [[Muster:Cytuj ksiōnżkã]] na [[Muster:Cytuj ksiōnżka]] i ze [[Muster:Cytuj strōnã]] na [[Muster:Cytuj zajta]] to naprawiōłoby, nale sam niy do kōńca sztimujōm potym paramyjtry i dużo roboty sie robi. Ôbejrz Ozi proszã moja edycyjŏ artikla, miołem problym spokopić kim je Momun. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 14:57, 9 lis 2025 (CET)
** Naprawiōne. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 18:22, 10 lis 2025 (CET)
**:Dziynkuja piyknie za te techniczne bajstlowaniy, bo jo sie na tym ganc niy znōm.
**:Z tym Momunym to dopisoł żech jeszcze inakszyj, terozki, zdo mi sie, bydzie wszyjsko klar. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 18:22, 14 lis 2025 (CET)
==[[Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach]]==
{{absztimůng/include|štart=14:35, 28 lut 2025| štop=14:35, 7 mar 2025}}
Z poczōntku przełożōł żech artikel ze polskij Wiki, potym podopisowoł żech we ôparciu ô inksze zdrzōdła – trocha historyje, trocha na tymat tōnelu, part ô publicznym transzporcie a ô kōntrowersyjach ze patrōnym. Zdowo mi sie, że wiyncyj sam już niyma co pisać. <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 14:34, 28 lut 2025 (CET)
=== Poparće ===
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
* Jo sie wstrzimiã ôd absztimōngu. Do kōńca jescy niy przeczytoł'ch, nale wydaje sie kawoł dobryj roboty. Fachowo napisane jak idzie ô merytoryka a szrajbōnek, ino że: przipisy niy wyglōndajōm za dobrze, kŏżdy we inkszyj formie, kajniykaj brakuje spacyji abo danych i niykere miana by szło przełożyć na ślōnskŏ gŏdka. To take detale, nale wyrōżniōne artikle chyba muszōm mieć take rzeczy zbajstlowane na perfekt. Miyszane uczucia mōm tyż do tego eli tymat je wyczerpany. [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 15:12, 11 mar 2025 (CET)
==[[Mjasto-retowńik]]==
{{absztimůng/include|štart=15:37, 05 lut 2024| štop=15:37, 12 lut 2024}}
Napisoł żech uo uodznace wszyjsko to, co idźe znůńś, cuzamyn za reakcyjami medyjůw a forszlagami nowych uodznaczůnych mjast – a to sům rzeczy, co jich ani ńyma we ukrajińskij Wikipedyji. Zdrzůdła sům, tabulki sům. Jedźine, co bych průbowoł dodać, to je infoszachtla ze uorderami, nale na takich techńikaljach to śe ńy znům ńystety. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 15:39, 5 lut 2024 (CET)
=== Poparće ===
Ftośi muśi zaczůńć :) <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 11:02, 10 lut 2024 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
Jakiś kōmyntorz? :) <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 09:18, 12 lut 2024 (CET)
Naruszyńy NPOV. Olszański a Osadowski ńy sům "faszistowske aktiwisty". Faszisty to mogům być we Italiji. Dlo lywicy wszyjsko co barzij na prawo uod nich je faszizm. A uod kej ukrajińsko nacyjo je dymokratyczno?
:«My jesteśmy, kur*a, za faszyzmem» ([https://streamable.com/s/9g7lpz sam, 0:31]). <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 10:55, 12 lut 2024 (CET)
: Jo by tu barźi widźoł naruszyńe [[WP:WOGA]] - co uo tym myśli Olszański, Stonoga abo inkszy Leszek Bubel ńy powinno być cytowane we artiklu. To ńy je wertne spůminańo, jak uone majům poparće myńsze jak statystyczny feler. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 11:08, 12 lut 2024 (CET)
:: To’ch dodoł jak przikłod negatywnyj reakcyje. Ze inkszych strōn takich reakcyjōw niy bōło, a Olszański tak by tak je sztyjc liderym zaregistrowanyj partyje. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 15:58, 12 lut 2024 (CET)
==[[Ô]] ==
{{abštimůng/include|štart=17:32, 30 lis 2023| štop=17:32, 7 gru 2023|enunx_start=1701361939|enunx={{#expr:1701361939+7*86400}}}}
Zdowo mi śe, iże'ch uo tyj literce napisoł wszyjsko, co yno idźe napisać. Dosznupoł'ch śe do ćekawych informacyjůw, kerych ńyma na żodnyj inkszyj Wiki (nale sům zdrzůdła), techńiczńy wszyjsko już, zdowo mi śe, je korekt.
=== Poparće ===
{{Poparće}} Ja, to je na isto artikel kery trza wyrōżnić! Niby to je ino jedna buchsztaba, a informacyjōw mōmy wiyncyj niźli ô inkszych wiynkszych tymatach, widać co je to do porzōndku zrychtowane. Moc informacyjōw je, zdrzōdła sōm, ukłŏd artikla tyż je dobry. Je żech jak nojbardzij za a myślã co ciynżko być prociw ;) [[Używacz:Mises2020|Mises2020]] ([[Dyskusyjo używacza:Mises2020|dyskusyjŏ]]) 21:00, 1 gru 2023 (CET)
{{Poparće}} Terozki moga być za. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 08:47, 7 gru 2023 (CET)
=== Uodpora ===
=== Dyskusyjo ===
To je nojlepszy artikel jaki'ch sam widźoł. Kejby jeszcze we tajli uo godkach inkszych jak słowjańske bůły zdrzůdła na 16 godek, bo widza ino na sztyry. [[Używacz:Lajsikonik|Lajsikonik]] ([[Dyskusyjo używacza:Lajsikonik|dyskusyjŏ]]) 17:37, 4 gru 2023 (CET)
:Pododowoł żech zdrzůdła wszyńdźe tam, kaj yno'ch poradźůł, a tyż na jejich baźe dopisoł'ch pora informacyjůw. <font face="Comic Sans MS">'''[[User:Ozi|◄Ozi►]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a uůnego godka]]</sup></font> 19:50, 6 gru 2023 (CET)
hi5t6q617qyon1pq2c0kln0sunlaqfy
Belo Horizonte
0
17609
391130
377448
2026-11-10T08:01:56Z
Lajsikonik
6
391130
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Belo Horizonte
| mjano_państwa = BRA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Minas Gerais]]
| dopeuńač_mjasta = Belo Horizonte
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Álvaro Damião]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Bandeira de Belo Horizonte.png
| herb_mjasta = Plik:Brasao-belorizonte.jpg
|stopniN = 19
|minutN = 49
|sekundN = 01
|szerokość = S
|stopniE = 43
|minutE = 57
|sekundE = 21
|długość = W
| ludźi = 2 315 560
| rok = 2022
| aglomeracyja =
| plac = 331,354
| gynstość = 6988,2
| wysokość = 852
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|USA}} [[Fort Lauderdale]], [[USA]]<br>
{{Fana|NIC}} [[Masaya (mjasto)|Masaya]], [[Ńikaragua]]<br>
{{Fana|ESP}} [[Grenada (mjasto we Szpańiji)|Grenada]], [[Szpańijo]]<br>
{{Fana|BLR}} [[Mińsk]], [[Bjołoruś]]<br>
{{Fana|AGO}} [[Luanda]], [[Angola]]<br>
{{Fana|HND}} [[Tegucigalpa]], [[Honduras]]<br>
{{Fana|LBN}} [[Zahla]], [[Liban]]<br>
{{Fana|SYR}} [[Hims]], [[Syryjo]]<br>
{{Fana|LBY}} [[Trypolis]], [[Libijo]]<br>
{{Fana|ECU}} [[Cuenca (Ekwador)|Cuenca]], [[Ekwador]]<br>
{{Fana|CUB}} [[Hawana]], [[Kuba]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Belo Horizonte
|www = http://www.pbh.gov.br/
|zdjyńće = Montagem Belo Horizonte.jpg
|uopis_zdjyńćo = Belo Horizonte
}}
'''Belo Horizonte''' – [[mjasto]] we [[Brazylijo|Brazyliji]], stolica sztatu [[Minas Gerais]]. Usotrzodek industryji, kultury a nauki.
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Minas Gerais]]
oji5ufyd9k5ta4xhsyibkpzj3gq72hj
Kategoryjo:Mjasta Půłnocnyj Irlandyji
14
17703
391126
219774
2026-11-10T07:56:13Z
Lajsikonik
6
391126
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Mjasta Wjelgij Brytańiji]]
[[Kategoryjo:Geografijo Půłnocnyj Irlandyji]]
drqft1r4lbho664ikikhl7p71za0toe
Leicester
0
17798
391121
381940
2026-11-10T07:32:23Z
Lajsikonik
6
391121
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Leicester
| mjano_państwa = GBR
| jednostka_adm = krej
| mjano_jednostki_adm = [[Yngland]]
| dopeuńač_mjasta = Leicester
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Peter Soulsby]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Leicester CoA.png
|stopniN = 52
|minutN = 38
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 01
|minutE = 08
|sekundE = 00
|długość = W
| ludźi = 383 116
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 73
| gynstość = 5224
| wysokość =
| nr_ker = 0116
| kod_počt = LE
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|CHN}} [[Chongqing]], [[Chińsko Ludowo Republika|Chiny]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Krefeld]], [[Mjymcy]]<br>
{{Fana|NIC}} [[Masaya (mjasto)|Masaya]], [[Ńikaragua]]<br>
{{Fana|IND}} [[Radźkot]], [[Indyje]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Strasbourg]], [[Francyjo]]<br>
{{Fana|BGR}} [[Chaskowo]], [[Bułgaryjo]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Leicester
|www = http://www.leicester.gov.uk/
|zdjyńće = Leicester landmarks montage.jpg
|uopis_zdjyńćo = Leicester
}}
'''Leicester''' – [[mjasto]] we [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgij Brytańiji]], we [[Yngland]]źe, stolica hrabstwa [[Leicestershire]]. Je rozlygowane nade rzykům [[Soar]].
[[Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje Leicestershire]]
tnqzua8ur70acahhd1xsbyqr2eluafa
Milano
0
18173
391105
387452
2026-11-09T16:01:02Z
Lajsikonik
6
391105
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Milano
| mjano_państwa = ITA
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Lůmbardyjo]]
| dopeuńač_mjasta = Milano
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Giuseppe Sala]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flag of Milan.svg
| herb_mjasta = Plik:CoA Città di Milano.svg
|stopniN = 45
|minutN = 27
|sekundN = 51
|szerokość = N
|stopniE = 09
|minutE = 11
|sekundE = 25
|długość = E
| ludźi = 1 364 144
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 181,67
| gynstość = 7508,91
| wysokość = 122
| nr_ker = 02
| kod_počt = 20121-20162
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px|Palestyna]] [[Betlejym]], [[Palestyna]]<br>
{{Fana|ENG}} [[Birmingham]], [[Yngland]]<br>
{{Fana|USA}} [[Boston]], [[USA]]<br>
{{Fana|USA}} [[Chicago]], [[USA]]<br>
{{Fana|POL}} [[Krakůw]], [[Polsko]]<br>
{{Fana|SEN}} [[Dakar]], [[Synegal]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Frankfurt am Main]], [[Mjymcy]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Lyon]], [[Francyjo]]<br>
{{Fana|AUS}} [[Melbourne]], [[Australijo]]<br>
{{Fana|JPN}} [[Osaka]], [[Japůńijo]]<br>
{{Fana|RUS}} [[Pejtersburg]], [[Rusyjo]]<br>
{{Fana|BRA}} [[São Paulo]], [[Brazylijo]]<br>
{{Fana|CHN}} [[Szanghaj]], [[Chińsko Ludowo Republika|Chiny]]<br>
{{Fana|CHN}} [[Tiencin]], [[Chińsko Ludowo Republika|Chiny]]<br>
{{Fana|ISR}} [[Tel Awiw-Jafa]], [[Izrael]]<br>
{{Fana|GRC}} [[Salůńiki]], [[Grecyjo]]<br>
{{Fana|CAN}} [[Toronto]], [[Kanada]]<br>
{{fana|SRB}} [[Belgrad]], [[Syrbijo]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Milano
|www = http://www.comune.milano.it/
|zdjyńće =
|uopis_zdjyńćo = Milano
}}
'''Milano''' - [[mjasto]] we [[Italijo|Italiji]], stolica regijůnu [[Lůmbardyjo]] a [[Metropolitalne mjasto Milano|matropolitalnygo mjasta Milano]]. Srogi uostrzodek nauki, turystyki, biznesu a industryji.
[[Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Lůmbardyjo]]
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Lůmbardyjo]]
3zsda70fc2gzg9g67p0gchqjelxquao
Kalisz
0
18633
391128
383110
2026-11-10T07:59:48Z
Lajsikonik
6
391128
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Kalisz
| mjano_państwa = POL
| jednostka_adm = wojewůdztwo
| mjano_jednostki_adm = [[wjelgopolske wojewůdztwo]]
| dopeuńač_mjasta = Kaliszo
| zařůndzajůncy = prezydynt
| burmistř = [[Krystian Kinastowski]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:POL Kalisz flag.svg
| herb_mjasta = Plik:POL Kalisz COA.svg
|stopniN = 51
|minutN = 45
|sekundN = 45
|szerokość = N
|stopniE = 18
|minutE = 05
|sekundE = 23
|długość = E
| ludźi = 91 059
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 69,38
| gynstość = 1416,4
| wysokość = 98-151
| nr_ker = 62
| kod_počt = 62-800 do 62-810
| tablica_rej = PK, PA
| mjasta_partnerske = {{Fana|DEU}} [[Erfurt]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Hamm (mjasto)|Hamm]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Hautmont]]<br>
{{Fana|NLD}} [[Heerhugowaard]]<br>
{{Fana|UKR}} [[Kamjyńec Podolski]]<br>
{{Fana|BEL}} [[La Louvière]]<br>
{{Fana|SVK}} [[Martin (Słowacyjo)|Martin]]<br>
{{Fana|GBR}} [[Preston]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Adria (mjasto)|Adria]]<br>
{{Fana|BLR}} [[Mińsk|Mińsk – rejon Fruzyński]]<br>
{{Fana|GBR}} [[Southampton]]<br>
{{Fana|HUN}} [[Szentendre]]<br>
{{Fana|BEL}} [[Tongeren]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Kalisz
|www = http://www.kalisz.pl/
|zdjyńće = Kalisz collage.jpg
|uopis_zdjyńćo = Kalisz
}}
'''Kalisz''' - [[mjasto]] uo prowach krysu we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], śedźiba [[kaliski krys|kaliskigo krysu]]. Je rozlygowany nade rzykům [[Prosna]].
{{Mjasta wjelgopolskigo wojewůdztwa}}
[[Kategoryjo:Mjasta wjelgopolskigo wojewůdztwa]]
sd349jbaz1q6ee8bfxf89nmh8ubpuc5
Triest
0
18710
391107
381859
2026-11-09T16:13:13Z
Lajsikonik
6
391107
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Triest
| mjano_państwa = ITA
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Friuli-Julijsko Wynecyjo]]
| dopeuńač_mjasta = Triestu
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Roberto Dipiazza]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Free Territory Trieste Flag.svg
| herb_mjasta = Plik:Free Territory of Trieste coat of arms.svg
|stopniN = 45
|minutN = 38
|sekundN = 10
|szerokość = N
|stopniE = 13
|minutE = 48
|sekundE = 15
|długość = E
| ludźi = 198 515
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 85,11
| gynstość = 2332,45
| wysokość = 2
| nr_ker = 040
| kod_počt = 34121-34151
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Trieste
|www = http://www.comune.trieste.it/
|zdjyńće = PanormadiTrieste.jpg
|uopis_zdjyńćo = Triest
}}
'''Triest'''{{fakt}} ([[italsko godka|it]]. ''Trieste'', [[słowyńsko godka|słow]]. a [[chorwacko godka|chorw]]. ''Trst'', [[mjymjecko godka|mjym]]. ''Triest'') - [[mjasto]] we [[Italijo|Italiji]], stolica regijůnu [[Frjuli-Julijsko Wynecyjo]] a [[prowincyjo Triest|prowincyji Triest]].Hawyna nade [[Adrjatycke morze|Adrjatyckim Morzym]]. We lotach 1947-1954 mjasto a trocha źymje naobkoło bůło mjanowane [[Wolne Terytoryjům Triestu]] a wadźůły śe uo ńe Italijo a [[Jugosławijo]].
[[Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Frjuli-Julijsko Wynecyjo]]
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Frjuli-Julijsko Wynecyjo]]
1l24m3jfe5niwy0ndo650ts2e8e3k42
Żnin
0
19587
391144
387555
2026-11-10T11:56:55Z
Lajsikonik
6
391144
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Żnin
| mjano_państwa = POL
| jednostka_adm = wojewůdztwo
| mjano_jednostki_adm = [[kujawsko-půmorske wojewůdztwo]]
| dopeuńač_mjasta = Żnina
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Łukasz Kwiatkowski]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:POL Żnin flag.svg
| herb_mjasta = Plik:POL Żnin COA.svg
|stopniN = 52
|minutN = 50
|sekundN = 58
|szerokość = N
|stopniE = 17
|minutE = 43
|sekundE = 10
|długość = E
| ludźi = 12 655
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 8,35
| gynstość = 1516
| wysokość = 85
| nr_ker = 52
| kod_počt = 88-400
| tablica_rej = CZN
| mjasta_partnerske = {{Fana|HUN}} [[Albertirsa]]<br>
{{Fana|LTU}} [[Birštonas]]<br>
{{Fana|SVK}} [[Malacky]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Mettmann]]<br>
{{Fana|NLD}} [[Ommen]]<br>
{{Fana|LTU}} [[Šalčininkai]]<br>
{{Fana|LTU}} [[Jašiūnai]]<br>
{{Fana|CZE}} [[Veselí nad Moravou]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Żnin
|www = http://www.um.znin.pl/
|zdjyńće = Żnin, rynek z lotu ptaka.jpg
|uopis_zdjyńćo = Żnin
}}
'''Żnin''' - [[mjasto]] we [[Polsko|Polsce]], we [[kujawsko-půmorske wojewůdztwo|kujawsko-půmorskim wojewůdztwje]]. Śedźiba [[żńiński krys|żńińskigo krysu]] a mjejsko-wjejskigo [[Gmin Żnin|gminu Żnin]].
{{Mjasta kujawsko-půmorskigo wojewůdztwa}}
[[Kategoryjo:Mjasta kujawsko-půmorskigo wojewůdztwa]]
[[Kategoryjo:Gmin Żńin]]
bkiiaafqy45s9aqo1j2fijpnwd4j7a9
Landshut
0
19773
391115
236297
2026-11-10T07:04:06Z
Lajsikonik
6
391115
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Landshut
| mjano_państwa = DEU
| jednostka_adm = land
| mjano_jednostki_adm = Bajery
| dopeuńač_mjasta = Landshut
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Thomas Haslinger]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flagge Landshut.svg
| herb_mjasta = Plik:DEU Landshut COA.svg
|stopniN = 48
|minutN = 32
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 12
|minutE = 09
|sekundE = 00
|długość = E
| ludźi = 71 922
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 65,83
| gynstość = 1093
| wysokość = 393
| nr_ker = 871
| kod_počt = 84028–84036
| tablica_rej = LA
| mjasta_partnerske = {{Fana|DEU}} [[Bad Kötzting]], [[Mjymcy]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Compiègne]], [[Francyjo]]<br>
{{Fana|SCO}} [[Elgin (Szkocyjo)|Elgin]], [[Szkocyjo]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Mainburg]], [[Mjymcy]]<br>
{{Fana|AUT}} [[Ried im Innkreis]], [[Austrijo]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Rottenburg an der Laaber]], Mjymcy<br>
{{Fana|ITA}} [[Schio]], [[Italijo]]<br>
{{Fana|ROU}} [[Sybin]], [[Růmůńijo]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Waldkirchen (krys Freyung-Grafenau)|Waldkirchen]], Mjymcy
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Landshut
|www = http://www.landshut.de/
|zdjyńće = Landshut altstadt.jpg
|uopis_zdjyńćo = Landshut
}}
'''Landshut''' – [[mjasto]] na prowach krysu we [[Mjymcy|Mjymcach]], we landźe [[Bajery]], śedźiba regijůnu Landshut a [[krys Landshut|krysu Landshut]].
[[Kategoryjo:Mjasta Bajerůw]]
lb9n5cygkrg2wm14dr5gcp28ijvjpw3
Ewald Latacz
0
20066
391103
384223
2026-11-09T15:12:08Z
Gutzalat
29460
391103
wikitext
text/x-wiki
{{NowOrt}}
[[Plik:YwaldLatacz.jpg|mały|Ywald Latacz kole 1930 roku]]
'''Ewald Latacz''' ([[Ślůnsko godka|śl.]] Ywald Latacz) (rodz. [[24 czyrwca]] [[1885]] we [[Katowicy|Katowicach]], zm. [[12 lutygo|12 lutego]] [[1953]] we [[Frankfurt am Main|Frankfurcie nad Mynym]]) - [[Ślůnzoki|ślōnski]] polityker a dochtōr prawa. We latach [[1919]]-[[1924]] bōł liderym [[Ferajn Gůrnoślůnzokůw|Ferajny Gōrnoślōnzŏkōw]], kery spōłpracowoł ze [[Ślůnsko Ludowo Partyjo|ŚLP]] [[Józef Kożdoń|Zefla Kożdōnia]].
{{DEFAULTSORT:Latacz, Ewald}}
[[Kategoryjo:Ślůnske politykery]]
[[Kategoryjo:Rodzyńi we 1885 roku]]
[[Kategoryjo:Umarći we 1953]]
mt07b24nm4uw6klk5iqe406c5y9u9z1
Brighton
0
21938
391111
377571
2026-11-09T22:11:31Z
Lajsikonik
6
391111
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Brighton
| mjano_państwa = GBR
| jednostka_adm = hrabstwo
| mjano_jednostki_adm = [[East Sussex]]
| dopeuńač_mjasta = Brighton
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Amanda Grimshaw]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 50
|minutN = 50
|sekundN = 35
|szerokość = N
|stopniE = 00
|minutE = 07
|sekundE = 53
|długość = W
| ludźi = 284 170
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 83
| gynstość = 3431
| wysokość =
| nr_ker = 1273
| kod_počt = BN
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Brighton, East Sussex
|www =
|zdjyńće = Queens Road - geograph.org.uk - 212549.jpg
|uopis_zdjyńćo = Brighton
}}
'''Brighton''' – [[mjasto]] we [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgij Brytańiji]], we [[Yngland]]źe, we hrabstwje [[East Sussex]], nade [[Kanol La Manche|Kanołym La Manche]]. Uostrzodek industryji, kultury a nauki.
[[Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje East Sussex]]
838f89611tf5fqbg8w6rhkeuqakl6vl
Gelsenkirchen
0
82752
391143
385140
2026-11-10T11:54:08Z
Lajsikonik
6
391143
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Gelsenkirchen
| mjano_państwa = DEU
| jednostka_adm = Land
| mjano_jednostki_adm = [[Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo]]
| dopeuńač_mjasta = Gelsenkirchen
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Andrea Henze]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flagge der kreisfreien Stadt Gelsenkirchen.svg
| herb_mjasta = Plik:DEU Gelsenkirchen COA.svg
|stopniN = 51
|minutN = 31
|szerokość = N
|stopniE = 07
|minutE = 06
|długość = E
| ludźi = 266 199
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac = 104,94
| gynstość = 2537
| wysokość = 48
| nr_ker = 209
| kod_počt = 45879–45899
| tablica_rej = GE
| mjasta_partnerske = {{Fana|TUR}} [[Büyükçekmece]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Cottbus]]<br>
{{Fana|GBR}} [[Newcastle upon Tyne]]<br>
{{Fana|POL}} [[Uolsztyn]]<br>
{{Fana|RUS}} [[Szachty]]<br>
{{Fana|BIH}} [[Zenica]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Gelsenkirchen
|www = http://www.gelsenkirchen.de/
|zdjyńće = Gelsenkirchen aug2004 002.jpg
|uopis_zdjyńćo = Gelsenkirchen
}}
'''Gelsenkirchen''' – [[mjasto]] na prawach krysu we [[Mjymcy|Mjymcach]], we landźe [[Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo]]. Fůnguje sam fusbalklub [[FC Schalke 04]].
[[Kategoryjo:Mjasta Půłnocnyj Nadryńije-Westfalije]]
ijzb3s92cnxt717lfanz8y0arohfq7l
Kategoryjo:Wśe Půłnocnyj Irlandyji
14
82945
391125
365768
2026-11-10T07:55:36Z
Lajsikonik
6
391125
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Wśe Wjelgij Brytańiji]]
[[Kategoryjo:Geografijo Půłnocnyj Irlandyji]]
ddwfv1zp4mvvgkjcu4r3mmb7b38xf0p
Charleroi
0
83452
391110
387429
2026-11-09T19:45:14Z
Lajsikonik
6
391110
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Charleroi
| mjano_państwa = BEL
| jednostka_adm = prowincyjo
| mjano_jednostki_adm = [[Hainaut (prowincyjo)|Hainaut]]
| dopeuńač_mjasta = Charleroi
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Thomas Dermine]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Drapeau ville be Charleroi.svg
| herb_mjasta = Plik:Héraldique Ville BE Charleroi.svg
|stopniN = 50
|minutN = 25
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 04
|minutE = 26
|sekundE = 39
|długość = E
| ludźi = 206 900
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 102,95
| gynstość = 2009,71
| wysokość =
| nr_ker = 71
| kod_počt = 6000, 60011, 6010, 6020, 6030, 6031, 6032, 6040, 6041, 6042, 6043, 6044, 6060, 6061
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|FRA}} [[Hirson]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Saint-Junien]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Schramberg]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Waldkirch (krys Emmendingen)|Waldkirch]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Manoppello]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Casarano]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Follonica]]<br>
{{Fana|JPN}} [[Himeji]]<br>
{{Fana|UKR}} [[Důńeck]]<br>
{{Fana|USA}} [[Pittsburgh]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Charleroi
|www = http://www.charleroi.be/
|zdjyńće = Charleroi - place Charles II.jpg
|uopis_zdjyńćo = Charleroi
}}
'''Charleroi''' - [[mjasto]] we [[Belgijo|Belgiji]], we prowincyji [[Hainaut (prowincyjo)|Hainaut]]. Uostrzodek industryje.
[[Kategoryjo:Mjasta Belgiji]]
fpfkoot23sl7s5m4liahqalej144bqg
Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat
4
84936
391108
391015
2026-11-09T18:13:27Z
Ozi
76
/* Tymaty miesiōnca */
391108
wikitext
text/x-wiki
= Wikiprojekt: Miesiōnc na tymat =
'''Miesiōnc na tymat''' to je cykliczny projekt społeczności Wikipedyje, w kerym piszymy a udoskōnolōmy artikle, co tykajōm sie ôkryślōnego tymatu. Kożdy miesiōnc wyznoczōmy nowy głōwny tymat, coby ôzbudowować Wikipedyjo we roztōmajtych sferach.
== Cyle projektu ==
* Ôzwōj Wikipedyje bez zbogocaniy jij artiklami ô ôkryślōnych tymatach.
* Poprowa jakości artiklōw, kere już mōmy.
* Motywacyjo używaczōw do spōlnyj roboty.
== Jak sie dokuplować? ==
Kożdy używcz może dokuplować sie do projektu a spōłtworzić artikle na dany tymat. Niy musisz być ekspert – styknie chyńć do pōmocy a nauki! Coby sie dokuplować, ôstow swoje miano we sekcyji [[#Uczestniki|Uczestniki]] i zacznij robota nad artiklamy na teroźny miesiōnc.
== Tymaty miesiōnca ==
Kożdy miesiōnc ôbiyrōmy inkszy tymat, kery je przewodnim motywym zainteresowanio używaczōw. Sōm ône ôbiyrane ôd flyjgera projektu na podstawie forszlagōw używaczōw, kere idzie wpisować we sekcyji [[#Forszlagi tymatōw|Forszlagi tymatōw]]
=== Teroźny tymat ===
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/11|Listopod 2026]]: Wydarzynia ze ślōnskōm kulturōm'''
=== Prziszłe tymaty ===
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/12|Grudziyń 2026]]: Muzyja na Ślōnsku'''
=== Poprzednie tymaty ===
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2024/11|Listopod 2024]]: Ślōnsko kuchyń'''
**4 napisane artikle
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2024/12|Grudziyń 2024]]: Ślōnsko literatura'''
**7 napisanych artiklōw
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2025/01|Styczyń 2025]]: Ślōnske rzyki i jeziora'''
**4 napisane artikle
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2025/02|Luty 2025]]: Katowice'''
**4 napisane artikle
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2025/04|Kwieciyń 2025]]: Naukowce'''
**8 napisanych artiklōw
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/08|Siyrpiyń 2026]]: Myńszości we Polsce a Czeskij Republice'''
**4 napisane artikle
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/09|Wrzesiyń 2026]]: Ślōnsko muzyka'''
**2 napisane artikle
*'''[[Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/10|Paździyrnik 2026]]: Ślōnsko literatura vol 2.'''
**4 napisane artikle
== Forszlagi tymatōw ==
Chcesz dać forszlag tymatu na nastympny miesiōnc? Dopisz swōj forszlag sam a uzasadnij, czamu werci sie nim zajōńć.
=== Forszlagi ===
* Ślōnsko literatura vol 2. – bo za piyrszy roz powstało yno 6 hasłōw, a je jeszcze moc do napisanio
* Ślōnski tyjater – szauszpilery, reżysery atd.
* Ślōnsko nauka – bo trocha gańba, że po 17 latach Wikipedyje sztyjc niy mōmy artikla ani ô Ślōnskim Uniwersytecie
* Ślōnsko muzyka – skupiny, kōmpozitory, hymny
* Myńszości we Polsce – artikle ô Łymkach, Wilymowianach, Karajimach atd.
== Uczestniki ==
Dopisz sie do wykazu, coby wziōńś udzioł we projekcie. Mogesz skorzistać ze szrajbki: <nowiki>~~~~</nowiki>
# <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 09:43, 4 lis 2024 (CET)
# [[Używacz:Krol111|<span style="color: OrangeRed">'''Krol111'''</span>]] [[Dyskusyjo używacza: Krol111|<small>kontakt</small>]] 08:18, 5 lis 2024 (CET)
[[Kategoria:Miesiōnce na tymat ślōnskij Wikipedyje|*]]
5zly8b6opy5whemvg0s2kqcix0m05qn
Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach
0
85370
391138
391080
2026-11-10T10:22:30Z
Ozi
76
Dr. ort.
391138
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
[[File:Jerzy Ziętek Roundabout seen from Hotel Katowice in September 2018.jpg|thumb|right|200px|Rōndo bez noc]]
'''Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach''' ([[polsko godka|pol.]] ''Rondo gen. Jerzego Ziętka w Katowicach'') – srogi drōgowy knoutel, kery znojduje sie we cyntrōm Katowic. Umożliwio ruch na ôsi pōłnoc–połednie (po aleji W. Korfantygo) a swobodny tranzytowy ruch na ôsi schōd–zachōd (krajowo drōga nr 79, Drōgowo Strzednicowo Trasa). Na platformie rōnda je postawiōno szklōnno kopuła, w keryj znojduje sie miyndzy inkszymi galeryjo [[Akadymijo Piyknych Sztuk we Katowicach|Akadymije Piyknych Sztuk we Katowicach]], mianowano «Rōndym Sztuki».
== Stare rōndo ==
[[File:Katowice - Koszutka Niebieskie bloki 3 40 0 15 43 162947.jpg|thumb|left|200px|Rōndo we 1979. roku]]
Do 50. lot XX storoczo na placu teroźnego rōnda bōła ôbyczno krojcōwka. Skuli ôzwoju motoryzacyje i swiynkszynio liczby autokōw to czynsto gynerowało sztauy, tōż trwały dyskusyje na tymat przebudowy knoutla. Ze dwōch projektōw, kere propōnowały abo dwupoziōmowo bezkolizyjno krojcōwka, abo jednopoziōmowe rōndo, bōł ôbrany tyn drugi. Decyzyjo podjōn sprowca Wojewōdzkij Norodowyj Rady Jerzy Ziętek skuli problymōw ze technologijami, kere drōnżōły by tōnele, ôsobliwie na terynach ze hawiyrskimi szkodami<ref>{{Cytuj zajta|autōr=Teresa Semik|tytuł=Rondo generała Ziętka zawsze było za ciasne. Dlaczego je zbudowano?|url=https://dziennikzachodni.pl/rondo-generala-zietka-zawsze-bylo-za-ciasne-dlaczego-je-zbudowano/ar/3922657|data=2015-07-03|data dostympu=2025-02-28}}</ref>.
Rōndo cuzamyn ze podziymiami bōło ôddane do użytku 20. lipnia 1965. roku<ref>{{Cytuj ksiōnżka|autōr=Michał Bulsa, Barbara Szmatloch|tytuł=Katowice, których nie ma|miyjsce=Łódź|wydowca=Księży Młyn Dom Wydawniczy|rok= 2019|strōna=111|ISBN=978-83-7729-502-1}}</ref>. We podziymiach zaplanowane bōły m.in. sklep ze luksusowōm galanteryjōm, ze parfinami, ze suwynirami, baksztuba, kafyj, kwiociarnia, pōnkt Totolotka, kioski Ruchu, sztyry ustympy a ôziym telefōnicznych budkōw.
Połno przebudowa rōnda ôdbōła sie w latach 2000–2006.
== Architektura ==
[[File:K-Kreisel 24 2006.JPG|thumb|right|200px|Rōndo wczos rekōnsztrukcyje (2006)]]
Przebudowa ōnda kosztowała poraset milijōnōw złotych. We grudniu 2006. roku bōł ôddany dwōchnawowy tōnel, dziynka kerymu szofery mogōm jechać bezkolizyjnie po [[Drōgowo Strzednicowo Trasa|DTŚ]] bez cyntrōm Katowic. Wjozd do miasta umożliwiajōm dwie serwisowe drōgi, co znojdujōm sie na stropach tōnelōw. Rōndo mo tyż fōnkcyjo przesiodkowego cyntrōm skuli przistankōw dlo bankōw, kere sōm dostosowane do ôbsugi niypołnosprawnych pasażyrōw.
Rōndo mo trzi poziōmy. Na nojniższym (-1, ''techniczny poziōm'') znojdujōm sie masziny co nadzorujōm robota drōgowego tōnelu a jedyn ze kioskōw. Na parterowym poziōmie ("0", ''wystawowy poziōm'') znojdje sie galeryjo «Rōndo Sztuki»), kiosk a Cyntrōm Utrzimanio Tōnelu. Na wiyrchnim poziōmie ("+1", ''gastrōnōmiczno-wystawowy poziōm'') sōm klub a restauracyjo «Krôlestwo» a jedna ze galeryjōw ASP. We kopule fōngujōm windy dostosowane do niypołnosprawnych gości.
=== Tōnel ===
[[File:Katowice - DTŚ - Tunel 01.JPG|thumb|left|200px|Jedna ze nawōw tōnelu]]
We grudniu 2006. roku bōł ôddany do użytku tōnel ô dugości 657 (pōłnocno nawa) a 650 (połedniowo nawa) myjtrōw. We ôbuch nawach szyrokość jezdnie mo 11 myjtrōw, a wysokość tōnelu wynosi 6,4 myjtra. Cuzamyn tōnel mo 6 pasōw ruchu. Tōnel mo take paramyjtry: rubość stropu – 1,02 m, rubość szczelinowych ścian – 0,8 m, liczba lampōw, co ôzświytlajōm tōnel – 510, liczba wyntylatorōw – 28, liczba ôbrotowych kamerōw – 10, liczba kamerōw, co mōniturujōm ruch w tōnelu – 37, liczba fotoradarōw – 8, liczba łōncznic, co kludzōm do i ze tōnelu – 4, trwałość ścieralnyj warstwy jezdnie – 100 lot. 11 lot po ôtwarciu tōnelu (21. września 2017) smianowano go «Katowskim Tōnelym»<ref>{{Cytuj zajta|autōr=Justyna Przybytek|tytuł=Tunel pod Rondem w Katowicach to Tunel Katowicki. Radni przegłosowali nową nazwę|data dostympu=2025-02-04|url=http://www.dziennikzachodni.pl/wiadomosci/katowice/a/tunel-pod-rondem-w-katowicach-to-tunel-katowicki-radni-przeglosowali-nowa-nazwe,12505444/|godka=pl}}</ref>.
We tōnelu je płatne ôgraniczyniy wartkości jazdy do 70 km/h. We 2024. roku władze Katowic sztaunowały nad wkludzyniym systymu ôdcinkowego pōmiaru wartkości<ref>{{Cytuj zajta|url=https://dziennikzachodni.pl/katowice-chca-wprowadzic-odcinkowy-pomiar-predkosci-w-tunelu-w-centrum-miasta/ar/c16-18293909|tytuł=Katowice chcą wprowadzić odcinkowy pomiar prędkości w tunelu w centrum miasta|autōr=Magdalena Grabowska|data=2024-02-08|data dostympu=2025-02-28|godka=pl}}</ref>.
=== Kopuła ===
[[File:Katowice - Rondo - Kopuła 01.JPG|thumb|right|200px|Fragmynt kopuły na rōńdzie]]
Kopuła, co przikrywo połowa platformy rōnda, we nojwyższym pōnkcie siōngo bezmała 14 m. Jeji powiyrzchnia to 1,2 tauz. m², kubatura wynosi 6 tauz. m³. Z poczōntku powstała sztalowo kōnsztrukcyjo – ze rułōw o srogim przekroju bōły zmōntowane srogi a mały łuk, a potym – z myńszych rułōw – gitrowe łuki. Po miesiōncu zaczło sie przikrywaniy kōnsztrukcyje modro-siwymi szybami i blachōm ô strzybnyj farbie. Budowla je trzipoziōmowo. Zachody Klary idzie podziwiać ze widokowego tarasu, kery znojduje sie na piyrszym sztoku, a schody – ze balkōnu po drugij strōnie. Ôkładziny ze egzotycznego drzewa pokrywajōm zole tarasu i słody ôd zachodnij strōny. Architekturōm wnōntrza kopuły zajyna sie katowsko [[Akadymijo Piyknych Sztuk we Katowicach|Akadymijo Piyknych Sztuk]]. Ôna ôtrzimała tyż we dziyrżawa dwa sztoki budōnku. We 2009. roku kopuła ôstała ôświytlōno ôd 115 diodowych lampōw. Jejich farba zoleży ôd tymperatury a pory roku.
== Publiczny transzport ==
[[File:At Katowice 2024 417.jpg|thumb|left|200px|Banka 0 na przistanku]]
Na rōńdzie we ôsi pōłnoc-połednie znojduje sie przistanek «Katowice Rondo», ôbsugowany ôd [[Ślōnske Sztrasbanki|Ślōnskich Sztrasbankōw]]. Zatrzimujōm sie na nim lynije ô nōmerach: 6, 7, 11, 13, 16, 20, 23, 33, 41, co dowo samstōnd dojazd do inkszych dziylnicōw Katowic ([[Brynōw]], [[Dōmb]], [[Wołnowiec]], [[Tauzyn (Katowice)|Tauzyn]], [[Zołynże]], [[Zowodzie]]), jak tyż do [[Bytům|Bytōmia]], [[Chorzůw|Chorzowa]], [[Ruda|Rudy]], [[Siymianowice|Siymianowic]] i [[Śwjyntochlowice|Świyntochlowic]]<ref>[https://rj.metropoliaztm.pl/rozklady/przystanek/159267/ Rozkład ruchu na przystanku Katowice Rondo]</ref>. Przistanek je dostosowany do ôbsugi niypołnosprawnych pasażyrōw.
Niydaleko ôd rōnda znojdujōm sie busowe przistanki «Katowice Aleja Korfantego» a «Katowice Strefa Kultury NOSPR», z kerych idzie dojechać miyndzy inkszymi do [[Byńdzin|Byńdzina]], [[Chrzanów|Chrzanowa]], [[Gůrńiczo Důmbrowa|Gōrniczyj Dōmbrowy]], [[Jaworzno|Jaworzna]], [[Myslowice|Myslowic]], [[Śewjyrz|Siewierza]], [[Siymianowice|Siymianowic]], [[Sosnowiec|Sosnowca]] a [[Tychy|Tychōw]].
== Patrōn ==
[[File:Pomnik Jerzego Ziętka w Katowicach.JPG|thumb|right|200px|Dynkmal Jerzygo Ziętka we Katowicach, poraset myjtrōw ôd Rōnda]]
Rōndo, kere dugo fōngowało jako «Katowske Rōndo» (pol. ''rondo Katowickie''), ôtrzimało miano [[Jerzy Ziętek|Jerzygo Ziętka]] bez ukwoła Rady Miasta Katowice we 1991. roku<ref>{{Cytuj ksiōnżka|autōr=Michał Bulsa|tytuł=Ulice i place Katowic|miyjsce=Katowice|tytuł=Prasa i Książka|rok=2012|strōna=264}}</ref>. Jerzy Ziętek bōł ślōnskim wojewodōm (1945), sprowcōm prezydyjōm Wojewōdzkij Norodowyj Rady we Katowicach (1964–1973) i katowskim wojewodōm (1973–1975).
Kej we 2016. roku bōł przijynty «Dekōmunizacyjny gezec»<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20160000744 Dz.U. 2016 poz. 744] ''Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki'' {{lang|pl}}</ref>, pokozały sie głosy, iże dekōmunizacyje podlygo tyż postać Jerzygo Ziętka. Politikery PiS-u planowali dać rōndu miano [[Lech Kaczyński]], a [[Marek Nowara]] ze [[Ruch Autōnōmije Ślōnska|Ruchu Autōnōmije Ślōnska]] doł forszlag [[Richard Holtze|Richarda Holtzego]]<ref>{{Cytuj zajta|url=https://katowice.wyborcza.pl/katowice/7,35063,22766611,ras-zostal-pomocnikiem-pis-w-usunieciu-jerzego-zietka.html|tytuł=RAŚ został pomocnikiem PiS w usunięciu Jerzego Ziętka|autōr=Przemysław Jedlecki|data=2017-12-11|data dostympu=2025-02-28}}</ref>. We ôbronie dotynczasowego miana wystōmpiōł miyndzy inkszymi prezidynt Katowic [[Marcin Krupa]]<ref>{{Cytuj zajta|url=https://nettg.pl/gornictwo/145659/katowice-szesc-nazw-ulic-do-zmiany-i-spor-o-jerzego-zietka|tytuł=Katowice: sześć nazw ulic do zmiany i spór o Jerzego Ziętka|data=2017-10-12|data dostympu=2025-02-28}}</ref>. Yntlich miano ôstało bez smiany.
== We kulturze ==
Katowske rōndo, niyroz traktowane za symbol cołkigo miasta, je używane tyż we muzyce a literaturze. Do przikładu na rōńdzie bōł kryncōny teledysk do śpiywki grupy [[Kindla]] pod mianym «Z kimś takim jak ty»<ref>{{Cytuj zajta|url=https://muzyka.interia.pl/zdjecia/news-kindla-na-planie-z-kims-takim-jak-ty-katowice-luty-2007,nId,7636116|autōr=Jakub Jarząbek|tytuł=Kindla na planie "Z kimś takim jak Ty" - Katowice, luty 2007|data=12.03.2007|data dostympu=3.07.2026|ôpublikowany=Interia muzyka}}</ref>. We fōntannie na rōńdzie grupa [[Finsky]] nakryńciōła teledysk do śpiywki «Chcemy jechać na wakacje»<ref>{{Cytuj zajta|url=https://krakow.naszemiasto.pl/zespol-finsky-nakrecil-teledysk-w-katowickiej-fontannie/ar/c13-3190671|tytuł=Zespół Finsky nakręcił teledysk w katowickiej fontannie [wideo]|ôpublikowano=Kraków Nasze Miasto|data=21.06.2011|data dostympu=3.07.2026}}</ref>.
Poetka [[Ewa Parma]] ôdwołowała sie do rōnda we wiyrszu «Jankesy w Katowicach»:
{{Cytat|(...)<br>To tak choby jeść krupnioka<br>z Frankiem O’Harom na Stawowej,<br>śpiywać „Szła dziyweczka”<br>z Waltem Whitmanem<br>na ławce w Parku Kościuszki,<br>'''stoć na Rondzie z Lindziom i Antośkiym'''<br>ćwierć na jedna w nocy<br>– taki mały fuks<ref>{{Cytuj zajta|url=http://www.sofijon.pl/module/article/one/235|autōr=Ewa Parma|tytuł=Jankesi w Katowicach / Jankesy w Katowicach / The Yankees in Katowice|ôpublikowany=Sofijon.pl|data=26.04.2013|data dostympu=3.07.2026}}</ref>|Ewa Parma}}
== Bibliografijo ==
* ''Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku'', red. Ewa Chojecka, wyd. Muzeum Śląskie, Katowice 2004, {{ISBN|83-87455-77-6}}, s. 452.
* Katowice − ''Informator'', red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
* ''Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta.'', red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, s. 26.
{{Przipisy}}
[[Kategoria:Katowicy]]
[[Kategoria:Mjejsko kůmůńikacyjo]]
18uyodccph5i27e20qq7nwktwv5vmo6
391139
391138
2026-11-10T10:22:56Z
Ozi
76
391139
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
[[File:Jerzy Ziętek Roundabout seen from Hotel Katowice in September 2018.jpg|thumb|right|200px|Rōndo bez noc]]
'''Rōndo gyn. Jerzygo Ziętka we Katowicach''' ([[polsko godka|pol.]] ''Rondo gen. Jerzego Ziętka w Katowicach'') – srogi drōgowy knoutel, kery znojduje sie we cyntrōm Katowic. Umożliwio ruch na ôsi pōłnoc–połednie (po aleji W. Korfantygo) a swobodny tranzytowy ruch na ôsi schōd–zachōd (krajowo drōga nr 79, Drōgowo Strzednicowo Trasa). Na platformie rōnda je postawiōno szklōnno kopuła, w keryj znojduje sie miyndzy inkszymi galeryjo [[Akadymijo Piyknych Sztuk we Katowicach|Akadymije Piyknych Sztuk we Katowicach]], mianowano «Rōndym Sztuki».
== Stare rōndo ==
[[File:Katowice - Koszutka Niebieskie bloki 3 40 0 15 43 162947.jpg|thumb|left|200px|Rōndo we 1979. roku]]
Do 50. lot XX storoczo na placu teroźnego rōnda bōła ôbyczno krojcōwka. Skuli ôzwoju motoryzacyje i swiynkszynio liczby autokōw to czynsto gynerowało sztauy, tōż trwały dyskusyje na tymat przebudowy knoutla. Ze dwōch projektōw, kere propōnowały abo dwupoziōmowo bezkolizyjno krojcōwka, abo jednopoziōmowe rōndo, bōł ôbrany tyn drugi. Decyzyjo podjōn sprowca Wojewōdzkij Norodowyj Rady Jerzy Ziętek skuli problymōw ze technologijami, kere drōnżōły by tōnele, ôsobliwie na terynach ze hawiyrskimi szkodami<ref>{{Cytuj zajta|autōr=Teresa Semik|tytuł=Rondo generała Ziętka zawsze było za ciasne. Dlaczego je zbudowano?|url=https://dziennikzachodni.pl/rondo-generala-zietka-zawsze-bylo-za-ciasne-dlaczego-je-zbudowano/ar/3922657|data=2015-07-03|data dostympu=2025-02-28}}</ref>.
Rōndo cuzamyn ze podziymiami bōło ôddane do użytku 20. lipnia 1965. roku<ref>{{Cytuj ksiōnżka|autōr=Michał Bulsa, Barbara Szmatloch|tytuł=Katowice, których nie ma|miyjsce=Łódź|wydowca=Księży Młyn Dom Wydawniczy|rok= 2019|strōna=111|ISBN=978-83-7729-502-1}}</ref>. We podziymiach zaplanowane bōły m.in. sklep ze luksusowōm galanteryjōm, ze parfinami, ze suwynirami, baksztuba, kafyj, kwiociarnia, pōnkt Totolotka, kioski Ruchu, sztyry ustympy a ôziym telefōnicznych budkōw.
Połno przebudowa rōnda ôdbōła sie w latach 2000–2006.
== Architektura ==
[[File:K-Kreisel 24 2006.JPG|thumb|right|200px|Rōndo wczos rekōnsztrukcyje (2006)]]
Przebudowa ōnda kosztowała poraset milijōnōw złotych. We grudniu 2006. roku bōł ôddany dwōchnawowy tōnel, dziynka kerymu szofery mogōm jechać bezkolizyjnie po [[Drōgowo Strzednicowo Trasa|DTŚ]] bez cyntrōm Katowic. Wjozd do miasta umożliwiajōm dwie serwisowe drōgi, co znojdujōm sie na stropach tōnelōw. Rōndo mo tyż fōnkcyjo przesiodkowego cyntrōm skuli przistankōw dlo bankōw, kere sōm dostosowane do ôbsugi niypołnosprawnych pasażyrōw.
Rōndo mo trzi poziōmy. Na nojniższym (-1, ''techniczny poziōm'') znojdujōm sie masziny co nadzorujōm robota drōgowego tōnelu a jedyn ze kioskōw. Na parterowym poziōmie ("0", ''wystawowy poziōm'') znojdje sie galeryjo «Rōndo Sztuki»), kiosk a Cyntrōm Utrzimanio Tōnelu. Na wiyrchnim poziōmie ("+1", ''gastrōnōmiczno-wystawowy poziōm'') sōm klub a restauracyjo «Krôlestwo» a jedna ze galeryjōw ASP. We kopule fōngujōm windy dostosowane do niypołnosprawnych gości.
=== Tōnel ===
[[File:Katowice - DTŚ - Tunel 01.JPG|thumb|left|200px|Jedna ze nawōw tōnelu]]
We grudniu 2006. roku bōł ôddany do użytku tōnel ô dugości 657 (pōłnocno nawa) a 650 (połedniowo nawa) myjtrōw. We ôbuch nawach szyrokość jezdnie mo 11 myjtrōw, a wysokość tōnelu wynosi 6,4 myjtra. Cuzamyn tōnel mo 6 pasōw ruchu. Tōnel mo take paramyjtry: rubość stropu – 1,02 m, rubość szczelinowych ścian – 0,8 m, liczba lampōw, co ôzświytlajōm tōnel – 510, liczba wyntylatorōw – 28, liczba ôbrotowych kamerōw – 10, liczba kamerōw, co mōniturujōm ruch w tōnelu – 37, liczba fotoradarōw – 8, liczba łōncznic, co kludzōm do i ze tōnelu – 4, trwałość ścieralnyj warstwy jezdnie – 100 lot. 11 lot po ôtwarciu tōnelu (21. września 2017) smianowano go «Katowskim Tōnelym»<ref>{{Cytuj zajta|autōr=Justyna Przybytek|tytuł=Tunel pod Rondem w Katowicach to Tunel Katowicki. Radni przegłosowali nową nazwę|data dostympu=2025-02-04|url=http://www.dziennikzachodni.pl/wiadomosci/katowice/a/tunel-pod-rondem-w-katowicach-to-tunel-katowicki-radni-przeglosowali-nowa-nazwe,12505444/|godka=pl}}</ref>.
We tōnelu je płatne ôgraniczyniy wartkości jazdy do 70 km/h. We 2024. roku władze Katowic sztaunowały nad wkludzyniym systymu ôdcinkowego pōmiaru wartkości<ref>{{Cytuj zajta|url=https://dziennikzachodni.pl/katowice-chca-wprowadzic-odcinkowy-pomiar-predkosci-w-tunelu-w-centrum-miasta/ar/c16-18293909|tytuł=Katowice chcą wprowadzić odcinkowy pomiar prędkości w tunelu w centrum miasta|autōr=Magdalena Grabowska|data=2024-02-08|data dostympu=2025-02-28|godka=pl}}</ref>.
=== Kopuła ===
[[File:Katowice - Rondo - Kopuła 01.JPG|thumb|right|200px|Fragmynt kopuły na rōńdzie]]
Kopuła, co przikrywo połowa platformy rōnda, we nojwyższym pōnkcie siōngo bezmała 14 m. Jeji powiyrzchnia to 1,2 tauz. m², kubatura wynosi 6 tauz. m³. Z poczōntku powstała sztalowo kōnsztrukcyjo – ze rułōw o srogim przekroju bōły zmōntowane srogi a mały łuk, a potym – z myńszych rułōw – gitrowe łuki. Po miesiōncu zaczło sie przikrywaniy kōnsztrukcyje modro-siwymi szybami i blachōm ô strzybnyj farbie. Budowla je trzipoziōmowo. Zachody Klary idzie podziwiać ze widokowego tarasu, kery znojduje sie na piyrszym sztoku, a schody – ze balkōnu po drugij strōnie. Ôkładziny ze egzotycznego drzewa pokrywajōm zole tarasu i słody ôd zachodnij strōny. Architekturōm wnōntrza kopuły zajyna sie katowsko [[Akadymijo Piyknych Sztuk we Katowicach|Akadymijo Piyknych Sztuk]]. Ôna ôtrzimała tyż we dziyrżawa dwa sztoki budōnku. We 2009. roku kopuła ôstała ôświytlōno ôd 115 diodowych lampōw. Jejich farba zoleży ôd tymperatury a pory roku.
== Publiczny transzport ==
[[File:At Katowice 2024 417.jpg|thumb|left|200px|Banka 0 na przistanku]]
Na rōńdzie we ôsi pōłnoc-połednie znojduje sie przistanek «Katowice Rondo», ôbsugowany ôd [[Ślōnske Sztrasbanki|Ślōnskich Sztrasbankōw]]. Zatrzimujōm sie na nim (podug sztandu na listopod 2026) lynije ô nōmerach: 6, 7, 11, 13, 16, 20, 23, 33, 41, co dowo samstōnd dojazd do inkszych dziylnicōw Katowic ([[Brynōw]], [[Dōmb]], [[Wołnowiec]], [[Tauzyn (Katowice)|Tauzyn]], [[Zołynże]], [[Zowodzie]]), jak tyż do [[Bytům|Bytōmia]], [[Chorzůw|Chorzowa]], [[Ruda|Rudy]], [[Siymianowice|Siymianowic]] i [[Śwjyntochlowice|Świyntochlowic]]<ref>[https://rj.metropoliaztm.pl/rozklady/przystanek/159267/ Rozkład ruchu na przystanku Katowice Rondo]</ref>. Przistanek je dostosowany do ôbsugi niypołnosprawnych pasażyrōw.
Niydaleko ôd rōnda znojdujōm sie busowe przistanki «Katowice Aleja Korfantego» a «Katowice Strefa Kultury NOSPR», z kerych idzie dojechać miyndzy inkszymi do [[Byńdzin|Byńdzina]], [[Chrzanów|Chrzanowa]], [[Gůrńiczo Důmbrowa|Gōrniczyj Dōmbrowy]], [[Jaworzno|Jaworzna]], [[Myslowice|Myslowic]], [[Śewjyrz|Siewierza]], [[Siymianowice|Siymianowic]], [[Sosnowiec|Sosnowca]] a [[Tychy|Tychōw]].
== Patrōn ==
[[File:Pomnik Jerzego Ziętka w Katowicach.JPG|thumb|right|200px|Dynkmal Jerzygo Ziętka we Katowicach, poraset myjtrōw ôd Rōnda]]
Rōndo, kere dugo fōngowało jako «Katowske Rōndo» (pol. ''rondo Katowickie''), ôtrzimało miano [[Jerzy Ziętek|Jerzygo Ziętka]] bez ukwoła Rady Miasta Katowice we 1991. roku<ref>{{Cytuj ksiōnżka|autōr=Michał Bulsa|tytuł=Ulice i place Katowic|miyjsce=Katowice|tytuł=Prasa i Książka|rok=2012|strōna=264}}</ref>. Jerzy Ziętek bōł ślōnskim wojewodōm (1945), sprowcōm prezydyjōm Wojewōdzkij Norodowyj Rady we Katowicach (1964–1973) i katowskim wojewodōm (1973–1975).
Kej we 2016. roku bōł przijynty «Dekōmunizacyjny gezec»<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20160000744 Dz.U. 2016 poz. 744] ''Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki'' {{lang|pl}}</ref>, pokozały sie głosy, iże dekōmunizacyje podlygo tyż postać Jerzygo Ziętka. Politikery PiS-u planowali dać rōndu miano [[Lech Kaczyński]], a [[Marek Nowara]] ze [[Ruch Autōnōmije Ślōnska|Ruchu Autōnōmije Ślōnska]] doł forszlag [[Richard Holtze|Richarda Holtzego]]<ref>{{Cytuj zajta|url=https://katowice.wyborcza.pl/katowice/7,35063,22766611,ras-zostal-pomocnikiem-pis-w-usunieciu-jerzego-zietka.html|tytuł=RAŚ został pomocnikiem PiS w usunięciu Jerzego Ziętka|autōr=Przemysław Jedlecki|data=2017-12-11|data dostympu=2025-02-28}}</ref>. We ôbronie dotynczasowego miana wystōmpiōł miyndzy inkszymi prezidynt Katowic [[Marcin Krupa]]<ref>{{Cytuj zajta|url=https://nettg.pl/gornictwo/145659/katowice-szesc-nazw-ulic-do-zmiany-i-spor-o-jerzego-zietka|tytuł=Katowice: sześć nazw ulic do zmiany i spór o Jerzego Ziętka|data=2017-10-12|data dostympu=2025-02-28}}</ref>. Yntlich miano ôstało bez smiany.
== We kulturze ==
Katowske rōndo, niyroz traktowane za symbol cołkigo miasta, je używane tyż we muzyce a literaturze. Do przikładu na rōńdzie bōł kryncōny teledysk do śpiywki grupy [[Kindla]] pod mianym «Z kimś takim jak ty»<ref>{{Cytuj zajta|url=https://muzyka.interia.pl/zdjecia/news-kindla-na-planie-z-kims-takim-jak-ty-katowice-luty-2007,nId,7636116|autōr=Jakub Jarząbek|tytuł=Kindla na planie "Z kimś takim jak Ty" - Katowice, luty 2007|data=12.03.2007|data dostympu=3.07.2026|ôpublikowany=Interia muzyka}}</ref>. We fōntannie na rōńdzie grupa [[Finsky]] nakryńciōła teledysk do śpiywki «Chcemy jechać na wakacje»<ref>{{Cytuj zajta|url=https://krakow.naszemiasto.pl/zespol-finsky-nakrecil-teledysk-w-katowickiej-fontannie/ar/c13-3190671|tytuł=Zespół Finsky nakręcił teledysk w katowickiej fontannie [wideo]|ôpublikowano=Kraków Nasze Miasto|data=21.06.2011|data dostympu=3.07.2026}}</ref>.
Poetka [[Ewa Parma]] ôdwołowała sie do rōnda we wiyrszu «Jankesy w Katowicach»:
{{Cytat|(...)<br>To tak choby jeść krupnioka<br>z Frankiem O’Harom na Stawowej,<br>śpiywać „Szła dziyweczka”<br>z Waltem Whitmanem<br>na ławce w Parku Kościuszki,<br>'''stoć na Rondzie z Lindziom i Antośkiym'''<br>ćwierć na jedna w nocy<br>– taki mały fuks<ref>{{Cytuj zajta|url=http://www.sofijon.pl/module/article/one/235|autōr=Ewa Parma|tytuł=Jankesi w Katowicach / Jankesy w Katowicach / The Yankees in Katowice|ôpublikowany=Sofijon.pl|data=26.04.2013|data dostympu=3.07.2026}}</ref>|Ewa Parma}}
== Bibliografijo ==
* ''Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku'', red. Ewa Chojecka, wyd. Muzeum Śląskie, Katowice 2004, {{ISBN|83-87455-77-6}}, s. 452.
* Katowice − ''Informator'', red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
* ''Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta.'', red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, s. 26.
{{Przipisy}}
[[Kategoria:Katowicy]]
[[Kategoria:Mjejsko kůmůńikacyjo]]
2wo9egquhg4jf47jue4h5n9ymt509fy
Uberaba
0
88676
391129
388449
2026-11-10T08:01:12Z
Lajsikonik
6
391129
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Uberaba
| mjano_państwa = BRA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Minas Gerais]]
| dopeuńač_mjasta = Uberaby
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Elisa Gonçalves de Araújo]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:BandeiraUberaba.jpg
| herb_mjasta = Plik:BrasaoUberaba.jpg
|stopniN = 19
|minutN = 44
|sekundN = 52
|szerokość = S
|stopniE = 47
|minutE = 55
|sekundE = 55
|długość = W
| ludźi = 359 275
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 4523,957
| gynstość = 79,4
| wysokość = 823
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Uberaba
|www = http://www.uberaba.mg.gov.br/
|zdjyńće = Panoramica de Uberaba 3.jpg
|uopis_zdjyńćo = Uberaba
}}
'''Uberaba''' – [[mjasto]] we [[Brazylijo|Brazyliji]], we sztaće [[Minas Gerais]]. Uostrzodek industryje a nauki.
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Minas Gerais]]
d0ts8rbex23iw8uttd7uujek71t728u
San Francisco de Macorís
0
89241
391106
2026-11-09T16:07:20Z
Lajsikonik
6
stub
391106
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = San Francisco de Macorís
| mjano_państwa = DOM
| jednostka_adm = prowincyjo
| mjano_jednostki_adm = [[Duarte (prowincyjo)|Duarte]]
| dopeuńač_mjasta = San Francisco de Macorís
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Alex Díaz]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flag of San Francisco de Macorís.png
| herb_mjasta = Plik:Escudo del Municipio San Francisco de Macorís.svg
|stopniN = 19
|minutN = 18
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 70
|minutE = 15
|sekundE = 00
|długość = W
| ludźi = 202 716
| rok = 2022
| aglomeracyja =
| plac = 759,5
| gynstość = 267
| wysokość = 110
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:San_Francisco_de_Macorís_(Duarte)
|www = http://sanfranciscodemacoris.com.gob/
|zdjyńće = Ayuntamiento-sfm.png
|uopis_zdjyńćo = San Francisco de Macorís
}}
'''San Francisco de Macorís''' – [[mjasto]] na [[Důmińikana|Důmińikańe]], stolica prowincyji [[Duarte (prowincyjo)|Duarte]].
[[Kategoryjo:Mjasta Důmińikany]]
rohsyr2j39ox3pkpeinruegummukcq1
Battipaglia
0
89242
391109
2026-11-09T18:59:40Z
Lajsikonik
6
stub
391109
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Battipaglia
| mjano_państwa = ITA
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Kampańjo]]
| dopeuńač_mjasta = Battipaglii
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Castrese De Rosa]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Battipaglia-Stemma.svg
|stopniN = 40
|minutN = 37
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 14
|minutE = 59
|sekundE = 00
|długość = E
| ludźi = 49 554
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 56,85
| gynstość = 871,66
| wysokość = 72
| nr_ker = 828
| kod_počt = 84091
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Battipaglia
|www = http://www.comune.battipaglia.sa.it/
|zdjyńće = Battipaglia panorama.jpg
|uopis_zdjyńćo = Battipaglia
}}
'''Battipaglia''' – [[mjasto]] a gmin we [[Italijo|Italiji]], we regijůńe [[Kampańijo]], we prowincyji [[prowincyjo Salerno|Salerno]].
[[Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Kampańijo]]
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Kampańijo]]
968evkrx7r91k1inuvr6jf52507jd09
Sulsted
0
89243
391114
2026-11-10T07:00:48Z
Lajsikonik
6
stub
391114
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Sulsted
| mjano_państwa = DNK
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Půłnocno Jutlandyjo]]
| dopeuńač_mjasta = Sulstedu
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 57
|minutN = 09
|sekundN = 43
|szerokość = N
|stopniE = 09
|minutE = 57
|sekundE = 26
|długość = E
| ludźi = 1461
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac =
| gynstość =
| wysokość =
| nr_ker =
| kod_počt = 9381
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Sulsted
|www =
|zdjyńće = 20081016 Sulsted Kirke 01.JPG
|uopis_zdjyńćo = Kośćůł we Sulsted
}}
'''Sulsted''' – [[mjasto]] we [[Dańijo|Dańiji]], we regijůńe [[Půłnocno Jutlandyjo]], we [[gmin Aalborg|gmińe Aalborg]].
[[Kategoryjo:Mjasta Dańiji]]
0hck63oh6g1x36fwpou2620izbtuee1
Ivanovci (osijecko-baranska żupańija)
0
89244
391117
2026-11-10T07:09:08Z
Lajsikonik
6
stub
391117
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|45|37|17|N|18|22|41|E}}
'''Ivanovci''' - [[wjeś]] we [[Chorwacyjo|Chorwacyji]], we [[osijecko-baranska żupańija|osijecko-baranskij żupańiji]], we [[gmin Valpovo|gminu Valpovo]]. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 405 ludźi.
[[Kategoryjo:Wśe Chorwacyji]]
h1hk6aj32bkdj0zevsujok7i29slfks
Đakovo
0
89245
391118
2026-11-10T07:15:04Z
Lajsikonik
6
stub
391118
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Đakovo
| mjano_państwa = HRV
| jednostka_adm = żupańja
| mjano_jednostki_adm = [[Osijecko-baranska żupańja]]
| dopeuńač_mjasta = Đakova
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Marin Mandarić]]
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 45
|minutN = 19
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 18
|minutE = 25
|sekundE = 00
|długość = E
| ludźi = 23 577
| rok = 2021
| aglomeracyja =
| plac = 169,2
| gynstość = 433
| wysokość =
| nr_ker = 31
| kod_počt = 31400
| tablica_rej = DJ
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Đakovo
|www = http://www.djakovo.hr/
|zdjyńće = Dakovo (19677163348).jpg
|uopis_zdjyńćo = Đakovo
}}
'''Đakovo''' – [[mjasto]] we [[Chorwacyjo|Chorwacyji]], we [[osijecko-baranska żupańja|osijecko-baranskij żupańji]].
[[Kategoryjo:Mjasta Chorwacyji]]
4dljm14seed2ty27q83ahrp8oxohwb5
Abbeyfeale
0
89246
391119
2026-11-10T07:23:54Z
Lajsikonik
6
stub
391119
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Abbeyfeale
| mjano_państwa = IRL
| jednostka_adm = hrabstwo
| mjano_jednostki_adm = [[Limerick (hrabstwo)|Limerick]]
| dopeuńač_mjasta = Abbeyfeale
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 52
|minutN = 23
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 09
|minutE = 17
|sekundE = 00
|długość = W
| ludźi = 2206
| rok = 2022
| aglomeracyja =
| plac =
| gynstość =
| wysokość = 75
| nr_ker = 68
| kod_počt = V94
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Abbeyfeale
|www =
|zdjyńće = Main Street, Abbeyfeale, Co. Limerick - geograph.org.uk - 373708.jpg
|uopis_zdjyńćo = Abbeyfeale
}}
'''Abbeyfeale''' ([[irlandzko godka|irl]]. ''Mainistir na Féile'') – [[mjasto]] we [[Irlandyjo|Irlandyji]], we prowincyji [[MUnster]], we hrabstwje [[Limerick (hrabstwo)|Limerick]].
[[Kategoryjo:Mjasta Irlandyji]]
7v8h62xr4eg7lbqbauqgcbir27329su
Tralee
0
89247
391120
2026-11-10T07:30:10Z
Lajsikonik
6
stub
391120
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Tralee
| mjano_państwa = IRL
| jednostka_adm = hrabstwo
| mjano_jednostki_adm = [[Kerry]]
| dopeuńač_mjasta = Tralee
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Tralee COA.svg
|stopniN = 52
|minutN = 16
|sekundN = 03
|szerokość = N
|stopniE = 09
|minutE = 41
|sekundE = 46
|długość = W
| ludźi = 26 079
| rok = 2022
| aglomeracyja =
| plac =
| gynstość = 739,2
| wysokość = 37
| nr_ker = 66
| kod_počt = V92
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Tralee
|www = https://tralee.ie/
|zdjyńće = Buildings at The Mall, Tralee, 2021-06-20.jpg
|uopis_zdjyńćo = Tralee
}}
'''Tralee''' ([[irlandzko godka|irl]]. ''Trá Lí'') – [[mjasto]] we [[Irlandyjo|Irlandyji]], we prowincyji [[MUnster]], stolica hrabstwa [[Kerry]].
[[Kategoryjo:Mjasta Irlandyji]]
ilqfdo1ocgety4zkecfdf7lm73z87xt
Portaferry
0
89248
391122
2026-11-10T07:35:05Z
Lajsikonik
6
stub
391122
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|54|22|51|N|05|32|55|W}}
'''Portaferry''' - [[wjeś]] we [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgij Brytańiji]], we [[Půłnocno Irlandyjo|Půłnocnyj Irlandyji]], we [[Down (hrabstwo)|hrabstwje Down]]. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 2372 ludźi.
[[Kategoryjo:Wśe Půłnocnyj Irlandyji]]
njuseggq5l6cvs290vcwf760raopbap
Půłnocno Irlandyjo
0
89249
391123
2026-11-10T07:53:29Z
Lajsikonik
6
stub
391123
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infoszachtla
|ôryginalne miano=Northern Ireland<br>
Tuaisceart Éireann
|ślōnske miano=Půłnocno Irlandyjo
|fana_ôbrŏzek
|wapyn_ôbrŏzek=
|miano dopołniŏcz=Půłnocnyj Irlandyji
|motto=Quis separabit?
|motto_gŏdka=[[angelsko godka|angelsko]]
|motto_ślōnski=Fto nos potajluje?
|hymn=[[Londonderry Air|{{J|en|Londonderry Air}}]] <small>(ńyoficjalńy)</small>
|hymn_miano_ślōnski=Luft Londonderry
|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek=Uk map northern ireland.png
|państwo=[[Wjelgo Brytańijo]]
|ôficjalnŏ_gŏdka=[[irlandzsko godka]], [[angelsko godka]] (de facto)
|stolica=[[Belfast]]
|polityczny_systym=parlamyntarno můnarchijo
|zorta_państwa=krej zwjůnzkowy Wielgij Brytanije
|gowa_państwa=[[Karol III. (krōl Zjednoczůnego Krůlestwa)|Karol III]]
|gowa_państwa_ôpis=[[Brytyjscy władcy|krůl]]
|szef_rzōndu_ôpis=pjyrszy minister
|szef_rzōndu=[[Michelle O’Neill]] (2026)
|wiyrchnia=14 330
|ludność_rok=2025
|ludność=1 928 446
|tyngość=142
|waluta_miano=1 [[funt szterling]] = 100 [[pens|pensōw]]
|waluta_symbol=£, GBP}}
'''Půłnocno Irlandyjo''' ([[angelsko godka|ang]]. ''Northern Ireland'', [[irlandzko godka|irl]]. ''Tuaisceart Éireann'') - jedyn ze sztyrych krejůw [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgij Brytańiji]], rozlygowany we půłnocnyj tajli wyspy [[Irlandyjo (wyspa)|Irlandyjo]]. Stolicům Půłnocnyj Irlandyji je [[Belfast]].
Utworzůno we 1921 roku ze sześću hrabstw prowincyji [[Ulster]], kery ńy wlozły we skłod ńypodlygłej [[Irlandyjo|Irlandyji]] nale zostoły przi Wjelgij Brytańiji. Je sam durś chaja mjyndzy [[Irlandczyki|Irlandczykami]], kere sům nojczynśćij katolikůma a [[Ynglyndry|Ynglyndrami]], kere sům protestantůma.
[[Kategoryjo:Půłnocno Irlandyjo|!]]
ggikdroyw24b7sk48lswi2rhuzv9e8a
Kategoryjo:Půłnocno Irlandyjo
14
89250
391124
2026-11-10T07:54:37Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Wjelgo Brytańijo]]"
391124
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Wjelgo Brytańijo]]
tq7u4v3w03lht81lxrqm8w31pympk4w
Kategoryjo:Geografijo Půłnocnyj Irlandyji
14
89251
391127
2026-11-10T07:57:12Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Geografijo Wjelgij Brytańiji|Půłnocno Irlandyjo]] [[Kategoryjo:Půłnocno Irlandyjo]]"
391127
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Geografijo Wjelgij Brytańiji|Půłnocno Irlandyjo]]
[[Kategoryjo:Půłnocno Irlandyjo]]
2kzy3ico0s4u4gnalk0jr5um2rglh43
Bedonia
0
89252
391131
2026-11-10T08:04:20Z
Lajsikonik
6
stub
391131
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|30|00|N|09|38|00|E}}
'''Bedonia''' - [[gmin]] we [[Italijo|Italiji]], we regijůńe [[Emilijo-Růmańijo]], we [[prowincyjo Parma|prowincyji Parma]]. Mo 169,56 km² wjyrchu a podug danych ze 2026 roku půmjyszkowało sam 3117 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Emilijo-Růmańijo]]
97ynt0x5xfou7vog0i5gd8f5gkmec0y
Kaišiadorys
0
89253
391132
2026-11-10T08:12:48Z
Lajsikonik
6
stub
391132
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Kaišiadorys
| mjano_państwa = LTU
| jednostka_adm = uokryng
| mjano_jednostki_adm = [[uokryng Kaunas]]
| dopeuńač_mjasta = Kaišiadorysa
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Kaisiadorys COA.gif
| ludźi = 8406
| rok = 2025
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř =
|stopniN = 54
|minutN = 52
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 24
|minutE = 27
|sekundE = 00
|długość = E
| plac = 15,05
| gynstość = 559
| wysokość =
| nr_ker =
| kod_počt = LT-56001
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| www = https://kaisiadorys.lt/
| galeryjo_commons = Category:Kaišiadorys
|zdjyńće = The church of Kaišiadorys001.jpg
|uopis_zdjyńćo = Kaišiadorys
}}
'''Kaišiadorys''' ([[polsko godka|pol]]. ''Koszedary'') - [[mjasto]] na [[Litwa|Litwje]], we [[uokryng Kaunas|uokryngu Kaunas]].
[[Kategoryjo:Mjasta Litwy]]
a2zxeun3gmx3qpeti0jg57ladk6pbld
391133
391132
2026-11-10T08:13:26Z
Lajsikonik
6
391133
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Kaišiadorys
| mjano_państwa = LTU
| jednostka_adm = uokryng
| mjano_jednostki_adm = [[uokryng Kaunas]]
| dopeuńač_mjasta = Kaišiadorys
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Kaisiadorys COA.gif
| ludźi = 8406
| rok = 2025
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř =
|stopniN = 54
|minutN = 52
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 24
|minutE = 27
|sekundE = 00
|długość = E
| plac = 15,05
| gynstość = 559
| wysokość =
| nr_ker =
| kod_počt = LT-56001
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| www = https://kaisiadorys.lt/
| galeryjo_commons = Category:Kaišiadorys
|zdjyńće = The church of Kaišiadorys001.jpg
|uopis_zdjyńćo = Kaišiadorys
}}
'''Kaišiadorys''' ([[polsko godka|pol]]. ''Koszedary'') - [[mjasto]] na [[Litwa|Litwje]], we [[uokryng Kaunas|uokryngu Kaunas]].
[[Kategoryjo:Mjasta Litwy]]
fvqvxa18886m9wktzyj8ffos60p78lx
Užgirėlis
0
89254
391134
2026-11-10T08:16:41Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{Koordynaty|54|42|07|N|24|08|46|E}} '''Užgirėlis''' - [[wjeś]] na [[Litwa|Litwje]], we [[uokryng Panevėžys|uokryngu Panevėžys]], we [[rejůn Kaunas|rejůńe Kaunas]]. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 54 ludźi. [[Kategoryjo:Wśe Litwy]]"
391134
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|54|42|07|N|24|08|46|E}}
'''Užgirėlis''' - [[wjeś]] na [[Litwa|Litwje]], we [[uokryng Panevėžys|uokryngu Panevėžys]], we [[rejůn Kaunas|rejůńe Kaunas]]. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 54 ludźi.
[[Kategoryjo:Wśe Litwy]]
req9lj827gvreozv2nbn8ec8ungynmn
Tarma
0
89255
391135
2026-11-10T09:14:40Z
Lajsikonik
6
stub
391135
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Tarma
| mjano_państwa = PER
| jednostka_adm = Regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Regijůn Junín|Junín]]
| dopeuńač_mjasta = Tarmy
| fana_mjasta = Plik:Bandera de Yungay.svg
| herb_mjasta = Plik:Flag of Tarma.svg
| ludźi = 109 333
| aglomeracyja =
| rok = 2020
|stopniN = 11
|minutN = 25
|sekundN = 00
|szerokość = S
|stopniE = 75
|minutE = 41
|sekundE = 00
|długość = W
| plac = 226,9
| gynstość = 238,33
| wysokość = 3050
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| www = http://www.munitarma.gob.pe/
| galeryjo_commons = Category:Tarma
|zdjyńće = Tarmaperu1.JPG
|uopis_zdjyńćo = Tarma
}}
'''Tarma''' - [[mjasto]] we [[Peru]], we regijůńe [[Regijůn Junín|Junín]], śedźiba [[prowincyjo Tarma|prowincyji Tarma]] a [[dystrykt Tarma|dystryktu Tarma]].
[[Kategoryjo:Mjasta Peru]]
9hrtj3vk7i0l4kw0cjf7jy2o2caytac
391136
391135
2026-11-10T09:15:11Z
Lajsikonik
6
391136
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Tarma
| mjano_państwa = PER
| jednostka_adm = Regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Regijůn Junín|Junín]]
| dopeuńač_mjasta = Tarmy
| fana_mjasta = Plik:Flag of Tarma.svg
| herb_mjasta = Plik:Escudo De Tarma.svg
| ludźi = 109 333
| aglomeracyja =
| rok = 2020
|stopniN = 11
|minutN = 25
|sekundN = 00
|szerokość = S
|stopniE = 75
|minutE = 41
|sekundE = 00
|długość = W
| plac = 226,9
| gynstość = 238,33
| wysokość = 3050
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| www = http://www.munitarma.gob.pe/
| galeryjo_commons = Category:Tarma
|zdjyńće = Tarmaperu1.JPG
|uopis_zdjyńćo = Tarma
}}
'''Tarma''' - [[mjasto]] we [[Peru]], we regijůńe [[Regijůn Junín|Junín]], śedźiba [[prowincyjo Tarma|prowincyji Tarma]] a [[dystrykt Tarma|dystryktu Tarma]].
[[Kategoryjo:Mjasta Peru]]
0rg6mud50gskathyeru2cki508ik7ky
Carbondale (Illinois)
0
89256
391137
2026-11-10T10:17:36Z
Lajsikonik
6
stub
391137
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Carbondale
| mjano_państwa = USA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Illinois]]
| dopeuńač_mjasta = Carbondale
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 37
|minutN = 43
|sekundN = 20
|szerokość = N
|stopniE = 89
|minutE = 14
|sekundE = 30
|długość = W
| ludźi = 21 857
| rok = 2020
| aglomeracyja =
| plac = 46,25
| gynstość = 484,36
| wysokość = 137
| nr_ker = 618
| kod_počt = 62901, 62902, 62903
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Carbondale,_Illinois
|www = http://www.explorecarbondale.com/
|zdjyńće = Carbondale.JPG
|uopis_zdjyńćo = Carbondale
}}
'''Carbondale''' – [[mjasto]] we [[USA]], we sztaće [[Illinois]], we [[Hrabstwo Jackson (Illinois)|hrabstwje Jackson]].
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Illinois]]
j0vrb756qdn1lr4irtia5nwj4psuzvk
Cuzco
0
89257
391140
2026-11-10T10:33:15Z
Lajsikonik
6
stub
391140
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Cuzco
| mjano_państwa = PER
| jednostka_adm = Regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Regijůn Cuzco|Cuzco]]
| dopeuńač_mjasta = Cuzco
| fana_mjasta = Plik:Flag of Cusco (2021).svg
| herb_mjasta = Plik:Cusco Emblem.svg
| ludźi = 437 538
| aglomeracyja =
| rok = 2017
|stopniN = 13
|minutN = 31
|sekundN = 01
|szerokość = S
|stopniE = 71
|minutE = 58
|sekundE = 43
|długość = W
| plac = 385,1
| gynstość = 1136,16
| wysokość = 3400
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|BOL}} [[La Paz]]<br>
{{Fana|PHL}} [[Baguio]]<br>
{{Fana|UZB}} [[Samarkanda]]<br>
{{Fana|MEX}} [[Meksyk (mjasto)|Meksyk]]<br>
{{Fana|JPN}} [[Kioto]]<br>
{{Fana|POL}} [[Kraków]]<br>
{{Fana|USA}} [[Jersey City]]<br>
{{Fana|PER}} [[Lima]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Chartres]]<br>
{{Fana|PRK}} [[Kaesŏng]]<br>
{{Fana|GRC}} [[Atyny]]<br>
{{Fana|RUS}} [[Moskwa]]<br>
{{Fana|USA}} [[Santa Barbara (Kaliforńijo)|Santa Barbara]]<br>
{{Fana|CUB}} [[Hawana]]<br>
{{Fana|PSE}} [[Betlejym]]<br>
{{Fana|ISR}} [[Jerozolima]]<br>
{{Fana|HND}} [[Copán]]<br>
{{Fana|CHN}} [[Xi’an]]<br>
{{Fana|BOL}} [[Potosí]]<br>
{{Fana|ECU}} [[Cuenca (Ekwadůr)|Cuenca]]<br>
{{Fana|BRA}} [[Rio de Janeiro]]<br>
{{Flaga|USA}} [[Madison]]
| mapa =
| www =
| galeryjo_commons = Cusco
|zdjyńće = Cusco, Sacsayhuamán - panoramio.jpg
|uopis_zdjyńćo = Cuzco
}}
'''Cuzco''' ([[szpańelsko godka|szp]]. ''Cusco'') - [[mjasto]] we [[Peru]], stolica [[Regijůn Cuzco|regijůnu Cuzco]] a [[prowincyjo Cuzco|prowincyji Cuzco]]. Uostrzodek industryje.
[[Kategoryjo:Mjasta Peru]]
taef8v57k9op81c2px0fhwapdmwsy2d
391141
391140
2026-11-10T10:33:35Z
Lajsikonik
6
391141
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Cuzco
| mjano_państwa = PER
| jednostka_adm = Regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Regijůn Cuzco|Cuzco]]
| dopeuńač_mjasta = Cuzco
| fana_mjasta = Plik:Flag of Cusco (2021).svg
| herb_mjasta = Plik:Cusco Emblem.svg
| ludźi = 437 538
| aglomeracyja =
| rok = 2017
|stopniN = 13
|minutN = 31
|sekundN = 01
|szerokość = S
|stopniE = 71
|minutE = 58
|sekundE = 43
|długość = W
| plac = 385,1
| gynstość = 1136,16
| wysokość = 3400
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|BOL}} [[La Paz]]<br>
{{Fana|PHL}} [[Baguio]]<br>
{{Fana|UZB}} [[Samarkanda]]<br>
{{Fana|MEX}} [[Meksyk (mjasto)|Meksyk]]<br>
{{Fana|JPN}} [[Kioto]]<br>
{{Fana|POL}} [[Kraków]]<br>
{{Fana|USA}} [[Jersey City]]<br>
{{Fana|PER}} [[Lima]]<br>
{{Fana|FRA}} [[Chartres]]<br>
{{Fana|PRK}} [[Kaesŏng]]<br>
{{Fana|GRC}} [[Atyny]]<br>
{{Fana|RUS}} [[Moskwa]]<br>
{{Fana|USA}} [[Santa Barbara (Kaliforńijo)|Santa Barbara]]<br>
{{Fana|CUB}} [[Hawana]]<br>
{{Fana|PSE}} [[Betlejym]]<br>
{{Fana|ISR}} [[Jerozolima]]<br>
{{Fana|HND}} [[Copán]]<br>
{{Fana|CHN}} [[Xi’an]]<br>
{{Fana|BOL}} [[Potosí]]<br>
{{Fana|ECU}} [[Cuenca (Ekwadůr)|Cuenca]]<br>
{{Fana|BRA}} [[Rio de Janeiro]]<br>
{{Fana|USA}} [[Madison]]
| mapa =
| www =
| galeryjo_commons = Cusco
|zdjyńće = Cusco, Sacsayhuamán - panoramio.jpg
|uopis_zdjyńćo = Cuzco
}}
'''Cuzco''' ([[szpańelsko godka|szp]]. ''Cusco'') - [[mjasto]] we [[Peru]], stolica [[Regijůn Cuzco|regijůnu Cuzco]] a [[prowincyjo Cuzco|prowincyji Cuzco]]. Uostrzodek industryje.
[[Kategoryjo:Mjasta Peru]]
g03xbedgifw7zj69uvh851u780o5ckh
Cusco
0
89258
391142
2026-11-10T10:36:55Z
Lajsikonik
6
Przekerowanie do [[Cuzco]]
391142
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Cuzco]]
loozui9c9syuotoo3qb802orp8wrp5f