Wikipitiya szywiki https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih MediaWiki 1.48.0-wmf.1 case-sensitive myiti sazumaay sasukamu misaungayay pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil Wikipitiya Wikipitiya sasukamu tangan pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil MyitiWyici matatengil tu MyitiWyici taazihan mitudung pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil buhci tu kamu matatengil tu buhci tu kamu kakuniza sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil TimedText TimedText talk bacu-saupu pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil 活動 活動討論 0 4173 141822 128374 2026-10-29T23:54:46Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141822 wikitext text/x-wiki [[tangan:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|thumb|u hata nu Micronesia (密克羅尼西亞)|alt=Flag of the Federated States of Micronesia.svg]]Micronesia (Mi-ke-luo-ni-si-ya 密克羅尼西亞） u [[Micronesia|Micronesia (密克羅尼西亞）]] sa i labu nu Oceania (大洋洲), [[tangan:Micronesia on the globe (small islands magnified) (Polynesia centered).svg|縮圖|i labu nu Oceania (大洋洲),itiza i 6 55 N, 158 15 E u ahebal nu [[lala'|lala’]] ma[[pulung]] sa 702 km²]]itiza i 6 55 N, 158 15 E u ahebal nu [[lala'|lala’]] ma[[pulung]] sa 702 km² u ahebal nu lala'ay sa 702 km², u ahebal nu nanumay sa 0 km² hamin nu [[tademaw]] sa 104,719. [[kakalukan]] [[umah]] sa 25.50%, kilakilangan umah sa 74.50%, zumaay henay umah sa 0%. =='''tapang tusu nu kanatal(首都)'''== [[tangan:Pohnpei Island.png|縮圖]] u [[tapang]] tusu nu kanatal sa u Palikir ([[:zh:帕利基尔|帕利基爾]]). =='''kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)'''== kakining nu kanatal demiad sa 10 bulad 5 demiad. =='''tabakiay a tapang nu kanatal(元首)'''== u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[David W. Panuelo]] (Taywey．Panuaylu [[:zh:戴维·帕努埃洛|戴維·帕努埃洛]]), 1964 a mihca 4 a bulad 13 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Micronesia (密克羅尼西亞) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 5 bulad 11 demiad. 密克羅尼西亞群島上原住民（密克羅尼西亞人）約4000年前就在該處生活。約1100年，紹德雷爾王朝在波納佩島興起。 Micronesia (密克羅尼西亞群島) [[kitidaan]] a yuncumin Micronesia (密克羅尼西亞) a tademaw, kiya i sepat a malebut (4000) a mihcaan itini tu maudip kunuheni. kiya cacay a malebut cacay a lasubu (1100) a mihcaan, Sawte-lae-wancaw (紹德雷爾王朝) itini i Puna-pei (波納佩) subal [[patideng]]. 最早到達該群島的歐洲人是西班牙人，時為16世紀，並於1885年被其佔領。之後在1899年，西班牙人把卡羅林群島轉讓給普魯士。 sayaway makatukuh tina subalan a tademw han u Europe (O-cuo 歐洲) a tademaw u Spain (西班牙) a tademaw, tawya han cacay a bataan idaw ku enem (16) a seci, i cacay a malebut walu a lasubu walu a bataan idaw ku lima (1885) a mihcaan madebungan. nikuda satu itini i cacay a lasubu walu a mihcaan siwaw a bataan idaw ku siwaw (1899) a mihcaan, Spain (西班牙) a tademaw hiyan ku Caroline subal (卡羅林群島) sipabeli i Puluse (普魯士). 第一次世界大戰後德國在太平洋的殖民地被安排給予日本作託管地，第二次世界大戰後由美國佔領。 misapatas tu kitakit nikalpacawan nikudan nu Germany (德國) itini i Taypinyung (太平洋) a malimaday a kitidaan sipasilac i Japan (日本) mikuwaw. saka tusa nu kitakit nikalepacawan u Amilika (美國) kumi debungan. 1947年，聯合國將密克羅尼西亞交美國託管，現今密克羅尼西亞聯邦範圍為太平洋群島託管地六區的其中三區。1965年1月成立議會，此後要求自治。 cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku pitu (1947) a mihcaan [[lanhekuo]] hiyan ku Micronesia (密克羅尼西亞) sipabeli i Amilika (美國) mikuwan,aydaay a Micronesia (密克羅尼西亞) lanpan a kitidaan u Taypiyung subal (太平洋群島) kumikuwanay tu enemay nu tuluay akitidaan. cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan idaw ku lima (1965) a mihcaan patideng tu ehun, satu miyukiw tu sakalihalay. 1979年，由聯合國和美國籌劃的「密克羅尼西亞憲法」公投在託管地六區舉行。 cacay a malebat siwaw a lasubu pitu a bataan idaw ku siwaw (1979) a mihcaan, u lanhekuo atu Amilika (美國) makakiyaku tu Micronesia siyenfa (密克羅尼西亞憲法) sa[[singkiwan]] mikuwaw tu enemay a niyaduan amisingkiw. 憲法公投在帛琉和馬紹爾群島兩區未能通過，剩餘四區便組織成為「密克羅尼西亞聯邦」。 siyenfa misingkiw itini i [[Palau]] (帛琉) atu Marshall subal ([[:zh:馬紹爾群島|馬紹爾群島]]) nina tusaay a kitidaan caay padui, liwan nu sepat a niyaduan misakaput tu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦). 1986年11月3日，與美國簽訂的正式生效，密克羅尼西亞聯邦獲得內政、外交自主權，但國防仍由美國負責。 cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku enem (1986) a mihcaan cacay a bataan idaw ku cacay a bulad tulu a demiad, atu Amilika (美國) masasulit tu tatengaay a kiyakuan malaheci , Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦) kanamuhan nu niacen, waciw a kawaw, nika u hitay u Amilika (美國) kusikawaay. 1990年12月，聯合國安理會召開會議，通過了終止託管決議，正式結束了密克羅尼西亞聯邦的託管地位，並於1991年9月17日接納密克羅尼西亞聯邦為聯合國正式會員國。 cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) cacay a bataan idaw ku tusa a bulad, lanhekuo anlihun (聯合國) mikaygi sa, hatidatu kusapikuwa sa, mahedek tu kuni pikuwaw tu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦), i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku cacay (1991) a mihcaan siwa a bulad cacay a bataan idaw ku pitu a demiad alantu nu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦) mala tatengaay a kanatal. == '''katuud ku tademaw nu [[Micronesia]] (密克羅尼西亞人口)''' == 位在亞太地區的密克羅尼西亞，為西太平洋島國，首都為帕理基爾（Palikir），人口約10萬5千人，面積約702平方公里，官方語言為英文，當地亦使用楚克語、科斯雷語、波納佩語、雅浦語。 Itida i Ya-tay (亞太) a niyaduan a Micronesia (密克羅尼西亞), u Sitaypinyung (西太平洋) subal a kanatal , sudu u Palikir (Pa-li-ci-e 帕理基爾), kya tademaw cacay a bataan a mang lima a malebut ku tademaw (1050), lala' han pitu a lasubu idaw ku tusa (702) a ping-fang-kun-li, tapan nu kamu u igu, kamu nuitidaay u Chuke' a kamu (楚克語), Kosrae a kamu (科斯雷語), Pohnpei a kamu (波納佩語), ya-pu a kamu (雅浦語).[[binawlan]] 宗教分布包括50%為羅馬天主教徒、47%為新教徒、3%為其他宗教信仰。 sinzia nuheni makaala tu lima a bataan (50%) a kilac u Luo-ma (羅馬) tinsukiw, sepat a bataaan idaw ku pitu (47%) a kilac u baluhay a sinzia, tulu a (3%) kilac nu dumaan a nipisinziaan. 另外，密國主要進、出口國為美國、泰國、新加玻、關島及台灣。 duma satu, Micronesia (密克羅尼西亞) angangan nu sacumud sakatahkal nu kanatal u Amilika (美國), [[Thailand]] (泰國), Singapore (新加玻), Guam (Kun-daw [[:zh:關島|關島]]) atu Taywan (台灣). 密國曾被西班牙、德國、日本殖民，1947年為聯合國建立太平洋群島託管地，並於1986年獨立，1991年9月17日加入聯合國。 Micronesia (密克羅尼西亞) nahiya nu Spain (西班牙), Germany (德國), Japan (日本) malimaday a tademaw, itini i cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku pitu (1947) a mihcaan u Lanhekuo patidemn tu Taypinyung cundaw (大平洋群島) kakuwanan a lala', i cacau a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku enem (1986) a mihcaan masa cacay a misiteked, cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku cacay (1991) a mihcaan siwa a bulad cacay a bataan idaw ku pitu a demiad micumud tu Lanhukuo (聯合國). 密克羅尼西亞是607個島嶼組成，其中沃萊艾環礁（Woleai）是一個較為保守傳統島嶼，嚴格要求穿著，不論男女，都必須穿著棕櫚纖維編織的圍裙，並且赤裸上身，上方則以航海或天主教圖案的墨水紋身；另外，在烏力西里環礁（Ulithi）則規定，不能隨意穿著，而是根據年齡決定服裝。 Micronesia (密克羅尼西亞) u enemay a lasubu idaw ku pitu (607) a mapulungay nu subalan, micideku Woleai (沃萊艾環礁) u kakelecan nu nababalaki a subal, micidek kuni ka niked a sica’dun, an tatayna tatama aca, kanca asilusid tu nitenuna tu langdaway nu kulit a hakamaan, acaya kasidikuc ku udip, u baluwan han akulitan tu kakelic nu balunga atu tinsukiw a kulit, duma satu itini i Ulithi (烏力西里環礁) nipatumecek, acaay [[paceba]]sa muca’dun, aw mihcaan kusiwantanay tuni ca'dungan. 雅浦島 (Yap) 之外的婦女一旦成年後，就必須穿著一種編織的裹身裙，末端帶有流蘇。在成年之前，女孩可穿圍裙，僅用織物包裹在腰上，寬鬆的褲子或裙子。 Yap (雅浦島) balaki satu ku [[limecedan]], kanca asica’dun tu nitenunan tu dawa amitabu tu udip, kikul han asimisamis. caay henay kasa kiwkiw, tatayna taneng asi sukun, itida sa i tatelecan ku kunitelec, ahebal nu calaped atu sukun. 傳統上，年輕女孩應該穿著用椰子葉製成的草裙，儘管有時女孩在烏利西里環礁遵守這一規範，但在莫格莫格上，大多數女孩都做到了穿草裙。 daduducesa, masa limucedan a tatayna aw yasi nisangan tu sukun ku ca'dueng, alahican tatayna itini i Ulithi (烏力西里環礁) mitengil tu kamu nuheni, nika itini i Muoe-muoke (莫格莫格) sa, hatidaay tu nu tataynaan kanca sisukun namin.[https://tw.appledaily.com/politics/20191009/FG6AAOUHYWBLSX7XICXBDYGVXQ/] == likisi lalangawan atu ayda a kawaw (歷史文化與現況 ) == 密克羅尼西亞群島上原住民約四千年前就生活於此。最早的西方人是西班牙人在16世紀到達，1885年佔領。後來西班牙人在1899年把群島轉讓給德國。 Micronesia cundaw (密克羅尼西亞群島) a yungcumin a tademaw idaw ku sepatay a malebut (4000) a mihcaan itidatu a maudip. sayaway nu nutipanay a tademaw u Spain (西班牙) a tademaw itini i sabaw enem a seci (16) makatukuh i cacay a malebut walu a lasubu walu a bataan idaw ku lima (1885) a mihcaan midebung. nikudan satu u Spain (西班牙) a tademaw itini i cacay a malebut walu a lasubu siwa a bataan idaw ku siwa (1899) a mihcaan u subal si[[pabeli]] i Germany (德國). 第一次世界大戰後德國在太平洋的殖民地被轉交給日本統治；1947年，聯合國將密克羅尼西亞交美國託管，現今密克羅尼西亞聯邦範圍為太平洋群島託管地六區的其中三區。 misatadasay kitakit ni kalepacaw a nikudan u Germany (德國) itini i Taypinyung (太平洋) sakalimad a lala sipabeli i [[Japan]] (日本) mikuwan; cacay a malebut siwaw a lasubu sepat a bataan idawku pitu (1947) a mihcaan, Lanhekuo a kanatal (聯合國) hiyan nu Micronesia (密克羅尼西亞) sipabeli i Amilika mikuwan, aydaay nu Micronesia (密克羅尼西亞) linpan a kitidaan u Taypinyung cundaw (太平洋群島) kakuwanan tu enemay nu saka tuluay a niyaduay。 1979年，由聯合國和美國籌劃的「密克羅尼西亞憲法」公投在託管地六區舉行。憲法公投在帛琉和馬紹爾群島兩區未能通過，剩餘四區便組織成為「密克羅尼西亞聯邦」 [[tangan:Palikir.JPG|縮圖]] cacay a malebut siwa lasubu pitu a bataaan idaw ku siwa (1979) a mihcaan, u Lanhekuo kanatal (聯合國) atu Amilika kumi kiyakuay tu Micronesia siyenfa (密克羅尼西亞憲法) pisingkiw sa i saka enem a kitidaan misingkiw.sinfa misingkiw han itida i [[Palau]] (帛琉) atu Marshall subal (馬紹爾群島) nina tusaay a kitidaan caay ka laheci, liwan nu sepatay misakaput mala Micronesia Lanpan(密克羅尼西亞聯邦) lanpan.[https://web.archive.org/web/20170901093745/http://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%AF%86%E5%85%8B%E7%BE%85%E5%B0%BC%E8%A5%BF%E4%BA%9E] =='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''== * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] *https://tw.appledaily.com/politics/20191009/FG6AAOUHYWBLSX7XICXBDYGVXQ/ *<nowiki>https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%AF%86%E5%85%8B%E7%BE%85%E5%B0%BC%E8%A5%BF%E4%BA%9E</nowiki> [[kakuniza:Habayiing]] [[kakuniza:ling Habay]] dh9pbxa3o60rdpwfft9hfz0txnsjfo9 0 4265 141823 141007 2026-10-29T23:59:54Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141823 wikitext text/x-wiki Nigeria (奈及利亞) Nigeria (kamu nu Hulam: [[:zh:奈及利亞|奈及利亞]]) [[tangan:Flag of Nigeria.svg|thumb|u hata nu Nigeria (奈及利亞)|alt=Flag of Nigeria.svg]] u [[Nigeria]] sa i labu nu Fei-Cuo (非洲), itiza i 10 00 N, 8 00 E. u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 923,768 sq km. u ahebal nu nanumay sa 13,000 sq km. hamin nu [[tademaw]] sa 186,053,386. kakalukan [[umah]] sa 78%, kilakilangan umah sa 9.50%, zumaay henay umah sa 12.50%. == '''demiad (氣候)''' == kacaledesan kiya demiad, sacaledesay nu cacayay a mihcaan itida i tusa --tulu nu buladan, satalakaway nu caledes makaala tu lu lu -- lu wal tuan. mihcaan nu demiadan malatusa kaudadan atu kakedalan, sepatay katukuh cacay a bataan maudad. sabaw cacay a bulad katukuh tu cila nu mihcaan a buladan kakelahan. sakakapah nu tataydaan midang ku kakelahan nu demiadan. 屬熱帶氣候, 一年當中最炎熱的季節在2月~3月期間, 溫度高達33度~38度。一年僅分雨季及旱季兩, 4月~10月為雨季、11月~3月為旱季。最適合旅遊的時節為旱季時。 == '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Abuja ([[:zh:阿布贾|阿布加]]). == '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' == kakinging nu kanatal demiad sa 1 bulad 10 demiad. == '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' == u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Muhammadu Buhari]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 5 bulad 29 demiad. == '''kakanen (飲食)''' == 1.sakasinganganan a tiyamsim han u dodo, u pada' kuyda, idadadanan sa makakaen tu kita. 2.timulan idaw ku nipluma' tu aledahay nu nipiliwli tu butingan. 3.katuud ku mabulaway nu Li-pa-nen, sisa idaw ku kakanen nu Li-pa-nen a kakanan. [[tangan:Niriliya-ditu-zh-tw.png|縮圖|cidu nu Nigeria]] 1.知名的點心是dodo,也就是香蕉, 在一般的路邊攤都吃的到. 2.南部有種辛辣的魚料理. 3.因黎巴嫩移民甚多, 故亦有黎巴嫰餐廳. == '''aaidangan (觀光景點)''' == === La-Ke-Se (Lagos, 拉哥斯) === '''Nigeria''' (奈及利亞) angangan nu pisiwbayan. caay ka yadah ku aaidangan, nika nu labiay a nikaudip sakanawulan sa. micidek ku midatukay atu miuingay. idaw ku midatukay ci "Fell Kuti" namakaydaay i La-Ke-Se (拉哥斯) a niyadu' an. 奈及秉亞重要商業重鎮。巿區內景點不多，但夜生活卻非常精采，尤其是音樂現場表演非常豐富，有名樂手Fell Kuti 就是來自拉哥斯巿郊。 Ariya Night Club a tawki u sasinganganay ci Sunny Ade, duma idaw henay ci Jazz38, manamuhay malimulak a tademaw taneng alaen ku sadatuk nu misu misalama malimulak, hakiya sawsawni tahekal a patapabawen midatuk. ina La-ke-se nu tatelungan u kapulungan nu tuluay a subalan, sakatatelungan nu cen-ce sakayhekal ku La-ke-se-subal, ina kanatal nu Pu-u'-kun (National Museum) itini tina subalan. yadah ku nipisingaan tu nidatukan tu mukin, ngipen nu zu a masangaay, sakay bihit atu nanutawyaay a tuutuudan. nanu mukasiay a tuudan, idaw henay kunu aydaay a nalimaan, picidekan han u nuayawan a Cung-tungan ci Murtala Mohammed nipipacukkan a kadideng sipasilac itida paadih, yadah ku canancanan nu aadihan tu sasingaan. Ariya Night Club 的老闆就是著名的Sunny Ade. 另外還有Jazz38, 表演慾旺盛的人可以帶著樂器一起玩, 隨時有可被找上場客串喔。拉哥斯巿中心由三個小島組成，其中重要政治外交中心為拉哥斯島，國家博物館(National Museum) 就位在此島上。館內珍藏許多銅雕，象牙製品，面具和古董。除了古董之外，也收藏了現代藝品，特別是前任總統Murtala Mohammed 被暗殺時坐的車子也在展示行列，收藏非常多元且豐富。 [[tangan:Lagos 1 galleryfull.jpg|縮圖|Haywan tukay La-kese bangcal nu hekal 海灣城市拉哥斯一景]] == Ka-Nuo (Kano, 卡諾巿) == itida i Sahel, mitepal tu Sa-ha-la likelikenan, na idaw nu likisian, u samukasiay nu Si-hei a tukayan. amica ku nikalimulan ninapatiyamay, anu hahiyaen atu An-ke-se u caayay kaw limulakay. mukasiay nu tukay (Old City) u tataydaan midang nu macian, panan nu (Kofar Mata Gate) taneng tayda i teban nu Cin-cen-se. sakalima nu pilipayan tu teban nu kalahukan sabaw tusa nu pangkiw a tukian malingatu miinuli, makaala tu lima a mang nu tademawan itina a mapulung, adihan hubaw mulihaw kita. 位於Sahel，緊鄰撒哈拉沙漠，有一年的歷史，是西非最古老的城巿。雖然此地商業活動也相當繁榮，但比起安哥巿算是安靜的多。老城(Old City) 是巿裡重要景點，老城門(Kofar Mata Gate) 可通往中央清真寺。每個禮拜五中午12:30祈禱時，五萬名信眾齊聚一堂，場面非常壯觀。 [[tangan:A woman attends a health education session in northern Nigeria (8406369172).jpg|縮圖|sinza nu Yi-se-lan 伊斯蘭信徒]] == O-Ni-Sia picakayan (Onitsha Writer's Market, 歐尼夏市場) == O-Ni-Sia ku itida i La-Ke-Se nu waliyan, sakadadecdecan nu Fey-Cuo (非洲) a tademawan nu kitidaan. itini idaw ku masahicahicaay nu icebaan a pacakayay tu cudadan, makaadih kisu tu masahicahicaay nu yadahay a cudadan, patinaku tu kalingesan nu taleacawaan, hakiya " u pituay nu tataynaan a wawaan manglay tu tatama'. atu nipakasinganganan tinacudadan mahicaay tu kiya, saan: miasip kita tina cudadan mahida u mukanay tu bilu ka lipahak sa. 歐尼夏位於拉哥斯東方，是非洲人口最密集的地方。這裡有個很奇怪的巿場專門賣書,您會看到很多超奇怪的書名，例如:"憎恨對方的夫妻"或是"我的七個女兒愛追男人"。甚至連書評都很奇怪，例如說:這本書唸起來就像喝兩啤酒一樣的快樂" [[tangan:Nigerian F7.jpg|縮圖|nicakayan tu Cung-kuo hikuki cen pitu nu Nigeria 奈及利亞軍購買的中國戰鬥機殲七]] == Ka-La-Pa (Calabar,卡拉巴) == '''Nigeria''' wali timula a Ke-Se-He kenis tapan a tuse, idaw ku cacay a sapatinaku tu mukasi a tukay: Ka-la-pa. katuud ku sananay tina Ka-La-Pa u Cia-Nan-Ti Cannan City, saan i sisiw siliwanay tu buling atu udal a kitidaan sa. manamuh taydaan kina Ka-la-pa a palabang, mangaay ku itidaay nu tademaw, yadah ku lalangawan nu likisian atu tataydaan midang nu bacalay a aaidangan, u tataydaan naca nu midangay. tataydaan midang pasu Kua-Wua cascas (Qua Falls), A-Bo-Kim casas,gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) dadiputan tu ungay, O-pu-tu papahutingan atu itidaay " malumanay nu luma'an (Old Residency) ilabuay a Ka-La-Pa puo-wu-kuan . bacu. tatenga, isisiw saan tina (Cannan City) itida i Ni-luo-sauwac tu masasankakuay nu cuo walian, hakiya idaw ilabu nu Ya-tan sauwac atu Se-Hay malalitin atu Di-Cuo-Ha a lalaan, aydaay nu Yi-se-lei a kitidaan 奈及利亞東南部克斯河州的首府，擁有一座傲人的古城----卡拉巴。許多人喜歡稱卡拉巴為[迦南地( Cannan City) ^{,也就是聖經中留著牛奶與蜂蜜的土地。}卡拉巴當地的人民十分的好客盛情，區內民風純樸，並擁有許多歷史文化的遺產及多處的美景，使當地成為理想的觀光地點。觀光景點則包括有瓜娃瀑布(Qua Falls),阿波金瀑布(Agbokim Water Falss), gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) 猩猩保護區，歐布杜牧場及位於 " 舊宅" (Old Residency) 內的卡拉巴博物館。備註:實際上，聖經中的迦南地在尼羅河三角洲東方，大約夾在(約旦河-死海) 連線與地中海間的地地，現今以色列的位置。 [[tangan:Occupy Nigeria rally in Ojota Temi.jpg|縮圖|patiyamay nu suo-tu 首都街頭]] == '''malimulak a kawaw (節慶活動)''' == 1. '''Nigeria''' (奈及利亞) katuud ku nipisingia tu I-Se-Lan-Ciya, u I-Se-Lan-Ciya (伊斯蘭教) ku satabakiay nu kawawan nu heni 2.papacemutan tu buting nu A-kan lalangawan (Argungu Fishing and Culture Festival), teban nu tusaay a buladan itida i Suo-ka-du-sauwacan sikawaw, matulin tu i nanumay a nikasetsetan a kawawan, pasu pacemut tu buting, walesay sa midakep tu buting, miadup tu taduk, mingaday sa. 3.i waluay nu buladan a Pategi Regatta idaw ku sakay nanuman nu sakasetset a kawawan. 1.奈及利亞信奉伊斯蘭教的人口眾多，因此伊斯蘭教節日極為重要。 2.阿甘古釣魚文化節(Argungu Fishing and Culture Festival), 二月中旬至下旬在索卡多河河邊舉行，有一連串的水上活動比賽，如釣魚，空手抓魚，獵鴨，游泳等等。 3.在八月時的Pategi Regatta也有水上活動競賽。 == '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' == * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] * 奈及利亞（背包攻略）：https://web.archive.org/web/20210227153417/https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] kr86pug3fys3kozxzsy73rkatjdd1ft 0 4270 141824 141418 2026-10-30T00:01:45Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141824 wikitext text/x-wiki [[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]] '''Nuo-uy (挪威)''' u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E. u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km². u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km², u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km². hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 <small>(2026)</small>.<ref name="ssbf">[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26</ref> kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%. == '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]). =='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''== kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad. =='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''== u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Haakon VIII]], micakat a demiad sa i 2026. == '''cungli (總理)''' == u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) <small>(2021–)</small>, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. [[tangan:Haraldsonnenes saga-Slaget ved Minne-W. Wetlesen.jpg|縮圖|對明訥戰役(slaget ved Minne)的描繪，畫中交戰雙方分別為由「盲王」馬格努斯（馬格努斯四世）和王位覬覦者西古德·斯勒姆貝(Sigurd Slembe)率領的叛軍和得到教會和貴族支持的英厄一世·哈拉德松(Inge 1. Haraldsson)。由Wilhelm Wetlesen繪於1899年]] == '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' == namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu "Wi-ci zitayan", u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa. 從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein " Kalmarunionen" , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan" u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung. [[tangan:Gunnar Knudsen 02.jpg|縮圖|sakacacay nu kalepacawan nu zitay a Nuo-wi tapang ci Kun-na. Ke'-nu-de-sen 一戰時期的挪威首相貢納·克努德森]] 只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。 cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang. 1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 [[tangan:Storting Spring 2016.JPG|縮圖|Nuo-wi yi-huy luma' 挪威議會大廈]] nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay. 三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。 lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked. [[tangan:Royal Palace in Oslo.JPG|縮圖|wan-ku nu Nuo-wi 挪威王宮]] 聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。 kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 =='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''== * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] * 挪威：https://web.archive.org/web/20201025014950/https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81 [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] p9pm1sahykdx1vryvk2xm2hf7nqul89 0 4812 141825 127979 2026-10-30T00:34:39Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141825 wikitext text/x-wiki [[tangan:Flag of the United Arab Emirates.svg|thumb|u hata nu United Arab Emirates '''(阿拉伯聯合大公國)'''.|alt=Flag of the United Arab Emirates.svg]] '''United arab emirates (阿拉伯聯合大公國)''' u '''United arab emirates (阿拉伯聯合大公國)''' sa i labu nu Ya-cuo, itiza i 24 00 N, 54 00 E. u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 83,600 sq km. u ahebal nu lala'ay sa 83,600 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.hamin nu [[tademaw]] sa 5,927,482. kakalukan [[umah]] sa 4.60%, kilakilangan umah sa 0.038, zumaay henay umah sa 91.60%. == '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Abu Dhabi ([[:zh:阿布扎比|阿布達比]]). == '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' == kakinging nu kanatal demiad sa 2 bulad 12 demiad. == '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' == u [[tabakiay]] a tapang nu [[kanatal]] (congtung) ayza sa ci [[Khalifa bin Zayed Al Nahyan]], micakat a [[demiad]] sa i 2004 a mihca 11 bulad 3 demiad. == '''laylay (歷史)''' == 6世紀時，為波斯薩桑王朝所控制。7世紀，阿拉伯帝國佔領這地區，並使其皈依伊斯蘭教。8世紀，阿曼爆發反哈里發政權的起義，建立了獨立政權，現今阿聯地區成為其一部分。 [[enem]]ay a se-ci, u Puose-sasan-wan-ciaw (波斯薩桑王朝) kumi metmetay, pitu a se-ci, Ala-puo ti-kuo (阿拉伯帝國) midebung tina niyadu'an, pasayda i Iselanciw (伊斯蘭教). walu a se-ci sa, [[Oman]] (阿曼) malinges mibabelih tu ci Ha-Li (哈里) yan [[patideng]] tu cencun a kawawan, patideng tu sapisiteked nu [[kawaw]], aydaay a A-lan (阿聯) a [[niyadu']] mala nuheni a niyadu'. 16世紀，葡萄牙一度侵入該地區，後被阿曼逐出。18世紀，阿曼屢次內亂，阿聯地區各地方首領自命埃米爾，成為獨立的政權。當時，不論是阿拉伯人的商船，還是歐洲的商船，均屢遭該地區各小國的劫掠，因此該地被稱為「海盜海岸」。 sabaw tu enem (16) a seci, Putaw-ya ([[Portugal]] (葡萄牙) midebung tina kitidaan, sa [[bahbahen]] nu A-man ([[Oman]] (阿曼). sabaw tu walu (18) a se-ci, A-man ([[Oman]] ([[:zh:阿曼|阿曼]]) sawni micinlaw tulabu, A-lan (阿聯) nu niyadu'ay a sakakaay ci Aymi-el (''Emir'' ([[:zh:埃米爾|埃米爾]]), mala misiteketay a mikawaway a cen-cun (政權). [[tawya]], nu Ala-puo (''Arab'' (阿拉伯) a tademaw nu sapisiwbay a balungan, atu O-cuo (''Europe'' (歐洲) nu sapisiwbay a [[balunga]]an, sawni a [[pecien]] nu [[adidi'ay]] a niyadu'ay a kanatal, sisa pangangan han kiya niyadu' " dadipasan a kukun (海盜) han". 1819年，英國東印度公司派遣艦隊摧毀了哈伊馬角、夏爾迦、杜拜等地的海岸要塞，以保障印度至埃及的航線通暢。 cacay a malebut walu a lasubu cacay a bataan idaw ku siwa (1819) a mihcaan, Ing-kuo Tun-ingtu (''British East India Company'' (英國東印度) a kusi pataydan nuheni kubalunga nu hitay misikedaay tu Hae-macia (哈伊馬角), Sya-elcia ([[:zh:夏尔迦|夏爾迦]]), Tu-pay (''Dubayy'' ([[:zh:杜拜|杜拜]]) a kitidaan nu dadipasan a kitidaan nu hitay, midiput tu In-tu ([[India]] (印度) katukuh tu Ay-ci [[Egypt|(Egypt]] (埃及) a caculilan nu [[balunga]]. 1820年，各小國被迫與英國簽訂《波斯灣總和平條約》，同意停止海盜行為。但是，實際上的劫掠行為直到1835年後方才逐漸停息。 cacay a malebut walu a [[lasubu]] tusa a bataan (1820) a mihcaan , adidi'ay a kanatal [[pacici]]en atu Ing-kuo (英國) masasulit tu kiyaku " Puo-sewan pulung nu lihaday a sasulitan (波斯灣總和平條約)", mihang pasaluemeng tu kukung a kawaw sa. nika nipialawan a [[wayway]] katukuh tu cacay a malebat walu a lasubu tulu a bataan idaw ku lima (1835) a mihcaan kya haymaw sa musaluimeng ku kawaw. 1853年，各小國最終簽署條約，宣布永久休戰，此後，該地區被稱為「特魯西爾阿曼」，以與建都馬斯喀特的阿曼相區別。 cacay a malebtu walu a lasubu lima a bataan idaw ku tulu (1853) a mihcaan, nu adidi'ay a kanatalan masasulit kunuheni tu kiyaku, mihapusa acaay tu kalepacaw sa, sisa, ninaniyadu' han pangangan hantu "Telu-siel-aman (特魯西爾阿曼)" atu nipatidengan tu Mase-kete' (''Muscat'' ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]) a A-man ([[Oman]] ([[:zh:阿曼|阿曼]]) caay kasasuhica. 1892年，特魯西爾阿曼各國與英國簽訂條約，接受英國的獨家保護，不與英國以外的任何國家發生獨立的外交往來，歸屬英國駐波斯灣總代表節制。 cacay a malebut walu a lasubu siwa a bataan idaw ku tusa (1892) a mihcaan, Telu-siel-a-man (特魯西爾阿曼) nu pina a kanatal atu Ing-kuo (英國)) masasuli tu kiyaku, miala tuni pidiput nu Ing-kuo (英國), caaykawnu Ing-kuo (英國) nu dumaan a kanatal nupisitekeday a nikasasu cabayan, nu Ing-kuo ([[United Kingdom]] (英國) itidaay i Puose-wan (波斯灣) pulung nu dayhiw amimedmed. 1952年，英國召集當地7個酋長國的埃米爾召開會議，該會議遂成為英國政治代表的諮詢機構。 cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan idaw ku tusa (1952) a mihcaan , Ing-kuo (英國) miawda tu pituay a niyaduay a tumuk nu kanatal a Aymi-el ''Emir'' ([[:zh:埃米爾|埃米爾]]) mikaygi, ninanipi kaygian taneng mala Ing-kuo (英國) cence nu dayhiw a tatatengilan nu kitidaan. 1958年，阿布扎比地區發現石油，1962年油田正式開發，石油成為當地經濟支柱。 cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan idaw ku walu (1958) a mihcaan, Apu-capi (''Abu Dhabi'' (阿布達比) niyaduan madih tu simal, cacay a malebtu siwa a lasubu enem a bataan idaw ku tusa (1962) a mihcaan, malinga tu mikutkut tu simal, simal hantu malasakaudip nu angangan nu niyaduay nuheni. 1968年1月，英國宣布撤軍，2月，巴林、卡達、阿布扎比、沙迦、杜拜、哈伊馬角、阿治曼、富查伊拉、烏姆蓋萬九國埃米爾在杜拜舉行會議，同意建立阿拉伯聯合大公國，巴林和卡達先後退出。哈伊馬角也未同意加入。 cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan idaw ku walu (1968) a mihcaan cacay a bulad, Ing-kuo (英國) mihapu papiliyas tu hitay, tusa a bulad, Pa-lin [[Bahrain|(Bahrain]](巴林), Ka-ta ([[Qatar]] (卡達), Apu-tapi (''Abu Dhabi'' (阿布達比), Sa-cia (''Sharjah'' ([[:zh:夏尔迦|沙迦]]), Tu-pay (''Dubayy'' ([[:zh:杜拜|杜拜]]), Hae-macia (哈伊馬角), Ase-man (阿治曼), Fuca-ela (富查伊拉), Umu-kaywan (烏姆蓋萬) siwa a kanatal nu Aymi-el (埃米爾) itida i Tu-pay (''Dubayy'' ([[:zh:杜拜|杜拜]]) mapulung mikagi, mihang patideng tu Alapuo-linhe takun-kuo (United arab emirates (阿拉伯聯合大公國), Pa-lin [[Bahrain|(Bahrain]](巴林) atu Ka-ta ([[Qatar]] (卡達) makakilul miales. Hae-macia (哈伊馬角) caay pikeda tinakawawan. 1971年7月，在杜拜會議上，其餘六國制定臨時憲法，決定建立阿聯，以阿布達比為臨時首都。12月2日，阿聯宣布成立。 cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku cacay (1971) a mihcaan pitu a bulad, itida i ''Dubayy'' ([[:zh:杜拜|杜拜]]) pikagian henay sa, nu enemay a kanatalan milinzi misulit tu sinfa, pabalucu patideng tu A-lan ([[United Arab Emirates]] (阿聯), u A-puta (''Abu Dhabi'' (阿布達比) ku linzi mala sudu. sabaw tu tusa a bulad tusa a demiad,A-lan [[United Arab Emirates|(United Arab Emirates]] (阿聯) mihapu patideng. 次年2月，哈伊馬角加入阿聯。1996年，臨時憲法被通過為永久憲法，阿布扎比也成為正式首都。 sakatusa a mihcaan tu tusaay a bulad, Hae-macia (哈伊馬角) micumud tu A-lan ([[United Arab Emirates]] (阿聯). cacay a malebtu siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku enem (1996) a mihcaan , milinziay a sinfa mahangtu tu tahdauc kuyu sinfa, A-puca-pi (''Abu Dhabi'' (阿布達比) mala tatengaay nu sudu. == '''sakaudip (經濟)''' == 珍珠曾經是阿聯的支柱產業，一直延續到1960年。自從1966年在阿聯發現石油以來，原來的荒蕪的沙漠一下子變成了富庶的油田，使這個國家在經濟上發生了巨大的變化。 bunaw naw A-lan ([[United Arab Emirates]] (阿聯) a anganganan nu kakawawen, katukuh i cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan (1960) nu mihcaan. namaka cacay a malabut siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (1966) a mihcaan itida i A-lan (阿聯) makaadih tu simal, naw likenlikenan a lala' alaw mala silaculay nu simalsimalan a umah, sisa ina kanatal sumad satu mabuwah ku sakaudipan nuheni. 杜拜的繁華也並不是因為有石油。杜拜因為堅信「當第二名會餓死」，很早就開始投資實業，10年GDP總值成長230%，其中，石油收入卻僅占6%，而且2010年就可能用完。 nika kapah a limulak nu Tu-pay (杜拜) caay kawnu simal. Tu-pay (杜拜) palutadengan kunuheni tu " anusakatusa amapatay nu ngalay sa", sisa matabal malingatu tu milihida tu kakawaw, cacaya a mihcaan nu GDP han celakan tu tusa a lasubu tulu a bataan (230%) a kilac, simal nuni kasilaculan enem (6%) a kilacan, nika i tusa a malebut cacay a bataan (2010) a mihcaan mamin tu amalawpes. 它的發展建設是全方位的多元化的。70年代開運河、80年代做貿易、90年代推廣觀光旅遊，到21世紀，這裡已經是中東地區的轉運中心，觀光旅遊購物城、科技網路城。旅遊經濟已成為杜拜的主要經濟收入來源之一。 nikacelakan ni patideng han u hamin nu [[yadah]]ay a kakawawan. nu pitu a bataan (70) a mihcaan nu caculilan i sawac、walu a bataan (80) a mihcaan misatabaki tu sasiwbayan, siwa a bataan (90) a mihcaan micuduh tu sakatayda tu aaidangan, katukuh tu tusa a bataan idaw ku cacay (21) a seci, itini hantu u Cuo-tun (中東) a kitidaan nu sasaluimengan nu sasasiwbayan a kitidaan. tataydan midang nu cacakayan, aadihan tu tilibi. aidangan nu sakaudip mala Tu-pay (''Dubayy'' ([[:zh:杜拜|杜拜]]) nu anganganan a sakaudip nu [[kasilaculan]].[https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E6%8B%89%E4%BC%AF%E8%81%94%E5%90%88%E9%85%8B%E9%95%BF%E5%9B%BD]     == lalangawan(文化) == '''lalangawan atu dadiw''' 阿聯以伊斯蘭文化為尊，和其他阿拉伯國家關係親密。政府盡力保護傳統藝術和文化，與阿布達比文化基金會合作。 A-lan ([[United Arab Emirates]] (阿聯) u Ise-lan (Islamic ([[:zh:伊斯兰教|伊斯蘭]]) [[lalangawan]] ku sakakaay, atu nuduma a Ala-puo (''Arab'' (阿拉伯) nu kanatal masasungay kunuheni. cenhu (政府) hantu midiput tu laylay nu namaka babalakiay a nalimaan atu lalangawan, atu A-puta-pi (''Abu Dhabi'' (阿布達比文化基金會) lalangawan cicinhun a makakadum. 雖然是伊斯蘭教國家，但社會生活與國際接軌。阿聯國風極其尊重和保護女性，同時與國際文化兼容並包。 amica kuni ka Ise-lancia (Islamic ([[:zh:伊斯兰教|伊斯蘭]]) a kanatal, nika u siakay a sakaudip atu kanatal malalitin. A-lan (United Arab Emirates (阿聯) a kanatal masasusikad atu dadiputen tu tataynaan, malecad atu kanatal nu lalangawan masasupaini.[https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E6%8B%89%E4%BC%AF%E8%81%94%E5%90%88%E9%85%8B%E9%95%BF%E5%9B%BD] == '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' == * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] *阿拉伯聯合大公國：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E6%8B%89%E4%BC%AF%E8%81%94%E5%90%88%E9%85%8B%E9%95%BF%E5%9B%BD *背包攻略-阿拉伯聯合大公國：https://web.archive.org/web/20210129133717/https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E9%98%BF%E6%8B%89%E4%BC%AF%E8%81%AF%E5%90%88%E5%A4%A7%E5%85%AC%E5%9C%8B [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] 97wulaj5yotohteozfx6z6eij62es6s 0 8749 141826 103261 2026-10-30T00:52:58Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141826 wikitext text/x-wiki '''[[:zh:哈欠|masuwab 打哈欠]]''' [[tangan:Akubi_dog.JPG|thumb|masuwabay a wacu]] [[tangan:Monkey_yawning_1.jpg|thumb|masuwabay a ungay]] == namahica masuwab == [[tangan:Yawning_Infant,_August_2018.jpg|縮圖|masuwag ku lutugay]] sawsawni kami masuwab caay katineng. anu mangelu' saca maydih [[:zh:睡眠|mabi']] i sandeb(夜晚), masuwab tu kami. izaw satu i biyalaw(發呆), masuwab tuway. sipunu' i tangah nu mita, mizateng, misimsim, mabulah, mabalucu'...u kawaw amin nu [[:zh:脑|punu']]. maydih kami mabi' sanay, saca biyalaw(無精打采) ma'kek(發呆) kami, masatezep tu ku punu' nu mita. ayzasa, maydih masasa(恢復) mukawaw tu ku punu' nu mita. anu maydih musakawaw tu ku [[:zh:脑|punu']] sa, maydih tu ku [[:zh:氧气|yang-ci(氧氣)]] ilabu' nu bali. sisa, u punu' nu mita pasubana' tu kidu(身體) nu mita, pacunusen ku yang-ci atudi. anu mahiza sa, patahekal tu ku laway nu mita, mihanhan tu ku yadahay a yangci. uyniyan a kawaw sa u "masuwab" sananay. == caaykatatenga'ay a kamu == namakay sabana'an(知識) nu tademaw, ipabaway a kamu, anu caykataneng tu yang-ci, yadah ku er-yang-hua-tan(二氧化碳), asaca cueded tu ku punu', caykatatenga'ay. usakasa anu maulah kisu, cay kisu mabuwab, mahemin miundu kisu, talakaw ku kidu lahud, asaca isasa' nu cilal, caaytu kisu maydih masuwab. sisa, caayka kakaph tu mahiniay a kamu. == u kawaw nu punu' == zayhan mangadis ku yangci i punu' saan, u kidu nu mita amasuwab patungalen patabakiyan ku fei(肺), amihanhan tu yadahay a yangci. patahekal tu hanhan sa, makelec(緊縮) ku [[bala'|bala'(肺)]], taneng patahekal ku [[:zh:二氧化碳|elyanghuatan(二氧化碳)]]. uyzasa, uyniyan a sapuelac, pabaliw(疑慮). izay mahmin miuntu sa, maydih yangci sa, kya caay masuwab? u ungay nani' atu wacu, tuwaca(甚至) bisasula'(蜥蜴), buting...masasuwab tu. sisa, matineng tu kita, masuwab sananay u kasumamadan a kawaw kuyni. anu caay kakapah ku angil, mangelu', atu mangadis ku hanhan sa, masuwab tuway. sisa, tina kawaw sa masasiket tu pahekal tu angil. anu mangelu' ku tademaw, tahekal tu ku tina kidu a kawaw. == u tatenga'ay a gankiw == capiay a mihcaan, izaw ku gankiw nu tademaw, anu talakaw ku kidu lahud nu tademaw, maydih masuwab tu ku tademaw atu mauzipay, u zateng nu heni, anu masuwag kita, maydih patasasa' tu kidu lahud ku punu' nu mita. anu masuwab kita, melecek tu ku kidu lahud, caytu katalakaw. anu matenes talakaw ku kidu lahud, masuwab aca tu kita. namakayhini, anu maydih masamel, masuwabtu. == namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan == [[tangan:Yawning_cat.jpg|thumb|masuwabay a nani']] [[:zh:哈欠|維基百科，自由的百科全書-哈欠]] Provine, Robert R. ''Curious Behavior: Yawning, Laughing, Hiccupping, and Beyond'' (Harvard University Press; 2012) 246 pages; examines the evolutionary context for humans [https://web.archive.org/web/20190920204652/https://www.liveleak.com/view?i=ded_1185882117 Why Do We Yawn? The unexpected truth behind the science of yawning], LiveLeak (originally aired on ''Good Morning America''), 30 July 2007 nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun. [[kakuniza:2018-cacay]] [[kakuniza:kapahay sapacelilan]] ei3h01xgksymgatynxdh7wufn4hmimc 0 11554 141827 120463 2026-10-30T01:13:44Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141827 wikitext text/x-wiki == nilacul == === kakiliman === Amilika a sulit: Oscan Hulam a sulit: 奧斯坎語[[tangan:Iron_Age_Italy.png|縮圖|kakitizaan nu Auskan]]u kamu nu Auskan, u sakamuan nu Auskan binacadan a tademaw, namakay Intu atu Ocu a kamu, Itali binacadan Sapeikeli a ciid nu kamu. malecday a ciid nu kamu, izaw Latin-Falisi kamu atu Wongpuliya kamu. Auskan a tademaw mueneng i Samonay、Kanpaniya、Lukaniya、Apulusu. kamu nu Auskan singangan namakay i BC 500 a mihcaan, u singanganay a paya', tadamaan a paya' tatusa: Pantina paya' atu Saypus.Apeinus a paya'. kamu nu Auskan saungay tu Latin bacusulit(字母) atu Sila bacusulit, naamahiza, nanu saungay kalimaan Italiay a bacusulit. Auskan kamu izaw enem a kakitizaan a kamu, yamalyiliu Samunit kakitizaan a kamu, Malucinei kakitizaan a kamu, Peilinei kakitizaan a kamu, Weistini kakitizaan a kamu atu Mals kakitizaan a kamu. Auskan kamu atu Latin kamu izaw malecay a lacul, uyzasa izaw yadah caykalecaday a lacul, kayadah hina makaazihay Latin kamu sulit luyaluy a sinayinay(缺失), saungay sungila' caykalecaday a sulit. tinaku: Latin kamu volo, velle,volui, atu namakay Pulu wali - Indi Oco kamu salaylay(語系) a sulit lami' wei, i Auskan kamu namakay *gher a herest(maydih cila, milungc cila), caaykalecad tu Latin kamu a vult, zumasatu, kakitizaan、aenengan a sulit, u Latin kamu sa u locus, Auskan kamu sa u slaagid. i ngiha salaylay, Aukan kamu caaykalecad tu Latin kamu: Auskan kamu saungay p pasumad tu Latin kamu a qu, u b pasumad tu v, u b acasa d pasumad tu f. ayzasa, sacahamin a kamu nu Itali kamu binacadan, dada' Auskan kamu malisimed tu sungila'ay a tusa nangiha salaylay, imahiniay, dada' Sila kamu taneng sasutili'(比較). === Auskan kamu saayaway a sulit(Saypus.Apeilanu paya' a sulit) === ekkum[svaí píd herieset trííbarak[avúm tereí púd liímítú[m] pernúm [púís herekleís fíísnú mefi[ú íst, ehtrad feíhúss pú[s herekleís fíísnam amfr et, pert víam pússtíst paí íp íst, pústin slagím senateís suveís tangi núd tríbarakavúm lí kítud. íním íúk tríba rakkiuf pam núvlanús tríbarakattuset íúk trí barakkiuf íním úíttiuf abellanúm estud. avt púst feíhúís pús físnam am fret, eíseí tereí nep abel lanús nep núvlanús pídum tríbarakattíns. avt the savrúm púd eseí tereí íst, pún patensíns, múíníkad ta[n ginúd patensíns, íním píd e[íseí thesavreí púkkapíd ee[stit a]íttíúm alttram alttr[ús h]erríns. avt anter slagím a]bellanam íním núvlanam s]úllad víú uruvú íst . edú e]ísaí víaí mefiaí teremen n]iú staíet. === zuma a sapuelac === subal: Itali、Samonay、Kanpaniya、Lucania、Apuluzuo malawpes tina kamu: ayaw nu BC 100 a mihcaan kamu salaylay(語系): Indu Oco kamu salaylay-Itali kamu binacadan- AuskanWongpuliya kamu ciid-Auskan a kamu == namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源) == nabelihan ni Tuku Tiway Sayuen i 2021 * 巴克,卡爾·達爾林. 1904. ''奧斯坎語和翁布里亞語語法. 附：詞彙表和牌銘.'' 2005年進化出版社再版. * 薩魯齊, 克勞迪奧 R. 1999. ''奧斯坎語詞彙.''進化出版社 == malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結) == [https://web.archive.org/web/20210728103013/https://thevore.com/oscan/ Auskan sulit aazihen cudad] [https://www.omniglot.com/writing/olditalic.htm Auskan kamu bacusulit] km6cctuendxxtnli329ukwyixfn04pz 0 12622 141821 138801 2026-10-29T23:44:27Z InternetArchiveBot 1658 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 141821 wikitext text/x-wiki == '''kakiliman''' == kal·bu-li-te-li-si'''·'''Pin-s “kamu nu Te, Karl Friedrich Benz, 1844 a mihca 11 a bulad 25 a demiad katukuh 1929 a hihca 4 a bulad 4 a demiad” Te-kow kikay a sayhu atu sinmung nu mikawaway, u saayaway misanga’ tu Pin-s a kazizeng ciniza, 1885 a mihcaan miseyki atu misanga’ tu cacayay a kangkang malikatay a kikay micuduhay tu tuluay bihel a kazizeng, u saayaway tahkal i kitakit, ayza masinga’ tu i labu nu s-tu-cya-Pin-s a po-u-kwang. '''卡爾·弗里德里希·賓士'''（德語：Karl Friedrich Benz，1844年11月25日—1929年4月4日），德國機械工程師和企業家，他是賓士汽車的創始人，1885年他設計和發明了由單缸內燃機推動的三輪車，全球第一輛汽車面世，現保存在司徒加特賓士博物館內。 == '''nilaculan''' == 1886 a mkihcaan misanga’ tu saayaway sepatay a bihel a kazizeng, malingatu pacakay i Ow-co, 1899 a mihcaan misanga’ tu saayaway a sapidademec a kazizeng, 1906 a mihcaan Pin-s atu tatusaay a wawa niza i la-ten-paw patizeng tu pin-s malawama a kusi, Pin-s a kazizeng mala singanganay a paya nu kitakid, 1926 a mihcaan papulung han ku Pin-s a kusi atu tay-mu kazizeng. 1886年製造出第一輛4輪汽車，並正式在歐洲販售，1899年製造出第一輛賽車，1906年賓士和他的兩個兒子在拉登堡成立了賓士父子公司，賓士汽車成為世界著名品牌，1926年賓士公司和戴姆勒汽車公司合併。 == '''nikauzipan 生平''' == 1844 a mihca 11 a bulad 25 a demiad, ci Pin-s lecuhan i Te-kow-pa-ten-Bu-ten-paw ayaw nu kalaacawaan nu ama ina a lecuhen niza, namahiza mikulul tu ngangan ni ina ci Ye-se-ben'''·'''Wa-lan-te “Josephine Vaillant”, ci Ka-al'''·'''Bu-li-te-li-si'''·'''Mi-sye-al·Wa-lan-te '''“'''Karl Friedrich Michael Vaillant” ku ngangan, wama ci Ye-han·Cyaw-ce·pin-s “Johann Georg Benz” u paculilay tu kazizeng” 1844年11月25日，賓士出生於德國巴登-符騰堡州的卡爾斯魯爾，他是父母在婚前所生的，因此隨母親約瑟芬·瓦蘭特（Josephine Vaillant）的姓，叫卡爾·弗里德利希·米歇爾·瓦蘭特（Karl Friedrich Michael Vaillant），父親約翰·喬治·賓士（Johann Georg Benz）是一位火車司機。 Pin-s a babalaki i Pin-s lecuhan cacay a mihcaan kya malaacawaw. tusa a mihcaan ku nikauzip ni Pin-s hawsa i silamalay mapatay. itawya kya sumad han mikilul tu ngangan nu wama, ci Ka-al'''·'''Bu-li-te-li-si'''·'''Mi-sye-al·Pn-s han “Karl Friedrich Michael Benz，zikuz panganganen aca tu “Carl Friedrich Michael Benz” 賓士的父母在賓士出生1年後結婚。賓士2歲時父親因一次火車事故喪生，這時他才改隨父姓，叫卡爾·弗里德利希·米歇爾·賓士（Karl Friedrich Michael Benz，後又改為Carl Friedrich Michael Benz）。 ci Pin-s maydih ci niza tu wama maelecad musakakawaw i silamalay, 1853 a mihcaan malingatu i Ka-al-s-lu-al tucek pasubana’ tu ce-lan-ke-syeay cungusye micudad, 1860 a mihcaan, 15 ku mihcaan ni Pin-se makaawas tu seking nu talakaway a cacudadan tiza satu micudad, micudad tu Ka-al-s-lu-al-cung-he-li-kung nu talakaway a cacudadan “zikuzayay nu Ka-al-s-lu-al nu talakaway a cacudadan” minanam tu kikayay a kawaw i 1865 a mihcaan pahezek micudada. 賓士想和他父親一樣從事火車工作，1853年開始在卡爾斯魯爾一所專注教授自然科學的中學就讀，1860年，15歲的賓士通過了大學入學考試，進入卡爾斯魯爾綜合理工大學校（即後來的卡爾斯魯爾大學）學習機械工程，1865年畢業。他一直喜歡騎自行車，夢想著有一天會製造出一輛不用人力驅動的車。 napahezek micudad, kilul satu i pinaay a kikayan a kusi mala u misekeyay ku kawaw, na i Wiy-ye-na henay musakawaw tu mukinay a kusi. unamahiza, mala kikayay a sayhu ci Pin-se mala u saayaway tu nu kazizeng a kusi, 1914 a mihcaan, pabelien nu Ka-al-s-lu-al talakaway a cacudadan tu matinengay a puwse ci niza. 1929 a mihca 4 a bulad q4 a demiad, 84 tu ku mihcaan ni Pin-se nasiimelang tu takulaway kyu mapatay i Te-kow-la-ten-paw. 他畢業後，先後在幾個機械工廠作為設計師工作，還在維也納的一家鋼鐵結構公司工作過一段時間。此後，作為機械工程師的賓士成為汽車工業的先驅，1914年，卡爾斯魯爾大學授予他榮譽博士頭銜。1929年4月4日，84歲的賓士因支氣管炎病逝於德國拉登堡。 == '''kawaw 事業''' == 1871 a mihcaan, ci Pin-s aci Aw-ku-ste·Li-te-al malcabay misakusi tu kikayay nu micunusay tu kawaw i Ma-n-hay-mu, nika uyzasa caay kasiwantan ci Li-te-al, caay kakapah ku nipikuwan tu kusi, kusiay a duku maala tu nu syebu, u saacawaen niza macukaymas tu ku nipanubuan nu lumaa’, macakay tu ku zuma a zaysang ni Li-te-al. 1872 a mihcaan malaacawa tu saacawaen niza, zikuz lalima tu ku wawa. 1871年，賓士和奧古斯特·李特爾合夥在曼海姆開了一家機械加工廠，但由於李特爾不可靠，工廠經營不善，工廠的工具被當地政府沒收，他的未婚妻動用自己的嫁妝，把李特爾的股份買了下來。1872年他和未婚妻結婚，後來他們生了五個孩子。 kanahatu caay kakapah ku kusi, ci Pin-s lalid satu migingkiw tu baluhay  a sahaka, 1879 a mihcaan pakala tu tekeday a nigingkuwan tu al-sin-ce haka a kikay, anuayaw malalid aca pakala tu sakadadawa a kikay, dingkiay a satilamal, hu-hwa-sa, ci-hwa-ci, li-he-ci, sumad tu kalamkam atu sapilasawad tu akuti’ a namun. 雖然工廠遇到了困難，賓士仍然繼續自己的新發動機研究，1879年他獲得了自己研究的二衝程發動機專利權，以後又繼續得到加速器系統、電池打火系統、火花塞、汽化器、離合器、變速擋和水散熱器的專利。 nika uyza kusi a sapisanga’ a kalisiw kalamkam a macunus ku, milungiuc ku gingku tu kusi kanca a pacakaten tu tabakiay a kusi, ci Pin-s misulup dada’ tu zumaay a kalisiw, sazikuzay kusi niza mala u makakadumay tu a kusi, i lalabu payhun 5% kuben atu cayay kayadah a nadimiadan a cung-cin-li, saaca caay tu kalalid sa ciniza migingkiw tu baluhay a tuud, 1883 a mihcaan, miliyas tu ciniza tu kusi. 但是由於工廠的生產成本增加很快，銀行要求工廠必須升格為大公司，賓士只得吸收其他資金，最後他的公司成為一個合資公司，他在其中只占有5%的股份和不多的總經理薪金，而且他無法再繼續研究新產品，1883年，他選擇離開自己的公司。 ciniza aci Man-hay-mu makakadum patizeng tu patiyamay a tawki tu  kyesi nu batikal, mihelup miala tu adiding a kalisiw, patizeng tu nu uzipay Pin-s a kusi,ay lingatu sanay 25 dada’ kk misakakawaway, namahiza pacakay tu tekeday a nisanga’an niza tu sapihaka a kikay. 他和曼海姆的一位開設自行車零件商店的老闆合作，又吸收了一些資金，建立了自己的賓士公司，一開始只有25個雇員，同時出售製造他的專利發動機的許可。 == '''Pin-s a kusi 賓士公司''' == Pin-s kusiay nu mikawaway a tademaw m akay 1890 a mkihcaan 50 ku tademaw katukuh 1899 a mihcaan macunus tu 430 ku tademaw, itawya nisanga’ay a kazizeng 572, malau tabakiay a kusi, izaw tu ku baluhay nu mikadumay a kaput. baluhay a misakaputay milunguc ci Pin-san yadahen ku nipisanga’ tu mayasuyay a kazizeng. 賓士公司的雇員從1890年50人到1899年增加到了430人，當年產量為572輛，成為一個大公司，有了新的投資夥伴。新的股東要求賓士能發明更便宜可以大量生產的汽車。 1893 a mihcaan pabaluhay misanga’ ciniza tu “Wiy-tu-li-ya” tusaay a aenengan a kazizeng 3 mali, u sakalamkam paytatukian 18 kjng-li, tawya a mihcaan 45 a kazizeng ku mapacakayay. 1894 a mihcaan patahkal nisumad “wiy-lowa kazizeng, malaheci mapacakay ku 1200 a kazizeng, milihiza tu saayaway a nikasedsed nu kazizeng, kasasedsedan a zazan na i Pa-li katukuh i Lu-ang. 1895 a mihcaan ci Pin-s miseyki tu saayaway a tulaku i kitakit, 1896 a mihcaan miseyki tu mjutizengay a sapihakka a kikay. 1893年他創造了「維多利亞」型雙人座汽車，3馬力，最大速度每小時18公里，當年賣車45輛。1894年推出改進的「維羅」型，成功地賣出1200輛，並參加了首次汽車競賽，賽程為巴黎到魯昂。1895年賓士設計了世界第一輛卡車，1896年他設計了立式發動機。 nika uyni a dimiadan kusi nuheni mababekel nu S-tu-cya-teay a Ty-mu-le a kusi, Ty-mu-le a kusi patahakal tu “Mey-say-te-s” 35 maliay a kazizeng, tung-se-huy nu kusi caay pisasudang ci Pin-sean, mipapikawaw tu Ba-kow nu miseyki a sayhu, 1903 a mihca 1 a bulad 24 a demiad, tatenga’ay tu miales ciniza, tahdauc ku nipiliwan nu kusi tung-s a enengan. 但是這段時間內他們公司受到司徒加特的戴姆勒公司的強烈競爭，戴姆勒公司推出「梅塞德斯」35馬力車型，公司董事會未經和賓士商量，就僱傭了法國設計師，1903年1月24日，他正式退休，只終身保留公司董事職務。 1906 a mihcaan, ci Pin-s malimad mueneng tayza i La-te-paw, atu wawa nu uzip mapulung patizeng tu “Pin-s malawamaay a kusi” mkisanga’ tu mihakaay kikayaw atu kazizeng, kapah ku kazizeng nuheni, mala u Lun-tun nu saayaway a hayya. 1914 a mihca 11 a bulad 25 a demkiad 70 tu ku mihcaan ni Pin-s mapabeli nu Ka-al-s-lu-al nu talakaway a cacudadan tu matinengay a puwse. 1923 a mihcaan, u kusi misanga’ tu 350 ku kazizeng, misanga’ ciniza tu 25 mali atu 8 mali nu uzipay a kazizedng, katukuh ayza masinga’ tu. 1906年，賓士遷居到拉登堡，和自己兒子一起創建了「賓士父子公司」，生產發動機和汽車，他們的汽車品質很好，成為倫敦計程車的首選車型。1914年11月25日70歲的賓士被卡爾斯魯爾大學授予榮譽博士學位。1923年，公司生產了350輛車，他製作了兩輛25馬力和8馬力的私人用車，一直保存至今。 saayaway nu kalalais nu kitakit, Pin-s a kusi atu Tay-mu-le a kusi misanga’ amin tu tuud nu hutay, zikuz namalalais miliyaw misanga’ tu kazizeng, nika zikuzan namalalais mangelu’ ku nikauzip nu Te-kow, hinisa u sapataytay a tuud ku kazizedng sa, 15% talakaw ku nipiala tu damsu, namahiza manikaw tu simal. 1219 a mihcaan Pin-s a kusi maydih makakadum atu Tay-mu-le, nika kaian nu Tay-mu-le a kusi. 在第一次世界大戰期間，賓士公司和戴姆勒公司都生產軍用品，戰後重新生產汽車，但是德國戰後經濟困難，認為汽車是奢侈品，徵收15%的高稅，同時汽油匱乏。1919年賓士公司想和戴姆勒公司聯手，但被戴姆勒公司正式拒絕。 == '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan''' == * 中文維基百科 : '''卡爾·賓士''' * https://web.archive.org/web/20250926195149/https://ocw.knu.edu.tw/sysdata/doc/4/4ef422272f1673d2/pdf.pdf [[kakuniza:Sabak Tutuy]] fl76z64n9fhuqlojhhx85e7v26ob7a5