Ing-su-In-tu-yang a lala’

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ing-su-In-tu-yang a lala’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12901</id>
    <revision>
      <id>141069</id>
      <parentid>140838</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T02:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <origin>141069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5134" sha1="t04ewpc9tnau1nd52iervxzm3diuuwg" xml:space="preserve">== kakiliman ==
'''Ing-su-In-tu-yang a [[lala'|lala’]] 英屬印度洋領地'''

Ingsu-In-tu-yang alala’ “[[kamu]] nu Ing, British Indian Ocean Territory, misaapuyu’ tu sulit BIOT” nu Ing-kuw i In-tu-yangay bayu’ a lala’, pasu Ca-ke-s kasasubalan 2300 ku [[tabakiay]] [[adidi'ay|adidi’ay]] u [[caledes]]ay a sumalan. [[pulung]] nu lala’ pakala tu 60 pin-hang-kung-li.

'''英屬印度洋領地'''（英語：British Indian Ocean Territory，縮寫：'''BIOT'''）是英國在印度洋的海外領土，包含查哥斯群島的2300個大大小小的熱帶島嶼，總土地面積約60平方公里。

== [[nilaculan]] ==

== '''[[likisi]] 歷史''' ==
Ca-ke-s a kasasubalan u nu Pu-taw-ya nu mitahaway ci Wa-s-ke·Ta-cya-ma i sabaw enem se-ci maazih. i sabaw walu se-ci, Hwa-kuw situngusay tuyni a subalan, aca mala tungusay tu nu Mu-li-si-s a lala’. uyzasa i1810 a mihcaan debungan tu nu Ing-kuw ku Mu-li-si-s, hwa-kuw i 1814 a mihcaan pipatatelekan nu Pa-li alesan tu ku sakaku tu Mu-li-si-s. 

查哥斯群島是由葡萄牙探險家瓦斯科·達伽馬於十六世紀初發現。在十八世紀，法國聲稱擁有該島的主權，並且併為模里西斯的屬地。然而在1810年，英國佔領了模里西斯，法國在1814年巴黎和約中放棄了模里西斯的主權。

i sabaw siwa se-ci tu sazikuzay, malukay a tademaw malimad tuyni a subalan, i Ti-ya-ka-cya-si-ya-sulal a mueneng atu paluma tu sanasay, amilungad tu pipalumaan tu sanasay, misanga’ tu maacakay a sanasay.

在十九世紀末，農業工人遷往這些島中，在迪亞哥加西亞島居住及種植椰樹，並開發椰樹種植園，以生產椰乾。

1965 a mihcaan, Ing-kuw teked sa mikelit tu Ca-ke-s a kasasubal makay Mu-lu-si-s. lecad a mihca tu 11 a bulad 8 a demiad, u tatenga’ay tu nu Ing-kuw a lala’ ku Ca-ke-s-kasasubal atu Say-si-alay a A-al-ta-pu-la u mataliyukay nu ba’tu a lala’, Ba-kuw-al kasasubal, Te-luw-sen-subal a nisakaput nu Ing-su-In-tu-yang a lala’.

1965年，英國私自將查哥斯群島從模里西斯分割出來。同年11月8日，英國正式將查哥斯群島和塞席爾的阿爾達布拉環礁、法夸爾群島、德羅什島組成英屬印度洋領地。

huing nu kanata atu zuma mutesekay a hulic nu kanatal patahkal tuyni  mikelitay tu misamsamay, zayhan kulic nu kanatal caay pisulul tu caaynay kapisateked amikelit tu kanatal. Mu-li-si-s a cenbu salikab sa tuyni nikelitan. 1966 a mihcaan, Ing-kuw a cen-bu micakay tu yaanay nu tekeday a nipalumaan tu sanasay, namahiza edeben tu, bahbah hatu ku tademaw nu muenengay tuyni a subal.

國際法院及一些國際法律專家指出這個分割是非法的，因爲國際法並不允許在未獨立前便將國家分割。模里西斯官方亦一直批評此次分割。1966年，英國政府收購了原本屬於私營的椰樹種植園，然後將之關閉，並將該島的人民驅逐。

i 1971 a mihcaan, Amilikaa tu Ing-kuw matatelek pangangan, pabeli tu Amilika tuynian a subal tu nipatizeng tu aenengan nu hitay. i 1976 a mihca 6 a bulad 23 a demiad, uyza u pisateked nu Say-si-al, u Ing-kuw Ya-ta-puw-la, ba-kuw-al kasubal atu Te-luw-sen patikuen tu Say-su-al. namahiza, Ing-su-In-tu-yang a lala’ uyza tu u Ca-ke-s kasasubal angangan 6 ku nisakaputay a subal.

== hekal a lala’ 地理 ==
Ing-su-In-tu-yang a lala’ pasu Ca-ke-s kasasubal katukuh 2300 ku subal kayadah. satabakuay a subal u Ti-ya-ke-cya-si-ya a subal, 60 pin-bang-kung-li ku hekal. masaenal ku subal nu Ti-ya-ke-cya-si-ya, caledes masemet, palalecad tu talakaw caay palakui’ tu 2 mi.

英屬印度洋領地包含了查哥斯群島為數達2300個的島嶼，最大的島是迪亞哥加西亞島，面積為60平方公里。迪亞哥加西亞島地勢平坦，炎熱潮濕，平均海拔不超過2米。

subalay izaw ku nipatineng tu kayngung atu izaw ku 3 kung-li ku pibahelan nu hikuki a zazan. tizaay hatu u subal angangan a saculil u batikal. kanahatu Ti-ya-ke-cya-si-ya a subal izaw ku tabakiay minatu a hitay, nika zumaay a subal inayi’ ku zuma anipatizeng tu minatu. tizaay tungus u caledesay ku demiad, caledes masemet, halemhem ku bali.

島上有海軍基地及一個有3公里長跑道的機場。當地大部份島嶼的主要交通工具為單車。雖然迪亞哥加西亞島上擁有大型的軍港，但其他的島嶼卻沒有任何港埠設施。當地屬熱帶氣候，炎熱潮濕，有信風。

== keyzay 經濟 ==
Ing-su-In-tu-yang a lala’ay a kezay masanad i Ingn-kuw atu Amilika nipatizengan tu sakawawan nu hitay u nu Ti-ya-ke-cya-si-ya a subalan. pakala tu 2,000 ku tizaay a Yincumin i Ing-kuw atu Amilika ayaw nu patizeng tu pisebengan nu hitay mapaliyas patayzaen i Mu-li-si-s.

英屬印度洋領地的經濟活動都集中在有英國和美國軍事防衛設施的迪亞哥加西亞島上。大約2,000名當地原住民在英國和美國在設立軍事防衛設施之前被命令撤離至模里西斯。

== malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan ==

* 中文維基百科 : '''英屬印度洋領地'''
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E8%8B%B1%E5%B1%9E%E5%8D%B0%E5%BA%A6
[[kakuniza:Sabak Tutuy]]</text>
      <sha1>t04ewpc9tnau1nd52iervxzm3diuuwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mayun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12909</id>
    <revision>
      <id>141068</id>
      <parentid>140945</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T02:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <origin>141068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6007" sha1="2dr0gshwbvu2poxx60rc2z3l9td74h5" xml:space="preserve">== kakiliman ==
'''Mayun 馬雲'''

Mayun “1964 a mihca 9 a [[bulad]] 10 a [[demiad]], u malalukay, kika nu tuas Ce-cyang-sen-cow, lecuh i Ce-cyang-hang-cow, misiwbayay nu Cuw-kuw-talu, uyaanay ali-papa sakaput a tawki cusi, u [[saayaway]] nu [[misanga'|misanga’]]ay tu ali-papa, taw-paw-wang, cebu-paw “puduh sakaput”, midiput tu tahal a sye-huy ta-cung-hwa li-s a cu-si, ci Huwa-u a salikaka [[miedap|miedapay]] tu kawki. 2020 a demiad a bulad zikuz, u cin-lung tu ku mikuwanay caaay patinek tu [[binawlan]].
[[tangan:Enabling eCommerce- Small Enterprises, Global Players (39008130265).jpg|縮圖| Mayun'''馬雲''']]
'''馬雲'''（1964年9月10日—），字天行，祖籍浙江嵊州，生於浙江杭州，中國大陸企業家，原阿里巴巴集團董事局主席，阿里巴巴、淘寶網、支付寶（螞蟻集團）的創始人，大自然保護協會大中華理事會名譽主席，華誼兄弟副董事長。2020年10月後，由於金融監管問題轉趨低調。

== nilaculan ==
'''nikauzip 生平'''

kika nu tuas ni Mayun i Ce-cyang kuwan sen-cutukay “uyaan a sen a saku

wan” Kulay a niyazu’, zikuz malimad tayza i hang-cuw ku babalaki niza. adidi’ henay i Hang-cuw micudad cung-pey micudad tu adidi’ay a cacudadan tu ninings “ayzaay a cang-suw-cya nu adidi’ a cacudadan”.

馬雲祖籍浙江省嵊州市（原嵊縣）谷來鎮，後父母移居杭州。幼年時就讀於杭州市中北二小學（現長壽橋小學）。

後在杭州市天水中學短期就讀。1982年，馬雲高中畢業後，參加第一次高考，數學考了9分。1983年，第二次參加高考，還是落榜，數學考了19分。因此經過父親拜託，開始替山海經、東海、江南三家雜誌社踩三輪車送書，白天上班，晚上上夜校。1984年，第三次參加高考，

'''pipatizengan tu kawaw 創業旅程'''

1994 a mihcaan, u saayaway ni Mayun mitiyung tu kawaw nu misiwbayay, nisuped tu kalisiw 3,000 ku kalisiw nu Taluay mipatizang tu hay-puw pabelinan. Saayaway a bulad, 700 ku micumuday a kalisiw, nika u picaliw tu luma’ katukuh 1,500 ku kalisiw. u mikitaduay tu kamu nu taw malaliyun tu adidi’ay a tuud, makay Kwang-cuw, I-u pacumud pacakay tu tuud, malaheci mapahabay ku pabelinan, misakaput henay tu nu Hng-cuw nu saayaway a kamu nu Amilika.

1994年，馬雲初次接觸商業活動，集資3,000人民幣創辦海博翻譯社。第一個月，收入人民幣700元，但房租高達人民幣1,500元。他於是利用外語轉手小商品交易的方式，從廣州、義烏等地進貨出售，成功養活了翻譯社，還組織了杭州第一個英語角。

'''Alipapa a mihcaan''' '''阿里巴巴時期'''

1999 ci Mayun tatenga’ay tu miales tu kungmuing a kawaw, patizeng tu Alipapa wangcan, miking sapicukaymas tu tyen-ce-sang-u, sangaleb u B2B a kawawan. 2003 a mihcaan sakaliyuhan patizeng tu taw-paw a wangle, 2004 a mihcaan patizeng tu tekeday a sakatulu a wanglu pasata pasatay tu paw, imahini u saayaway i ciba nu Cung-kuw, imahin, Alipapa sa u saayaway nu i kitakit B2B a wangcan.

1999年，馬雲正式辭去公職，創辦阿里巴巴網站，開拓電子商務應用，尤其是B2B業務。2003年秘密成立淘寶網，2004年創立獨立的第三方電子支付平台支付寶，兩者目前在中國市場都處於領先地位，同時，阿里巴巴是全球領先的B2B網站。

2006 a mihcaan ci Mayun mala u sakatusa nu yangh-s “makademecay nu Cuwng-kuw” mitengaway, micukaymas henay tu yahu atu Aliapa nu Cung-kuw makademecay nu Cuwng-kuw” pawapen tu wangcan ku cen-bu. 2013 a muhca 5 a bulad 10 a demiad, i Taw-paw tu cacay a bataan a mihcaan tu kalimulakan tu sandeb musakamu, miales tu mikeliday nu Alipapa ci Mayun “CEO” a kawaw, uyza ci Lu-caw-si ku mikutayay.

2006年馬雲成為央視二套《贏在中國》評委，還用中國雅虎和阿里巴巴為《贏在中國》官方網站提供平台。2013年5月10日，在淘寶十周年晚會上宣布，馬雲卸任阿里巴巴集團執行長（CEO）一職，由陸兆禧接任。

2018 a mihca 6 a bulad, mizizaw Ma-lay-si-ya ci Mayun, atu ayzaay a cungtung nu Ma-lay-si-ya ci Ma-ha-ti·Mu-hanmuy-tew masasukazihn hinisa ciniza tu itawyaay a uzip “1997 a mihcaan” maazih ci Ma-ha-ti patahkal sinsinbungan tu saliningay anizateng zikuz, kya amalekal, sazikuzay patizeng tu sakaput ci Alipapa.

2018年6月，馬雲訪問馬來西亞，與時任馬來西亞首相馬哈地·穆罕默德會面；他表示自己當年（1997年）正是看到馬哈迪提出多媒體超級走廊的想法後，才受到啟發，最終創立阿里巴巴集團。

'''sakaput nu puduh ku uzip 投身螞蟻集團'''

2018 a mihca 8 a bulad 29 a demiad, patahkalay “Cuwng-kuw sin-si nalimaan a kusi situngusa a tademaw a nisumadan, uyza ci Mayun sumaden pala ci Ya-u-cin, 2019 a mihca 9 a bulad 10 a demiad, ci Mayun i 55 ku mihcaan niza musakamu acaay tu kalasakaput a tung-se-cang cusi “tung-se-cang”, sibalucu’ay miedapiy painiay a kawawan, pasubana’ atu maluk, katukuh itawya ci Cang-yung ku malacusiay, 

2018年8月29日，支付寶（中國）信息技術有限公司法人代表發生變更，由馬雲變更為葉郁青；2019年9月10日，馬雲在其55歲生日上宣布將不再擔任集團董事局主席（董事長），投身公益事業、教育與農業，屆時由張勇接任主席，

2020 a mihca 10 a bulad 1 demiad, miales tu ci Alipapa tu tungsecang, sibalucu’ tu baluhay a kawaw, zikuz kasilibungan tayza i Ow-cow mana’nel, malingatu makakadum tu He-lan migingkiw tu sakaluk.

2020年10月1日，馬雲卸任阿里巴巴集團董事，打算專注新事業，之後疫情期間前往歐洲定居，並與荷蘭作物研究方面展開合作。

== malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan ==

* 中文維基百科 : '''馬雲'''
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E9%A9%AC%E4%BA%91#/media/File:Enabling_eCommerce-_Small_Enterprises,_Global_Players_(39008130265)_(cropped).jpg
[[kakuniza:Sabak Tutuy]]</text>
      <sha1>2dr0gshwbvu2poxx60rc2z3l9td74h5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>sumanahay hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12922</id>
    <revision>
      <id>141070</id>
      <timestamp>2026-07-15T02:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;== '''kakiliman''' ==  === [[sumanahay]] hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan 紅旗-9中遠程防空導彈 === sumanahay hata-9 “HQ-9” u nu Cug-ku hang-tyen-ke sakaput nisanga’an a yen-ce-bang-kung-taw-tan, u [[midiputay]] tu kaygung atu hekalay a hitay kapulungan ku bang-kung taw-tan, nu kaygungay pangangan han “hay-hung-ci-9”, pacakay i nu tawan u “FD-2000” “FD” u bang-tun” tusa a cudad a nipagiha tu saayaway a cudad” panukasay pa…&quot;</comment>
      <origin>141070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="801" sha1="nsp934yxepezokeen8wgjldedcgoz7l" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==

=== [[sumanahay]] hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan 紅旗-9中遠程防空導彈 ===
sumanahay hata-9 “HQ-9” u nu Cug-ku hang-tyen-ke sakaput nisanga’an a yen-ce-bang-kung-taw-tan, u [[midiputay]] tu kaygung atu hekalay a hitay kapulungan ku bang-kung taw-tan, nu kaygungay pangangan han “hay-hung-ci-9”, pacakay i nu tawan u “FD-2000” “FD” u bang-tun” tusa a cudad a nipagiha tu saayaway a cudad” panukasay padil a taw-tan uyaay a ngangan FT-2000” han.

'''紅旗-9'''（HQ-9）是由中國航天科工集團研製的遠程防空導彈系統，是一種兼顧海/陸軍通用的防空導彈，海軍版稱為「海紅旗-9」，外銷版為「FD-2000」（「FD」為「防盾」二字的拼音首字母），反輻射導彈版本為「FT-2000」。</text>
      <sha1>nsp934yxepezokeen8wgjldedcgoz7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141071</id>
      <parentid>141070</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T02:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <origin>141071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="825" sha1="ooytu7pfs7kj1tl0pel3ikc6ylft71y" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==

=== [[sumanahay]] hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan 紅旗-9中遠程防空導彈 ===
sumanahay hata-9 “HQ-9” u nu Cug-ku hang-tyen-ke sakaput nisanga’an a yen-ce-bang-kung-taw-tan, u [[midiputay]] tu kaygung atu hekalay a hitay kapulungan ku bang-kung taw-tan, nu kaygungay pangangan han “hay-hung-ci-9”, pacakay i nu tawan u “FD-2000” “FD” u bang-tun” tusa a cudad a nipagiha tu saayaway a cudad” panukasay padil a taw-tan uyaay a ngangan FT-2000” han.

'''紅旗-9'''（HQ-9）是由中國航天科工集團研製的遠程防空導彈系統，是一種兼顧海/陸軍通用的防空導彈，海軍版稱為「海紅旗-9」，外銷版為「FD-2000」（「FD」為「防盾」二字的拼音首字母），反輻射導彈版本為「FT-2000」。
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>ooytu7pfs7kj1tl0pel3ikc6ylft71y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141072</id>
      <parentid>141071</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T02:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <origin>141072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1469" sha1="jn588akycxgu58wxkgn405wp4u8pn4d" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==

=== [[sumanahay]] hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan 紅旗-9中遠程防空導彈 ===
sumanahay hata-9 “HQ-9” u nu Cug-ku hang-tyen-ke sakaput nisanga’an a yen-ce-bang-kung-taw-tan, u [[midiputay]] tu kaygung atu hekalay a hitay kapulungan ku bang-kung taw-tan, nu kaygungay pangangan han “hay-hung-ci-9”, pacakay i nu tawan u “FD-2000” “FD” u bang-tun” tusa a cudad a nipagiha tu saayaway a cudad” panukasay padil a taw-tan uyaay a ngangan FT-2000” han.

'''紅旗-9'''（HQ-9）是由中國航天科工集團研製的遠程防空導彈系統，是一種兼顧海/陸軍通用的防空導彈，海軍版稱為「海紅旗-9」，外銷版為「FD-2000」（「FD」為「防盾」二字的拼音首字母），反輻射導彈版本為「FT-2000」。

=== [[likisi]] 歷史 ===
sumanahay hata-9 kiya 1980 a [[mihcaan]] caay kaydah ku nisanga’an [[pabeli]] tu [[hitay]] a mikinsa, pulung ku nipalawpes tu demiad pakala tu 15 a mihcaan. misanga’ tu sumanahay hata-9 u tatangahan a kawaw nu kanatal, pangangan han tu siwa banggu a sakakawawan”, kanahatu nipaketunan pacumud tu S-300PMU1 caay piuwac sibalucu’ palahad tu sumanahay hata-9.

紅旗-9大約在1980年代初開始研製，到1995年少量生產交付部隊實驗，共花了約15年左右時間。研製紅旗-9是國家重點工程，被稱為「九號工程」，即使決定引進S-300PMU1也未間斷紅旗-9發展計劃。
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>jn588akycxgu58wxkgn405wp4u8pn4d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141073</id>
      <parentid>141072</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T02:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi 歷史 */</comment>
      <origin>141073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2147" sha1="9qvqkezgye6lr2s4mlappoeeobcih55" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==

=== [[sumanahay]] hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan 紅旗-9中遠程防空導彈 ===
sumanahay hata-9 “HQ-9” u nu Cug-ku hang-tyen-ke sakaput nisanga’an a yen-ce-bang-kung-taw-tan, u [[midiputay]] tu kaygung atu hekalay a hitay kapulungan ku bang-kung taw-tan, nu kaygungay pangangan han “hay-hung-ci-9”, pacakay i nu tawan u “FD-2000” “FD” u bang-tun” tusa a cudad a nipagiha tu saayaway a cudad” panukasay padil a taw-tan uyaay a ngangan FT-2000” han.

'''紅旗-9'''（HQ-9）是由中國航天科工集團研製的遠程防空導彈系統，是一種兼顧海/陸軍通用的防空導彈，海軍版稱為「海紅旗-9」，外銷版為「FD-2000」（「FD」為「防盾」二字的拼音首字母），反輻射導彈版本為「FT-2000」。

=== [[likisi]] 歷史 ===
sumanahay hata-9 kiya 1980 a [[mihcaan]] caay kaydah ku nisanga’an [[pabeli]] tu [[hitay]] a mikinsa, pulung ku nipalawpes tu demiad pakala tu 15 a mihcaan. misanga’ tu sumanahay hata-9 u tatangahan a kawaw nu kanatal, pangangan han tu siwa banggu a sakakawawan”, kanahatu nipaketunan pacumud tu S-300PMU1 caay piuwac sibalucu’ palahad tu sumanahay hata-9.

紅旗-9大約在1980年代初開始研製，到1995年少量生產交付部隊實驗，共花了約15年左右時間。研製紅旗-9是國家重點工程，被稱為「九號工程」，即使決定引進S-300PMU1也未間斷紅旗-9發展計劃。

kanahatu inayi’ tu ku nu cenbuay ancaay pangki nu cenbu katahkalan a minkiw nu sumanahay hata-9, 1998 a mihcaan Cung- kuw pasa nu tawan paazih tu “FT-2000’ makay lala’ hikukiay a bakudang, mahiniay a naculilan musakamu izaw tu ku sumanahay hata-9 makay lala’ hikukiay a bakudang, kaygung nu Cung-kuw tahkal ku 052c a bakudang, sangaleb macunuh pawacay tu amicukaymas tu sumanahay hata-9,

雖然一直以來並無任何官方或半官方的證據證明紅旗-9存在，1998年中國對外展示了「FT-2000」地空導彈系統，種種跡象表明紅旗-9地空導彈的存在，中國海軍052C型驅逐艦的出現，更加證明了紅旗-9已投入了使用，

[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>9qvqkezgye6lr2s4mlappoeeobcih55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12923</id>
    <revision>
      <id>141074</id>
      <timestamp>2026-07-15T07:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;= tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi = tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi, niawaw：inayay ku telay a tilibi、inayay ku telay, sayaway a ngangan：siyangkang tilibi、kangse, nu siyangkangay a patiyamay a tilibi, i 1965mihcan 7 bulad 26 demiad pangangan tu iyusiyen kusi,nadikudan i 1967mihcan 11bulad 19ddmiad uyda u tiyensetay malingatu pasinbung, nu siyangkang  sayaway apatiyamay a caayay paacaen atiyensetay atu ilala’ay nayay ku telaytiyensetay, pakayd…&quot;</comment>
      <origin>141074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5268" sha1="sgrepjrqfzx2cu462ivbotuklv06apb" xml:space="preserve">= tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi =
tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi, niawaw：inayay ku telay a tilibi、inayay ku telay, sayaway a ngangan：siyangkang tilibi、kangse, nu siyangkangay a patiyamay a tilibi, i 1965mihcan 7 bulad 26 demiad pangangan tu iyusiyen kusi,nadikudan i 1967mihcan 11bulad 19ddmiad uyda u tiyensetay malingatu pasinbung, nu siyangkang  sayaway apatiyamay a caayay paacaen atiyensetay atu ilala’ay nayay ku telaytiyensetay, pakaydai 1967mihca katukuhi 1972mihcan atatukiyan nanu masa cacayay a caayay paacaen a tiyensetay ,sisa u siyangkang a tademaw aniawaw sa 「nayay ku telay」,imahini sa 「kuwansin sewse」u  miadihay matenes mikiayaw  tuway tu duma a siyangkang tiyensetay, pasu nikatabaki nu kusi mademec namin ku duma a tiyensetay,sisa idaw ku 「tatay」a nipangangan。ayda ueneng niyakusi anipatideng i ciyangcin awcuwang sinyen tiyense kuwang powcen,patiyam tu lamaay anebak caayay paacaenay a nayay ku telay a aadihan atilibi, ilabuway a foye cuuy tay tatelungan nipatahkal u awi a kamuku, mincutay tatelungan nipatahkal u amilikay akamu atu putonghuwa a kamuku。mayay ku telay nanu hulamay akenis sasi idaway ku lilid a tiyense kamuku, u tiyenseci ku sasinganganay,pasu misanga siyengkang limcedan atu kitakitay a cong huwa  limcedan a mipiliay tu salungay anikasasetset.

電視廣播有限公司

電視廣播有限公司，通稱：無綫電視、無，前稱：香港電視集團、香港電視廣播簡稱：香港電視、港視，是香港的商營電視台，於1965年7月26日註冊為有限公司，後於1967年11月19日以電視台啟播，是香港首家商營免費電視台和地面無線電視台，從1967年至1972年期間更曾是香港惟一一間免費電視台和地面無線電視台，所以香港人普遍稱之為「無綫」，亦因「慣性收視」導致其收視率長期領先於其他香港電視台，加上公司規模遠大於其他電視台，故有「大台」之稱。現總部設於將軍澳創新園電視廣播城，經營5條免費無線電視頻道，其中翡翠台主要提供粵語節目，明珠台主要提供英語及普通話節目。無綫曾是華人地區深具影響力的電視台，以電視劇聞名，並製作香港小姐和國際中華小姐選美比賽。

= likisi =
tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi nu cacayay a layalyay a tiyensetay sumaden tu idaway ku kuwangpow tilibi、wanglu tilibi、seciyn meyti pintay atu tiyence sangmaw i udip, u kawaw matabu ku yacow、 meycow、owcow、tayangcow。duma akawaw anilalad matabu ku paicelang tu makalabuway akenis nu congko a wanglu inpiyen pintay anika aaedap, atu pacumud tu kalisiw i hawlayu tilibi atu misanga tu iga akusi Imagine Entertaiment apatideng tu mapulungay patiyam a kusi,misabaluhay atu misanga tu tiyenseciy,itidai Amilika atu kitakitay a iciba patahkal.

tiyense kuwang pow iyusiyen kusi a congpu ueneng i siyangkang ciyangcinaw tiyense kuwangpow cen, u congun tiyense cecuw congsin. inayay ku telay a tilibi itidai siyangkang、awmen、congko talu atu Taywan mamin makaala tunu itidaay a sihu tu sapi  kuwangpow a cudad.

歷史

電視廣播有限公司由一個傳統電視台轉型為集廣播電視、網路電視、社群媒體平台及電子商貿於一身，業務覆蓋亞洲、美洲、歐洲、大洋洲。其他業務發展包括加強與中國內地網路影片平台合作，及投資與好萊塢電視及電影製作公司Imagine Entertainment成立聯營公司，開發和製作電視劇，在美國和國際市場發行。
電視廣播有限公司的總部位於香港將軍澳電視廣播城，是一個中文電視製作中心。無綫電視在香港本地、澳門、中國大陸和台灣均獲得當地政府批准廣播。

= kusi ye-u =
u siyangkang nu nayay ku telay a tilibi  a yeu’ congsin, micalap tu mahaminay a nidikec a 62%(makaal tu 26ik kangyen,2007mihcan)。nu siyangkang a tatelungan a lacul namakaydai caayay paacaenay a tiyense pintaw a kuwang kawhuy,sini calapan aca i  icida. nayay ku telay a tilibi amikuwanay hinisa, u iciba nu tilibi nu siyangkang matumestu, a misaicelang mibuhat tu baluhayay a iciba, tu sapicunusaw tu cayay kataneng。

caay kaw caay paacaen a tilibi dada’,  naay ku telay napacakay tu nay ku lalid tu kuwang kaw a kawaw, nika namasumad ku sapisakakawaw nu siyangkang sihu, kyusa tastasen nu kusi, u tilibi atu duma akawaw sasekelsekel satu, adihen i foykangkapo fonhe。aydasa , nayay ku telay a tilibi mikawaw tu dumaay a cuwanmay yeu’ asilaliday a kawaw,, mahida u paacaenay a tilibi、cupan、wangci wanglu,mangalep uyda uyesin timiyencan yen’ .

公司業務

香港是無綫電視業務的重心，佔集團總收益的62%（逾26億港元，2007年）。而香港的主要收入則來自免費電視頻道的廣告費，佔有一定的市場份額。無綫電視的管理層已表明，香港電視市場漸趨飽和，正積極開拓新市場，以彌補不足。
除了免費電視外，無綫亦一度經營不少非廣播相關的業務，但曾經因為香港政府的政策轉變，導致公司分拆，電視與其他業務分道揚鑣，詳見與非廣播業務的分合。現時，無綫電視亦有經營其他傳媒相關業務，例如收費電視、出版、網際網路，甚至衛星地面站業務。</text>
      <sha1>sgrepjrqfzx2cu462ivbotuklv06apb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141075</id>
      <parentid>141074</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi */</comment>
      <origin>141075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5291" sha1="1sanxmfvogva3khfz5utxoygql8vwvb" xml:space="preserve">= tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi =
tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi, niawaw：inayay ku telay a tilibi、inayay ku telay, sayaway a ngangan：siyangkang tilibi、kangse, nu siyangkangay a patiyamay a tilibi, i 1965mihcan 7 bulad 26 demiad pangangan tu iyusiyen kusi,nadikudan i 1967mihcan 11bulad 19ddmiad uyda u tiyensetay malingatu pasinbung, nu siyangkang  sayaway apatiyamay a caayay paacaen atiyensetay atu ilala’ay nayay ku telaytiyensetay, pakaydai 1967mihca katukuhi 1972mihcan atatukiyan nanu masa cacayay a caayay paacaen a tiyensetay ,sisa u siyangkang a tademaw aniawaw sa 「nayay ku telay」,imahini sa 「kuwansin sewse」u  miadihay matenes mikiayaw  tuway tu duma a siyangkang tiyensetay, pasu nikatabaki nu kusi mademec namin ku duma a tiyensetay,sisa idaw ku 「tatay」a nipangangan。ayda ueneng niyakusi anipatideng i ciyangcin awcuwang sinyen tiyense kuwang powcen,patiyam tu lamaay anebak caayay paacaenay a nayay ku telay a aadihan atilibi, ilabuway a foye cuuy tay tatelungan nipatahkal u awi a kamuku, mincutay tatelungan nipatahkal u amilikay akamu atu putonghuwa a kamuku。mayay ku telay nanu hulamay akenis sasi idaway ku lilid a tiyense kamuku, u tiyenseci ku sasinganganay,pasu misanga siyengkang limcedan atu kitakitay a cong huwa  limcedan a mipiliay tu salungay anikasasetset.

電視廣播有限公司

電視廣播有限公司，通稱：無綫電視、無，前稱：香港電視集團、香港電視廣播簡稱：香港電視、港視，是香港的商營電視台，於1965年7月26日註冊為有限公司，後於1967年11月19日以電視台啟播，是香港首家商營免費電視台和地面無線電視台，從1967年至1972年期間更曾是香港惟一一間免費電視台和地面無線電視台，所以香港人普遍稱之為「無綫」，亦因「慣性收視」導致其收視率長期領先於其他香港電視台，加上公司規模遠大於其他電視台，故有「大台」之稱。現總部設於將軍澳創新園電視廣播城，經營5條免費無線電視頻道，其中翡翠台主要提供粵語節目，明珠台主要提供英語及普通話節目。無綫曾是華人地區深具影響力的電視台，以電視劇聞名，並製作香港小姐和國際中華小姐選美比賽。

= likisi =
tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi nu cacayay a layalyay a tiyensetay sumaden tu idaway ku kuwangpow tilibi、wanglu tilibi、seciyn meyti pintay atu tiyence sangmaw i udip, u kawaw matabu ku yacow、 meycow、owcow、tayangcow。duma akawaw anilalad matabu ku paicelang tu makalabuway akenis nu congko a wanglu inpiyen pintay anika aaedap, atu pacumud tu kalisiw i hawlayu tilibi atu misanga tu iga akusi Imagine Entertaiment apatideng tu mapulungay patiyam a kusi,misabaluhay atu misanga tu tiyenseciy,itidai Amilika atu kitakitay a iciba patahkal.

tiyense kuwang pow iyusiyen kusi a congpu ueneng i siyangkang ciyangcinaw tiyense kuwangpow cen, u congun tiyense cecuw congsin. inayay ku telay a tilibi itidai siyangkang、awmen、congko talu atu Taywan mamin makaala tunu itidaay a sihu tu sapi  kuwangpow a cudad.

歷史

電視廣播有限公司由一個傳統電視台轉型為集廣播電視、網路電視、社群媒體平台及電子商貿於一身，業務覆蓋亞洲、美洲、歐洲、大洋洲。其他業務發展包括加強與中國內地網路影片平台合作，及投資與好萊塢電視及電影製作公司Imagine Entertainment成立聯營公司，開發和製作電視劇，在美國和國際市場發行。
電視廣播有限公司的總部位於香港將軍澳電視廣播城，是一個中文電視製作中心。無綫電視在香港本地、澳門、中國大陸和台灣均獲得當地政府批准廣播。

= kusi ye-u =
u siyangkang nu nayay ku telay a tilibi  a yeu’ congsin, micalap tu mahaminay a nidikec a 62%(makaal tu 26ik kangyen,2007mihcan)。nu siyangkang a tatelungan a lacul namakaydai caayay paacaenay a tiyense pintaw a kuwang kawhuy,sini calapan aca i  icida. nayay ku telay a tilibi amikuwanay hinisa, u iciba nu tilibi nu siyangkang matumestu, a misaicelang mibuhat tu baluhayay a iciba, tu sapicunusaw tu cayay kataneng。

caay kaw caay paacaen a tilibi dada’,  naay ku telay napacakay tu nay ku lalid tu kuwang kaw a kawaw, nika namasumad ku sapisakakawaw nu siyangkang sihu, kyusa tastasen nu kusi, u tilibi atu duma akawaw sasekelsekel satu, adihen i foykangkapo fonhe。aydasa , nayay ku telay a tilibi mikawaw tu dumaay a cuwanmay yeu’ asilaliday a kawaw,, mahida u paacaenay a tilibi、cupan、wangci wanglu,mangalep uyda uyesin timiyencan yen’ .

公司業務

香港是無綫電視業務的重心，佔集團總收益的62%（逾26億港元，2007年）。而香港的主要收入則來自免費電視頻道的廣告費，佔有一定的市場份額。無綫電視的管理層已表明，香港電視市場漸趨飽和，正積極開拓新市場，以彌補不足。
除了免費電視外，無綫亦一度經營不少非廣播相關的業務，但曾經因為香港政府的政策轉變，導致公司分拆，電視與其他業務分道揚鑣，詳見與非廣播業務的分合。現時，無綫電視亦有經營其他傳媒相關業務，例如收費電視、出版、網際網路，甚至衛星地面站業務。
[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>1sanxmfvogva3khfz5utxoygql8vwvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2024 mihcan Kalingku maninel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12924</id>
    <revision>
      <id>141076</id>
      <timestamp>2026-07-15T07:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;= 2024 mihcan Kalingku maninel = 2024 mihcan Kalingku maninel (awawen tu 0403 huwatong taticen、0403 kalingku ninel、0403ninel) kaidawan atuki sa 4bulab 3demiad sananal 7se 58hun 09miyaw, teban nu ninel aeneng i Taywan huwa liyen siyensowfong siyang, duyese kuyemow 7.1, nikailabu sa 19.7 kungli, pasu itida i huwaliyen siyen siwlin siyang hepin cun makaditek tunu congyang cisiyangsu aniepun tu ninel a satabakiyay anihuyahuy tu 6may aninel atu nu maykali…&quot;</comment>
      <origin>141076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5841" sha1="01waxhsyt7inf7r05t6oxcqfzzk5b3c" xml:space="preserve">= 2024 mihcan Kalingku maninel =
2024 mihcan Kalingku maninel (awawen tu 0403 huwatong taticen、0403 kalingku ninel、0403ninel) kaidawan atuki sa 4bulab 3demiad sananal 7se 58hun 09miyaw, teban nu ninel aeneng i Taywan huwa liyen siyensowfong siyang, duyese kuyemow 7.1, nikailabu sa 19.7 kungli, pasu itida i huwaliyen siyen siwlin siyang hepin cun makaditek tunu congyang cisiyangsu aniepun tu ninel a satabakiyay anihuyahuy tu 6may aninel atu nu maykali anipiepun tu huyahuyay a  8(VIII), matulin mu huyahuy akay 98miyaw, ya tatukiyan U taywan mamin katinengan ku nihuyahuy. u sakahini ninaninel mayda i lin tin tuwan cen anika sasungaliw mitiyung, duma amicudaday  hinisa, ayday a ninel akay nanu lin tin tuwan cen atu milin tuwancen makahida mitiyung anililidan.

kaninelan a tatukiyan, kinatusa pakatineng kociya cinpaw, sanad sa sananal 7se 58hun 18miyaw atu 24miyaw. makatukuh i 2024 mihcan 4 bulad 25 demiad a namalahuk, ayday anikaninel simapatayay tu 18 tamtamdawan、1.155 ku madukay、pulungen mu salupu sa 37 ku tamdaw atu tulu ku mahedaway,duma sa yadah ku maluluhay nu luma’ atu masiyutay , yadah ku dadan, sangaw, sakaudip a kuwan siyen, cacudadan namin a cicu’ciyense caay namin kalcad ku nikapeci’ ,ilabu ngalep ku nuwaliyan nu Taywan satabakiyay ku celit。udma hantusa ikaninelan u kalingadan mikuli nu tademaw, ticudubu pey huy suyen, kawtiye atu ciyein adingki masatedep namin caay culil, dikudan siyadahay nu basu mitiyung tu lindiay akadideng amucudu tu mikuliyay atamdaw。congheng kunglu atu suhuwa kunglu、suhuwakay mamin malilid nu ninelel sa aedepen henay。

sumamad 50 amihcan u Taywan kina pitu sininelel tu 7.0 aninel, micapiyay acacay makatukuh tu kitalakawan ku 7.0nay aninelsa 2006mihcan i hengcunay a ninel, nu ayday a ninel nu mikilulay tu 921ninel a satabakiyay nu Taywan aninel, nu itiniyay nu makaalay tu 100mihcan a satabakiyay aninel, coyang cisiyang su pasinbung tu haysiyaw cinpaw

'''2024年花蓮地震'''（又稱為'''403花東大地震'''、'''0403花蓮地震'''、'''0403地震'''）發生於當地時間4月3日上午7時58分09秒，震央位於台灣花蓮縣壽豐鄉，芮氏規模7.1，震源深度為19.7公里，並在花蓮縣秀林鄉和平村觀測到中央氣象署地震分級中最大震度6強的地震和麥卡利震度分級中的8（VIII）度，持續搖晃共大約98秒，期間臺灣全島都感受到明顯搖晃。這場地震肇因於嶺頂斷層的錯動，另有學者認為，這次地震可能是由嶺頂斷層與米崙斷層同時活動所引起。

地震期間，全台共發佈2則國家級警報，分別為上午7時58分18秒及24秒。截至2024年4月25日下午，該次地震在全台造成18人罹難、1,155人受傷、37人留置及3人失聯，另有多棟房屋倒塌或半倒，許多道路、橋梁、維生管線、學校等基礎設施受到不同程度的損毀，其中又以臺灣東部的災情最為嚴重。另外，因地震發生時適逢通勤尖峰時段，臺鐵北迴線、高鐵以及各捷運系統一度全面停駛，後續多家客運業者啟動臨時接駁疏運通勤人潮&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;。中橫公路及蘇花公路、蘇花改均受地震影響而暫時封閉。

過去50年間臺灣共發生7次規模達7.0以上的地震，最近一次規模7.0以上的地震為2006年恆春地震，而本次地震則是繼921大地震之後台灣規模最大的地震，也是當地百年以來首次發生大規模的強烈地震，中央氣象署亦發布海嘯警報。

== nisausi tu ninel 地震分析 ==

=== kocas peycin ===
ueneng nu Taywan ibayu nu huylipin pankuway atu oyatalu pankuwayay a makasasa apankuway—kasa sungaliywan。i nutimulan nu Taywan,cuwanti pankuway uydau 17mm/yr ku duba’  mulenek i bayu nu huylipin pankuway, mala inmotay, manila hayko hananay。uyda i nuamisan nu Taywan,oyapankuway uyda 21-63mm/yr aduba mulenek i huylipin bayu pankuway,  masa tadayu tu 130kungli, uahebal 20-30 kungli。

ueneng nu Taywan i tatusay a mulenekay akenis a kasasungaliwan。inatatusay  a pankuway nu bayu pasaydai micapiyay tu 90tu asiuyt macacelcel,  micumud i lala’。 nikemec a duba sa akay 71mm/yr,duba nu sitong sa kiyadahan tu tusaay nu singanganay a sinanteliye yas tuwancen，inatatasay a inmotay mangay i Taywan masasungaliw, duma atuwancen ahican mananam huylipin bayu pankuway atu oyatalu pankuway alaed matatiyung caay kadayum。i kalalitemuhan nu pankuway masa censechi, i laday nu ibayuay a lamal,  mala nutumulan nuamisan adudc, muketun tu Taywa a pinaay a buyu’, ilabu idaw ku hayan sanmay atu congyang sanmay namin a lalimay a buyu。eneng nu Taywan i kasasetulan atu tapabaway a kenis。u Taywan idaw ku 33tiyaw amutuyungay a tuwancen。duma sa idaw ku sepatay kalahidan nika caay henay pabangkui。

=== 構造背景 ===
台灣本島處在菲律賓海板塊與歐亞大陸板塊的下屬板塊——華南板塊的交界處。在台灣南邊，巽他板塊以17mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成了一個隱沒帶，即馬尼拉海溝。而在台灣北邊，歐亞板塊則以21-63mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成長130公里，寬度20~30公里的固著域。

台灣位於兩大隱沒帶之交匯處。兩個大洋板塊正以近90度傾角相互擠壓，進入地函。其收斂速度約為71mm/yr，系統速度幾乎是著名的聖安德烈亞斯斷層的兩倍多。兩條隱沒帶適於台灣交會，其他斷層如何適應菲律賓海板塊和歐亞板塊之間的相對運動，皆極其複雜。在板塊交界處，形成了增生楔，進而在海底火山的作用下，形成南北方向，橫貫台灣島的數條山脈，其中就包括了海岸山脈與中央山脈等5條山脈。台灣本島基本上位於地質碰撞和隆升的區域。台灣共有33條活動斷層。另有4條存疑性斷層未列入編號。</text>
      <sha1>01waxhsyt7inf7r05t6oxcqfzzk5b3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141077</id>
      <parentid>141076</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2024 mihcan Kalingku maninel */</comment>
      <origin>141077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5851" sha1="49rvxk5uspa2mmcstey4onhy4dm4s03" xml:space="preserve">= 2024 mihcan Kalingku maninel =
2024 mihcan Kalingku maninel (awawen tu 403 huwatong taticen, 0403 kalingku ninel, 0403ninel) kaidawan a tuki sa 4 bulab 3 demiad sananal 7 tatuki 58 a hun 09 miyaw, teban nu ninel aeneng i Taywan huwa liyen siyensowfong siyang, duyese kuyemow 7.1, nikailabu sa 19.7 kungli, pasu itida i huwaliyen siyen siwlin siyang hepin cun makaditek tunu congyang cisiyangsu aniepun tu ninel a satabakiyay anihuyahuy tu 6may aninel atu nu maykali anipiepun tu huyahuyay a  8(VIII), matulin mu huyahuy akay 98miyaw, ya tatukiyan u taywan mamin katinengan ku nihuyahuy. u sakahini ninaninel mayda i lin tin tuwan cen anika sasungaliw mitiyung, duma amicudaday hinisa, ayday a ninel akay nanu lin tin tuwan cen atu milin tuwancen makahida mitiyung anililidan.

kaninelan a tatukiyan, kinatusa pakatineng kociya cinpaw, sanad sa sananal 7se 58hun 18miyaw atu 24miyaw. makatukuh i 2024 mihcan 4 bulad 25 demiad a namalahuk, ayday anikaninel simapatayay tu 18 tamtamdawan、1.155 ku madukay、pulungen mu salupu sa 37 ku tamdaw atu tulu ku mahedaway,duma sa yadah ku maluluhay nu luma’ atu masiyutay , yadah ku dadan, sangaw, sakaudip a kuwan siyen, cacudadan namin a cicu’ciyense caay namin kalcad ku nikapeci’, ilabu ngalep ku nuwaliyan nu Taywan satabakiyay ku celit. u duma hantusa ikaninelan u kalingadan mikuli nu tademaw, ticudubu pey huy suyen, kawtiye atu ciyein adingki masatedep namin caay culil, dikudan siyadahay nu basu mitiyung tu lindiay akadideng amucudu tu mikuliyay atamdaw. congheng kunglu atu suhuwa kunglu, suhuwakay mamin malilid nu ninelel sa aedepen henay.

sumamad 50 amihcan u Taywan kina pitu sininelel tu 7.0 a ninel, micapiyay acacay makatukuh tu kitalakawan ku 7.0 nay aninelsa 2006mihcan i hengcunay a ninel, nu ayday a ninel nu mikilulay tu 921 ninel a satabakiyay nu Taywan aninel, nu itiniyay nu makaalay tu 100 mihcan a satabakiyay aninel, coyang cisiyang su pasinbung tu haysiyaw cinpaw.

'''2024年花蓮地震'''（又稱為'''403花東大地震'''、'''0403花蓮地震'''、'''0403地震'''）發生於當地時間4月3日上午7時58分09秒，震央位於台灣花蓮縣壽豐鄉，芮氏規模7.1，震源深度為19.7公里，並在花蓮縣秀林鄉和平村觀測到中央氣象署地震分級中最大震度6強的地震和麥卡利震度分級中的8（VIII）度，持續搖晃共大約98秒，期間臺灣全島都感受到明顯搖晃。這場地震肇因於嶺頂斷層的錯動，另有學者認為，這次地震可能是由嶺頂斷層與米崙斷層同時活動所引起。

地震期間，全台共發佈2則國家級警報，分別為上午7時58分18秒及24秒。截至2024年4月25日下午，該次地震在全台造成18人罹難、1,155人受傷、37人留置及3人失聯，另有多棟房屋倒塌或半倒，許多道路、橋梁、維生管線、學校等基礎設施受到不同程度的損毀，其中又以臺灣東部的災情最為嚴重。另外，因地震發生時適逢通勤尖峰時段，臺鐵北迴線、高鐵以及各捷運系統一度全面停駛，後續多家客運業者啟動臨時接駁疏運通勤人潮&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;。中橫公路及蘇花公路、蘇花改均受地震影響而暫時封閉。

過去50年間臺灣共發生7次規模達7.0以上的地震，最近一次規模7.0以上的地震為2006年恆春地震，而本次地震則是繼921大地震之後台灣規模最大的地震，也是當地百年以來首次發生大規模的強烈地震，中央氣象署亦發布海嘯警報。

== nisausi tu ninel 地震分析 ==

=== kocas peycin ===
ueneng nu Taywan ibayu nu huylipin pankuway atu oyatalu pankuwayay a makasasa apankuway—kasa sungaliywan。i nutimulan nu Taywan,cuwanti pankuway uydau 17mm/yr ku duba’  mulenek i bayu nu huylipin pankuway, mala inmotay, manila hayko hananay。uyda i nuamisan nu Taywan,oyapankuway uyda 21-63mm/yr aduba mulenek i huylipin bayu pankuway,  masa tadayu tu 130kungli, uahebal 20-30 kungli。

ueneng nu Taywan i tatusay a mulenekay akenis a kasasungaliwan。inatatusay  a pankuway nu bayu pasaydai micapiyay tu 90tu asiuyt macacelcel,  micumud i lala’。 nikemec a duba sa akay 71mm/yr,duba nu sitong sa kiyadahan tu tusaay nu singanganay a sinanteliye yas tuwancen，inatatasay a inmotay mangay i Taywan masasungaliw, duma atuwancen ahican mananam huylipin bayu pankuway atu oyatalu pankuway alaed matatiyung caay kadayum。i kalalitemuhan nu pankuway masa censechi, i laday nu ibayuay a lamal,  mala nutumulan nuamisan adudc, muketun tu Taywa a pinaay a buyu’, ilabu idaw ku hayan sanmay atu congyang sanmay namin a lalimay a buyu。eneng nu Taywan i kasasetulan atu tapabaway a kenis。u Taywan idaw ku 33tiyaw amutuyungay a tuwancen。duma sa idaw ku sepatay kalahidan nika caay henay pabangkui。

=== 構造背景 ===
台灣本島處在菲律賓海板塊與歐亞大陸板塊的下屬板塊——華南板塊的交界處。在台灣南邊，巽他板塊以17mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成了一個隱沒帶，即馬尼拉海溝。而在台灣北邊，歐亞板塊則以21-63mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成長130公里，寬度20~30公里的固著域。

台灣位於兩大隱沒帶之交匯處。兩個大洋板塊正以近90度傾角相互擠壓，進入地函。其收斂速度約為71mm/yr，系統速度幾乎是著名的聖安德烈亞斯斷層的兩倍多。兩條隱沒帶適於台灣交會，其他斷層如何適應菲律賓海板塊和歐亞板塊之間的相對運動，皆極其複雜。在板塊交界處，形成了增生楔，進而在海底火山的作用下，形成南北方向，橫貫台灣島的數條山脈，其中就包括了海岸山脈與中央山脈等5條山脈。台灣本島基本上位於地質碰撞和隆升的區域。台灣共有33條活動斷層。另有4條存疑性斷層未列入編號。</text>
      <sha1>49rvxk5uspa2mmcstey4onhy4dm4s03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141078</id>
      <parentid>141077</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2024 mihcan Kalingku maninel */</comment>
      <origin>141078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5874" sha1="lleiieaxn1sbp44feqfhhje2w56df8q" xml:space="preserve">= 2024 mihcan Kalingku maninel =
2024 mihcan Kalingku maninel (awawen tu 403 huwatong taticen, 0403 kalingku ninel, 0403ninel) kaidawan a tuki sa 4 bulab 3 demiad sananal 7 tatuki 58 a hun 09 miyaw, teban nu ninel aeneng i Taywan huwa liyen siyensowfong siyang, duyese kuyemow 7.1, nikailabu sa 19.7 kungli, pasu itida i huwaliyen siyen siwlin siyang hepin cun makaditek tunu congyang cisiyangsu aniepun tu ninel a satabakiyay anihuyahuy tu 6may aninel atu nu maykali anipiepun tu huyahuyay a  8(VIII), matulin mu huyahuy akay 98miyaw, ya tatukiyan u taywan mamin katinengan ku nihuyahuy. u sakahini ninaninel mayda i lin tin tuwan cen anika sasungaliw mitiyung, duma amicudaday hinisa, ayday a ninel akay nanu lin tin tuwan cen atu milin tuwancen makahida mitiyung anililidan.

kaninelan a tatukiyan, kinatusa pakatineng kociya cinpaw, sanad sa sananal 7se 58hun 18miyaw atu 24miyaw. makatukuh i 2024 mihcan 4 bulad 25 demiad a namalahuk, ayday anikaninel simapatayay tu 18 tamtamdawan、1.155 ku madukay、pulungen mu salupu sa 37 ku tamdaw atu tulu ku mahedaway,duma sa yadah ku maluluhay nu luma’ atu masiyutay , yadah ku dadan, sangaw, sakaudip a kuwan siyen, cacudadan namin a cicu’ciyense caay namin kalcad ku nikapeci’, ilabu ngalep ku nuwaliyan nu Taywan satabakiyay ku celit. u duma hantusa ikaninelan u kalingadan mikuli nu tademaw, ticudubu pey huy suyen, kawtiye atu ciyein adingki masatedep namin caay culil, dikudan siyadahay nu basu mitiyung tu lindiay akadideng amucudu tu mikuliyay atamdaw. congheng kunglu atu suhuwa kunglu, suhuwakay mamin malilid nu ninelel sa aedepen henay.

sumamad 50 amihcan u Taywan kina pitu sininelel tu 7.0 a ninel, micapiyay acacay makatukuh tu kitalakawan ku 7.0 nay aninelsa 2006mihcan i hengcunay a ninel, nu ayday a ninel nu mikilulay tu 921 ninel a satabakiyay nu Taywan aninel, nu itiniyay nu makaalay tu 100 mihcan a satabakiyay aninel, coyang cisiyang su pasinbung tu haysiyaw cinpaw.

'''2024年花蓮地震'''（又稱為'''403花東大地震'''、'''0403花蓮地震'''、'''0403地震'''）發生於當地時間4月3日上午7時58分09秒，震央位於台灣花蓮縣壽豐鄉，芮氏規模7.1，震源深度為19.7公里，並在花蓮縣秀林鄉和平村觀測到中央氣象署地震分級中最大震度6強的地震和麥卡利震度分級中的8（VIII）度，持續搖晃共大約98秒，期間臺灣全島都感受到明顯搖晃。這場地震肇因於嶺頂斷層的錯動，另有學者認為，這次地震可能是由嶺頂斷層與米崙斷層同時活動所引起。

地震期間，全台共發佈2則國家級警報，分別為上午7時58分18秒及24秒。截至2024年4月25日下午，該次地震在全台造成18人罹難、1,155人受傷、37人留置及3人失聯，另有多棟房屋倒塌或半倒，許多道路、橋梁、維生管線、學校等基礎設施受到不同程度的損毀，其中又以臺灣東部的災情最為嚴重。另外，因地震發生時適逢通勤尖峰時段，臺鐵北迴線、高鐵以及各捷運系統一度全面停駛，後續多家客運業者啟動臨時接駁疏運通勤人潮&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;。中橫公路及蘇花公路、蘇花改均受地震影響而暫時封閉。

過去50年間臺灣共發生7次規模達7.0以上的地震，最近一次規模7.0以上的地震為2006年恆春地震，而本次地震則是繼921大地震之後台灣規模最大的地震，也是當地百年以來首次發生大規模的強烈地震，中央氣象署亦發布海嘯警報。

== nisausi tu ninel 地震分析 ==

=== kocas peycin ===
ueneng nu Taywan ibayu nu huylipin pankuway atu oyatalu pankuwayay a makasasa apankuway—kasa sungaliywan。i nutimulan nu Taywan,cuwanti pankuway uydau 17mm/yr ku duba’  mulenek i bayu nu huylipin pankuway, mala inmotay, manila hayko hananay。uyda i nuamisan nu Taywan,oyapankuway uyda 21-63mm/yr aduba mulenek i huylipin bayu pankuway,  masa tadayu tu 130kungli, uahebal 20-30 kungli。

ueneng nu Taywan i tatusay a mulenekay akenis a kasasungaliwan。inatatusay  a pankuway nu bayu pasaydai micapiyay tu 90tu asiuyt macacelcel,  micumud i lala’。 nikemec a duba sa akay 71mm/yr,duba nu sitong sa kiyadahan tu tusaay nu singanganay a sinanteliye yas tuwancen，inatatasay a inmotay mangay i Taywan masasungaliw, duma atuwancen ahican mananam huylipin bayu pankuway atu oyatalu pankuway alaed matatiyung caay kadayum。i kalalitemuhan nu pankuway masa censechi, i laday nu ibayuay a lamal,  mala nutumulan nuamisan adudc, muketun tu Taywa a pinaay a buyu’, ilabu idaw ku hayan sanmay atu congyang sanmay namin a lalimay a buyu。eneng nu Taywan i kasasetulan atu tapabaway a kenis。u Taywan idaw ku 33tiyaw amutuyungay a tuwancen。duma sa idaw ku sepatay kalahidan nika caay henay pabangkui。

=== 構造背景 ===
台灣本島處在菲律賓海板塊與歐亞大陸板塊的下屬板塊——華南板塊的交界處。在台灣南邊，巽他板塊以17mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成了一個隱沒帶，即馬尼拉海溝。而在台灣北邊，歐亞板塊則以21-63mm/yr的速度隱沒入菲律賓海板塊，形成長130公里，寬度20~30公里的固著域。

台灣位於兩大隱沒帶之交匯處。兩個大洋板塊正以近90度傾角相互擠壓，進入地函。其收斂速度約為71mm/yr，系統速度幾乎是著名的聖安德烈亞斯斷層的兩倍多。兩條隱沒帶適於台灣交會，其他斷層如何適應菲律賓海板塊和歐亞板塊之間的相對運動，皆極其複雜。在板塊交界處，形成了增生楔，進而在海底火山的作用下，形成南北方向，橫貫台灣島的數條山脈，其中就包括了海岸山脈與中央山脈等5條山脈。台灣本島基本上位於地質碰撞和隆升的區域。台灣共有33條活動斷層。另有4條存疑性斷層未列入編號。
[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>lleiieaxn1sbp44feqfhhje2w56df8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hong kong huy-kuy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12925</id>
    <revision>
      <id>141079</id>
      <timestamp>2026-07-15T07:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;= Hong kong huy-kuy = 1997mihcan 7bulad 1demiad, siyangkang nuyd nu ingko adudc1984mihcan《conging liyenhe senmin》panukasen tu cong huwa denmin kungheko,siyangkang micideky sincenci malcad patideng。inakawaw ilikisi aniawaw 「siyangkang huykuy」,ancaay sa「siyangkang cuciyen iciyaw」、「siyangkang iciyaw namin」。  i pananukasan nu  siyangkang sa ,ina tatusay a taypiyaw mutahkal i ciyawciye ise。uyniyansa  cincaw sihu makayda i yapiyen canc…&quot;</comment>
      <origin>141079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6106" sha1="q064icjepl1nwfiryuqz8bludogfwi9" xml:space="preserve">= Hong kong huy-kuy =
1997mihcan 7bulad 1demiad, siyangkang nuyd nu ingko adudc1984mihcan《conging liyenhe senmin》panukasen tu cong huwa denmin kungheko,siyangkang micideky sincenci malcad patideng。inakawaw ilikisi aniawaw 「siyangkang huykuy」,ancaay sa「siyangkang cuciyen iciyaw」、「siyangkang iciyaw namin」。

i pananukasan nu  siyangkang sa ,ina tatusay a taypiyaw mutahkal i ciyawciye ise。uyniyansa  cincaw sihu makayda i yapiyen cancen nadikudan atu ingko anikasasasulit《nancin tiyawye》kelapen ku siyangkang, makalitemuh tu sakinatusa anikalais i tebanteban atu nudikudan madebung nu Dipun ku siyangkang atu siyangkang congkuwang sa , u sapisakawawaw atu sapikuwan nu siyangkang kina cacay aca masumad。

香港回歸

1997年7月1日，香港由英國依據1984年《中英聯合聲明》交還中華人民共和國，香港特別行政區同時成立。此一事件史稱「'''香港回歸'''」，或稱「'''香港主權移交'''」、「'''香港移交'''等」。

香港回歸時，雙方代表團出席了交接儀式。此為1842年清朝政府自鴉片戰爭後與英國簽訂《南京條約》割讓香港以來，經歷二戰中後期日本佔領香港及香港重光後，香港政權及治權方再一次變更。

== kungku nu likisi ==
cin sihu iayaw nu apakelap tu siyangkang, siyangkang nanu kuwangtungsen kuwangcohu siansiyen nutimulan, wayciyaw tacennu ingko Ci cenpeng mastun mahinisa ingciyaw patahkalen ku yapiyen, mahiday u nipaciciya  patahkal tu sakaudip akalisiw, sisa milunguc tu cin sihu atu ingko pahecek tu mawi tiyawye, apalcaden kueneng masasiwbay, ancaay sa kelapen ku adidiay asubal pabeli tu ingko, haw u ingciyaw matabu nu kanatal, kapa amaudip。maydih misaicelang amilunguc, ingko patahkal tu icelang,patayda tu hitay i 1840mihcan 6bulad makatukuh i lilislilisan nu bayu nu congko, kyusa mabakuhac ku sakinacacay nu yapiyen a malalais。inatatusay nasasakamu tu makakuwangtu,katukuhi 1841mihcan 1bulad 20demiad iliy aci cisan kay malahci mikaykic。Ci Lincesi i caay kakapah ku nikasasakamu sa paalesen, Ci ciysan ku pakilulay tu cincay tacen。1841 ihcan 1bulad 20demiad tatusa masasulit 《cuwanpi cawye》,cin sihu pakelapen ku siyangkang tu ingko；bayuay ahitay nu ingko i 1841mihcan 1bulad 26 demiad itidai suykengko patapabaw tu hata,siyangkang subal malahci mala lala’ nu ingko。

cila‘ amihcan 6may abulad Ci Ili papecihpecih han ku lala’ pacakay, siyangkang idawtu ku binawlan maydih mulaliw mutahkal。ina tatusay asihu misakaliyuhliyuh 《cuwanpi cawan》；cin sihu mahinisa pakelap tu lala’ sa u tabakiyay a sikad ,mabalucu namin ku binacadad nu kanatal, u sihu nu cin paalesen ci cisan, pataydaen i cin amitulun；uydahantu u ingko, wayciyaw tacen Ci pengma stun tabaki ku nipalatikih, simsimsa u siyangkang u 「naynayay ku tademaw a adidiyuway a subal」,caay kataneng mikutay tu tongsang tiyawye。pengma stun testes sa maynah tuci iliyan bungingil sa tunikaynah nida, sa patalumaen ci ili, paliyunnen Ci potiyencuo ku  mikutayay；1841 mihcan 8bulad Ci potiyencuo makatukuhi siyangkang, pabalucu auicelang ku mulahciyay tu kawaw, cacay tu a ihcan sa mukelid tu hitay mududuc tu cangciyang mutapabaw,micelcel tu nancing。patalaw tu cinghang taiynhe。 altusa sadikuday i 1842mihcan 8bulad  29demiad pahecek tu《nancing tiyawye》,haw masatedep kya kawaw。itawya ingko uyesin tang sihu mabelec, baluhayay nu tahkal a pawsewtang wayciyaw tacen Ci Apatiyen i 1841 mihcan pabaluhay musumad tu sapabeli ci potiyen cuoan tu baluhay a sapitulun, mubelih aca tu sakelapaw tu lala’ anipilunguc；Ci potuyencuo i kasienawan pipahanhanan malalais taluma’ i siyangkang, manamuh tunilalad nu siyangkang, i pahecek tu 《nancin tiyawye 》sa ,misakaliyuh tu nipitumih nu ingtin, pahecek aca tu tongsang tiyawye,  ilunguc aca amikelap tu siyangkang。milunguc aca tu cin sihu muhatten ku limay pasu kuwangco akitidan sasa tongsang koanan；ina tongsang koan nadikudan pacumuden i 1843 mihca 10 bulad anisulitan 《humen tiyawye》,mahang tu huwaden kapah sidumasa taydai siyangkang misiwbay。 

歷史背景

清政府割讓香港前，香港屬廣東省廣州府新安縣南部。英國外交大臣彭瑪斯頓勳爵認為英僑繳出鴉片，無異被迫納贖命金，因此要求清政府與英國訂立貿易條約，以平等地位通商，或割讓一個小島給英國，使英僑能在其國家蔭庇下，安居樂業。為爭取上述要求，英國顯示實力，派遣遠征軍於1840年6月 開抵中國沿海地區，遂爆發第一次鴉片戰爭。雙方且談且戰，直至1841年1月20日義律與琦善達成協議。林則徐在雙方初步談判失敗後遭撤職，由琦善接任欽差大臣。1841年1月20日，雙方簽訂《穿鼻草約》，清政府割讓香港島給英國；英國海軍於1841年1月26日在水坑口登陸升旗，香港島正式成為英國屬土。

是年6月，義律分段出售土地，香港開始有移民居留。兩國政府均不承認《穿鼻草約》；清政府認為割地是奇恥大辱，舉國震怒，清廷遂撤琦善職，解京查辦；英國方面，外交大臣彭瑪斯頓勳爵也大表不滿，認為香港是「一個杳無人煙的荒蕪小島」，不足以代替通商條約。彭瑪斯頓勳爵嚴厲譴責義律漠視他的訓令，召回義律，另派砵甸乍爵士接任；1841年8月，砵甸乍爵士抵達香港，決心以武力解決問題，一年後揮軍溯長江而上，直逼南京。威脅京杭大運河。雙方終於在1842年8月29日 訂立《南京條約》，戰事始告平息。其時英國維新黨政府下台，新上任的保守黨外務大臣阿巴甸勳爵於1841年修改給砵甸乍爵士發出新訓令，撤回割地要求；砵甸乍爵士於冬天停戰時返抵香港，對香港發展甚為滿意，在訂立《南京條約》時，違背英廷訓令，不僅訂立通商條約，還要求割讓香港。清政府並須開放廣州等5個地點為通商口岸；該通商條約其後併入1843年10月締訂之《虎門善後條約》內，容許華人自由到香港經商&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;</text>
      <sha1>q064icjepl1nwfiryuqz8bludogfwi9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141080</id>
      <parentid>141079</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hong kong huy-kuy */</comment>
      <origin>141080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6101" sha1="5xi1nbexwba6ui612omz0zwuvpfm9x4" xml:space="preserve">= Hong kong huy-kuy =
1997 mihcan 7 bulad 1 demiad, Hong kong nuyd nu ingko adudc 1984 mihcan《conging liyenhe senmin》panukasen tu cong huwa denmin kungheko,siyangkang micideky sincenci malcad patideng. inakawaw ilikisi aniawaw 「siyangkang huykuy」, ancaay sa「siyangkang cuciyen iciyaw」、「siyangkang iciyaw namin」.

i pananukasan nu  siyangkang sa, ina tatusay a taypiyaw mutahkal i ciyawciye ise. uyniyan sa  cincaw sihu makayda i yapiyen cancen nadikudan atu ingko anikasasasulit《nancin tiyawye》kelapen ku siyangkang, makalitemuh tu sakinatusa anikalais i tebanteban atu nudikudan madebung nu Dipun ku siyangkang atu siyangkang congkuwang sa, u sapisakawawaw atu sapikuwan nu siyangkang kina cacay aca masumad.

香港回歸

1997年7月1日，香港由英國依據1984年《中英聯合聲明》交還中華人民共和國，香港特別行政區同時成立。此一事件史稱「'''香港回歸'''」，或稱「'''香港主權移交'''」、「'''香港移交'''等」。

香港回歸時，雙方代表團出席了交接儀式。此為1842年清朝政府自鴉片戰爭後與英國簽訂《南京條約》割讓香港以來，經歷二戰中後期日本佔領香港及香港重光後，香港政權及治權方再一次變更。

== kungku nu likisi ==
cin sihu iayaw nu apakelap tu siyangkang, siyangkang nanu kuwangtungsen kuwangcohu siansiyen nutimulan, wayciyaw tacennu ingko Ci cenpeng mastun mahinisa ingciyaw patahkalen ku yapiyen, mahiday u nipaciciya  patahkal tu sakaudip akalisiw, sisa milunguc tu cin sihu atu ingko pahecek tu mawi tiyawye, apalcaden kueneng masasiwbay, ancaay sa kelapen ku adidiay asubal pabeli tu ingko, haw u ingciyaw matabu nu kanatal, kapa amaudip. maydih misaicelang amilunguc, ingko patahkal tu icelang,patayda tu hitay i 1840mihcan 6bulad makatukuh i lilislilisan nu bayu nu congko, kyusa mabakuhac ku sakinacacay nu yapiyen a malalais。inatatusay nasasakamu tu makakuwangtu,katukuhi 1841mihcan 1bulad 20demiad iliy aci cisan kay malahci mikaykic. ci Lincesi i caay kakapah ku nikasasakamu sa paalesen, ci ciysan ku pakilulay tu cincay tacen. 1841 ihcan 1bulad 20demiad tatusa masasulit 《cuwanpi cawye》,cin sihu pakelapen ku siyangkang tu ingko；bayuay ahitay nu ingko i 1841mihcan 1bulad 26 demiad itidai suykengko patapabaw tu hata, siyangkang subal malahci mala lala’ nu ingko.

cila‘ amihcan 6may abulad Ci Ili papecihpecih han ku lala’ pacakay, siyangkang idawtu ku binawlan maydih mulaliw mutahkal。ina tatusay asihu misakaliyuhliyuh 《cuwanpi cawan》；cin sihu mahinisa pakelap tu lala’ sa u tabakiyay a sikad ,mabalucu namin ku binacadad nu kanatal, u sihu nu cin paalesen ci cisan, pataydaen i cin amitulun；uydahantu u ingko, wayciyaw tacen Ci pengma stun tabaki ku nipalatikih, simsimsa u siyangkang u 「naynayay ku tademaw a adidiyuway a subal」,caay kataneng mikutay tu tongsang tiyawye。pengma stun testes sa maynah tuci iliyan bungingil sa tunikaynah nida, sa patalumaen ci ili, paliyunnen Ci potiyencuo ku  mikutayay；1841 mihcan 8bulad Ci potiyencuo makatukuhi siyangkang, pabalucu auicelang ku mulahciyay tu kawaw, cacay tu a ihcan sa mukelid tu hitay mududuc tu cangciyang mutapabaw,micelcel tu nancing。patalaw tu cinghang taiynhe。 altusa sadikuday i 1842mihcan 8bulad  29demiad pahecek tu《nancing tiyawye》,haw masatedep kya kawaw。itawya ingko uyesin tang sihu mabelec, baluhayay nu tahkal a pawsewtang wayciyaw tacen Ci Apatiyen i 1841 mihcan pabaluhay musumad tu sapabeli ci potiyen cuoan tu baluhay a sapitulun, mubelih aca tu sakelapaw tu lala’ anipilunguc；Ci potuyencuo i kasienawan pipahanhanan malalais taluma’ i siyangkang, manamuh tunilalad nu siyangkang, i pahecek tu 《nancin tiyawye 》sa ,misakaliyuh tu nipitumih nu ingtin, pahecek aca tu tongsang tiyawye,  ilunguc aca amikelap tu siyangkang。milunguc aca tu cin sihu muhatten ku limay pasu kuwangco akitidan sasa tongsang koanan；ina tongsang koan nadikudan pacumuden i 1843 mihca 10 bulad anisulitan 《humen tiyawye》,mahang tu huwaden kapah sidumasa taydai siyangkang misiwbay。 

歷史背景

清政府割讓香港前，香港屬廣東省廣州府新安縣南部。英國外交大臣彭瑪斯頓勳爵認為英僑繳出鴉片，無異被迫納贖命金，因此要求清政府與英國訂立貿易條約，以平等地位通商，或割讓一個小島給英國，使英僑能在其國家蔭庇下，安居樂業。為爭取上述要求，英國顯示實力，派遣遠征軍於1840年6月 開抵中國沿海地區，遂爆發第一次鴉片戰爭。雙方且談且戰，直至1841年1月20日義律與琦善達成協議。林則徐在雙方初步談判失敗後遭撤職，由琦善接任欽差大臣。1841年1月20日，雙方簽訂《穿鼻草約》，清政府割讓香港島給英國；英國海軍於1841年1月26日在水坑口登陸升旗，香港島正式成為英國屬土。

是年6月，義律分段出售土地，香港開始有移民居留。兩國政府均不承認《穿鼻草約》；清政府認為割地是奇恥大辱，舉國震怒，清廷遂撤琦善職，解京查辦；英國方面，外交大臣彭瑪斯頓勳爵也大表不滿，認為香港是「一個杳無人煙的荒蕪小島」，不足以代替通商條約。彭瑪斯頓勳爵嚴厲譴責義律漠視他的訓令，召回義律，另派砵甸乍爵士接任；1841年8月，砵甸乍爵士抵達香港，決心以武力解決問題，一年後揮軍溯長江而上，直逼南京。威脅京杭大運河。雙方終於在1842年8月29日 訂立《南京條約》，戰事始告平息。其時英國維新黨政府下台，新上任的保守黨外務大臣阿巴甸勳爵於1841年修改給砵甸乍爵士發出新訓令，撤回割地要求；砵甸乍爵士於冬天停戰時返抵香港，對香港發展甚為滿意，在訂立《南京條約》時，違背英廷訓令，不僅訂立通商條約，還要求割讓香港。清政府並須開放廣州等5個地點為通商口岸；該通商條約其後併入1843年10月締訂之《虎門善後條約》內，容許華人自由到香港經商&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;</text>
      <sha1>5xi1nbexwba6ui612omz0zwuvpfm9x4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141081</id>
      <parentid>141080</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hong kong huy-kuy */</comment>
      <origin>141081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6100" sha1="lfd4w1l000e2f13mmo7z7h4cfy96yyz" xml:space="preserve">= Hong kong huy-kuy =
1997 mihcan 7 bulad 1 demiad, Hong kong nuyd nu ingko adudc 1984 mihcan《conging liyenhe senmin》panukasen tu cong huwa denmin kungheko,siyangkang micideky sincenci malcad patideng. inakawaw ilikisi aniawaw 「siyangkang huykuy」, ancaay sa「siyangkang cuciyen iciyaw」、「siyangkang iciyaw namin」.

i pananukasan nu  siyangkang sa, ina tatusay a taypiyaw mutahkal i ciyawciye ise. uyniyan sa  cincaw sihu makayda i yapiyen cancen nadikudan atu ingko anikasasasulit《nancin tiyawye》kelapen ku siyangkang, makalitemuh tu sakinatusa anikalais i tebanteban atu nudikudan madebung nu Dipun ku siyangkang atu siyangkang congkuwang sa, u sapisakawawaw atu sapikuwan nu siyangkang kina cacay aca masumad.

香港回歸

1997年7月1日，香港由英國依據1984年《中英聯合聲明》交還中華人民共和國，香港特別行政區同時成立。此一事件史稱「'''香港回歸'''」，或稱「'''香港主權移交'''」、「'''香港移交'''等」。

香港回歸時，雙方代表團出席了交接儀式。此為1842年清朝政府自鴉片戰爭後與英國簽訂《南京條約》割讓香港以來，經歷二戰中後期日本佔領香港及香港重光後，香港政權及治權方再一次變更。

== kungku nu likisi ==
cin sihu iayaw nu apakelap tu siyangkang, siyangkang nanu kuwangtungsen kuwangcohu siansiyen nutimulan, wayciyaw tacennu ingko Ci cenpeng mastun mahinisa ingciyaw patahkalen ku yapiyen, mahiday u nipaciciya  patahkal tu sakaudip akalisiw, sisa milunguc tu cin sihu atu ingko pahecek tu mawi tiyawye, apalcaden kueneng masasiwbay, ancaay sa kelapen ku adidiay asubal pabeli tu ingko, haw u ingciyaw matabu nu kanatal, kapa amaudip. maydih misaicelang amilunguc, ingko patahkal tu icelang,patayda tu hitay i 1840mihcan 6bulad makatukuh i lilislilisan nu bayu nu congko, kyusa mabakuhac ku sakinacacay nu yapiyen a malalais。inatatusay nasasakamu tu makakuwangtu,katukuhi 1841mihcan 1bulad 20demiad iliy aci cisan kay malahci mikaykic. ci Lincesi i caay kakapah ku nikasasakamu sa paalesen, ci ciysan ku pakilulay tu cincay tacen. 1841 ihcan 1bulad 20demiad tatusa masasulit 《cuwanpi cawye》,cin sihu pakelapen ku siyangkang tu ingko；bayuay ahitay nu ingko i 1841mihcan 1bulad 26 demiad itidai suykengko patapabaw tu hata, siyangkang subal malahci mala lala’ nu ingko.

cila‘ amihcan 6may abulad ci Ili papecihpecih han ku lala’ pacakay, siyangkang idawtu ku binawlan maydih mulaliw mutahkal。ina tatusay asihu misakaliyuhliyuh 《cuwanpi cawan》；cin sihu mahinisa pakelap tu lala’ sa u tabakiyay a sikad, mabalucu namin ku binacadad nu kanatal, u sihu nu cin paalesen ci cisan, pataydaen i cin amitulun；uydahantu u ingko, wayciyaw tacen Ci pengma stun tabaki ku nipalatikih, simsimsa u siyangkang u 「naynayay ku tademaw a adidiyuway a subal」, caay kataneng mikutay tu tongsang tiyawye。pengma stun testes sa maynah tuci iliyan bungingil sa tunikaynah nida, sa patalumaen ci ili, paliyunnen Ci potiyencuo ku  mikutayay；1841 mihcan 8bulad ci potiyencuo makatukuhi siyangkang, pabalucu auicelang ku mulahciyay tu kawaw, cacay tu a ihcan sa mukelid tu hitay mududuc tu cangciyang mutapabaw, micelcel tu nancing. patalaw tu cinghang taiynhe. altusa sadikuday i 1842 mihcan 8 bulad  29 demiad pahecek tu《nancing tiyawye》,haw masatedep kya kawaw. itawya ingko uyesin tang sihu mabelec, baluhayay nu tahkal a pawsewtang wayciyaw tacen ci Apatiyen i 1841 mihcan pabaluhay musumad tu sapabeli ci potiyen cuoan tu baluhay a sapitulun, mubelih aca tu sakelapaw tu lala’ anipilunguc；ci potuyencuo i kasienawan pipahanhanan malalais taluma’ i siyangkang, manamuh tunilalad nu siyangkang, i pahecek tu 《nancin tiyawye 》sa, misakaliyuh tu nipitumih nu ingtin, pahecek aca tu tongsang tiyawye,  ilunguc aca amikelap tu siyangkang. milunguc aca tu cin sihu muhatten ku limay pasu kuwangco akitidan sasa tongsang koanan；ina tongsang koan nadikudan pacumuden i 1843 mihca 10 bulad anisulitan 《humen tiyawye》, mahang tu huwaden kapah sidumasa taydai siyangkang misiwbay. 

歷史背景

清政府割讓香港前，香港屬廣東省廣州府新安縣南部。英國外交大臣彭瑪斯頓勳爵認為英僑繳出鴉片，無異被迫納贖命金，因此要求清政府與英國訂立貿易條約，以平等地位通商，或割讓一個小島給英國，使英僑能在其國家蔭庇下，安居樂業。為爭取上述要求，英國顯示實力，派遣遠征軍於1840年6月 開抵中國沿海地區，遂爆發第一次鴉片戰爭。雙方且談且戰，直至1841年1月20日義律與琦善達成協議。林則徐在雙方初步談判失敗後遭撤職，由琦善接任欽差大臣。1841年1月20日，雙方簽訂《穿鼻草約》，清政府割讓香港島給英國；英國海軍於1841年1月26日在水坑口登陸升旗，香港島正式成為英國屬土。

是年6月，義律分段出售土地，香港開始有移民居留。兩國政府均不承認《穿鼻草約》；清政府認為割地是奇恥大辱，舉國震怒，清廷遂撤琦善職，解京查辦；英國方面，外交大臣彭瑪斯頓勳爵也大表不滿，認為香港是「一個杳無人煙的荒蕪小島」，不足以代替通商條約。彭瑪斯頓勳爵嚴厲譴責義律漠視他的訓令，召回義律，另派砵甸乍爵士接任；1841年8月，砵甸乍爵士抵達香港，決心以武力解決問題，一年後揮軍溯長江而上，直逼南京。威脅京杭大運河。雙方終於在1842年8月29日 訂立《南京條約》，戰事始告平息。其時英國維新黨政府下台，新上任的保守黨外務大臣阿巴甸勳爵於1841年修改給砵甸乍爵士發出新訓令，撤回割地要求；砵甸乍爵士於冬天停戰時返抵香港，對香港發展甚為滿意，在訂立《南京條約》時，違背英廷訓令，不僅訂立通商條約，還要求割讓香港。清政府並須開放廣州等5個地點為通商口岸；該通商條約其後併入1843年10月締訂之《虎門善後條約》內，容許華人自由到香港經商&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;</text>
      <sha1>lfd4w1l000e2f13mmo7z7h4cfy96yyz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141082</id>
      <parentid>141081</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T07:34:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hong kong huy-kuy */</comment>
      <origin>141082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6123" sha1="fukb9wqsbc69bqnpwvr9tzx0kt99epx" xml:space="preserve">= Hong kong huy-kuy =
1997 mihcan 7 bulad 1 demiad, Hong kong nuyd nu ingko adudc 1984 mihcan《conging liyenhe senmin》panukasen tu cong huwa denmin kungheko,siyangkang micideky sincenci malcad patideng. inakawaw ilikisi aniawaw 「siyangkang huykuy」, ancaay sa「siyangkang cuciyen iciyaw」、「siyangkang iciyaw namin」.

i pananukasan nu  siyangkang sa, ina tatusay a taypiyaw mutahkal i ciyawciye ise. uyniyan sa  cincaw sihu makayda i yapiyen cancen nadikudan atu ingko anikasasasulit《nancin tiyawye》kelapen ku siyangkang, makalitemuh tu sakinatusa anikalais i tebanteban atu nudikudan madebung nu Dipun ku siyangkang atu siyangkang congkuwang sa, u sapisakawawaw atu sapikuwan nu siyangkang kina cacay aca masumad.

香港回歸

1997年7月1日，香港由英國依據1984年《中英聯合聲明》交還中華人民共和國，香港特別行政區同時成立。此一事件史稱「'''香港回歸'''」，或稱「'''香港主權移交'''」、「'''香港移交'''等」。

香港回歸時，雙方代表團出席了交接儀式。此為1842年清朝政府自鴉片戰爭後與英國簽訂《南京條約》割讓香港以來，經歷二戰中後期日本佔領香港及香港重光後，香港政權及治權方再一次變更。

== kungku nu likisi ==
cin sihu iayaw nu apakelap tu siyangkang, siyangkang nanu kuwangtungsen kuwangcohu siansiyen nutimulan, wayciyaw tacennu ingko Ci cenpeng mastun mahinisa ingciyaw patahkalen ku yapiyen, mahiday u nipaciciya  patahkal tu sakaudip akalisiw, sisa milunguc tu cin sihu atu ingko pahecek tu mawi tiyawye, apalcaden kueneng masasiwbay, ancaay sa kelapen ku adidiay asubal pabeli tu ingko, haw u ingciyaw matabu nu kanatal, kapa amaudip. maydih misaicelang amilunguc, ingko patahkal tu icelang,patayda tu hitay i 1840mihcan 6bulad makatukuh i lilislilisan nu bayu nu congko, kyusa mabakuhac ku sakinacacay nu yapiyen a malalais。inatatusay nasasakamu tu makakuwangtu,katukuhi 1841mihcan 1bulad 20demiad iliy aci cisan kay malahci mikaykic. ci Lincesi i caay kakapah ku nikasasakamu sa paalesen, ci ciysan ku pakilulay tu cincay tacen. 1841 ihcan 1bulad 20demiad tatusa masasulit 《cuwanpi cawye》,cin sihu pakelapen ku siyangkang tu ingko；bayuay ahitay nu ingko i 1841mihcan 1bulad 26 demiad itidai suykengko patapabaw tu hata, siyangkang subal malahci mala lala’ nu ingko.

cila‘ amihcan 6may abulad ci Ili papecihpecih han ku lala’ pacakay, siyangkang idawtu ku binawlan maydih mulaliw mutahkal。ina tatusay asihu misakaliyuhliyuh 《cuwanpi cawan》；cin sihu mahinisa pakelap tu lala’ sa u tabakiyay a sikad, mabalucu namin ku binacadad nu kanatal, u sihu nu cin paalesen ci cisan, pataydaen i cin amitulun；uydahantu u ingko, wayciyaw tacen Ci pengma stun tabaki ku nipalatikih, simsimsa u siyangkang u 「naynayay ku tademaw a adidiyuway a subal」, caay kataneng mikutay tu tongsang tiyawye。pengma stun testes sa maynah tuci iliyan bungingil sa tunikaynah nida, sa patalumaen ci ili, paliyunnen Ci potiyencuo ku  mikutayay；1841 mihcan 8bulad ci potiyencuo makatukuhi siyangkang, pabalucu auicelang ku mulahciyay tu kawaw, cacay tu a ihcan sa mukelid tu hitay mududuc tu cangciyang mutapabaw, micelcel tu nancing. patalaw tu cinghang taiynhe. altusa sadikuday i 1842 mihcan 8 bulad  29 demiad pahecek tu《nancing tiyawye》,haw masatedep kya kawaw. itawya ingko uyesin tang sihu mabelec, baluhayay nu tahkal a pawsewtang wayciyaw tacen ci Apatiyen i 1841 mihcan pabaluhay musumad tu sapabeli ci potiyen cuoan tu baluhay a sapitulun, mubelih aca tu sakelapaw tu lala’ anipilunguc；ci potuyencuo i kasienawan pipahanhanan malalais taluma’ i siyangkang, manamuh tunilalad nu siyangkang, i pahecek tu 《nancin tiyawye 》sa, misakaliyuh tu nipitumih nu ingtin, pahecek aca tu tongsang tiyawye,  ilunguc aca amikelap tu siyangkang. milunguc aca tu cin sihu muhatten ku limay pasu kuwangco akitidan sasa tongsang koanan；ina tongsang koan nadikudan pacumuden i 1843 mihca 10 bulad anisulitan 《humen tiyawye》, mahang tu huwaden kapah sidumasa taydai siyangkang misiwbay. 

歷史背景

清政府割讓香港前，香港屬廣東省廣州府新安縣南部。英國外交大臣彭瑪斯頓勳爵認為英僑繳出鴉片，無異被迫納贖命金，因此要求清政府與英國訂立貿易條約，以平等地位通商，或割讓一個小島給英國，使英僑能在其國家蔭庇下，安居樂業。為爭取上述要求，英國顯示實力，派遣遠征軍於1840年6月 開抵中國沿海地區，遂爆發第一次鴉片戰爭。雙方且談且戰，直至1841年1月20日義律與琦善達成協議。林則徐在雙方初步談判失敗後遭撤職，由琦善接任欽差大臣。1841年1月20日，雙方簽訂《穿鼻草約》，清政府割讓香港島給英國；英國海軍於1841年1月26日在水坑口登陸升旗，香港島正式成為英國屬土。

是年6月，義律分段出售土地，香港開始有移民居留。兩國政府均不承認《穿鼻草約》；清政府認為割地是奇恥大辱，舉國震怒，清廷遂撤琦善職，解京查辦；英國方面，外交大臣彭瑪斯頓勳爵也大表不滿，認為香港是「一個杳無人煙的荒蕪小島」，不足以代替通商條約。彭瑪斯頓勳爵嚴厲譴責義律漠視他的訓令，召回義律，另派砵甸乍爵士接任；1841年8月，砵甸乍爵士抵達香港，決心以武力解決問題，一年後揮軍溯長江而上，直逼南京。威脅京杭大運河。雙方終於在1842年8月29日 訂立《南京條約》，戰事始告平息。其時英國維新黨政府下台，新上任的保守黨外務大臣阿巴甸勳爵於1841年修改給砵甸乍爵士發出新訓令，撤回割地要求；砵甸乍爵士於冬天停戰時返抵香港，對香港發展甚為滿意，在訂立《南京條約》時，違背英廷訓令，不僅訂立通商條約，還要求割讓香港。清政府並須開放廣州等5個地點為通商口岸；該通商條約其後併入1843年10月締訂之《虎門善後條約》內，容許華人自由到香港經商&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;
[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>fukb9wqsbc69bqnpwvr9tzx0kt99epx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>