Panama

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">活動</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">活動討論</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Panama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4304</id>
    <revision>
      <id>141806</id>
      <parentid>125646</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T01:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakitidaan (地理) */</comment>
      <origin>141806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11426" sha1="rum9hufvim62mop5e7pv0y8yly6pnya" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Panama.svg|thumb|u hata nu '''Panama (巴拿馬)'''|alt=Flag of Panama.svg]]

'''Panama (巴拿馬)'''

u '''Panama (巴拿馬)''' sa i labu nu nuteban atu nutimulan nu Amilikan, itiza i 9 00 N, 80 00 W

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 75,420 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;. 

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 74,340 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 1,080 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 3,705,246.

kakalukan umah sa 30.50%, kilakilangan umah sa 43.60%, zumaay henay umah sa 25.90%. 

=='''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Panama City.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 3 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Laurentino Cortizo]] (Lawluntinuw．Keeltisuw [[:zh:勞倫蒂諾·科爾蒂索|勞倫蒂諾·科爾蒂索]]), 1953 a mihca 1 a bulad 30 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Panama (巴拿馬) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 7 bulad 1 demiad.

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Panama (巴拿馬) itidai i Cun-mae-cuo (中美洲), walian nu dadipasan a Ciya-le-pi-hay (加勒比海) a bayu, nutipan a Tay-pin-yang (太平洋), amisan u [[Costa Riga]] (哥斯大黎加), timulan u [[Columbia]] (哥倫比亞). malalitin tu Pay-mae-cuo (北美洲) atu Nan-mae-cuo (南美洲) a [[lala']].kanatal nu labu a [[aadupen]] sayadahay nu cacana a [[aadupen]] u Cun-mye-cuo (中美洲) a kanatal nu saydahay a aadupan, sisa u sayadahay nu Pey-mea-cuo (北美洲) atu Nan-mea-cuo (南美洲) nu aadupen a sala[[lingatu]]wan. labu nu kanatal idaw ku Panama yunhen (巴拿馬運河).

巴拿馬位於中美洲，它的東岸是加勒比海，西岸是太平洋，北臨哥斯大黎加，南臨哥倫比亞。它是連接北美洲和南美洲的地峽。其境內的野生動物多樣性是所有中美洲國家中最高的，並且也是很多北美洲及南美洲野生動物品種的發源地。境內擁有巴拿馬運河。

== '''likisi nu Panama atu debungan nu Amilika ku Panama (巴拿馬歷史和美國入侵巴拿馬)''' ==
cacay a malebut lima a lasubu idaw ku cacay (1501) a mihcaan, Panama (巴拿馬) mala [[Spain]] (西班牙) kanatal a kalimadan nu [[lala']], u Sen-kelan-nada (新格蘭納達) nu sakakaay a kakitidaan.itini i cacay a malebut enem a lasubu siwa a bataan idaw ku walu (1698) a mihcaan , Scotland wan-kuo (蘇格蘭王國) idaw ku nabalucuan mangalay mialaw tu Panama (巴拿馬), Scotland (蘇格蘭) a [[hitay]] saka kunatusa’ milisapen midebung tu [[kakitidaan]] nu Panama (巴拿馬), tada’[[adidi']] tu ku [[tademaw]], amelik hiyaen nu [[Spain]] (西班牙) tademaw miliyud [[mademec]].cacay a malebut walu a lasubu tusa a bataan idaw ku cacay (1821) a mihcaan,  Panama (巴拿馬) misitekad, mi[[cumud]] i Simun.poliwa (西蒙.玻利瓦) [[patideng]] tu tabakiya a [[Columbia]] (哥倫比亞) pulung nu kanatal.cacay a malebut walu a lasubu tulu a bataan (1830) a mihcaan, [[tabakiay]] a [[Columbia]] (哥倫比亞) pulung a [[kanatal]] masasuad, Panama (巴拿馬) mala [[Columbia]] (哥倫比亞) pulung nu kanatal a niyaduan.cacay a malebut walu a lasubu walu a bataan (1880) a mihcaan, Fakuo (法國) a tademaw ci Pye-tinan.de.lai-say-pu (斐迪.德.雷賽布) ma[[lingatu]] mikaykun palalitin tu Tasiyung (大西洋) atu Tay-pin-yung (太平洋)  a Panama (巴拿馬運河).Amilika (美國) nu Cungtun ci Siawdu.luosefu (西奧多.羅斯福) mangalay mi[[taneng]] miyala’tu tina yunghean&lt;sup&gt;.&lt;/sup&gt;

1501年，巴拿馬淪為西班牙帝國殖民地，屬新格蘭納達總督區。在1698年，蘇格蘭王國企圖殖民巴拿馬，蘇格蘭軍隊於第二次行動中終於登陸了巴拿馬，由於人數太少，很快就被西班牙人包圍擊退。1821年，巴拿馬獨立，加入西蒙·玻利瓦建立的大哥倫比亞共和國。1830年，大哥倫比亞共和國分裂，巴拿馬成為哥倫比亞共和國的一個省。1880年，法國人斐迪南·德·雷賽布開始動工開鑿連接大西洋和太平洋的巴拿馬運河。美國總統西奧多·羅斯福試圖接管這條運河。1903年美國在擊敗英、法後與哥倫比亞政府簽定由美修建和租借運河的條約，哥議會拒絕批准。

cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku tulu (1903) a mihcaan sabaw tu cacay a bulad tulu a demiad, Ailika (美國) a [[hitay]] itini i Panama (巴拿馬) midebung, mibangbang tu Panama (巴拿馬) papi[[liyas]] tu [[Columbia]] (哥倫比亞), patideng tu Panama kunhekuo (巴拿馬共和國).nuy’daan a mihcaan tu sabaw tu caay a bulad atu sabaw tu walu a demiad, Amilika (美國) &quot;Panama (巴拿馬)  sawac masasulit tu cudad (panama yunhe a sasulitan巴拿馬運河條約), Amilika (美國) makaala tu (sakatenes micukaymas, midebung atu mipenec tu Panama (巴拿馬) a sawac) a kawaw, kilul sa mimedmed tu sawac a niyadu' a sincen, sefa, cinpia aty caicen, kiya sawac malu tatengau tunu (kanatal nu kanatal).Amilika namakayda i cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku sepat (1904) a mihcaan mibabeli malingatu mikakun tu sawac, itin i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku sepat (1914) a mihcaan mahedek ku kawaw.cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan idaw ku walu (1968) a mihcaan ci Amae.tulihuose (奧馬爾.托里霍斯) sakakaay nu hitay mutideng, katukuh i cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku cacay (1981) a mihcaan makina cacay amahetik i hetik mapatay, u  kuni pikuwan, u Panama (巴拿馬) anikawawan sa.Amae.tulihuose (奧馬爾.托里霍斯) mapatay satu, Manniw.nuozayciw (曼紐.諾瑞嘉) itini i cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1983) a mihcaan malakuuyd kuni kasiwal maal tu sapikuwaw a kawaw.

1903年11月3日，美軍在巴拿馬登陸，策動巴脫離哥倫比亞獨立，成立巴拿馬共和國。同年11月18日，美巴簽訂《巴拿馬運河條約》，美國取得「永久使用、佔領和控制巴拿馬運河」的權利，隨後掌控了運河區的行政、司法、警備、鐵路和財政等，使運河區成為名副其實的「國中之國」。美國從1904年起恢復開鑿運河，於1914年完工。1968年奧馬爾·托里霍斯將軍上台，到他在1981年一次空難中逝世為止，是巴拿馬的實際操權者。托里霍斯死後，曼紐·諾瑞嘉於1983年通過政變掌握大權。 

cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku pitu (1977) a mihcaan siwa a bulad pitu a demiad, Cimi.kate’(吉米.卡特) a Amilika (美國) sifu atu Tulihuose (托里霍斯) a Panama (巴拿馬) a sifu masasulit tu sakay Panama (巴拿馬) sawac nu baluhay anikasasulit nu cudad.baluhay anikasasulit tu cudad idaw ku nipatumi' tu kawaw, Amilika (美國) aitini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa abataan idaw ku siwaw (1999) a mihcaan nu hedek nu ayawan ahiyan ku tabakiay a sawac atu tabakiay a sawac a niyaduan mihamim tu niyadu' atu duma aniyadu' mihaymaw pabelis tu Panama kunhekuo (巴拿馬共和國) a cen-hu.

1977年9月7日，吉米·卡特的美國政府和托里霍斯的巴拿馬政府簽署了關於巴拿馬運河的新條約。新條約規定，美國將在1999年底以前把運河和運河區的全部主權和管轄權逐步交還給巴拿馬共和國政府。1989年5月總統大選開票統計結果，反對黨聯合推舉之總統候選人吉列爾莫·恩達拉獲得選舉勝利，但軍政府領袖諾瑞嘉宣布選舉無效，同年9月美國對巴國實行經濟制裁。

cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa (1989) a mihcaan lima a bulad Cungtun misingkiw mihapu tu sakasilaheci, mihantaya a tan mapulung patahekal tu sasingkiwen tu cungtun ci Cilieemuo.ntala (吉列爾莫.恩達拉) maalcinida, nika u sakakaay nu hitay ci Nuozui (諾瑞嘉) mihapu sakamusa nisingkiwan naikulaheci sa, nuyda a mihcaan tu siw a bulad Amilika (美國) misuayaw tu Panama (巴拿馬) putunan ku sakaudip nuheni.cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa (1989) a mihcaan sabaw tu tusa a bulad, Amilika (美國) midiput tu Amilika (美國) taydaay mueneng itidaay a tademaw, midiput tu nikalihalay tu sasingkiwan atu wadwaden nuheni ku pacakaya tu sidukuway a tademaw a ngangan, malingatu misuayaw tu Panama (巴拿馬) a singanganay tu  (masatademaway a kawaw nu sakalepacaw) a hitay nu wayway, mibelin tu kawaw ni Nuoziaciw (諾瑞嘉) a hitay nu numicidekay a kawaw, tununi singkiwan numaalaay a tademaw ci Entala (恩達拉) pala  maalay nu Cungtun.

1989年12月，美國以保護美國僑民、保護民主選舉和打擊販毒的名義，展開對巴拿馬代號「正義之師作戰」的軍事行動，以推翻諾瑞嘉的軍事獨裁政權，讓在之前選舉中勝選的恩達拉就任總統。

sabaw tu tusa a bulad sabaw tu lima a demiad ci Nuoziaciw (諾瑞嘉) sakamusa tu Amilika malepacaw ayday, sanunida satu patideng tu kanatal nu sakakaay .sabaw tu tusa a bulad tusa a bataan a demiad , tusa a mang pitu a malebut ku hitay  Amilika misaayaw tu Panama (巴拿馬) malingatu malepacaw, babelihen nida ci Nuoziaciw (諾瑞嘉) mikuwanay, ci Cilaiemuo.ntala (吉列爾莫·恩達拉) ku pala Cungtungay.Nuoziaciw (諾瑞嘉) taydan nidamilaliw i Fandikan (梵蒂岡) tasekun, cacay a malebu siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan cacay a bulad tulu a demiad taydan nida i Amilika (美國) mademec tu kamisa, dakepen cinida amelik pasaydan i Fuoluolitacuo (佛羅里達州), mipululen atu miliclic tu kawaw.Amilika (美國) debungan nu hitay makaala tu tusa a malebut kumapataya nu tademaw, pasu Panama (巴拿馬) a hitay atu niyadu’ay a tademaw.kilul sa, Amilika a sifu mipadan tu Panama (巴拿馬) milinangatu aca misingkiw, sakamusa misabaluhay pabeli tu tidaay misasingbungay a tademaw tu sakalihalay tu sasakamuen atu singbung nu sakalihalay, kanatal nuudip hamawsatu a masasungaay malakuuyd tu idaw ku kunmim sifu mihantaya a cence nu tademaw.cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku siwa (1999) a mihcaan tu sabaw tu tusa a balad tulu a bataan idaw ku cacay a demiad, Panama (巴拿馬) alaen nuheni ku Panama yunhen (巴拿馬運河) hamim han nuheni amikuwan atu funwu a kinli, Amilika a [[hitay]] (美軍) mamim a bahbahan.

12月15日諾瑞嘉宣布與美進入戰爭狀態，自任國家元首。12月20日，兩萬七千名美軍對巴拿馬展開軍事行動，推翻諾瑞嘉政權，吉列爾莫·恩達拉就任總統。諾瑞嘉逃入梵蒂岡大使館，1990年1月3日向美軍投降，他立刻被運往佛羅里達州，被起訴和關押。美軍入侵造成約兩千人死亡，包括巴拿馬軍人及一般平民。隨後，美國政府協助巴拿馬重新施行選舉，並聲稱重新給予當地媒體言論自由和新聞自由，國家管理權漸漸和平過渡到號稱公民政府的反對派政治人物手中。1999年12月31日，巴拿馬收回巴拿馬運河的全部管理和防務權，美軍全數撤出。

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴拿馬：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%8B%BF%E9%A9%AC 

[[kakuniza:kanatal]]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>rum9hufvim62mop5e7pv0y8yly6pnya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Papua New Guinea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4312</id>
    <revision>
      <id>141787</id>
      <parentid>141742</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10578" sha1="gd3ugi6amgrpfeut2vce3uv72kdwt49" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。

Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.

巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>gd3ugi6amgrpfeut2vce3uv72kdwt49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141788</id>
      <parentid>141787</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10857" sha1="i7j8ql4avztjiwileru0m7df11iihrj" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。

Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>i7j8ql4avztjiwileru0m7df11iihrj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141789</id>
      <parentid>141788</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakitidaan (地理) */</comment>
      <origin>141789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11153" sha1="iicmryxnvkenvayxvdamlosmodcliou" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 
[[tangan:Flag map of New Guinea Island (1884-1919).png|縮圖|cay wal wal sip mihcaan katukuh cay siw cay siw mihcan nu baluhay a Sin-ci-nei-ya, De-kuo atu In-kuo mikuwan tu baluhay walian nu Sin-ci-nei-ya  1884年至1919年間的新幾內亞，德國與英國控制著新幾內亞東部地區]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。

Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>iicmryxnvkenvayxvdamlosmodcliou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141790</id>
      <parentid>141789</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakitidaan (地理) */</comment>
      <origin>141790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11461" sha1="s36llmmcdhu9rgbxk5zrb48d1hb5o37" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 
[[tangan:Flag map of New Guinea Island (1884-1919).png|縮圖|cay wal wal sip mihcaan katukuh cay siw cay siw mihcan nu baluhay a Sin-ci-nei-ya, De-kuo atu In-kuo mikuwan tu baluhay walian nu Sin-ci-nei-ya  1884年至1919年間的新幾內亞，德國與英國控制著新幾內亞東部地區]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。
[[tangan:Reading the proclamation of annexation, Mr Lawe's house, Port Moresby, New Guinea, November 1884 - photographer John Paine or Augustine E. Dyer (5708761723).jpg|縮圖|haminen nu In-kuo kina baluhay nu Sin-ci-nei-ya wali timuan, cay wal wal sip mihcaan  英國吞併新幾內亞東南部，1884年]]
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>s36llmmcdhu9rgbxk5zrb48d1hb5o37</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141791</id>
      <parentid>141790</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11728" sha1="r99hvvppdt4gkcjo6so0b5brzq9sgrc" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 
[[tangan:Flag map of New Guinea Island (1884-1919).png|縮圖|cay wal wal sip mihcaan katukuh cay siw cay siw mihcan nu baluhay a Sin-ci-nei-ya, De-kuo atu In-kuo mikuwan tu baluhay walian nu Sin-ci-nei-ya  1884年至1919年間的新幾內亞，德國與英國控制著新幾內亞東部地區]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。
[[tangan:Reading the proclamation of annexation, Mr Lawe's house, Port Moresby, New Guinea, November 1884 - photographer John Paine or Augustine E. Dyer (5708761723).jpg|縮圖|haminen nu In-kuo kina baluhay nu Sin-ci-nei-ya wali timuan, cay wal wal sip mihcaan  英國吞併新幾內亞東南部，1884年]]
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。
[[tangan:Australian infantry and armour at Buna (AWM 014008).jpg|縮圖|cay siw sip lu mihcaan cay bulad pic demiad Pu-na-Ke-na kalepacawan, Aw-cuo hitay debungan nu heni ku Di-pu a kitidaan 1943年1月7日布納-戈納戰役期間，澳洲軍隊攻擊日軍陣地]]

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>r99hvvppdt4gkcjo6so0b5brzq9sgrc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141792</id>
      <parentid>141791</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* cen-ce (政治) */</comment>
      <origin>141792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11864" sha1="1jhdp7vb5v17lef10ma7heedruz20u0" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 
[[tangan:Flag map of New Guinea Island (1884-1919).png|縮圖|cay wal wal sip mihcaan katukuh cay siw cay siw mihcan nu baluhay a Sin-ci-nei-ya, De-kuo atu In-kuo mikuwan tu baluhay walian nu Sin-ci-nei-ya  1884年至1919年間的新幾內亞，德國與英國控制著新幾內亞東部地區]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。
[[tangan:Reading the proclamation of annexation, Mr Lawe's house, Port Moresby, New Guinea, November 1884 - photographer John Paine or Augustine E. Dyer (5708761723).jpg|縮圖|haminen nu In-kuo kina baluhay nu Sin-ci-nei-ya wali timuan, cay wal wal sip mihcaan  英國吞併新幾內亞東南部，1884年]]
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。
[[tangan:Australian infantry and armour at Buna (AWM 014008).jpg|縮圖|cay siw sip lu mihcaan cay bulad pic demiad Pu-na-Ke-na kalepacawan, Aw-cuo hitay debungan nu heni ku Di-pu a kitidaan 1943年1月7日布納-戈納戰役期間，澳洲軍隊攻擊日軍陣地]]

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。
[[tangan:AMBULA~1.jpg|縮圖|A-la-wa-cen itida i Pu-kan-wi-e masasuada a masasupeci' 阿拉瓦鎮在布干維爾衝突期間被摧毀]]

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>1jhdp7vb5v17lef10ma7heedruz20u0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141793</id>
      <parentid>141792</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan */</comment>
      <origin>141793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11997" sha1="l4nmiv1zeu10vwpnbj0a0bx4fhvf8p5" xml:space="preserve">'''Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）'''

[[tangan:Flag of Papua New Guinea.svg|thumb|u hata nu Papua New Guinea（巴布亞新幾內亞）|alt=Flag of Papua New Guinea.svg]]

u [[Papua new guinea|Papua New Guinea]] sa i labu nu Ta-Yang-Cuo (大洋洲), itiza i 6 00 S, 147 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 462,840 sq km.

u ahebal nu nanumay sa 9,980 sq km.

hamin nu tademaw sa 6,791,317.

kakalukan [[umah]] sa 2.60%, kilakilangan umah sa 63.10%, zumaay henay umah sa 34.30%

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Port Moresby([[:zh:莫尔兹比港|摩斯比港]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 16 bulad 9 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Elizabeth II]], micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.

== '''cunli (總理)''' ==
u cunli nu Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) ayza sa ci [[James Marape]] (詹姆士·馬拉佩), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 30 demiad. 
[[tangan:Flag map of New Guinea Island (1884-1919).png|縮圖|cay wal wal sip mihcaan katukuh cay siw cay siw mihcan nu baluhay a Sin-ci-nei-ya, De-kuo atu In-kuo mikuwan tu baluhay walian nu Sin-ci-nei-ya  1884年至1919年間的新幾內亞，德國與英國控制著新幾內亞東部地區]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itida i kitakit nu saka tusa a tabakiya nu subal &quot; New Guinea Island&quot; (新幾內亞島) wali pankiw a niyadu, u ce’taw (赤道) nu timulan a Nan-tayping-yang (南太平洋), timul mibatad tu Aw-cuo (澳洲) tu cacay a lasubu enem a bataan (160) a kunli. O-cuo (歐洲) singmung pacunaay tu balunga a tademaw sayaway a makaadih tina Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) sa, mahida u Fae-cuo (非洲) a Cinai-ya (Guinea (幾內亞), kasi nganganan, nika namim nu Sinci-naiya-subal (New Guinea Island (新幾內亞島) nu Ya-cuo (亞洲) caay kaw nu Fai-cuo (非洲).[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kakitidaan sa 462,840 pinfun kunli, u lala' nu kanatal pasu subal itini i ce’taw (赤道) katukuh i nutimulan nu sabaw tusa a du’(12), waliyan namakayda cacay a lasubu sepat a bataan (140) a du’ katukuh i cacay a lasubu enem a bataan (160) a du’ ku laad.

巴布亞新幾內亞位在世界第二大島―新幾內亞島（New Guinea Island）東半部，也就是赤道以南的南太平洋上，南距澳洲約160公里。因歐洲航海家最早發現新幾內亞島時，覺得它像非洲的幾內亞，而得名，但整個新幾內亞島群屬於亞洲而不是非洲。巴布亞紐幾內亞面積462,840平方公里，其國土包括所有島嶼在內位於赤道至南緯12度，東經140度至160度之間。
[[tangan:Reading the proclamation of annexation, Mr Lawe's house, Port Moresby, New Guinea, November 1884 - photographer John Paine or Augustine E. Dyer (5708761723).jpg|縮圖|haminen nu In-kuo kina baluhay nu Sin-ci-nei-ya wali timuan, cay wal wal sip mihcaan  英國吞併新幾內亞東南部，1884年]]
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u ce’taw yadah ku udad nu demiad, caledes ku demiad tabaki ku udad, mala ka caledesan nu udaudadan a kilakilangan, kanatal han u buyu atu caledesay nu udadudadan nu kilakilangan amatahp.Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) u kacaledesan nu udaudadan a kilakilngan ku angangan, sisa itini nu cilekayan saka silaculan.kilang hantu angangan u talakaway nu ahebalay a papah nu kilangan, aadupen han nu angangan u ayam atu silaculay nu biliya a aadupan.saka namuhan a ayamam han i Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nu picidekan a ayam, malakulit nu hata nu heni.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞新幾內亞為赤道多雨氣候區，氣候炎熱且降雨量大，形成一個個熱帶雨林，其國土多被山和熱帶雨林覆蓋。因巴布亞新幾內亞是熱帶雨林為主，所以在生物種類上相當豐富。植物方面都主要是一些高達數公丈的闊葉樹木，而動物方面則主要以鳥類和有袋類動物為主。極樂鳥是巴布亞紐幾內亞特有的鳥類，被繪在其國徽中。
[[tangan:Australian infantry and armour at Buna (AWM 014008).jpg|縮圖|cay siw sip lu mihcaan cay bulad pic demiad Pu-na-Ke-na kalepacawan, Aw-cuo hitay debungan nu heni ku Di-pu a kitidaan 1943年1月7日布納-戈納戰役期間，澳洲軍隊攻擊日軍陣地]]

== '''likisi (歷史)''' ==
Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) kitidaan makaala tu sepat a bataan idaw ku enem (46) a mang a pinfun kunli, hatida nu Tawam (台灣) nu sabaw tusa (12) a bay, tademaw han makaala tu enem a lasubu pitu a bataan (670) a mang, suodu han Muole-sepi-kan (Port Morsby (摩勒斯比港) itida i Papu-yawan (Papuyawan (巴布亞灣). u subasa, Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) idaw henay ku tabakiya adidiay nu enem a lasubu (600) a subalan.sabaw tu enem (16) a seci mahiya nu Putaw-ya (葡萄牙) makaadih nu pacunaay tu balunga a tademaw, sabaw tu siwa (19) a seci Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) nama debungan nu katuuday a kanatal, Fa-kuo (法國) mabulaway a tademaw hiyan ku  Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) wali timul misumad tu ngangan u &quot;baluhay Ayelan (新愛爾蘭)&quot; .Papuya-sinci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞新幾內亞) itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku lima (1975) a mihcaan miales tu Awcuo (澳洲) misiteked, u  Taingkuo (大英國) a tademaw. labu nu binacadan walu a lasubu (800) ku binacadan, payniyadu' cacay kalecad ku kamu, ayda a kanatal u igu ku kamu atu malamelay tu niyaduay  tu a igu &quot;Pidgin&quot; kiya taneng masasakamu ku nuheni.
[[tangan:Female gable image, Sawos people, Papua New Guinea, Bishop Museum, 1989.400.358.JPG|縮圖|Sa-wuo-se tademaw nitulikan tu tataynaan, Pi-sya-pu-puo-u-kun i Ta-yeng-cuo nu nalimaan 薩沃斯人（Sawos）女性山牆雕像，畢夏普博物館中的大洋洲藝術藏品]]
巴布亞新幾內亞面積46萬平方公里，約是台灣的12倍，人口670萬，首都摩勒斯比港（Port Morsby）位在巴布亞灣上。除本島外，巴布亞新幾內亞還有大小600個島嶼。16世紀被葡萄牙航海家發現後，19世紀起巴布亞新幾內亞曾被多國占領，法國殖民者還把巴布亞新幾內亞東南部改名為「新愛爾蘭」。巴布亞新幾內亞於1975年脫離澳洲獨立，屬大英國協成員，境內種族八百種，一個部落使用一種語言，使用語言也多達八百多種，各部落語言互不相通，目前全國以英語和混和土語的英語Pidgin通行。

Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) pangangan han tu (sadikuday a Itenyung 伊甸園), nina kanatal i mabataday a niyadu’, idaw ku caayya kasa suadih kasasumelaw,  yumahida idaw henay ku mukanay tu tademaw a lalangawan.mautang atu kitakit masasuadih, Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) yadahenay ku niyadu’ay a tademaw mapapaliway ku sakaudip, namahida sa, idaw ku sikalisiway a tademaw amipadang tu caaya pikuliay a tademaw tu sakaudip.katinengan u Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) a tademaw sakamusa,  Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) naw mukasihenay a ba'tuan a zitay kasenu sa milihida tu keci (科技) anikalekalan a tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci , sisa yadah ku kawaw nu siakay atu lalangawan nika lawlawan a kawaw.[https://tw.nextmgz.com/realtimenews/news/14915483]

巴布亞新幾內亞被稱為「最後的伊甸園」，這個國家偏遠地區的部落，有些與外界幾乎沒有接觸，有些部落早期曾有食人傳統。因與世界接軌甚晚，巴布亞新幾內亞許多部落仍過著共產式的互助生活，也就是說，有收入的受薪者須負擔其他無業村人的生活用度。據了解巴布亞新幾內亞國情的人說，巴布亞新幾內亞等於是從原始的石器時代直接跳進科技發達的21世紀，因而產生很多社會問題和文化衝擊。
[[tangan:AMBULA~1.jpg|縮圖|A-la-wa-cen itida i Pu-kan-wi-e masasuada a masasupeci' 阿拉瓦鎮在布干維爾衝突期間被摧毀]]

== '''cen-ce (政治)''' ==
Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞) i ihuiy nu mincuce a cuncu lising a kanatal, kanatal nu sakakaay ci Ilisapay (伊莉莎白) e’se, niwan caay kaytida i Papuya-niwci-neiya (巴布亞紐幾內亞)sa u Cundu kumi dayliay tu kawaw nu sakakaay.Papuya-niwci-neiya (Papua New Guinea (巴布亞紐幾內亞) lifa a kakuliyan u cacaya ku luma a ihuiy, sifu nu sakakaay u cungli, nuilabuay nu ihun a katuuday nu tademaw kumililiday. ihuiy nu cacay a lasubu cacay a bataan idaw ku cacay (111) a tademaw idaw ku tusa a bataan idaw ku tusa (22) a tademawan nu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seng atu suodu niyaduan a tusa a bataan idaw ku tusa (22) a niyaduay nu sakakaay a tademaw.Papuya-sinci-neiya (巴布亞新幾內亞) idaw ku sepat a bataan (40) ku cen-dan (政黨), nika idaw ku kasinglihan nu centan han u kuomin lanmumtan (國民聯盟黨), zenmin-singtung-tan(人民行動黨), lanheceyun-tan( 聯合資源黨), lanhe-tan(聯合黨), panku-tan(潘古黨), zenmin-cunkuo daypiew dahuiy-tan (人民合國代表大會黨), zenmin-mincu yundun-tan(人民民主運動黨), zenmin-lawtun tan(人民勞動黨), zenmin-cinpu tan (人民進步黨) Papua New Guinea tan (巴布亞新幾內亞黨), atu baluhaya anipalekal a tan(新一代黨).[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

巴布亞紐幾內亞是議會民主制的君主立憲國家，國家元首是女王伊莉莎白二世，女王不在巴布亞紐幾內亞時由總督代爲行使元首職責。巴布亞紐幾內亞立法機構為一院制議會，政府首腦是總理大臣，由議會內多數黨的領袖擔任。議會的111個議席中有22席為21個省和首都區的22名地方首長的官守議席。巴布亞新幾內亞有40多個政黨，其中比較具有影響力的政黨有國民聯盟黨、人民行動黨、聯合資源黨、聯合黨、潘古黨、人民全國代表大會黨、人民民主運動黨、人民勞動黨、人民進步黨、巴布亞新幾內亞黨及新一代黨等。
[[tangan:Papua New Guinea (5986599443).jpg|縮圖|Pa-pu-ya-niw-ci-nei-ya a takalaway kitidaan 巴布亞紐幾內亞的高地地區]]

== '''saculil (交通)''' ==
yadah ku masa ngangiwngangiway nu buyubuyu'an, kanatal nu saculil caay ka kapah. suodu Muo-ecepi-kan (莫爾茲比港) inai ku kakacawan tu basu sakatayda i cuwacuwaan nu tukay, inai’ ku silamalay mitules tu sakatayda i tuse. sakacaw tu basu han pinay kiya namaka nutawan a nipipadang anipabeli tu sakacaw a basu .hikuki han itini i kanatal u angangan a tatacuwaan, itini i tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan hamin nu kanatal idaw ku lima a lasubu pitu a bataan idaw ku walu (578) ku pahikukiyan, kilulesa u nunanum a kakacawan , hamin nu kanatal idaw ku lima a bataan ku minatu.[https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E5%B7%B4%E5%B8%83%E4%BA%9A%E6%96%B0%E5%87%A0%E5%86%85%E4%BA%9A]

因其多山崎嶇地形，國內道路交通十分不便。首都莫爾茲比港並無公路通往任何國內城市，亦無鐵路連接其他城市。公路也僅有少數由外國捐贈的公共運輸車輛行駛。空運乃國內最重要運輸方式，於2007年全國有578座機場，其次是水運，全國有港口50多個。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>l4nmiv1zeu10vwpnbj0a0bx4fhvf8p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Poland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4363</id>
    <revision>
      <id>141801</id>
      <parentid>125447</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11997" sha1="mxglch5xz561hhyjlnkpsn2g8cap0kw" xml:space="preserve">[[tangan:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|縮圖|復原後的古盧薩蒂亞文化定居點]]
'''Poland（波蘭）'''

[[tangan:Flag of Poland.svg|thumb|u hata nu Poland （波蘭）|alt=Flag of Poland.svg]]

u [[Poland]] sa i labu nu Europe, itiza i 52 00 N, 20 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 312,685 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 304,255 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 8,430 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 38,523,261. 

kakalukan umah sa 48.20%, kilakilangan umah sa 30.60%, [[zumaay]] henay umah sa 21.20%. 

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Warsaw ([[:zh:华沙|華沙]]).

== '''kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakining nu kanatal demiad sa 3 bulad 5 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Andrzej Duda]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 8 bulad 6 demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==

Poland (波蘭) a niyaduan idawtu ku maluayaway a tademaw tayda itida mueneng. nika, aydahay a Poland (波蘭) a [[binacadan]] u [[kakawsan]] nuheni sa namakayda i siyun nu ayawan pitu a lasubu nuitidaay a tademaw ci Sise-la (西斯拉夫人) a tademaw.tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcaan sepatay a bulad, [[India]] (印度) [[Pakistan]] (巴基斯坦) nina tatusaay a kanatal masasakamu patahekal tuni ka [[malingatu|lingatu]] ani kasa kamuan , sabaw tu cacay a bulad tusa a bataan idaw ku lima a demiad pasaluimengen nuheni mikuwan tuni [[kalpacaw]].siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (966) a [[mihcaan]] Maseke (梅什科) ise milayap tu kilisetukiw (tinsukiw) a kiwkay, u Poland (波蘭) mala kilisetu a sinciaan. nina aydaay a Poland (波蘭) katukuh aydaay a [[Ireland|Ayelan]] (愛爾蘭) palecaden nu kitakit a tinsukiw a kilac nu satalakaway a [[kanatal]].sabaw tu tusa a se-ci malingatu, itepalay nu Sen-cen Roma ti-kuo (神聖羅馬帝國) anika icelang, Poland (波蘭) wan-kuo ahican caay piales tu Cuo-o Europe (中歐) a lala' kiya haw, pasaida midiput tu Tun-o Euripe (東歐) adidiay a Luo-se kunkuo (羅斯公國), sisa masasu ada’tu micapi tu walu a lasubu a mihcaan itida i Tun-o Europe (東歐) ani kasasuadaan.cacay a bataan idaw ku tulu a seci nu cuoye [[Mongolia]] (蒙古) pasaida i nutipan [[midebun|midebung]] tu Poland (波蘭), [[Mongolia]] (蒙古) di-kuo (帝國) debunga nuheni ku Cuo-ya Asia (中亞) a kanatal atu Luo-se kun-kuo (羅斯公國) nikudan debungen nuheni ku Poland (波蘭).

波蘭地域已經有先民棲息。不過，今天波蘭民族的最直系祖先是西元前七百年左右是當地的西斯拉夫人。2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。966年，梅什科一世接受基督宗教（天主教），使波蘭基督教化，這也讓波蘭至今仍和愛爾蘭並列為全世界天主教徒比例最高的國家。12世紀開始，因為隔壁神聖羅馬帝國的強大，波蘭王國不得不放棄一部分中歐領土、轉而保護東歐弱小的羅斯公國，導致之後將近800年在東歐的恩怨.13世紀中葉蒙古西征波及了波蘭，蒙古帝國滅了大部份中亞國家及羅斯公國後入侵波蘭.

nika uyniyan u [[Mongolia]] (蒙古) itini i Europe (歐洲) a kitidaan misa ahebal tu tanengay a kitidaan, Leakenika (列格尼卡) malepacaw henay Poland (波蘭) atu tiwdun'(條頓) maka subauay a mapulungay masakaputay a hitay hiyan nu [[Mongolia]] (蒙古) ahitay mamim apatayan.cacay a malebut tusa a lasubu enem a bataan (1260) a mihcaan - cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan (1280) a mihcaan demecen naca nu sasepatay a kanatal nu Cincen (金帳) a kanatal [[misawacu]], sisa nai’satu ku l[[ahecid|aheci]] nu Poland (波蘭).cacay a bataan idaw ku sepat (14) saci, Poland (波蘭) atu Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) alaw masasu kapah tu. nika Poland (波蘭) [[haymaw]] satu miliyas tu Cuo-o Europe (中歐), malatatengaay tu nu Tuo-o Europe (東歐) a kanatal.cacay a bataan idaw ku tulu (13)- cacay a bataan idaw ku sepat (14) a seci Poland (波蘭) atu biyaw a kanatal Litaw-wan-ta-kun-kuo (立陶宛大公國) amelik patiden tu masakaputay a kanatal, nina tusaay a kanatal [[sawsawni]] itini i hunse (皇室) malalaluma'an. sadikuday satu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) demecen nuheni ku masasuaday nu Cincehan (金帳汗國) kanatal.  

但是這也是蒙古在歐洲領土擴張的極限，列格尼卡戰役中波蘭和條頓騎士團聯軍被蒙古軍完全殲滅，1260年代—1280年代又被四大汗國之一的金帳汗國侵略，使波蘭元氣大傷。14世紀，波蘭和神聖羅馬帝國終於恢復和平，但也導致了波蘭遠離了中歐，正式成為東歐國家.13～14世紀波蘭和鄰國立陶宛大公國組成緊密的聯邦、兩國也經常在皇室上互相聯姻，最終波蘭立陶宛打退了分裂中的金帳汗國. 

miliyas atu [[Mongolia]] (蒙古) a tademaw nika sasungaay, alan nuhani ku Mumkutadan (蒙古韃靼) a tademaw mala O-lu Europe (歐陸) a satabakiya nu kanatal.cacay a bataan idaw ku enem katukuh katukuh tu cacay a bataan idaw ku walu a seci, nina tatusaay a kanatal palacacayen nu heni tu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) a kanatal, sisa nikaydaan nuheni makaala tu tusa a lasubu a mihcaan ku sakapahay satalakaway a zutay, milihida tu waliyan ni palekalan a E'luosesahun (俄羅斯沙皇) kanatal kinapina a malepacaw.atu Ottoman (鄂圖曼) kanatal a nikalepacawan itinisatu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) mala atu [[Spain]] (西班牙) a kanatal Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國), Ottoman (鄂圖曼) kanatal, malecad atu Europe (歐洲) nu sepatay a saicelangay nu kanatal.cacay a bataan idaw ku walu nikudan a seci, Poland Lithuania (波蘭立陶宛) pulu nu kanatal kalamkam a malawcu, itini i Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) a kanatal a [[Austria|Awtili]] (奧地利) a [[kanatal]], Puluse wankuo (普魯士王國) atu Poland (波蘭) nu ada’ nuheni tu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal nu tuluway a kanatal kina tulu kunuheni mibenis sisa malawpes satu kiya kanatal .

脫離和蒙古人的臣屬關係，並取代蒙古韃靼人成為歐陸大國.16至18世紀，兩國合併成單一的波蘭立陶宛聯邦、並且經歷了200多年的頂峰時期，並和東面崛起的俄羅斯沙皇國多次發生戰爭.以及和鄂圖曼帝國的戰爭這段時間波蘭立陶宛成了和西班牙帝國、神聖羅馬帝國、鄂圖曼帝國並駕齊驅的歐洲四強之一。18世紀末期，波蘭-立陶宛聯邦極速衰弱，在神聖羅馬帝國境內的奧地利帝國、普魯士王國、和波蘭的老對手俄羅斯帝國三國聯手進行三次瓜分之下而亡國.從而開啟了之後200年中波蘭不斷被滅國、又不斷浴火重生的循環。

namakayda malingatu nu tusaay a lasubu a mihcaan Cuo-Poland (波蘭) haymaw sa malawpes, haymaw satu liyawliyawsa a laecus.cacay a malebut enem a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1683) a mihcaan, Poland (波蘭) kuowan [[ladayen]] nuheni ku hitay [[midebun|midebung]] amilepacaw tu Awtili (奧地利) nu [[Turkey|Tueci]] (土耳其) a hitay, midiput tu O-cuo Europe (歐洲) anikakapah, pangangan han tu Wiyena (維也納) ani kalepacaw han.cacay a bataan idaw ku siwa a seci, ci Napoleon (拿破崙) ese mademec nikalepacaw satu,  Poland (波蘭) nu hatidaay tu a lala' nu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal  Sahun (沙皇) a lala, nika [[Russia]] (俄羅斯) a kanatal kina cacayan a bataan a bulad a malepacaw.Poland (波蘭) itinitu i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku walu (1918 ) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad misiteked tu kunuheni, patideng tu pulung nu kanatal, isulit nu likisi Poland (波蘭) u sakatusa a pulung nu kanatal.

1683年，波蘭國王率騎兵擊退了進攻奧地利的土耳其軍隊，保護了歐洲的完整，史稱維也納之戰。19世紀，拿破崙一世戰敗後，波蘭的大部分領土屬於俄羅斯帝國沙皇的疆土，但在俄羅斯帝國發生十月革命後.波蘭於1918年11月取得獨立，成立了共和國，史稱波蘭第二共和國。

== '''sakaudip (經濟)''' ==

a malebut (2000) a mihcaan macacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa a mihcaan (1989) nu nikudan, Poland (波蘭) nu Soviet lekec (蘇聯) a awayway nu kiyaku a sakaudip pasaida i iciba nunipi sumad, GDP itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku tulu (1993) a mihcaan katukuh tu tusacunus kunika tanayuan mucelak.nika katukuh tu tusa a malebut idaw ku cacay (2001) a mihcaan kanatal adidi kumi cakaya tu cancanan mawada’ atu kitakit nu sakaudip cacelakan mahaymaw ku kangdahan, Poland (波蘭) nu sakaudip anika cunus nikatanayu haymaw satu caaycelak. milihida satu [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟), sakaudip nuheni kalamkam satu mucelak a kapah.Poland (波蘭) nami siteked satu, namakay i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan mapalekal masumad, micidak i tusa a bataan idaw ku cacay (21) a saci nuayawan nu pina a mihcaan, Poland (波蘭) itini i Europe (歐洲) sakae’timan han kaadihan tu nu katuuday, sisa alaw a mala [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟) un sakalalima a sakasiidaay.

(1989)年後,波蘭由蘇聯模式的計劃經濟向市場經濟轉型，GDP在1993至2000年間增長較為迅速.但到2001年由於國內消費投資減少以及全球經濟發展放緩影響，波蘭經濟的增長也開始放緩。加入歐盟後，經濟快速成長。波蘭自恢復獨立以來，經過1990年代的發展變遷，特別是在21世紀初的幾年裡，波蘭在歐洲的重要性越來越引人重視，甚至有望成為歐盟五巨頭之一。
== '''[[sasinguan]] nu Poland (波蘭宗教)''' ==
Poland (波蘭) 87.5 a kilac a tademaw u tinsukiw ku yadahay, duma satu nu lima a kilacan (5%) a tademaw u Orthodox a kiwkay (東正教) atu kilisetu a baluhay nu kiwkayan. ayda han adiditu ku mitesekay tu tinsukiw a lalay nu lisin.amica kunisulitan tu ilikisi nadebungan nu Poland (波蘭) a Puluse (普魯士) atu Russia (俄國) manglay mipenec tu tinsukiw, nika icelang ku sinku nu Poland (波蘭) a tademaw misuayaw tu tinsukiw.

波蘭87.5%的人口信奉天主教，其餘的5%人口大多屬於東正教或基督新教。現在已經很少有依然忠實虔誠的遵守天主教的傳統習俗。雖然歷史上曾征服波蘭的普魯士和俄國都企圖壓制天主教，但反而堅定了波蘭人對天主教的信念。

== '''i-su' (藝術)''' ==
Poland (波蘭) ni sikian tu aadihan itini i kanatal mamelawan nu [[katuud]]ay nu singanganay, itini i suotu Warsaw (華沙) idawku nu kitakitay a sayaway nu bayu a sinbung ni[[patideng]] a puowkun (海報博物館).itini i tusa (20) a seci lima a bataan (50) a ziday, itini i kuncen anikuwanan, sifu misuayaw tu nalimaan ansangaan anipikawan misaadidi'aca', u sibung hantu mala pakunida sananay a sasakamuen nu kakawaw.katukuh tu sabaw tu tusa a seci, Poland (波蘭) anipatidengan a kacudu nu singbung ka ngada han nu katuuday, sa[[matineng|katineng]]an u &quot; misakainai' tu kulit atu micidekay a kulit, alesen nuheni ku amisay a nalimaan a dadan&quot;.

波蘭所設計的海報在國際間十分著名，在首都華沙設有世界上第一所海報博物館。而於二十世紀五十年代，在共產政權的統治下，政府對藝術創作的限制反而相對較小，而海報則因此成為了國民自由發聲的途徑。時至20世紀，波蘭所出產的電影海報仍然備受關注，被譽為「巧用抽象構圖和大膽用色，脫離了西方的藝術軌跡」。

== malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*波蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%A2%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>mxglch5xz561hhyjlnkpsn2g8cap0kw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141802</id>
      <parentid>141801</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tapang tusu nu kanatal (首都) */</comment>
      <origin>141802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12140" sha1="rn8z4vce78yqwvzvey98wk0s83olcm9" xml:space="preserve">[[tangan:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|縮圖|復原後的古盧薩蒂亞文化定居點]]
'''Poland（波蘭）'''

[[tangan:Flag of Poland.svg|thumb|u hata nu Poland （波蘭）|alt=Flag of Poland.svg]]

u [[Poland]] sa i labu nu Europe, itiza i 52 00 N, 20 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 312,685 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 304,255 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 8,430 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 38,523,261. 

kakalukan umah sa 48.20%, kilakilangan umah sa 30.60%, [[zumaay]] henay umah sa 21.20%. 

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Warsaw ([[:zh:华沙|華沙]]).

== '''kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakining nu kanatal demiad sa 3 bulad 5 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Andrzej Duda]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 8 bulad 6 demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:DJI 0332 Wawel.jpg|縮圖|克拉科夫的瓦維爾城堡。在1596年遷都到華沙之前，這裡曾長期是波蘭君主的住所]]
Poland (波蘭) a niyaduan idawtu ku maluayaway a tademaw tayda itida mueneng. nika, aydahay a Poland (波蘭) a [[binacadan]] u [[kakawsan]] nuheni sa namakayda i siyun nu ayawan pitu a lasubu nuitidaay a tademaw ci Sise-la (西斯拉夫人) a tademaw.tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcaan sepatay a bulad, [[India]] (印度) [[Pakistan]] (巴基斯坦) nina tatusaay a kanatal masasakamu patahekal tuni ka [[malingatu|lingatu]] ani kasa kamuan , sabaw tu cacay a bulad tusa a bataan idaw ku lima a demiad pasaluimengen nuheni mikuwan tuni [[kalpacaw]].siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (966) a [[mihcaan]] Maseke (梅什科) ise milayap tu kilisetukiw (tinsukiw) a kiwkay, u Poland (波蘭) mala kilisetu a sinciaan. nina aydaay a Poland (波蘭) katukuh aydaay a [[Ireland|Ayelan]] (愛爾蘭) palecaden nu kitakit a tinsukiw a kilac nu satalakaway a [[kanatal]].sabaw tu tusa a se-ci malingatu, itepalay nu Sen-cen Roma ti-kuo (神聖羅馬帝國) anika icelang, Poland (波蘭) wan-kuo ahican caay piales tu Cuo-o Europe (中歐) a lala' kiya haw, pasaida midiput tu Tun-o Euripe (東歐) adidiay a Luo-se kunkuo (羅斯公國), sisa masasu ada’tu micapi tu walu a lasubu a mihcaan itida i Tun-o Europe (東歐) ani kasasuadaan.cacay a bataan idaw ku tulu a seci nu cuoye [[Mongolia]] (蒙古) pasaida i nutipan [[midebun|midebung]] tu Poland (波蘭), [[Mongolia]] (蒙古) di-kuo (帝國) debunga nuheni ku Cuo-ya Asia (中亞) a kanatal atu Luo-se kun-kuo (羅斯公國) nikudan debungen nuheni ku Poland (波蘭).

波蘭地域已經有先民棲息。不過，今天波蘭民族的最直系祖先是西元前七百年左右是當地的西斯拉夫人。2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。966年，梅什科一世接受基督宗教（天主教），使波蘭基督教化，這也讓波蘭至今仍和愛爾蘭並列為全世界天主教徒比例最高的國家。12世紀開始，因為隔壁神聖羅馬帝國的強大，波蘭王國不得不放棄一部分中歐領土、轉而保護東歐弱小的羅斯公國，導致之後將近800年在東歐的恩怨.13世紀中葉蒙古西征波及了波蘭，蒙古帝國滅了大部份中亞國家及羅斯公國後入侵波蘭.

nika uyniyan u [[Mongolia]] (蒙古) itini i Europe (歐洲) a kitidaan misa ahebal tu tanengay a kitidaan, Leakenika (列格尼卡) malepacaw henay Poland (波蘭) atu tiwdun'(條頓) maka subauay a mapulungay masakaputay a hitay hiyan nu [[Mongolia]] (蒙古) ahitay mamim apatayan.cacay a malebut tusa a lasubu enem a bataan (1260) a mihcaan - cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan (1280) a mihcaan demecen naca nu sasepatay a kanatal nu Cincen (金帳) a kanatal [[misawacu]], sisa nai’satu ku l[[ahecid|aheci]] nu Poland (波蘭).cacay a bataan idaw ku sepat (14) saci, Poland (波蘭) atu Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) alaw masasu kapah tu. nika Poland (波蘭) [[haymaw]] satu miliyas tu Cuo-o Europe (中歐), malatatengaay tu nu Tuo-o Europe (東歐) a kanatal.cacay a bataan idaw ku tulu (13)- cacay a bataan idaw ku sepat (14) a seci Poland (波蘭) atu biyaw a kanatal Litaw-wan-ta-kun-kuo (立陶宛大公國) amelik patiden tu masakaputay a kanatal, nina tusaay a kanatal [[sawsawni]] itini i hunse (皇室) malalaluma'an. sadikuday satu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) demecen nuheni ku masasuaday nu Cincehan (金帳汗國) kanatal.  

但是這也是蒙古在歐洲領土擴張的極限，列格尼卡戰役中波蘭和條頓騎士團聯軍被蒙古軍完全殲滅，1260年代—1280年代又被四大汗國之一的金帳汗國侵略，使波蘭元氣大傷。14世紀，波蘭和神聖羅馬帝國終於恢復和平，但也導致了波蘭遠離了中歐，正式成為東歐國家.13～14世紀波蘭和鄰國立陶宛大公國組成緊密的聯邦、兩國也經常在皇室上互相聯姻，最終波蘭立陶宛打退了分裂中的金帳汗國. 

miliyas atu [[Mongolia]] (蒙古) a tademaw nika sasungaay, alan nuhani ku Mumkutadan (蒙古韃靼) a tademaw mala O-lu Europe (歐陸) a satabakiya nu kanatal.cacay a bataan idaw ku enem katukuh katukuh tu cacay a bataan idaw ku walu a seci, nina tatusaay a kanatal palacacayen nu heni tu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) a kanatal, sisa nikaydaan nuheni makaala tu tusa a lasubu a mihcaan ku sakapahay satalakaway a zutay, milihida tu waliyan ni palekalan a E'luosesahun (俄羅斯沙皇) kanatal kinapina a malepacaw.atu Ottoman (鄂圖曼) kanatal a nikalepacawan itinisatu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) mala atu [[Spain]] (西班牙) a kanatal Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國), Ottoman (鄂圖曼) kanatal, malecad atu Europe (歐洲) nu sepatay a saicelangay nu kanatal.cacay a bataan idaw ku walu nikudan a seci, Poland Lithuania (波蘭立陶宛) pulu nu kanatal kalamkam a malawcu, itini i Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) a kanatal a [[Austria|Awtili]] (奧地利) a [[kanatal]], Puluse wankuo (普魯士王國) atu Poland (波蘭) nu ada’ nuheni tu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal nu tuluway a kanatal kina tulu kunuheni mibenis sisa malawpes satu kiya kanatal .

脫離和蒙古人的臣屬關係，並取代蒙古韃靼人成為歐陸大國.16至18世紀，兩國合併成單一的波蘭立陶宛聯邦、並且經歷了200多年的頂峰時期，並和東面崛起的俄羅斯沙皇國多次發生戰爭.以及和鄂圖曼帝國的戰爭這段時間波蘭立陶宛成了和西班牙帝國、神聖羅馬帝國、鄂圖曼帝國並駕齊驅的歐洲四強之一。18世紀末期，波蘭-立陶宛聯邦極速衰弱，在神聖羅馬帝國境內的奧地利帝國、普魯士王國、和波蘭的老對手俄羅斯帝國三國聯手進行三次瓜分之下而亡國.從而開啟了之後200年中波蘭不斷被滅國、又不斷浴火重生的循環。

namakayda malingatu nu tusaay a lasubu a mihcaan Cuo-Poland (波蘭) haymaw sa malawpes, haymaw satu liyawliyawsa a laecus.cacay a malebut enem a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1683) a mihcaan, Poland (波蘭) kuowan [[ladayen]] nuheni ku hitay [[midebun|midebung]] amilepacaw tu Awtili (奧地利) nu [[Turkey|Tueci]] (土耳其) a hitay, midiput tu O-cuo Europe (歐洲) anikakapah, pangangan han tu Wiyena (維也納) ani kalepacaw han.cacay a bataan idaw ku siwa a seci, ci Napoleon (拿破崙) ese mademec nikalepacaw satu,  Poland (波蘭) nu hatidaay tu a lala' nu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal  Sahun (沙皇) a lala, nika [[Russia]] (俄羅斯) a kanatal kina cacayan a bataan a bulad a malepacaw.Poland (波蘭) itinitu i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku walu (1918 ) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad misiteked tu kunuheni, patideng tu pulung nu kanatal, isulit nu likisi Poland (波蘭) u sakatusa a pulung nu kanatal.

1683年，波蘭國王率騎兵擊退了進攻奧地利的土耳其軍隊，保護了歐洲的完整，史稱維也納之戰。19世紀，拿破崙一世戰敗後，波蘭的大部分領土屬於俄羅斯帝國沙皇的疆土，但在俄羅斯帝國發生十月革命後.波蘭於1918年11月取得獨立，成立了共和國，史稱波蘭第二共和國。

== '''sakaudip (經濟)''' ==

a malebut (2000) a mihcaan macacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa a mihcaan (1989) nu nikudan, Poland (波蘭) nu Soviet lekec (蘇聯) a awayway nu kiyaku a sakaudip pasaida i iciba nunipi sumad, GDP itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku tulu (1993) a mihcaan katukuh tu tusacunus kunika tanayuan mucelak.nika katukuh tu tusa a malebut idaw ku cacay (2001) a mihcaan kanatal adidi kumi cakaya tu cancanan mawada’ atu kitakit nu sakaudip cacelakan mahaymaw ku kangdahan, Poland (波蘭) nu sakaudip anika cunus nikatanayu haymaw satu caaycelak. milihida satu [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟), sakaudip nuheni kalamkam satu mucelak a kapah.Poland (波蘭) nami siteked satu, namakay i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan mapalekal masumad, micidak i tusa a bataan idaw ku cacay (21) a saci nuayawan nu pina a mihcaan, Poland (波蘭) itini i Europe (歐洲) sakae’timan han kaadihan tu nu katuuday, sisa alaw a mala [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟) un sakalalima a sakasiidaay.

(1989)年後,波蘭由蘇聯模式的計劃經濟向市場經濟轉型，GDP在1993至2000年間增長較為迅速.但到2001年由於國內消費投資減少以及全球經濟發展放緩影響，波蘭經濟的增長也開始放緩。加入歐盟後，經濟快速成長。波蘭自恢復獨立以來，經過1990年代的發展變遷，特別是在21世紀初的幾年裡，波蘭在歐洲的重要性越來越引人重視，甚至有望成為歐盟五巨頭之一。
== '''[[sasinguan]] nu Poland (波蘭宗教)''' ==
Poland (波蘭) 87.5 a kilac a tademaw u tinsukiw ku yadahay, duma satu nu lima a kilacan (5%) a tademaw u Orthodox a kiwkay (東正教) atu kilisetu a baluhay nu kiwkayan. ayda han adiditu ku mitesekay tu tinsukiw a lalay nu lisin.amica kunisulitan tu ilikisi nadebungan nu Poland (波蘭) a Puluse (普魯士) atu Russia (俄國) manglay mipenec tu tinsukiw, nika icelang ku sinku nu Poland (波蘭) a tademaw misuayaw tu tinsukiw.

波蘭87.5%的人口信奉天主教，其餘的5%人口大多屬於東正教或基督新教。現在已經很少有依然忠實虔誠的遵守天主教的傳統習俗。雖然歷史上曾征服波蘭的普魯士和俄國都企圖壓制天主教，但反而堅定了波蘭人對天主教的信念。

== '''i-su' (藝術)''' ==
Poland (波蘭) ni sikian tu aadihan itini i kanatal mamelawan nu [[katuud]]ay nu singanganay, itini i suotu Warsaw (華沙) idawku nu kitakitay a sayaway nu bayu a sinbung ni[[patideng]] a puowkun (海報博物館).itini i tusa (20) a seci lima a bataan (50) a ziday, itini i kuncen anikuwanan, sifu misuayaw tu nalimaan ansangaan anipikawan misaadidi'aca', u sibung hantu mala pakunida sananay a sasakamuen nu kakawaw.katukuh tu sabaw tu tusa a seci, Poland (波蘭) anipatidengan a kacudu nu singbung ka ngada han nu katuuday, sa[[matineng|katineng]]an u &quot; misakainai' tu kulit atu micidekay a kulit, alesen nuheni ku amisay a nalimaan a dadan&quot;.

波蘭所設計的海報在國際間十分著名，在首都華沙設有世界上第一所海報博物館。而於二十世紀五十年代，在共產政權的統治下，政府對藝術創作的限制反而相對較小，而海報則因此成為了國民自由發聲的途徑。時至20世紀，波蘭所出產的電影海報仍然備受關注，被譽為「巧用抽象構圖和大膽用色，脫離了西方的藝術軌跡」。

== malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*波蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%A2%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>rn8z4vce78yqwvzvey98wk0s83olcm9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141803</id>
      <parentid>141802</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12271" sha1="qtw14ieyuuvwlw826on1k6cca9ilip1" xml:space="preserve">[[tangan:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|縮圖|復原後的古盧薩蒂亞文化定居點]]
'''Poland（波蘭）'''

[[tangan:Flag of Poland.svg|thumb|u hata nu Poland （波蘭）|alt=Flag of Poland.svg]]

u [[Poland]] sa i labu nu Europe, itiza i 52 00 N, 20 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 312,685 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 304,255 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 8,430 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 38,523,261. 

kakalukan umah sa 48.20%, kilakilangan umah sa 30.60%, [[zumaay]] henay umah sa 21.20%. 

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Warsaw ([[:zh:华沙|華沙]]).

== '''kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakining nu kanatal demiad sa 3 bulad 5 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Andrzej Duda]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 8 bulad 6 demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:DJI 0332 Wawel.jpg|縮圖|克拉科夫的瓦維爾城堡。在1596年遷都到華沙之前，這裡曾長期是波蘭君主的住所]]
Poland (波蘭) a niyaduan idawtu ku maluayaway a tademaw tayda itida mueneng. nika, aydahay a Poland (波蘭) a [[binacadan]] u [[kakawsan]] nuheni sa namakayda i siyun nu ayawan pitu a lasubu nuitidaay a tademaw ci Sise-la (西斯拉夫人) a tademaw.tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcaan sepatay a bulad, [[India]] (印度) [[Pakistan]] (巴基斯坦) nina tatusaay a kanatal masasakamu patahekal tuni ka [[malingatu|lingatu]] ani kasa kamuan , sabaw tu cacay a bulad tusa a bataan idaw ku lima a demiad pasaluimengen nuheni mikuwan tuni [[kalpacaw]].siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (966) a [[mihcaan]] Maseke (梅什科) ise milayap tu kilisetukiw (tinsukiw) a kiwkay, u Poland (波蘭) mala kilisetu a sinciaan. nina aydaay a Poland (波蘭) katukuh aydaay a [[Ireland|Ayelan]] (愛爾蘭) palecaden nu kitakit a tinsukiw a kilac nu satalakaway a [[kanatal]].sabaw tu tusa a se-ci malingatu, itepalay nu Sen-cen Roma ti-kuo (神聖羅馬帝國) anika icelang, Poland (波蘭) wan-kuo ahican caay piales tu Cuo-o Europe (中歐) a lala' kiya haw, pasaida midiput tu Tun-o Euripe (東歐) adidiay a Luo-se kunkuo (羅斯公國), sisa masasu ada’tu micapi tu walu a lasubu a mihcaan itida i Tun-o Europe (東歐) ani kasasuadaan.cacay a bataan idaw ku tulu a seci nu cuoye [[Mongolia]] (蒙古) pasaida i nutipan [[midebun|midebung]] tu Poland (波蘭), [[Mongolia]] (蒙古) di-kuo (帝國) debunga nuheni ku Cuo-ya Asia (中亞) a kanatal atu Luo-se kun-kuo (羅斯公國) nikudan debungen nuheni ku Poland (波蘭).

波蘭地域已經有先民棲息。不過，今天波蘭民族的最直系祖先是西元前七百年左右是當地的西斯拉夫人。2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。966年，梅什科一世接受基督宗教（天主教），使波蘭基督教化，這也讓波蘭至今仍和愛爾蘭並列為全世界天主教徒比例最高的國家。12世紀開始，因為隔壁神聖羅馬帝國的強大，波蘭王國不得不放棄一部分中歐領土、轉而保護東歐弱小的羅斯公國，導致之後將近800年在東歐的恩怨.13世紀中葉蒙古西征波及了波蘭，蒙古帝國滅了大部份中亞國家及羅斯公國後入侵波蘭.
[[tangan:Jan III Schultz.jpg|縮圖|揚三世·索別斯基在1683年9月12日的維也納之戰中擊敗了鄂圖曼帝國軍隊]]
nika uyniyan u [[Mongolia]] (蒙古) itini i Europe (歐洲) a kitidaan misa ahebal tu tanengay a kitidaan, Leakenika (列格尼卡) malepacaw henay Poland (波蘭) atu tiwdun'(條頓) maka subauay a mapulungay masakaputay a hitay hiyan nu [[Mongolia]] (蒙古) ahitay mamim apatayan.cacay a malebut tusa a lasubu enem a bataan (1260) a mihcaan - cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan (1280) a mihcaan demecen naca nu sasepatay a kanatal nu Cincen (金帳) a kanatal [[misawacu]], sisa nai’satu ku l[[ahecid|aheci]] nu Poland (波蘭).cacay a bataan idaw ku sepat (14) saci, Poland (波蘭) atu Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) alaw masasu kapah tu. nika Poland (波蘭) [[haymaw]] satu miliyas tu Cuo-o Europe (中歐), malatatengaay tu nu Tuo-o Europe (東歐) a kanatal.cacay a bataan idaw ku tulu (13)- cacay a bataan idaw ku sepat (14) a seci Poland (波蘭) atu biyaw a kanatal Litaw-wan-ta-kun-kuo (立陶宛大公國) amelik patiden tu masakaputay a kanatal, nina tusaay a kanatal [[sawsawni]] itini i hunse (皇室) malalaluma'an. sadikuday satu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) demecen nuheni ku masasuaday nu Cincehan (金帳汗國) kanatal.  

但是這也是蒙古在歐洲領土擴張的極限，列格尼卡戰役中波蘭和條頓騎士團聯軍被蒙古軍完全殲滅，1260年代—1280年代又被四大汗國之一的金帳汗國侵略，使波蘭元氣大傷。14世紀，波蘭和神聖羅馬帝國終於恢復和平，但也導致了波蘭遠離了中歐，正式成為東歐國家.13～14世紀波蘭和鄰國立陶宛大公國組成緊密的聯邦、兩國也經常在皇室上互相聯姻，最終波蘭立陶宛打退了分裂中的金帳汗國. 

miliyas atu [[Mongolia]] (蒙古) a tademaw nika sasungaay, alan nuhani ku Mumkutadan (蒙古韃靼) a tademaw mala O-lu Europe (歐陸) a satabakiya nu kanatal.cacay a bataan idaw ku enem katukuh katukuh tu cacay a bataan idaw ku walu a seci, nina tatusaay a kanatal palacacayen nu heni tu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) a kanatal, sisa nikaydaan nuheni makaala tu tusa a lasubu a mihcaan ku sakapahay satalakaway a zutay, milihida tu waliyan ni palekalan a E'luosesahun (俄羅斯沙皇) kanatal kinapina a malepacaw.atu Ottoman (鄂圖曼) kanatal a nikalepacawan itinisatu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) mala atu [[Spain]] (西班牙) a kanatal Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國), Ottoman (鄂圖曼) kanatal, malecad atu Europe (歐洲) nu sepatay a saicelangay nu kanatal.cacay a bataan idaw ku walu nikudan a seci, Poland Lithuania (波蘭立陶宛) pulu nu kanatal kalamkam a malawcu, itini i Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) a kanatal a [[Austria|Awtili]] (奧地利) a [[kanatal]], Puluse wankuo (普魯士王國) atu Poland (波蘭) nu ada’ nuheni tu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal nu tuluway a kanatal kina tulu kunuheni mibenis sisa malawpes satu kiya kanatal .

脫離和蒙古人的臣屬關係，並取代蒙古韃靼人成為歐陸大國.16至18世紀，兩國合併成單一的波蘭立陶宛聯邦、並且經歷了200多年的頂峰時期，並和東面崛起的俄羅斯沙皇國多次發生戰爭.以及和鄂圖曼帝國的戰爭這段時間波蘭立陶宛成了和西班牙帝國、神聖羅馬帝國、鄂圖曼帝國並駕齊驅的歐洲四強之一。18世紀末期，波蘭-立陶宛聯邦極速衰弱，在神聖羅馬帝國境內的奧地利帝國、普魯士王國、和波蘭的老對手俄羅斯帝國三國聯手進行三次瓜分之下而亡國.從而開啟了之後200年中波蘭不斷被滅國、又不斷浴火重生的循環。

namakayda malingatu nu tusaay a lasubu a mihcaan Cuo-Poland (波蘭) haymaw sa malawpes, haymaw satu liyawliyawsa a laecus.cacay a malebut enem a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1683) a mihcaan, Poland (波蘭) kuowan [[ladayen]] nuheni ku hitay [[midebun|midebung]] amilepacaw tu Awtili (奧地利) nu [[Turkey|Tueci]] (土耳其) a hitay, midiput tu O-cuo Europe (歐洲) anikakapah, pangangan han tu Wiyena (維也納) ani kalepacaw han.cacay a bataan idaw ku siwa a seci, ci Napoleon (拿破崙) ese mademec nikalepacaw satu,  Poland (波蘭) nu hatidaay tu a lala' nu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal  Sahun (沙皇) a lala, nika [[Russia]] (俄羅斯) a kanatal kina cacayan a bataan a bulad a malepacaw.Poland (波蘭) itinitu i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku walu (1918 ) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad misiteked tu kunuheni, patideng tu pulung nu kanatal, isulit nu likisi Poland (波蘭) u sakatusa a pulung nu kanatal.

1683年，波蘭國王率騎兵擊退了進攻奧地利的土耳其軍隊，保護了歐洲的完整，史稱維也納之戰。19世紀，拿破崙一世戰敗後，波蘭的大部分領土屬於俄羅斯帝國沙皇的疆土，但在俄羅斯帝國發生十月革命後.波蘭於1918年11月取得獨立，成立了共和國，史稱波蘭第二共和國。

== '''sakaudip (經濟)''' ==

a malebut (2000) a mihcaan macacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa a mihcaan (1989) nu nikudan, Poland (波蘭) nu Soviet lekec (蘇聯) a awayway nu kiyaku a sakaudip pasaida i iciba nunipi sumad, GDP itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku tulu (1993) a mihcaan katukuh tu tusacunus kunika tanayuan mucelak.nika katukuh tu tusa a malebut idaw ku cacay (2001) a mihcaan kanatal adidi kumi cakaya tu cancanan mawada’ atu kitakit nu sakaudip cacelakan mahaymaw ku kangdahan, Poland (波蘭) nu sakaudip anika cunus nikatanayu haymaw satu caaycelak. milihida satu [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟), sakaudip nuheni kalamkam satu mucelak a kapah.Poland (波蘭) nami siteked satu, namakay i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan mapalekal masumad, micidak i tusa a bataan idaw ku cacay (21) a saci nuayawan nu pina a mihcaan, Poland (波蘭) itini i Europe (歐洲) sakae’timan han kaadihan tu nu katuuday, sisa alaw a mala [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟) un sakalalima a sakasiidaay.

(1989)年後,波蘭由蘇聯模式的計劃經濟向市場經濟轉型，GDP在1993至2000年間增長較為迅速.但到2001年由於國內消費投資減少以及全球經濟發展放緩影響，波蘭經濟的增長也開始放緩。加入歐盟後，經濟快速成長。波蘭自恢復獨立以來，經過1990年代的發展變遷，特別是在21世紀初的幾年裡，波蘭在歐洲的重要性越來越引人重視，甚至有望成為歐盟五巨頭之一。
== '''[[sasinguan]] nu Poland (波蘭宗教)''' ==
Poland (波蘭) 87.5 a kilac a tademaw u tinsukiw ku yadahay, duma satu nu lima a kilacan (5%) a tademaw u Orthodox a kiwkay (東正教) atu kilisetu a baluhay nu kiwkayan. ayda han adiditu ku mitesekay tu tinsukiw a lalay nu lisin.amica kunisulitan tu ilikisi nadebungan nu Poland (波蘭) a Puluse (普魯士) atu Russia (俄國) manglay mipenec tu tinsukiw, nika icelang ku sinku nu Poland (波蘭) a tademaw misuayaw tu tinsukiw.

波蘭87.5%的人口信奉天主教，其餘的5%人口大多屬於東正教或基督新教。現在已經很少有依然忠實虔誠的遵守天主教的傳統習俗。雖然歷史上曾征服波蘭的普魯士和俄國都企圖壓制天主教，但反而堅定了波蘭人對天主教的信念。

== '''i-su' (藝術)''' ==
Poland (波蘭) ni sikian tu aadihan itini i kanatal mamelawan nu [[katuud]]ay nu singanganay, itini i suotu Warsaw (華沙) idawku nu kitakitay a sayaway nu bayu a sinbung ni[[patideng]] a puowkun (海報博物館).itini i tusa (20) a seci lima a bataan (50) a ziday, itini i kuncen anikuwanan, sifu misuayaw tu nalimaan ansangaan anipikawan misaadidi'aca', u sibung hantu mala pakunida sananay a sasakamuen nu kakawaw.katukuh tu sabaw tu tusa a seci, Poland (波蘭) anipatidengan a kacudu nu singbung ka ngada han nu katuuday, sa[[matineng|katineng]]an u &quot; misakainai' tu kulit atu micidekay a kulit, alesen nuheni ku amisay a nalimaan a dadan&quot;.

波蘭所設計的海報在國際間十分著名，在首都華沙設有世界上第一所海報博物館。而於二十世紀五十年代，在共產政權的統治下，政府對藝術創作的限制反而相對較小，而海報則因此成為了國民自由發聲的途徑。時至20世紀，波蘭所出產的電影海報仍然備受關注，被譽為「巧用抽象構圖和大膽用色，脫離了西方的藝術軌跡」。

== malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*波蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%A2%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>qtw14ieyuuvwlw826on1k6cca9ilip1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141804</id>
      <parentid>141803</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* sakaudip (經濟) */</comment>
      <origin>141804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12402" sha1="ksst40ezvixvur2dkdhwabbypg6acqb" xml:space="preserve">[[tangan:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|縮圖|復原後的古盧薩蒂亞文化定居點]]
'''Poland（波蘭）'''

[[tangan:Flag of Poland.svg|thumb|u hata nu Poland （波蘭）|alt=Flag of Poland.svg]]

u [[Poland]] sa i labu nu Europe, itiza i 52 00 N, 20 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 312,685 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 304,255 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 8,430 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 38,523,261. 

kakalukan umah sa 48.20%, kilakilangan umah sa 30.60%, [[zumaay]] henay umah sa 21.20%. 

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Warsaw ([[:zh:华沙|華沙]]).

== '''kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakining nu kanatal demiad sa 3 bulad 5 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Andrzej Duda]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 8 bulad 6 demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:DJI 0332 Wawel.jpg|縮圖|克拉科夫的瓦維爾城堡。在1596年遷都到華沙之前，這裡曾長期是波蘭君主的住所]]
Poland (波蘭) a niyaduan idawtu ku maluayaway a tademaw tayda itida mueneng. nika, aydahay a Poland (波蘭) a [[binacadan]] u [[kakawsan]] nuheni sa namakayda i siyun nu ayawan pitu a lasubu nuitidaay a tademaw ci Sise-la (西斯拉夫人) a tademaw.tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcaan sepatay a bulad, [[India]] (印度) [[Pakistan]] (巴基斯坦) nina tatusaay a kanatal masasakamu patahekal tuni ka [[malingatu|lingatu]] ani kasa kamuan , sabaw tu cacay a bulad tusa a bataan idaw ku lima a demiad pasaluimengen nuheni mikuwan tuni [[kalpacaw]].siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (966) a [[mihcaan]] Maseke (梅什科) ise milayap tu kilisetukiw (tinsukiw) a kiwkay, u Poland (波蘭) mala kilisetu a sinciaan. nina aydaay a Poland (波蘭) katukuh aydaay a [[Ireland|Ayelan]] (愛爾蘭) palecaden nu kitakit a tinsukiw a kilac nu satalakaway a [[kanatal]].sabaw tu tusa a se-ci malingatu, itepalay nu Sen-cen Roma ti-kuo (神聖羅馬帝國) anika icelang, Poland (波蘭) wan-kuo ahican caay piales tu Cuo-o Europe (中歐) a lala' kiya haw, pasaida midiput tu Tun-o Euripe (東歐) adidiay a Luo-se kunkuo (羅斯公國), sisa masasu ada’tu micapi tu walu a lasubu a mihcaan itida i Tun-o Europe (東歐) ani kasasuadaan.cacay a bataan idaw ku tulu a seci nu cuoye [[Mongolia]] (蒙古) pasaida i nutipan [[midebun|midebung]] tu Poland (波蘭), [[Mongolia]] (蒙古) di-kuo (帝國) debunga nuheni ku Cuo-ya Asia (中亞) a kanatal atu Luo-se kun-kuo (羅斯公國) nikudan debungen nuheni ku Poland (波蘭).

波蘭地域已經有先民棲息。不過，今天波蘭民族的最直系祖先是西元前七百年左右是當地的西斯拉夫人。2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。966年，梅什科一世接受基督宗教（天主教），使波蘭基督教化，這也讓波蘭至今仍和愛爾蘭並列為全世界天主教徒比例最高的國家。12世紀開始，因為隔壁神聖羅馬帝國的強大，波蘭王國不得不放棄一部分中歐領土、轉而保護東歐弱小的羅斯公國，導致之後將近800年在東歐的恩怨.13世紀中葉蒙古西征波及了波蘭，蒙古帝國滅了大部份中亞國家及羅斯公國後入侵波蘭.
[[tangan:Jan III Schultz.jpg|縮圖|揚三世·索別斯基在1683年9月12日的維也納之戰中擊敗了鄂圖曼帝國軍隊]]
nika uyniyan u [[Mongolia]] (蒙古) itini i Europe (歐洲) a kitidaan misa ahebal tu tanengay a kitidaan, Leakenika (列格尼卡) malepacaw henay Poland (波蘭) atu tiwdun'(條頓) maka subauay a mapulungay masakaputay a hitay hiyan nu [[Mongolia]] (蒙古) ahitay mamim apatayan.cacay a malebut tusa a lasubu enem a bataan (1260) a mihcaan - cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan (1280) a mihcaan demecen naca nu sasepatay a kanatal nu Cincen (金帳) a kanatal [[misawacu]], sisa nai’satu ku l[[ahecid|aheci]] nu Poland (波蘭).cacay a bataan idaw ku sepat (14) saci, Poland (波蘭) atu Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) alaw masasu kapah tu. nika Poland (波蘭) [[haymaw]] satu miliyas tu Cuo-o Europe (中歐), malatatengaay tu nu Tuo-o Europe (東歐) a kanatal.cacay a bataan idaw ku tulu (13)- cacay a bataan idaw ku sepat (14) a seci Poland (波蘭) atu biyaw a kanatal Litaw-wan-ta-kun-kuo (立陶宛大公國) amelik patiden tu masakaputay a kanatal, nina tusaay a kanatal [[sawsawni]] itini i hunse (皇室) malalaluma'an. sadikuday satu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) demecen nuheni ku masasuaday nu Cincehan (金帳汗國) kanatal.  

但是這也是蒙古在歐洲領土擴張的極限，列格尼卡戰役中波蘭和條頓騎士團聯軍被蒙古軍完全殲滅，1260年代—1280年代又被四大汗國之一的金帳汗國侵略，使波蘭元氣大傷。14世紀，波蘭和神聖羅馬帝國終於恢復和平，但也導致了波蘭遠離了中歐，正式成為東歐國家.13～14世紀波蘭和鄰國立陶宛大公國組成緊密的聯邦、兩國也經常在皇室上互相聯姻，最終波蘭立陶宛打退了分裂中的金帳汗國. 

miliyas atu [[Mongolia]] (蒙古) a tademaw nika sasungaay, alan nuhani ku Mumkutadan (蒙古韃靼) a tademaw mala O-lu Europe (歐陸) a satabakiya nu kanatal.cacay a bataan idaw ku enem katukuh katukuh tu cacay a bataan idaw ku walu a seci, nina tatusaay a kanatal palacacayen nu heni tu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) a kanatal, sisa nikaydaan nuheni makaala tu tusa a lasubu a mihcaan ku sakapahay satalakaway a zutay, milihida tu waliyan ni palekalan a E'luosesahun (俄羅斯沙皇) kanatal kinapina a malepacaw.atu Ottoman (鄂圖曼) kanatal a nikalepacawan itinisatu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) mala atu [[Spain]] (西班牙) a kanatal Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國), Ottoman (鄂圖曼) kanatal, malecad atu Europe (歐洲) nu sepatay a saicelangay nu kanatal.cacay a bataan idaw ku walu nikudan a seci, Poland Lithuania (波蘭立陶宛) pulu nu kanatal kalamkam a malawcu, itini i Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) a kanatal a [[Austria|Awtili]] (奧地利) a [[kanatal]], Puluse wankuo (普魯士王國) atu Poland (波蘭) nu ada’ nuheni tu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal nu tuluway a kanatal kina tulu kunuheni mibenis sisa malawpes satu kiya kanatal .

脫離和蒙古人的臣屬關係，並取代蒙古韃靼人成為歐陸大國.16至18世紀，兩國合併成單一的波蘭立陶宛聯邦、並且經歷了200多年的頂峰時期，並和東面崛起的俄羅斯沙皇國多次發生戰爭.以及和鄂圖曼帝國的戰爭這段時間波蘭立陶宛成了和西班牙帝國、神聖羅馬帝國、鄂圖曼帝國並駕齊驅的歐洲四強之一。18世紀末期，波蘭-立陶宛聯邦極速衰弱，在神聖羅馬帝國境內的奧地利帝國、普魯士王國、和波蘭的老對手俄羅斯帝國三國聯手進行三次瓜分之下而亡國.從而開啟了之後200年中波蘭不斷被滅國、又不斷浴火重生的循環。

namakayda malingatu nu tusaay a lasubu a mihcaan Cuo-Poland (波蘭) haymaw sa malawpes, haymaw satu liyawliyawsa a laecus.cacay a malebut enem a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1683) a mihcaan, Poland (波蘭) kuowan [[ladayen]] nuheni ku hitay [[midebun|midebung]] amilepacaw tu Awtili (奧地利) nu [[Turkey|Tueci]] (土耳其) a hitay, midiput tu O-cuo Europe (歐洲) anikakapah, pangangan han tu Wiyena (維也納) ani kalepacaw han.cacay a bataan idaw ku siwa a seci, ci Napoleon (拿破崙) ese mademec nikalepacaw satu,  Poland (波蘭) nu hatidaay tu a lala' nu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal  Sahun (沙皇) a lala, nika [[Russia]] (俄羅斯) a kanatal kina cacayan a bataan a bulad a malepacaw.Poland (波蘭) itinitu i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku walu (1918 ) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad misiteked tu kunuheni, patideng tu pulung nu kanatal, isulit nu likisi Poland (波蘭) u sakatusa a pulung nu kanatal.

1683年，波蘭國王率騎兵擊退了進攻奧地利的土耳其軍隊，保護了歐洲的完整，史稱維也納之戰。19世紀，拿破崙一世戰敗後，波蘭的大部分領土屬於俄羅斯帝國沙皇的疆土，但在俄羅斯帝國發生十月革命後.波蘭於1918年11月取得獨立，成立了共和國，史稱波蘭第二共和國。

== '''sakaudip (經濟)''' ==
[[tangan:Jan III Schultz.jpg|縮圖|揚三世·索別斯基在1683年9月12日的維也納之戰中擊敗了鄂圖曼帝國軍隊]]
a malebut (2000) a mihcaan macacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa a mihcaan (1989) nu nikudan, Poland (波蘭) nu Soviet lekec (蘇聯) a awayway nu kiyaku a sakaudip pasaida i iciba nunipi sumad, GDP itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku tulu (1993) a mihcaan katukuh tu tusacunus kunika tanayuan mucelak.nika katukuh tu tusa a malebut idaw ku cacay (2001) a mihcaan kanatal adidi kumi cakaya tu cancanan mawada’ atu kitakit nu sakaudip cacelakan mahaymaw ku kangdahan, Poland (波蘭) nu sakaudip anika cunus nikatanayu haymaw satu caaycelak. milihida satu [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟), sakaudip nuheni kalamkam satu mucelak a kapah.Poland (波蘭) nami siteked satu, namakay i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan mapalekal masumad, micidak i tusa a bataan idaw ku cacay (21) a saci nuayawan nu pina a mihcaan, Poland (波蘭) itini i Europe (歐洲) sakae’timan han kaadihan tu nu katuuday, sisa alaw a mala [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟) un sakalalima a sakasiidaay.

(1989)年後,波蘭由蘇聯模式的計劃經濟向市場經濟轉型，GDP在1993至2000年間增長較為迅速.但到2001年由於國內消費投資減少以及全球經濟發展放緩影響，波蘭經濟的增長也開始放緩。加入歐盟後，經濟快速成長。波蘭自恢復獨立以來，經過1990年代的發展變遷，特別是在21世紀初的幾年裡，波蘭在歐洲的重要性越來越引人重視，甚至有望成為歐盟五巨頭之一。
== '''[[sasinguan]] nu Poland (波蘭宗教)''' ==
Poland (波蘭) 87.5 a kilac a tademaw u tinsukiw ku yadahay, duma satu nu lima a kilacan (5%) a tademaw u Orthodox a kiwkay (東正教) atu kilisetu a baluhay nu kiwkayan. ayda han adiditu ku mitesekay tu tinsukiw a lalay nu lisin.amica kunisulitan tu ilikisi nadebungan nu Poland (波蘭) a Puluse (普魯士) atu Russia (俄國) manglay mipenec tu tinsukiw, nika icelang ku sinku nu Poland (波蘭) a tademaw misuayaw tu tinsukiw.

波蘭87.5%的人口信奉天主教，其餘的5%人口大多屬於東正教或基督新教。現在已經很少有依然忠實虔誠的遵守天主教的傳統習俗。雖然歷史上曾征服波蘭的普魯士和俄國都企圖壓制天主教，但反而堅定了波蘭人對天主教的信念。

== '''i-su' (藝術)''' ==
Poland (波蘭) ni sikian tu aadihan itini i kanatal mamelawan nu [[katuud]]ay nu singanganay, itini i suotu Warsaw (華沙) idawku nu kitakitay a sayaway nu bayu a sinbung ni[[patideng]] a puowkun (海報博物館).itini i tusa (20) a seci lima a bataan (50) a ziday, itini i kuncen anikuwanan, sifu misuayaw tu nalimaan ansangaan anipikawan misaadidi'aca', u sibung hantu mala pakunida sananay a sasakamuen nu kakawaw.katukuh tu sabaw tu tusa a seci, Poland (波蘭) anipatidengan a kacudu nu singbung ka ngada han nu katuuday, sa[[matineng|katineng]]an u &quot; misakainai' tu kulit atu micidekay a kulit, alesen nuheni ku amisay a nalimaan a dadan&quot;.

波蘭所設計的海報在國際間十分著名，在首都華沙設有世界上第一所海報博物館。而於二十世紀五十年代，在共產政權的統治下，政府對藝術創作的限制反而相對較小，而海報則因此成為了國民自由發聲的途徑。時至20世紀，波蘭所出產的電影海報仍然備受關注，被譽為「巧用抽象構圖和大膽用色，脫離了西方的藝術軌跡」。

== malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*波蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%A2%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>ksst40ezvixvur2dkdhwabbypg6acqb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141805</id>
      <parentid>141804</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T01:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12504" sha1="rn9d4oykad2ezfhmtfcmh3pq16303vg" xml:space="preserve">[[tangan:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|縮圖|復原後的古盧薩蒂亞文化定居點]]
'''Poland（波蘭）'''

[[tangan:Flag of Poland.svg|thumb|u hata nu Poland （波蘭）|alt=Flag of Poland.svg]]

u [[Poland]] sa i labu nu Europe, itiza i 52 00 N, 20 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 312,685 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 304,255 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 8,430 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 

hamin nu tademaw sa 38,523,261. 

kakalukan umah sa 48.20%, kilakilangan umah sa 30.60%, [[zumaay]] henay umah sa 21.20%. 

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Warsaw ([[:zh:华沙|華沙]]).

== '''kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakining nu kanatal demiad sa 3 bulad 5 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Andrzej Duda]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 8 bulad 6 demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:DJI 0332 Wawel.jpg|縮圖|克拉科夫的瓦維爾城堡。在1596年遷都到華沙之前，這裡曾長期是波蘭君主的住所]]
Poland (波蘭) a niyaduan idawtu ku maluayaway a tademaw tayda itida mueneng. nika, aydahay a Poland (波蘭) a [[binacadan]] u [[kakawsan]] nuheni sa namakayda i siyun nu ayawan pitu a lasubu nuitidaay a tademaw ci Sise-la (西斯拉夫人) a tademaw.tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcaan sepatay a bulad, [[India]] (印度) [[Pakistan]] (巴基斯坦) nina tatusaay a kanatal masasakamu patahekal tuni ka [[malingatu|lingatu]] ani kasa kamuan , sabaw tu cacay a bulad tusa a bataan idaw ku lima a demiad pasaluimengen nuheni mikuwan tuni [[kalpacaw]].siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (966) a [[mihcaan]] Maseke (梅什科) ise milayap tu kilisetukiw (tinsukiw) a kiwkay, u Poland (波蘭) mala kilisetu a sinciaan. nina aydaay a Poland (波蘭) katukuh aydaay a [[Ireland|Ayelan]] (愛爾蘭) palecaden nu kitakit a tinsukiw a kilac nu satalakaway a [[kanatal]].sabaw tu tusa a se-ci malingatu, itepalay nu Sen-cen Roma ti-kuo (神聖羅馬帝國) anika icelang, Poland (波蘭) wan-kuo ahican caay piales tu Cuo-o Europe (中歐) a lala' kiya haw, pasaida midiput tu Tun-o Euripe (東歐) adidiay a Luo-se kunkuo (羅斯公國), sisa masasu ada’tu micapi tu walu a lasubu a mihcaan itida i Tun-o Europe (東歐) ani kasasuadaan.cacay a bataan idaw ku tulu a seci nu cuoye [[Mongolia]] (蒙古) pasaida i nutipan [[midebun|midebung]] tu Poland (波蘭), [[Mongolia]] (蒙古) di-kuo (帝國) debunga nuheni ku Cuo-ya Asia (中亞) a kanatal atu Luo-se kun-kuo (羅斯公國) nikudan debungen nuheni ku Poland (波蘭).

波蘭地域已經有先民棲息。不過，今天波蘭民族的最直系祖先是西元前七百年左右是當地的西斯拉夫人。2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。966年，梅什科一世接受基督宗教（天主教），使波蘭基督教化，這也讓波蘭至今仍和愛爾蘭並列為全世界天主教徒比例最高的國家。12世紀開始，因為隔壁神聖羅馬帝國的強大，波蘭王國不得不放棄一部分中歐領土、轉而保護東歐弱小的羅斯公國，導致之後將近800年在東歐的恩怨.13世紀中葉蒙古西征波及了波蘭，蒙古帝國滅了大部份中亞國家及羅斯公國後入侵波蘭.
[[tangan:Jan III Schultz.jpg|縮圖|揚三世·索別斯基在1683年9月12日的維也納之戰中擊敗了鄂圖曼帝國軍隊]]
nika uyniyan u [[Mongolia]] (蒙古) itini i Europe (歐洲) a kitidaan misa ahebal tu tanengay a kitidaan, Leakenika (列格尼卡) malepacaw henay Poland (波蘭) atu tiwdun'(條頓) maka subauay a mapulungay masakaputay a hitay hiyan nu [[Mongolia]] (蒙古) ahitay mamim apatayan.cacay a malebut tusa a lasubu enem a bataan (1260) a mihcaan - cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan (1280) a mihcaan demecen naca nu sasepatay a kanatal nu Cincen (金帳) a kanatal [[misawacu]], sisa nai’satu ku l[[ahecid|aheci]] nu Poland (波蘭).cacay a bataan idaw ku sepat (14) saci, Poland (波蘭) atu Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) alaw masasu kapah tu. nika Poland (波蘭) [[haymaw]] satu miliyas tu Cuo-o Europe (中歐), malatatengaay tu nu Tuo-o Europe (東歐) a kanatal.cacay a bataan idaw ku tulu (13)- cacay a bataan idaw ku sepat (14) a seci Poland (波蘭) atu biyaw a kanatal Litaw-wan-ta-kun-kuo (立陶宛大公國) amelik patiden tu masakaputay a kanatal, nina tusaay a kanatal [[sawsawni]] itini i hunse (皇室) malalaluma'an. sadikuday satu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) demecen nuheni ku masasuaday nu Cincehan (金帳汗國) kanatal.  

但是這也是蒙古在歐洲領土擴張的極限，列格尼卡戰役中波蘭和條頓騎士團聯軍被蒙古軍完全殲滅，1260年代—1280年代又被四大汗國之一的金帳汗國侵略，使波蘭元氣大傷。14世紀，波蘭和神聖羅馬帝國終於恢復和平，但也導致了波蘭遠離了中歐，正式成為東歐國家.13～14世紀波蘭和鄰國立陶宛大公國組成緊密的聯邦、兩國也經常在皇室上互相聯姻，最終波蘭立陶宛打退了分裂中的金帳汗國. 
[[tangan:7TP Polish Tank.png|縮圖|1939年德國入侵波蘭前夕，波蘭軍隊裝備的7TP戰車]]
miliyas atu [[Mongolia]] (蒙古) a tademaw nika sasungaay, alan nuhani ku Mumkutadan (蒙古韃靼) a tademaw mala O-lu Europe (歐陸) a satabakiya nu kanatal.cacay a bataan idaw ku enem katukuh katukuh tu cacay a bataan idaw ku walu a seci, nina tatusaay a kanatal palacacayen nu heni tu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) a kanatal, sisa nikaydaan nuheni makaala tu tusa a lasubu a mihcaan ku sakapahay satalakaway a zutay, milihida tu waliyan ni palekalan a E'luosesahun (俄羅斯沙皇) kanatal kinapina a malepacaw.atu Ottoman (鄂圖曼) kanatal a nikalepacawan itinisatu Poland Lithuania (波蘭立陶宛) mala atu [[Spain]] (西班牙) a kanatal Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國), Ottoman (鄂圖曼) kanatal, malecad atu Europe (歐洲) nu sepatay a saicelangay nu kanatal.cacay a bataan idaw ku walu nikudan a seci, Poland Lithuania (波蘭立陶宛) pulu nu kanatal kalamkam a malawcu, itini i Sensnluomadikuo (神聖羅馬帝國) a kanatal a [[Austria|Awtili]] (奧地利) a [[kanatal]], Puluse wankuo (普魯士王國) atu Poland (波蘭) nu ada’ nuheni tu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal nu tuluway a kanatal kina tulu kunuheni mibenis sisa malawpes satu kiya kanatal .

脫離和蒙古人的臣屬關係，並取代蒙古韃靼人成為歐陸大國.16至18世紀，兩國合併成單一的波蘭立陶宛聯邦、並且經歷了200多年的頂峰時期，並和東面崛起的俄羅斯沙皇國多次發生戰爭.以及和鄂圖曼帝國的戰爭這段時間波蘭立陶宛成了和西班牙帝國、神聖羅馬帝國、鄂圖曼帝國並駕齊驅的歐洲四強之一。18世紀末期，波蘭-立陶宛聯邦極速衰弱，在神聖羅馬帝國境內的奧地利帝國、普魯士王國、和波蘭的老對手俄羅斯帝國三國聯手進行三次瓜分之下而亡國.從而開啟了之後200年中波蘭不斷被滅國、又不斷浴火重生的循環。

namakayda malingatu nu tusaay a lasubu a mihcaan Cuo-Poland (波蘭) haymaw sa malawpes, haymaw satu liyawliyawsa a laecus.cacay a malebut enem a lasubu walu a bataan idaw ku tulu (1683) a mihcaan, Poland (波蘭) kuowan [[ladayen]] nuheni ku hitay [[midebun|midebung]] amilepacaw tu Awtili (奧地利) nu [[Turkey|Tueci]] (土耳其) a hitay, midiput tu O-cuo Europe (歐洲) anikakapah, pangangan han tu Wiyena (維也納) ani kalepacaw han.cacay a bataan idaw ku siwa a seci, ci Napoleon (拿破崙) ese mademec nikalepacaw satu,  Poland (波蘭) nu hatidaay tu a lala' nu [[Russia]] (俄羅斯) kanatal  Sahun (沙皇) a lala, nika [[Russia]] (俄羅斯) a kanatal kina cacayan a bataan a bulad a malepacaw.Poland (波蘭) itinitu i cacay a malebut siwa a lasubu cacay a bataan idaw ku walu (1918 ) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad misiteked tu kunuheni, patideng tu pulung nu kanatal, isulit nu likisi Poland (波蘭) u sakatusa a pulung nu kanatal.

1683年，波蘭國王率騎兵擊退了進攻奧地利的土耳其軍隊，保護了歐洲的完整，史稱維也納之戰。19世紀，拿破崙一世戰敗後，波蘭的大部分領土屬於俄羅斯帝國沙皇的疆土，但在俄羅斯帝國發生十月革命後.波蘭於1918年11月取得獨立，成立了共和國，史稱波蘭第二共和國。

== '''sakaudip (經濟)''' ==
[[tangan:Jan III Schultz.jpg|縮圖|揚三世·索別斯基在1683年9月12日的維也納之戰中擊敗了鄂圖曼帝國軍隊]]
a malebut (2000) a mihcaan macacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku siwa a mihcaan (1989) nu nikudan, Poland (波蘭) nu Soviet lekec (蘇聯) a awayway nu kiyaku a sakaudip pasaida i iciba nunipi sumad, GDP itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku tulu (1993) a mihcaan katukuh tu tusacunus kunika tanayuan mucelak.nika katukuh tu tusa a malebut idaw ku cacay (2001) a mihcaan kanatal adidi kumi cakaya tu cancanan mawada’ atu kitakit nu sakaudip cacelakan mahaymaw ku kangdahan, Poland (波蘭) nu sakaudip anika cunus nikatanayu haymaw satu caaycelak. milihida satu [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟), sakaudip nuheni kalamkam satu mucelak a kapah.Poland (波蘭) nami siteked satu, namakay i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) a mihcaan mapalekal masumad, micidak i tusa a bataan idaw ku cacay (21) a saci nuayawan nu pina a mihcaan, Poland (波蘭) itini i Europe (歐洲) sakae’timan han kaadihan tu nu katuuday, sisa alaw a mala [[O-Cuo a malasacabayay|Europe a malasacabayay]] (歐盟) un sakalalima a sakasiidaay.

(1989)年後,波蘭由蘇聯模式的計劃經濟向市場經濟轉型，GDP在1993至2000年間增長較為迅速.但到2001年由於國內消費投資減少以及全球經濟發展放緩影響，波蘭經濟的增長也開始放緩。加入歐盟後，經濟快速成長。波蘭自恢復獨立以來，經過1990年代的發展變遷，特別是在21世紀初的幾年裡，波蘭在歐洲的重要性越來越引人重視，甚至有望成為歐盟五巨頭之一。
== '''[[sasinguan]] nu Poland (波蘭宗教)''' ==
Poland (波蘭) 87.5 a kilac a tademaw u tinsukiw ku yadahay, duma satu nu lima a kilacan (5%) a tademaw u Orthodox a kiwkay (東正教) atu kilisetu a baluhay nu kiwkayan. ayda han adiditu ku mitesekay tu tinsukiw a lalay nu lisin.amica kunisulitan tu ilikisi nadebungan nu Poland (波蘭) a Puluse (普魯士) atu Russia (俄國) manglay mipenec tu tinsukiw, nika icelang ku sinku nu Poland (波蘭) a tademaw misuayaw tu tinsukiw.

波蘭87.5%的人口信奉天主教，其餘的5%人口大多屬於東正教或基督新教。現在已經很少有依然忠實虔誠的遵守天主教的傳統習俗。雖然歷史上曾征服波蘭的普魯士和俄國都企圖壓制天主教，但反而堅定了波蘭人對天主教的信念。

== '''i-su' (藝術)''' ==
Poland (波蘭) ni sikian tu aadihan itini i kanatal mamelawan nu [[katuud]]ay nu singanganay, itini i suotu Warsaw (華沙) idawku nu kitakitay a sayaway nu bayu a sinbung ni[[patideng]] a puowkun (海報博物館).itini i tusa (20) a seci lima a bataan (50) a ziday, itini i kuncen anikuwanan, sifu misuayaw tu nalimaan ansangaan anipikawan misaadidi'aca', u sibung hantu mala pakunida sananay a sasakamuen nu kakawaw.katukuh tu sabaw tu tusa a seci, Poland (波蘭) anipatidengan a kacudu nu singbung ka ngada han nu katuuday, sa[[matineng|katineng]]an u &quot; misakainai' tu kulit atu micidekay a kulit, alesen nuheni ku amisay a nalimaan a dadan&quot;.

波蘭所設計的海報在國際間十分著名，在首都華沙設有世界上第一所海報博物館。而於二十世紀五十年代，在共產政權的統治下，政府對藝術創作的限制反而相對較小，而海報則因此成為了國民自由發聲的途徑。時至20世紀，波蘭所出產的電影海報仍然備受關注，被譽為「巧用抽象構圖和大膽用色，脫離了西方的藝術軌跡」。

== malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*波蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%A2%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>rn9d4oykad2ezfhmtfcmh3pq16303vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qatar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4400</id>
    <revision>
      <id>141794</id>
      <parentid>128368</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Qatar (卡達) */</comment>
      <origin>141794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11102" sha1="cruwqkk45pusnwlkaw3f8cz39um4kgk" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>cruwqkk45pusnwlkaw3f8cz39um4kgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141795</id>
      <parentid>141794</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Qatar (卡達) */</comment>
      <origin>141795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11282" sha1="hvxblk01ygdem1abkk03gflgh9t5osk" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>hvxblk01ygdem1abkk03gflgh9t5osk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141796</id>
      <parentid>141795</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tapang tusu nu kanatal (首都) */</comment>
      <origin>141796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11487" sha1="d979iaccvo9tj51meg3zfkn935glm8m" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。
[[tangan:Dassault Mirage 2000-5 participating in Odyssey Dawn (cropped).jpg|縮圖|milakuuyt tu Li-pi-ya a hikuki nu Ka-ta tu sep sep sep milepacaway a hikuki 飛越利比亞的卡達幻影2000戰鬥機]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>d979iaccvo9tj51meg3zfkn935glm8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141797</id>
      <parentid>141796</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakitidaan nu lalangawan (文化地點) */</comment>
      <origin>141797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11556" sha1="1z0n9855wpeqahz8lu38fhxb9mbtj9a" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。
[[tangan:Dassault Mirage 2000-5 participating in Odyssey Dawn (cropped).jpg|縮圖|milakuuyt tu Li-pi-ya a hikuki nu Ka-ta tu sep sep sep milepacaway a hikuki 飛越利比亞的卡達幻影2000戰鬥機]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 
[[tangan:Wv Doha banner.jpg|縮圖|Tu-ha ten-ci sin杜哈天際線]]

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>1z0n9855wpeqahz8lu38fhxb9mbtj9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141798</id>
      <parentid>141797</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) */</comment>
      <origin>141798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11667" sha1="8ojp1xy8uctphnfv4gi8c38ajs7m2ju" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。
[[tangan:Dassault Mirage 2000-5 participating in Odyssey Dawn (cropped).jpg|縮圖|milakuuyt tu Li-pi-ya a hikuki nu Ka-ta tu sep sep sep milepacaway a hikuki 飛越利比亞的卡達幻影2000戰鬥機]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 
[[tangan:Wv Doha banner.jpg|縮圖|Tu-ha ten-ci sin杜哈天際線]]

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
[[tangan:Alwakhra Masjid.jpg|縮圖|itida i Ka-ta-wuo-ke-la a Cin-cen-biyu 位於卡達沃克拉的清真寺]]
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>8ojp1xy8uctphnfv4gi8c38ajs7m2ju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141799</id>
      <parentid>141798</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) */</comment>
      <origin>141799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11761" sha1="ey5y1fli8fy8ji9g3ancduvtolzv821" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。
[[tangan:Dassault Mirage 2000-5 participating in Odyssey Dawn (cropped).jpg|縮圖|milakuuyt tu Li-pi-ya a hikuki nu Ka-ta tu sep sep sep milepacaway a hikuki 飛越利比亞的卡達幻影2000戰鬥機]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 
[[tangan:Wv Doha banner.jpg|縮圖|Tu-ha ten-ci sin杜哈天際線]]

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
[[tangan:Alwakhra Masjid.jpg|縮圖|itida i Ka-ta-wuo-ke-la a Cin-cen-biyu 位於卡達沃克拉的清真寺]]
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
[[tangan:Doha City, UNCTAD XIII (7115124733).jpg|縮圖|Du-ha pipatiyamayan 杜哈商業區]]
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>ey5y1fli8fy8ji9g3ancduvtolzv821</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141800</id>
      <parentid>141799</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tapang tusu nu kanatal (首都) */</comment>
      <origin>141800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11843" sha1="mylrrmw3p6kof64d2xfcp1iqwgpynr7" xml:space="preserve">Qatar（卡達）

[[tangan:Flag of Qatar.svg|thumb|u hata nu Qatar （卡達）|alt=Flag of Qatar.svg]]

u [[Qatar]] sa i labu nu Asia, i tiza i 25 30 N, 51 15 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 11,586 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u [[ahebal]] nu nanumay sa 0 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;.hamin nu [[tademaw]] sa 2,258,283.

kakalukan [[umah]] sa 5.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 94.40%.

[[tangan:Emblem of Qatar-2022.svg|縮圖|ngangan nu hata nu Ka-ta 卡達國徽]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 12 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Tamim bin Hamad Al Thani]], micakat a demiad sa i 2013 a mihca 6 bulad 25 demiad.
[[tangan:Embassy of Qatar, Washington, D.C..jpg|縮圖|itida i Hua-sen-tun-ke-lun-pi-ya-te-kitidaan nu Ka-ta tasekun          位於華盛頓哥倫比亞特區的卡達大使館]]

== Qatar '''(卡達)''' ==
idaw ku adidi'ay a kanatal ngangan han u Ka-ta (Qatar (卡達). itini i wali timul (東南亞) a kitidaan. Sincia-pu [[Singapore|(Singapore]] (新加坡) pangangan han u &quot; balubaluan a tukay”, itini i Cung-Dun (中東) a kakitidaan, singangan tu &quot;balubaluan a tukay&quot; nu kanatal u nuheni a cacay, uyda han u Ka-ta (Qatar (卡達).Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a [[balu]]sa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) [[sidubaay a sizi]]/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.makada i binacadan amiadih, Ka-ta (Qatar (卡達) han u tada Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatal, u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) kanatal nu sakapahay nu lumaan, sakay siakay nikacelakan mikikaka tu Ala-puo (Arabia (阿拉伯) a kanatalan.Qatar (卡達) amica kuni ka adidi’ nu kanatal, nika itini i Cung-Dun ([[inutebanan nu walian]], (中東) a kakitidaan u saicelangan nu kanatal, itini i kitakit han u kasenenga nu katuuday.

有一個小國名叫卡達。在東南亞地區，新加坡被譽為「花園城市」，而在中東地區，能被稱之為「花園城市」的國家就只有一個，那就是卡達。卡達的國花是卡塔夫，國家動物是阿拉伯羚羊，國鳥是獵鷹。從民族上來看，卡達是一個典型阿拉伯國家，也是阿拉伯國家中世俗化也程度較高，社會發展指數位居阿拉伯國家的前列。  卡達雖然是一個小國，但在中東地區卻是一個富強的國家，在國際上具有一定的魅力。

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
Duo-ha (多哈) sa u Ka-ta (Qatar (卡達) suodu atu tademaw sayadahay a tukay, u  Ka-ta  Qatar (卡達) saamelikay mucelakay a tukay. nina niyadu'i itini i kanatal a wali nu Puose-wan (波斯灣) a dadipasan.

多哈是卡達國首都和人口最多的城市，它是卡達發展最快的城市。該市位於該國東部的波斯灣沿岸。

== '''kamu (語言)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u  sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.

卡達的官方語言是阿拉伯語，英語是第二語言，並且被廣泛使用。
[[tangan:Dassault Mirage 2000-5 participating in Odyssey Dawn (cropped).jpg|縮圖|milakuuyt tu Li-pi-ya a hikuki nu Ka-ta tu sep sep sep milepacaway a hikuki 飛越利比亞的卡達幻影2000戰鬥機]]

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Ka-ta (Qatar (卡達)  atu timul a Sauti-ala-puo [[Saudi Arabia|(Saudi Arabia]] (沙烏地阿拉伯) idaw ku cacaya a babenisan nu dadan, dumasatu a lalaan mamin malaup nu Puose-wan (波斯灣).Puose-wan (波斯灣) a cacaya nu bayuan ahiyan nu Ka-ta (Qatar (卡達) micapiay a Palin [[Bahrain]] (巴林) a [[subal]]ay makakenis, masasual atu Alapuo-linheta-kunkuo (阿拉伯聯合大公國) atu Ilan ([[Iran]] (伊朗) mapulung tu bayu kunika babenisan.Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu [[likelikenan]], matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.Kulaen-apupae (庫拉恩阿布巴爾) u Ka-ta (Qatar (卡達) nu satalakaway, talakaw han makaala tu cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a lawat. Ka-ta (Qatar (卡達) idaw ku lima alasubu enem a bataan idaw ku tulu (563) a kunli nu dadipasan.Ayzuy-mu (艾瑞姆) u cilekay a madiputay nu kitidaa a Ka-ta (Qatar (卡達) nutipan amisan a saba tusa a (12) kubu nu kitidaan a tademaw, idaw ku pangkiw nu maacakay a likelikenan nu aadihan, u luma' nu sidubaay a sidi/[[sizi]] (羚羊).

卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍。波斯灣的一條海峽將卡達與附近的巴林島國分開，並與阿拉伯聯合大公國和伊朗共享海上邊界。卡達的地形主要是平坦的沙漠，覆蓋著鬆散的沙子和礫石，還有一些低矮的山丘和一個石灰岩高原。庫拉恩阿布巴爾是卡達的最高點，海拔103米。卡達還有563公里的海岸線。艾瑞姆生物圈保護區是卡達西北部12萬公頃的居住區，有半乾旱的沙漠景觀，也是羚羊的家園。 

== '''kakitidaan nu lalangawan (文化地點)''' == 

idaw ku cacayay nu Ka-ta (Qatar (卡達) a cudad  nu masakaputay kanatal nipahetik nu babalaki. Cupa-la (祖巴拉) u nikaiyan a lama’ atu nu mukasiya anipatunduh tu ba'tu, idai i Ka-ta (Qatar (卡達) a [[subal]] nu i nutipan amisan a dadipasan, micapi tu Ka-ta (Qatar (卡達) a sudu nu Du-ha (多哈) nu pitu a bataan idaw ku lima (75) a kunli.saba tu wali a seci (18) angangan naw u Yutu-pu (尤圖布) a niyaduay atu Ali.pinali (阿里.賓阿里) ku patidengay. itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcaan patuduan tu [[Lenhe-kuo]] (聯合國)  masakaputay nu kitakit nipahetik nu babalaki. 

卡達擁有1個教科文組織世界遺產。祖巴拉是一個廢墟和古老的堡壘，位於卡達半島的西北海岸，距離卡達首都多哈約75公里。十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立。 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產。 
[[tangan:Wv Doha banner.jpg|縮圖|Tu-ha ten-ci sin杜哈天際線]]

=== tusu nu aidangan  (首都的景點) ===
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha ([[:zh:多哈|多哈]]) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.itini idaw ku pinaay cacay nu bataan a kakanen atu Si-sa (希沙) papa hanhanan. likisi taneng talaayaw mikilim tu cacay a lasubu (100) kuni pikiliman, itini i tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan sifu mangalay misumad nina kitidaan, miliwan tu laylay ani patidengan tu luma'.Ise-lan (伊斯蘭) a nalimaan a Puowu-kun (藝術博物館) itidai Ka-ta (Qatar (卡達) suodu nu Duo-ha(多哈) nu bayu a dadanan. u kulit nipatideng tu luma’ ci I.M.Pei kumi sikiay.Puwukun (博物館) mapaading nu mukasiay a Ise-lan (伊斯蘭) nipatidenga tu luma'. micidek kunipi sikian. iniyan han nu Puose-wan (波斯灣) Arabia (阿拉伯) a kanatal nu sayaway a tabakiya nu Ise-lan (伊斯蘭) nalimaan a puowukun (博物館), i labu nu puowukun (博物館) idaw henay ku aadihan tu cudad (圖書館).Kata-la (卡塔拉) u Duoha (多哈) nu cacaya a lalangawan nu [[binawlan]]. yadah ku lalangawan a kawaw, pasu nalimaan (藝術) a sapaadih, In-Du (印度) a kacudu, aadihan tu mudadiway, nukatuuday a mihamunika atu u kalimulakan a demiad. 

蘇克瓦奎夫是位於卡達州多哈的集市。 該集市以出售傳統服裝，香料，手工藝品和紀念品而聞名。這裡還有數十家餐廳和希沙休息室。 它的歷史可以追溯到至少一百年前，在2006年政府對此處進行了翻新，以保留其傳統的建築風格。伊斯蘭藝術博物館位於卡達首都多哈的濱海路上。 標誌性建築由建築師I·M·Pei設計。博物館受古代伊斯蘭建築的影響，設計獨特。 這是波斯灣阿拉伯國家中的第一個擁有大量伊斯蘭藝術品的博物館，博物館裡還有圖書館。卡塔拉是多哈的一個文化村。 有許多文化活動，包括藝術展覽，印度電影，歌劇，管弦樂隊和節慶日。  

==== Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺) ====
[[tangan:Alwakhra Masjid.jpg|縮圖|itida i Ka-ta-wuo-ke-la a Cin-cen-biyu 位於卡達沃克拉的清真寺]]
Imamu Apu-tule- waha-pu cincense (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺) (Imamu- aputule-wahapu (伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜) u Ka-ta (Qatar (卡達) satabakiay a Cincen-se (清真寺), idaw ku siwa a bataan nu mamulmulay a badahung.Duo-ha (多哈) a Ka-ta (Qatar (卡達) nu udu' a subal ni sangaan nu tademaw a subal, kitidaan  han makaala tu sepat a lasubu a kubu. uyniyan han nu Ka-ta (Qatar (卡達) sayaway a lala' taneng sapabeli i tawan a tademaw nu satenesay a idaay nu lala'. idaw ku luma', liwkang a kakanen tupah, minatu atu misiwbaya a kitidaan.

「伊瑪目阿卜杜勒瓦哈卜清真寺」（伊瑪目·穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈卜清真寺 [Imam &quot;  Muhammad ibn Abd al-Wahhab Mosque]）[https://www.expedia.com.tw/Imam-Muhammad-Ibn-Abd-Al-Wahhab-Mosque-Doha.d553248635979546110.Place-To-Visit?pwaLob=wizard-package-pwa]是卡達最大的清真寺，它有90個圓頂。多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃。這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地。 它有住宅，酒店，碼頭和零售區。

== '''sakaudip (經濟)  sakaudip (生活)''' ==
[[tangan:Doha City, UNCTAD XIII (7115124733).jpg|縮圖|Du-ha pipatiyamayan 杜哈商業區]]
sakasilaculan tu simal a kanatal, Ka-ta (Qatar (卡達) namaka cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku siwa (1949) a mahcaan patahekal sa pacakay tu simal, hamaw sa inai kuisukuay ni supedan, nina kanatal pasaida i gasuwan a simal.Ka-ta (卡達) sasiidaay nu kitakit a sakatulu a tabakiya nu gasuan anisupedan atu simal.Ka-ta (卡達) u gasu ku angangan a sakatahekal nu kanatal, nasulitan i kanatal nu nipisiwbayan a masakaputay anisausiyan, katukuh tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan, Ka-ta (卡達) a tademaw itini i labutu nu kanatalan sasilaculay nu pulung itini i kanatal han saka sepat ku kasinganganan.Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu [[Iran|Yilan]] (伊朗) atu [[Indonesia|Intu]] (印度).&quot;Machbūs&quot; u tabakiay a tipus, u titi' (basis) atu lami’ malamelay a kakanen, u Ka-ta (卡達)    a kanatal nu lami'an, nikudan nakan pananuman aca tu Kala-ke' (卡拉克, Karak) a [[cya|ucya]] (茶), nilaculan a sanglacay (乳白、蛋白) atu tou-kou (豆蔻) masasuala.Ka-ta (卡達) kinapina asikawaw tu tabakiyay nu kitakit a nipiundukay (運動會),  anuayaw i tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan sikawaw tu FIFA kitakitay a nipilaylayan (世界盃).

這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣。卡達擁有世界第三大天然氣儲量和石油儲量。卡達是液化天然氣的主要出口國。根據國際貨幣基金組織的數據，截至2016年，卡達的人均國內生產總值在全世界排名第四。卡達美食由傳統的阿拉伯美食組成。 它也很大程度上受到伊朗和印度菜的影響。Machbūs是一種由大米、肉類和蔬菜組成的食物，是卡達的國菜。飯後供應卡拉克茶, 豐富的乳白與豆蔻相配。卡達還舉行了多次國際大型運動會，而在將來的2022年舉辦FIFA世界盃。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
*卡達是怎樣的一個國家？:https://kknews.cc/zh-tw/world/8zbkqqg.html

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>mylrrmw3p6kof64d2xfcp1iqwgpynr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>misaungayay:Xiplus/UnconnectedPages</title>
    <ns>2</ns>
    <id>10257</id>
    <revision>
      <id>141760</id>
      <parentid>141668</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T20:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A2093064-bot</username>
        <id>617</id>
      </contributor>
      <comment>[[User:A2093064-bot/task/1|機器人1]]：產生列表</comment>
      <origin>141760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17884" sha1="8szj9pqjejuvt9xu1f804t0rpl6xk6k" xml:space="preserve">* 本頁面以特殊條件篩選掉[[Special:UnconnectedPages]]中絕不可能連結的頁面。
* 產生時間：&lt;onlyinclude&gt;2026年10月26日 (sakacacay a demied nu lipay) 04:32 (CST)&lt;/onlyinclude&gt;
== Main ==
# [[:An-na-pu-e-na II buyu’]]
# [[:Ke-cun-kan buyu’]]
# [[:Cya-su-e-pu-lu-mu III buyu’]]
# [[:Si-sya-pang-ma buyu’]]
# [[:Cia-su-e-pu-lu-mu II buyu’]]
# [[:Pu-luo-a-te’ buyu’]]
# [[:Cia-su-e-pu-lu-m II buyu’]]
# [[:Cia-su-e-pu-lu-mu 1 buyu’]]
# [[:An-na-pu-e-na buyu’]]
# [[:Nan-cia-pa-e-te buyu’]]
# [[:Ma-na-se-lu buyu’]]
# [[:nanhu a buyu’]]
# [[:Taw-la-ci-li buyu’]]
# [[:Cuo-aw-yu buyu’]]
# [[:walian a matenesay a buyu’ 東郡大山]]
# [[:caay]]
# [[:Kilay a nuamisan a masapikaway a buyu’]]
# [[:nuwalian a didiay nu timulan a buyu’]]
# [[:susi]]
# [[:kuwang a tiyamsim]]
# [[:nu timulan nu yi-san a pukapukawan a buyu’]]
# [[:sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang]]
# [[:tatelungan nu kilay a buyu’]]
# [[:siwkuluwan a buy’]]
# [[:sumilaway a nisangaan]]
# [[:Cin sapilacul]]
# [[:Yi-sa nu walian a masapukapukaway]]
# [[:misaluma’mapulungen tut ay-yang-nen]]
# [[:yi-san nu amisan a masa pukaway a buyu’]]
# [[:siakuti’ay nu lala’地熱能]]
# [[:misuayaway tu cilal a buyu’]]
# [[:Pin-taw muliyaway a idaw乙nu neng-yun]]
# [[:muliyaw aca kuni kaidaw nu nen-yun]]
# [[:tini]]
# [[:mangaleb]]
# [[:binacadan misalukiyaw Kalingku timulay a subal mapulung malalikid]]
# [[:cikiw mamin mahelup ku akuti 全球暖化]]
# [[:sapasaungay tu sakaudip]]
# [[:Ta-ciyn a buyu’]]
# [[:ciyatu ciyatu]]
# [[:mikutay tu sakaidaw]]
# [[:tabakiay sinanumay masawahelulay a buyu’]]
# [[:ta-tu-huy saka mayseng a unduba saka]]
# [[:2026 a mihcaan kanatal mutududay tu mali nu kitakit a kawlah]]
# [[:kamu nu tumuk pi laedissan]]
# [[:Takubuan]]
# [[:kalpacaw nu a-hu-han 2001 amihcaan katukuh 2021 a mihcaan]]
# [[:makaala]]
# [[:mahetik]]
# [[:mahulak]]
# [[:Ma-ka-lu buyu’]]
# [[:Luo-ce buyu’]]
# [[:mapatayay]]
# [[:tayza]]
# [[:henay]]
# [[:Yuncumincu]]
# [[:Taywan Yuncumincu naemekan sayaway a ciyang- cin ci Kaw-wiy-he]]
# [[:micudaday]]
# [[:minanamay]]
# [[:namikuli ku minanamay henay maalul itini i hulunpayl a tukay]]
# [[:tapiingan]]
# [[:misulit]]
# [[:Nipul a Kanatal]]
# [[:Kan-cen-ceng-cyaw buyu’]]
# [[:wawa nu Sakidaya tiniay i Kalingku Sakulay ci He-ya-yin]]
# [[:u hina sikaday kisu haw u kasengenan a tademaw!]]
# [[:sakatalawan sa]]
# [[:Ciaw-ke-li buyu’]]
# [[:u sakaydiha aku a cabay]]
# [[:Sen-mu buyu’]]
# [[:u yi-lake masasuad ku heni tu]]
# [[:u sakahenulan a kamu]]
# [[:nikaudipan pakingking i sapalangaw nu maduba'ay .]]
# [[:tada yadah ku sasalamaan nu wawa mangaleb ku unga]]
# [[:na dikudan sa]]
# [[:nu cilal a sapadingki]]
# [[:Nanhu a masapukaway a buyu’]]
# [[:kuhkuha bihun]]
# [[:Maliciya timulay a buyu’]]
# [[:sakasuka]]
# [[:Mapulas a buyu’]]
# [[:mumimi tu hemay]]
# [[:suleda a buyu’]]
# [[:Satay]]
# [[:suleda a buyu’ nu walian a pukaw]]
# [[:Cung-hwa-min-kuw]]
# [[:Paycin ni ididan a taduk]]
# [[:kuwansan]]
# [[:ni ididan tu titi’ nu Tulci]]
# [[:ladem masapukaway]]
# [[:Pangcah nu Hungpin mikukay tu kitidaan nu kakawsan]]
# [[:caay kasumad ku 50 a mihcaan]]
# [[:Amilika atu Wi-nei-luei-la a macacayt]]
# [[:Cha-ke-s-chyun-daw]]
# [[:E-lu-sih atu Wu-ke-lan a malamacaw Cung-hua binawlan kung-he kanatal]]
# [[:Tay zih mapulung miawas sicumiay sakaput]]
# [[:OpenAI]]
# [[:He-mu-ce a bayu荷姆茲海峽]]
# [[:Bau-ke-mung-si-lieh]]
# [[:Kau-sih-zau-miau]]
# [[:Si-ci-pin]]
# [[:Muking a tademaw Optimus]]
# [[:Lun-syue]]
# [[:Cin-ceng-en]]
# [[:Li saydan caay nu misu a saydan]]
# [[:Li-bai imelang ledak lalalidan]]
# [[:Min-cu-cin-bu-dang]]
# [[:Cia-sa a malapacaw]]
# [[:Yi-se-lieh atu Su-ma-li-lan a macacayt]]
# [[:Cung-kow atu Yi-lang macacayt]]
# [[:Cung-kow atu Ba-na-ma a macacayt]]
# [[:Cung-kow-da-lu a tademaw]]
# [[:Gay-ke-kay-bang]]
# [[:Siau-lu-si a kawaw]]
# [[:Da-han-hang-kung 858 hau-ban-ci masatebuc nu hikuki]]
# [[:tabakiay paales]]
# [[:2026 a mihecaan Amilika misininip tu Wei-nei-uei-la paykanatal pangilay]]
# [[:Cang-cun-tieh-bei a lalubuan]]
# [[:A-ban-da : hu-yu-cin]]
# [[:Hong kong huy-kuy]]
# [[:2024 mihcan Kalingku maninel]]
# [[:tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi]]
# [[:sumanahay hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan]]
# [[:2026 mihcaan ci Tang-na. cuwan-pu mididaw tu cong-huwa len-min kong-he-ko]]
# [[:wiki pay-ke]]
# [[:sapipili’ nu ku-wang tu sasakadabuwan]]
# [[:Cen-hwan-cwan]]
# [[:mingayaw ku I-se-lye tu Ka-ta-ha-ma-s nu mikeliday]]
# [[:2026 a mihcaan kasa kitakit tu sakay pangil nu kalepacaw nu I-lang]]
# [[:Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw ni Lay-cin-de a tatukiyan]]
# [[:2025 a mihcaan Lo-hu-kung cu-paw taw-ciye-an]]
# [[:WhatsApp]]
# [[:Mayke. Ci-ye-ke-sen]]
# [[:Mayun]]
# [[:YouTube]]
# [[:2025 a mihcaan-2016 a mihcaan Mey-cya-Muw mingayaw tu sapisiwbay]]
# [[:nipatubeli nu AI]]
# [[:tung-sin-lyenay a tatayna]]
# [[:Si-cin-pin]]
# [[:nipiliwkay atu nika adihadihan]]
# [[:Ing-su-In-tu-yang a lala’]]
# [[:lumaingay a dawa]]
# [[:nem cay a mihcaay makalikeluh tu caledesay a demiad]]
# [[:2025 a mihcaan Bataan mapuwas]]
# [[:pisiwgacuan nu Huy-li-pin]]
# [[:tu sep tu enem mihcaan Zuy-se kakanen tu pah pilauytan tu mihcaan makatuduh]]
# [[:tu sep tu nem mihcaan putunen ku wang-lu]]
# [[:u hulic nu huing masatedep]]
# [[:Ni-ke-la-se. Ma-tu-luo]]
# [[:Lay-cin-de]]
# [[:Cung-kuo-zen-min-kung-he-kuo: Si-cin-pin]]
# [[:bihid ku sakatineng nu kikay]]
# [[:ti-ya-ke-ciya-si a subal]]
# [[:nikalpacaw nu ahuhan 2001 a mihcaan katukuh 2021 a mihcaan]]
# [[:bihid ku sakatineng]]
# [[:mikacaw tu hikuki amana kasicalaped tu mahiniay !]]
# [[:anuayaw cu-ing]]
# [[:akay haw yaan maungang ku tangah aku]]
# [[:Cang-he a pacakay tu Panama a cacaliwayan nu balunga]]
# [[:cang-he pacakay tu pa-na-ma]]
# [[:Taywan Kalingku bataan masatakuay a banaw madacep]]
# [[:sakatusa lekad ni Cwan-pu amalacungtung a sapat]]
# [[:Wiy-ney-zuy-la a sapilacul]]
# [[:sadep sananay a lisehuy]]
# [[:kalpacaw nu yi-lang tu sep tu nem a mihcaan]]
# [[:ci Wiy-cin-caw u supay a kawaw]]
# [[:u satahaw nu ke-lin-lan 格陵蘭危機]]
# [[:Yi-lang atu amilika a wayway]]
# [[:mukasi a luma']]
# [[:u patinakuay a kawaw nan-tung-uenli]]
# [[:yi-lang]]
# [[:mikuwanay tu Taywan sakatalawan]]
# [[:X mikawaw tu binawlanan wang-lu X]]
# [[:li-ya-te-sin-yi-mitukuday tu mali a kulabu]]
# [[:tay-ce-tang ucung-ku kungcan-tang]]
# [[:Cung-huwa zen-mi mapulungay a kanatal]]
# [[:u cabay banzay]]
# [[:ya paculilay tu hikuki atademaw milimek 36 a tatukian]]
# [[:namakayca ku cung-ku]]
# [[:sabaw tu a demiad malpacaw]]
# [[:2026 a mihcaan aw-lin pi-ke kasienewan miundukay a malingatu tu]]
# [[:sakatusa nu kugung paculilay tu hikuki alan tu nadikudsn]]
# [[:2026 amihcaan i intu si-mung-ciya-la-pang a duku]]
# [[:Nuw-luw bayduk]]
# [[:2026 a mihcaan u kahenulan nu mukeliday nu yi-lang]]
# [[:Ka-ta a kanatal]]
# [[:ci Cen-li-uen ayda tayda i talu masasuadih atu ci Si i casep madasuadih]]
# [[:Taypak 101]]
# [[:u kaput caay kaw calkakaan]]
# [[:tineng nu tademaw AI]]
# [[:papahengaday nu kakitidaan]]
# [[:nikasasu sakamu nu uul atu asingu nu buyu']]
# [[:balucu` nu babalaki]]
# [[:palemang sa a pakungku]]
# [[:mibalakasay a cepcep]]
# [[:u tatelecan maydih tu nanum]]
# [[:u tengil ina cang-ciyang a cacudadan]]
# [[:u cancanan idaw amin ku adingu]]
# [[:u kamu ni Huwang-zen-sin -kapah kya kamu nida!]]
# [[:baluhay a libung iniw tu ! nu aydaay sa caay kaakuti]]
# [[:nicaliwan ci naan tu siwmi a cudad]]
# [[:u kalisiw sikay tini i ekeng nu udip ku kapahay]]
# [[:tong-ling-wang]]
# [[:sayadahen ku nikasidikuc !]]
# [[:mapacekil nu nipatepi']]
# [[:mala nu udip a badahung]]
# [[:e-ling-can-cin]]
# [[:musumad tu wayway]]
# [[:nikaudip i nayay ku biyalaw kya caay katineng tu biyalaw]]
# [[:caay kaku kabalaki, eiyda sa balaki ku mihca aku .]]
# [[:ayda a mihcaan cuedetay a kasienawan caay kawdihekuay]]
# [[:u tengil a tayni ku cuedetay a sienaw sa]]
# [[:u sakiliel sa u sapaiyu kuyda]]
# [[:tulu idaw ku pangkiw a hahunan , tulu idaw ku pangkiw a tatukusn :]]
# [[:kuwan-lan a masakapahay]]
# [[:tusa a bataan seci masakapahay]]
# [[:yadahay a imelang sa caay kaw i melang]]
# [[:mukilim tu nidatengan niyam a niyadu’]]
# [[:u mapanegay a butul nu dingki a sasakamun]]
# [[:u canan ku sulit nu mita u Sakidaya /Sakizaya]]
# [[:2026 a mihcaan 1 a bulad 5 ay a demiad]]
# [[:u wama nu sakilabu]]
# [[:paini nu paudipay i naynayi']]
# [[:ina kungku sa nipasubana' nu babalaki takuwan]]
# [[:u Yunicumincu amalawpes tu ku saudip]]
# [[:matinengay pacumud i langal]]
# [[:kuy-mey-c-zen]]
# [[:u-lung kingcasiw]]
# [[:mitengi tu nu binawlan a ngiha]]
# [[:kakatu a tademaw]]
# [[:mimaliay a masakapahay]]
# [[:mcidekay ising lumeni’ay Cye-ke]]
# [[:icelangay tademaw]]
# [[:malimulak tu lisin nu Taywan]]
# [[:kukay initu kitahaw!]]
# [[:u tatama enengen ku niisi kapah cay kapuhan ku sapiisi']]
# [[:nikaudipan u sakasimelangn nisulitan accudad]]
# [[:lamal nadikudan militaw taluma]]
# [[:mikeliday nu Ameylika]]
# [[:nu tuse nu aadupan 2]]
# [[:aku atu kikay]]
# [[:kungku nu kaketi]]
# [[:u sadihkuay a nikalecabay]]
# [[:wiydaan u satabakiay ku ngiha i tawya.]]
# [[:nipisausi haw &quot;a malawpesay tu&quot; ku anu ayaw]]
# [[:u lengat nu badahung]]
# [[:Huw-ing-zen-ce]]
# [[:miikukay , u sakapahay a sapaiyu nu udip]]
# [[:yu mahida henay idaw tu ku kamu]]
# [[:inacapi nuyni minangayay takuwan a kamu]]
# [[:misaekimay tu mukin a saydan]]
# [[:miliyas kaku tu Taywan nadikudan sa]]
# [[:misuayaw kita tu ci ku-huan]]
# [[:sakacacay a sapisuketul]]
# [[:lipuing ci hu-kun-ci nu Kanatal kitidaan a kakuliyan sapasinbun]]
# [[:ci tuku a limecedan]]
# [[:palangkih a samulay浪人劍客]]
# [[:Tayni no Satsina no Tsina]]
# [[:sen-tuw-s-sin-s]]
# [[:yu kasumamadan idaw kya kakitaan mapingku]]
# [[:Yin-ce siyaw-cin-kang]]
# [[:mitimaay a sapidemec]]
# [[:nu gipwn a sinang]]
# [[:u kasenengan aku a cacudadan]]
# [[:miadupay tu asu’ay a kakaenen]]
# [[:aledahay a saydan]]
# [[:ci talaylama u kasenengan nu heni a sasakamun , idaw ku imi]]
# [[:ci-lung-cu]]
# [[:micidekay kusuday atu kikay wawa]]
# [[:masasudih madayum maladay tu utiih ?]]
# [[:malemeday ci Lu-ke]]
# [[:Takubuwan Sakul a niyadu' a igi.]]
# [[:mitenun a igi]]
# [[:anu caay kalacawaw , mahica mala misitekeday a cabay .]]
# [[:u kaseneg an a wama]]
# [[:kasanengan a matalulay]]
# [[:milalikid u tapang nu malatumukay ci Engaw i Kaluluan a niyazu' a igi.]]
# [[:ci yang-cen-nin subelid nida a cudad namakayni i calaycay]]
# [[:hekal nu pacebaay a dadingay]]
# [[:kasaselal nu Sakul a niyazu' a igi]]
# [[:ukak 13]]
# [[:tanguu'l haw !]]
# [[:u cayay kaadih a cudad]]
# [[:pasubana'ay tu mula'ay a wawa sa tu i kiwkay a igi]]
# [[:mipacikacikah a iga]]
# [[:nusakamu ci Balaw Bakah saydan tu nu Ciwidian a niyazu']]
# [[:nu kalasunciw i Kaluluan a niyazu']]
# [[:cacay sep a bulad tulim a demiad nu Taywan kining madiku a lisin,]]
# [[:miadupay i tukay]]
# [[:Cin-ye-ca]]
# [[:H2 “ manga a nikulitan”]]
# [[:Ta-lien-mung miyakiway]]
# [[:u tawki aku patayni i taywan lu a mihcaan]]
# [[:icelangay a maedesay a ngangic ci tayi u matalulay]]
# [[:u kakanen nu tukiyu]]
# [[:malungayangay a lala' nu Sakizaya a igi]]
# [[:kasumamadan a luma' a igi]]
# [[:HUNTER×HUNTERpakayakay tu kungku]]
# [[:kasenengan mutukuday a mimaliay]]
# [[:u saka siwantun a kamu nu siwaau a kamu]]
# [[:sipunu’ay a pacemutay]]
# [[:FAIRY TAIL muo-daw masakapahay]]
# [[:Ging adingu]]
# [[:sapaculi tu Tukiw]]
# [[:San-kuo-ce’]]
# [[:biyaw nu limucedan TOUCH]]
# [[:Pea-tuo-ce-cin]]
# [[:JoJo a mahicaay nu mitahaway]]
# [[:Cin-ten-yi a kawaw nu cudadan]]
# [[:u tapang kaku]]
# [[:kudih ukak 13]]
# [[:iga nu Milaedis]]
# [[:yin-se-hu masabanaway a tangku]]
# [[:anu malikeluh ku ninel amana palemang sa milaliw]]
# [[:“tin-su-cung sapaculi tu gang a nikaydaan”]]
# [[:kina tusa mabalad caay ka bakuhac]]
# [[:“Kalitang” u misamangaay macakat i naemekan nu pinaay a wayway a mangga]]
# [[:HUNTER×HUNTER]]
# [[:u canan ku FYI]]
# [[:kacenunan ni ting ting]]
# [[:masasukaydih madayum maladay u tiih]]
# [[:hinasikad atu palsinteb tu sayku]]
# [[:sapabeli tu mahkabalakiay atu babalaki tu]]
# [[:makaala sadep han . anu mahedaw paydang han]]
# [[:malimulak ku Kalingku wal a bulad cay a demiad nu Yincumicu a lisin]]
# [[:mapatayay di’tu]]
# [[:paculiay a lainmun]]
# [[:milebu tu asu’ay]]
# [[:milebu tu alikakay]]
# [[:ina X sapisasetset nu kincal]]
# [[:Tu-la-ay-mung]]
# [[:misulitay ci si-cung-maw]]
# [[:u nabalucu'an patucek tu wayway atu kaku nu mita .]]
# [[:tengtengenay nu tademaw a kazizeng]]
# [[:miculu’ u icelang nu aadupen]]
# [[:u katuuday a babalaki caay katineng]]
# [[:lunukay kazizeng]]
# [[:pitu ku kabiyalawan a kakawawan nu kitakit]]
# [[:kazizeng/kadideng]]
# [[:nisanga’an nu tademaw a Wi-sin]]
# [[:lunuk paculil a kazizdng]]
# [[:TOYOTA kazizeng a kusi]]
# [[:pateleng tu wayya]]
# [[:Kal·Pin-s]]
# [[:pilincun]]
# [[:tipid nu silamalay]]
# [[:nu tataytayay a balunga sapacuna kakelic]]
# [[:talakaw si dingkiay ahebalay a tipid]]
# [[:muhelupay munabaway a tipid nu silamalay]]
# [[:u tipid nu ti-cu-du-bu]]
# [[:ahemaway a dadan nu silamaly a si-tung]]
# [[:sapacuna tu tilpay “kakelic”]]
# [[:ten-ce inaiay ku dadan]]
# [[:Ce-kuwy智軌]]
# [[:sidubaay a dadan nu silamalay]]
# [[:sakaluk a kikay]]
# [[:nu cacayay adadan nu silamalay a si-tung]]
# [[:i sasay nu lala a silamalay]]
# [[:sulsuldaan a utubay]]
# [[:mitabuay tu hekalay a balian nu dangdang]]
# [[:sabahel a dugu]]
# [[:sinsya“ aydaay a kuwang”]]
# [[:sibaniay nu balunga]]
# [[:sapilenem nu kikay inai’ay nu tademaw sapilenem mitupin tu tademaw a kikay]]
# [[:sapilenem nu kikay inai’ay nu tademaw sapilenem mitupin tu tademaw a kikayan]]
# [[:mitupinay tu labang a balunga]]
# [[:kikay nu balunga]]
# [[:paypay nu balungan]]
# [[:paypay nu balunga]]
# [[:Kayak nu gumu a sangaan a sapibalunga]]
# [[:mapulingay a kadideng]]
# [[:anu maydih kisu patahekal tu lalubangan]]
# [[:Centu ta-siwng-maw kakingkiwan tu sapabuwah a kitidan]]
# [[:Li-ciyang]]
# [[:Su-cul-ku-tiyen-yun-lin]]
# [[:Li-ciyang-ku-cen]]
# [[:Ciyan-tang-ciyng]]
# [[:Si-an Cin-si-huwang-pin-ma-yun]]
# [[:Pey-cin-yi-he-yun]]
# [[:Ciyan-taw-hu]]
# [[:Mi-lu a nikiluan nu nisubelidan a zaysang nu kitakit.]]
# [[:Ci-lung masadicenmay a tungduh]]
# [[:u talawadaw nu Ign-ko akitidan nu ign-ke-lan a talawadaw]]
# [[:Ya-tyen-wi-cen]]
# [[:Mi-lu a nikiluan nu nisubelidan a zaysang nu kitakit]]
# [[:Bow-mung-te-cow]]
# [[:U-ke-buhang]]
# [[:Sa-ha-la likelikenan]]
# [[:taliyuk nu ungcuy]]
# [[:Centu tasiwngmaw kakingkiwan tu sapabuwah a kitidan]]
# [[:Syang-kang]]
# [[:Aw- tali-ya lyen-pang]]
# [[:sapisalami' a auk]]
# [[:Hana a lami']]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakaenem]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakaeman]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakalima]]
# [[:Ing tungus Wi-cin a subalan]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakatulu]]
# [[:Ya-ma-sin a kilakilangan]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakasepat]]
# [[:Ma-cu kasikac nu subal]]
# [[:cang ciyang sansiya]]
# [[:Ke-low-la-to-he]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakatusa]]
# [[:Palamal nu Sakizaya sakacacay]]
# [[:Hwang-s aidangan nu kanatal]]
# [[:langaw sananay a lami']]
# [[:kamu ni mu-yin sakaudip a punu’]]
# [[:“caay kaku kabalaki , u mihca acacay balaki tu”]]
# [[:u sasalami'an a auk]]
# [[:sabaw tu pitu ku cayay pakadateng]]
# [[:Nu-wiy a bayu’]]
# [[:Niw-yi]]
# [[:sul-tun a banaw]]
# [[:醫院骨科主任寫給所有老年人的一封信]]
# [[:Ciw-cin-sa-wan kitidaan]]
# [[:Sin-ciyang-tu-mul-hung kanatal nu hekalay a sasikulan]]
# [[:Aw-cow ney-lu]]
# [[:Ze-ye-tan]]
# [[:Wiy-ni-se]]
# [[:li-yi-ze-nay-lu]]
# [[:Ciw-fun]]
# [[:Tay-lu-ke-kuo-cia-kun-yen]]
# [[:Lung-san-se]]
# [[:yi-se-tan-paw]]
# [[:In-ke-lan a kenis nu banaw]]
# [[:Cyan-tang-ciyng]]
# [[:u tatayna hananay , kanca minanam tu mahiniay .]]
# [[:maw-kun-lan-ce]]
# [[:U-lan-pa-tuoYi-ta-li ta-paw-ciw]]
# [[:caculilan paliwal a dadan]]
# [[:Kelun/lankel-senayliyase/pin-cuwan-wan/tacinsini-alsayke]]
# [[:i bayu’ay a icilisay a lalacan]]
# [[:Sing-kan]]
# [[:pu-ta-la-kung naemekan atu namakayca]]
# [[:satimulan subal]]
# [[:Ca-te]]
# [[:u kuku']]
# [[:dadan]]
# [[:saydan]]
# [[:pilin-cun pisapa-cangan]]
# [[:sapatigami tu wawa]]
# [[:haymaw sa a malaucep tu]]
# [[:anu maydih kisu tu adipapang kanca pinanami a paluma tu balu&quot;]]
# [[:Lun-tun]]
# [[:inakamu mapacekil kaku]]
# [[:u sakaydihan naku kinaising!]]
# [[:Wi-lin-tun]]
# [[:基輔]]
# [[:balucu’ a masatedep]]
# [[:Ukinawa]]
# [[:sawawaan nu tatayna micidekay a imelang]]
# [[:talakaway ku idang a imelang]]
# [[:siwanengay a isi’ a imelang]]
# [[:Sa-u-ti-a-la-puo]]
# [[:Ma-e-ti-hu]]
# [[:milaksisiki tu kasaupuwan nu Sakidaya]]
# [[:Ma-saw-e kanatal]]
# [[:Senhuan聖胡安 (波多黎各)]]
# [[:Men-ten]]
# [[:Muo-san-pi-ke’]]
# [[:u pitelungan nu pisiwbayan]]
# [[:A-la-puo-lin-he-ta-kun-kuo]]
# [[:Lu-sen-paw]]
# [[:tadamicidekay a imelang nu baluwang]]
# [[:Pa-ha-ma]]
# [[:Ye-lu-sa-len]]
# [[:pulisayl布魯塞爾]]
# [[:nu walian nu Taywan a sinbun]]
# [[:Pa-na-ma]]
# [[:macumudan nu bali ku baluwang]]
# [[:siduka’ ku banges]]
# [[:sibatillay a imelang]]
# [[:caay ka taneng ku idang]]
# [[:binaduan a gang]]
# [[:zun-maw-muo-gang]]
# [[:mulangaway a pucu’]]
# [[:miduhepit i sinkicu a gang]]
# [[:pakukel cidek imelang]]
# [[:adidi’ay waneng a izang]]
# [[:u hayali nu tangah]]
# [[:mungangaway ku tangah]]
# [[:naw-mu-yin]]
# [[:Vitamin D]]
# [[:matenes namukatuepah macanais]]
# [[:tapiingan nu tangah ku a dada]]
# [[:ace-hay-mu-cen]]
# [[:cay kataneng ku sapisinanut malakuwit ku nisaungay]]
# [[:palada'; saadidi'ay a adihan]]
# [[:adidi’ay a sawada]]
# [[:caay tu ka’tul a imelang]]
# [[:hinatimelay a imelang]]
# [[:masatawasiay nu bala’]]
# [[:mabesu ku bili]]
# [[:mabalatay a banges malawpesay a imelang]]
# [[:siwanengay a imelang]]
# [[:Kalinku Sakizaya Wikipitiya patinakay a sye-huy]]
# [[:Empduuy:Sdf]]
# [[:u dawian nu tademaw]]</text>
      <sha1>8szj9pqjejuvt9xu1f804t0rpl6xk6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13054</id>
    <revision>
      <id>141761</id>
      <timestamp>2026-10-25T21:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>patizeng nayi’ ku cacan a kasabelih</comment>
      <origin>141761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141762</id>
      <parentid>141761</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4274" sha1="fc23rpy11qiek9lwsal1keqkdggwvp5" xml:space="preserve">Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 

nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈

kitidaan 地理

Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>fc23rpy11qiek9lwsal1keqkdggwvp5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141763</id>
      <parentid>141762</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4387" sha1="l4k0p86cgrkv57eukhooshpb6k7jose" xml:space="preserve">Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈

kitidaan 地理

Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>l4k0p86cgrkv57eukhooshpb6k7jose</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141764</id>
      <parentid>141763</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4487" sha1="luke2ysi86zpwhcm5msar46twtntzfd" xml:space="preserve">Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈

kitidaan 地理
[[tangan:Gasherbrum IV.JPG|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>luke2ysi86zpwhcm5msar46twtntzfd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141773</id>
      <parentid>141764</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4492" sha1="jor9qgtqvca043uhra3wao7xspg08of" xml:space="preserve">== Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 ==
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈

kitidaan 地理
[[tangan:Gasherbrum IV.JPG|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>jor9qgtqvca043uhra3wao7xspg08of</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141774</id>
      <parentid>141773</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 */</comment>
      <origin>141774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4497" sha1="s6dx24yv84ip3upf947ob47rkeounwk" xml:space="preserve">== Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 ==
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈 ==
kitidaan 地理
[[tangan:Gasherbrum IV.JPG|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>s6dx24yv84ip3upf947ob47rkeounwk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141775</id>
      <parentid>141774</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 */</comment>
      <origin>141775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4506" sha1="gmtw0azsz59l63cpff87sf45r6it2hs" xml:space="preserve">== Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 ==
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈 ==

=== kitidaan 地理 ===
[[tangan:Gasherbrum IV.JPG|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰

Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>gmtw0azsz59l63cpff87sf45r6it2hs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141776</id>
      <parentid>141775</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈 */</comment>
      <origin>141776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4511" sha1="kz4cme5vmfp630br9zdbsoju4lww91k" xml:space="preserve">== Cya-su-e-pu-lu-mu IV buyu’ 加舒爾布魯木IV峰 ==
[[tangan:Broad Peak - Gasherbrum IV.jpg|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
nu Ke-la-kun-lun buyu’, itida micapi tu Cung-kuo atu Pa-ci-se-tan lilisan, milaad tu Pu-luo-a-te buyu’ atu Cya-su-e-pu-lu-mu II buyu’an nu laadan, sakay kitakidan u sabaw pitu nu takalawan a buyu’, u Cya-su-e-pu-lu-mu buyu’an. Ke-la-kun-lun buyu’（igu：Karakoram，Pu-se-tu kamu：قراقرم，In-tu kamu：काराकोरम，U-e-tu kamu：قراقرم，Wi-u-e nu tuas a sulit：قاراقورام，La-ten-wi-u-e- sulit：Qaraqoram，Ceng kamu：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）itida i Cung-hua-zen-mi-kun-he kanatal, Ta-ci-ke, A-hu-han, Pa-ci-se-tan atu In-tu nu lilis nu kanatalan. ahebal makaala tu tusa lasubu septa bataan kunli, tanayu’ han makaala tu walu lasubu kunli. pulung han ku takalaw milauyt tu lima malebut lima lasubu kunce.  

屬於喀喇崑崙山脈，位於靠近中國與巴基斯坦邊界上，界於布洛阿特峰與加舒爾布魯木II峰之間，為世界上第17高山，屬於加舒爾布魯木山群之一。喀喇崑崙山脈（英語：Karakoram，普什圖語：قراقرم，印地語：काराकोरम，烏爾都語：قراقرم，維吾爾老文字：قاراقورام，拉丁維吾爾文：Qaraqoram，藏語：ཁར་ཁོ་རུམ་རི）位於中華人民共和國、塔吉克、阿富汗、巴基斯坦和印度等國邊境。寬度為240公里，長度約為800公里。平均海拔超過5500公尺。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A0%E8%88%92%E7%88%BE%E5%B8%83%E9%AD%AF%E6%9C%A8IV%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Ke-la-kun-lun buyu’ 喀喇昆侖山脈 ==

=== kitidaan 地理 ===
[[tangan:Gasherbrum IV.JPG|縮圖|West face of Gasherbrum IV in Karakoram mountain range, Pakistan]]
Ke-la-kun-lun buyu’ idaw ku sepatay nu makaalaay tu walu malebut kunce nu takalawan a buyu’an, sabaw tu lima kina makaalaay tu pitu malebut lima lasubaan nu takalawan a kuncean. ina Ke-la-kun-lun buyu’ tapang u “ ta-ke-ce-kun-lun buyu’”, ina buyu atu suleda ku sakakenihan nu nganganan, pitu ku nikakenihan “ Mu-se-ta-ke buyu’ “ imi han u suleda nu buyu’”, tapang nu kululan a tapiingan pangangan han “ Syaw-ke-la-kun-lun buyu’. sakay kitakidan, sakay sasa nu suledaan ya tanayu’ han milakuuyt tu lima a bataan kunli pulung han makaala tu walu a sulitan, picidekan han ina Ke-la-kun-lun buyu’ enem a babuyuan, ina buyu’ a nikasasisuledaan pulung han makaala tu 1.86 pinhun-kunli.  

喀喇昆侖山脈擁有8000公尺以上高峰4座，7500公尺以上高峰15座。喀喇昆侖山脈主山脊稱「大喀喇昆侖山」，各段分別以大冰川命名，分為7個「慕士塔格山」（意為「冰山」），主山脊兩側的山地稱「小喀喇昆侖山」。世界中、低緯度山地冰川長度超過50公里的共有8條，其中喀喇昆侖山佔6條，山脈的冰川總面積達1.86萬平方公里。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%80%E5%96%87%E6%98%86%E4%BB%91%E5%B1%B1%E8%84%89&lt;/nowiki&gt;

== Pu-luo-a-te buyu’ 布洛阿特峰 ==
Pu-luo-a-te buyu’（igu：Broad Peak；U-e-tu kamu：بروڈ پیک，sanuLuo-maen：brod pack，nu igu a nibelihan a ngalngal；Ceng kamu：ཕལྕན་ཀངྲི་，ci Wi-li ku misumaday misulit：phalcan kangri，u igu a imian）itida i Cung-kuo atu Pa-kun-ke-se-mi-e lilis nu Ke-la-kun-lun buyu’an, milaad tu K2 makaala tu walu kunli, takalw han makaala tu walu malebut lima bataan idaw ku cacay kunce, sakay kitakid han sabaw tusa nu takalaw. ina ngangan namaka In-kuo mitahaway ci Ma-ten. Kan-wi itida i cacay malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan tu anipanganganan “ Broad Peak”, u ahebalay nu buyu’an sa”, saan tina Pu-lu-a-te buyu’ tu ahebal makaala tu 1.5 kunli kina buyu’.  

布洛阿特峰（英語：Broad Peak；烏爾都語：بروڈ پیک，羅馬化：brod pack，為英文名的音譯；藏語：ཕལྕན་ཀངྲི་，威利轉寫：phalcan kangri，為英文名的意譯）位於中國和巴控克什米爾邊境的喀喇崑崙山脈，距離K2約8公里，海拔8,051公尺，是世界第十二高峰。山名音譯自英國探險家馬丁·康威於1892年所稱的「Broad Peak」，即「寬闊的山峰」，指布洛阿特峰寬達1.5公里的峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%B4%9B%E9%98%BF%E7%89%B9%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;  

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>kz4cme5vmfp630br9zdbsoju4lww91k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Si-ma-e-cuo-li buyu’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13055</id>
    <revision>
      <id>141765</id>
      <timestamp>2026-10-25T21:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>patizeng nayi’ ku cacan a kasabelih</comment>
      <origin>141765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141766</id>
      <parentid>141765</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5574" sha1="7h8vcn4m9ssbpwd7d575pgjdwmfvjul" xml:space="preserve">Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  

Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 

喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

kitidaan 地理

masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

lalangawan 文化   

Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an, 

Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kaw tulu a bataan ku ada.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：

曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>7h8vcn4m9ssbpwd7d575pgjdwmfvjul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141767</id>
      <parentid>141766</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:56:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5578" sha1="iuk3calr4ufwitdfynmfn0l8n79911s" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 

喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

kitidaan 地理

masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

lalangawan 文化   

Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an, 

Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kaw tulu a bataan ku ada.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：

曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>iuk3calr4ufwitdfynmfn0l8n79911s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141768</id>
      <parentid>141767</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  */</comment>
      <origin>141768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5583" sha1="hxgob7g0hnftkrikihtxrtbq2dv6fv9" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 

喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

== kitidaan 地理 ==
masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

lalangawan 文化   

Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an, 

Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kaw tulu a bataan ku ada.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：

曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>hxgob7g0hnftkrikihtxrtbq2dv6fv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141769</id>
      <parentid>141768</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kitidaan 地理 */</comment>
      <origin>141769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5587" sha1="8wsmtgf3abc1i6kjphr0krq2ru27h6f" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 

喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

== kitidaan 地理 ==
masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

== lalangawan 文化   ==
Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an, 

Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kaw tulu a bataan ku ada.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：

曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>8wsmtgf3abc1i6kjphr0krq2ru27h6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141770</id>
      <parentid>141769</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* lalangawan 文化   */</comment>
      <origin>141770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5591" sha1="ivnj24jhyu678sjjhcpxngwfglaeqio" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 

喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

== kitidaan 地理 ==
masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

== lalangawan 文化   ==
Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an:Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kataneng tulu a bataan nu nanuman.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>ivnj24jhyu678sjjhcpxngwfglaeqio</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141771</id>
      <parentid>141770</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  */</comment>
      <origin>141771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="s5qmnthb9rl5tx7xt6b4acds0mxmgbf" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 
[[tangan:Himalchuli from south.jpg|縮圖|Si-ma-e-cuo-li-sa timulan 喜馬爾佐利山之南面]]
喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

== kitidaan 地理 ==
masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

== lalangawan 文化   ==
Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;

Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an:Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kataneng tulu a bataan nu nanuman.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>s5qmnthb9rl5tx7xt6b4acds0mxmgbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141772</id>
      <parentid>141771</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* lalangawan 文化   */</comment>
      <origin>141772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5772" sha1="fzgwhp61us54fkz28hds5qfrhc7elck" xml:space="preserve">== Si-ma-e-cuo-li buyu’ 喜馬爾佐利山  ==
Si-ma-e-cuo-li buyu’ “ Ni-puo-e kamu हिमालचुली “，sanu Luo-maen：Himalchuli u buyu nu Ni-puo-e, itida i Si-ma-la-ya buyu’, takalaw han pitu malebut walu lasubu siwa bataan idaw ku tulu mi, sakay kitakidan sabaw walu nu buyu’an, ina Dipun mitahaway itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan lima bulad tusa bataanidaw ku septa sayaway nu mikayakayay nu tademawan tina buyu’an. 
[[tangan:Himalchuli from south.jpg|縮圖|Si-ma-e-cuo-li-sa timulan 喜馬爾佐利山之南面]]
喜馬爾佐利山（尼泊爾語：हिमालचुली，羅馬化：Himalchuli）是尼泊爾的山峰，位於喜馬拉雅山脈，海拔高度7,893米，是全球第十八高山峰，日本探險隊在1960年5月24日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%9C%E9%A6%AC%E7%88%BE%E4%BD%90%E5%88%A9%E5%B1%B1&lt;/nowiki&gt;

== kitidaan 地理 ==
masatanayu’ sa kina Ni-puo-e, masatip amis – wali timul ku culil, wali tipan ahebal makaala tu walu lasubu lima bataan kunli, timu amis tu ahebal makaala tu tusa lasubu kunli. lala’ nu kanatal makaala tu 147,181 pinhun-kunli. takalaw sipakayda i amis nu Cung-kuo laadan nu takalaway nu buyu’an “ takalaw makaala tu sepat malebut kunli” pasayda i timul hamaw sa mawada, teban han “ takalaw makaala tu cacay malebut katuku tu sepat malebut” u enel namin, timul micapi tu In-tu a apuyu’ay nu buyu’an, katukuh tu masaenalay nu lalaan u cebetcebetan nu kilakilangan. Si-ma-la-ya buyu’ mala Ni-puo-e atu Cung-kuo nu hidasananay nu kanatalan, pasu Sen-mu buyu’ “ itida i Ni-puo-e a Sa-cya-ma-ta buyu’” nuilabuay, sakay kitakidan han cacay a bataan idaw ku waluay nu buyu’an itida i Ni-puo-e. tusa malebut idaw ku enem nu ayawan, Ni-puo-e sakay kitakidan u masacacayay nu In-tu cyaw wan-kuo, lalangaw hantu nu In-tu cyaw a lalangawan.  

尼泊爾國境呈長方形，略呈西北-東南走向，東西寬約850公里，南北寬約200公里。國土面積有147,181平方公里。海拔由北部中國交界的崇高山脈（海拔4000公尺以上）向南遞減，中部（海拔1000公尺至4000公尺）為山地，南部靠近印度地區的海拔較低，直到部分為平原地形並多為茂密林地。喜瑪拉雅山脈成為尼泊爾和中國的天然國界，包括聖母峰（在尼泊爾稱的薩加瑪塔峰）在內，世界10大高峰有8個在尼泊爾境內。2006年之前，尼泊爾是世界上唯一一個印度教王國，其文化也是典型的印度教文化。

== lalangawan 文化   ==
Ni-puo-e tademaw caay kan tu katalan, u kapahay ku kaduh; caay kan tu basis, kacikian sa. mapatay sat uku Ni-puo-e tademaw, u Puo-luo-men ku misikiay, tabu han tu salengacay nu dawaan ku kidu, i tusa a bataan idaw ku sepat tuduh hantu, ya abu sipalikid han i nanu. Ni-puo-e tademaw misungaay tu babalaki, anu mapatay satu ku babalaki kanca hamin hank u i udipay nu banuhan a mikiskis, tabaen tu salengacay nu dawaan, malingatu micyacay, sabaw tulu a demiad a pakasaw caay kan tu basibasis aca, caay pilabu tu canacanan nu lipahakay, kalipahan atu tayda i biyubiyuan, katukuhan tu ku cacay nu mihcaan kiya mihulak tu dikuc nu sakapatay a dikucan.

尼泊爾人不吃牛肉，因為黃牛神聖；不吃豬，因為太污穢。尼泊爾人死後，由婆羅門主持儀式，用白布包裹屍體，並於24小時內火化，骨灰投入河中。尼泊爾人講究送終守孝，雙親去世要刮去全身毛髮，用白布圍身，開始齋戒，所謂守孝是吃齋禁慾13日，之後一年不能參加娛樂、飲酒和進廟，一年後才可脫孝服。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%BC%E6%B3%8A%E5%B0%94&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Nepal rel location map.svg|縮圖|喜馬爾佐利山在尼泊爾的位置]]
Man-si-li-san-taun（Ni-pu-e kamu：मनसिरी हिमाल，sanu Luo-maen：Mansiri Himal）

Sipangangan u Ma-na-se-lu santuan（Manaslu Himal）hakiya Kuo-e-ke buyu’（Gurkha Massif）, itida i Ni-puo-e teban amis nu Si-ma-la-ya buyu’an nu adidi’ay nu buyu’an, hakiya cacay lasubuan km “62 mi” itida i Cya-de-man-tu tipan amis. Ma-sa-yen-ti kakenisan nu heni ku Man-si-li buyu’an atu An-na-pu-e-na buyu’, itida i tip timul nu pasaydaan, pabaway nu kasilsilan nu nanum u Tu-de-ke-la sauwac kakenisan kina Pei-li buyu’, itida i tip amis nu pasaydaan. i wali nu tapiingan, Burhi (Budhi) Gandaki hiyaen kina Mansiri atu Cya-nei-se buyu’, Serang hakiya Sringi Himal atu Kutang Himal makakenis. hamin nina cilisan u Kan-ta-ci cilisan. Man-si-li buyu pasu kitakiday nu tusa bataan a takalawan, idaw kulima lasubuan nu mi ku masapucu’ay nu pinaay a buyu’an:Man-si-li buyu sakasinganganan han u nikatatiwasan nu buyu’an, caay kataneng tulu a bataan nu nanuman.  

曼西里山段（尼泊爾語：मनसिरी हिमाल，羅馬化：Mansiri Himal）也被稱為馬納斯魯山段（Manaslu Himal）或廓爾喀山群（Gurkha Massif），是尼泊爾中北部喜馬拉雅山脈的一個小山段，約有100 km（62 mi），位於加德滿都西北。馬沙陽蒂將曼西里山段與安納布爾納山段分隔開來，位於西南方向，而上游支流杜德科拉河則將佩里山段分隔開來，位於西北方向。在東側， Burhi (Budhi) Gandaki將 Mansiri 與伽內什山段、 Serang或Sringi Himal和Kutang Himal分開。所有這些溪流都是甘達基河的支流。

曼西里山段包含了地球上海拔前二十高、具有至少500米地形突起度的若干座山峰：曼西里山段以其顯著的相對高差而著稱：它在不到30公里（19英里）的水。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9B%BC%E8%A5%BF%E9%87%8C%E5%B1%B1%E6%AE%B5&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>fzgwhp61us54fkz28hds5qfrhc7elck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Di-se-te-ci buyu’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13056</id>
    <revision>
      <id>141777</id>
      <timestamp>2026-10-25T22:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>patizeng nayi’ ku cacan a kasabelih</comment>
      <origin>141777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141778</id>
      <parentid>141777</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5010" sha1="bb6yug5474t8e16bpxi0z4lxg3rup4o" xml:space="preserve">Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 

Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰

Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰

Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>bb6yug5474t8e16bpxi0z4lxg3rup4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141779</id>
      <parentid>141778</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5014" sha1="j23euemcczxnvy2xlc0mjfulqk817dd" xml:space="preserve">== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰

Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰

Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>j23euemcczxnvy2xlc0mjfulqk817dd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141780</id>
      <parentid>141779</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5019" sha1="0rn4sm2ii08xbj3kezdqxmwyy3q6d6y" xml:space="preserve">== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰

Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>0rn4sm2ii08xbj3kezdqxmwyy3q6d6y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141781</id>
      <parentid>141780</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 */</comment>
      <origin>141781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5024" sha1="7ffelocuyc41u9ivy900uasd7k09s7n" xml:space="preserve">== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>7ffelocuyc41u9ivy900uasd7k09s7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141782</id>
      <parentid>141781</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 */</comment>
      <origin>141782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5379" sha1="pvyjn31ay0p35t3arq03zlmgipdfm4a" xml:space="preserve">[[tangan:Distaghil ISS.JPG|縮圖|Distaghil Sar (1) seen from ISS: -w: Distaghil Sar West (7885 m) -c: Distaghil Sar Central (7760 m) -e: Distaghil Sar East (7700 m) And surrounding mountains: 2: Malangutti Sar (7207 m) 3: Bularung Sar (7134 m) 4: Kunyang Chhish North (7108 m) and the glaciers: A: Momhil glacier B: Kunyang glacier C: Yazghil Glacier]]

== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>pvyjn31ay0p35t3arq03zlmgipdfm4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141783</id>
      <parentid>141782</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 */</comment>
      <origin>141783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5687" sha1="thbj2rdupotkcsclxv89w8ydz1lsvll" xml:space="preserve">[[tangan:Distaghil ISS.JPG|縮圖|Distaghil Sar (1) seen from ISS: -w: Distaghil Sar West (7885 m) -c: Distaghil Sar Central (7760 m) -e: Distaghil Sar East (7700 m) And surrounding mountains: 2: Malangutti Sar (7207 m) 3: Bularung Sar (7134 m) 4: Kunyang Chhish North (7108 m) and the glaciers: A: Momhil glacier B: Kunyang glacier C: Yazghil Glacier]]

== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Batura Sar.jpg|縮圖|Aerial photo of part of the Batura Muztagh in Pakistan, from the southeast. Sangemarmar in center of photo. Muchuhar Glacier on left, leading up to Hacindar Chhish. Batura Wall and Pasu Sar in clouds in center right. The notable rock spire at the bottom right is Bublimotin.]]

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>thbj2rdupotkcsclxv89w8ydz1lsvll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141784</id>
      <parentid>141783</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 */</comment>
      <origin>141784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5809" sha1="6556m2420w2az37xvkuj1gp6uljxei9" xml:space="preserve">[[tangan:Distaghil ISS.JPG|縮圖|Distaghil Sar (1) seen from ISS: -w: Distaghil Sar West (7885 m) -c: Distaghil Sar Central (7760 m) -e: Distaghil Sar East (7700 m) And surrounding mountains: 2: Malangutti Sar (7207 m) 3: Bularung Sar (7134 m) 4: Kunyang Chhish North (7108 m) and the glaciers: A: Momhil glacier B: Kunyang glacier C: Yazghil Glacier]]

== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Batura Sar.jpg|縮圖|Aerial photo of part of the Batura Muztagh in Pakistan, from the southeast. Sangemarmar in center of photo. Muchuhar Glacier on left, leading up to Hacindar Chhish. Batura Wall and Pasu Sar in clouds in center right. The notable rock spire at the bottom right is Bublimotin.]]

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
[[tangan:Kunyang Pumari Chhish.JPG|縮圖|Hispar glacier (below) and Kunyang Chhish (centre left) Pumari Chhish (above)]]
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>6556m2420w2az37xvkuj1gp6uljxei9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141785</id>
      <parentid>141784</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 */</comment>
      <origin>141785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5873" sha1="lde0p60d7n78xo7v9uzyk754fs0ufzx" xml:space="preserve">[[tangan:Distaghil ISS.JPG|縮圖|Distaghil Sar (1) seen from ISS: -w: Distaghil Sar West (7885 m) -c: Distaghil Sar Central (7760 m) -e: Distaghil Sar East (7700 m) And surrounding mountains: 2: Malangutti Sar (7207 m) 3: Bularung Sar (7134 m) 4: Kunyang Chhish North (7108 m) and the glaciers: A: Momhil glacier B: Kunyang glacier C: Yazghil Glacier]]

== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Batura Sar.jpg|縮圖|Aerial photo of part of the Batura Muztagh in Pakistan, from the southeast. Sangemarmar in center of photo. Muchuhar Glacier on left, leading up to Hacindar Chhish. Batura Wall and Pasu Sar in clouds in center right. The notable rock spire at the bottom right is Bublimotin.]]

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
[[tangan:Kunyang Pumari Chhish.JPG|縮圖|Hispar glacier (below) and Kunyang Chhish (centre left) Pumari Chhish (above)]]
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Schwarzsee.jpg|縮圖|Aw-ti-li hai-hu 奧地利黑湖]]
Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。

aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>lde0p60d7n78xo7v9uzyk754fs0ufzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141786</id>
      <parentid>141785</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T22:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 */</comment>
      <origin>141786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5995" sha1="cbrgudp3v1ls55892a0p8pno63x9q65" xml:space="preserve">[[tangan:Distaghil ISS.JPG|縮圖|Distaghil Sar (1) seen from ISS: -w: Distaghil Sar West (7885 m) -c: Distaghil Sar Central (7760 m) -e: Distaghil Sar East (7700 m) And surrounding mountains: 2: Malangutti Sar (7207 m) 3: Bularung Sar (7134 m) 4: Kunyang Chhish North (7108 m) and the glaciers: A: Momhil glacier B: Kunyang glacier C: Yazghil Glacier]]

== Di-se-te-ci buyu’ 迪斯特吉峰 ==
Di-se-te-ci buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyuan, milaad tu Ciaw-ke-li buyu’ tu cacay lasubu tusa bataan idaw ku siwa kunlian, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu walu bataan idaw ku lima mi, sabaw siwa ku sakay kitakidan nu nganganan, Aw-ti-li mitahaway nu tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu enem bataan mihcaan enem bulad siwa demiad sayaway nu mikayakayay tina buyu’an. 

迪斯特吉峰是巴基斯坦的山峰，距離喬戈里峰129公里，海拔高度7,885米，是全球第十九高山峰，奧地利探險隊在1960年6月9日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BF%AA%E6%96%AF%E7%89%B9%E5%90%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Batura Sar.jpg|縮圖|Aerial photo of part of the Batura Muztagh in Pakistan, from the southeast. Sangemarmar in center of photo. Muchuhar Glacier on left, leading up to Hacindar Chhish. Batura Wall and Pasu Sar in clouds in center right. The notable rock spire at the bottom right is Bublimotin.]]

== Pa-tuo-la buyu’ 巴托拉峰 ==
Pa-tuo-la buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’an, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, milaad tu Di-se-te-ci buyu’an, takalaw han makaala tu pitu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku lima mi, sakay kitakidan nu takalaw a ngangan u tusa bataan idaw ku lima nu takalawan, mikayakayay tina buyu’an han itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku enem mihcaan enem bulad tulu a bataan demiad kiya mikayakayay tina buyu’an.

巴托拉峰是巴基斯坦的山峰，位於喀喇崑崙山脈，距離迪斯特吉峰62公里，海拔高度7,795米，是全球第25高山峰，攀山隊在1976年6月30日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E6%89%98%E6%8B%89%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;

== Kun-yeng-ci-se buyu’ 昆揚基什峰 ==
[[tangan:Kunyang Pumari Chhish.JPG|縮圖|Hispar glacier (below) and Kunyang Chhish (centre left) Pumari Chhish (above)]]
Kun-yeng-ci-se buyu’ u Pa-ci-se-tan a buyu’, itida i Si-ma-la-ya buyu’a, milaad tu Di-se-te buyu sabaw tulu kunli, takalaw han makaala tu pitu malebut walu lasubu lima bataan idaw ku tusa mi, tusa bataan idaw ku cacay tu sakay kitakidan nu buyu’an, yamitahaway nu Pu-lan a tademaw itida i cacay malebut siwa lasubu pitu bataan idaw ku cacay walu bulad tusa bataan idaw ku enem nu sayawayay a tademaw mikayakayay tina buyuan. 

昆揚基什峰是巴基斯坦的山峰，位於喜馬拉雅山脈，距離迪斯特吉峰13公里，海拔高度7,852米，是全球第21高山峰，波蘭攀山隊在1971年8月26日首次登上該山峰。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%86%E6%8F%9A%E5%9F%BA%E4%BB%80%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[tangan:Schwarzsee.jpg|縮圖|Aw-ti-li hai-hu 奧地利黑湖]]
Aw-ti-li 奧地利

Aw-ti-li-kun-he-kuo “ kamu nu De-yi Republik Österreich”, hamin nu Aw-ti-li “ Österreich, u itidaay i O-cuo a lalabuay nu kanatalan, makakenis tu Si-o, Cung-o atu Tung-o a kanatalan. Aw-ti-li atu katuuday nu kanatalan malalitin, walian han u Syng-ya-li atu Se-luo-fa-ke, timulan han u Yi-ta-li atu Se-luo-wi-ni-ya, nutipan han u Lye-ce-tun-se-ten atu Zuy-se, amis han u De-kuo atu Cye-ke. u satabakiay nu suotu han u Wi-ye-na. tademaw han makaala tu siwa lasubu a mangan. lala nu ahebal han 83,855 pin-hun-kun-li, kaidawan aca nu A-e-pei-se buyu, Aw-ti-li 32% ku lala’ takalaw nu buyu’han makaala tu lima lasubuan kunce, satakalaway nu buyu’ han makaala tu tulu malebut pitu lasubu siwa bataan idaw ku walu kunce. 

奧地利共和國（德語：Republik Österreich），通稱奧地利（Österreich），是一個位於歐洲的內陸國家，被分類成西歐、中歐或者東歐的主權國家。奧地利與多國接壤，東面是匈牙利和斯洛伐克，南面是義大利和斯洛維尼亞，西面是列支敦斯登和瑞士，北面是德國和捷克。首都兼最大城市是維也納。全國人口約900萬。國土面積83,855平方公里，同時由於阿爾卑斯山的存在，奧地利只有32%的國土海拔低於500公尺，最高點海拔3,798公尺。
[[tangan:Zug Arlberg Austria (34323170976).jpg|縮圖|tu sep sep lu kasienawan nu Aw-ti-li suleda 2003冬奧地利雪景]]
aydaay nu Aw-ti-li sikawaw tu Lein-pang-ce atu yi-huy-kun-he-ce a min-cu-kanatal, idaw ku siwa a pangan. ina Aw-ti-li itini i kitakid han u sasiidaay nu kanatalan. Aw-ti-li atu De-kuo, Zuy-se, Lu-seng-paw u De-yi namin ku maku, itida i likisian u Ze-e-man binacadan nu lalengawan nu lalangawan, suotu u Wi-ye-na naw kapahay nu Luo-ma-kanatal, Aw-ti-li kanatal atu Aw-syun kanatal a ti-tu, u mamikuwan tu Cung-o 1300 nu mihcaan nu Ha-pu-se-paw wan-caw, itini i likisi atu Syun-ya-li, Puo-lan, Cye-ke, Se-luo-fa-ke, Se-luo-wi-ni-ya atu Ke-luo-ay-si-ya “ ina kanatal hatiniay tu nu tenesan u Aw-ti-li kanatal atu Aw-syn kanatal ku mikuwanay, u tinsukiw namin ku palutatengaan nu heni”, masasudiput namin ku nuheni.  

如今的奧地利是一個實行聯邦制與議會共和制的代議民主國家，下含九個邦。奧地利是當今世界最富裕的國家之一。奧地利和德國、瑞士、盧森堡均屬於德語區，在歷史上是日耳曼民族的文化發源地之一，其首都維也納曾經是神聖羅馬帝國、奧地利帝國和奧匈帝國的帝都，也是統治中歐1300餘年的哈布斯堡王朝之核心，在歷史上亦和匈牙利、波蘭、捷克、斯洛伐克、斯洛維尼亞和克羅埃西亞（該些國家長期由奧地利帝國和奧匈帝國統治，人民多信奉天主教）等國有緊密的關聯。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A5%E5%9C%B0%E5%88%A9&lt;/nowiki&gt; 

[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>cbrgudp3v1ls55892a0p8pno63x9q65</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>